ใครว่ารายการเกมโชว์ตายแล้ว ยิ่งต้องได้ดู The Wall Song ร้องข้ามกำแพง อีกหลายๆ ครั้ง แล้วคุณจะเปลี่ยนใจ

รายการจากช่องเวิร์คพอยท์รายการนี้คือส่วนผสมของรายการร้องเพลงชั้นดีและเกมโชว์สุดฮา กติกานั้นง่ายๆ คือในแต่ละตอนรายการจะเชิญแขกรับเชิญมา 3 คน แต่ละคนจะต้องร้องเพลงฟีเจอริ่งกับ ‘นักร้องหลังกำแพง’ หรือนักร้องปริศนาที่พวกเขาต้องเดาให้ถูกว่าเป็นใคร โดยมีตัวช่วยเป็นคำใบ้จากแขกรับเชิญคนอื่นๆ

และส่วนที่ ‘ไม่ง่าย’ มันอยู่ตรงนั้น เพราะแทนที่คำใบ้จะมีไว้เพื่อช่วยให้ทายถูก บรรดาตัวช่วยดันต้องใบ้เพื่อปั่นให้นักร้องบนเวทีทายได้ยากที่สุดเท่าที่จะยากได้!

ความสนุก ดูง่าย ถูกใจคนทุกเพศทุกวัย ทำให้นอกจากเรตติ้งรายการสดวันพฤหัสบดี ตอน 20:05 น. จะดี คลิปรายการที่อัพโหลดอยู่ในช่องยูทูบ WorkpointOfficial ก็มียอดวิวเฉลี่ยตอนละเป็นล้าน แถมยังถูกซื้อไปฉายในยุโรปถึง 7 ประเทศ และถูกซื้อโดยช่องโทรทัศน์เวียดนามอีกหนึ่ง

กลับกัน เบื้องหลังรายการนั้นไม่ง่าย แต่อาศัยประสบการณ์นับสิบปีของ ดาว–ดาราราย ศรีจิตรแจ่ม Group Head ฝ่ายผลิตรายการของเวิร์คพอยท์ที่ทำให้สำเร็จขนาดนี้

วิธีคิดของดารารายและทีมมีอะไรบ้าง ไปฟังเฉลยได้ด้านล่าง

(คำเตือน บทความนี้เปิดเผยนักร้องหลังกำแพงในบางตอน แต่เชื่อเถอะว่าต่อให้รู้อยู่แล้ว รายการก็ยังดูสนุกอยู่ดี)

รายการสนุกยุคโควิด

เรากล้าพูดว่า ไม่มีทางที่คุณจะไม่เคยได้ยินชื่อผลงานของดาราราย

The Mask Singer หน้ากากนักร้อง, I Can See Your Voice Thailand, The X Factor Thailand, Thailand’s Got Talent และ 10Fight10 คือส่วนหนึ่งเท่านั้นที่เธอโปรดิวซ์อยู่เบื้องหลัง ก่อนจะมาถึงรายการล่าสุดอย่าง The Wall Song ร้องข้ามกำแพง

“รายการนี้มาจากไอเดียของพี่จิก (ประภาส ชลศรานนท์) ช่วงเดือนเมษายน 2563 ที่เกิดวิกฤตโควิดช่วงแรก พี่แก้ว (ชยันต์ จันทวงศาทร ประธานเจ้าหน้าที่บริหารสายงานผลิตและบริหารศิลปิน) ชวนทีมโปรดิวเซอร์มาระดมความคิดไอเดียรายการใหม่ๆ ช่วงนั้นสถานการณ์บ้านเมืองตึงเครียด เราจึงอยากให้มีรายการบันเทิง สนุกสนาน ดูง่าย ยิ้มหัวเราะได้แบบไม่เครียด พี่จิกก็เกิดไอเดียว่าอยากเห็นดารามาร้องเพลงฟีเจอริ่งกัน แต่ว่ามีกำแพงกั้น ฝั่งหนึ่งต้องทายให้ถูกว่าอีกคนเป็นใคร มันน่าจะสนุกดี

“พี่แก้วช่วยเติมว่า อยากให้มีนักร้องสัก 3 คู่ ร้อง 3 เพลง คนดูจะได้ทายไปด้วย ฟังเพลงเพราะๆ ด้วย แต่จะทำยังไงให้การทายเป็นเรื่องสนุก เขาฝากเราช่วยคิดต่อ”

จริงจังกับการหลอก

“เราใช้เวลาเตรียมงาน 3 เดือน ทำเดโม่รายการ แก้ รื้ออีก รวมๆ กว่าจะออนแอร์ก็ใช้เวลาประมาณ 5 เดือนได้”

ดารารายอธิบายว่า The Wall Song ร้องข้ามกำแพง ประกอบขึ้นจากสองส่วน ส่วนหนึ่งคือรายการเพลง ซึ่งมีคอนเซปต์แข็งแรงดีแล้ว อีกส่วนคือเกมโชว์ ซึ่งนอกจากจะต้องคิดกติกาให้สนุก ยังต้องไม่ซ้ำทางรายการเดานักร้องปริศนาที่ช่องเคยทำ

“ตอนทำเดโม่รายการตัวแรกๆ เราได้ความสนุกและตลกแล้วก็จริง แต่ยังขาดคีย์เมสเซจของรายการ เช่น ตอนแรกๆ พิธีกร (กันต์ กันตถาวร) จะพูดว่าแขกรับเชิญทายผิดหรือทายถูก ซึ่งถ้าคีย์เมสเซจเป็นการเดาผิด-ถูก การทาย มันก็จะซ้ำกับรายการ I Can See Your Voice Thailand หรือ The Mask Singer หน้ากากนักร้อง เราเลยปรับให้คีย์เมสเซจของ The Wall Song เป็นเรื่องการหลอก การปั่น”

ดังนั้นในรายการนี้ ความสนุกของคนดูจึงไม่ใช่ตอนทายถูก (เพราะคนดูจะรู้เร็วมากว่าใครอยู่หลังกำแพง) แต่จะสนุกกว่าตอนได้ดูชั้นเชิงการปั่นของเหล่าแขกรับเชิญและนักร้องปริศนาหลังกำแพง

แค่นี้ดูเหมือนจะยังปั่นป่วนไม่พอ ทีมงานเลยให้คำใบ้เพิ่มในรูปแบบต่างๆ ไม่ว่าจะเกมเปิดแผ่นป้ายหรือวีทีอาร์บอกคำใบ้ เติมแขกรับเชิญที่ไม่ได้มาร้องเพลง แต่มาหลอกโดยเฉพาะ แถมยังให้พิธีกรมาช่วยอำอีกคน

“คอนเซปต์รายการนี้ต้องปั่น บุคลิกพิธีกรจึงต้องกะล่อน หลอกให้งงสุดๆ เหมือนจะเป็นพวกของเราแต่สุดท้ายก็ไม่ ซึ่งกันต์ทำหน้าที่ได้สมบูรณ์มากๆ”

ความจริงจังอีกข้อคือการปกปิดนักร้องหลังกำแพงขั้นสุดยอด ตั้งแต่ตอนลงรถที่ต้องใส่หน้ากากจนถึงตอนซ้อมบนเวทีที่นักร้องหลังกำแพงต้องสวมผ้าคลุมไว้ตลอด และล็อกสตูดิโอไม่ให้ใครเห็นโดยเด็ดขาด

เมื่อตั้งใจปั่นกันจนเป็นคอนเซปต์ขนาดนี้ สุดท้ายจากที่พิธีกรใช้คำว่า ‘ทายผิด-ถูก’ ก็เปลี่ยนเป็นคำว่า ‘win-fail’ ที่สื่อว่าแขกรับเชิญเอาชนะหรือพ่ายแพ้การปั่นแทน

ตัวช่วยไม่ช่วยอะไร

เมื่อการปั่นระหว่างแขกรับเชิญคือหัวใจ สิ่งที่ทำให้รายการมีชีวิตชีวาขึ้นมาได้ก็คือแขกรับเชิญที่เข้าขากันดี

“เรามีเกณฑ์ในการเลือกแขกรับเชิญทั้งหน้ากำแพงและหลังกำแพงหลายอย่าง เช่น เขาไม่เคยร้องเพลงด้วยกัน เราอยากฟังใครร้องเพลงด้วยกัน หรือคนดูจะเซอร์ไพรส์ถ้าเห็นใครในรายการ

“เราอาจจะหานักร้องหลังกำแพงเป็นชอยส์ 2-3 คน สมมติเทปแรกเรามีพี่แจ๊ส ชวนชื่น เป็นนักร้องหน้ากำแพง พี่แจ๊สแกร้องแนวป๊อปร็อกก็เกิดการถกเถียงกันว่า นักร้องหลังกำแพงต้องเป็นแนวเดียวกันไหมหรือต้องเป็นคนละทางไปเลย ก่อนจะมาลงที่ Wonderframe ในเทปแรก”

ดารารายยังยกตัวอย่างแขกรับเชิญที่ไม่มีใครคิดว่าจะมารายการร้องเพลง เช่น มาดามแป้ง–นวลพรรณ ล่ำซำ นักธุรกิจและผู้จัดการฟุตบอลทีมชาติไทย นักร้องหลังกำแพงที่ทำเอาโต๋ ศักดิ์สิทธิ์เดายังไงก็เดาไม่ถูก 

“นอกจากนี้ก็มีวิธีคิดอื่นๆ เช่น จับคู่นักร้องหน้ากำแพงกับนักร้องหลังกำแพงที่เขาปลื้ม เช่น นนท์ ธนนท์ที่ได้ร้องกับดาราที่ชอบอย่างปราง กัญญ์ณรัณ หรือเลือกแขกรับเชิญหน้ากำแพง-หลังกำแพงที่สนิทกัน”

และอย่างสุดท้ายนี่แหละที่ทั้งเซอร์ไพรส์นักร้องหน้ากำแพง และทำให้การอำเหนือชั้นขึ้นไปอีก “สมมติเราชวนคนที่สนิทกันมาร้องด้วยกัน เขามีข้อมูลเรื่องกันและกันอยู่แล้ว พอพูดบางเรื่องลึกๆ ที่มีแค่บางคนรู้เท่านั้นมันทำให้ตื่นเต้นว่าทายสิ ฉันเป็นใคร ฉันรู้เรื่องเธอนะ หรือที่เห็นชัดสุดคือคู่แม่-ลูก อย่างนิโคล เทริโอ และทิกเกอร์ ที่พอเปิดกำแพงมาคนก็ได้ซาบซึ้งไปกับความรักของแม่และลูก”

หลอกยังไงก็ได้ให้เพลงเพราะ

พาร์ตหลอกก็หลอกอย่างตั้งใจ พาร์ตที่ร้องเพลงก็ทำได้ดีชนิดที่หลายเพลงจาก The Wall Song ร้องข้ามกำแพง กลายเป็นปรากฏการณ์

อย่างเพลง Like I’m Gonna Lose You ของ Meghan Trainer Feat. John Legend ที่คัฟเวอร์โดยตู่ ภพธร และแอลลี่ อชิรญา นั้นฮอตจนแฟนๆ เรียกร้องให้ทำคลิปคัฟเวอร์เต็มเพลง ซึ่งพอทำจริงก็มียอดวิวถึง 50 ล้านเข้าไปแล้ว

หรือเพลง I’m Not The Only One ทอม อิศรา กับกระแต อาร์สยาม ก็คัฟเวอร์ได้เพราะขนลุก จนนักร้องเจ้าของเพลงอย่าง Sam Smith ถึงกับโผล่มาคอมเมนต์ในอินสตาแกรมของรายการ

ทั้งหมดนี้ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจ เมื่อดารารายเฉลยว่าทีมครีเอทีฟของเธอล้วนแล้วแต่เรียนมาทางด้านดนตรีโดยตรง

“เรามีทีมครีเอทีฟด้านเพลงโดยเฉพาะประมาณ 4-5 คนซึ่งเรียบเรียงเพลงได้ ร้องเพลงเก่ง ส่วนใหญ่เป็นอาจารย์สอนร้องเพลงด้วย ทีมนี้เป็นผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จจริงๆ

