“ครั้งหนึ่งรุ้งเคยประจำเดือนมากะทันหันในระหว่างที่ประชุมอยู่เลยตัดสินใจขอไปเข้าห้องน้ำ แต่เรากลับโดนท้วงด้วยคำว่า ‘ประชุมกำลังจะจบอยู่แล้ว’ เราก็บอกไปว่า ‘จะไปเข้าห้องน้ำค่ะ มันต้องไปเดี๋ยวนี้เลย’ แต่เขาก็ยังถามต่ออีกว่า ‘ถ้าอย่างนั้นจะถือกระเป๋าไปด้วยทำไม’ ซึ่งเป็นเพราะเราไม่อยากหยิบผ้าอนามัยออกมาโชว์ จนสุดท้ายเราก็ต้องพูดออกไปว่าประจำเดือนมา มันทำให้บรรยากาศในห้อง awkward ไปเลย” 

หากลองถอดรหัสดูจะพบว่าในเหตุการณ์สั้นๆ นี้ประกอบไปด้วยค่านิยมผิดๆ ทั้งทัศนคติแง่ลบต่อประจำเดือน การมองประจำเดือนเป็นเรื่องน่าอายและไม่สามารถพูดถึงได้อย่างเปิดเผย เช่นเดียวกับผ้าอนามัยที่ต้องหยิบใช้อย่างกระมิดกระเมี้ยนราวกับเป็นของผิดกฎหมาย

หากคุณเป็นคนหนึ่งที่เคยคิดแบบนี้หรือมีประสบการณ์ที่คล้ายคลึงกับรุ้ง เราอยากให้คุณลองอ่านและทำความรู้จักผ้าอนามัยแบรนด์นี้ไม่ว่าคุณจะมีมดลูกหรือไม่ก็ตาม

ira คือแบรนด์ผ้าอนามัยออร์แกนิกที่ย่อยสลายได้ถึง 99% และยังทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียงบอกทุกคนว่าเรื่องจุกจิกเกี่ยวกับ ‘เมนส์’ นั้นควรจะถูกเอ่ยถึงได้อย่างธรรมดาสามัญ แต่ในขณะเดียวกันก็สำคัญเกินกว่าจะถูกมองข้ามด้วยคำว่า ‘เรื่องเล็กน้อย’ และที่สำคัญที่สุด ผ้าอนามัยควรเป็นของที่ทุกคนเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม

ก่อนจะตามไปกดสั่งซื้อผ้าอนามัย ira มาลองใช้ในรอบเดือนถัดไป เราอยากชวนไปฟังสิ่งที่รุ้งได้เจอ ที่ทำให้เกิดเป็น ira รวมไปถึงแผนการในอนาคตที่รุ้งเตรียมไว้ ที่ใหญ่กว่าขนาดผ้าอนามัยมาก

ทางเลือกที่สบายใจและไม่สุดโต่ง

“รุ้งเป็นคนหนึ่งที่มีปัญหาประจำเดือนมาไม่ปกติตั้งแต่เด็ก กระทั่งเมื่อปีก่อนถึงได้มารู้ว่าตัวเองเป็นโรค Endrometriosis หรือเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ซึ่งมีผลทำให้เราปวดท้องเมนส์มากเป็นพิเศษ นอกจากนี้เรายังเป็นคนที่มีอาการแพ้ผ้าอนามัย อาการแพ้มันหนักมากจนต้องไปศึกษาดูส่วนประกอบของผ้าอนามัยแต่ละยี่ห้อในท้องตลาดด้วยตัวเอง

“โมเมนต์ตอนที่เราไปถึงเชลฟ์ขายผ้าอนามัย เราพบว่าบนนั้นมีโปรดักต์เยอะมาก แต่ละรุ่นก็มีรูปภาพสีสันแตกต่างกัน แต่ที่คับข้องใจคือเราแทบจะหาข้อมูลไม่ได้เลยว่าแต่ละชิ้นทำมาจากอะไร”

จากความสงสัยในซูเปอร์มาร์เก็ตนำพารุ้งไปสู่การศึกษาข้อมูลจดแจ้งของผ้าอนามัยและสอบถามจากผู้ผลิตแต่ละแบรนด์ แม้จะได้คำตอบบ้างไม่ได้คำตอบบ้าง แต่เมื่อบวกกับการค้นคว้าเพิ่มเติม รุ้งก็ค้นพบว่าผ้าอนามัยสีขาวสะอาดที่เราคุ้นเคยกันดีนั้นแท้จริงแล้วผลิตมาจากใยสังเคราะห์หรือก็คือพลาสติกดีๆ นี่เอง

“วัสดุเหล่านี้นอกจากทำให้บางคนมีอาการแพ้แล้วยังต้องใช้เวลาอีกตั้ง 500-800 ปีในการย่อยสลาย เชื่อไหมว่าผ้าอนามัยหนึ่งแผ่นสร้างขยะเทียบเท่ากับถุงพลาสติก 4 ใบ นั่นแปลว่าต่อให้เราทุกคนตายไปแล้วมันก็ยังอยู่บนโลกนี้อยู่เลย เอาเข้าจริงเราคิดว่ามันนับเป็นการย่อยสลายไม่ได้ด้วยซ้ำ เพราะใยสังเคราะห์เหล่านั้นก็จะกลายไปเป็นไมโครพลาสติกที่ตกค้างในธรรมชาติอีกอยู่ดี”

อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนอาจเริ่มมองหาทางเลือกอื่นในการจัดการกับประจำเดือนของตัวเอง รุ้งก็เช่นกัน

“เรื่องนี้ทำให้เรารู้สึกไม่สบายใจที่จะใช้ผ้าอนามัยในท้องตลาด แต่ปัญหาคือทางเลือกอื่นๆ อย่างถ้วยอนามัยหรือผ้าอนามัยแบบซักเป็นสิ่งที่ใช้ลำบากกว่าผ้าอนามัย การต้ม การพับ การซัก หรือแม้กระทั่งการเก็บรักษา ขั้นตอนเหล่านี้เป็นสเตปการเรียนรู้ใหม่ที่ใหญ่มากนะ 

“ความคิดนี้ทำให้เรานึกได้ว่ามันจะมีผู้หญิงแบบเราอีกสักกี่คนที่อยากเปลี่ยนแต่ติดปัญหาเหมือนกับเรา”

ยังไม่ต้องทำแบบสำรวจเราก็พอจะคาดคะเนได้จากปริมาณผ้าอนามัยในท้องตลาดว่าผ้าอนามัยแบบแผ่นคือตัวเลือกในการจัดการประจำเดือนที่มีคนใช้มากที่สุดในประเทศไทยมาโดยตลอด นั่นเป็นที่มาของไอเดียธุรกิจผ้าอนามัยย่อยสลายได้ซึ่งดีต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้นโดยที่ผู้หญิงไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนพฤติกรรมของตัวเอง

เพราะฉันคือผู้หญิงยุค 2020s

หลังจากที่หมายมั่นปั้นมือจะสร้างแบรนด์ผ้าอนามัย รุ้งก็เดินหน้าศึกษาตลาดและเทรนด์ความต้องการของผู้ใช้ทั้งในไทยและต่างประเทศ ก่อนจะพบว่าผู้หญิงแทบทุกประเทศต่างมีจุดร่วมที่น่าสนใจ

หนึ่ง–ตลาดผ้าอนามัยทั่วโลกไม่มีนวัตกรรมใหม่มาหลายสิบปีแล้ว หากไม่นับพัฒนาการในระดับปลีกย่อยอย่างการแต่งกลิ่น เพิ่มขนาด หรือทำกาวให้เหนียวขึ้นก็ต้องยอมรับว่าผู้หญิงทั่วโลกใช้ชีวิตอยู่กับผ้าอนามัยที่สร้างขยะมหาศาลเหมือนเดิม หน้าตาเหมือนเดิม และต้องทนปัญหาการระคายเคืองจากการเสียดสีแบบเดิมๆ มาหลายทศวรรษ

สอง–ถึงแม้จะมีผลิตภัณฑ์อย่างถ้วยอนามัยที่ดีต่อร่างกายและสิ่งแวดล้อม แต่ในวัฒนธรรมเอเชียซึ่งให้ความสำคัญกับเยื่อพรหมจรรย์ ยังมีผู้หญิงจำนวนมากไม่สบายใจกับการใช้ถ้วยอนามัยซึ่งจำเป็นต้องสอดใส่ หรือแม้แต่คนที่ใช้ถ้วยอนามัยบางคนก็ยังเลือกใช้ควบคู่กับการใส่ผ้าอนามัยเพื่อป้องกันการซึมเปื้อนในวันมามาก ท้ายที่สุดแล้วผ้าอนามัยจึงเป็นสิ่งที่ยังจำเป็นและยังไม่สามารถเลิกใช้ได้อย่างถาวร

สาม–การตีตราประจำเดือน (period stigma) คือสิ่งที่พบได้ในทุกภูมิภาค ทุกประเทศ ทุกระดับสังคม เพราะแม้แต่ผู้หญิงด้วยกันเอง หลายครั้งเราก็ยังหลีกเลี่ยงการพูดถึงประจำเดือนเพราะคิดว่าเป็นเรื่องน่าอายและไม่อยากยอมรับว่าการมีประจำเดือนนั้นสร้างผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตเราไม่น้อย เพราะหลายครั้งที่การอ้างถึงประจำเดือนทำให้ผู้หญิงถูกมองในแง่ลบ ว่าเป็นคนอ่อนแอ และไม่รับผิดชอบต่อหน้าที่

“ยกตัวอย่างง่ายๆ คือการปวดประจำเดือน รู้ไหมว่าในบางรายอาจมีระดับความปวดเทียบเท่ากับระยะที่ 2 ของการคลอดลูก (second stage of labour) เลยนะ” 

สี่–นอกจากเรื่องการตีตราแล้ว ปัญหาการขาดแคลนผ้าอนามัย (period poverty) และอุปสรรคในการเข้าถึงผ้าอนามัยก็เป็นอีกหนึ่งปัญหาใหญ่ที่พบเจอได้ในทุกประเทศทั่วโลกira ผ้าอนามัย

ห้า–ในยุคที่ผู้หญิงมีการศึกษามากขึ้น มีโอกาสในหน้าที่การงานมากขึ้น เช่นกันกับรายได้ที่เพิ่มขึ้น ไม่แปลกที่ผู้หญิงจะหันมาใส่ใจร่างกายของตัวเองมากขึ้นโดยเฉพาะเรื่องประจำเดือนและการมีลูก (female fertility)

หก–ขณะเดียวกัน มูฟเมนต์การเรียกร้องเกี่ยวกับสิทธิสตรีก็เป็นอีกหนึ่งกำลังสำคัญที่นำไปสู่โอกาสทางธุรกิจเกี่ยวกับผู้หญิง อาทิ บรรดา Femtech (Feminine Technology) ที่ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามาช่วยจัดการสุขภาพของผู้หญิง

“ตอนนี้ Femtech คือหนึ่งในตลาด Start-up ที่โตไวมาก เพราะมูฟเมนต์การเรียกร้องของเฟมินิสต์ทั่วโลกกำลังช่วยผลักดันธุรกิจนี้ให้ไปไกลขึ้นเรื่อยๆ เมื่อผู้หญิงต่างก็ออกมาบอกว่าเขาอยากได้มากกว่านี้ เขาควรมีสิทธิที่เท่าเทียมมากกว่านี้” รุ้งยกตัวอย่างให้เห็นความเชื่อมโยงของมูฟเมนต์ในสังคม การตื่นตัวของผู้คนที่สร้างแรงกระเพื่อมไปถึงแวดวงธุรกิจ

ผ้าอนามัย ร่างกาย และสิ่งแวดล้อม

หลังจากเดินหน้าศึกษาผ้าอนามัยหลากยี่ห้อในหลายประเทศ ทั้งตัดชำแหละ และทดลองประสิทธิภาพในด้านต่างๆ จนทะลุปรุโปร่งแล้ว ก็ได้เวลาที่รุ้งจะเดินหน้าออกแบบผ้าอนามัยของตัวเอง ira ผ้าอนามัย

“ในตลาดผ้าอนามัยออร์แกนิกปัจจุบัน วัสดุที่ใช้ทำท็อปชีต (แผ่นซับด้านบนสุด) มีอยู่สองอย่างคือใยคอตตอน และใยไม้ไผ่ เราทดลองเปรียบเทียบกันแล้วจึงตัดสินใจเลือกใช้ใยไม้ไผ่ เพราะนอกจากจะให้สัมผัสที่ลื่นและนุ่มกว่าแล้ว ยังมีกระบวนการผลิตที่ดีต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมการผลิตฝ้ายที่ต้องใช้น้ำจำนวนมาก” รุ้งอธิบายสาเหตุที่เธอตัดสินใจใช้ใยไม้ไผ่เป็นวัสดุส่วนบนขณะที่ส่วนฐานนั้นใช้ใยข้าวโพดซึ่งย่อยสลายได้เช่นกัน

“แล้วหนึ่งเปอร์เซ็นต์สุดท้ายที่ย่อยสลายไม่ได้คืออะไร” เราสงสัย

“กาวค่ะ เพราะตอนนี้เรายังไม่สามารถทำกาวให้ย่อยสลายได้ แต่มันจะค่อยๆ เสื่อมสภาพลงและทำให้ส่วนที่เหลือมันย่อยไปได้เอง” 

ผ้าอนามัยของ ira ย่อยสลายตัวเองได้เร็วที่สุดคือภายใน 6-12 เดือนตามกระบวนการทำปุ๋ยหมัก (ขึ้นอยู่กับกรรมวิธี จุลินทรีย์ อุณหภูมิสูง อ็อกซิเจน ความชื้น และดินที่ใช้ในการย่อยสลาย) ส่วนใครที่สะดวกทิ้งลงถังขยะทั่วไปผ้าอนามัยก็จะย่อยสลายตัวเองได้เช่นกัน แต่จะช้าเร็วนั้นก็ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ ในบ่อขยะอีกที

ira ผ้าอนามัย

“ในแง่การใช้งาน ถ้าลองเปรียบเทียบกับผ้าอนามัยทั่วไปในท้องตลาด ตอนที่ใช้ ira คุณจะรู้สึกว่าผ้าอนามัยของเราเต็มไวกว่าและเห็นเลือดสีแดงสดกว่า นั่นเพราะเราไม่ได้ใส่ SAP (Super Absorbent Polymers) ซึ่งเป็นสารที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บของเหลวโดยการเปลี่ยนเลือดให้กลายเป็นเจลและมีสีเข้มกว่าเลือดประจำเดือนจริงๆ ซึ่งเป็นสารที่อยู่ในผ้าอนามัยในท้องตลาด” 

ระหว่างการทำรีเสิร์ชนั้น รุ้งพบว่ายังมีผู้หญิงอีกหลายคนที่ไม่ค่อยเปลี่ยนผ้าอนามัยเพราะ SAP คอยดูดซับเลือดประจำเดือนให้กระจุกตัวอยู่แค่ตรงกลางแผ่นจนดูเหมือนว่าผ้าอนามัยยังไม่เต็ม ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วผ้าอนามัยถูกออกแบบมาให้เปลี่ยนทุก 3-4 ชั่วโมงเพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อและยังช่วยลดปัญหาเรื่องกลิ่นที่หลายคนกังวลจนเป็นที่มาของผ้าอนามัยใส่น้ำหอมอีกด้วย (ซึ่งแน่นอนว่าหลายคนแพ้น้ำหอมเหล่านั้น)

ด้วยปัญหาทั้งหมดที่ว่ามา นอกจากจะผลิตผ้าอนามัย รุ้งจึงตั้งใจวางแผนให้ ira ผลิตความรู้ เป็นตัวกลางสื่อสารข้อมูลผ่านเฟซบุ๊กและอินสตาแกรมของแบรนด์เพื่อสนับสนุนให้ผู้หญิงศึกษาปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อจุดซ่อนเร้น หรือแม้กระทั่งวิธีการสังเกตสีประจำเดือนของตัวเอง

“You don’t know what you don’t know. หลายคนไม่รู้ว่าสิ่งที่ตัวเองเผชิญอยู่ในปัจจุบันนั้นเป็นปัญหา ไม่รู้ว่าสิ่งที่ใช้อยู่ไม่เหมาะกับร่างกายของตัวเอง เช่น เรามีเพื่อนที่ลองเปลี่ยนมาใช้ ira แล้วเพิ่งจะได้รู้ว่าก่อนหน้านี้เขามีอาการแพ้ผ้าอนามัยมาตลอด

“เราอยากให้ผู้หญิงรู้ว่าผ้าอนามัยที่เขาต้องใช้ทุกเดือนนั้นทำมาจากอะไรบ้าง รู้ว่ามันจะสร้างผลกระทบอะไรกับร่างกายเราได้ แล้วหลังจากที่เขาใช้เสร็จมันจะเดินทางไปไหนต่อ เราคิดว่าทั้งหมดมันเกี่ยวข้องกัน” รุ้งอธิบายถึงความเชื่อมโยงของผ้าอนามัย ร่างกาย และสิ่งแวดล้อมที่ล้วนสำคัญและเกี่ยวเนื่องกันมากกว่าที่หลายคนคิด

ผ้าอนามัยที่จะวางตรงไหนก็ได้ 

ความตั้งใจของรุ้งที่ถ่ายทอดผ่าน ira มีมากมาย ทั้งการท้าทายค่านิยม การสร้างสุขภาวะที่ดีให้ผู้หญิง รวมไปถึงการใช้ชีวิตอย่างเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เมื่อถามถึงความตั้งใจสูงสุดของแบรนด์ ไม่แปลกที่คำตอบของรุ้งจั่วหัวมาด้วยคำสามคำที่ใหญ่กว่าเรื่องของผ้าอนามัยแผ่นเล็กๆ 

“มิสชั่นของเราคือการทำลาย period stigma รวมทั้งปัญหา period shaming และ period poverty” 

ท่ามกลางสังคมที่ยังรังเกียจและเหนียมอายต่อประจำเดือน รุ้งตั้งใจใช้การออกแบบสร้างค่านิยมใหม่ให้กับผ้าอนามัยและประจำเดือน เรื่องแรกคือดีไซน์แพ็กเกจจิ้ง ira ที่ดูแล้วไม่เหมือนผ้าอนามัยแต่เหมือนสินค้าดีไซน์ จนผู้ใช้ไม่ต้องเหนียมอายเวลาถือไปไหนมาไหน หรือแม้วางทิ้งไว้ที่ไหนก็ไม่ขัดเขิน

สิ่งที่ยืนยันคำพูดของรุ้งได้ดีที่สุดคงหนีไม่พ้นกล่องผ้าอนามัยหลากไซส์ของ ira ที่วางเด่นหราอยู่บนโต๊ะกลางคาเฟ่ที่เรานั่งคุยกัน ทั้งหมดนั้นถูกวางทิ้งไว้ตลอดบทสนทนาโดยที่ไม่ให้ความรู้สึกขัดเขินหรือผิดที่ผิดทางเลยแม้แต่น้อย

นอกจากใส่ใจเรื่องความสวยงามทางสายตาและความเป็นมิตรกับร่างกาย รุ้งยังใส่ใจความรู้สึกของผู้ใช้ทุกคน ที่ไม่จำกัดว่าจะต้องเป็น ‘ผู้หญิง’ เท่านั้น

“คอนเซปต์ของเราคือ ‘ไม่ใช่ผู้หญิงทุกคนที่มีมดลูก และไม่ใช่ว่าคนที่มีมดลูกทุกคนเป็นผู้หญิง’ ดังนั้นเราจึงดีไซน์สิ่งนี้ให้ถูกใจคนทุกเพศมากที่สุด” ด้วยเหตุผลนี้เอง รุ้งจึงต้องอธิบายกับดีไซเนอร์และทีมงานอยู่หลายตลบว่าผ้าอนามัยไม่จำเป็นต้องมีสีชมพู (และเอาเข้าจริงสีชมพูก็ไม่ควรผูกโยงอยู่กับความเป็นผู้หญิงเท่านั้น) และสินค้าออร์แกนิกไม่จำเป็นต้องมีรูปดอกไม้ 

“ทำไมคุณจึงให้ความสำคัญกับแพ็กเกจจิ้งไม่แพ้ผลิตภัณฑ์” เราสงสัย

“เพราะมันคือ statement ของแบรนด์เรา ผ้าอนามัยทุกกล่องทำหน้าที่บอกข้อมูลอย่างชัดเจน ครบถ้วน และตรวจสอบได้ นี่คือสิ่งที่ผ้าอนามัยควรจะเป็น” เราลองพลิกกล่องดูก็เห็นว่าข้อมูลที่จำเป็นครบถ้วนนั่นคือแต่ละส่วนของผ้าอนามัยนั้นทำมาจากอะไรบ้าง

การดีไซน์องค์ประกอบที่ว่ามาทั้งหมด ล้วนเกิดขึ้นบนพื้นฐานความเชื่อที่ว่า ผ้าอนามัยที่มีรูปร่างหน้าตาเป็นมิตร และสื่อสารข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยเปิดบทสนทนาเกี่ยวกับประจำเดือน สิทธิ และคุณภาพชีวิตของผู้หญิงให้แพร่หลายมากขึ้นในสังคม

แบรนด์ผ้าอนามัย ที่ไม่ได้ทำแค่ขายผ้าอนามัย

อย่างที่รุ้งว่า ผ้าอนามัยออร์แกนิกไม่ควรผูกโยงอยู่กับภาพดอกไม้ สายลม แสงแดด และธรรมชาติ เพราะสำหรับเธอ ผ้าอนามัยออร์แกนิกก็เป็น ‘นวัตกรรม’

“ira เป็น Femtech นะ ในอนาคตเราอยากพัฒนาตัวเองไปเป็นเทคโนโลยีที่สามารถคาดคะเนเรื่องประจำเดือน และให้คำแนะนำกับผู้บริโภคได้แบบรายคน กับอีกส่วนที่วางแผนไว้คือเราอยากให้ผ้าอนามัยของเราไปอยู่ทุกที่ ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหน แค่คุณสแกนโค้ดที่ตู้จำหน่ายอัจฉริยะของเราคุณก็จะได้ผ้าอนามัยออกมา” 

ส่วนแผนการระยะสั้น นอกจากการตั้งขายผ้าอนามัยและสื่อสารกับผู้ใช้รายย่อยแล้ว รุ้งยังตั้งใจเข้าไปคุยกับเหล่าผู้บริหารองค์กร รวมถึงสถาบันการศึกษาต่างๆ เพื่อสร้างความเข้าใจและกรุยทางไปสู่สวัสดิการผ้าอนามัยในที่ทำงาน และสถานศึกษาอีกด้วย

“เราอยากให้องค์กรและสถาบันต่างๆ ซื้อผ้าอนามัยของเราไปวางเป็นสวัสดิการในห้องน้ำ ทุกวันนี้ผู้บริหารหลายคนยังคิดว่าเขาทำตู้กดให้คนหยอดเหรียญซื้อก็ได้ แต่นั่นไม่เท่ากับสวัสดิการไง เพราะแปลว่าเขาต้องซื้อเองอยู่ดี ที่เราอยากให้คุณจ่ายเพราะเรารู้ว่าคุณมีเงิน (หัวเราะ) แทนที่จะเอาเงินที่คุณมีอยู่ไปเป็นสปอนเซอร์หรือจัดงานเลี้ยง คุณเอามาลงตรงนี้มันจะช่วยบุคลากรของคุณได้จริง และมันช่วยได้ทันที

“ตอนนี้ยังมีกลุ่มนักเรียนที่เขาสนใจประเด็นนี้และศิษย์เก่าบางโรงเรียนที่เขาเห็นด้วยกับสวัสดิการผ้าอนามัย เขาก็ระดมทุนกันเองเพื่อมาทำสิ่งนี้ร่วมกับเรานะ ถึงมันจะเริ่มต้นจากแรงสนับสนุนของฝั่งผู้บริโภคแต่เราก็คิดว่ามันน่าจะไปต่อได้” รุ้งอธิบายถึงความหวังในการแก้ปัญหาการขาดแคลนหรือโอกาสในการเข้าถึงผ้าอนามัย 

“ผ้าอนามัยควรเป็นสวัสดิการเพราะมันจำเป็น คนที่มีประจำเดือนมีค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายเป็นประจำทุกเดือน เพราะมันเป็นอะไรที่เราต้องใช้จริงๆ ดังนั้นคำถามจึงกลับมาว่าทำไมสิ่งที่จำเป็นขนาดนี้จึงไม่ใช่สวัสดิการ 

“เราพยายามสื่อสารกับสังคมตลอดเวลาว่าสิ่งนี้คือเรื่องใหญ่ แต่ไม่ใช่ผู้หญิงทุกคนที่รับรู้ด้วยซ้ำ ดังนั้นเราจึงต้องเริ่มพูดคุยและเรียนรู้เรื่องนี้กันเพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดๆ และการกดทับที่จะดำเนินต่อไปเรื่อยๆ” 

ตามไปอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมของ ira ได้ที่ iraconcept.com หรือเฟซบุ๊กเพจ Ira Concept

และขอขอบคุณสถานที่ถ่ายทำ AGO – designed selected shop และ Yarnnakarn 

The post ira ผ้าอนามัยย่อยสลายได้ ทางเลือกที่สบายใจของคนที่รักษ์โลกและรักตัวเองด้วย appeared first on a day magazine.