“ขั้นตอนของเราคือคิดนักร้องหน้ากำแพง-หลังกำแพงที่อยากให้เขาร้องคู่กัน แล้วให้นักร้องหน้ากำแพงเลือกเพลงที่เขามั่นใจ ร้องได้มาจำนวนหนึ่ง เสร็จแล้วก็ส่งลิสต์ให้นักร้องหลังกำแพงดูว่าโอเคไหม มันจะมีเคสที่นักร้องหลังกำแพงร้องไม่ได้ บางทีก็ต้องเปลี่ยนเลยนะถ้าคอนเทนต์หลักไม่เสีย เช่น เราอยากให้นักร้องหน้ากำแพงร้องกับเพื่อนสนิท A แต่ถ้า A ร้องไม่ได้ เราก็ลองชวนเพื่อนสนิท B

“แต่ถ้าสมมติว่า เป็นคู่ที่ต้องคู่นี้แหละถึงจะเซอร์ไพรส์ที่สุดจริงๆ เราจะกลับไปถามนักร้องหน้ากำแพงว่า ขอเปลี่ยนเพลงได้ไหม เพราะหลังกำแพงร้องไม่ได้ เขาก็จะงงแล้วว่า เฮ้ย! คนนี้สำคัญมากขนาดที่ฉันต้องเปลี่ยนเพลงเหรอ กลายเป็นว่าเขาเริ่มสงสัยตั้งแต่ตอนนั้นว่าหลังกำแพงเป็นใคร ระหว่างเลือกเพลงใหม่ หน้ากำแพงหลายคนเขาก็ทายไปด้วยเลยนะ (หัวเราะ)”

รสชาติที่เป็นสากล

จนถึงวันนี้ The Wall Song ร้องข้ามกำแพง ขายลิขสิทธิ์ไปแล้วในชื่อ The Wall Duet ให้ช่องโทรทัศน์ในยุโรป 7 ประเทศ คือเยอรมนี ฝรั่งเศส อิตาลี เนเธอร์แลนด์ เบลเยียม สเปน และโปรตุเกส แถมยังถูกซื้อลงช่องโทรทัศน์อันดับหนึ่งของเวียดนาม และล่าสุดอเมริกาก็กำลังจะซื้อไปผลิตด้วย

ทั้งหมดนี้ ดารารายขอยกเครดิตให้ทีมครีเอทีฟที่สร้างรายการออกมาได้สนุก และรสชาติของรายการที่เป็นสากล เอาไปปรับกับคนดูได้ทุกชาติ

“เท่าที่ได้ฟังมา เหตุผลที่สถานีต่างๆ ซื้อไปคือ รายการเข้าใจง่าย เกมหลอกตรงจริตฝรั่ง มีเพลงเพราะๆ ที่ต่างประเทศให้ความนิยม ซึ่งแต่ละประเทศที่ซื้อไปก็จะถามเราว่า ขอนำเสนอคอนเทนต์ที่เข้ากับวัฒนธรรมบ้านเขาได้ไหม ซึ่งเราก็ไม่ติด ขอแค่ไม่หนีแก่นคอนเซปต์การปั่นของรายการก็พอ”

ดารารายย้ำว่า ลีลาการหลอกการแกงของดารานักร้องยังมีอีกเยอะ แถมรายการยังจะเพิ่มมุกใหม่ๆ ที่คิดขึ้นเพื่อให้การหลอกสนุกขึ้นไปอีก เช่น ในอนาคตที่พวกเขาอยากเพิ่มเนื้อหาตอนติดต่อแขกรับเชิญ เพื่อให้เห็นการทายแบบเรียลๆ และลูกล่อลูกชนในการหลอกที่เพิ่มขึ้น

บอกแล้วว่าตั้งใจหลอกจริงๆ เรื่องนี้ไม่ได้หลอก

The post คุยกับ ดาว ดาราราย ตัวละครลับเบื้องหลังความสำเร็จของ ‘The Wall Song ร้องข้ามกำแพง’ appeared first on a day magazine.

Mori Language

พอร์ตโฟลิโอของ เปรมพร บุญอินทร์

ชั้นปีที่ 3 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สาขาวิชานิเทศศิลป์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

ชื่อผลงาน Mori Language

ลองจินตนาการว่าคุณเดินทางไปยังต่างประเทศ เช็กอินเข้าห้องพักในโรงแรมแห่งหนึ่ง ทุกอย่างดูเป็นระเบียบเรียบร้อยดี กระทั่งคุณล้มตัวลงนอนและปิดไฟหัวเตียง ทันใดนั้น ร่างกายของคุณก็แข็งทื่อ

คุณโดนผีอำเข้าให้แล้ว!

แน่นอน คุณคงยื้อยุด พยายามฉุดกระชากร่างกายให้เคลื่อนไหว พร้อมเปล่งคำพูดอะไรบางอย่าง

แต่จะให้พูดอะไร? ผีเมืองนอกฟังภาษาไทยออกไหม?​ ถ้าท่องนะโมตัสสะผีจะเข้าใจหรือเปล่า?

จังหวะนั้นเอง คุณรู้ตัวว่าคงจะดีถ้าตัวเองมีสกิลภาษาผีไว้คุยกับสิ่งลี้ลับเสียหน่อย

ครั้งหน้าที่เจอเหตุการณ์หลอนเช่นนี้ Mori Language ผลงานของ ตูน–เปรมพร บุญอินทร์ อาจช่วยคุณได้

Mori Language หรือแปลตรงตัวได้ว่าภาษาแห่งความตาย คือโปรเจกต์ที่ตูนออกแบบตัวอักษรและระบบภาษาเขียนสำหรับ ‘ผี’ ขึ้นโดยมีแรงบันดาลใจเป็นความหลงใหลและความสงสัยในโลกหลังความตาย

อ้อ! ยังมีอีกแรงบันดาลใจคือเดดไลน์ส่งงานวิชาประวัติศาสตร์กราฟิกด้วย

“ตอนอยู่ปี 2 เราต้องเรียนวิชาประวัติศาสตร์กราฟิก ตอนนั้นอาจารย์สอนเรื่อง typography หรือเรื่องตัวอักษร เขาเลยให้โจทย์ออกแบบภาษาของตัวเอง” นักศึกษากราฟิกดีไซน์ชั้นปีที่ 3 เล่าย้อนถึงวิชาเรียนในปีการศึกษาก่อนหน้า

“โจทย์คือการดีไซน์ตัวอักษรให้สวย มีกิมมิก และมีแกรมมาร์พร้อมใช้งาน หลักๆ คือเขาอยากสอนเรื่อง logic และการสร้างระบบในงานดีไซน์ อาจารย์ให้ลองไปศึกษาว่าระบบของภาษาต่างๆ เช่น ภาษาจีน ภาษาอังกฤษ และดูว่าเราจะหยิบระบบอะไรมาเล่นได้บ้าง แล้วก็ให้ไปคิดคอนเซปต์มาว่าอยากทำภาษาอะไร

“ตูนเป็นคนชอบเรื่องผีโดยพื้นฐาน เลยคิดว่าไหนๆ ก็ต้องออกแบบภาษาแล้ว ถ้าทำภาษาผีมันจะออกมาเป็นยังไง”

ประตูสู่โลกแห่งความตาย

คำว่าชอบเรื่องผีอาจจะน้อยไป เพราะตูนมักใช้เรื่องผีเป็นแรงขับเคลื่อนในการทำงาน ตั้งแต่โจทย์ในชั้นปีที่ 1 ที่ให้ทำบุ๊กเล็ตเรื่องไอดอลซึ่งตูนเลือก Tim Burton ผู้กำกับหนังสยองขวัญตลกร้าย และ Patrick McHale ผู้สร้างการ์ตูนลึกลับเรื่อง Over the Garden Wall ไม่นานมานี้เธอเพิ่งทำหนังสือนิทานเด็กว่าด้วยเรื่องของผีที่อยากมีเพื่อนไปหมาดๆ และแน่นอนว่าโปรเจกต์ที่เธอภูมิใจมากที่สุดชิ้นหนึ่งอย่างภาษาผีก็มีความตายเป็นหัวข้อ

“ถ้าถามว่าเราเกี่ยวข้องอะไรกับเรื่องผีไหม มันเหมือนเรามีชีวิตอยู่กับคอนเซปต์เรื่องนี้มาตลอด เราชอบทิม เบอร์ตัน โตมากับ Scooby-Doo อ่านนิยายผีทั้งฝรั่งทั้งไทย ของครูเหม เวชกร ตูนก็อ่าน ชอบฟังเรื่องผีแบบรายการ The Ghost Radio และ The Shock หรืออย่างรายการ Untitled Case ตูนก็เป็นแฟนคลับเขา พยายามเสพเรื่องผีหลายๆ แบบ

“อีกอย่างคือแม่เห็นผีบ่อยด้วย” ตูนเฉลยความลับ

“แม่จะมาเล่าว่าผีที่เจอมาในฟอร์มไหน สื่อสารด้วยวิธีอะไรบ้าง ถ้าเล่าทั้งหมดวันนี้ก็จะไม่จบเพราะว่ามันเยอะมาก เล่าเป็นพอดแคสต์ได้เลย กลายเป็นว่าตูนก็ไม่ใช่คนที่กลัวอะไรขนาดนั้น ฟังเหมือนเป็นเรื่องเล่าทุกวันไปแล้ว แบบ อ๋อ วันนี้ก็เจอเหรอ

“เพื่อนที่เห็นผีก็มี เป็นเพื่อนสนิทในเอกเดียวกันนี่แหละ ไปไหนเขาก็จะเจอตลอดแล้วก็จะมาเล่าให้ฟัง หรือน้องชายก็เจอ เหมือนคนใกล้ตัวเจอหมดเลย ตูนเป็นคนเดียวที่ไม่เจอ (หัวเราะ) เราเลยเก็บอินไซต์มาทำงาน”

แพสชั่นก็มีแล้ว อินไซต์ก็มีแล้ว ขาดเพียงอย่างเดียวคือระบบภาษาที่ตูนต้องไปศึกษาระบบการเขียนภาษาจีนและภาษาอังกฤษเพื่อมาพัฒนาภาษาสำหรับเหล่าผีต่อ สุดท้ายเธอก็เลือกใช้ระบบตัวอักษรเหมือนภาษาจีนที่เป็นอักษรภาพ หรือการเอารูปภาพมาประกอบกันเพื่อสร้างความหมาย เมื่อแน่วแน่ว่าจะทำอักษรภาพ สิ่งที่ตูนทำต่อสรุปได้เป็นขั้นตอนประมาณนี้

ขั้นตอนที่ 1–อินไซต์ในใจผี

แรกเริ่มตูนตั้งต้นจากอินไซต์ของผีว่าถ้าเป็นผี เธอจะอยากสื่อสารอะไรบ้าง จากนั้นก็ลิสต์ถ้อยคำออกมาและหาสัญลักษณ์ที่แทนค่าคำนั้นได้ เริ่มจากคำง่ายๆ เช่น คำแทนสรรพนามหรือคำว่าตายที่ผีได้ใช้แน่นอน

“ตูนได้แรงบันดาลใจส่วนหนึ่งในการดีไซน์ตัวอักษรจากตัวอักษรเก่าๆ อย่างอักษรภาพบนเสาโอเบลิสก์ ทีนี้เราก็มาคิดว่าในจักรวาลผีมีองค์ประกอบอะไรให้เล่นบ้าง มีธูป มีโลงศพ มีหัวกะโหลก นั่งลิสต์ออกมา

“เราเริ่มจากสรรพนามบุรุษที่หนึ่ง แทนค่าด้วยหัวกะโหลก แล้วสรรพนามบุคคลที่สองอย่างคำว่า ‘เธอจะทำยังไงดี’ มันก็ควรจะเป็นหัวกะโหลกเหมือนกัน งั้นพลิกด้านไหม เหมือนคนพูดคุยกัน ส่วนพอเป็นพหูพจน์ก็เพิ่มเป็นหัวกะโหลกสามหัว ใช้วิธีคิดแบบนี้

“ส่วนคำว่า ‘ตาย’ พอเป็นผี ยังไงก็หนีการพูดคำว่าตายไม่พ้นแน่ๆ พอคิดถึงคำว่าตาย เราก็นึกถึงยมทูต เลยทำอักษรเป็นรูปเคียว”

เมื่อได้ชุดคำศัพท์ตั้งต้นพร้อมตัวอักษรภาพที่แทนค่าคำนั้นๆ ตูนก็ลงมือผสมอักษรเข้าด้วยกันเป็นคำใหม่ๆ ที่ซับซ้อนขึ้น จากอักษรที่แปลว่าตาย เมื่อผสมกับคำว่าฉันจึงได้คำว่า ‘ฆ่าตัวตาย’ ผสมกับคำว่าเธอได้คำว่า ‘ฆาตกรรม’ หรือผสมกับอักษรรูปเทียนที่แปลว่าความคิดก็ได้ผลลัพธ์เป็นคำว่า ‘ฆ่าปิดปาก’ ขึ้นมา

ด้วยวิธีการแบบนี้ ภายในเวลาไม่นานตูนจึงได้ชุดคำศัพท์อื่นๆ ขึ้นมามากมายพร้อมนำไปประกอบเป็นประโยคเพื่อสื่อสารกับเหล่าภูตผีทั้งหลาย

ขั้นตอนที่ 2–อินสไปร์จากหลุมศพ

อย่าเพิ่งใจเร็วรีบเขียนประโยคลงกระดาษ! ก่อนที่จะไปผสมประโยค ในฐานะที่นี่เป็นงานในวิชากราฟิก ตูนบอกว่าขั้นตอนที่ขาดไม่ได้คือเธอต้องจัดการออกแบบรูปลักษณ์ตัวอักษรทั้งหมดให้ดูเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันเสียก่อน

“ตัวอักษรมันต้องมีระบบกริดของมัน (ระบบตารางที่ใช้เป็นแม่แบบในการออกแบบ) ไม่อย่างนั้นประกอบกันออกมาแล้วจะไม่สวย เราเลยใช้ผ้าหลุมศพมาออกแบบระบบกริด โดยให้เชปด้านบนของตัวอักษรทุกตัวโค้งเหมือนป้ายหลุมศพ มันก็จะ adapt ค่อนข้างง่ายแล้ว”

ขั้นตอนที่ 3–ประกอบเป็นประโยค

ในที่สุดตัวอักษรของตูนก็พร้อมนำไปใช้สื่อสาร ฟังดูแล้วเหมือนจะเหลืองานไม่มาก แต่ตูนบอกว่าตอนเริ่มต้นเขียนเป็นประโยคนี่แหละที่ยากสุด

“เราเริ่มจากการออกแบบตัวอักษรก่อน แล้วผสมเป็นคำ นั่งตีตารางว่าถ้าคำนี้ประกอบกับคำนี้จะแปลว่าอะไรได้บ้าง จากนั้นก็ค่อยมาคิดเรื่องวิธีเขียนประโยค

“ตอนแรกเราวางเรียงเหมือนภาษาอังกฤษ คือเรียงตัวอักษรจากซ้ายไปขวา มีประธาน กริยา แล้วก็กรรม แต่พอไปส่งแล้วอาจารย์บอกว่ามันธรรมดาไป ทำแบบแปลกๆ สิ ไหนๆ ก็ทำทั้งที”

เพราะคอมเมนต์นั้นตูนเลยต้องกลับมาทบทวนภาษาผีของเธอใหม่ ก่อนจะตัดสินใจเขียนประโยคจากบนลงล่าง โดยมีประธานหรืออักษรรูปหัวกะโหลกอยู่ด้านบนสุด เหมือนป้ายหลุมศพบางแห่งที่มีรูปหัวกะโหลกด้านบน จากนั้นจึงเขียนอักษรที่แสดงถึงกริยาและกรรมต่อลงมาด้านล่าง เมื่อจบประโยคก็เริ่มต้นประโยคใหม่ทางขวาไปเรื่อยๆ จนกว่าจะครบใจความ

โลกหลังความตายที่ถูกใจคนเป็น

หลังจากโปรเจกต์เสร็จสิ้น นอกจากนำไปส่งอาจารย์แล้วตูนยังโพสต์ลงในช่องทางโซเชียลมีเดียของตัวเองและได้รับผลตอบรับดีมากในหมู่คนที่ชอบเรื่องผีๆ แถมยังมีนักภาษาศาสตร์สนใจมาขอสัมภาษณ์

“ตอนที่โพสต์งานนี้ออกไปใหม่ๆ ในทวิตเตอร์มีเด็กที่เรียนภาษาศาสตร์มาขอสัมภาษณ์เอาไปเขียนเปเปอร์ตัวจบของเขา เราก็อึ้งว่า โห มันได้ขนาดนั้นเลยเหรอ (หัวเราะ)

“เขาน่ารักมากค่ะ เหมือนเขาเอาไปรีเสิร์ชต่อและบอกว่าภาษาของตูนอาจมี error ทางภาษาศาสตร์บ้าง เช่น ตอนที่อักษรแต่ละตัวผสมกันเป็นคำใหม่บางตัวยังมีความคลุมเครือ หรือข้อจำกัดในเรื่อง tense ซึ่งทำให้เราอาจจะยังสื่อสารใจความที่ละเอียดมากไม่ได้ แต่เขาก็บอกว่ามันเป็นโปรเจกต์ที่เอาไป adapt ต่อได้ 

“สมมติว่ามันอาจจะไม่ใช่ภาษาที่ผีใช้ แต่อาจจะเป็นภาษาของคนที่เขียนเรื่องผีหรืออยู่ในนิยายไหม อย่างนิยายเรื่อง The Lord of the Rings ก็มีภาษาของเขา เราก็เลยคิดว่าถ้าจะทำต่อคงต้องมีผู้เชี่ยวชาญทางภาษามาช่วยแล้วล่ะ”

ในขณะที่ตอนนี้ตูนยังไม่ได้พัฒนาโปรเจกต์ภาษาผี Mori Language ต่อ แต่เธอก็ยังทำงานเรื่องผีๆ อย่างต่อเนื่อง และคงไม่หยุดทำในเร็วๆ นี้แน่

“ตูนค่อนข้างหมกมุ่นกับเรื่องผี เราชอบทำเรื่องโจทย์เกี่ยวกับผี อยากลองทำงานเรื่องผีหลายๆ แบบ บางทีเพื่อนก็บอกว่าตูนมันทำโจทย์เรื่องผีอีกแล้ว โจทย์มันซ้ำนะ อาจารย์ก็จะพูดว่ามันจะคลิเช่หรือเปล่า แต่ตูนอยากลองไปเรื่อยๆ ว่าเราจะทำงานนี้ไปได้ถึงขั้นไหน

“ตูนรู้สึกว่ามันทำได้ แต่ต้องทำให้ไม่เหมือนเดิม ทำให้เห็นว่าเราสามารถตีความอะไรจากโจทย์เดิมๆ ได้บ้าง การทำโจทย์ซ้ำมันไม่ได้ผิด บางทีเราอาจจะเจอมุมที่ไม่เคยเห็นมาก่อน อย่างตูนทำเรื่องผีมาหลายงานแต่โปรเจกต์นี้เป็นครั้งแรกที่ตูนได้คิดว่าผีก็อาจจะมีภาษาหรือเปล่า ตูนไม่คิดมาก่อนว่าจะสร้าง visual แบบนี้ได้ พอลองทำปรากฏว่าผลตอบรับมันดี สนุก ต่อยอดได้ บางทีโจทย์ซ้ำมันอาจจะหมายถึงโจทย์ที่เราชอบ ถ้าเรามีความสุขก็ให้ทำต่อไปเรื่อยๆ ดีกว่า”

ท้ายที่สุดแล้ว ในฐานะคนที่ชอบเรื่องผีถึงขั้นที่หนีงานหัวข้อนี้ไม่พ้น เราถามตูนว่าอยากเจอผีสักครั้งในชีวิตไหม

“อยากลองเจอเหมือนกันค่ะ” ตูนตอบทันที

“แม่บอกว่าตูนเป็นคนจิตแข็งเลยไม่เจอสักที แต่ใจเราอยากเจอเหมือนกันจะได้เอาอินไซต์มาทำงาน”

The post ถ้าผีมีภาษา?​ Mori Language โปรเจกต์ดีไซน์ภาษาผีที่ใช้ได้ทั้งคนตายและคนเป็น appeared first on a day magazine.

BoomTharis

คอนโดราคา 100 ล้านที่มีลิฟต์ยกรถขึ้นไปเก็บในตึกแบบอัตโนมัติ

ทริปเรือสำราญสุดหรู ค่าห้องเหยียบคืนละ 100,000 บาท

ซูชิโอมากาเสะระดับมิชลินหนึ่งดาวที่หนึ่งมื้อต้องจ่ายถึง 12,000 ต่อคน

คอนเทนต์ที่เห็นอยู่นี้ไม่ใช่การอวดอ้างความรวยของใคร แต่เป็นส่วนหนึ่งของคอนเทนต์ที่ช่องยูทูบ BoomTharis พาไปสัมผัสโดยไม่ต้องเสียเงินสักบาทผ่านไลฟ์สไตล์และความสนใจของ บูม–ธริศร ธรณวิกรัย รวมไปถึงพ่อแม่ พี่น้อง และคนรอบตัว

คงไม่ต้องอธิบายกันให้ยืดยาวถึงความสำเร็จของเขาเพราะเพียงแค่ 3 ปีกว่าๆ ช่องของเขาก็มีคนกดติดตามถึง 1.27 ล้านคน คลิปที่มีคนดูมากที่สุดมียอดวิวถึง 7.2 ล้านวิว และเรียกตัวเองว่าทำงาน ‘คอนเทนต์ครีเอเตอร์’ ได้อย่างเต็มตัว จึงไม่น่าแปลกใจที่เร็วๆ นี้ บูมถูกเชิญให้เป็น 1 ใน 11 สปีกเกอร์ของงาน TMRW Creators Camp 2021 แคมป์ที่เกิดขึ้นเพื่อผลักดันเหล่าครีเอเตอร์ให้เติบโตในวงการได้อย่างมีคุณภาพ

ซึ่งเขามาแชร์ประสบการณ์และเคล็ดลับ Storytelling ที่ตัวเองใช้จริง ประสบความสำเร็จจริง

ที่ผ่านมาคนมักนิยามช่องของเขาอย่างง่ายที่สุดว่าเป็นช่องไลฟ์สไตล์แบบ ‘หรูหรา’ เพราะแค่ทัมบ์เนลก็เห็นแล้วว่าคลิปหนึ่งเขาพาไปดูโครงการบ้านราคาหลักร้อยล้าน อีกคลิปพาไปกินอาหารติดดาวมิชลิน จากนั้นก็พาไปตัดสูทถึงลอนดอน หรือแม้กระทั่ง vlog ช่วงที่ต้องทำงานอยู่บ้าน คนก็ยังสังเกตเห็นว่าโต๊ะ เก้าอี้ทำงานทั้งชุดเป็นยี่ห้อที่บวกลบแล้วราคาหลักแสน!