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ทุกครั้งที่เรามีโอกาสได้เจอกับ นัด–ณัฐพร วรรณปโก มือและเล็บของเธอมักจะเปื้อนด้วยสีน้ำเงินเข้มจนเกือบดำเสมอ ราวกับเป็นเครื่องแต่งกายชิ้นโปรดที่ต้องสวมทุกวัน

นัดเป็นเจ้าของ jibberish (จิ๊บเบอหริด) แบรนด์ผ้าย้อมสีธรรมชาติโดยเฉพาะผ้าสีครามแห่งจังหวัดเชียงใหม่ เธอเคยเล่าให้เราฟังถึงที่มาของมือเปื้อนสีน้ำเงินว่าตามความเชื่อของคนญี่ปุ่น มือที่เปื้อนสีน้ำเงินคืออาภรณ์ของผู้ทำงานย้อมคราม ยิ่งสีที่ติดมือมีความเข้มและชัดเท่าไหร่ นั่นแสดงให้เห็นว่าผู้นั้นมีทักษะในการทำผ้าย้อมครามมากเท่านั้น

เกือบ 10 ปีที่ผ่านมา jibberish ผลิตสินค้าจากผ้าย้อมครามน่าสนใจออกมาไม่น้อย ทั้งกระเป๋าผ้าและเสื้อผ้าใส่สบายที่คนรักผ้าย้อมธรรมชาติต้องหลงรัก นัดเคยนำผ้าย้อมครามมาทำเป็นชิ้นงานศิลปะจัดแสดงที่หอศิลปกรุงเทพฯ (BACC) และจัดนิทรรศการเดี่ยวที่เชียงใหม่ นอกจากนั้นเธอยังมีโอกาสร่วมงานแฟร์ต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศจำนวนมาก 

สีน้ำเงินที่มือชัดเจนขึ้นตามวันที่ผ่าน แต่นัดยังคงออกตัวว่าเธอยังไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านการย้อมครามเมื่อเทียบกับคนอื่นๆ และทุกวันนี้ก็ยังคงออกเดินทางหาความรู้เกี่ยวกับการทำผ้าย้อมครามอยู่

เช่นเดียวกับเมื่อเกือบสิบปีที่แล้ว ก็เป็นการเดินทางนี่แหละที่ทำให้เธอได้มาเจอกับการย้อมครามธรรมชาติ เส้นทางหลักของชีวิตนับแต่นั้น

เดินทางสู่ธรรมชาติ

ในวันที่แดดดีเหมาะกับการตากผ้า นัดเปิดประตูสตูดิโอต้อนรับเรา และเปิดประตูความทรงจำเพื่อย้อนเวลาสู่จุดเริ่มต้นของแบรนด์

ความฝันของนัดในเวลานั้นน่าจะเหมือนกับใครอีกหลายคน เธอรู้ตัวว่าไม่อยากทำงานประจำ ต้องคอยตอกบัตรเข้างานเวลาเดิมทุกสัปดาห์ แต่จะทำอะไรล่ะ คำตอบเกิดขึ้นเมื่อนัดมีโอกาสได้เข้าโครงการ WWOOF โครงการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมที่ให้เราได้พักในบ้านของโฮสต์แบบฟรีๆ แลกกับการทำงานให้

ครั้งนั้นเธอเลือกไปประเทศญี่ปุ่น

“บ้านที่เราไปอยู่ด้วยเป็นบ้านของสองสามีภรรยา สามีเป็นช่างปั้นเซรามิก ส่วนภรรยาทำแยมขาย เรารู้สึกว่าชีวิตของพวกเขาสมดุลมากเลย อยากทำอะไรก็ได้ทำ เป็นเจ้าของชีวิตของเขาเอง นึกจะไปเที่ยวก็ไปได้เลย เราค้นพบว่านี่เป็นโมเดลการใช้ชีวิตที่ดีและเหมาะกับเรานั่นคือการทำธุรกิจเล็กๆ ที่พอจะเลี้ยงชีพได้และมีอิสระพอ พอกลับมาเราก็เลยเริ่มเห็นแนวทางต่อไปของชีวิต”

เมื่อกลับมาไทย นัดเริ่มค้นหาถึงต้นทุนที่มีว่าอะไรจะทำให้เธอประกอบธุรกิจเล็กๆ ของตัวเองได้

“เรากลับมาคิดว่าเราสามารถตั้งต้นงานอะไรด้วยตัวเองได้บ้าง จริงๆ เราชอบเครื่องเขียนมากแต่เราไม่สามารถผลิตเครื่องเขียนที่ทำมือเองได้ และไม่สามารถดำรงชีวิตด้วยการขายเครื่องเขียนในราคาที่ไม่แพงมาก อีกอย่างที่เราชอบคือการห่อของ เราอยากทำอะไรก็ได้ที่ได้ห่อของให้ลูกค้า เลยคิดต่อถึงต้นทุนที่มี เรามองย้อนกลับไปที่แม่ แม่เราเป็นช่างเย็บผ้า ถึงอย่างนั้นถ้าจะทำผ้าที่เป็นของตัวเองเราก็ต้องไปหาฝ้าย หาคนทอ หาคนปั่นด้าย ซึ่งครอบครัวเราไม่ได้มีพื้นฐานตรงนี้ มันจึงยากมากและต้องใช้ต้นทุนมหาศาลด้วย”

ก่อนจะถอดใจ อยู่ๆ นัดก็ได้ไอเดีย

“เราคิดว่าถ้าทำผ้าไม่ได้แล้วถ้าเป็นสีผ้าล่ะ เราก็พอทำได้นี่นา เลยเริ่มลองย้อมสีผ้าจากธรรมชาติดู

“ที่เลือกย้อมสีจากธรรมชาตินั้นตอนแรกเราไม่ได้สนใจเรื่องการสร้างสตอรีให้แบรนด์หรืออะไรเลย แค่คิดว่าสีธรรมชาติมันดีกับตัวเราเอง เทียบกับสีย้อมเคมีที่ส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวแน่ๆ และแม่เราก็สุขภาพไม่ค่อยดีด้วย

“ตอนแรกเรายังไม่ได้ย้อมครามแต่เริ่มจากอะไรง่ายๆ อย่างใบหูกวางที่ไม่ต้องใช้ต้นทุนมาก ไม่ต้องไปหาซื้อจากกาดหลวงด้วยซ้ำ เราสามารถปั่นจักรยานไปหาเก็บใบหูกวางกับแม่ได้ มันง่ายและก็สนุกด้วย”

เดินทางไปหาการย้อมคราม

แบรนด์ของนัดเริ่มต้นจากการทำกระเป๋าผ้าย้อมสีธรรมชาติขายเป็นสินค้าแรกๆ

“ตอนนั้นแม่เราอยู่บ้านที่สุรินทร์ ยังไม่ได้ย้ายมาอยู่ที่เชียงใหม่ พอต้องทำงานด้วยกันผ่านโทรศัพท์เราเลยยังไม่สามารถทำงานที่ซับซ้อนมากอย่างเสื้อผ้าได้ เลยเริ่มต้นจากการส่งผ้าไปให้แม่ลองเย็บกระเป๋าใบเล็กๆ แล้วส่งกลับมาขายที่เชียงใหม่” 

ถึงอย่างนั้นความรู้สึกก็บอกเธอว่าการขายกระเป๋าย้อมสีธรรมชาติยังไม่เฉพาะตัวพอที่จะทำให้ jibberish โดดเด่นอยู่ในใจคนได้ แฟนของเธอจึงแนะนำให้เธอลองไปขอคำแนะนำจากนุสรา เตียงเกตุ นักประวัติศาสตร์ด้านสิ่งทอ ช่างทอ นักออกแบบ และเจ้าของแบรนด์เสื้อผ้าย้อมสีจากธรรมชาติ Nussara ที่ทำงานร่วมกับชุมชนอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

“พี่นุสให้คำแนะนำกับเราเยอะมากแต่เรากลับสนใจแค่เรื่องการย้อมคราม เหมือนมีคนยืนรอบตัวเราสิบคน มีคุณฝาง คุณหูกวาง คุณคนนู้น คนนี้ แต่คุณครามโดดเด่นที่สุดสำหรับเรา เราสงสัยว่าทำไมคนคนนี้ถึงมีเรื่องราวเยอะแยะ ทำไมเขาถึงย้อมยาก ทำไมต้องใช้เวลาศึกษามากกว่าสีอื่น มันจะอะไรขนาดนั้นเชียว ไหนลองดูซิ”

การทำผ้าย้อมครามธรรมชาติเป็นงานยาก เป็นงานที่ต้องทำร่วมกับสิ่งมีชีวิต และต้องใช้ความเชี่ยวชาญสูงเพราะการจะนำผ้ามาย้อมครามได้นั้นผู้ทำจะต้องเริ่มต้นจากการนำครามมา ‘ก่อหม้อ’ ก่อน เป็นการนำเนื้อครามมาทำปฏิกิริยาภายในหม้อร่วมกับตัวทำปฏิกิริยาอื่นๆ ในสัดส่วนที่พอเหมาะแล้วแต่สูตรลับของแต่ละคน บ้างก็ใช้ผลไม้อย่างกล้วย ส้ม มะขาม บางทีก็ใช้เหล้า ถึงขั้นมีบางคนใช้โซจูในการก่อหม้อเพื่อเลี้ยงให้จุลินทรีย์ทำปฏิกิริยากับครามในหม้อจนพอเหมาะ เราเรียกขั้นตอนนี้ว่า ‘การเลี้ยงหม้อคราม’ ใครสามารถทำขั้นตอนนี้ได้ดีสีครามจะติดบนผ้าและได้โทนสีที่สวยงาม รวมถึงยังปรากฏบนมือผู้ย้อมได้ชัดเจน

การเลี้ยงหม้อครามจึงเป็นตัวชี้วัดว่าผู้ทำงานย้อมครามมีความเชี่ยวชาญแค่ไหน นอกจากนั้นเพื่อไม่ให้จุลินทรีย์ในหม้อครามตาย ผู้ย้อมต้องคอยสังเกตด้วยว่าครามในหม้อมีอาการเหนื่อยหรือยังจากการดูสีของน้ำและฟองบนหม้อ และดมกลิ่นเพื่อกะปริมาณในการย้อมให้เหมาะสม การฝึกร่างกายให้ทำงานกับสิ่งมีชีวิตที่พูดไม่ได้อย่างจุลินทรีย์ให้แม่นยำต้องใช้เวลาและความมานะนานหลายปีจนเป็นสาเหตุว่าทำไมงานย้อมครามธรรมชาติถึงมีราคาสูงนัก

เดินทางสู่การออกแบบ

หลังจากทำกระเป๋าได้สักพัก แม่ของนัดก็ย้ายมาอยู่ด้วยที่จังหวัดเชียงใหม่ คราวนี้เธอจึงสามารถเริ่มต้นทำเสื้อผ้าได้อย่างที่ต้องการ

“สำหรับเรา jibberish เป็นแบรนด์ของแม่มากกว่าเราด้วยซ้ำ งานทุกชิ้นของเราต้องผ่านมือแม่ทั้งหมด แม่เป็นคนวางแพตเทิร์น เป็นคนเย็บ และเป็นคนตรวจ เวลาเราเจอเสื้อผ้าที่ชอบเราจะพลิกดูตะเข็บ ดูแพตเทิร์น แล้วนำสิ่งที่เราชอบหลายๆ แบบมาผสมเป็นของเราเอง วิธีคือเราจะวาดรูปส่งให้แม่ซึ่งการวาดแบบนี้ของเรามันไม่สามารถไปสั่งช่างคนอื่นได้ แต่แม่เราเข้าใจและเป็นคนเดียวที่สามารถถอดแบบรูปวาดโง่ๆ ของเราเป็นเสื้อผ้าได้” นัดเล่าถึงแม่แล้วหัวเราะ

เมื่อเริ่มขายเสื้อผ้า แบรนด์ก็เริ่มมีคนสนใจมากขึ้นเรื่อยๆ ธุรกิจเล็กๆ ที่เธอวาดฝันไว้ก็เริ่มเป็นรูปเป็นร่าง นอกจากนี้น้องสาวของนัดยังเข้ามาช่วยเหลืองานด้านต่างๆ ของแบรนด์ รวมถึงช่วยด้านงานปักอีกสินค้าที่กลายมาเป็นสิ่งที่คนจดจำเมื่อนึกถึงแบรนด์ย้อมครามแบรนด์นี้

“เราค้นพบว่าน้องเราชอบงานปัก เขาสามารถอยู่แบบนี้ได้ทั้งวัน แล้วก็สามารถทำได้ดีด้วยโดยเฉพาะการปักรายละเอียดเล็กๆ เวลาเราคุยงานกับน้องก็เหมือนคุยงานกับแม่เลย คือเราก็วาดรูปโง่ๆ ของเราแล้วให้น้องไปคิดเองว่าจะปักแบบไหน ยังไง แล้วเขาก็สามารถทำออกมาได้ดีมากๆ เราก็เอามาวางขายภายในร้าน ทำให้ทุกคนในครอบครัวต่างก็มีตัวตนอยู่ใน jibberish

“เวลาคนที่มาร้าน หลายคนจะเห็นน้องเราอยู่หลังเคาน์เตอร์กำลังนั่งทำงานปักจนกลายเป็นภาพจำของร้านไปแล้ว”

เดินทางสู่การเดินทางใหม่ๆ ที่ไม่ทันได้ตั้งตัว

พอร้านเริ่มอยู่ตัวนัดก็สามารถทำอย่างที่วาดฝันไว้ได้ นั่นคือการได้เดินทางไปยังที่ต่างๆ และการเดินทางก็มักจะทำให้เธอได้เรียนรู้อะไรใหม่ๆ ที่สามารถนำมาใช้กับแบรนด์ได้เสมอ ทั้งที่เธอตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ

facebook.com/jibberish.chiangmai

“มันเหมือนคนชอบแมวที่มองเห็นแมวไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนก็ตาม สำหรับเรา ไม่ว่าจะเดินทางไปที่ไหนสายตาเราจะโฟกัสไปที่ผ้าย้อมคราม หลายครั้งก็ทำให้เราบังเอิญได้เจอกับคนที่ทำงานย้อมคราม เช่น คราวที่ไปเวียดนาม เราเจอเด็กคนหนึ่งที่มือของเขามีสีดำที่สวยมากๆ เราเห็นก็รู้เลยว่าเขาทำงานย้อมครามเลยลองขอไปดูบ้านเขาบ้าง มันก็ทำให้เราได้เรียนรู้

“ตอนที่ไปอินเดีย เรากำลังเดินๆ ดูบล็อกไม้สำหรับทำลายบนผ้า อยู่ดีๆ ก็เจอกับคุณลุงคนหนึ่งที่มาดูบล็อกไม้เหมือนกัน เขาชวนเราไปดูสตูดิโอของเขา เราก็ไป ซึ่งมันไกลมาก แต่ก็ทำให้เราค้นพบว่าลุงแกเป็นมาสเตอร์ด้านครามเลย สตูดิโอแกใหญ่มาก เราก็เลยได้ลองย้อมผ้ากับเขา ได้เรียนรู้วัฒนธรรมการย้อมครามของคนอินเดียซึ่งถือเป็นหนึ่งในเมืองหลวงด้านผ้าจริงๆ พวกเขามีภูมิปัญญาที่สืบทอดด้านนี้กันมายาวนานมากๆ

“การเดินทางอีกครั้งที่สำคัญกับเรามากๆ คือตอนที่เราจะไปโครงการ WWOOF ที่ประเทศญี่ปุ่นอีกรอบ เราเลือกไปที่ Pasa Moon เพราะเป็นชุมชนเกี่ยวกับศิลปะ ตอนที่เลือกเราไม่รู้เลยว่า ‘นัตซัง’ เจ้าของที่แห่งนี้เขาเป็นมาสเตอร์ด้านผ้า เรียนจบด้านผ้าสาขา Katazome มาโดยเฉพาะ พอนัตซังเห็นว่าเราสนใจ จากที่เขาจะให้เราไปทำงานให้อาหารไก่ ไปถอนหญ้า ก็เปลี่ยนให้เรามาทำงานผ้ากับเขาเลย เขาดีใจมากที่มีคนสนใจเรื่องนี้จริงๆ จังๆ เราก็เลยได้วิชาทำ Katazome มาจากนัตซัง มันเป็นความบังเอิญที่ทำให้แบรนด์ของเราเจอก้าวต่อไป”

นัดเล่าว่า Katazome เป็นเทคนิคการทำลายบนผ้าของญี่ปุ่นที่สามารถย้อนไปได้หลายร้อยปี โดยใช้วิธีการแกะลวดลายที่ต้องการลงบนกระดาษเยื่อไม้ชนิดพิเศษที่ทำมาจากเปลือกต้นหม่อน เคลือบด้วยยางลูกพลับเพื่อให้มีคุณสมบัติกันน้ำ (เป็นยางชนิดเดียวกับที่คนญี่ปุ่นใช้เคลือบร่มกระดาษ) หลังจากนั้นก็นำมาวางบนผ้าที่ยังไม่ได้ย้อม แล้วปาดกาวจากข้าวเหนียวลงไปและนำกระดาษออก กาวที่ปรากฏบนผ้าจะกลายเป็นเกราะป้องกันสีย้อมทำให้เมื่อย้อมเสร็จผ้าจะมีลวดลายสวยงามตามที่เราได้แกะไว้

“ตอนที่เราเริ่มต้นทำงานผ้าย้อมครามเราก็ทำไปเรื่อยๆ ไม่ได้เอกอุอะไร มีหลายสตูดิโอที่ทำผ้าย้อมครามเหมือนกัน และเราเป็นคนชอบย้อมผ้าสีพื้นทั้งตัว แพตเทิร์นก็เรียบๆ ใส่สบาย เลยทำให้เราไม่ค่อยมีอัตลักษณ์เท่าไหร่ จนได้มาเจอ Katazome เทคนิคนี้แหละที่ช่วยเราได้ เพราะพอเราวาดรูปได้นิดหน่อยมันช่วยเรื่องการทำลายบนผ้า ทำให้เรามีลายผ้าเป็นของตัวเอง อัตลักษณ์ในงานของเราก็เลยชัดขึ้นมา

“เราคิดว่าคนญี่ปุ่นเป็นชนชาติที่ใส่ใจเรื่องรายละเอียดมากๆ และเทคนิค Katazome ยังช่วยส่งเสริมงานกึ่งหัตถกรรมกึ่งอุตสาหกรรมได้ดี สมมติผลิตผ้าร้อยผืน ถ้าใช้เทคนิคบาติก (การเขียนด้วยเทียนหรือขี้ผึ้ง) เราจะสามารถทำได้ทีละผืนและต้องใช้เวลานาน ส่วนบล็อกปรินต์ก็อาจจะทำลวดลายได้ไม่ละเอียดเท่าการแกะลายบนกระดาษแม่พิมพ์ซึ่งสามารถทำซ้ำๆ ได้เหมือนกัน”

พอได้เทคนิค Katazome มา ผ้าทั้งผืนของ jibberish ก็กลายเป็นผืนผ้าใบว่างเปล่าต่อหน้าศิลปินที่รอการระบายถ่ายทอดจินตนาการลงไป นั่นจึงทำให้ความเป็นไปได้ใหม่ๆ ในการสร้างสรรค์งานบนผ้าของนัดมีมากขึ้น

เดินทางสู่การเยียวยา

เมื่อต้นปีที่ผ่านมา นัดนำเอาเทคนิค Katazome มาสร้างงานชิ้นใหม่ลงบนผ้าผืนเล็กๆ เท่าหน้ากระดาษและจัดแสดงเป็นนิทรรศการ Better Cutter

เธอได้ไอเดียการทำงานชิ้นนี้มาจากรุ่นน้องที่วาดภาพหนึ่งภาพทุกๆ วันเพื่อบอกเล่าเหตุการณ์ที่ประทับใจหรือกระทบใจในวันนั้นจนครบ 100 วัน ในเมื่อเธอเป็นคนทำงานย้อมผ้า เธอเลยขอนำไอเดียนี้มาใช้บ้างผ่านการแกะลวดลายด้วยเทคนิค Katazome ลงบนผ้าแล้วย้อม ห้วงเวลานั้น นัดกำลังเจอกับความรู้สึกเคว้งคว้าง และการได้บอกเล่าสิ่งที่เจอในแต่ละวันเป็นภาพลงบนผ้าก็สามารถช่วยเยียวยาจิตใจของเธอได้ แถมยังทำให้เธอได้ฝึกปรือฝีมือให้ดียิ่งขึ้นไปพร้อมกัน

ล่าสุด หลังจากที่ตัดสินใจลองเปิดแกลเลอรีเล็กๆ ชื่อ Emptyday ภายในโครงการเวิ้งเหล็กแดง เธอก็ได้หยิบเรื่องราวทั้ง 100 วันนั้นมาสะบัดและจัดแสดงอีกครั้ง

“ตอนที่จัดงานเมื่อต้นปีเราก็ได้เสียงตอบรับที่ค่อนข้างโอเค คนมาคุยกับเราเยอะ เขียนคอมเมนต์หรือทักทายในสมุดเยี่ยมก็เยอะ เราคิดว่ามีคนที่เป็นแบบเราเยอะมากคือเป็นคนธรรมดาที่อยู่ๆ พลังงานก็หมด ต้องการเชียร์ตัวเอง ต้องการรักษาตัวเองในรูปแบบที่ต่างกัน สำหรับเราการเยียวยาด้วยการย้อมผ้าช่วยเราได้ มันเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดที่เราได้รักษาตัวเองก็เลยนำมารวบรวมทำเป็นหนังสือและนำผลงานกลับมาแสดงเป็นนิทรรศการอีกครั้งพร้อมหนังสือ เพื่อเยียวยาทุกคนที่เจอเรื่องหนักๆ ในปีนี้มา”

นิทรรศการของนัดมีชื่อว่า BETTER CUTTER : one more chapter จัดแสดงอยู่ที่แกลเลอรี Emptyday ตั้งแต่ 6 ธันวาคม 2563 จนถึง 6 มกราคม 2564 ภายในนิทรรศการมีหนังสือที่รวบรวมภาพชิ้นงาน 100 ชิ้นในนิทรรศการ พิมพ์ด้วยเทคนิค Risograph และเย็บด้วยมือโดย dibdee.binder จำหน่ายด้วย

ปัจจุบันการเดินทางของนัดพาให้ jibberish มีหน้าร้านถึงสองสาขา สาขาแรกเป็นร้านหลักตั้งอยู่บริเวณหน้าทางขึ้นดอยคำ และสาขาที่สองเป็นสตูดิโอทำเวิร์กช็อป ตั้งอยู่ในโครงการเวิ้งเหล็กแดง ด้านบนของแกลเลอรี Emptyday ส่วนใครที่อยากซื้อสินค้าน่ารักของเธอก็สามารถไปเลือกได้ภายในร้าน Rivers and Roads ร้านขายของกระจุกกระจิกที่เธอและเพื่อนๆ เปิดในเวิ้งเดียวกัน

ไม่ว่าต่อจากนี้นัดจะวางแผนการเดินทางของตัวเอง แม่ น้องสาว และ jibberish ไว้ยังไง ไม่แน่ความบังเอิญก็อาจพาเธอเดินออกนอกเส้นทางไปเจอทางใหม่ๆ อีกก็ได้

ญี่ปุ่น เวียดนาม อินเดีย หรือเชียงใหม่ การเดินทางของ jibberish ยังดำเนินไปไม่จบสิ้น

สำหรับผู้ที่สนใจการย้อมครามและเทคนิค Katazome ที่เธอเรียนรู้ตลอดสิบปีที่ผ่านมา นัดเปิดเวิร์กช็อปอยู่เสมอ สามารถติดต่อได้ผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก ไม่แน่ การได้วาดลวดลายลงบนผ้าย้อมครามที่ลงมือด้วยตัวเองอาจช่วยเยียวยาหัวใจของคุณจากปีที่หนักหน่วงนี้ได้เช่นเดียวกับเธอ

นิทรรศการ ‘BETTER CUTTER : one more chapter’ จัดแสดงอยู่ที่แกลเลอรี Emptyday ภายในโครงการเวิ้งเหล็กแดงตั้งแต่ 6 ธันวาคม 2563 จนถึง 6 มกราคม 2564 สามารถเข้าชมได้ตั้งแต่ 12:00-20:00 น. (แกลเลอรีปิดทุกวันอังคาร)

The post jibberish แบรนด์ผ้าย้อมครามเชียงใหม่ที่ยืมเคล็ดลับจากคนญี่ปุ่น อินเดีย และผู้คนระหว่างทาง appeared first on a day magazine.