แต่ไม่ใช่ว่าความหรูหราคือหัวใจ เพราะแน่นอนว่าทุกคลิปคอนเทนต์มีที่มาจากความสนใจ ความชอบ และความสนุกของบูมเอง ซึ่งเขาเล่าวิธีคิดและวิธีทำให้ครีเอเตอร์หน้าใหม่ในแคมป์ฟังแบบไม่หวง แต่เพราะมีครีเอเตอร์ที่พลาดการเข้าแคมป์ไปหลายคน เราจึงชวนเขามาแบ่ง Creator’s Stories ที่ใช้ประจำในการทำคอนเทนต์ผ่าน 3 ผลงานต่อไปนี้ เผื่อใครที่กำลังอยากเปิดช่อง หรือหาวิธีพัฒนาช่องของตัวเองอยู่จะหยิบไปปรับใช้ได้เลย

Creator’s Stories No.1 : ฮุกที่ทุกคนเข้าใจตรงกัน

ใน TMRW Creators Camp 2021 บูมเข้าเรื่องแรกด้วยเทคนิคที่เขาใช้ในทุกคลิป นั่นคือ ‘ฮุก’ เครื่องมือกระตุกให้คนสนใจ ก่อนจะเข้าสู่เนื้อหาแบบลงลึก

“ผมยอมรับว่าผมเป็นคนที่เอาราคามาพาดหัวและผมก็ตั้งใจด้วย” เขาบอกทันทีเมื่อเราพูดถึงแบรนดิ้งหรูหราของช่อง

เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่าราคาสูงแบบไม่ธรรมดานั้นยั่วยวนให้หลายคนอยากกดคลิปเข้ามาดูเนื้อหา ไม่ว่าจะเป็นเบื้องหลังงานสถาปัตยกรรมและดีไซน์ละเอียดยิบของบ้านหรู หรือเรื่องราวกว่าวัตถุดิบโลคอลจะมาอยู่ในอาหารจานตรงหน้า

แต่ที่สำคัญกว่านั้นสำหรับบูมคือ ราคายังมีฟังก์ชั่นเป็น ‘มาตรฐาน’ ให้คนเข้าใจสิ่งที่เขาอยากเล่าได้ตรงกัน

“ผมคิดว่าตัวเลขเป็นสิ่งที่ทุกคนเข้าใจได้ตรงกัน ไม่ว่าจะคุณจะรวยหรือจน คุณจะรู้ว่าเงิน 100 ล้านมีมูลค่าประมาณเท่าไหร่ แต่ถ้าสมมติผมพูดว่า ‘คอนโดหรู’ ภาพที่ทุกคนเห็นจะไม่ใช่ภาพแบบเดียวกันแน่

“ต้องยอมรับว่าราคามันมีผลกับความน่าสนใจ  แค่บอกว่าบ้านราคา 100 ล้านมันก็น่าสนใจแล้วเพราะมันไม่ธรรมดา ตัวเลขเหล่านี้เป็นวิธีที่ผมใช้พูดกับคนดู เหมือนบอกว่าลองหันมาดูสิ่งที่ผมกำลังจะพูดหน่อยซึ่งพอเราพาเขาเข้ามาสู่โลกของเราแล้วผมก็ไม่ได้ตั้งใจจะมานั่งบอกว่า โห มันแพงจังเลย แต่เราอยากจะบอกว่าที่มันราคาเท่านี้มันมีเหตุผลเพราะอะไร คุณค่าของมันคืออะไร สมมติถ้าคุณได้มาที่นี่ คุณต้องมาดูสิ่งนี้ที่ทำให้มันมีมูลค่า

“ดังนั้นเวลาจะทำคอนเทนต์เรื่องสถานที่ เกณฑ์หนึ่งที่ผมใช้เลือกคือราคา แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือการหาสิ่งใหม่ที่ทำให้คนได้เรียนรู้ไปด้วยกัน เพราะสมมติว่าวันนี้ผมทำคอนเทนต์เรื่องบ้านราคา 100 ล้านไปแล้ว ราคานี้มันก็ไม่น่าตื่นเต้นอีกต่อไป คนดูก็จะอยากรู้ว่าแล้วบ้านราคา 200 ล้าน 300 ล้านมันเป็นยังไงซึ่งผมไม่ได้หามาให้ทุกคนได้ตลอด (หัวเราะ) ดังนั้นพอเห็นบ้านที่น่าสนใจ ราคาไม่ธรรมดา ต่อไปก็เป็นหน้าที่ของผมที่ต้องดูว่าราคานี้สมเหตุสมผลไหม เรามีอะไรไปตอบคนดูไหมว่าที่นี่ราคาแพงเพราะอะไร เช่น คอนโดนี้ราคา 50 ล้าน มันอาจจะไม่ได้แพงเท่าบ้านหลังที่แล้วนะแต่เขามีลิฟต์ที่ยกเอารถของตัวเองขึ้นไปจอดในบ้านได้

“หรือมีอยู่คลิปหนึ่งที่ผมชอบการเล่าเรื่องของตัวเองมาก เป็นคลิปที่เล่าเรื่องบ้านราคา 20-30 ล้าน มันอาจจะเทียบไม่ได้กับบ้านราคาร้อยล้านที่เราเคยทำมา แต่ว่ามันเป็นบ้านจัดสรรที่มีลูกศิษย์ของมาริเอะ คนโดะ (Marie Kondo) มาจัดบ้านให้ ผมยอมรับว่าเขาใช้เรื่องนี้เป็นมาร์เก็ตติ้งในการดึงให้คนมาสนใจ แต่ผมก็รู้สึกว่าแล้วมันมีใครทำมาร์เก็ตติ้งแบบนี้บ้าง ผมเลยอยากเอาเรื่องนี้มาเล่าให้คนฟังว่ามันมีคนทำแบบนี้ คนก็ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ผมก็ได้คนดูกลุ่มใหม่ด้วยที่เป็นคนที่ชอบจัดบ้านซึ่งมาดูวิดีโอนั้น”

Creator’s Stories No.2 : ความตื่นเต้นใหม่ในเรื่องเดิม

ช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา เหมือนว่า ‘โอมากาเสะ’ หรือมื้อซูชิที่แค่เข้าไปนั่งเชฟจะเป็นผู้เสกทั้งมื้ออาหารให้ กลายเป็นคำที่เมนสตรีมขึ้นมา ชนิดที่พูดแล้วแทบไม่ต้องอธิบายความหมายกันต่อ

และถ้าจะให้เครดิตใครสักคนที่ทำให้คำนี้ฮิตติดปากขึ้นมาได้ หนึ่งในนั้นต้องมีช่องของบูม ธริศร แน่ๆ

“คอนเทนต์ที่มีคนขอมากที่สุดคือขอให้เราไปกินโอมากาเสะร้านต่อไปหน่อย” บูมเล่าให้ฟังถึงคอมเมนต์ที่เจอได้บ่อยที่สุดในช่อง ฟังแล้วก็ไม่น่าแปลกใจเมื่อคิดว่าเขาและพี่น้องคือคนกลุ่มแรกๆ ที่ทำคอนเทนต์แนะนำร้านโอมากาเสะอย่างจริงจัง เมื่อบวกกับรีแอ็กชั่นตาเป็นประกายของกลุ่มพี่น้องเวลาชิมซูชิแต่ละคำ คลิปโอมากาเสะก็กลายเป็นคลิปประเภทที่ลงทีไรก็มีคนดูเป็นล้านคนทุกที

ราคามื้ออาหารเป็นฮุกที่ดึงดูดใจก็จริง แต่สิ่งที่ทำให้คนดูชอบคลิปของเขาน่าจะเพราะวิธีการเล่ามากกว่า อย่างที่บูมเล่าในแคมป์ว่าเขามักจะวาง narrative structure หรือเส้นเรื่องในวิดีโอย่างละเอียดไม่ต่างจากคนทำหนัง ตั้งแต่การปูเรื่อง (set up) การสร้างปมขัดแย้ง (conflict) ไปจนถึงการคลี่คลายปมนั้นๆ (resolution)

แต่แล้วเมื่อทำคลิปแนะนำร้านซูชิและร้านอาหารญี่ปุ่นไปถึงจุดหนึ่ง เขาก็พบว่าคอนเทนต์อาหารญี่ปุ่นคงไม่ตอบโจทย์ความรู้เรื่องอาหารที่เขาและคนดูมีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ คอนเทนต์อาหารแบบใหม่ๆ จึงเกิดขึ้นเพื่อสร้างความตื่นเต้นใหม่ๆ ให้กับเรื่องอาหารที่เป็นหนึ่งในคอนเทนต์หลักของช่อง

และความตื่นเต้นแปลกใหม่นี่เองคือสิ่งที่เขาอยากแนะนำให้เหล่าครีเอเตอร์ลองหยิบไปใช้ดู

“ผมมักจะบอกทุกคนว่ากินโอมากาเสะร้านที่ 1 มันน่าตื่นเต้นมาก ร้านที่ 2 ยังตื่นเต้นอยู่ ร้านที่ 3 เริ่มเฉยๆ แล้ว จากนั้นรีแอ็กชั่นในร้านต่อๆ ไปจะเริ่มดรอปลงเรื่อยๆ ถ้าเป็นอย่างนั้นคุณจะยังอยากกินกับผมอยู่หรือเปล่า ผมไม่ได้นึกถึงแต่คนดูหน้าใหม่แต่นึกถึงคนดูกลุ่มเดิมที่เขาติดตามเรามาด้วย ถ้าเราต้องมานั่งอธิบายซ้ำเรื่องเดิมเขาก็คงเบื่อ ผมเลยต้องหาเรื่องมาเล่าให้คุณฟังเพิ่มขึ้น หรือจากที่เมื่อก่อนจะชอบตั้งประเด็นเกี่ยวกับราคาอาหารก็เริ่มเปลี่ยนแนวให้มีอาหารไฟน์ไดน์นิ่ง ลองเล่าวัฒนธรรมการกินอีกแบบหนึ่งให้คนดู พอเราไปเจอของใหม่ เรียนรู้สิ่งใหม่ เราก็เอาเรื่องนี้มาเล่าให้คนดูฟัง ผมกับคนดูเรียนรู้ไปพร้อมกัน

“ผมคิดว่าพอเราแคร์คนดูกลุ่มเดิม มันมีข้อดีคือความรู้สึกใกล้ชิด เช่น เฮ้ย! ผมรู้ว่าคุณเคยดูเรื่องนี้มาแล้ว งั้นผมจะเล่าเรื่องต่อไปเลยนะ เหมือนเราเข้าใจกัน ซึ่งเขาก็จะตื่นเต้นในเรื่องที่เราตื่นเต้น เพราะมันก็เป็นสิ่งใหม่สำหรับเขา”

Creator’s Stories No. 3 : ความจริงจังที่มากพอๆ กับจำนวนไลฟ์สไตล์

ใครเคยเสิร์ชหาข้อมูลเรื่องการซื้อบ้านในอินเทอร์เน็ต มีโอกาสน้อยมากที่คุณจะไม่เคยเจอชื่อบูม ธริศร

ก่อนจะเปิดช่องของตัวเองในปี 2017 บูมเคยทำงานให้กับเว็บไซต์ให้ความรู้เรื่องบ้านชื่อ thinkofliving.com (นั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมเขาถึงมีอินไซต์เรื่องสถาปัตยกรรมและการตกแต่งภายใน) อยู่หลายปีกระทั่งเริ่มอิ่มตัวกับเรื่องบ้าน แต่ยังอินเรื่องการเอาเรื่องสนุกๆ ที่ได้พบเจอมาเล่าให้คนดูฟังเขาจึงออกมาเปิดช่องของตัวเองในที่สุด

หลังจากคิดทบทวนไปมาถึงเรื่องชื่อของช่องใหม่ สุดท้ายชื่อ BoomTharis ก็ดูจะเป็นชื่อที่เหมาะกับการเล่าเรื่องไลฟ์สไตล์ของตัวเองมากที่สุด

แต่อย่างที่รู้ ชีวิตของคนเรานั้นมีมากมายหลายมุมจนความตั้งใจที่ดูเรียบง่ายอย่างการเล่าเรื่องชีวิตของตัวเองกลายเป็นเรื่องยากสำหรับครีเอเตอร์หลายคน เมื่อคอนเทนต์ไปแตะเรื่องนั้นทีเรื่องนี้ทีจนคนดูสับสนตามว่าคอนเซปต์ของช่องพูดถึงเรื่องอะไรกันแน่

แล้วบูม ธริศรทำคอนเทนต์ไลฟ์สไตล์ของตัวเอง–กิน เที่ยว ช้อปปิ้ง อยู่บ้าน ชงกาแฟ ขับรถ ฯลฯ–ให้ประสบความสำเร็จได้ยังไง?