กว่า 74 ปีที่ผ่านมา สกูตเตอร์สัญชาติอิตาเลียนแบรนด์นี้อยู่ในภาพจำของคนทั่วไปในหลากหลายบริบท ทั้งการเป็นยานพาหนะที่หนุ่มสุดคูลใช้ขี่ไปพบปะกลุ่มเพื่อน หรือสิ่งที่หญิงสาวชาวอิตาเลียนขี่ไปช้อปปิ้ง ในยุคหนึ่งเวสป้าผูกกับภาพของวัยรุ่นที่ชวนกันไปเดต เป็นพาหนะที่ใช้ขนของในย่านการค้าของประเทศไทย และยังเป็นสกูตเตอร์ขายดี ครองใจใครต่อใครมาจนถึงทุกวันนี้

แต่ไม่ว่าจะในสถานการณ์ไหน สิ่งที่เวสป้าไม่เคยเปลี่ยนคือการเป็นแบรนด์ที่มีแนวคิดอิสระ ไม่อยู่ในกรอบ และนับตั้งแต่ 10 ปีที่แล้วที่บริษัท เวสปิอาริโอ (ประเทศไทย) จํากัด ได้ก่อตั้งขึ้น พวกเขาก็เพิ่มภาพจำใหม่ที่หลากหลายให้กับเวสป้าในประเทศไทย และทำให้เวสป้ากลายเป็นยานพาหนะที่เข้าไปอยู่ในชีวิตประจำวันของคนทุกวัย

การเดินทางตลอด 10 ปีของเวสป้าไทยแลนด์เป็นยังไง พวกเขาใช้ความเชื่อแบบไหนขับเคลื่อนตัวเอง คำตอบอยู่ในย่อหน้าถัดจากนี้

รถยนต์สองล้อ

เวสป้าเริ่มก่อตั้งที่ประเทศอิตาลีในปี 1946 ยุคที่ประเทศเพิ่งแพ้สงครามโลกครั้งที่สองมาหมาดๆ ชาวอิตาเลียนหลายคนได้พยายามฟื้นฟูอุตสาหกรรมของประเทศ รวมถึง Corradino D’Ascanio วิศวกรผู้สร้างสรรค์เครื่องบินผู้อยากออกแบบนวัตกรรมใหม่ที่นำชิ้นส่วนของเครื่องบิน Mussolini มาดัดแปลงเป็นยานพาหนะที่เป็น ‘อิสระ’ ไม่เทอะทะเท่ารถยนต์ แต่มีดีไซน์ที่พิเศษกว่ามอเตอร์ไซค์หรือจักรยานทั่วไป

นวัตกรรมภายใต้คอนเซปต์ ‘รถยนต์สองล้อ (car on 2 wheels)’ จึงเกิดขึ้น ด้วยดีไซน์ที่ตัวถังเป็นเหล็ก สามารถนั่งทับได้ มีเบรกเท้าให้เหยียบต่างจากมอเตอร์ไซค์ทั่วไปในยุคนั้นที่ต้องเบรกด้วยมือ นอกจากนี้คนขี่ยังสามารถวางเท้าทั้งสองบนรถได้เหมือนรถยนต์ เป็นที่มาของการขี่สกูตเตอร์แล้วต้องนั่งขาคู่ในทุกวันนี้ 

สัญลักษณ์ของวัยรุ่นและความขบถ

เพราะราคาถูกกว่ารถยนต์ ขับขี่สะดวก เวสป้าจึงได้รับความนิยมในหมู่คนอิตาเลียนจนกลายเป็นพาหนะประจำบ้าน นอกจากนี้ตัวถังเหล็กที่สามารถนั่งคร่อมได้ยังส่งเสริมให้เกิดภาพใหม่ที่ไม่ค่อยได้เห็นในอิตาลีมากนัก นั่นคือการที่ผู้หญิงออกมาขี่สกูตเตอร์ไปไหนมาไหนมากขึ้น เพราะตัวถังรถที่ผลิตจากเหล็กแท้นั้นสามารถป้องกันปัญหาเรื่องน้ำมันกระเด็นเปรอะเปื้อนกระโปรงได้นั่นเอง

หลายทศวรรษต่อมา เวสป้าพัฒนาบนพื้นฐานแนวคิดของการเป็นพาหนะที่สื่อถึงความอิสรเสรีและการออกจากกรอบเหมือนเดิม เพิ่มเติมคือจับกลุ่มลูกค้าที่หลากหลายมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่นที่ถือเป็นอีกหนึ่งกลุ่มที่เวสป้าให้ความสำคัญโดยการออกแบบรูปร่างและเบาะให้เล็กลง เหมาะกับการเป็นพาหนะออกเดตแสนโรแมนติกที่คนซ้อนสามารถกอดคนขี่ได้ง่ายๆ ใครชอบดูหนังฮอลลีวู้ดยุคเก่าน่าจะเคยเห็นภาพเหล่านี้อยู่บ่อยๆ

การกำเนิดใหม่ของเวสป้าในไทย

ก่อนบริษัท เวสปิอาริโอ (ประเทศไทย) จำกัด จะนำเวสป้ากลับมาในไทยอีกครั้ง ภาพจำของคนไทยที่มีต่อเวสป้าคงหนีไม่พ้นรถขนผ้าในหลายย่านของกรุงเทพฯ

อาจเพราะเป็นสกูตเตอร์คันใหญ่ ตัวถังเหล็ก ขึ้นชื่อเรื่องความทนทาน คนจึงติดภาพอย่างนั้น แต่รู้ไหมว่าแบรนด์สกูตเตอร์คลาสสิกนี้เคยหายไปจากไทยช่วงหนึ่ง อาจเพราะความนิยมที่เสื่อมคลายลง ประกอบกับตลาดมอเตอร์ไซค์ที่มีแบรนด์อื่นๆ มาช่วงชิงตลาดมากขึ้น จนกระทั่งในปี 2010 เวสป้าไทยแลนด์ก็ก่อตั้งขึ้น และทำให้เวสป้าได้เป็นที่รู้จักอีกครั้ง

รีแบรนด์ (Rebrand) และรีบอร์น (Reborn) คือภารกิจหลักของเวสป้าไทยแลนด์ที่อยากให้คนยุคก่อนที่รู้จักเวสป้าอยู่แล้ว รวมถึงคนยุคใหม่ที่ไม่เคยรู้จักเวสป้ามาก่อนได้รู้จักเวสป้ามากขึ้น สิ่งที่ต่างจากเวสป้ายุคก่อนคือระบบเครื่องยนต์ออโตเมติก อุปกรณ์อำนวยความสะดวกขณะขับขี่ เสียงเงียบ ขี่นุ่ม และประหยัดน้ำมัน ตอบโจทย์คนในยุคนี้ที่ต่างอยากเลือกสิ่งที่เหมาะสมให้กับตัวเอง 

ออฟฟิศบริษัท เวสปิอาริโอ (ประเทศไทย) จำกัด

ตัวแทนจำหน่ายคือครอบครัว

เวสป้ามีตัวแทนจำหน่ายในทุกภาคของประเทศไทย รวมทั้งสิ้น 83 ตัวแทนใน 66 จังหวัด และคงไม่เกินจริงนักถ้าจะบอกว่า คนที่รักเวสป้าพอๆ กับเจ้าของรถเวสป้าคือตัวแทนจำหน่าย

นั่นก็เพราะว่าเวสป้าไทยแลนด์ดูแลตัวแทนจำหน่ายเสมือนครอบครัว เวสป้าดูแลตัวแทนจำหน่ายตั้งแต่ช่วงเริ่มกิจการ ให้คำแนะนำด้านเทคนิค เครื่องมือ วิธีการเพิ่มยอดขาย รวมถึงวิธีการดูแลลูกค้าหลังการขาย และเมื่อถึงเวลาที่ตัวแทนจำหน่ายประสบปัญหาทางธุรกิจ สำนักงานใหญ่ก็ส่งผู้เชี่ยวชาญไปช่วยแก้ไขโดยไม่ทอดทิ้ง ยกตัวอย่างในช่วงที่โควิด-19 กำลังระบาดรุนแรงซึ่งเป็นปัญหาสำคัญต่อการขาย กระแสการไลฟ์สดขายของกำลังมาแรง เวสป้าไทยแลนด์ก็ให้คำแนะนำกับตัวแทนจำหน่ายที่ไม่สันทัดเรื่องเทคโนโลยี พร้อมเรียนรู้เพื่อปรับตัวให้ทันกระแสสังคมและยึดมั่นอยู่กับความเชื่อว่าครอบครัวต้องช่วยเหลือกันและกัน ทำให้ตัวแทนจำหน่ายหลายคนข้ามผ่านจุดยากลำบากมาได้

เวสป้าคาราวานฉลองครบรอบ 65 ปี

ไม่ใช่แค่ยานพาหนะ แต่เป็นความสนุกไร้ขอบเขต

เวสป้าไม่ได้เป็นแค่ยานพาหนะสองล้อ แต่คือความสนุกให้ทั้งผู้ขับขี่และผู้พบเห็น

ในปี 2012 มีการจัดงานเวสป้าคาราวานเพื่อฉลองครบรอบเวสป้า 65 ปี และให้คนรักเวสป้าได้พาเวสป้าคันโปรดของตัวเองมาอวดโฉมกัน ณ สนามม้านางเลิ้ง ซึ่งรวมพลเวสป้าได้หลายพันคัน จากนั้นในปี 2015 มีการจัดงานเวสป้าคาราวานเพื่อฉลองครบรอบ 68 ปีขึ้นอีกครั้ง ซึ่งสามารถรวมตัวได้กว่า 5,000 คัน และมีจำนวนผู้เข้าร่วมงานทั้งหมดกว่า 10,000 คน กลายเป็นความน่าตื่นตาตื่นใจที่เห็นได้ไม่บ่อยจากพาหนะสองล้อแบรนด์อื่น

เวสป้าคาราวานฉลองครบรอบ 68 ปี

เวสป้าไทยแลนด์ยังเคยนำเวสป้าไปแปลงร่างเป็น ‘ม้าหมุน’ อยู่ในห้างเซ็นทรัลเวิลด์ในช่วงปีใหม่ 2019 เรียกความสนใจให้คนเดินผ่านไปผ่านมาทั้งวัยรุ่น วัยทำงาน คู่รัก และครอบครัวได้มาขี่เล่น นอกจากนี้เวสป้าไทยแลนด์ยังเคยเปิดป๊อปอัพคาเฟ่กลางสุขุมวิท โดยมีนิทรรศการ installation art ปราศจากแบรนด์ดิ้งขนาดใหญ่ภายใต้ชื่อ “House of La Dolce Vita in Scooter 2019” ที่รวมทั้งมินิเวสป้า เวสป้าคันใหญ่กว่าปกติ เวสป้าสไลเดอร์ รวมถึงการเล่นใหญ่อย่างการจำลองโรงงานผลิตรถสกูตเตอร์มาไว้ในนิทรรศการ

ที่เล่นสนุกได้ขนาดนี้เพราะพื้นฐานของแบรนด์เวสป้าคือคำว่า ‘อิสระ’ เวสป้าสามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองได้เท่าที่จินตนาการจะไปถึงโดยไร้ขอบเขต

Vespa x Emporio Armani

ตอบโจทย์ด้วยความแรงต่างระดับ

ตลอด 10 ปีที่ผ่านมา เวสป้าขายสกูตเตอร์ไปมากกว่า 120,000 คัน ในจำนวนนั้นมีมากถึง 65 สี 120 โมเดล

เวสป้ามีผลิตภัณฑ์ให้เลือกหลากหลาย โดยแบ่งตามความแรงของระดับเครื่องยนต์คือ 125cc, 150cc และ 300cc นอกจากนี้เวสป้ายังมีการออกไลน์สเปเชียลเอดิชั่น เรียกว่ารุ่น 946 ที่มักจะไปจับมือกับ global brands อาทิ องค์กร (Red) เพื่อผู้ป่วยเอดส์, แฟชั่นเฮาส์อย่าง Emporio Armani รวมถึงเร็วๆ นี้กับ Christian Dior และที่พิเศษกว่านั้นคือลิมิเต็ดเอดิชั่นที่มีเฉพาะประเทศไทย ตอบโจทย์นักสะสมโดยเฉพาะ เช่น การร่วมมือกับ MAMAFAKA เพื่อออกแบบเวสป้าลายพิเศษ

Vespa x MAMAFAKA

พลิกวิกฤตเป็นโอกาสกับคอลเลกชั่นพิเศษ

หนึ่งในการปรับตัวที่เห็นได้ชัดของเวสป้ายุคใหม่เกิดขึ้นในช่วงโควิด-19 เมื่อต้นปี 2020 ที่ผ่านมา

เวสป้าเปลี่ยนวิกฤตเป็นโอกาสด้วยการเปิดรับ online booking ครั้งแรกในไทย โดยเปิดจองคอลเลกชั่นพิเศษในรุ่น Vespa Primavera Sean Wotherspoon ของ Sean Woterspoon ศิลปินเจ้าพ่อขวัญใจสายสตรีทชื่อดังจากอเมริกาที่ชอบหยิบจับเครื่องแต่งกายมาสร้างสรรค์ใหม่ในสไตล์ของตัวเอง โดยมีเอกลักษณ์คือการใช้ผ้าลูกฟูก (Corduroy) และใช้โทนสีเหลือง แดง เขียวอ่อน และเขียวเข้ม ซึ่งเวสป้าคือแบรนด์สกูตเตอร์แบรนด์เดียวที่วอเตอร์สปูนเลือกร่วมงาน 

Vespa Primavera Sean Wotherspoon

คอลเลกชั่นนี้ได้รับการตอบรับอย่างล้นหลามในอเมริกา ญี่ปุ่น เกาหลี และในไทยก็ไม่แพ้เขาเหมือนกัน เพราะจากจำนวน online booking 50 คันแรกถูกขายหมดใน 29 นาที และที่เหลืออีก 100 คันก็หมดภายในเวลาไม่นาน

นอกจากนี้ในงานมอเตอร์โชว์เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา เวสป้ายังสร้าง talk of the town ในวงการรถสองล้อด้วยการไม่ได้ตั้งบูธขายสกูตเตอร์ตามปกติ แต่นำโมเดลพลาสติกสีเหลืองคันมหึมาไปตั้งโชว์แค่คันเดียว พร้อมแปะช่องทางการติดต่อสอบถามเพิ่มเติม นับว่าเป็นการขายในยุค new normal อย่างแท้จริง

10 ปีและเวสป้ารุ่นพิเศษ

แม้จะผ่านมาเพียง 10 ปี แต่ยอดขายเวสป้าในไทยตอนนี้ติดอันดับ 2 ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (เป็นรองแค่เจ้าตลาดคือเวียดนามเท่านั้น) และติด 5 อันดับแรกของโลกเลยทีเดียว

เพื่อเฉลิมฉลองความสำเร็จในไทยและอยากสร้างความพิเศษให้ลูกค้า เวสป้าจึงออกแคมเปญเฉลิมฉลอง 10 ปีด้วยการออกคอลเลกชั่นสเปเชียลเอดิชั่น โดยนำรุ่น LX ซึ่งเป็นรุ่นที่เปิดตัวเมื่อสิบปีที่แล้วมาจัดจำหน่ายใหม่ นอกจากนี้ยังมีไฮไลต์เด็ดอย่างเวสป้ารุ่นลิมิเต็ด SPRINT 150 I-GET ABS 10TH ANNIVERSARY THAILAND LIMITED EDITION ที่ออกแบบมาเพื่อประเทศไทยเท่านั้น ผลิตอย่างจำกัดเพียง 1,010 คัน และเป็นครั้งแรกที่มีการรันเลขรถจาก 1-1,010 

ไอเดียของการสร้างสรรค์เวสป้ารุ่นนี้มาจากโปสเตอร์ ‘ที่ 1 เวสป้า’ ซึ่งเป็นโปสเตอร์โฆษณาสุดคลาสสิกของประเทศไทย โดยเป็นแรงบันดาลใจให้ออกแบบตัวรถเป็นสีเงิน ซึ่งเป็นสีคลาสสิกที่เริ่มใช้กับเวสป้ามาตั้งแต่ยุควินเทจ นอกจากนี้ยังมีการผสมผสานสีบรอนซ์ ซึ่งไม่เคยใช้กับเวสป้ารุ่นไหนมาแต่งแต้มในองค์ประกอบต่างๆ บนรถคันนี้ ตั้งแต่บริเวณบังแตร บริเวณคิ้วด้านหน้าตัวถัง กรอบไฟหน้า กรอบไฟท้าย และที่จับบริเวณผู้โดยสาร

SPRINT ยังเป็นรุ่นที่ขายดีที่สุดในเมืองไทย แต่ที่ผ่านมาถูกออกแบบเป็นแนวสปอร์ต รูปทรงโฉบเฉี่ยว นี่จึงเป็นครั้งแรกของรุ่น SPRINT ที่ถูกออกแบบด้วยดีไซน์สีเงินแบบคลาสสิก

ความพิเศษยังไม่หมด เร็วๆ นี้เวสป้ามีแผนจะปล่อยอีก 2 โมเดลตามมาด้วย 

Vespa x (Red)

ขี่เวสป้าเพื่อสนับสนุนเยาวชน

ทุกคนรู้ แฟนคลับรู้ ว่าเวสป้าคือองค์กรที่ทำการกุศลมาตลอด ในบริษัทแม่ถึงกับมีองค์กรชื่อ Vespa for Children ที่ช่วยเหลือเด็กโดยเฉพาะ

เวสป้าไทยแลนด์ก็เหมือนกัน พวกเขามองว่าเด็กคือกระดูกสันหลังของประเทศ จึงพยายามสนับสนุนผ่านแคมเปญที่หลากหลาย อย่างล่าสุดเวสป้าจับมือกับ (Red) เพื่อออกแบบเวสป้าสีแดงรุ่นพิเศษที่นำรายได้ไปช่วยเด็กที่ติดโรดเอดส์ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ หรือในแคมเปญ 10 ปีนี้ที่มีการรันเลขให้รถแต่ละคัน เวสป้าได้นำเลขสวยๆ เช่น เลขคู่ เลขตอง เลขวันเกิด ไปประมูล ซึ่งส่วนต่างที่ประมูลได้จะมอบให้มูลนิธิเด็กโสสะแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ ต่อไป

นอกจากนี้ รายได้จากการจำหน่าย VESPA SPRINT 150 I-GET ABS 10TH ANNIVERSARY THAILAND LIMITED EDITION ทุกคันจำนวน 1,010 บาทก็จะถูกมอบให้มูลนิธิเด็กโสสะฯ เช่นเดียวกัน

ปรับตัวตามยุคสมัย แต่ยังรักษาความคลาสสิกไว้

อาจพูดได้ว่าสิ่งที่ทำให้เวสป้าเป็นแบรนด์สกูตเตอร์ที่ได้รับความนิยมมาจนถึงปัจจุบันมีอยู่หลายปัจจัย

เวสป้าไทยแลนด์บอกเราว่า การปรับตัวคือหนึ่งในปัจจัยสำคัญ ด้วยแนวทางของแบรนด์ที่ยึดไอเดียการใช้ชีวิตอิสระ เหมาะกับกลุ่มลูกค้าที่เลือกสิ่งที่ใช่ให้กับตัวเอง การจูงใจด้วยการจำหน่ายสกูตเตอร์ที่แค่ราคาดี เสถียร ขับขี่คล่องแคล่ว อาจไม่เพียงพออีกต่อไป

เวสป้าในปัจจุบันจึงเลือกตอบโจทย์ลูกค้าที่หลากหลายด้วยรุ่นและสีที่แตกต่าง เหมาะกับทุกเพศทุกวัย ในขณะเดียวกันการเป็นแบรนด์ที่อยู่มานานยังสร้างความพิเศษบางอย่าง เช่น คอมมิวนิตี้ของคนรักเวสป้าที่ขยายใหญ่มากขึ้นเรื่อยๆ ช่วยให้แบรนด์เป็นที่พูดถึงในระยะยาว หรือดีไซน์คลาสสิกในอดีตที่ยิ่งมีค่ามากขึ้นเมื่อกาลเวลาผ่านไป

สิ่งที่เวสป้าภูมิใจคือเรื่องราวที่สร้างขึ้นมาระหว่างทาง แม้จะต้องปรับตัวตามยุคสมัยแต่ยังโอบกอดความคลาสสิกของตัวเองไว้ นั่นคือสิ่งที่ทำให้เวสป้าเป็นไอคอนของสกูตเตอร์ที่คนทั้งโลกหลงรัก

ติดตามรายละเอียดของแคมเปญได้ที่ เว็บไซต์
#VespaTH10Anni

The post จาก 74 ปีเวสป้าโลกสู่ 10 ปีเวสป้าไทย การเดินทางของไอคอนสกูตเตอร์ที่ไม่ยอมจำนนต่อยุคสมัย appeared first on a day magazine.

แม้ว่าอุณหภูมิภายนอกร้านจะยังร้อนชื้นไม่ต่างจากปกติ แต่อาหาร เครื่องดื่ม เพลง และบรรยากาศการร้องเต้นชนิดลืมตายของคอเพลงเกาหลีในร้าน (ในที่นี้คือรวมทั้งลูกค้า พนักงานเสิร์ฟ ยันเจ้าของร้าน) ความสนุกที่ได้จาก OVERSEOUL ก็พอจะทำให้เราหายคิดถึงลมหนาวในโซลไปได้ชั่วขณะ

วันนี้เรามีนัดกับ แก้มแก้ว โล่ห์อุลกะมณี หนึ่งใน co-owner ของ OVERSEOUL

แต่ก่อนหน้าที่จะมาพบกับแก้มแก้ว เราทดลองนำชื่อ OVERSEOUL ไปเสิร์ชดูในทวิตเตอร์ แพลตฟอร์มที่เปรียบเสมือนบ้านของเหล่าแฟนคลับศิลปินเกาหลี กลุ่มเป้าหมายหลักของร้าน และนั่นทำให้พบข้อสังเกตที่น่าสนใจเกี่ยวกับบาร์เกาหลีสัญชาติไทยแห่งนี้หลายอย่างทีเดียว

หนึ่ง–ที่นี่คือบาร์เกาหลีที่ไม่ได้ขายแต่โซจูและมักกอลลี แต่ยังมีค็อกเทลชื่อสนุกอย่าง Forever Young, Jeju Ocean หรือ Shipper’s Blood ที่เสิร์ฟมาในถุงเลือดดีไซน์เก๋ต้อนรับเทศกาลฮาโลวีน รวมถึงอาหารและกับแกล้มอีกหลายเมนู ที่หลายคนพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าอร่อยจนอยากให้เปิดขายมื้อกลางวันด้วย

สอง–OVERSEOUL คือร้านที่ขยันจัดอีเวนต์สุดๆ มีตั้งแต่ K-SIS NIGHT ธีมเพลงหญิงล้วนสำหรับสาวกเกิร์ลกรุ๊ป, Crash Landing on OVERSEOUL ที่จัดดนตรีสดสำหรับคอซีรีส์เกาหลี หรือวาระพิเศษอย่างวันเกิดศิลปิน หลายครั้งก็เปิดให้แฟนคลับมาเหมาร้านจัดปาร์ตี้ฉลองกันแบบยาวๆ ไปเลยทั้งคืน

และสาม–เราพบว่าที่นี่เองคือฉากหลังของคลิปเต้นคัฟเวอร์หมู่คณะที่เห็นในไทม์ไลน์ทวิตเตอร์อยู่บ่อยๆ เมื่อเพลงขึ้นและลูกค้าในร้านจากหลายโต๊ะต่างลุกขึ้นมาเต้นร่วมกันอย่างพร้อมเพรียงราวกับซ้อมด้วยกันมาเป็นเดือน แต่เปล่า เพิ่งรู้จักกันที่ร้านนั่นแหละ!

ขอบคุณภาพจาก OVERSEOUL BKK

ทั้งหมดที่ว่ามาคือความสนุกที่เราได้เห็นจากมุมมองของลูกค้า แต่ในอีกด้านหนึ่ง เหล่าผู้ถือหุ้นที่ปลูกปั้นร้านนี้มาตั้งแต่วันแรกนั้นมีวิธีคิดยังไง ลงมือลงแรงยังไงจึงกลายมาเป็น OVERSEOUL อย่างที่เราเห็นในตอนนี้ 

เหลือเวลาอีกครู่ใหญ่ก่อนเปิดร้าน เราขอชวนไปนั่งคุยกับแก้มแก้วไปพลางๆ พร้อมเปิดเพลย์ลิสต์ K-Pop Daebak ฟังคลอไปด้วยเพื่ออรรถรส

จากปาร์ตี้ในบ้านเพื่อน สู่บาร์ที่เป็นเพื่อนรู้ใจของลูกค้า

“OVERSEOUL เกิดจากการรวมตัวของ 2 ทีม ทีมแรกคือเป็นกลุ่มพี่ๆ ที่เรียนวิศวะฯ เขาเคยทำบาร์มาก่อน อย่าง Loyshy นี่ก็ทำมาเป็นสิบปีแล้ว ส่วนอีกทีมเรียนนิเทศฯ มา ส่วนใหญ่ทำงานโฆษณา การสื่อสาร และแบรนด์ดิ้ง” แก้มแก้วเกริ่น

ในวันที่กรุงเทพฯ ยังไม่มีบาร์เกาหลีที่เปิดเพลงเคป๊อปและเสิร์ฟโซจู อะไรทำให้คนสองกลุ่มนี้ตัดสินใจเริ่มต้นบาร์เกาหลีร่วมกัน

“ตอนนั้นเรานั่งปาร์ตี้กันอยู่ที่บ้าน เปิดเพลงสากล เพลงไทยมาเรื่อยๆ แต่อยู่ๆ พอเพลง Gee ของ Girls’ Generation ขึ้นมา ทุกคนก็ลุกขึ้นมาเต้นพร้อมกันเฉยเลย หลังจากนั้นเราเลยคุยกันว่า ทำไมเราถึงไม่มีบาร์เกาหลีสำหรับเปิดเพลงเคป๊อปบ้างล่ะ เรารู้สึกว่าคนที่เขาชอบศิลปินเกาหลีเขาต้องกำลังตามหาสเปซแบบนี้อยู่แน่ๆ”

เมื่อนำไปปรึกษากับ ตั๊ด–ธีธัช วรเสียงสุข ซึ่งมีไอเดียอยากเปิดบาร์ใหม่อยู่ก่อนแล้ว จึงกลายเป็นการจับคู่ที่ถูกฝาถูกตัว

“สิ่งแรกที่คิดคือ เราไม่ได้อยากให้ร้านนี้เป็นที่สำหรับมาดื่มหรือมาเต้นอย่างเดียว แต่เราอยากให้ลูกค้าได้มาซึมซับบรรยากาศด้วย และเราก็ตั้งใจทำเมนูอาหารเกาหลีเพื่อให้มันครบลูปของคัลเจอร์ที่สุด” 

แม้จะมีภาพที่อยากเห็นอย่างชัดเจนแค่ไหน แต่การเปิดบาร์เกาหลีในยุคที่ยังไม่เคยมีใครรู้จักร้านสไตล์นี้มาก่อน ย่อมเป็นเรื่องที่ทั้งยากและเสี่ยงในเวลาเดียวกัน

“ย้อนกลับไป 2 ปีก่อนหน้านี้ คนกรุงเทพฯ ส่วนใหญ่ยังเที่ยวในผับ EDM หรือบาร์ดนตรีสด มันยังไม่เคยมีบาร์เกาหลีมาก่อน ดังนั้นตอนที่เปิดเราไม่ได้มั่นใจเต็มร้อยหรอกว่ามันจะประสบความสำเร็จแน่ๆ เราถึงขั้นมีแพลนบีด้วยซ้ำ คิดไว้แล้วว่าถ้ามันไม่เวิร์กก็จะเปลี่ยนไปทำอย่างอื่น” ถึงจะออกตัวแบบนั้น แต่แก้มแก้วและทีมก็พยายามทำทุกวิถีทางเพื่อไม่ให้แพลนบีถูกหยิบขึ้นมาใช้จริง 

หนึ่งในนั้นคือการเตรียมตัวทำการบ้านอย่างหนักของทุกคนในทีม ที่ถึงแม้หลายคนจะเป็นแฟนคลับไอดอลเกาหลีอยู่แล้ว แต่ก็ยังมีอีกหลายอย่างให้เรียนรู้

“เราทำการบ้านหนักมาก แต่วิธีการคือทุกคนจะต้องแยกย้ายกันไปนะ เพื่อให้ได้ประสบการณ์ที่หลากหลายที่สุด บางคนจะเป็นสายฟังเพลงและดูคอนเสิร์ต ก็จะต้องไปสังเกตมาว่ามีอะไรที่นำมาเล่นเป็นกิมมิกของร้านได้บ้าง หรือบางคนเป็นสายซีรีส์ก็ต้องรีเสิร์ชว่าเรื่องไหนมีเมนูอาหารที่หยิบมาใช้ได้ไหม”

เมื่อฟังมาถึงตรงนี้ เราจึงไม่นึกแปลกใจเมื่อได้เห็นภาพอีเวนต์ที่ OVERSEOUL ชวนแฟนคลับนำแท่งไฟประจำแฟนด้อมของตัวเองมาโบกที่ร้าน รวมถึงเมนูฮิต 4 จานที่ยกมาจากซีรีส์ Itaewon Class และที่พลาดไม่ได้คือจาปากูรีจากเรื่อง Parasite ซึ่งแก้มแก้วเล่าว่าเบื้องหลังทุกอีเวนต์และทุกเมนู คือการระดมสมองคิดอย่างหนัก รวมถึงการชิม ชิม และชิม เพื่อให้รสชาติออกมาถูกต้องตรงใจที่สุด

ด่านวัดใจในไตรมาสแรกของการเปิดร้าน

หลังจากที่ OVERSEOUL เปิดตัวได้ราวหนึ่งเดือน โต๊ะที่ถูกจองเต็มจนแน่นเอี้ยดแทบทุกวันทำให้ทุกคนในทีมเบาใจได้ว่า พวกเขาคงไม่จำเป็นต้องงัดแผนสำรองออกมาใช้ แต่ในขณะเดียวกันพวกเขาก็ต้องลงทุนลงแรงเพื่อวางมาตรฐานร้านให้อยู่ตัวที่สุดในช่วงแรก

“ด้วยความที่หุ้นส่วนร้านทุกคนมีงานประจำ ช่วงแรกที่เปิดร้าน พอสักหกโมงเย็นร้านเปิดพอดีกับที่เราเลิกงาน ทุกคนก็จะสามัคคีกันมาที่ร้าน มาช่วยกันเสิร์ฟบ้าง รับลูกค้าบ้าง อยู่กันถึงตีหนึ่ง แล้วก็กลับบ้านไปนอน พอเก้าโมงเช้าก็ตื่นไปทำงาน เป็นอย่างนี้อยู่ประมาณ 2-3 เดือนแรก” แก้มแก้วเล่าถึงตารางชีวิตอันหนักหน่วงของทีมงานทุกคนในไตรมาสแรกของ OVERSEOUL

“ช่วงแรกที่ทีมหุ้นส่วนลงมาทำงานหน้าร้านเอง มันเหมือนเราได้เซตไวบ์ในร้านไปแล้วโดยไม่รู้ตัว ถ้าใครเคยเห็นทวีตที่บอกว่าพนักงานเสิร์ฟ OVERSEOUL เต้นไปเสิร์ฟไป จริงๆ มันมาจากทีมหุ้นส่วนนี่แหละที่เริ่มเต้นก่อน แล้วพอพนักงานเห็นเราทำเขาก็เลยรู้ว่า อ๋อ ทำแบบนี้ก็ได้นี่หว่า ซึ่งเรามองว่าตรงนี้จริงๆ มันเป็นหนึ่งในประสบการณ์ที่เราตั้งใจมอบให้กับลูกค้านะ” 

“ส่วนตัวคุณเป็นติ่งเกาหลีมาก่อนไหม” เราสงสัย 

“ก่อนหน้านี้เราไม่เคยติดตามเอง แต่เราก็ถูกรายล้อมด้วยคนที่เป็นแฟนคลับเคป๊อประดับฮาร์ดคอร์มานาน ทำให้เราใกล้ชิดกับเพลงและศิลปินเกาหลีอยู่แล้วประมาณหนึ่ง”

แม้จะพอรู้จักชื่อศิลปินบางวงแบบผ่านหูผ่านตา แต่ด่านแรกที่แก้มแก้วต้องเผชิญก็โหดหินไม่น้อย เพราะ OVERSEOUL เปิดตัวขึ้นไม่กี่เดือนหลังรายการ Produce 101 Season 2 จบลงไป และลูกค้าแทบทุกคนก็ยังอินกับผู้เข้าแข่งขันนับร้อยชีวิตในรายการมากเสียจนแก้มแก้วทนอยู่เฉยๆ ไม่ได้

“ความรู้สึกตอนนั้นมันเหมือนสอบเอ็นทรานซ์ใหม่เลย เราต้องไปศึกษาว่าแต่ละคนคือใคร เพลงไหนคือเพลงที่ใช้แข่ง บางทีก็ต้องไปถามเพื่อนว่าทำไมลูกค้าถึงกรี๊ดเพลงนี้กันจัง มันพิเศษยังไงเหรอ 

“หรืออย่างช่วงที่มีศิลปินบางคนออกเพลงใหม่ ซึ่งเพลงปล่อยบ่ายสาม พอหกโมงเย็นเราเปิดร้าน ปรากฏว่าลูกค้าเต้นได้แล้ว สิ่งเหล่านี้ทำให้เราไม่สามารถหยุดอยู่กับที่ได้เลย หลังจากนั้นเวลาที่มีเพลงไหนออก เราก็จะต้องนับถอยหลังและดูเอ็มวีเป็นคนแรกเหมือนเป็นแฟนคลับคนหนึ่ง เพราะอย่างน้อยคืนนั้นเราก็จะได้ร้องตามได้ แค่ท่อนฮุกก็ยังดี

“ณ จุดนั้นมันไม่ใช่แค่การเป็นเจ้าของร้านที่ต้องดูแลลูกค้าแล้ว แต่มันคือความรู้สึกว่าเราอยากที่จะสนุกไปกับเขาด้วยจริงๆ” แก้มแก้วอธิบายถึงความรู้สึกในมุมของตัวเอง

มัลติทาส์กทุกความสามารถของทีมหุ้นส่วน

“ตอนแรกที่เปิดร้านเคยคิดไหมว่าจะต้องทำขนาดนี้” เราสงสัย เมื่อได้ฟังสิ่งที่ทีมงานแต่ละคนลงทุนลงแรงไป

“ไม่คิดเหมือนกันว่าจะต้องทำขนาดนี้ ตอนแรกก็คิดว่ามีเพลง มีอาหาร มีเครื่องดื่ม ก็คงพอแล้ว แต่กลายเป็นว่าตั้งแต่ที่เปิดวันแรก จนตอนนี้ครบ 2 ปีพอดี ยังไม่มีวันไหนที่เราได้หยุดนิ่งเลย เพราะมันมีอะไรให้เราต้องคอยติดตามและอัพเดตตลอดเวลาจริงๆ” 

โชคดีที่ทีมหุ้นส่วนของร้านนี้ครึ่งหนึ่งเป็นผู้มีประสบการณ์เกี่ยวกับผับและบาร์มาก่อนแล้ว การวางระบบหลังร้าน ทำบัญชี และการจัดซื้อจึงไม่ใช่ปัญหาใหญ่ของเรา ส่วนทีมที่ดูแลเรื่องการตลาดและพีอาร์ก็สามารถใช้แรงและเวลาในการวางแผนได้อย่างเต็มที่

“พอเราไม่ต้องห่วงตรงนั้นก็ทำให้เราได้มีเวลามาคิดเรื่องสนุกๆ อย่างอีเวนต์หรือคอนเทนต์ที่จะถูกเตรียมไว้ล่วงหน้าเป็นเดือน อันนี้ไม่นับเรียลไทม์คอนเทนต์อย่างเมนูที่มาจากซีรีส์หรือภาพยนตร์ซึ่งเราก็ต้องเตรียมพร้อมตลอด แต่ทั้งหมดนี้มีเบื้องหลังที่ลูกค้าไม่เคยรู้ก็คือการประชุม พวกเราประชุมเยอะมากและซีเรียสมากๆ”

แม้ว่าทีมหุ้นส่วนของ OVERSEOUL จะวางมือจากงานหน้าร้านไปพักใหญ่แล้ว แต่เบื้องหลังนั้นพวกเขาก็ยังทำงานอยู่ตลอด ชนิดที่แก้มแก้วยืนยันได้ว่า เป็นหุ้นส่วนร้านนี้จะไม่มีการถือหุ้นเฉยๆ เพราะทุกคนมีหน้าที่ของตัวเองที่ต้องรับผิดชอบ

“นอกจากจะทำงานประจำกันแล้ว ทุกคนก็ต้องช่วยกันดูแลแต่ละส่วนของร้านด้วย ใครที่ปกติทำงานเป็นครีเอทีฟ ก็ต้องคอยคิดคอนเทนต์พีอาร์ให้ร้าน ส่วนใครที่ถนัดเรื่องดูแลเพจก็จะเป็นแอดมิน คอยยิงแอดในเฟซบุ๊ก หรือแม้แต่ช่างภาพที่ถ่ายเมนูอาหาร และคนที่ดูแลเรื่องการตกแต่งร้าน ก็เป็นทีมหุ้นส่วนด้วยเหมือนกัน ทุกคนต้องมาลงมือช่วยกันหมด” 

การหยิบสิ่งที่เชี่ยวชาญมาประยุกต์ใช้กับร้านอาจฟังดูเป็นงานที่ง่าย แต่เมื่อต้องรับบทเป็นเอเจนซี่และลูกค้าในคราวเดียวกัน งานนี้ก็กลับกลายเป็นเรื่องท้าทายขึ้นมาเสียเฉยๆ

“ถ้าเป็นเอเจนซี่โฆษณา เวลาทำงานจะมีลูกค้ามาคอยแอพปรู๊ฟว่าเอา ไม่เอา ใช่ ไม่ใช่ แต่พอเป็น OVERSEOUL นั่นแปลว่าเราต้องตัดสินใจกันเองในฐานะเจ้าของร้าน เราไม่ใช่แค่เอเจนซี่คนกลางแล้ว เราต้องดูด้วยว่าไอเดียนี้มันสอดคล้องกับบัดเจ็ตไหม เราจะสนุกอย่างเดียวไม่ได้ เพราะมันต้องทั้งสนุกสำหรับคนทำ เข้าถึงลูกค้า และเหมาะกับอิมเมจของร้านด้วย” 

ก้าวที่สองและสามของ OVERSEOUL

ผ่านไป 2 ปีนับจากวันที่ OVERSEOUL เกิดขึ้น ปัจจุบันเราได้เห็นบาร์เกาหลีจำนวนมากผุดขึ้นแทบทุกสถานีรถไฟฟ้า

“จริงๆ แล้วเรามองว่ามันเป็นเรื่องดีนะที่กรุงเทพฯ มีบาร์เกาหลีเปิดเยอะขึ้น เพราะมันทำให้กลุ่มลูกค้าของเราชัดเจนและแข็งแรงมากขึ้นตามไปด้วย เมื่อคนเริ่มสนใจบาร์สไตล์นี้มากขึ้น เวลาที่มีการทำลิสต์บาร์เกาหลีในกรุงเทพฯ​ เราก็จะได้เป็นส่วนหนึ่งในนั้น 

“แต่โจทย์ของเราก็คือ จะทำยังไงให้ OVERSEOUL ยังคงอยู่ใน top of mind ของเขา เราจึงพยายามที่จะรักษามาตรฐานของงานบริการ อาหาร เครื่องดื่ม ทุกอย่างในร้านเลย และที่สำคัญก็คืออีเวนต์ต่างๆ เราต้องคอยอัพเดตเทรนด์อยู่เสมอ ซึ่งตรงนี้ก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้เราต้องพัฒนาตัวเองอยู่เรื่อยๆ”

ขอบคุณภาพจาก OVERSEOUL BKK

ที่น่าสนใจคือนอกจาก OVERSEOUL จะยังครองตำแหน่งบาร์เกาหลีในใจใครหลายคนอย่างเหนียวแน่นแล้ว แก้มแก้วและทีมงานยังขยับขยายไปเปิดบาร์เกาหลีอีก 2 ร้านในเครือนั่นคือ Buchy’s ในย่านทองหล่อ และ EVERSEOUL ที่ตั้งอยู่ในโซน Groove@CentralWorld

“ย้อนกลับไปช่วงแรกที่เปิดร้าน เรากับทีมหุ้นต้องมาทำหน้าที่รับคิวเพราะคนมันเยอะมากๆ เราก็กระซิบกันเล่นๆ ว่าคนเยอะอย่างนี้ต้องเปิดอีกสาขาแล้วไหม คือเราคิดมาตลอดว่าอยากขยายสาขา แต่เราก็ไม่เคยคิดหรอกว่าสาขาสองของเรามันจะเข้าไปอยู่ในห้าง เพราะแปลว่าเราไม่ใช่แค่ขยายร้านแล้ว มันจะจริงจังขึ้นไปอีกระดับเลย

ขอบคุณภาพจาก EVERSEOUL BKK

“ส่วนตอนที่ตัดสินใจเปิดร้าน Buchy’s เราก็ต้องคิดหนักเหมือนกัน เพราะในละแวกเดียวกันนั้นมีบาร์เกาหลีอื่นๆ อีกหลายร้าน เลยตั้งใจให้จุดเด่นของ Buchy’s เป็นมุมถ่ายรูปที่โฟโตจีนิก อีกอย่างคือเรามองเห็นช่องว่างในตลาดที่ยังไม่มีใครหยิบมาใช้ นั่นคือเพลงแนว K-Groove ซึ่งส่วนใหญ่จะไม่ใช่เพลงกระแสหลัก ไม่ได้มีท่าเต้นเหมือนเคป๊อปอื่นๆ ตรงนี้จึงกลายมาเป็นธีมหลักของ Buchy’s”

ใครที่เป็นแฟนคลับของบาร์เกาหลีทั้งสามร้าน อาจเคยสังเกตเห็นจุดแข็งหนึ่งที่โดดเด่นออกมาจากร้านกินดื่มหลายร้าน นั่นคือการเล่นกับอินไซต์ของลูกค้า ซึ่งก็มีตั้งแต่วิธีตั้งชื่อเมนู ภาพโปรโมต ก๊อบปี้ไรต์ในภาพ ไปจนถึงการออกแบบอีเวนต์ ทั้งหมดนี้ไม่ได้อาศัยแค่ฝีมือด้านครีเอทีฟเท่านั้น แต่ยังสะท้อนให้เห็นว่าพวกเขามีความเข้าอกเข้าใจกลุ่มเป้าหมายเป็นอย่างดี

“ทีมของเราถนัดทำงานโดยเริ่มต้นจากอินไซต์ของคนก่อน อย่างร้าน O:T ซึ่งไม่ใช่บาร์เกาหลีนะ แต่อยู่ในเครือเดียวกันคือ Just Good Time ร้านนี้มีกลุ่มเป้าหมายหลักคือคนที่ทำงานออฟฟิศ ชื่อเครื่องดื่มก็มีตั้งแต่ leave without pay หรือ to be confirmed ส่วนสโลแกนของร้านคือ #พรุ่งนี้ลาเช้า แล้วก็มีโปรโมชั่นสำหรับคนรักงาน ใครเอาแลปท็อปมานั่งทำงานที่ร้านตอนวันหยุดก็รับเครื่องดื่มฟรี”

เหล่านี้คือวิธีที่แก้มแก้วและทีมงานหยิบอินไซต์ของลูกค้ามาต่อยอดไปสู่ธุรกิจอย่างสนุกสนาน เมื่อทำบ่อยเข้าจึงกลายเป็นจุดแข็งของทีมไปโดยไม่ทันรู้ตัว จนแก้มแก้วยอมรับว่าในอนาคตหากจะขยายธุรกิจไปเปิดร้านใหม่อีก เธอก็คงต้องเริ่มคิดจากพฤติกรรมของลูกค้าก่อนเป็นอันดับแรก

“พอมีเรื่องอินไซต์ให้เราเล่น เวลาคิดงานเราก็จะเอนจอยมากๆ ตื่นเต้นมากๆ คิดยังไม่ทันเสร็จก็อยากเล่าเรื่องพวกนี้ให้ลูกค้าฟังแล้ว ก็เลยรู้สึกว่าสิ่งพวกนี้น่าจะทำให้เราทั้งทำได้ดีและมีความสุขด้วย”

As a result, This bar is a bar/restaurant located in Sanam Pao. Upon entering the venue, the first thing you’ll see is a ceiling-to-floor mirror wall, which makes the bar looks much more spacious. Polished cement walls and floors give a raw, industrial loft style, while pink and icy blue neon lights add

The post แกะท่า จำเนื้อ แล้วเจอกันที่ OVERSEOUL บาร์เกาหลีที่รู้ใจแฟนคลับราวกับเป็นเพื่อนในด้อม appeared first on a day magazine.

ว่ากันตามตรง ถ้าให้นึกถึงยาหม่อง ถ้วยทองก็เป็นชื่ออันดับแรกๆ ที่ต้องผุดขึ้นในใจ ไม่ว่ายุคสมัยเปลี่ยนผ่านแค่ไหน สโลแกน ‘ทาถู ทาถู’ และ ‘มิตรคู่เรือน เพื่อนคู่ตัว’ ก็ยังคงติดหูคนทุกรุ่นตั้งแต่เด็กจนถึงผู้ใหญ่ และแค่พูดชื่อ เราก็จะนึกตลับยาหม่องสีส้มขนาดใหญ่กว่าเหรียญบาทนิดๆ รวมทั้งกลิ่นของสมุนไพรแสนคุ้นเคยออกแน่ๆ

น่าสนใจว่าท่ามกลางแบรนด์เก่าแก่ที่ค่อยๆ ล้มหายไปเพราะไม่ตอบโจทย์คนยุคใหม่ อะไรทำให้แบรนด์ที่อยู่มายาวนานถึง 70 ปีอย่างถ้วยทองยังอยู่ในใจคน 

ว่าแล้วก็หยิบถ้วยทองประจำบ้านคุณมาทาถู ทาถูใต้จมูก สูดลมหายใจลึกๆ รับความผ่อนคลาย แล้วไปอ่านเรื่องราวของยาหม่องตลับสีส้มนี้พร้อมกัน

1
เจ้าแรกที่ใช้คำว่ายาหม่อง

หลายคนอาจไม่รู้ว่าแบรนด์ถ้วยทองเป็นคนใช้คำว่า ‘ยาหม่อง’ ที่หมายถึง ‘ขี้ผึ้งสารพัดประโยชน์’ เป็นเจ้าแรก แต่ก่อนนั้น คำว่ายาหม่องหมายถึงยาที่ไทยนำเข้ามาจากพม่าซึ่งเป็นอาณานิคมของประเทศอังกฤษ ส่งผลให้เป็นศูนย์รวมยาดีๆ ที่รักษาได้ทุกโรค เมื่อถูกนำเข้าจากพม่า คนไทยจึงนิยมเรียกติดปากว่า ‘ยาของหม่อง’ 

พ.ศ. 2487 ร้านขายของชำลี้เปงเฮง ที่อพยพจากจีนมาตั้งร้านอยู่ย่านตลาดพลูได้จดทะเบียนการค้ายาหม่องขี้ผึ้งสีเหลืองอ่อนในชื่อ ‘ยาหม่องตราถ้วยทอง’ โดยเริ่มปิ๊งจากไอเดียว่า ไหนๆ ขี้ผึ้งนี้ก็สามารถรักษาได้สารพัดประโยชน์เหมือนยาพม่า อย่างนั้นก็ใช้คำว่ายาหม่องไปเลยสิ และคนไทยก็คุ้นชินกับคำว่ายาหม่องมาตั้งแต่นั้น  

2
ไม่ใช่ยาหม่องเจ้าแรก

ยังไงก็ดี ถ้วยทองก็ไม่ใช่คนที่ผลิตขี้ผึ้งสารพัดประโยชน์ขึ้นเป็นแบรนด์แรกเสียทีเดียว ก่อนหน้านี้มีแบรนด์ ‘ไทเกอร์บาล์ม’ จากพม่าที่นำน้ำมันสารพัดประโยชน์เข้ามาตีตลาดในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย และแบรนด์ไทยอย่าง บริษัท บริบูรณ์โอสถ จำกัด ได้ออกผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งมากคุณประโยชน์ในลักษณะเดียวกัน เพียงแต่ตอนนั้นใช้คำว่า ‘บาล์ม’ 

เมธัส ลีลารัศมี และสายฝน ลีลารัศมี ผู้บริหารรุ่นที่ 3 บริษัท ถ้วยทองโอสถ จำกัด

3
อุ่นต่งกอ

ต่อมาใน พ.ศ. 2493 ถ้วยทองได้จดทะเบียนเป็นบริษัท แต่รู้ไหมว่า ก่อนจะได้ชื่อว่ายาหม่องตราถ้วยทอง แบรนด์นี้เคยใช้ชื่อ ‘อุ่นต่งกอ’ ซึ่งเป็นภาษาจีนแปลว่า ‘ออกกำลังกาย’ มาก่อน เหตุเพราะอยากได้ชื่อที่สื่อถึงการแข่งขันและชัยชนะ แต่สุดท้าย ชื่ออุ่นต่งก่อใช้ไปแค่แป๊บเดียวก็ถูกโยนทิ้งไป สุดท้ายก็มาลงตัวที่ ‘ถ้วยทอง’ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของชัยชนะ สื่อความหมายสิริมงคล 

4
พันธมิตรสร้างชื่อ

การตั้งชื่อถ้วยทองนี้ถือว่าตัดสินใจถูกต้อง เพราะหลังจากนั้น แบรนด์ก็กลายเป็นที่พูดถึงในหมู่คนไทยได้ทันที ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการสร้างการรับรู้มากที่สุด เห็นทีจะเป็นเพราะเจ้าของแบรนด์ถ้วยทองมีคอนเนกชั่นที่ดี กล่าวคือเพื่อนที่ช่วยเหลือเกื้อกูลกันอย่าง ‘ประดิษฐ์ กัลย์จาฤก’ เจ้าของฉายาราชาแห่งโลกบันเทิงผู้ให้กำเนิดบริษัทกันตนา ซึ่งตอนนั้นกำลังโด่งดังจากการทำละครวิทยุ กันตนาได้ขอให้ถ้วยทองเป็นสปอนเซอร์ละคร และประดิษฐ์ก็ได้ทำการไทอินยาหม่องตราถ้วยทองผ่านละครในสมัยนั้น 

5
ทาถู ทาถู ยาหม่องตราถ้วยทอง

สโลแกนติดหูอย่างทาถู ทาถู หรือมิตรคู่เรือน เพื่อนคู่ตัว ก็เกิดจากมันสมองของประดิษฐ์เช่นกัน ก่อนหน้านั้น ยอดขายของยาหม่องตราถ้วยทองยังไม่คงที่เท่าไหร่นัก แต่หลังจากมีสโลแกนแสนติดหูนี้ออกมา ถ้วยทองก็มียอดขายขึ้นสูงปรี๊ด ติดตลาดในทันใด

6
รถฉายหนังถ้วยทอง

อีกหนึ่งกลยุทธ์ของถ้วยทองที่ทำให้หลายคนรู้จัก คือการใช้รถฉายหนัง

ราว พ.ศ. 2500 แบรนด์ยาหลากหลายเจ้าใช้วิธีการโปรโมตธุรกิจของตัวเองด้วยการจ้าง ‘รถฉายหนัง’ ไปจำหน่ายยาของตัวเองทั่วประเทศ วิธีการก็คือ จัดฉายหนังให้ชาวบ้านมาดูกันแบบฟรีๆ แล้วพักเบรกตรงช่วงไคลแมกซ์ของเรื่องเพื่อขายยา ถ้าขายไม่ได้ตามเป้าก็จะไม่ฉายต่อ ว่ากันว่าหลายแบรนด์ใช้กลยุทธ์นี้จนสร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำและทำให้คนรู้จักยาของพวกเขามากขึ้นจริงๆ 

ถ้วยทองเองก็เช่นกัน บริษัทมีรถฉายหนังกว่า 13 คันส่งออกไปขายยาหม่องทั่วประเทศ โดยก่อนไปจะมีการคัดเลือกหนังที่น่าจะโดนใจคนต่างจังหวัด วางแผนไปจนถึงว่าจะพักเบรกช่วงไหนเพื่อขายยาหม่องเลยทีเดียว

7
หัวใจคือความเข้าถึงง่าย

แต่ถึงแม้จะมีกลยุทธ์ช่วยผลักดันการขายและสร้างการรับรู้ในหมู่ผู้บริโภคมากเท่าไหร่ ถ้าของไม่ดีจริงก็คงไม่ทำให้ถ้วยทองขึ้นมาเป็นเจ้าตลาด

สิ่งหนึ่งที่ยาหม่องตราถ้วยทองเน้นย้ำคือความเข้าถึงง่าย ไม่ว่าจะเป็นราคา (เมื่อก่อนขายถูกสุดๆ ตลับเล็กขนาด 2 กรัมราคาแค่ครึ่งสลึงเอง) มีหลากหลายขนาดให้เลือกใช้ และที่สำคัญคือความซื่อสัตย์ที่มีต่อลูกค้า ถ้วยทองเลือกวัตถุดิบที่ดีที่สุดในตลาด แม้จะมีราคาแพง และหลายต่อหลายครั้งที่มีคู่ค้าใหม่ๆ มาเสนอวัตถุดิบราคาถูกลงเพื่อลดต้นทุน แต่ทุกครั้งถ้วยทองก็ปฏิเสธเสมอ ด้วยอยากรักษาคุณภาพในทุกตลับให้เท่ากันนั่นเอง

8
ปรับสูตรครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์

เมธัส ลีลารัศมี ทายาทรุ่นที่ 3 ที่บริหารงานถ้วยทองในขณะนี้บอกเราว่า ยอดขายมากที่สุดของถ้วยทองคือ 5 ล้านตลับต่อเดือน

ทว่าเห็นเป็นเจ้าตลาดอย่างนี้ ถ้วยทองเองก็เคยถูกยาหม่องยี่ห้ออื่นเข้ามาแย่งส่วนแบ่งการตลาดจนเป๋ไปเหมือนกัน จากยอดขาย 5 ล้านตลับเหลือแค่หมื่นกว่าๆ เท่านั้น ถือเป็นวิกฤตครั้งใหญ่ที่ถ้วยทองต้องรีบแก้ไขด้วยการปรับสูตรครั้งใหญ่ จากที่ไม่เคยปรับมาตลอด 20 ปี

เพราะคู่แข่งในตอนนั้นขึ้นชื่อเรื่องเป็นยาหม่องที่ทาแล้วร้อนกว่า แรงกว่า ทำให้สูตรของถ้วยทองดูอ่อนไป ถ้วยทองจึงปรับสูตรใส่ตัวยาที่ทาแล้วเพิ่มความร้อนขึ้นอีกนิด แต่ไม่แสบจนเกินไป จนสุดท้ายก็สามารถกลับมาเป็นเจ้าตลาดได้เหมือนเดิม

9
บุกตลาดต่างประเทศ

อีกสิ่งหนึ่งที่หลายคนไม่รู้คือถ้วยทองบุกตลาดต่างประเทศด้วยเช่นกัน ตั้งแต่ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไล่เรียงไปจนถึงโซนยุโรป โดยใช้ยาหม่องสูตรเดียวกับไทยไปจัดจำหน่าย โชคดีที่ยาหม่องไม่ใช่สิ่งแปลกใหม่สำหรับต่างประเทศ และกิตติศัพท์เรื่องสมุนไพรของไทยมีชื่อเสียงไปทั่วโลก ทำให้การติดต่อเพื่อจัดจำหน่ายในหลายประเทศเป็นไปได้ด้วยดี 

10
ปรับตัวคือไม่ปรับตัว

พออยู่มานานๆ ถ้วยทองก็เหมือนแบรนด์เก่าแก่ทั่วไป คือมีความกลัวว่าวันหนึ่งจะหายไปจากตลาด มีพักหนึ่งที่พยายามเจาะกลุ่มตลาดวัยรุ่น โหมโปรโมตให้เป็นไอเทมของวัยใส และพบว่าเหมือนเอาแว่นสายตายาวไปให้วัยรุ่นใส่ ยังไงยาหม่องก็มีกลุ่มลูกค้าหลักคือคนอายุมากที่อยากทาแล้วเย็นสบายอยู่ดี