“หมายถึงทำยังไงให้คอนเทนต์ของเราไม่จับฉ่ายใช่ไหม”​ หนึ่งในสปีกเกอร์ของ TMRW Creators Camp 2021 ถามกลับ

“ผมบอกได้เลยว่ามันจะดูจับฉ่ายครับ แต่เราจะต้องทำคอนเทนต์เรื่องนั้นให้บ่อยมากๆ จนคนดูรู้ว่าช่องนี้มันเป็นแบบนี้ ลองคิดง่ายๆ สมมติผมบอกว่าผมทำช่องเกี่ยวกับร้านอาหาร แต่คุณเปิดเข้าช่องผมมาแล้วเจอวิดีโอแค่ 3 ตัว มันอาจจะเป็นคอนเทนต์เรื่องร้านอาหารก็จริงแต่คุณจะรู้สึกไหมว่านี่เป็นช่องเกี่ยวกับร้านอาหาร ในขณะเดียวกัน ถ้าคุณเข้าช่องมาแล้วเจอวิดีโอเกี่ยวกับร้านอาหารอยู่ 20 ตัว คุณจะเริ่มรู้แล้วว่า อ๋อ ช่องนี้เขาพูดถึงร้านอาหารด้วย ต่อให้มันเป็นวิดีโอ 20 ตัวจากใน 100 ตัว ก็ตามแต่จำนวนนี้มันเยอะพอที่จะทำให้คนเห็นว่าคุณจริงจังเรื่องอะไร

“เพราะฉะนั้นยิ่งพูดถึงหลากหลายประเด็นมันก็ยิ่งหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะดูจับฉ่าย สิ่งหนึ่งที่จะช่วยได้ในช่วงแรกๆ คือรูปแบบการนำเสนอ เช่น สมมติว่าวิดีโอ 20 ตัวนี้เป็นวิดีโอคนละหัวข้อหมดเลยแต่มีรูปแบบเดียวกัน เช่น เป็น vlog หมดเลยหรือถ่ายเซลฟี่ตลอดทั้งทริป คนดูจะรู้สึกว่าคุณมีคอนเทนต์หลากหลายก็จริงแต่ว่าคุณมีรูปแบบแบบนี้ที่ทำให้เขาเข้าใจช่องของคุณมากขึ้น”

ถ้ายังไม่เห็นภาพ เขาขอให้เราลบภาพความสำเร็จตอนนี้ออกไปแล้วลองนึกถึงภาพช่องของบูม ธริศรในวันแรก ภาพที่น่าจะเป็นแรงบันดาลใจให้ครีเอเตอร์ที่กำลังจะเริ่มต้นใหม่ในวันนี้ได้ดีที่สุด

“ณ วันแรกที่บูม ธริศรเริ่มช่องก็เหมือนกัน โอ้โห เดี๋ยวเราก็พูดเรื่องอสังหาฯ เสร็จปุ๊บไปกินโอมากาเสะ เสร็จปุ๊บมี vlog บูม ธริศรจับฉ่ายมากในช่วงแรกๆ ผมผ่านจุดนั้นมาก่อนแต่ผมรู้สึกว่าผมได้พิสูจน์ให้คนเห็นว่าเราก็จริงจังในแต่ละหมวดของคอนเทนต์ที่เราชอบนะ

“ผมคิดว่าสุดท้ายแล้วคนดูเขารอดู commitment (ความจริงจัง) ของเราต่างหาก เช่น คอนเทนต์เรื่องต่างๆ ของคุณมาบ่อยแค่ไหน แล้วเขาก็จะไปนิยามเอาเองว่าช่องเราเป็นแบบไหน”

แล้วคุณล่ะนิยามช่อง BoomTharis ว่าอะไร

ลองย้อนกลับไปดูคอนเทนต์ของเขาอีกรอบแล้วหาคำตอบกัน

สำหรับใครที่พลาดโอกาสสมัครเข้าร่วม TMRW Creators Camp ยังสามารถติดตามไฮไลต์รวมไปถึงคอนเทนต์สร้างสรรค์ๆ ของแคมป์ได้ที่เพจ TMRW Thailand และ RAiNMaker

The post วิธีคิดที่ทำให้ช่อง BoomTharis มีคนติดตามมากกว่า 1 ล้านคนในเวลาแค่ 3 ปี appeared first on a day magazine.

ไดโนเศร้า

ไม่ว่าคุณจะกำลังเศร้าเพราะเธอไม่ตอบแชต, เธอตอบแล้วแต่ตอบว่า “555” หรือเธอบอกว่า “ไปอาบน้ำก่อนนะ” แล้วหายไปตลอดกาล มีอยู่คนหนึ่งที่พร้อมเศร้าเป็นเพื่อนคุณ

และเผลอๆ อาจจะเศร้ากว่าคุณเสียอีก!

ไดโนเศร้า เพจไดโนเสาร์คลั่งรักคือคนนั้น ยืนยันได้จากสเตตัสเพ้อๆ ที่พูดถึง ‘เธอ’ ตลอดวันตลอดคืนพร้อมอินไซต์ตรงใจคนแอบรักยุคดิจิทัล ทั้งปัญหาคลาสสิกอย่างแชตหนักขวา 100%, กลยุทธ์ลงสตอรีหมาแมวให้เธอมาทัก (แต่เธอไม่ทักอะ), เลข 5555 อันเย็นชา ไปจนถึงการหยุดมุ้ปอรชั่วคราวตอนอยู่ๆ เธอก็ทักมา

เศร้าไปเศร้ามาไดโนเศร้าก็มีฟอลโลว์เวอร์ถึง 1 ล้านคน ทำเอาเราต้องทักแชตไปขอคุยกับแอดมินผู้อยู่เบื้องหลังการแปลงน้ำตาเป็นเพจที่ประสบความสำเร็จในระยะเวลาแค่ไม่ถึงปี

โชคดีที่แอดมินไม่ปล่อยให้แชตหนักขวาเหมือนคนนั้น บทสนทนากับแอดมินตัวจริงจึงเกิดขึ้น

ไดโนเศร้าเป็นใคร มีชีวิตรักแบบไหน และต้องปลอบยังไงไดโนฯ ถึงจะหายเศร้า แชตกับแอดมินด้านล่างมีคำตอบ

ช่วยเล่าให้ฟังหน่อยว่าใครคือผู้ให้กำเนิดไดโนเศร้า
ตัวจริงเศร้าแค่ไหน 

เรามีแอดมิน 3 คน แอดมินคนที่ 1 เป็นคนสร้างไดโนเศร้าขึ้นมา ตัวจริงไม่ได้เศร้าขนาดนั้นนะครับ แต่ก็มีบ้าง 5555

เพจไดโนเศร้าเกิดขึ้นได้ยังไง 

มันเกิดขึ้นมาเพราะเราอยากทำเพจเอาไว้โพสต์สเตตัสแซวเฉยๆ ครับ ในช่วงแรกๆ ก็จะมีแต่เพื่อนๆ ที่รู้จักกัน แซวกันเองสนุกๆ แล้วก็โพสต์อะไรเพ้อๆ ลงไป

ทำไมต้องเป็น ‘ไดโน’ 

เราอยากให้มีสัตว์เป็นโลโก้ประจำเพจแล้วก็คิดว่าอยากโพสต์อะไรขำๆ เศร้าๆ หักมุมหน่อยๆ พอคิดคำว่าเศร้าได้ คำว่าไดโนเศร้าก็เข้ามาในหัวทันทีในตอนนั้นเลยครับ แล้วเราก็ชอบมากๆ ด้วย 5555

เพจส่วนใหญ่มักจะทำคอนเทนต์เป็นภาพ เป็นวิดีโอ
ทำไมไดโนเศร้ามาเป็นสเตตัสเพียวๆ เลย

เรารู้สึกว่าสเตตัสมันคือการโพสต์สิ่งที่เราอยากพูด ณ ตอนนั้นจริงๆ คือคิดอะไร รู้สึกอะไรก็โพสต์เลย แล้วคนก็ชอบกัน แบบโพสต์อะไรทั้งวันเนี่ยเพจนี้ ก็เพราะมันเรียบง่ายเนี่ยแหละครับ

คาแร็กเตอร์แบบไดโนเศร้ามีจริงไหม
เอามาจากใครในชีวิตจริงหรือเปล่า 

ชีวิตของแอดมินนี่แหละครับ 555555 บอกเลยว่าตรงๆ เต็มๆ ร้อยเปอร์เซ็นต์ครับ ปฏิเสธไม่ได้จริงๆ คนรอบตัวก็รู้

เรื่องราว 80 เปอร์เซ็นต์ในเพจ based on true story ของแอดมินหรือคนรอบข้าง เราเคยผ่านเรื่องแบบนี้กันมา ไปจีบเขาแล้วไม่สมหวัง ในระหว่างทางของการจีบแต่ละครั้งมันจะมีเรื่องราวที่เราเก็บเอาไว้เป็นวัตถุดิบในสมองและเอามาเรียบเรียงใหม่ลงเพจ พอได้มาถ่ายทอดก็เลยรู้ว่าจริงๆ แล้วมีคนโดนแบบเราเยอะมากๆ รูปแบบการโดนปฏิเสธที่เราเคยเจอมาก็ไม่ได้เจอคนเดียว แต่คนส่วนมากก็เจอเหตุการณ์คล้ายๆ กัน ตรงนี้มันคงไปโดนใจเขา 

การจีบกันแบบยุคนี้ที่เป็นเอกลักษณ์มีอะไรบ้าง
จากที่เห็นในเพจมีการจีบแบบไหน
ที่น่าประทับใจเป็นพิเศษไหม

การติดต่อกันยุคนี้แค่แชตหากันก็ถึงแล้ว ดังนั้นผมว่าเอกลักษณ์คือการคุยกันยังไงให้เขาชอบ 55 คือจะคุยยังไงให้เขาชอบและสนุกในการตอบแชตเรา ส่วนวิธีจีบที่ผมประทับใจคือคุยกันสักพักก็เข้าล็อก เล่นดนตรีให้ฟัง โอ๊ยยยย หวั่นไหวทุกราย ผมก็ทำ!

ไดโนเศร้าช่างสังเกตพฤติกรรมคนยุคนี้มาก
คิดว่าอะไรคือเอกลักษณ์ของความสัมพันธ์ที่เฉพาะตัว
ไม่เหมือนยุคที่ผ่านๆ มา

เราคิดว่าในยุคปัจจุบันทุกคนคอนเนกต์กันง่าย ช่องทางการติดต่อมันง่ายและเยอะกว่าเดิม การจะมีความสัมพันธ์เลยง่ายขึ้น รวดเร็วมากขึ้น คุยกันสักพักก็คลิกกัน อยากถามอะไรก็ถามได้เลยในแชตเหมือนเราอยู่ด้วยกันตลอดเวลา พอมันมีฝ่ายไหนที่แปลกไป เปลี่ยนไป เราก็รับรู้ได้ไม่ยาก ทุกอย่างมันไวไปหมดเลย สาย slow life, old school อย่างเราก็อาจจะแห้วบ่อยหน่อย (ฮ่า) 

มีไหมสเตตัสแบบที่โพสต์แล้วคนอินแน่นอน
ช่วยเล่าให้ฟังหน่อย

ที่เราชอบคือแนวคลั่งรัก เช่น อยากมีใครสักคนถ่ายรูปให้วันละ 45,000 รูป คือมันเซอร์เรียลแต่ในใจลึกๆ ทุกคนก็แบบ เอ้อ มีก็ได้นะ (ใช่เรอะ!!)