เมื่อคิดได้ดังนี้ ยาหม่องถ้วยทองจึงยึดหลักเดิมคือไม่พยายามเจาะกลุ่มลูกค้าใหม่ แต่ยังคงกลุ่มลูกค้าเดิมไว้ ในขณะเดียวกันก็โปรโมตให้คนทั่วไป โดยเฉพาะคนต่างจังหวัดได้เห็นว่าแบรนด์ไม่เคยหายไปไหน ยังเข้าถึงง่าย เป็นไอเทมที่ทุกบ้านควรมีไว้ เพราะเชื่อว่าวันหนึ่งที่เมื่อพวกเขาถึงวัยที่ต้องใช้ยาหม่อง พวกเขาก็จะนึกถึงถ้วยทองเอง

11
ยาดมตราถ้วยทอง

แต่ถึงยาหม่องจะไม่ตีตลาดกลุ่มใหม่ๆ ก็ไม่ได้หมายความว่าถ้วยทองจะไม่ใช้สินค้าตัวอื่น

ก่อนหน้านี้ ตลาดยาขึ้นชื่อว่าเป็นตลาดที่โหดหินเรื่องการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ไปตีตลาดมากที่สุด คุณจะไม่มีวันรู้เลยว่าสินค้าที่ออกไปจะประสบความสำเร็จไหมจนกว่าจะผ่านไปราว 5-10 ปี มากกว่านั้น ตลาดยาทั่วไปยังเป็นตลาดที่คนมี loyalty สูง ถ้าเคยกินยายี่ห้อไหนแล้วดี จะไปเปลี่ยนคงยาก

เช่นเดียวกับยาดม ที่ก่อนหน้านี้เป็นที่รู้กันว่ามีแบรนด์ใหญ่ครองตลาดอยู่ แต่เมื่อไม่กี่ปีมานี้ มีอีกแบรนด์หนึ่งพยายามตีตลาดด้วยการเจาะกลุ่มวัยรุ่น ให้ยาดมเป็นของติดตัวคนรุ่นใหม่จนสามารถแย่งชิงส่วนแบ่งการตลาดมาได้สำเร็จ

ถ้วยทองเห็นโอกาสตรงนี้ จึงออก ‘ยาดมถ้วยทอง’ เข้าตีตลาดบ้างเหมือนกัน จุดเด่นของยาดมตราถ้วยทองคือนอกจากจะบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะและคัดจมูก ในหลอดยังอัดแน่นไปด้วยคุณค่าจากสมุนไพรอย่างการบูร เมนทอล น้ำมันยูคาลิปตัส และน้ำมันกานพลู นอกจากนี้ ถ้วยทองยังเป็นยาดมเจ้าเดียวที่บอกกลิ่นให้ลูกค้ารู้กันชัดๆ ไม่ปกปิด ได้แก่กลิ่นลาเวนเดอร์ซึ่งถูกวิจัยมาแล้วว่าเป็นกลิ่นที่คนดมยาดมโปรดปรานมากที่สุด ด้วยความหอมเฉพาะตัวที่มอบความรู้สึกผ่อนคลาย เย็นสบาย ดมแล้วช่วยให้นอนหลับง่าย หลับสนิท

อีกกลิ่นคือ ‘เลม่อน’ ซึ่งแตกต่างจากลาเวนเดอร์อย่างสิ้นเชิงตรงที่หอมสดชื่น ดมแล้วรู้สึกกระปรี้กระเปร่า สดใส มีชีวิตชีวา นับว่าเป็นตัวเลือกให้วัยรุ่นและคนทุกวัยได้เลือกใช้ตามความชอบ ในขนาดพกพากับราคาที่ยังคงคอนเซปต์ซื้อง่ายขายคล่อง แค่หลอดละ 22 บาทเท่านั้น

12
ยาหม่องสำหรับเด็กคิดดี้บาล์ม

ไม่ใช่แค่ยาดมที่เป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ถ้วยทองยังมี ‘คิดดี้บาล์ม’ ออกมาตีตลาดยาหม่องสำหรับเด็ก ถ้วยทองใช้ยาหม่องที่ใช้สูตรละเอียดอ่อนกว่าเดิม โดยมีส่วนผสมของการบูร เกล็ดสะระแหน่ และน้ำมันยูคาลิปตัส ลดความแรงจากยาหม่องตราถ้วยทองปกติลง และเพิ่มความอ่อนโยนที่เหมาะสมกับผิวบอบบางของน้องๆ หนูๆ ที่มีอายุตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไป ทาแล้วจะไม่รู้สึกแสบร้อนหรือระคายเคืองผิว

มี 2 สูตรอีกเหมือนกันคือ ‘คิดดี้ บาล์ม สีเขียว’ ตลับสีเขียวสูตรบรรเทาอาการปวด บวม คันจากแมลงสัตว์กัดต่อย พร้อมกลิ่นหอมอ่อนๆ ส่วนอีกสูตรคือ ‘คิดดี้ บาล์ม สีขาว’ ตลับสีชมพูลดอาการเป็นหวัดคัดจมูก เพียงทาเบาๆ บริเวณหน้าอก คอ และหลังของเด็ก

ทั้งสองสูตรยังมาพร้อมขนาด 22 กรัม พกพาได้ พร้อมกลิ่นหอมอ่อนๆ เอาใจคุณแม่กับลูกน้อยเป็นพิเศษ

13
เจาะกลุ่มตลาดผู้ออกกำลังกายด้วยไมโอครีม

ยังไม่หมดเท่านั้น ถ้วยทองยังเจาะกลุ่มลูกค้าสายเฮลตี้ด้วย ‘ไมโอครีม’ ครีมบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อที่คนรักการเข้ายิมและนักวิ่งทั้งหลายควรมีติดตัวไว้ ด้วยมองเห็นว่าการออกกำลังกายกับการวิ่งคือเทรนด์ที่คนรุ่นใหม่ให้ความสนใจ โดยไมโอครีมก็ยังคงคอนเซปต์เดียวกับยาหม่อง นั่นคือการใช้วัตถุดิบที่ดีที่สุดในตลาด เพราะถึงแม้ไม่รู้ว่าคู่แข่งใช้วัตถุดิบอะไร แต่วัตถุดิบของถ้วยทองไม่แพ้คู่แข่งแน่นอน

ไมโอครีมออกมาในรูปแบบหลอดขนาด 50 กรัม บรรจุเนื้อครีมเข้มข้นที่รวมพลังจากสมุนไพรอย่างน้ำมันระกำ เกล็ดสะระแหน่ กับน้ำมันกานพลูมาช่วยแก้ปวดบริเวณกล้ามเนื้อและข้อ จุดเด่นอีกอย่างคือทาง่าย นวดสบาย ซึมเร็ว ทั้งยังอ่อนโยนต่อทุกสภาพผิวเป็นที่สุด

14
อยากอยู่ในทุกจังหวะชีวิต

จะเห็นได้ว่าสินค้าทุกตัวที่ยกตัวอย่างมานั้นล้วนมีกลุ่มลูกค้าเป้าหมายที่แตกต่างกัน ตั้งแต่เด็กแรกเกิดไปจนถึงผู้ใหญ่วัยชรา นั่นเพราะว่าสิ่งที่ถ้วยทองตั้งใจคือการอยู่ในทุกจังหวะชีวิตของคนไทย หากคุณเคยใช้คิดดี้บาล์มตอนเด็ก โตเป็นวัยรุ่นอาจใช้ยาดม ครีมแก้ปวดเมื่อย และจบที่ยาหม่องในช่วงแก่ตัวนั่นเอง

15
มิตรคู่เรือน เพื่อนคู่ตัวตลอด 70 ปี

จวบจนตอนนี้ ถ้วยทองก็อยู่กับคนไทยมา 70 ปีแล้ว

สายฝน ลีลารัศมี ผู้จัดการฝ่ายการตลาดของถ้วยทองคนปัจจุบันสรุปแนวคิดในการทำแบรนด์สินค้าที่อยู่ในใจคนได้นานขนาดนี้ว่า ถ้วยทองเน้นผลิตสินค้าที่มีคุณภาพ ซื่อสัตย์ และมีราคาเป็นมิตร และไม่ว่าจะในอดีต ปัจจุบัน หรือในอนาคต ถ้วยทองก็ยังมีเป้าหมายในการเป็น ‘ขี้ผึ้งสารพัดประโยชน์’ ที่ทุกคนนึกถึงเวลาไม่สบายกาย เหมือนสมาชิกคนหนึ่งของบ้านที่อยากดูแลทุกคน

ดูรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ถ้วยทองได้ที่ goldencup.co.th

The post 15 ข้อที่ทำให้ ‘ยาหม่องตราถ้วยทอง’ เป็นมิตรคู่เรือน เพื่อนคู่ตัวคนไทยตลอด 70 ปี appeared first on a day magazine.

ข้อความข้างต้นมาจากเพลง โมไร บทเพลงที่ 14 จากอัลบั้ม 1st Time ของวงดนตรีอัลเทอร์เนทีฟไทยนาม Sickchild ที่เป็นแรงบันดาลใจให้ชายหนุ่มคนหนึ่งตัดสินใจลาออกจากงานประจำออกมาทำธุรกิจส่วนตัว ด้วยความหลงใหลในการฟังเพลง ความตั้งใจของเขาจึงก่อเกิดเป็นธุรกิจผลิตและขายแผ่นเสียง เทปคาสเซต และซีดี 

ซึ่งเขาตั้งชื่อความฝันนี้ว่า ‘เสียงเพลงของโมไร’

โอ๊ต–คมกฤช คุณวัฒนา คือชายผู้อยู่เบื้องหลัง เพจ ‘เสียงเพลงของโมไร’

ปัจจุบันเพจนี้มียอดผู้ติดตามกว่า 6,000 คน และร่วมผลิตเทปคาสเซตและแผ่นเสียงมามากกว่า 40,000 ตลับ รวมแล้วกว่า 40 อัลบั้ม ตั้งแต่ศิลปินอย่างอภิรมย์, เขียนไขและวานิช, Scrubb, Paradox ไปจนถึงวงที่เป็นส่วนหนึ่งของจุดกำเนิดธุรกิจนี้อย่าง Sickchild

รูปแบบในการผลิตและจัดจำหน่ายแผ่นเสียงและเทปของ ‘เสียงเพลงของโมไร’ นั้นมีตั้งแต่ทำอัลบั้มแบบทั่วไป ไปจนถึงอัลบั้มที่เป็นตำนานของศิลปินหลายๆ คน หรือแม้กระทั่งนำอัลบั้มที่ไม่ผลิตอีกแล้วมาผลิตใหม่จนยิ่งทวีคูณความแรร์เข้าไปอีก เช่น อัลบั้ม แค้นผีนรก ของ Paradox ที่นำกลับมาผลิตเป็นเทปอีกครั้งเนื่องในโอกาสครบรอบ 20 ปี หรือแม้กระทั่งการนำผลงานของศิลปินโฟล์กอย่างอภิรมย์และเขียนไขและวานิชมาผลิตเป็นเทป กลายเป็นของสะสมหายากสำหรับแฟนเพลงไปโดยปริยาย

แต่กว่าจะปรากฏผลงานทั้งหมดนี้ การเดินทางของ ‘เสียงเพลงของโมไร’ เป็นยังไงบ้าง

โอ๊ตเล่าให้เราฟังผ่านบทเพลงชีวิตที่เริ่มต้นบรรเลงในบรรทัดต่อจากนี้

Intro

ในยุคสมัยที่การฟังเพลงเป็นเรื่องที่เข้าถึงได้ง่ายและสะดวกสบาย บริการสตรีมมิงเพลงมีหลายๆ เจ้าเป็นผู้เล่น ไม่ว่าจะเป็น Apple Music, Spotify, Joox หรือ TIDAL แต่ในอีกฟากหนึ่งก็ยังมีกลุ่มคนที่ชอบฟังเพลงด้วยวิธีการแบบเก่าเพื่อเพิ่มอรรถรส อารมณ์ และความรู้สึก

และโอ๊ต หนึ่งในผู้อยู่เบื้องหลังเพจ ‘อัลเทอร์เนทีฟไทย: ยุครุ่งเรือง’ และเจ้าของ ‘เสียงเพลงของโมไร’ คือหนึ่งในกลุ่มคนเหล่านั้น

“เราชอบฟังเพลงเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว และเริ่มฟังจากรูปแบบนี้แหละ เพราะเป็นคนที่อยู่ไม่ค่อยนิ่ง การฟังเพลงจากแผ่นเสียงเลยช่วยทำให้เรานิ่งขึ้น มีสมาธิขึ้น เราโตมาแบบนั้น และมันทำให้เวลาฟังเพลง เราจะอยากหยิบบุ๊กเล็ตมาดูว่าใครแต่งคำร้องและทำนองโดยปริยาย หรืออย่างการเห็นอารมณ์จากปก สำหรับเรา มันสื่อไปถึงอารมณ์เพลงด้วย เราได้จินตนาการตามความคิดของเรา มันส่งผลจนถึงทุกวันนี้ที่บางทีถ้าเราเหนื่อย แค่เรามาหยิบปกเหล่านี้ขึ้นมาดูแล้วเปิดเพลง ความเหนื่อยนั้นหายไปเฉยเลย จากที่นั่งฟังก็ลุกขึ้นมาขยับได้ ของพวกนี้มีเสน่ห์ในตัว” 

“แล้วจากความชอบเปลี่ยนมาเป็นอาชีพได้ยังไง” เราถามถึงจุดเริ่มต้นของ ‘เสียงเพลงของโมไร’ 

“เราเริ่มต้นทำแผ่นเสียงมาตั้งแต่ปี 2017 เริ่มผลิตด้วยตัวเอง การทำแผ่นเสียงตอนนั้นเป็นแค่งานอดิเรก วันธรรมดาเราเป็นพนักงานบริษัท เข้าออฟฟิศปกติ แต่พอเสาร์-อาทิตย์เราจะสะพายกระเป๋าใบหนึ่ง มีแผ่นเสียงที่เราผลิตเองไปเสนอขายตามร้านขายแผ่นเสียงต่างๆ จนตอนหลังเรารู้สึกว่าอยากทำสิ่งที่ชอบเป็นอาชีพมากกว่า 

“ตอนเราเป็นพนักงานประจำ เราแทบไม่มีความสุข ตั้งคำถามกับตัวเองตลอด ตื่นแต่เช้าขับรถไปออฟฟิศสองชั่วโมง กลับบ้านอีกสองชั่วโมง ถ้าเราออกมาทำอะไรเป็นของตัวเองจะดีกว่าไหม ตอนตัดสินใจจะออกจากบริษัทที่บ้านก็ไม่เห็นด้วย พ่อกับแม่คัดค้านหนัก คุยอยู่นานเหมือนกันกว่าพวกเขาจะเข้าใจ สุดท้ายก็ตัดสินใจออกจากงานประจำมาทำธุรกิจของตัวเอง ซึ่งค่อนข้างเสี่ยงพอสมควร”

โอ๊ตเล่าย้อนให้เราฟังว่าจุดเริ่มต้นในเส้นทางอาชีพธุรกิจขายแผ่นเสียงนั้นต่อยอดมาจากความชอบส่วนตัวที่มีต่อวง ‘Sickchild’ ความสนใจและความรักที่มีต่อวงดนตรีนี้ของเขาเป็นเหมือนประตูเปิดโลกและได้นำพาเขาเข้าสู่การเป็นผู้ผลิตอย่างเต็มตัว

“เราเริ่มสนใจอยากทำ เพราะเราคิดว่าไม่มีศิลปินยุคอัลเทอร์เนทีฟของไทยที่เราชอบคนไหนออกแผ่นเสียงอีกแล้ว มีแค่วงพราว, อรอรีย์, สี่เต่าเธอ แค่สามวง ณ ตอนนั้น ดังนั้นถ้าอยากให้มีก็ต้องทำเอง ยิ่งตอนหลังได้มีโอกาสรู้จักกับพี่โอ วง Sickchild ผ่านรุ่นพี่อีก แผ่นเสียงแผ่นแรกที่ได้ทำเลยเป็นของวง Sickchild ที่เราเคารพก่อนเลย ซึ่งจากการที่เรารู้จักเรื่องราวของพวกเขาอยู่แล้ว เราก็เอาเรื่องราวเหล่านั้นมานำเสนอผ่านแผ่นเสียงได้ง่าย 

“ยิ่งมีเรื่องราว ผลงานชิ้นแรกนี้เลยยิ่งมีคุณค่าทางจิตใจสำหรับเรา”

Verse & Pre-Chorus

คงไม่เกินเลยไปนักถ้าจะบอกว่าแผ่นเสียงและเทปคาสเซตกำลังกลับมาเป็นที่นิยมในยุคนี้

ปัจจุบันศิลปินทั้งในไทยและต่างประเทศต่างนิยมออกอัลบั้มในฟอร์แมตนี้กันมากขึ้น แม้เครื่องเล่นอาจหายาก แต่จุดประสงค์ของแฟนเพลงที่ซื้อนั้นแตกต่างกันไป บางคนซื้อเพื่อสะสมหรือบางคนก็ซื้อเพื่อต้องการฟังเพลงคุณภาพเสียงระดับสูง หลายปัจจัยที่ประกอบรวมกันนี้ทำให้แผ่นเสียงและเทปคาสเซตกลับมามีชีวิตอีกครั้ง

“เราคิดว่าทุกอย่างมีเวลาหวนคืนนะ” โอ๊ตเริ่มเล่าความคิดของเขาให้เราฟัง

“ถ้าลองสังเกต ทุกอย่างมีอายุในตัวและส่วนใหญ่จะอยู่ประมาณ 7 ปี พอหมดไปก็วนกลับมาใหม่ เช่นเด็กรุ่นใหม่บางคนอาจไม่เคยสัมผัสกับเทปคาสเซตในยุคคุณพ่อ แต่พอเขาได้สัมผัสม้วนเทปที่เป็นเพลงที่เขาฟัง เราเชื่อว่าเขาจะยิ่งสนใจมันมากขึ้นจนนำมันกลับมาใหม่

“หรืออย่างวงดนตรียุคใหม่อย่าง The 1975 หรือ Cigarettes After Sex แผ่นเสียงและเทปคาสเซตของเขาขายได้กระจายเลย นั่นเพราะแฟนคลับที่ติดตาม พอเขาเห็นสิ่งนี้เขาก็จะตามไปฟังและทำความรู้จัก บวกกับช่องทางการจัดจำหน่ายที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แฟนเพลงก็ยิ่งหาซื้อได้ง่ายขึ้นอีก”

“ต่างกับเวลาคุณซื้อไหม”

“เราซื้อเพื่อรำลึกอดีต เพราะเราโตมากับคาสเซต ยังจำได้เลยว่าตอนเด็กเคยแอบขโมยตังค์แม่ไปซื้อเทปฝันดี-ฝันเด่น เราชอบเทปมากเป็นทุนเดิมและมีความหลังเกี่ยวกับเทปเป็นพิเศษ”

และความหลงใหลของโอ๊ตนี้เองที่นำพาให้เขาเริ่มศึกษาและสร้าง ‘เสียงเพลงของโมไร’ ให้เติบโตยิ่งขึ้นจนทำเป็น ‘งานหลัก’ ได้ในตอนนี้

“ปัจจุบันเราทำงานกับโรงงานที่ต่างประเทศ เพราะที่เมืองไทยไม่มีโรงงานผลิตเทป หรืออาจหลงเหลืออยู่บ้างแต่วัสดุอุปกรณ์ในการผลิตไม่พร้อมเท่าต่างประเทศอยู่ดี หรือแม้กระทั่งคนทำ เขาอาจไม่ได้มีความรู้หรือความชำนาญมากเหมือนคนยุคเก่า ดังนั้นทางเลือกของเราคือผลิตที่โรงงานต่างประเทศเพราะมีอะไรให้เราเลือกเยอะกว่า

“ส่วนขั้นตอนการทำงาน ทางที่ดีคือควรมีการ mastering ที่เฉพาะเจาะจงก่อนเพราะไฟล์ที่ใช้ในการมิกซ์จะมีความต่างกันออกไป เช่น master file ที่ใช้แผ่นเสียง ก็ต้องถูก mastering ให้เหมาะกับแผ่นเสียง เทปคาสเซตก็ต้องถูก mastering ให้เหมาะกับเทปคาสเซต หลังจากนั้นเราจะประสานงานกับโรงงานที่เมืองนอก เจรจากันให้เรียบร้อย ทั้งไฟล์ อาร์ตเวิร์ก ไปจนถึงการบาลานซ์เพลง หน้า A-B ต้องดีและเหมาะสม ไม่มีเดดแอร์ เรียกได้ว่าแทบประกบติดกับเมืองนอก ยกหูคุยกันเพื่อป้องกันความผิดพลาดให้มากที่สุด เราต้องดูรายละเอียดทั้งหมดนี้ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการวางแผนขาย

“ในกรณีที่เราจ่ายค่าลิขสิทธิ์ ทุกอย่างถูกต้องทั้งหมด การทำแผ่นเสียง 300 แผ่นจะเท่าทุนตอนขายได้ประมาณ 230-250 แผ่น ดังนั้นสำหรับเรื่องราคาและมูลค่าเป็นอะไรที่พูดยากเหมือนกัน ตั้งแต่ที่เราทำมา มีทั้งราคาแผ่นที่ขึ้นสูงมาก บางอัลบั้ม 30,000-40,000 บาทก็มี แต่พอถึงวันหนึ่ง พอคนเบื่อราคาจะลงมาเอง สิ่งเหล่านี้แปรผันไปเรื่อย คาดเดายาก”

“พอเอาความชอบมาเป็นธุรกิจ คุณลำบากใจบ้างหรือเปล่า” เราแย้งเพื่อให้โอ๊ตคิดสรุปความ

“เราว่าจะขายก็เรื่องหนึ่งนะ แต่ในแง่หนึ่งเราก็ได้เก็บ เวลาหยิบมาดูก็เป็นความภาคภูมิใจที่มีเรื่องราว กว่าจะได้มา นี่คือคุณค่าของสิ่งของเหล่านี้ และยิ่งการทำ ‘เสียงเพลงของโมไร’ ไม่ได้ตอบโจทย์เราแค่เพียงคนเดียว มันซัพพอร์ตคนเยอะแยะเลย ทั้งในทีมเราเองรวมถึงร้านค้าที่ได้กำไร ดังนั้น 4 ปีที่ผ่านมา จากการทำแผ่นเสียงมาแล้ว 23 อัลบั้มกับเทป 40 อัลบั้มรวมกว่า 45,000 ตลับ เราว่าตัวเองได้เห็นอะไรต่างๆ ที่กว้างขึ้นมากเลย”

Chorus

หากพูดถึงการฟังเพลงจากแผ่นเสียงหรือเทปคาสเซต ในแง่ดี สิ่งที่หลายคนมักจะนึกถึงก่อนคุณภาพของเสียงที่มีความคมชัดที่แตกต่างอย่างชัดเจน แต่ในแง่ตรงกันข้าม สิ่งที่ปฏิเสธไม่ได้ในยุคนี้คือความยุ่งยากในการฟัง 

เครื่องเสียงชิ้นยักษ์หรือลำโพงคุณภาพที่มาพร้อมกับราคาระดับกลางไปถึงสูงทำให้หลายคนคิดว่า การฟังเพลงจากแผ่นเสียงหรือเทปคาสเซตเป็นเรื่องที่ไกลตัวและดูจะจับต้องยากเกินไป

กับเรื่องนี้ โอ๊ตได้แนะนำผ่านเราไว้เหมือนกัน

“ทุกวันนี้มีให้หาซื้อเครื่องได้ง่ายขึ้น หลักร้อยก็มีแล้ว มือสองมีขายเยอะแยะเลย เราว่าค่อยๆ เริ่มไปได้ เพราะอย่างช่วงแรกที่เริ่มฟังเราซื้อของมือสองทุกอย่างเลย ลำโพงมือสอง turntable มือสอง หัวเข็มยังใช้มือสองเลย

“ในความเป็นจริง งบแต่ละคนไม่เท่ากัน บางคนอาจจะเริ่มแพงกว่าเรา บางคนอาจจะเริ่มต้นหลักพันนิดๆ ค่อยๆ พัฒนาไป ดูก่อนว่าชอบหรือไม่ชอบ อย่าไปซื้อทีแพงๆ แล้วมารู้ตัวตอนหลังว่าไม่ได้ชอบสิ่งเหล่านี้เลย”

Outro

“คุณคิดว่าจะทำสิ่งนี้ไปได้ไกลถึงขนาดไหน เพราะถ้าว่ากันตามตรง จริงๆ แล้วทั้งสองอย่างนี้ก็เหมือนจะหายไปตามกาลเวลาแล้ว” เราถามคำถามสุดท้ายให้เขาสรุปความ

โอ๊ตผู้นั่งอยู่ท่ามกลางความฝันของตัวเองตอบเราพร้อมกับเสียงดนตรีที่คลอเป็นฉากหลัง

“เราอยากทำไปเรื่อยๆ เท่าที่ยังทำได้ เพราะถ้าคิดกันจริงๆ จากตอนแรกที่เราทำเทปขายอัลบั้มละ 100 ม้วน, 200 ม้วน, 300 ม้วน ตอนนี้มันไต่ระดับไล่ขึ้นมาเรื่อยๆ จนถึงขั้น 3,000-4,000 ม้วนต่ออัลบั้มแล้ว ยิ่งทุกวันนี้ราคาก็ดาวน์ลงมาจนเป็นตัวเลขที่เหมาะสมแล้ว ดังนั้นในอนาคตเราก็อยากพยายามทำให้อยู่ในระนาบทั้งคุณภาพและราคาต่อไปเรื่อยๆ เพื่อขอบคุณทุกคนที่มั่นใจในคุณภาพงานของเรา 

“หรือต่อให้ขาดทุน เราก็เชื่อว่าสิ่งนี้จะไปต่อได้ เพราะวันหนึ่งเดี๋ยวก็มีคนกลับมาตามหาเอง”

The post โอ๊ต–คมกฤช เจ้าของ ‘เสียงเพลงของโมไร’ คนทำเทปผู้เชื่อว่าแอนะล็อกยังไม่ตาย appeared first on a day magazine.

แบกกระเป๋าไปทำงานหนักจนไหล่แทบหัก แต่พอมีจังหวะให้วางไว้บนพื้นก็ไม่อยากทำ เพราะกลัวกระเป๋าเปื้อน จะหยิบกระเป๋าเงินมาใช้ทีก็ต้องตามหากันเนิ่นนาน เพราะของทุกอย่างในกระเป๋าไหลมาทับกันมั่วไปหมด คีย์การ์ดคอนโดหรืออะไรที่เล็กจิ๋วก็เหมือนจะหายสาบสูญไปกับท้องกระเป๋า 

สารพัดปัญหาที่ว่าคือสิ่งที่จุดประกายให้เกิด dash. แบรนด์กระเป๋าหนังหน้าตาเรียบหรู ดูมินิมอล ที่สร้างขึ้นด้วยแนวคิด ‘Because Life’s Complicated Enough’

ฉะนั้นทุกฟังก์ชั่นที่ใส่มา สีที่มีให้เลือกสรร และรูปทรงที่ผลิตขึ้น พวกเขาจึงตั้งใจออกแบบมาให้ลูกค้าออกแรงคิดและตัดสินใจต่างๆ ให้น้อยที่สุด 

อะไรบ้างที่แอบซ่อนอยู่ในความน้อยแต่มาก เรียบแต่โก้เหล่านี้ บุกออฟฟิศไปถามเขาดีกว่า  

มากกว่ากระเป๋าคือการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน

เพราะมองเห็นว่าคนเมืองต้องเจอกับปัญหาสารพัด แถมมีเรื่องให้ตัดสินใจแทบจะรายวินาที นนทน์ พงศ์ไพโรจน์ และทีมงานจึงร่วมด้วยช่วยกันก่อร่างสร้างแบรนด์ dash.ขึ้นมา 

แม้สินค้าหลักในปัจจุบันจะเน้นไปที่กระเป๋ารูปทรงมินิมอล จนเราเผลอนิยาม dash.ว่าเป็นแบรนด์กระเป๋าเรียบหรู แต่ตลอดการพูดคุยเขามักย้ำกับเราเสมอว่า dash.ไม่ได้ตั้งใจเป็นแค่แบรนด์สินค้าแฟชั่นเท่านั้น แต่เขาอยากเป็นแบรนด์ที่เข้ามาช่วยแก้ปัญหาในชีวิตประจำวันให้ผู้คนต่างหาก 

“เราอยากเป็นแบรนด์ที่คนทั่วไปเข้าถึงได้ง่าย อยากเข้าไปแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันให้เขา เรามองว่าปัจจุบันคนเราต้องรับข้อมูลข่าวสารค่อนข้างเยอะ และถึงจะมีเทคโนโลยีต่างๆ มาช่วยก็ไม่ใช่เรื่องง่ายนัก ของบางอย่างมีฟังก์ชั่นเยอะมาก จนเรารู้สึกว่าชีวิตมันมีอุปสรรค เพราะต้องมาเสียเวลาเรียนรู้ มานั่งทำความเข้าใจอีก ทั้งๆ ที่จุดประสงค์ที่เราซื้อของชิ้นนั้นมาคือช่วยให้เราสบายขึ้น” 

ด้วยความตั้งใจที่อยากให้คนได้มีเวลาไปทำอย่างอื่นในชีวิตเพิ่มขึ้น สินค้าทุกตัวของ dash.จึงคิดขึ้นเพื่อให้ตอบโจทย์กับ 4 ช่วงเวลา นั่นคือการพักผ่อน การทำงาน การเดินทาง และการหาแรงบันดาลใจ เพื่อแก้ไขปัญหาที่ทุกคนพบเจอได้อย่างครอบคลุม ให้ผู้ใช้มีชีวิตที่สะดวกและราบรื่นยิ่งขึ้น 

ตัวอย่างง่ายๆ เช่น กระเป๋าที่วางอยู่ตรงหน้าเรานี้ ก็ถูกคิดขึ้นมาจากช่วงเวลาการเดินทาง 

ตูน–สิฬณัชชา คงมั่น นักการตลาดประจำแบรนด์เล่าว่า ระหว่างรีเสิร์ชเธอพบว่าคนเมืองใช้รถสาธารณะเพิ่มขึ้น และในหนึ่งวันก็ต้องใช้กระเป๋าในหลายโอกาส ทั้งออกไปทำงาน หรือต่อด้วยการแฮงเอาต์ dash. จึงพยายามออกแบบกระเป๋าที่ช่วยแก้ปัญหาที่อาจเกิดขึ้น เช่น ออกแบบกระเป๋าให้มีน้ำหนักเบา เวลาถือหรือสะพายจะได้ไม่ต้องแบกน้ำหนักของกระเป๋าร่วมด้วย หรือพยายามออกแบบกระเป๋าให้มีรูปทรงที่สามารถใช้ได้ทุกโอกาส จะสะพายออกไปทำงานก็ดูดี หรือจะสะพายออกไปเที่ยวก็ได้ ไม่ต้องเปลี่ยนกระเป๋ากันบ่อยๆ ตัวอย่างเหล่านี้เป็นรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ แต่พอใส่เพิ่มไปแล้วกลับช่วยให้ชีวิตง่ายขึ้นมาก 

จับปัญหาที่คนต้องพบเจอมาออกแบบงานให้ตอบโจทย์

หลังจากได้คอนเซปต์แบรนด์ รวมทั้งรู้อินไซต์ของผู้ใช้งานแล้ว งานในขั้นตอนต่อไปก็คือการออกแบบ ซึ่งดีไซเนอร์ประจำแบรนด์อย่าง กัส–ณัฐธิดา เกตุจรัล เป็นผู้รับผิดชอบในการพัฒนาสินค้าที่ทั้งแก้ไขปัญหาระหว่างวัน แต่ก็ยังคงความสวยงามน่าใช้ แถมยังต้องเป็นเอกลักษณ์ไม่ซ้ำแบรนด์อื่นๆ ที่มีอยู่แล้วในท้องตลาด

“มินิมอลนี่ยากมากเลย” กัสหัวเราะก่อนระบายความในใจ 

“พอได้รับมติจากทีมว่าคอลเลกชั่นนี้เราจะทำอะไร เวลาออกแบบเราจะเริ่มต้นที่ฟังก์ชั่นเป็นหลัก จะพยายามออกแบบให้ตอบโจทย์ทั้งผู้ชายและผู้หญิง ช่องเล็กๆ น้อยๆ ที่ใส่มาต้องไม่ทำให้คนใช้รู้สึกหนักใจ จากนั้นเราถึงมาออกแบบหน้าตาโดยรวมต่ออีกทีว่าจะทำยังไงให้กระเป๋าของเราแตกต่าง อาจจะเพิ่มอะไหล่หรือดีเทลบางอย่างให้ดูสนุกขึ้น”

แต่ก็ไม่ใช่ว่าวางโครงร่าง ได้ไอเดีย หน้าตาของสินค้ามาแล้วจะจบ ทั้งทีมยังต้องกลับมาคุยกันอีกรอบด้วยว่ามันทำให้ชีวิตง่ายขึ้นตรงไหน และมันง่ายขึ้นจริงๆ ใช่ไหม เพราะฉะนั้นบางสิ่งที่กัสออกแบบเลยโดนปัดตกไปบ้าง เพราะยังง่ายไม่พอ หรือบางอย่างมีฟังก์ชั่นตอบโจทย์ครบทุกอย่าง แต่ดูแล้วไม่เข้าใจตั้งแต่ต้นก็โดนปัดตกได้เหมือนกัน

“รายละเอียดในการออกแบบมันค่อนข้างเยอะ อย่างปากกระเป๋าเมื่อก่อนก็ไม่ใช่อย่างนี้นะ” กัสใช้นิ้วกรีดกระเป๋ารูดเปิดเป็นการสาธิตให้เห็นว่าปัจจุบันกระเป๋าสะดวกต่อคนเมืองที่อาจจะต้องหยิบของขณะเดินทาง ส่วนปากก็คอยอธิบาย

“พอเป็นสไตล์มินิมอล แมตทีเรียลจึงสำคัญมาก ด้วยความเรียบของมันทำให้จุดที่โดดออกมาเห็นได้ชัดมาก ตัวหนัง ตัวฝีเย็บ มันจะโชว์หมด เราเลยต้องใส่ใจทุกขั้น เช็กไปถึงระยะฝีเข็มเลยด้วยซ้ำ อะไหล่ต่างๆ ที่ใช้ก็ออกแบบและสั่งคัสตอมมาเป็นส่วนใหญ่ เราใส่ใจในรายละเอียดต่างๆ ที่บางครั้งคนอาจไม่ได้นึกถึง อย่างแม่เหล็กก็ต้องทดลองเรื่องความแรงให้เหมาะสม เพราะหากแรงไปคนก็เปิดไม่ออก หากน้อยไปคนก็อาจรู้สึกไม่ปลอดภัย หรืออย่างหางซิปเราก็ทำตัวแบบอยู่นานเหมือนกันกว่าจะได้ทรงที่ยาวๆ เรียวๆ ให้จับได้ง่ายขึ้น ไม่เทอะทะ หรือบอบบางไป

“โลโก้ของแบรนด์เราก็ออกแบบให้ดูเรียบง่าย มีการนำรหัสมอร์สอย่างขีด จุด จุด ซึ่งหมายถึงตัว d มาใช้ นอกจากจะมีความหมายแฝงถึงชื่อแบรนด์ dash. อยู่ภายใน ยังสื่อถึงการที่เรานำหลักคิดเกี่ยวกับความเรียบง่าย ใช้งานได้จริง และเป็นสากลมาใช้ด้วย” 

“เหมือนพอเราตั้งโจทย์ว่าอยากจะออกแบบโปรดักต์ขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาให้ผู้คนใช้ชีวิตง่ายขึ้น วิธีการสื่อสารให้คนเข้าใจอย่างเป็นรูปธรรมจึงเป็นเรื่องสำคัญด้วย รหัสมอร์สมีความตรงกับที่เราตั้งใจสื่อสารออกไป หัวใจสำคัญของมันคือความเรียบง่าย เช่นเดียวกับแบรนด์ของเรา” นนทน์เสริม

ด้านล่างของออฟฟิศนี้จึงมีพื้นที่เวิร์กช็อปให้ดีไซเนอร์สาวได้ทดลองเย็บทำกระเป๋าต้นแบบขึ้นมาจริงๆ ก่อนจะนำไปคุยกับโรงงาน

ข้อดีของการขึ้นแบบด้วยตัวเองคือ กัสจะสามารถบอกช่างได้ทันทีว่าเขากำลังจะเจอปัญหาอะไรบ้าง เมื่อทำก่อน ก็จะเจอข้อผิดพลาดก่อน และมีโอกาสได้แก้ก่อนที่จะถึงมือช่าง นอกจากนั้นการได้ลงมือทำยังเพิ่มมิติใหม่ๆ ในการออกแบบมากขึ้นด้วย 

“ใบนี้จริงๆ ที่เราออกแบบไว้คือแค่ให้สองด้านปิดเข้ามาหากัน แต่พอทดลองทำต้นแบบของจริง เลยเจอว่าการที่แพตเทิร์นด้านหนึ่งยาวกว่าอีกข้าง ทำให้เกิดดีเทลน่าสนใจขึ้น ทำไปทำมากลายเป็นว่าสวย ส่วนโค้งด้านหน้านี้ก็เหมือนกัน ตอนแรกเราคิดว่าอยู่ด้านหลังน่าจะสวย แต่พอลองมาเทียบกับสรีระคนจริงๆ กลายเป็นว่าไว้ด้านหน้าสวยและตอบโจทย์กับฟังก์ชั่นมากกว่า ทุกครั้งที่เราออกแบบและขึ้นตัวอย่างเองจะมีมุมมองใหม่ๆ แบบนี้เกิดขึ้นเสมอ ทำให้มีตัวเลือกที่ดีขึ้น

“เราไม่ได้มองว่าของที่เราออกแบบต้องอิงกับแฟชั่นขนาดนั้น ไม่ใช่ของที่ต้องเปลี่ยนตามเทรนด์ไปเรื่อยๆ แต่มันควรเป็นอะไรที่ใช้ปีนี้แล้วอีกสามปีก็ยังใช้ได้อยู่ เราค่อนข้างลงลึกในเรื่องวัตถุดิบ พยายามคัดสิ่งที่มีคุณภาพ เพราะอยากให้คนใช้งานได้อย่างคุ้มค่ากับเงินที่เสียไป” 

“หัวใจสำคัญของแบรนด์เราคือประสบการณ์ของลูกค้าที่ได้เอาไปใช้ เราอยากให้เขารู้สึกง่าย รู้สึกสบายใจ ถ้าเขาใช้แล้วรู้สึกแบบนั้นจริงๆ ก็ถือว่าตอบโจทย์ เพราะเราไม่ได้อยากขายกระเป๋าให้เขา แต่เราอยากขายของที่เขาเอาไปใช้แล้วรู้สึกว่าภาระในชีวิตลดลง สบายใจที่จะเอาไปใช้” ตูนช่วยเสริม 

“กระเป๋าจะซื้อที่ไหนก็ได้ แต่ถ้าอยากได้กระเป๋าที่ทำให้ใช้ชีวิตง่ายขึ้นก็ต้องมาที่เรา เราอยากเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันเขา ถ้าอยากหาอะไรที่ทำให้เรื่องยุ่งในชีวิตลดลง เราอยากให้ dash. เป็นแวบแรกที่เขาจะคิดถึง”

เพื่อให้ทั้งพนักงานและลูกค้าใช้ชีวิตได้ง่ายขึ้น

แล้วไม่กลัวว่าวันหนึ่งปัญหาที่เราหยิบมาเป็นเพนพอยต์จะหมดไปเหรอ–เราถามสิ่งที่คิด 

ส่วนนนทน์ก็ตอบกลับด้วยท่าทีมั่นใจ 

“ตอนนี้ของส่วนใหญ่ที่เรามีจะครอบคลุมในส่วนของปัญหาจากการเดินทางซะส่วนใหญ่ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะสิ้นสุดแค่ตรงนี้

“ถ้าทุกคนมองกลับไปตั้งแต่เช้าจรดเย็น จะเห็นเลยว่ามีปัญหาเล็กๆ น้อยๆ อยู่เต็มไปหมด ที่บางครั้งก็เป็นปัญหาที่เรามองว่าเออ มันก็เป็นอย่างนี้แหละ คุ้นชินไปแล้ว แต่หน้าที่ของเราคือเราจะมานั่งค้นให้เลยว่ามีอะไรบ้างที่เป็นเรื่องจุกจิก ถ้าไม่มีก็คงดี และถ้าเราแก้ได้ด้วยบริการหรือสินค้าบางอย่างได้เราก็จะทำ” 

นั่นเลยเป็นสาเหตุว่าทำไมจากที่ทำสินค้าเครื่องหนังอยู่ดีๆ ตอนนี้ dash. ถึงมีเครื่องเขียนเพิ่มเข้ามาด้วย รวมถึงในอนาคตอันใกล้นี้พวกเขาก็กำลังจะเปิด dash. space หรือพื้นที่ที่ให้คนเข้ามาพักผ่อน หลบหนีจากความวุ่นวาย มีทั้งคาเฟ่ พื้นที่ทำงาน และแกลเลอรีที่เปิดโอกาสให้ศิลปินรุ่นใหม่ได้แสดงผลงาน

“ที่นี่ก็คิดขึ้นมาจากเรื่องความง่ายเหมือนกัน เราอยากให้คนที่มาได้ใช้พื้นที่นี้เป็นสถานที่ที่เขาจะได้พักผ่อน มีความสุขกับบรรยากาศสบายๆ เดินทางมาได้ง่าย มาแล้วจะกินกาแฟ ชมนิทรรศการ นั่งทำงาน หรือถ่ายรูปเล่นก็ได้” ตูนเล่ารายละเอียด

“เราเอาคำว่าง่ายมาเป็นหลักคิดกับทุกๆ อย่างของแบรนด์ คำว่าง่ายขึ้นที่ว่า ไม่ได้หยุดอยู่กับลูกค้าอย่างเดียวเท่านั้น แต่ชีวิตประจำวันของคนในทีมก็ต้องง่ายด้วย ขั้นตอนการทำงานภายในอะไรที่วุ่นวาย เกินจำเป็น เราจะพยายามบอกทีมอยู่เสมอว่างั้นไม่ต้องมีก็ได้ เหลือแค่ขั้นตอนที่จำเป็นก็พอ 

“เราอยากให้ทุกคนได้รับประสบการณ์ที่ดี มีความสุขกับสิ่งที่เราสร้างขึ้นมา อยากให้คนได้ยินชื่อ dash. ปุ๊บก็รับรู้เลยว่าเราจะเป็นแบรนด์ที่ทำให้ชีวิตเขาง่ายขึ้น” นนทน์ทิ้งท้าย

dash. 

Website : d-dd.co

Facebook : Dash

The post dash. แบรนด์กระเป๋าหนังที่ออกแบบให้น้อยแต่มาก เพราะรู้ว่าแค่นี้ชีวิตก็ยุ่งยากพอแล้ว appeared first on a day magazine.

แล้วถ้าลองเปลี่ยนมาให้ตัดสินหนังสือ (เพื่อซื้อมาอ่าน) จากโควตเด็ดหรือประโยคสั้นๆ แทนล่ะ

ไม่นานมานี้ ฉันได้ไปรู้จักร้านขายหนังสือออนไลน์ที่มีชื่อน่ารักว่า ‘กลิ่นหนังสือ’ นอกจากการใช้ภาษาแบบใจดีๆ และภาพถ่ายสวยๆ มาแนะนำหนังสือให้น่าซื้อ ร้านนี้ยังมีกลยุทธ์ในการขายหนังสือที่กลายเป็นเอกลักษณ์ประจำตัวไปแล้ว

กลยุทธ์นั้นคือ Blind Date With A Book หรือเรียกอีกชื่อว่า Book Blind Date เป็นการห่อหนังสือที่คัดเลือกมาด้วยกระดาษสีน้ำตาลผูกริบบิ้น ซึ่งบนกระดาษห่อมักเขียนด้วยลายมือระบุถึงนิยามสั้นๆ คีย์เวิร์ด หรือเรื่องย่อว่าเป็นหนังสือแนวไหน ผู้ซื้อจะไม่รู้ชื่อเรื่องหรือแม้กระทั่งชื่อนักเขียน เปรียบเสมือนกับกิจกรรมนัดบอดคู่เดตที่เราไม่รู้มาก่อนว่าเขาหรือเธอจะเป็นคนแบบไหน หน้าตายังไง มีนิสัยใจคอยังไงบ้าง จนกว่าจะเริ่มเปิดอ่านและทำความรู้จักหนังสือเล่มนั้นไปพร้อมๆ กัน

จากวิธีการขายนี้เองที่ทำให้ ‘เพชร’ หญิงสาวผู้เป็นเจ้าของร้านกลิ่นหนังสือสามารถดูแลร้านหนังสือเล็กๆ ที่เธอเริ่มต้นเมื่อ 2 ปีที่แล้วมาได้ถึงระดับที่มีมิตรรักนักอ่านติดตามหลักหลายหมื่นคน

‘ที่นี่ เงียบสงบมาก’ ฉันนึกถึงครั้งแรกที่เห็นไบโอของแอ็กเคานต์ทวิตเตอร์ร้านกลิ่นหนังสือแล้วรู้สึกชอบขึ้นมา ก่อนจะพบว่าเมื่อใดก็ตามที่เห็นทวิตแนะนำหนังสือของเพชร ความสงบนิ่งบางอย่างจะเกิดขึ้นในใจ

แหล่งกำเนิดกลิ่นหนังสือ

เพชรเริ่มต้นเล่าถึงที่มาของร้านหนังสือออนไลน์เล็กๆ แห่งนี้ให้เราฟังว่ามาจากสถานที่ 2 แห่ง

ย้อนกลับไปเมื่อช่วงปลายปี 2017 ที่เธอเพิ่งเรียนจบคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ สาขาวิชาการพัฒนาเด็ก เยาวชนและครอบครัว บัณฑิตจบใหม่อนาคตไกลที่ยังไม่มีทิศทางที่อยากมุ่งไปแน่ชัด ตัดสินใจสมัครไปเป็นครูอาสาที่โรงเรียนบ้านห้วยส้มป่อย อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นเวลา 4 เดือน

นอกจากสอนวิชาปกติแล้ว เพชรยังต้องทำหน้าที่หลายอย่างควบคู่ไปด้วย หนึ่งในนั้นคือการเป็นครูประจำห้องเรียนพิเศษคาบภาษาไทยที่ประกอบไปด้วยเด็กสมาธิสั้น เรียนไม่ทันเพื่อน หรือเด็กซน ซึ่งสอนคู่ขนานไปกับห้องเรียนทั่วไป

“สอนไปสักพัก เรารู้สึกว่าอยากพัฒนาทักษะการอ่านเขียนของเด็กให้ดีขึ้น แต่ถ้าให้เด็กมาเรียนกับเรา 1-2 คาบต่อสัปดาห์ มันไม่เพียงพอต่อการพัฒนาเด็ก เราเลยเดินหาในโรงเรียนว่าส่วนไหนบ้างที่จะช่วยพัฒนาตรงนี้ได้ แล้วเราก็เจอห้องสมุดโรงเรียน” ในนั้นมีวรรณกรรมเยาวชนและการ์ตูนความรู้ที่เหมาะกับเด็กๆ เพียงแต่ที่ไม่ค่อยมีใครเข้าห้องสมุดกันเพราะด้วยทำเลที่เข้าถึงยาก ต้องเดินลงบันไดไปอีกชั้น คุณครูเพชรในตอนนั้นจึงย้ายเด็กๆ มาสอนในห้องสมุดเพื่อสร้างกลิ่นของคนรักหนังสือให้เกิดขึ้น

“ในช่วงเวลานั้นเด็กๆ เสริมพลังให้เราเยอะมาก จากที่ไม่มีเด็กเข้ามาในห้องสมุดเลย ก็เข้ามาทีละคนสองคนจนเวลาผ่านไป เรากับเด็กๆ บรรณารักษ์ทำให้เด็กทั้งโรงเรียนมาอ่านหนังสือได้ รู้สึกว่าเป็นช่วงเวลาที่มีพลังมากๆ แม้ว่าตอนนี้เราไม่รู้ว่าเด็กๆ ยังเข้าห้องสมุดและอ่านหนังสือมากเหมือนตอนที่เราอยู่ไหม แต่ ณ ตอนนั้นมันเกิดขึ้นจริง มันเป็นสถานที่ที่มีกลิ่นคนรักหนังสือเกิดขึ้นจริงๆ ทำให้เราอยากมีร้านหนังสือเป็นของตัวเอง”

หลังจากจบโครงการครูอาสา เพชรได้ลงมาทำงานเป็นครูที่กรุงเทพฯ ในช่วงต้นปี 2018 และได้รู้จักวิธีการขายหนังสือแบบ Book Blind Date เป็นครั้งแรกจากห้องสมุด The Reading Room พอเวลาผ่านไปประมาณครึ่งปี เธอตัดสินใจลาออกจากอาชีพครูและเตรียมย้ายกลับมาที่บ้านเกิดในจังหวัดน่าน

“เราตัดสินใจส่งต่อหนังสือที่มี เลยขอประยุกต์ Book Blind Date มาใช้ในวิธีการขายด้วย โดยให้ลูกค้าเป็นผู้ตั้งราคาหนังสือด้วยตัวเอง เพราะตอนแรกเราไม่ได้ตั้งใจทำเป็นร้านหนังสือจริงจัง แค่อยากส่งต่อหนังสือของเราให้เจ้าของคนใหม่ที่อยากอ่านจริงๆ ไม่ได้หวังกำไร พอส่งต่อหนังสือหมดก็ย้ายกลับมาน่าน แต่ก็ยังมีนักอ่านหลายคนเข้ามาคุยและอยากให้ทำร้านหนังสือต่อไป ช่วงนั้นเราว่างพอดี เป็นช่วงที่ไม่ได้รีบร้อนหางานใหม่ ก็เลยเริ่มทำจริงจังตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา”

กระจายกลิ่นหนังสือ

จากตอนแรกที่ทำแอ็กเคานต์ขายหนังสือมือสองของตัวเอง เพชรค่อยๆ ขยับขยายเปลี่ยนชื่อเป็นร้านกลิ่นหนังสือที่ได้แรงบันดาลใจมาจากความผูกพันหนังสือตั้งแต่วัยเด็ก รวมไปถึงความทรงจำตอนที่เป็นครูอาสา

ถึงแม้จะชอบอ่านหนังสือมาก แต่เธอไม่เคยเข้าไปคลุกคลีกับแวดวงคนทำหนังสือจริงจังสักครั้ง ความกล้าหาญแรกที่ทำหลังจากสร้างร้านหนังสือเล็กๆ ของเพชรคือการติดต่อไปหาคนในธุรกิจหนังสือ

“เราเริ่มติดต่อจากสายส่งก่อน ค่อยมาสำนักพิมพ์และนักเขียนอิสระ ก็พัฒนามาเรื่อยๆ ตอนนั้นตื่นเต้นมาก เพราะเราไม่ได้ทำงานหนังสือมาตั้งแต่ต้น ไม่มีคอนเนกชั่นกับคนทำงานด้านนี้ ถ้าให้เห็นภาพคือดุ่มๆ เข้าไปถามเขาเลยว่าถ้าอยากรับหนังสือมาขายต้องทำยังไง โชคดีตรงที่สายส่ง สำนักพิมพ์ และนักเขียนอิสระค่อนข้างใส่ใจและเฟรนด์ลี่ แม้เราจะดูเป็นร้านที่ไม่ค่อยเป็นรูปเป็นร่างก็ตาม” เสียงหัวเราะเบาๆ ดังตามมา

แน่นอนว่าเมื่อเปลี่ยนจากวิธีขายแบบให้ลูกค้าเป็นคนตั้งราคามาเป็นราคาตามปก ยอดขายหรือกระแสย่อมไม่เหมือนช่วงแรก “ช่วงที่ให้ลูกค้าตั้งราคาเองเราขายได้ในระดับที่ไม่เพียงพอต่อความต้องการของคนซื้อ รู้สึกเห็นใจคนที่ไม่ได้ แต่พอปรับมาเป็นธุรกิจก็ยอมรับว่ามีจุดที่นิ่งไปเหมือนกัน ทีนี้ต้องค่อยๆ ปรับเปลี่ยน เช่น ปรับแพ็กเกจหรือทำคำโปรยให้น่าสนใจมากขึ้น จัดวางภาพสวยๆ หรือโพสต์ขายบ่อยๆ โฆษณาบ้างนิดหน่อย มันก็ช่วยดึงลูกค้ากลับมาได้ ซึ่งอาจไม่ได้วูบวาบแบบตอนเป็นกระแสแรกๆ เรียกว่าอยู่ตัวมากกว่า ค่อนข้างเป็นในแบบที่เราต้องการเหมือนกัน”