อีกแนวคือแนวเพื่อนเชียร์ให้จีบคนนั้นคนนี้แต่สุดท้ายแห้ว ผมเคยไล่เช็กคอมเมนต์ปรากฏว่า โห เขาเป็นกันทั้งบ้านทั้งเมืองนี่ ไอ้พวกเพื่อนๆ ที่หลับหูหลับตาเชียร์ เป็นไงล่ะเพื่อนนนน รับผิดชอบด้วย

จำได้ว่ามีโพสต์หนึ่งที่คนมาคอมเมนต์แบบ “โอ๊ย เห็นโพสต์นี้แล้วน้ำตาซึมจริงๆ” รู้สึกผิดมากๆ

สเตตัสไหนที่ภูมิใจที่สุดที่คิดได้!

โห ภูมิใจเยอะมากๆ เลยครับ บางอันโพสต์ตอนตีสอง มีคนไลก์เกินร้อยก็ภูมิใจแล้ว 555 ถ้าอันเน้นๆ ของแอดมินคนแรกเป็นมุกแนวเพื่อนเชียร์แล้วไม่ได้คบ คือมันแบบไม่ค่อยมีใครนึกถึง แต่พอมาคิดถึงชีวิตจริงแล้ว เอ้อ เราก็มีแต่เพื่อนที่เชียร์มั่วซั่วนี่หว่า! 5555

ส่วนแอดมินคนที่สองจะภูมิใจกับมุกแบบไร้เหตุผล เช่น มุกเพลง เราแปลงเนื้อเพลงนิดหน่อยแล้วคนชอบก็ดีใจ ขอบคุณเจ้าของเพลงทุกท่านด้วยครับ

ตอนเริ่มต้นเพจ คิดไหมว่าเพจจะป๊อปแบบนี้
คิดยังไงกับการที่มีไดโนอื่นๆ ตามมาอีกเพียบ 

ไม่คิดแน่นอน ตอนแรกเราทำเพจเอาสนุกล้วนๆ เลย ส่วนการมีไดโนอื่นๆ มาก็สนุกดีครับ เป็นสีสันของวงการ แต่อาจจะไม่ปลื้มเวลามีบางไดโนรับงานพนันแล้วคนเข้าใจผิดว่า เอ๊ะ เจ้าของเดียวกันกับไดโนเศร้าหรือเปล่า ผมไม่เกี่ยวค้าบ

จากโพสต์สเตตัสตอนนี้ไดโนเศร้ามีการ์ตูนและตุ๊กตาขาย
จากนี้ไดโนเศร้าจะทำอะไรอีกช่วยเล่าให้ฟังได้ไหม 

อาจจะต่อยอดไปทีละนิด ค่อยๆ ไป คิดไว้ว่าถ้าเป็นสินค้าอาจจะมีพวกเสื้อ สติ๊กเกอร์ไลน์ แต่ถ้าเป็นคอนเทนต์ก็อยากจะเพิ่มความแปลกใหม่เข้ามาเรื่อยๆ ให้ลูกเพจติดตามกันต่อไปครับ

คิดว่าจะมีวันไหนที่ไดโนหายเศร้าไหม 

ไดโนจะหายเศร้าไม่ได้ครับ ต้องเศร้าเป็นเพื่อนคนเหงาคนเศร้าต่อไปเรื่อยๆ เพราะยังไงเธอก็คงจะยังไม่ตอบแชตเร็วๆ นี้แน่ๆ ค้าบ

The post คุยกับ ‘ไดโนเศร้า’ เพจไดโนเสาร์ที่เข้าใจไอต้าวคลั่งรัก (แต่เขาไม่รัก) ทุกคนค้าบ appeared first on a day magazine.

Dohee Kwon คือสาวชาวเกาหลีผู้เดินทางมาเที่ยวประเทศไทยครั้งแรกเมื่อปี 2014 และตกหลุมรักเมืองไทยเข้าเต็มๆ หลังจากนั้นเธอจึงเริ่มแบกเป้เดินทางในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ย้ายมาทำงานที่กรุงเทพฯ เริ่มอาชีพนักวาดภาพประกอบ และปัจจุบันไปๆ มาๆ ระหว่างเกาหลีและไทย

William Le Masurier คือหนุ่มลูกครึ่งอังกฤษ-ไทย ผู้เคยใช้ชีวิตในอังกฤษ เยอรมนี เกาหลี ญี่ปุ่น จีน นิวซีแลนด์ และปัจจุบันย้ายกลับมาเปิดโฮมสเตย์ที่เชิงเขาในเชียงดาวคอยต้อนรับนักท่องเที่ยวที่อยากเรียนรู้เรื่องชนเผ่าที่หลากหลาย และความเป็นไทยในแบบหมู่บ้านของเขา

นท พนายางกูร คือสาวชาวไทยที่ไม่ต้องอธิบายให้มากความทุกคนคงรู้จักดี ทั้งในฐานะศิลปินวง X0809 ที่ทำเพลงแนวทดลองสุดเพี้ยน และศิลปินผู้สนใจศาสตร์ sound healing ถึงขั้นที่ทำนิทรรศการเรื่องนี้โดยเฉพาะ

ทั้งสามพบกัน เป็นเพื่อนกัน และวันหนึ่ง สมุนไพรไทยก็กวักใบชวนให้คนทั้งสามมาทำงานร่วมกัน เกิดเป็นซีนสีสันร้อนแรงที่รวมภาพวาดสมุนไพรไทยของโดฮี สรรพคุณและวิธีการใช้สมุนไพรที่วิลได้ฟังจากผู้อาวุโสในหมู่บ้าน แซมด้วยภาพเพนต์ติ้งของนทที่ไม่ได้เล่าเรื่องพืชพันธุ์โดยตรง แต่ชวนให้คิดถึงความรู้สึกเวลาสมุนไพรทำงานกับร่างกาย

สมุนไพรบางชนิดกินแล้วร้อน บางชนิดก็ออกฤทธิ์เย็น ส่วนซีน Samun Phrai Thai ของวัยรุ่นสามสัญชาตินั้นสวยงาม จัดจ้าน และมีฤทธิ์ต่อสายตาอย่างรุนแรงจนทำให้เราส่งอีเมลหาโดฮีเพื่อสั่งซื้อทันที และไหนๆ ก็ไหนๆ แล้ว เราเลยส่งคำถามทางไกลให้เธอ (โดยมีวิลช่วยแจม) เล่ากระบวนการทำงานของขบวนการสามสัญชาติให้ฟังด้วย

คำเตือน : สมุนไพรไทยเล่มนี้มีฤทธิ์รุนแรงอาจมีผลข้างเคียงทำให้อยากสั่งซื้อในทันที โปรดบริโภคอย่างระมัดระวัง

“ฉันมาเมืองไทยครั้งแรกในปี 2014 เป็นประเทศแรกที่ฉันเดินทางคนเดียว ตอนนั้นเมืองไทยเป็นประเทศที่ป๊อปปูลาร์ที่สุดสำหรับคนเกาหลี (ตอนนี้ก็ยังเป็นอย่างนั้น) ฉันเองก็ถูกดึงดูดด้วยภาพ ‘การท่องเที่ยว’ แบบทั่วๆ ไปของเมืองไทย พูดตามตรง ฉันคือหนึ่งในแบ็กแพ็กเกอร์วัยรุ่นประเภทที่แบกกระเป๋าเป้ใบใหญ่ ใส่เสื้อกล้ามเบียร์ช้าง และไปโผล่อยู่ตามปาร์ตี้ แต่ในที่สุดฉันก็เจอเสน่ห์ของเมืองไทยที่ต่างออกไปและรู้สึกโชคดีมากๆ ที่เป็นอย่างนั้น”

โดฮีละคำว่าเสน่ห์ของเมืองไทยไว้เป็นปริศนา แต่ถ้าให้เดาจากการเดินทางที่ผ่านมาและสิ่งที่เธอเลือกบันทึกในภาพวาด เสน่ห์ที่ว่าคงหนีไม่พ้นความเงียบสงบของธรรมชาติ โดยเฉพาะในภาคเหนือที่เธอชอบเป็นพิเศษ

“ในทริปแรกฉันเริ่มต้นการเดินทางด้วยการนั่งรถบัสจากกรุงเทพฯ ไปเชียงใหม่ และแวะเที่ยวจังหวัดต่างๆ ระหว่างทาง อย่างอยุธยา พิษณุโลก สุโขทัย และลำปาง หลังจากทริปนั้นเพื่อนสนิทชาวเกาหลีของฉันก็ย้ายมาอยู่เชียงใหม่ฉันเลยไปเยี่ยมเธอทุกปีและได้เที่ยวรอบๆ เชียงใหม่อยู่บ่อยๆ รวมไปถึงปาย

“ปีที่ผ่านมาฉันเจอเพื่อนใหม่จากเชียงดาวและได้สำรวจส่วนที่เหนือขึ้นไปจากเชียงใหม่ใกล้กับชายแดนไทย-พม่า เราไปเที่ยวหลายอำเภอ หลายหมู่บ้าน ที่ฉันจำได้ก็มีหมู่บ้านอรุโณทัยและตำบลเมืองนะที่เชียงดาว และอำเภอฝาง”

เพื่อนใหม่จากเชียงดาวจะเป็นใครไปไม่ได้นอกจากวิล โดฮีเจอวิลที่เทศกาลดนตรีวันเดอร์ฟรุต ก่อนวิลจะชวนให้เธอลองไปเที่ยวโฮมสเตย์ของเขาดู แต่เมื่อรู้จักตัวตนและผลงานของเธอมากขึ้น จากเพื่อนเฉยๆ ก็กลายเป็นเพื่อนร่วมงานไปด้วย

โปสเตอร์ที่โดฮีวาดให้วงดนตรี Khruangbin

งานนี้โดฮีวาดให้ Dek Doi Chiang Dao โฮมสเตย์ของวิล

“ช่วงที่เจอโดฮี ผมกำลังอยากจะถ่ายทอดข้อมูลของสมุนไพรไทยด้วยภาพที่มีสีสันสดใสเพื่อให้คนเข้าใจง่ายอยู่พอดี” วิลช่วยตอบมาในอีเมล “ผมรู้จักสมุนไพรไทยครั้งแรกตอนไปเดินเขากับเพื่อนในหมู่บ้านที่เชียงดาว คนเฒ่าคนแก่ที่นั่นมีความรู้เรื่องสมุนไพรเยอะมาก และผมอยากบันทึกไว้ก่อนมันจะหายไป”

แรกเริ่ม วิลพาโดฮีไปฝากเนื้อฝากตัวกับพ่อทัยหรือผู้หลักผู้ใหญ่ในหมู่บ้านที่รอบรู้เรื่องสมุนไพรในเชียงดาวมากกว่าใคร และเป็นพ่อทัยผู้นี้เองที่พาโดฮีและวิลออกเดินป่าไปทำความรู้จักกับสมุนไพรชนิดต่างๆ

“เกณฑ์มีอยู่ว่าสมุนไพรชนิดนั้นต้องพบเจอได้ในท้องถิ่นที่ผมอยู่ ไม่ว่าจะเป็นในสวนครัวของคนในหมู่บ้านหรือป่าที่อยู่รอบๆ ส่วนขั้นตอนการทำซีนไม่ซับซ้อนเลย ผมแค่ถามพ่อทัยเรื่องสมุนไพรและพืชที่เขาใช้ในชีวิตประจำวัน เก็บข้อมูลคุณสมบัติของพืชเหล่านั้น แล้วก็ถ่ายรูปต้นไม้ ใบไม้มาให้โดฮีวาดรูป”

“ฉันไม่เข้าใจว่าพ่อทัยพูดอะไรหรอก” โดฮีสารภาพ​ “แต่เขาจะหยิบพืชมาให้เราดูและมันก็ช่วยได้มาก ฉันเก็บพืชบางชนิดจากสวนของเขากลับมาที่ห้องทำงานแล้วฉันก็วาดภาพออกมาเลย ทั้งหมดมี 8 ภาพที่ได้แรงบันดาลใจจากรูปทรง กลิ่น เรื่องราว และเอฟเฟกต์ของสมุนไพรแต่ละชนิด