แต่ถ้าลองไปส่องดูแอ็กเคานต์ของร้านกลิ่นหนังสือตอนนี้ คุณจะพบว่าเพชรเริ่มขายหนังสือที่หลากหลายขึ้น รวมถึงมีแบบที่โชว์ปกและ Book Blind Date ปะปนกันไป ไม่เหมือนช่วงแรกที่มีแต่หนังสือหุ้มด้วยกระดาษสีน้ำตาล

“เพราะเรารับหนังสือของนักเขียนอิสระมาด้วย อยากให้หนังสือของเขาที่ก็ดีอยู่แล้วเป็นที่รู้จักมากขึ้นเลยขายแบบโชว์หน้าปก อีกอย่างคือเรามีแพลนอยากเปิดหน้าร้าน เพราะฉะนั้นการขายแบบเห็นปกบ้างจะทำให้ลูกค้ารู้ว่าที่กลิ่นหนังสือไม่ได้ขายเฉพาะหนังสือ Book Blind Date เท่านั้น แต่ขายแบบเห็นปกด้วย เป็นการเพิ่มตัวเลือกและความหลากหลาย”

ส่วนวิธีการเลือกหนังสือสักเล่มมาทำ Book Blind Date นั้น เพชรเล่าว่าไม่ได้มีเงื่อนไขอะไรเป็นพิเศษ ขึ้นอยู่กับช่วงเวลานั้นมากกว่าว่าเธออยากขายแบบไหน เพราะบางครั้งหนังสือเล่มนั้นมีปกที่สวยชวนซื้ออยู่แล้ว แต่อาจเป็นแนวที่ลูกค้าไม่ค่อยรู้จักหรือสนใจอ่าน หรือบางเล่มเป็นหนังสือที่ดีมากๆ แต่ไม่ได้เป็นกระแส ซึ่งพอเธอลองหยิบมาห่อหุ้มด้วยกระดาษสีน้ำตาลและเขียนประโยคจากในเรื่องลงไปก็ทำให้หนังสือเล่มนั้นขายดีขึ้นมา

ติดใจกลิ่นหนังสือ

พอฉันถามถึงเหตุผลที่ทำให้นักอ่านจำนวนมากชื่นชอบและอุดหนุนหนังสือของร้านกลิ่นหนังสือเป็นประจำ เจ้าของร้านหนังสือเล็กๆ แห่งนี้บอกว่านั่นก็เป็นเรื่องที่เธอแปลกใจ เพราะในปัจจุบันนักอ่านมีตัวเลือกมากมายในการซื้อหนังสือสักเล่ม ทั้งสั่งจากนักเขียน สำนักพิมพ์ และร้านหนังสือเอง แต่สุดท้ายพวกเขากลับเลือกร้านของเธอ

“ฟีดแบ็กที่เราได้กลับมาตลอดคือเรื่องแพ็กเกจ วิธีการ Book Blind Date ที่มีคำโปรยบนหน้าซองและแนบรวงข้าวไว้ให้แทนคำขอบคุณ นอกจากนี้เขาก็ประทับใจคำพูดคำจาในการขายของเรา ทุกวันนี้เรากับลูกค้าเหมือนเพื่อนกันเลย อาจจะด้วยช่วงวัยที่ไม่ห่างจากกลุ่มเป้าหมายของร้านมาก รู้สึกว่าคุยแล้วคลิก แล้วเราไม่ได้ขายหนังสืออย่างเดียว ลูกค้าสามารถเข้ามาพูดคุยปรึกษาเรื่องหนังสือกับเราได้ตลอด บวกกับมีแต้มสะสมให้ด้วย ถ้าซื้อครบ 12 แต้มเมื่อไหร่ลูกค้าจะได้รับหนังสือถึงคนพิเศษ 1 เล่ม มันเลยทำให้ลูกค้าเข้ามาซื้อกับเราเรื่อยๆ”

“เราไม่อยากเป็นร้านหนังสือที่ซื้อมาขายไปแล้วจบแค่นั้น อยากให้เขากลับมาซื้อกับเราอีก ถึงแม้ว่าเขาไม่ได้กลับมาซื้อหนังสือ แต่กลับมาคุยเรื่องหนังสือหรือเรื่องอื่นๆ เราก็ยังคุยกับเขาอยู่ เพราะเราไม่ใช่ร้านหนังสือที่ให้ความรู้สึกแห้งแล้ง ซื้อมาขายไปจบ อยากให้รู้สึกว่ามีอะไรบางอย่างที่เชื่อมต่อกัน เหมือนเวลาคุยเรื่องหนังสือกับเพื่อน”

สำหรับเหล่านักอ่าน หลายคนคงรู้ว่าร้านหนังสืออิสระมีเอกลักษณ์ตรงรสนิยมการเลือกหนังสือเข้าร้าน บางร้านเป็นหนังสือสายแข็ง บางร้านเด่นเรื่องความหลากหลาย ซึ่งหนังสือในร้านกลิ่นหนังสือส่วนใหญ่เป็นวรรณกรรมเยาวชน นิยายแปล นวนิยาย เรื่องสั้น และบทกวี เพราะเจ้าของร้านอย่างเพชรชอบอ่านและคิดว่าตนนำเสนอได้ดี

ทว่าเมื่อทำร้านมาสักพัก เธอก็คาดหวังให้ร้านกลิ่นหนังสือตอบสนองความต้องการของนักอ่านกลุ่มอื่นๆ บ้าง จึงพยายามมองหาหนังสือใหม่ๆ ไปด้วย

“ด้วยความที่เราเลือกหนังสือด้วยตัวเองทุกเล่ม มันก็มีทั้งข้อดีข้อเสีย ข้อดีคือเรารู้จักหนังสือที่เลือกมาทุกเล่ม ดังนั้นเวลานำเสนอก็จะตรงกับกลุ่มเป้าหมายที่ขายได้พอดี แต่ด้วยความที่ร้านเราเล็กมากเลยไม่ได้มีหนังสือที่หลากหลายเหมาะกับกลุ่มเป้าหมายช่วงวัยอื่นๆ ที่ยังไม่ได้เข้ามารู้จักเรา จริงๆ เคยคุยกับเพื่อนไว้ว่าอยากเป็นร้านหนังสือที่เข้าถึงคนทุกเพศทุกวัย แต่พอมาทำจริงแล้วเราใส่ตัวเองไปในร้านเยอะมากๆ ก็เลยได้กลุ่มเป้าหมายที่อ่านหนังสือคล้ายๆ กัน แต่ปีนี้เราพยายามเลือกให้หลากหลายขึ้น เพราะคนติดตามเราก็เริ่มเยอะขึ้น”

รักษากลิ่นหนังสือ

ด้วยความที่หญิงสาวฝันไว้ว่าอยากมีร้านหนังสือเป็นของตัวเอง บวกกับบ้านในจังหวัดน่านที่เธออยู่ก็ไม่ค่อยมีร้านหนังสือมากนัก ถ้าได้เปิดร้านกลิ่นหนังสือเวอร์ชั่นจับต้องได้คงเป็นเรื่องที่ดี

“เราอยากเปิดร้านขนาดเล็ก ไม่แน่ใจว่าถ้าคนอื่นทำเขาอยากจะขยายให้มันใหญ่โตแค่ไหน แต่เราอยากให้มันพอดีกับมือ และรับผิดชอบได้อย่างเต็มที่และมีความสุข ตัวเราเองตั้งแต่ย้ายกลับมาอยู่น่านก็รู้แล้วว่าตัวเองไม่ได้มีความต้องการอะไรใหญ่ๆ เราต้องการอะไรที่มีความสุขแบบเรียบง่าย ได้ทำมันทุกวัน ได้ใส่ใจกับสิ่งที่ทำ และมีความสุขกับตรงนั้น”

แต่ได้ยินมาว่าทำร้านหนังสือได้กำไรไม่คุ้มเหนื่อยไม่ใช่เหรอ ฉันตั้งคำถาม

นักอ่านและเจ้าของร้านหนังสือเล็กๆ นิ่งคิดก่อนตอบด้วยน้ำเสียงใจดี “สำหรับเราเพียงพอนะ เพราะเราทำเป็นออนไลน์ไม่มีหน้าร้านมันเลยไม่มีค่าใช้จ่ายในส่วนนั้น แถมทำให้เราทุ่มไปกับการจัดการง่ายขึ้น รู้สึกว่ารายได้พอดีกับตอนนี้ อีกอย่างพอมาทำจริงๆ แล้วพบว่าไม่ได้แย่ขนาดนั้น มันอยู่ในจุดที่รับได้ เราได้ทำงานที่ชอบ ตื่นขึ้นมาอยากทำมันทุกวัน ไม่เชิงนามธรรมว่ามีแต่ความสุขอย่างเดียว แต่มีรายได้เข้ามาในจุดที่โอเคด้วย”

แล้วสรุปหนังสือจะตายจริงไหม ฉันถามอีกแม้จะรู้คำตอบดี เพียงเพราะแค่อยากได้เสียงเจ้าของร้านหนังสือยืนยัน

“เมื่อก่อนตอนยังไม่ทำงาน เราได้ยินประโยคนี้บ่อยมาก หนังสือกำลังจะตาย คนไทยอ่านหนังสือน้อย แต่พอทำร้านหนังสือจริงๆ เรากลับรู้สึกว่ายังมีนักอ่านอีกเยอะมากๆ ในทุกวัน ในขณะที่เรารู้จักนักอ่านอยู่ประมาณหนึ่งซึ่งก็ว่าเยอะแล้ว ในอีกมุมหนึ่งก็มีนักอ่านอีกจำนวนมากที่เรายังมองไม่เห็นหรือเข้าไม่ถึง เพราะฉะนั้นเราว่าคนไทยไม่ได้อ่านหนังสือน้อย ยังมีคนอ่านหนังสืออีกเยอะมากๆ รอให้เราเจอ”

สำหรับคนรักหนังสืออย่างเพชร ความปรารถนาเดียวที่มีต่อนักอ่านที่เข้ามาค้นพบร้านกลิ่นหนังสือเล็กๆ ของเธอ คือหวังว่าให้เขาสนุกกับการอ่านหนังสือ “เราเคยเป็นคนอ่านมาก่อน ไม่ใช่จู่ๆ มาจับหนังสือแล้วขายเลย เพราะฉะนั้นเราเห็นชัดเจนว่าถ้ามีใครคนหนึ่งชอบอ่านหนังสือขึ้นมา เขาจะอ่านเล่มอื่นตามมาเอง แต่ถ้าเราไปคาดหวังบีบบังคับให้เขาอ่าน ผลลัพธ์อาจออกมาไม่ยั่งยืน ตอนที่เริ่มทำร้าน เราขอแค่ทำให้คนเกิดความสนุกกับการอ่านและพบว่าหนังสือมีความหลากหลายมากๆ อย่างน้อยน่าจะมีสักเล่มหนึ่งที่เหมาะกับตัวเขา นี่คือสิ่งที่เราหวังว่าจะทำให้ผู้อ่านรู้สึกได้”

หนังสือที่กลิ่นหนังสืออยากแนะนำ

หนังสือ​ลำ​ดับ​ที่​ 863​

“ถ้ามีเรื่องที่อยากเล่าล่ะก็​ ไม่ว่าตอนไหนฉันก็จะฟังนะ​ จะเล่าถึงเมื่อไหร่​ ฉันก็จะฟัง”

หนังสือที่จะชวนให้มาตามหาว่าอะไรกันแน่​คือความสุขที่แท้จริงในชีวิต​ น่ารัก​ อ่านสบายๆ​ และให้ข้อคิดดีๆ กับชีวิต

หนังสือ​ลำดับ​ที่​ 1016​

เป็นหนังสือที่นำเสนอทั้งความเศร้า​ ความหมาย​ และความงามของชีวิต​ เป็นนิยายภาพที่มีเนื้อหาไม่มาก​ แต่กลับทำให้เรียนรู้ชีวิตได้มาก​ทีเดียว​ เพราะสิ่งที่เล่มนี้นำเสนอออกมานั้น​ ที่แท้แล้วก็คือมนุษย์​นี่เอง​

เป็นอีกเล่มที่ขายดีในช่วงที่ผ่านมา

หนังสือ​ลำดับ​ที่​ 893

หนังสือที่นำพาผู้อ่านย้อนเวลากลับไปในยุคสมัยที่ใครๆ ก็อ่านแต่หนังสือเล่ม​ เนื้อหาสนุกน่าติดตาม​และเต็มไปด้วยกลิ่นหนังสือ

​หน้าฝนแบบนี้​อ่านเล่มนี้ บรรยากาศคงดีทั้งในหนังสือ​และนอกหนังสือนะคะ​

กลิ่น​หนังสือ​ขอแนะนำหนังสือแบบเห็นปกที่ขายเฉพาะที่ร้านเราอีกหนึ่งเล่ม

อยู่​แชร์​เฮา​ส์กับ​เหล่า​นักเขียน​ เป็นผลงานของนักเขียนอิสระ​ชื่อว่า Moonscape ​เล่าเรื่องราวของเหล่าผู้คนที่ทำงานในแวดวงหนังสือ​และอาศัยอยู่ในแชร์เฮาส์สามชั้นของคุณนายการเวกในย่านนางลิ้นจี่

เป็นหนังสือที่เติมพลังให้กับชีวิตได้ดีทีเดียว​

The post ‘กลิ่นหนังสือ’ ร้านหนังสือออนไลน์ที่ใช้กลยุทธ์ Book Blind Date มัดใจผู้อ่านแบบไม่เห็นชื่อไม่รู้ปก appeared first on a day magazine.

ทั้งพยายามเปลี่ยนมาใช้ผ้าจากเส้นใยธรรมชาติ เปลี่ยนแพ็กเกจจิ้งให้เอื้อต่อการรีไซเคิล สนับสนุนช่างในชุมชนให้ได้มีอาชีพ รวมทั้งคอยเชียร์อัพสาวๆ ให้กลับมามีความมั่นใจในหุ่นของตัวเอง Be who you are!

ชวนสวมเสื้อผ้าสบายๆ ให้ง่ายต่อการลองชุดใหม่ เริ่มต้นพูดคุยกับพวกเธอแล้วขอลองกางเกงทรงสวยตัวนั้นกันดีกว่า

Trying very hard with sustainable fashion

“ก่อนหน้านี้ SHE KNOWS เป็นเหมือนขยะเลยค่ะ” เซนเริ่มต้นเปิดประเด็นด้วยคำที่เล่นเอาเราตกใจ

สาเหตุคือเพราะจริงๆ แล้ว SHE KNOWS เป็นเหมือนแบรนด์ย่อยที่นำเอาเศษผ้าเหลือใช้ของ Motif Official เสื้อผ้าแบรนด์แรกสุดของเซนและปันปันที่เป็นสไตล์ออกผู้ใหญ่กว่า ดูหรูหรา ขายขึ้นห้าง ราคาตัวละหลายพัน มาตัดเย็บเป็นเสื้อผ้าฟาสต์แฟชั่น ทำแบบเน้นปริมาณ แต่ไม่ได้โฟกัสที่คุณภาพ เพื่อให้ขายแล้วบริษัทยังพอมีกำไรเข้ามาบ้าง

“มาคิดได้ก็ตอนไปออกอีเวนต์ขายของ มีโมเมนต์หนึ่งที่เรามองรอบๆ ตัวแล้วรู้สึกว่าไม่โอเคเลยกับการที่ต้องมาขายขยะพวกนี้ ยังคุยกับปันปันเลยว่าสงสารลูกค้าจัง เรารู้อยู่กับตัวว่าราคาต้นทุนเป็นยังไง เย็บแย่แค่ไหน หรืออย่างคำที่ลูกค้าพูดว่า ‘ไม่ต้องไปคิดมากหรอก ใส่รอบเดียว เดี๋ยวก็ทิ้งแล้ว’ เราเลยรู้สึกว่า เฮ้ย ที่เรากำลังทำอยู่นี่มันไม่ใช่แล้วนะ

“เหมือนอยู่ในวงการนี้มา 5 ปี ก่อนทำ SHE KNOWS แต่เราไม่รู้เลยว่ามันเป็นปัญหา จนพอคิดได้วันนั้น มานั่งหาข้อมูลถึงเพิ่งได้รู้ว่าสิ่งที่เรากำลังทำอยู่เป็นหนึ่งในวงจรธุรกิจที่สร้างมลพิษต่อโลกมากที่สุด ไม่ใช่แค่ว่าการซื้อไปใส่เพียงครั้งสองครั้งแล้วทิ้งจะสร้างขยะมหาศาล แต่วงการฟาสต์แฟชั่นยังมีอีกสารพัดปัญหาหลบอยู่เบื้องหลังอีก ทั้งเรื่องการเอารัดเอาเปรียบแรงงาน หรือกระทั่งกระบวนการแรกอย่างการปลูกคอตต้อนนั่นก็เป็นปัญหา” 

“มันเป็นปัญหาในทุกๆ กระบวนการจริงๆ สุดท้ายเราเลยคุยกันว่าถ้าจะอยู่ในธุรกิจนี้ เราต้องเปลี่ยน ต้องทำอะไรสักอย่างให้สิ่งที่ทำอยู่มันมีผลลัพธ์ที่ดีกว่านี้” ปันปันช่วยเสริม

ทั้งคู่จึงเริ่มต้นเปลี่ยนโฉม SHE KNOWS เสียใหม่ เริ่มตั้งแต่เรื่องของกระบวนการออกแบบ ที่เปลี่ยนจากเดิมใหม่หมด หาความรู้เรื่องผ้าเส้นใยธรรมชาติที่พอจะมีคุณสมบัตินำมาตัดเย็บได้ ดูลวดลายของผ้า แล้วค่อยๆ พัฒนาออกมาเป็นสินค้า

“ข้อดีคือช่วงนั้นแบรนด์ต่างประเทศก็เริ่มหันมาให้ความสำคัญกับเรื่องนี้แล้วเหมือนกัน และแบรนด์สไตล์นี้เขาจะบอกชัดมากว่าใช้ผ้าอะไร เราเลยเหมือนได้ใช้ข้อมูลตรงนั้นไปศึกษาต่อ ดูว่าเขาใช้ผ้าอะไร แล้วที่ไทยมีที่ไหนขายบ้าง” ปันปันเล่า ก่อนที่เซนจะรับไม้ผลัด

“ต้องยอมรับว่าเราเริ่มต้นจาก less bad เนอะ ไม่ใช่ good เราคุยกับปันตั้งแต่ปีแรกว่าเฮ้ย มันเป็นไปไม่ได้นะที่จะใช้ผ้ารีไซเคิล หรือผ้าจากเส้นใยธรรมชาติทั้งหมดร้อยเปอร์เซ็นต์ ก็เลยตกลงกันว่าถ้างั้นเราตั้งเป้าในปีแรกว่าใช้ผ้าที่เป็นโพลีเอสเตอร์ไม่เกิน 40 เปอร์เซ็นต์ก่อนดีไหม พอทำได้แล้วเราค่อยไปโกลต่อไป

“จริงๆ สิ่งที่ดีที่สุดเลยก็คือการไม่ผลิตผ้าเพิ่มนั่นแหละ เพราะถึงจะเป็น tencel แต่ tencel ก็ยังถือว่าเป็นการสร้างแมตทีเรียลขึ้นมาใหม่ เรียกว่าเราพยายามจะ ‘trying very hard’ มากกว่า เรายังไม่สามารถเคลมได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ว่าเราเป็นแบรนด์ที่ sustainable แต่เราก็พยายามทำเท่าที่ทำได้” 

Trying very hard to let you be who you are

หากเลื่อนดูรูปภาพในอินสตาแกรมจะเห็นว่าแบบเสื้อและกางเกงของ SHE KNOWS ไม่ค่อยเปลี่ยนไปมากนักในแต่ละคอลเลกชั่น เน้นทำแบบเรียบง่ายให้ใส่ได้นานที่สุด และหากมีโอกาสได้จับผ้าจริง ก็จะเห็นว่าตะเข็บหรือฝีเย็บทุกวันนี้เปลี่ยนไปจนสัมผัสได้ ด้วยฝีมือของช่างเย็บในชุมชนที่มีฝีมือระดับเทลเลอร์เมด ซึ่งแน่นอนว่าไม่ว่าจะเป็นลุงสังฆ์ผู้เชี่ยวชาญด้านการเย็บเสื้อและกางเกง พี่แป๋วผู้เชี่ยวชาญด้านการเย็บเสื้อและเดรส หรือพี่นิโคลช่างแพตเทิร์น ทุกคนต่างได้รับราคาที่สมเหตุสมผล ไม่มีการกดราคา

“เอาจริงๆ เซนกับปันไม่มีพื้นฐานด้านดีไซน์เลย แต่เรานับว่านั่นเป็นข้อดีนะ” เซนพูดเสริมขึ้นหลังอธิบายถึงวิธีการทำงานกับช่างในชุมชนให้เราฟังจบ 

“เรามองโปรดักต์ในมุมของลูกค้า ไม่ได้มองว่าอันนี้ทำได้หรือทำไม่ได้ แต่มองว่าเราอยากใส่ทรงนี้ เอวกางเกงตัวนี้ต้องเป็นเอวยางยืดที่ใส่แล้วก้นไม่ใหญ่ สะโพกปันปันต้องเล็ก เราใส่แล้วต้องสูง”

เพราะไม่ใช่ผู้หญิงหุ่นนางแบบทั้งคู่ เวลาซื้อเสื้อผ้าในอินสตาแกรมทั้งสองคนจึงจะมีปัญหาแทบทุกครั้ง ติดสะโพกบ้างล่ะ สิ่งที่คิดกับสิ่งที่เป็นต่างกันบ้างล่ะ นอกจากความ sustain ที่พยายามกันอยู่ นี่จึงเป็นอีกสิ่งที่พวกเธอพยายามเข้าไปแก้ไขจุดที่เป็นปัญหา 

“เราอยากทำเสื้อผ้าที่คนใส่แล้วบอกว่าเออ ตัวนี้ได้อยู่ เพื่อนใส่แล้วบอกว่ามึงตัวนี้กูใส่แล้วก้นสวยมาก อยากทำเสื้อผ้าที่ช่วยเสริมคาแร็กเตอร์ของแต่ละคน ทำอะไรที่เอาไปแมตช์กับชุดในตู้เสื้อผ้าของเขาได้ ให้ลูกค้าได้ Be who you are.” เซนอธิบาย

ซึ่งสิ่งที่ดูจะโชว์ความเป็นคอนเซปต์นี้มากที่สุด คงเป็นการที่ SHE KNOWS มีเสื้อผ้ามากขนาด เลือกได้เลยตั้งแต่เอว 24-42

“มันเริ่มจากว่าพอเราออกไปขายป๊อปอัพแล้วคนสนใจเยอะมาก แต่พอลูกค้าเข้ามาปุ๊บ คำที่เราพูดบ่อยมากคือ ‘ขอโทษนะตัวเอง ไม่มีไซส์ค่ะ’” เซนเล่าถึงที่มา

“พูดบ่อยเข้าก็หน้าชา บางคนเขาอยากได้มากจริงๆ ก็พยายามยัดตัวเองเข้าไปให้ได้ แล้วซื้อกลับไป ทั้งๆ ที่มันผิดที่เสื้อผ้าเรานะ ไม่ได้ผิดที่เขาเลย แต่เขาก็ยังซื้อไป เลยรู้สึกว่า โห เขาอยากได้ขนาดนั้นเลยเหรอ ดีใจก็ดีใจนะ แต่มันไม่โอเค

“เรารู้สึกว่าผู้หญิงถูกมีเดียทำให้รู้สึกว่าหุ่นนางแบบคือสวย ต้องเป็นแบบนี้เท่านั้นไม่งั้นเธอไม่สวย เซนไม่ใส่แขนกุดเลยจนอายุประมาณ 25 เพราะคิดว่าตัวเองเป็นคนแขนใหญ่ มันเป็นปัญหานะ ทำไมเราถึงไม่กล้าใส่แขนกุด ทั้งๆ ที่ซื้อแขนกุดมาเยอะมาก อยากใส่มาก แต่ต้องรอให้น้ำหนักอยู่ในเลขที่พอใจก่อนแล้วถึงจะใส่ ถ้าเราเอว 24 แล้วเรายังคิดว่าตัวเองอ้วน อันนี้คือแย่แล้วนะ ผิดแล้วที่เรารู้สึกแบบนี้”

“เราเลยมาแก้ที่ต้นเหตุแทน ว่ากางเกงตัวนี้จะทำยังไงให้คนคนนี้ใส่แล้วมีความมั่นใจ มีความรู้สึกว่าเขาขายาว ช่วยเขาในจุดที่เราสามารถช่วยได้ 

“เอาจริงๆ การทำ SHE KNOWS มันเป็นการเดินทางของเราเหมือนกันนะ อย่างช่วงที่ทำ Motif เราทำกางเกงเอวสูงออกมาตัวหนึ่ง แต่ใส่แล้วช่วงสะโพกปริ แต่ก็บอกไปว่าไม่เป็นไรหรอก เพราะเราเป็นคนสะโพกใหญ่ ถ้าคนอื่นที่เป็นคนปกติเขาก็คงใส่ได้ กลายเป็นว่าปัญหาอยู่ที่ตัวเราไม่ใช่กางเกง ทั้งๆ ที่ตอนนั้นเราเลือกได้ว่าจะแก้ให้มันถูกต้องไหม” ปันปันช่วยย้ำ ก่อนที่เซนจะขมวดความคิดทั้งหมดอีกครั้ง

“การทำแบบนี้มันจำเป็นทั้งสำหรับเราและแบรนด์เราเองที่ต้องยอมรับว่าเราก็เป็นแค่ผู้หญิงธรรมดา หุ่นปกติ แล้ววันที่เรายอมรับเรื่องนี้ได้ เราจะรู้สึกว่าเราชอบร่างกายตัวเองมากขึ้น”

The post SHE KNOWS แบรนด์เสื้อผ้ารักโลก ที่พยายามอย่างหนักให้คนใส่สวยในแบบที่เป็น appeared first on a day magazine.