“ถ้าเทียบกับการใช้สมุนไพรของคนเกาหลี จากประสบการณ์ฉันเจอแต่เรื่องที่คล้ายๆ กันนะ หรือกระทั่งคิดว่าคนไทยกับคนเกาหลีใช้สมุนไพรเหมือนกันด้วยซ้ำ เรามีชาสมุนไพรสำหรับดื่มเพื่อลดความเจ็บปวด เราป่นสมุนไพรมาใช้โปะรักษาแผล หรือใช้สมุนไพรอวยพรให้โชคดีตอนขึ้นบ้านใหม่ ตอนเรียนรู้เรื่องสมุนไพรไทยจากพ่อทัยฉันรู้สึกคุ้นเคยมากและคิดว่านั่นน่าจะเป็นสิ่งที่ทำให้ฉันสนใจสมุนไพรไทยแบบลึกซึ้ง

“ส่วนนทเป็นศิลปินรับเชิญ เราเล่าเรื่องซีนเล่มนี้ให้เธอฟังและนทก็ชอบไอเดียมาก เธอก็เลยเพนต์ภาพขึ้นมาจำนวนหนึ่งที่ได้แรงบันดาลใจจากสมุนไพรที่เราศึกษา”

นอกจากคุณสมบัติที่ได้ยินได้ฟัง โดฮียังได้ชิมรสและลองฤทธิ์ของสมุนไพรในโอกาสต่างๆ เช่น ที่เธอเล่าให้ BOOKMARK MAGAZINE ฟังถึงตอนได้ชิมชาใบกระท่อมที่หมู่บ้านอรุโณทัยว่า “…มันให้ความรู้สึกสบายๆ แต่ไม่เหมือนกับกัญชา เราถามพวกเขาว่ามันใช้ยังไงและตัดสินใจที่จะใส่มันลงไปในหนังสือ” หรือตอนที่รถมอเตอร์ไซค์ล้มแล้วชาวบ้านป่นใบหนุมานนั่งแท่นมาโปะแผลให้

นั่นเอง ภาพวาดสมุนไพรของเธอจึงไม่ได้เน้นความสมจริงของกิ่งก้าน ดอกใบ แต่ชวนให้รู้สึกถึงฤทธิ์ของสมุนไพรที่เธออยากให้คนที่ไม่เคยลองได้เข้าใจ

ส่วนสำหรับศิลปินที่ได้คลุกกับสมุนไพรไทยด้วยตัวเอง เรื่องที่เธอได้เข้าใจกลับมีอะไรมากกว่าสรรพคุณของพืชพรรณ

“ฉันได้เรียนรู้ว่าบางครั้งสิ่งต่างๆ รอบๆ ตัวที่ดูเหมือนไม่สลักสำคัญอะไรถ้าดูดีๆ กลับเป็นสิ่งที่มีค่ามากๆ ได้ อย่างที่สองคือการเก็บรักษาและส่งต่อความรู้จากคนเจเนอเรชั่นก่อนนั้นสำคัญยิ่งกว่าสำคัญ​ ความรู้นั้นมันมีคุณค่าในตัวมันเองอยู่แล้ว แต่การเรียนรู้มันสามารถเป็นจุดที่ทำให้คนต่างเจเนอเรชั่นมาพูดคุยกันได้และสามารถเป็นแรงบันดาลใจใหม่ๆ ให้คนรุ่นใหม่ได้ด้วย”

อ้อ! พูดถึงแรงบันดาลใจ ไม่ใช่แค่สมุนไพรเท่านั้นที่บันดาลให้เกิดซีนเล่มนี้ แต่สีสันที่เห็นในเมืองไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็เป็นแรงบันดาลใจให้โดฮีเลือกชุดสีอันร้อนแรงมาใช้ในเล่ม

ไม่ใช่แค่นั้น มันยังกลายเป็นชุดสีที่เป็นเอกลักษณ์ของโดฮีซึ่งเธออวดทุกคนว่าได้แรงบันดาลใจจากประเทศแถวนี้อย่างภาคภูมิใจ

“สีที่ฉันใช้ในซีนเล่มนี้ไม่ได้สื่อถึงเชียงดาวเท่านั้นแต่ยังสื่อความหมายถึงประเทศไทยทั้งหมด มีทั้งสีที่สื่อถึงธรรมชาติและเมืองที่คึกคัก ซึ่งเราเจอได้ทั้งคู่ในเมืองไทย แต่ฉันก็ไม่ได้อยากให้ความหมายกับสีทุกสีที่ใช้หรอกนะเพราะคิดว่าแต่ละคนก็ให้ความหมายแต่ละสีไม่เหมือนกัน อย่างสีเขียวที่คนมักใช้สื่อความหมายถึงภูเขาก็สามารถเป็นสีของเลเซอร์ในผับแนวเทคโนในกรุงเทพฯ ได้เหมือนกัน

“เวลาคนพูดถึงงานของฉันส่วนมากก็มักจะพูดถึง ‘สีสันจัดจ้าน’ เป็นอย่างแรก ฉันชอบที่งานของฉันถูกจดจำในสมองของผู้คนในฐานะสีสวยๆ และนั่นก็เป็นสิ่งที่ฉันชอบเกี่ยวกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เหมือนกัน สีในงานของฉันเป็นสีที่ฉันเห็นตอนเดินทางที่นั่น มันทำให้ฉันรู้สึกได้ถึงพลังงานหลากหลาย และฉันก็ชอบมันทุกสีเลยในที่สุดมันก็กลายเป็นแรงบันดาลใจให้งานของฉัน การอยู่ในเมืองไทยจึงทำให้ฉันได้แรงบันดาลใจอยู่เสมอๆ แบบนี้จะไม่ให้รักที่นั่นได้ยังไง”

zine: Samun Phrai Thai
maker: Dohee Kwon, William Le Masurier, นท พนายางกูร

ขนาด 14.8 x 21 ซ.ม. พิมพ์ 5 สี จำนวน 28 หน้าด้วยเทคนิค Risograph โดย Witti Studio
มีจำนวนจำกัด 50 เล่ม ราคาเล่มละ 1,000 บาท สามารถสั่งซื้อได้ทางอินสตาแกรมของโดฮี kimchisuperpower

The post Samun Phrai Thai ซีนสีจัดจ้านของขบวนการวัยรุ่น 3 ชาติที่อยากปกป้องสมุนไพรไทยไม่ให้สูญหาย appeared first on a day magazine.

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Sep 30, 2020 at 5:44am PDT

โพสต์ของ YDFD ไหลมาในไทม์ไลน์ทวิตเตอร์ โผล่มาในหน้าฟีดและสตอรีอินสตาแกรม บางทีก็อยู่ในเฟซบุ๊ก ทั้งหมดเห็นแล้วต้องหยุดไถหน้าจอเพราะกราฟิกจี๊ดๆ คู่สีสดเตะตา และเนื้อหาปังๆ เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวทางสังคมการเมืองในปัจจุบันที่ย่อยมาแล้วอย่างกระชับ เข้าใจง่าย แถมแปลเป็นภาษาอังกฤษให้ด้วย แค่กดแชร์ก็ส่งข่าวถึงเพื่อนร่วมฟีดได้เลย

ภายในเวลาไม่ถึง 2 เดือน นักออกแบบรุ่นใหม่กลุ่มนี้ทำเนื้อหาไปแล้วนับสิบเรื่อง ตั้งแต่การสรุปข้อเรียกร้องของผู้ประท้วง, วิธีรับมือกับน้ำสีฟ้า (ที่ปล่อยออกมาทันทีในคืนที่ประชาชนโดนสลายการชุมนุมด้วยรถฉีดน้ำแรงดันสูง), คู่มือ 101 ต้านรัฐประหาร, ข่าวการจับกุมผู้ประท้วง ไปจนถึงการเรียกร้องของชาวบ้านในจังหวัดต่างๆ ที่เสียงมาไม่ถึงคนเมืองสักที

ที่ดีงามคือทุกภาพเซฟไปแชร์ไปแจกได้ฟรี หรือถ้าจะนำไปปรินต์ YDFD ก็มีไฟล์ความละเอียดสูงแจกให้โดยมีเงื่อนไขแค่ห้ามนำไปใช้เชิงพาณิชย์เท่านั้น

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Oct 16, 2020 at 6:27am PDT

พวกเราควรจะมีสิทธิและบทบาทเป็นนักออกแบบอนาคตของตนเอง มีสิทธิที่จะออกแบบเส้นทางข้างหน้าโดยไร้ผ้าบังตา มีสิทธิที่จะร่วมกันสร้างประชาธิปไตยอย่างแท้จริงโดยอำนาจอธิปไตยของประชาชนไม่ใช่รัฐเผด็จการ

ออกแบบอนาคตที่จะไม่ถูกลิดรอนอีกต่อไป

ข้อความเปิดตัว YDFD กล่าวไว้เช่นนี้ ส่วนขั้นตอนในการออกแบบอนาคตที่พวกเขาอยากเห็นจะเป็นยังไง ดีไซเนอร์สาววัย 20 ผู้ก่อตั้งกลุ่ม มีไอเดียมาเล่าให้ฟังอย่างละเอียด

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Sep 14, 2020 at 7:10am PDT

ก่อนจะก่อตั้งกลุ่ม YDFD คุณทำอะไรมาก่อน

เราเคยเป็นนักเรียนออกแบบแต่เรียนได้ไม่นานก็ลาออก ตอนนี้ทำงานเป็นฟรีแลนซ์กราฟิกดีไซเนอร์เต็มตัว

อดีตนักเรียนออกแบบคนนี้สนใจเรื่องราวสังคมการเมืองมาตั้งแต่เมื่อไหร่

เราสนใจการเมืองมาตั้งแต่ช่วงประถมปลายเพราะเป็นช่วงที่มีเหตุการณ์กลุ่มพันธมิตรและทุกคนที่บ้านก็ตื่นตัวทางการเมืองมาก แม่เราเองเป็นกลุ่มพันธมิตรเราเลยได้ซึมซับข่าวการเมืองคุกรุ่นมาตั้งแต่ตอนนั้น จนช่วง ม.ต้นเราก็ได้รู้เรื่องเกี่ยวกับกลุ่มกปปส.และกลุ่ม นปช. ตอนนั้นการเมืองในบ้านก็ร้อนแรงเหมือนกันเพราะว่าพ่อเป็น นปช. แต่แม่เป็นกลุ่ม กปปส. ส่วนเราก็เป็นเด็กที่อยากรู้ว่าผู้ใหญ่เขาคุยอะไรกันก็เลยเริ่มเอาคีย์เวิร์ดไปเสิร์ชหาข้อมูลอ่านว่ามันเกิดอะไรขึ้นกันแน่เพราะภาพที่เราเห็นผ่านสื่อ ผ่านสิ่งที่เขาพูดกันมันดูรุนแรงมาก แต่ทำไมเรากลับไม่รู้เรื่องอะไรเลย ทำไมทุกคนที่โรงเรียนถึงใช้ชีวิตปกติ คนก็จะเรียกเราว่าเป็นพวกบ้าการเมืองตั้งแต่มัธยม

ตอนนั้นเราแค่อ่านข้อมูลแล้วเก็บไว้กับตัวเองเรื่อยๆ มาจนถึงช่วงใกล้รัฐประหารนี่แหละที่รู้สึกว่าเราต้องแสดงออกแล้วก็เริ่มพูดความเห็นของตัวเองให้ที่บ้าน ให้เพื่อนฟังบ้างว่ามันเกิดอะไรขึ้น หลังจากช่วงรัฐประหารก็เรียกว่าเกาะขอบการเมืองตลอดเลยแต่ยังไม่ได้ทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน ยังไม่รู้ว่ามีกลุ่มคนที่เคลื่อนไหวเรื่องอะไรบ้างและเขาทำอะไรได้บ้าง