ตลอดระยะเวลาเกือบหนึ่งทศวรรษที่ผ่านมา บ้างอาจจดจำ V.A.C. ในฐานะศูนย์รวมรองเท้าบาสเกตบอลใจกลางสยาม บ้างอาจมองว่า V.A.C. เป็นร้านขายสินค้าสตรีทแวร์สุด swag และบ้างก็อาจรู้จัก V.A.C. ในฐานะแบรนด์สตรีทแฟชั่นหัวขบถ ที่เมื่อไม่นานมานี้ก็เพิ่งจะดร็อปคอลเลกชั่นสุดกวนที่คอลแล็บกับเพจล้อการเมืองชื่อดังอย่าง NARUTU และขายหมดเกลี้ยงในวันเดียว

ความยียวนก็เรื่องหนึ่ง แต่หากมองให้ลึกลงไปอีกหน่อยจะพบว่าภายใต้ฉากหน้าที่ดูไม่ซีเรียสจริงจัง กลับคือความพยายามที่จะผสานประเด็นทางการเมืองเข้ากับสตรีทแฟชั่นอย่างแนบเนียน นี่เองจึงเป็นสาเหตุที่เราอยากจะนั่งพูดคุยกับเจ้าของแบรนด์ V.A.C. ขึ้นมาโดยทันที ไม่ว่าจะต่อประเด็นที่เขาคือหนึ่งในผู้บุกเบิกวงการสตรีทแฟชั่นของประเทศไทย ต่อการที่เขาปลุกปั้น V.A.C. จนกลายเป็นแบรนด์สตรีทแวร์อันดับต้นๆ และต่อความมุ่งมั่นของเขาที่อยากจะให้วงการสตรีทหันมาสนใจการเมืองมากขึ้น

นี่คือบทสนทนาของเรากับชายหนุ่มที่ใครๆ รู้จักเขาในชื่อบ๊อบ V.A.C.

ย้อนกลับไปเมื่อสิบปีก่อน คุณคิดอะไรในวันที่เปิดร้าน V.A.C.

เราไม่ได้คิดอะไรเลย แค่รู้สึกว่า ณ ตอนนั้นมันไม่มีร้านรองเท้าที่สเกลใหญ่ หมายความว่า มันไม่มีร้านใหญ่ๆ สำหรับรองเท้าแฟชั่น เมื่อสิบปีก่อนสนีกเกอร์และสตรีทแวร์มันเบบี๋มาก ยังไม่มีคำว่าสตรีทแวร์ในประเทศไทยเลยด้วยซ้ำ แต่สำหรับเราที่ไปเรียนเมืองนอกมาตั้งแต่เด็กๆ และทำงานอยู่กับ Nike ประมาณห้าปี ได้มีโอกาสเดินทางค่อนข้างบ่อย เราพบว่าในประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียและฟิลิปปินส์กลับมีช็อปรองเท้าผ้าใบที่ไม่ใช่รองเท้ากีฬา แต่เป็นรองเท้าผ้าใบแฟชั่นเยอะมากๆ นั่นเท่ากับว่าการใส่รองเท้าผ้าใบในชีวิตประจำวันในประเทศเหล่านี้มันได้รับการยอมรับ

ด้วยความที่ไลฟ์สไตล์ของเราไม่ได้อยู่ในกฎเกณฑ์ ไม่ชอบถูกตีกรอบ การใส่สูทผูกไทด์ไปทำงานมันไม่เคยอยู่ในหัว ยิ่งพอทำงานกับ Nike ซึ่งลูกค้าที่เราดูแลบางเจ้าเป็นร้านสนีกเกอร์ แต่ก็จะเป็นแค่ร้านเล็กๆ ซีเลกชั่นของรองเท้ายังไม่เยอะ เราเลยมองว่าตรงนี้แหละคือโอกาส จนเกิดเป็นร้าน V.A.C. ในที่สุด

นิยามของร้าน V.A.C. ในวันนั้นคืออะไร

ตอนนั้นเรามีสโลแกนว่า ‘Strip in, Swag out’ คือพยายามจะเป็นสถานที่ที่ต่อให้คุณไปโดนปล้นมาจนไม่เหลืออะไร แต่ถ้าคุณเดินเข้ามาใน V.A.C. คุณก็จะสามารถออกจากร้านเราไปแบบเท่ๆ ได้เลย

ช่วงที่เปิดร้านใหม่ๆ คุณกลัวว่าร้านจะไปไม่รอดไหม

คำว่ากลัวไม่เคยมีอยู่ในหัวนะ แต่ถามว่าคิดถูกหรือเปล่า นั่นเป็นคำถามที่เราถามตัวเองมาตลอดสิบปี เพราะว่าธุรกิจที่เรามอง เราไม่ได้มองว่าทำหนึ่งปีผ่านไปแล้วมันสำเร็จ หรือสามปีผ่านไปแล้วมันสำเร็จ แต่ทุกๆ ปีที่ผ่านไปมันเป็นก้าวเล็กๆ ที่ก้าวไปเรื่อยๆ

พูดตรงๆ คือเราไม่รู้หรอกว่าอีกห้าปีต่อจากนี้ภาพของร้าน V.A.C. ที่มีในหัวมันคืออะไร เราเองก็ยังตอบไม่ได้ เพราะช่วงเวลาสิบปีที่ผ่านมามันมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ร้านเราเปลี่ยนไปเรื่อยๆ มันถูกบีบด้วยสถานการณ์จากภายนอก มันถูกบีบด้วยการเติบโตของตัวเราเอง เพราะฉะนั้นต่อให้วันนี้เราบอกว่าในอีกห้าปี V.A.C. จะเป็นแบบนี้นะ แต่พอถึงเวลาจริงๆ ระหว่างทางมันอาจมีเหตุการณ์บางอย่างที่เปลี่ยนแปลงเราไปอีกก็ได้

อย่างเช่นในช่วงที่เรากำลังจะเปิดร้าน V.A.C. เซ็นสัญญาเสร็จแล้วยังไม่ทันเปิดเลย ปรากฏว่ามีม็อบ สยามถูกปิด เปิดร้านไม่ได้ แต่งร้านไม่ได้ เราเริ่มต้นโดยการเสียค่าเช่าฟรีๆ ไปประมาณสามเดือน

เป๋ไหม

ไม่ได้เป๋ มันอาจมีความเหนื่อยแหละ แต่นั่นคือการทำงาน ส่วนหนึ่งเราอาจโชคดีที่ได้ทำงานกับ Nike ซึ่งหล่อหลอมว่าการทำงานจริงๆ มันเป็นยังไง เราเคยทำงานตั้งแต่แปดโมงเช้าถึงห้าทุ่มโดยที่ไม่มีโอที ทำงานโดยที่รู้สึกสนุกกับงานในระดับที่เงินเดือนไม่ได้สำคัญกับเราจริงๆ แต่นั่นเพราะเราโชคดีด้วยที่ไม่ได้มีรายจ่ายที่ต้องรับผิดชอบมากนัก สำหรับเราช่วงเวลาที่ทำงานกับ Nike มันทำให้รู้ว่ายิ่งทำงานหนักสุดท้ายไม่ว่าเราจะอยู่ไหน ความสามารถและประสบการณ์มันก็จะยังอยู่กับเรา เรานำอะไรหลายๆ อย่างที่ได้รับจากช่วงที่ทำงานอยู่ Nike มาปรับใช้กับการทำงานทุกวันนี้

เช่นอะไรบ้าง

หลักๆ เลยคือ ถ้าอยากจะสำเร็จก็ต้องทำงานหนัก การที่ได้ทำงานกับคนขยัน เก่ง และมีมายด์เซตที่ดีถือว่าเป็นเรื่องที่โชคดีสำหรับเรามาก เพราะไม่ใช่ทุกคนจะมีโอกาสได้พบกับอะไรเหล่านี้ อีกเรื่องคือห้าปีที่เราทำงานกับ Nike เราได้ทำงานทั้งในแผนกรีเทล แผนกเซลส์ และแผนกมาร์เก็ตติ้ง ซึ่งนับว่าเป็นเรื่องโชคดีที่ได้ทำงานทั้งสามแผนกนี้ เพราะการเป็นเจ้าของธุรกิจน่ะ คุณจะเก่งแค่ด้านใดด้านหนึ่งไม่ได้ จะขายเก่งอย่างเดียวไม่ได้ เพราะถ้าอย่างนั้นจะทำยังไงให้ลูกค้ามาซื้อของที่ร้านล่ะ คุณก็ต้องรู้เรื่องมาร์เก็ตติ้ง คุณต้องรู้ว่าการตลาดคืออะไร แตกต่างจากการขายยังไง รวมไปถึงการได้คลุกคลีกับงานรีเทลอย่างงานจัดการสินค้าหน้าร้านก็มีประโยชน์กับเรา ประสบการณ์ทุกอย่างมันเชื่อมโยงกันหมด

ในฐานะที่คุณคลุกคลีอยู่กับวงการสตรีทแวร์ในประเทศไทยมากว่าสิบปี คุณมองเห็นความเปลี่ยนแปลงอะไรบ้างของวงการสตรีทแวร์ในอดีตและปัจจุบัน

เราคิดว่าเหตุผลที่คนเข้ามาในวงการสตรีทแวร์มันเปลี่ยนไป อย่างในช่วง 3-5 ปีแรกของ V.A.C. คนที่ซื้อรองเท้าเพราะใจรักมีมากกว่าตอนนี้เยอะ แต่ปัจจุบันด้วยความที่สนีกเกอร์เป็นสินค้าที่อยู่ในกระแส คนเลยซื้อเพราะอยากอยู่ในกระแสมากกว่า สมัยก่อนคือคุณมี Air Jordan นะ คุณมี Nike นะ คุณมี Adidas นะ เพียงแต่เขาจะเลือกสนีกเกอร์คู่นั้นๆ จากเรื่องราวที่น่าสนใจ แต่พอสมัยนี้กลับเลือกสนีกเกอร์อะไรก็ได้ที่จะขายรีเซลต่อได้ มันคนละเหตุผลแล้ว

เมื่อความนิยมของสตรีทแวร์เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ มันสร้างแรงกดดันให้กับคุณและแบรนด์ V.A.C. ไหม

เราไม่ได้มองว่ามันกดดันขึ้นนะ เพราะเราทำงานมาสิบปี รู้ว่าทุกอย่างมีไซเคิลของมัน รองเท้าแบรนด์ใหญ่ๆ อย่าง Nike กับ Adidas กราฟมันจะขึ้น-ลงสลับกันตลอด ถ้า Nike ขึ้น Adidas จะลง แต่ถ้า Nike ลง Adidas จะขึ้น เช่น 3-4 ปีก่อน ในยุค NMD, Ultraboost และ Yeezy มันเป็นช่วงที่ Adidas บูมมาก Nike ก็จะแผ่วหน่อย แตกต่างจากปัจจุบันที่ Nike กลับมาครองตลาดอีกครั้ง เพียงแต่ถ้าพูดถึงสตรีทแวร์ทั้งหมด เราคิดว่าช่วงนี้กำลังเป็นขาลงนะ แค่ตอนนี้มันยังลงไม่สุด ยังต้องดูกันต่อไปว่าจะลงไปสุดเมื่อไหร่ แล้วมันจะกลับมาอีกทีเมื่อไหร่ ส่วนใหญ่ก็ราวๆ 2-3 ปี เป็นธรรมชาติของมัน

สำหรับคุณ อะไรคือเสน่ห์ของสตรีทแวร์ไทย

น่าจะเป็นเรื่องราคา มีแค่ 300 บาท เผลอๆ เราซื้อเสื้อสวยๆ ได้ตัวหนึ่งแล้ว เราคิดว่านี่เป็นเสน่ห์อย่างหนึ่ง เพราะไม่ต้องลงทุนเยอะ ถ้าอย่างอเมริกาเสื้อยืดตัวหนึ่งก็ 20 เหรียญแล้ว อีกอย่างคือประเทศเรามีสินค้ามือสองถูกๆ มีจตุจักรและตลาดนัดต่างๆ ที่เข้าถึงได้ง่าย อีกประเด็นคือประเทศไทยจะมีอิสระทางความคิดในการแต่งตัวเยอะกว่า ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะประเทศของเราไม่ได้ถูกตีกรอบด้วยข้อจำกัดทางศาสนาเทียบเท่ากับประเทศเพื่อนบ้านบางประเทศ

อยากชวนคุยเรื่องประเด็นการเมืองบ้าง อย่างคอลเลกชั่น NARUTU ที่ผ่านมา อะไรคือสาเหตุที่ทำให้คุณจับคู่ประเด็นการเมืองกับสตรีทแฟชั่นเข้าด้วยกัน

ถ้าเป็นคนที่ติดตาม V.A.C. จะรู้ว่า NARUTU ไม่ใช่คอลเลกชั่นการเมืองคอลเลกชั่นแรกที่เราทำ เพราะเราจะมีคอลเลกชั่นกะลาแลนด์ที่ออกมาอยู่เรื่อยๆ เวลาที่เราอยากจะเสียดสีหรือจิกกัดอะไร แต่มันไม่ใช่แค่เรื่องการเมืองหรอก เพราะเราคิดว่าในเมื่อแฟชั่นคือการ express ตัวตนของตัวเอง ซึ่ง V.A.C. culture คือการหยิบเอาจิตวิญญาณก้อนหนึ่งของเรามาใส่ในแบรนด์ แล้วทำไมเราจะแสดงความคิดเห็นของเราที่มีต่อทุกๆ เรื่องไม่ได้ การเมืองมันอยู่ในชีวิตเราอยู่แล้ว เพียงแต่เราจะนำเสนอมันออกมาอย่างไม่รุนแรง

สาเหตุที่เรานำเสนอเรื่องการเมืองผ่านแฟชั่นเพราะเราอยากให้คนในวงการสตรีทแวร์หันมาสนใจการเมืองสักนิดหนึ่ง อย่างสำนักข่าวก็อาจนำเสนอประเด็นการเมืองผ่านบทความ V.A.C. ก็เลือกจะนำเสนอผ่านเสื้อผ้าและแฟชั่น

จริงๆ แล้วเราทำคอลเลกชั่นกะลาแลนด์มา 5-6 ปีแล้วด้วยซ้ำ ซึ่ง ณ ตอนนั้นเรารับอะไรหลายๆ อย่างในสังคมไทยไม่ได้ แต่เราก็ไม่แคร์หรอกว่าคอลเลกชั่นนี้จะขายดีหรือไม่ดี ไม่แคร์ว่าคนอื่นจะมอง V.A.C. ว่าเป็นอะไร เพราะนี่คือตัวตนของเรา และตัวตนของเราคือตัวตนของแบรนด์ เราไม่ได้ต้องการจะเอาใจคนหมู่มากเพราะต้องการรายได้เพิ่ม นั่นไม่จำเป็น ต่อให้เราได้เงินน้อยลงก็ช่างมัน ถ้าเราจะยังสามารถเป็นตัวของตัวเองได้อยู่ เรายอมสูญเสียรายได้และถือว่าคนกลุ่มนั้นไม่ใช่ลูกค้า V.A.C.

แต่เราก็จะเข้าใจนะ ถ้าเขาจะตัดสินใจไม่ซื้อสินค้าเราเพราะเคยออกคอลเลกชั่นกะลาแลนด์และ NARUTU ความขบถมันคือ identity ของแบรนด์ เราคิดเพียงแค่นี้ ไม่ได้คิดหรอกว่าการพูดประเด็นการเมืองช่วง 5-6 ปีก่อนจะเป็นเรื่องเสี่ยง เพราะ V.A.C. ทำอะไรเสี่ยงๆ มาตลอด

ทำไมคุณถึงคิดว่าการเมืองเป็นเรื่องสำคัญ

ถ้าพูดง่ายๆ การเมืองมันคือวิถีชีวิต มันคือสิ่งที่เราต้องเจออยู่ทุกวัน จริงๆ มันไม่ใช่คำว่าการเมืองด้วยซ้ำ แต่มันคือ ‘ความเป็นอยู่’ ความเป็นอยู่ของคนๆ หนึ่งในประเทศที่หากผู้นำประเทศเขาไม่ได้แคร์ความสุขหรือความต้องการขั้นพื้นฐานของประชาชน สิ่งที่เราเจอในทุกๆ วันน่ะ มันแทบจะหาความสุขไม่ได้เลยนะ

สมมติเราตื่นขึ้นมาไปทำงาน ถ้าเป็นคนที่ไม่มีรถเขาก็ต้องเจอกับปัญหาการคมนาคมไม่ครอบคลุม ราคา BTS แพงเกินรายได้ไม่พอ ยังวิ่งไม่ทั่วถึงอีก ส่วนคนที่ขับรถไปทำงาน คุณก็ต้องขับรถ 1-2 ชั่วโมงมาทำงานในเมืองอีก เพราะอะไรล่ะ ก็เพราะความเจริญมันไม่กระจายไปสู่พื้นที่ภายนอก หรือสมมติคุณมีครอบครัว ทำไมเราต้องส่งลูกๆ เข้าไปเรียนในโรงเรียนแค่ไม่กี่โรงเรียน ทั้งๆ ที่เราอาศัยอยู่รอบนอก โรงเรียนดีๆ มันควรจะครอบคลุมทุกพื้นที่ไม่ใช่เหรอ ไม่ใช่เฉพาะแค่ในกรุงเทพฯ แต่รวมถึงต่างจังหวัด ทุกๆ วินาที ทุกๆ ก้าวเดินของเรามันคือความเป็นอยู่ แล้วเราจะมีความสุขได้ยังไงถ้าจะต้องมาเจอกับอะไรที่ชวนหงุดหงิดแบบนี้ อาหารก็แพง บ้านเมืองก็สกปรก การเดินทางไม่โอเค ความปลอดภัยก็ไม่มี แล้วความยุติธรรมก็ไม่รู้หายไปไหนอีก

เราถึงบอกว่าสุดท้ายแล้วการเมืองมันจึงไม่ใช่เรื่องที่ว่าใครจะได้รับผลกระทบหรือไม่ได้ เพราะทุกคนล้วนได้รับผลกระทบไม่มากก็น้อย เพียงแต่มันจะมีคนที่ชินไปกับมัน คิดว่านี่แหละเมืองไทย โตมาก็เป็นแบบนี้แล้วก็เลยก้มหน้าและยอมรับโดยไม่คิดจะทำอะไร หรืออาจจะคิดว่าสุดท้ายแล้วก็ไม่มีประโยชน์เพราะมันเปลี่ยนแปลงอะไรไม่ได้ แต่ก็อย่างที่บอก เราเข้าใจนะ เพียงแต่สำหรับตัวเราเองในฐานะที่เราเป็นแบรนด์แบรนด์หนึ่งและพอจะมีคนมองเห็น เราก็ทำเท่าที่จะทำได้ ซึ่งเราก็ไม่ได้จะเรียกร้องอะไรจากคนอื่น ถ้าเขาจะคิดว่าตัวเองมีภาระหรือมีสิ่งที่ต้องแลกมาเยอะเกินไปหากเขาจะแสดงออกทางการเมือง เพียงแต่ถ้าเราใช้สิทธิของเรา พื้นที่ของเราให้เป็นประโยชน์ แล้วทุกๆ คนสามารถทำแบบนี้ได้ มันถึงจะมีวันไปต่อ

คุณเจอแรงปะทะอะไรบ้างไหมกับการนำเสนอการเมืองบนแบรนด์ V.A.C.

ส่วนใหญ่จะมีสื่อนี่แหละที่มาถามว่าทำไม V.A.C. ถึงทำ เพราะหลายๆ อย่างมันคงดูแรงในสายตาคนอื่น แต่เท่าที่เจอมักจะมาในลักษณะของคอมเมนต์ใต้บทความที่มาสัมภาษณ์ ด่าเราบ้าง มาบอกว่าไม่เห็นด้วยกับเราบ้าง แต่อย่างคอลเลกชั่น NARUTU เราก็ไม่เห็นใครมาว่าประเด็นอะไรนะ เห็นมีแต่คนใส่ไปม็อบกัน ซึ่งมันคงประจวบเหมาะกับช่วงเวลาที่การเมืองกำลังพีค แล้วกลุ่มลูกค้าของเราก็อาจเป็นกลุ่มที่ไม่แฮปปี้กับสถานการณ์ปัจจุบัน มันเลยไม่มีผลกระทบอะไร

ที่คุณบอกว่าอยากให้คนในวงการสตรีทแวร์สนใจการเมืองมากขึ้น มองว่า ณ ปัจจุบันมันไปถึงจุดนั้นหรือยัง

ถ้าเทียบกับเมื่อก่อนมันดีกว่าอยู่แล้ว มันเพิ่มมาจากแต่ก่อนแหละ หลายๆ เรื่องที่เราเห็นในโซเชียลฯ ก็เห็นว่าคนให้ความสนใจมากขึ้น ยิ่งพอมันกลายเป็นกระแสแล้วด้วย เพียงแต่สิ่งที่สำคัญคือคนที่สนใจหรือแสดงตัวว่าสนใจน่ะ จะมีสักกี่เปอร์เซ็นต์ที่เขาสนใจจริงๆ แล้วเราจะทำยังไงให้เขาสนใจจริงๆ เราเคยได้ยินเด็กๆ บางคนคุยกันนะ ว่าที่ลงภาพตัวเองชูสามนิ้วน่ะเขาไม่รู้ด้วยซ้ำว่าการชูสามนิ้วหมายความว่าอะไร การชูสามนิ้วในช่วงนี้สำหรับบางคนมันเลยไม่ต่างกับแฟชั่นที่ไปซื้อ Yeezy มาใส่กันแค่เพราะมันอวดได้ เราอยู่ในยุคที่ใช้ชีวิตกันอย่างผิวเผิน เพียงแต่ว่าถ้าความผิวเผินที่ว่านี้จะช่วยให้คนๆ หนึ่งลงลึกไปกับประเด็นหนึ่งๆ ได้ นั่นก็เป็นเรื่องที่โอเคนะ สำหรับเราถือว่าประสบความสำเร็จแล้ว

คุณภูมิใจกับคอลเลกชั่นการเมืองของ V.A.C. ไหม

เราไม่ได้คิดว่าตัวเราทำให้คนหันมาสนใจการเมือง แต่ถ้าถามว่าภูมิใจกับอะไร ในฐานะแบรนด์และในฐานะเจ้าของแบรนด์ที่ไม่ได้คิดว่าการเมืองของประเทศเรามันถูกต้อง เรารู้สึกภูมิใจที่ไม่กลัว กล้าจะเอาแบรนด์ของตัวเองมาเสี่ยงกับประเด็นนี้ และยังทำมันอยู่ตลอด

ทุกวันนี้ถ้าพูดถึง V.A.C. คิดว่าคนจะนึกถึงอะไร

นึกถึงเรามั้ง (ยิ้ม) คงจะนึกถึงความกวน ความจัดจ้าน เพราะเสื้อผ้าของเราไม่ค่อยเรียบ เราไม่ได้ขายโลโก้ แต่ขายลวดลายเสียมากกว่า V.A.C. culture มันคือตัวเรา ซึ่งตัวเรามันคือความขบถอยู่แล้ว ไม่ค่อยคิดอะไรเหมือนกับใคร เราไม่จำเป็นต้องเหมือนกับใคร แล้วเราก็ไม่จำเป็นจะต้องต่างเพียงเพื่อจะให้ต่าง เราแค่เกิดมาเป็นแบบนี้

จากวันแรกที่ก่อตั้งแบรนด์ V.A.C. จนถึงทุกวันนี้ มีอะไรที่เปลี่ยนแปลงไปบ้าง และมีอะไรที่ไม่เปลี่ยนแปลงไปเลยไหม

V.A.C. คงจะโตขึ้นในแง่ของความคิด มองภาพได้กว้างขึ้น แต่ถ้ามองจากในมุมของลูกค้าแล้ว เราคิดว่า V.A.C. กำลังจะไปในทิศทางที่ไม่ใช่แค่เป็นร้านรองเท้าอีกต่อไป เราอาจจะเติบโตในฐานะของร้านขายรองเท้าแหละ แต่พอทำไปเรื่อยๆ เรารู้ว่าจริงๆ แล้ว V.A.C. กำลังก้าวไปสู่ความเป็นไลฟ์สไตล์มากกว่า ถ้ามองดูรอบๆ ร้านจะเห็นว่าเราไม่ได้ขายแค่เสื้อผ้าและรองเท้าอีกต่อไป แต่มันจะมีของแต่งบ้าน มี accessories ต่างๆ แล้วในอนาคตก็จะมีสินค้าแคมป์ปิ้งเข้ามา เราเลยคิดว่าในมุมของลูกค้าเมื่อก่อนเราอาจเป็นสามเหลี่ยมแต่ตอนนี้เราอาจเป็นวงกลมแล้ว ซึ่งในอนาคตเราก็อาจเปลี่ยนแปลงไปอีกก็ได้

ทุกวันนี้ความสนุกของคุณกับแบรนด์ V.A.C. คืออะไร

การได้ออกคอลเลกชั่นใหม่ๆ เรายังตื่นเต้นตลอดกับดร็อปใหม่ๆ กับการได้ร่วมงานกับแบรนด์ที่เราชอบ และกับการได้เห็นคนเข้าใจ V.A.C. มันทำให้เราดีใจ V.A.C. ไม่ใช่แบรนด์ที่รีเซลได้ เราไม่ใช่แบรนด์ที่พ่อค้าแม่ค้าจะมาต่อคิวไปขายต่อ เพราะฉะนั้นการที่ V.A.C. ขายอะไรหมด มันจึงเป็นเพราะลูกค้าเขาชอบจริงๆ เวลาที่สินค้าขายหมดเราเลยรู้สึกดีว่าในยุคที่ทุกคนอยากแต่งตัวให้ดูรวยให้ดูฮิป แบรนด์เล็กๆ อย่างเราที่ไม่ได้อ้างอิงกระแสก็ยังคงขายได้เรื่อยๆ เราแค่อยากให้คนกล้าใส่ในสิ่งที่เขาอยากจะใส่โดยที่เขาไม่ต้องมานั่งคิดว่าคนอื่นจะมองเขายังไง

ในวงการสตรีทแวร์ไทย คุณมองว่าตำแหน่งแห่งที่ของ V.A.C อยู่ตรงไหน

ส่วนตัวเรามองว่า V.A.C. คือลูกนอกคอก เป็นลูกที่เติบโตขึ้นมาในครอบครัวที่มีพี่น้อง 4-5 คน Carnival อาจเป็นลูกที่น่ารักของครอบครัว ส่วน V.A.C. ก็คงเป็นลูกคนรองที่ไม่ได้แคร์อะไร พี่ชายจะเก่งแค่ไหน พ่อแม่จะชื่นชมเขาแค่ไหน เราดีใจกับเขาด้วย แฮปปี้กับความเจริญก้าวหน้าของเขา ไม่ได้เกลียด และยังคงรักในฐานะพี่น้อง เพียงแต่เราก็แฮปปี้ที่เราเป็นแบบนี้ เราก็จะป้วนเปี้ยนอยู่ตรงนี้แหละ ยังอยู่ในจุดที่สายตามองเห็นนะ แต่เราก็จะไม่อยู่ในแสงไฟตลอดเวลา ทำในสิ่งที่โจ่งแจ้งมากไม่ได้ ทำอะไรสนุกๆ ของเราไป (ยิ้ม)

The post คุยกับบ๊อบ วรากฤช แห่ง V.A.C. แบรนด์สตรีทแวร์หัวขบถที่ผสานการเมืองเข้ากับสตรีทแฟชั่น appeared first on a day magazine.