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Oct 24, 2020 at 7:12am PDT

ที่บอกว่าหาข้อมูลอ่านเพิ่มจากบทสนทนาของพ่อแม่ ไปอ่านข้อมูลอะไรบ้าง

จุดเบิกเนตรตอนนั้นคือข้อมูลเรื่อง 6 ตุลา คือในวงสนทนาที่บ้านนอกจากพ่อแม่แล้วก็ยังมีพี่ด้วย ซึ่งตอนนั้นเขาเพิ่งได้รู้เรื่อง 6 ตุลาก็เลยเอามาพูดในครอบครัว พอเราได้ฟังก็ลองไปเสิร์ชหาข้อมูลจนเจอชุดข้อมูลที่ไม่เคยรู้มาก่อน เราก็ตามไปอ่านหนังสือเกี่ยวกับ 6 ตุลาต่อ มีเล่มที่จำได้คือ 6 ตุลา ลืมไม่ได้ จำไม่ลง ของอาจารย์ธงชัย วินิจจะกูล

ทำไมเรียก 6 ตุลาว่าเป็นจุดเบิกเนตร

6 ตุลาเหมือนเป็นจุดที่ทำให้เรารู้ว่ารัฐไม่ได้อยู่ข้างเราแต่ใช้ความรุนแรงกับประชาชน ระบบของรัฐหลายอย่างก็ค่อนข้างเละเทะ ช่วงเวลาที่เรารับรู้เรื่อง 6 ตุลาค่อนข้างใกล้กับช่วงการสลายการชุมนุมเสื้อแดงพฤษภา 53 ด้วย เราเลยได้เห็นอีกครั้งว่ามีการนองเลือดเกิดขึ้นกับประชาชนจริงๆ 

สิ่งที่ทำให้เราต่อต้านรัฐประหารก็มีส่วนมาจากข้อมูลเรื่อง 6 ตุลาและการสลายการชุมนุมเสื้อแดงเช่นกัน เพราะเราได้เห็นอำนาจรัฐที่มากเกินประชาชนอย่างเห็นได้ชัดและเห็นรู้สึกว่าการที่ทหารเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องทางการเมืองนั้นไม่น่าไว้ใจ 

จากจุดที่รู้สึกว่าตัวเองทำอะไรไม่ได้เลย อะไรทำให้ได้ไอเดียทำ YDFD

ก่อนหน้านี้เราได้รู้จักคนที่เคลื่อนไหวทางการเมืองและองค์กรเพื่อประชาธิปไตยทำให้ได้รู้ว่าชุดข้อมูลที่คนทั่วไปยังไม่รู้มันมีเยอะมากและปริมาณงานกราฟิกที่ต้องทำเพื่อสื่อสารให้คนทั่วไปยังมีไม่มากพอ เพราะกราฟิกในองค์กรเพื่อประชาธิปไตยมีไม่กี่คน ไม่นับว่าองค์กรเหล่านี้ก็มีไม่เยอะอยู่แล้วเพราะเพดานเสรีภาพสื่อก็ถูกกด ​

ยิ่งในช่วงที่การเคลื่อนไหวทางการเมืองไต่ระดับขึ้นไปเรื่อยๆ การสื่อสารก็ยิ่งต้องมากขึ้น ยิ่งต้องมีประสิทธิภาพมากๆ ด้วย เราเลยลองคุยกับเพื่อนๆ ดูว่าพวกเราจะช่วยอะไรได้บ้างกลายเป็นความคิดจะตั้งกลุ่มที่นักออกแบบอย่างพวกเราจะมาช่วยองค์กรหรือกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองทำกราฟิกกัน

แค่เราลงในไอจีสตอรีปั้งเดียวว่าจะทำ YDFD ทุกคนก็กรูกันมาทัก ทั้งคนที่รู้จักและไม่รู้จักกันเหมือนทำอะไรได้เขาก็จะช่วย แม้กระทั่งเด็กมัธยมก็ทักมา บางคนติดสอบอยู่ก็ทักมาบอกว่าถึงไม่ว่างแต่ถ้ามีอะไรก็ทักมาได้นะเผื่อจะแอบมาทำให้ได้ 

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Sep 23, 2020 at 7:06am PDT

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Sep 24, 2020 at 1:42am PDT

ชุดข้อมูลที่คุณรู้สึกว่าคนทั่วไปไม่ค่อยรู้แต่ควรรู้คืออะไร

ถ้าเป็นช่วงนี้คิดว่าเป็นเรื่องข้อกฎหมายที่รัฐมักจะนำมาใช้กับคนที่เห็นต่าง เช่น ม.116 ที่พูดถึงการยุยงปลุกปั่น ก่อนยุครัฐประหารปี 2557 มีการใช้ข้อกฎหมายข้อนี้น้อยมากเพราะมันเป็นข้อกฎหมายที่มีคำจำกัดความที่กว้างมากแต่พอเข้ายุครัฐประหารปุ๊บข้อกฎหมายข้อนี้ก็ถูกใช้บานเลย 

ตัวกฎหมาย ม.116 วรรค 2 มันบอกว่า กระทำให้เกิดความปั่นป่วนหรือกระด้างกระเดื่องในหมู่ประชาชนถึงขนาดที่จะก่อความไม่สงบในราชอาณาจักร ซึ่งตีความได้กว้างมากเลยว่าความปั่นป่วนกระด้างกระเดื่องในหมู่ประชาชนหมายถึงอะไร แต่วิธีการที่รัฐนำข้อกฎหมายนี้มาใช้คือใช้กับประชาชนที่เห็นต่างกับรัฐทหาร มันชัดเจนมากว่าคำว่าปั่นป่วนกระด้างกระเดื่องมันคือความกระด้างกระเดื่องต่อรัฐบาลไม่ใช่ในหมู่ประชาชน

นอกจากคอนเทนต์เรื่องหลักการ กฎหมาย งานหลายชิ้นของ YDFD เรียลไทม์มาก เช่น วิธีรับมือน้ำสีฟ้าซึ่งคุณทำออกมาในคืนที่มีการสลายการชุมนุมด้วยรถน้ำแรงดันสูง ทำได้ยังไง

เรามีคนที่มอนิเตอร์อยู่หน้าคอมฯ ที่บ้านและคนที่ไปชุมนุม ทุกคนจะช่วยกันมอนิเตอร์ข่าวและส่งหากันว่ามีอะไรเกิดขึ้นบ้าง เช็กกับคนที่อยู่ในพื้นที่จริงว่าเรื่องนี้จริงไหม อยากให้ช่วยบอกอะไรใครบ้างก็เลยสามารถทำงานเรียลไทม์ได้

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Oct 17, 2020 at 4:34am PDT

นอกจากม็อบ จะเห็นว่า YDFD ทำคอนเทนต์ประเด็นสังคมอื่นๆ ด้วย เช่น เรื่องเหมืองดงมะไฟ หรือเรื่องการเรียกร้องของชาวบ้านในจังหวัดต่างๆ ช่วยอธิบายหน่อยว่าประเด็นทางสังคมการเมืองแบบไหนที่ YDFD สนใจบ้าง

เราค่อนข้างเจาะไปที่คำว่าประชาธิปไตย ซึ่งสำหรับเราคือความเท่าเทียม เราพยายามทำข้อมูลให้ครอบคลุมการเรียกร้องของทุกคนให้ได้มากที่สุด เพียงแต่ว่าช่วงนี้มีเรื่องม็อบเราก็เลยไปโฟกัสที่ม็อบก่อน แต่ก่อนหน้านี้สิ่งที่คุยกันไว้คือเราจะทำทั้งเรื่องข้อกฎหมาย ช่วยขยายเสียงของชาวบ้าน ขยายเสียงของกลุ่มคนที่เป็นคนชายขอบ ปัญหาแรงงาน ทำให้เรื่องที่คนไม่เคยรับรู้เลยเป็นที่รับรู้ผ่าน YDFD

YDFD ไปรู้เรื่องเหล่านั้นได้ยังไง

เป็นความสนใจของพวกเราหลายๆ คน เช่น เราสนใจเรื่องแรงงานประมง หรือมีคนที่สนใจเรื่องสิ่งแวดล้อม ฟาสต์แฟชั่น เราก็จะไปรวบรวมข้อมูลเอามาช่วยกันกรอง มาคัดแล้วทำกราฟิก ซึ่งตอนนี้นอกจากเรา คนที่ช่วยกรองข้อมูลก็มีศูนย์ทนายคอยเช็กข้อมูลเรื่องการจับกุมต่างๆ เพราะข่าวมาเร็วมากและมีเฟคนิวส์เยอะ และมีพี่ๆ NGO ที่ทำงานกับชาวบ้านกลุ่มต่างๆ มาช่วยให้ข้อมูลด้วย

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Sep 16, 2020 at 8:04am PDT

YDFD ใช้ทวิตเตอร์กับอินสตาแกรมเคลื่อนไหวเป็นหลัก เป็นเพราะคนรุ่นใหม่ใช้สื่อเหล่านี้เยอะหรือเปล่า

ใช่ คนรุ่นใหม่เล่นอินสตาแกรมกันเยอะมากๆ อีกอย่าง จุดประสงค์ของพวกเราคือตั้งใจทำอินโฟกราฟิกเพื่อให้คนเอาไปลงต่อโดยไม่ต้องขออนุญาต จะนำไปแจกจ่าย นำไปปรินต์​ นำไปทำอะไรก็ได้ยกเว้นเอาไปใช้ในเชิงพาณิชย์ ดังนั้นแพลตฟอร์มอินสตาแกรมเลยเหมาะมากเพราะใครๆ ก็กดแชร์รูปจากหน้าไอจีของเราได้เลยแล้วมันก็ไปขึ้นที่สตอรีของเขา เพื่อนๆ เขาก็กดเข้ามาดูโปรไฟล์ของเราได้และแชร์ไปได้ง่ายๆ อีก

คนชอบพูดกันว่าที่คนรุ่นใหม่ออกมาเรียกร้องเพราะมองไม่เห็นอนาคตของตัวเอง คุณกับเพื่อนๆ ก็ออกมาด้วยเหตุผลนี้ไหม

คิดว่าทุกคนเป็นแบบเดียวกันหมด เพื่อนรอบตัวเราจะชอบพูดกันเป็นมุกว่ารีบเรียนแล้วรีบย้ายออกจากประเทศกันเถอะเพราะทุกคนที่รู้จักกันก็จะเรียนเกี่ยวกับศิลปะและดีไซน์ แต่ freedom of expression ในประเทศของเรามันต่ำมากและคนในประเทศก็ไม่ได้ให้ค่ากับงานศิลปะขนาดนั้น เวลาทำงานเงินก็ถูกกด พวกเรารู้กันหมดเลยว่าถ้าเราไปประเทศอื่น ค่าตัว ค่าแรงเราเยอะขึ้นกว่าเดิมแน่นอนแต่ก็ยังย้ายออกไปไม่ได้ หนึ่ง คือยังเรียนไม่จบ สอง คือบางคนที่บ้านก็ไม่ได้พร้อมจะส่งไปเรียนเมืองนอก

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Sep 18, 2020 at 3:42am PDT

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Oct 18, 2020 at 8:58pm PDT

ปัญหาหลักๆ ที่อดีตนักเรียนออกแบบอย่างคุณเจอคืออะไร

ขอพูดตั้งแต่รากเลยแล้วกัน คือวิชาศิลปะ สมัยอนุบาลหรือประถมทุกคนมักถูกบอกว่าท้องฟ้าต้องเป็นสีฟ้า พระอาทิตย์ต้องสีแดง ดาวต้องสีเหลือง หญ้าต้องสีเขียว ถ้าระบายสีอื่นคือผิด หรือถ้าระบายสีไม่เต็มกระดาษก็ถือว่าผิด โดนหักคะแนน จินตนาการหรือการแสดงออกของพวกเราถูกจำกัดแม้กระทั่งแค่เรื่องระบายสีทั้งที่ความจริงแล้วมันไม่มีผิดไม่มีถูก ท้องฟ้าสีชมพูหมายถึงพระอาทิตย์ตกไม่ได้เหรอ 

พอโตมาเรื่อยๆ เราก็ไม่ได้ถูกสอนว่าศิลปะมีคุณค่ากับชีวิตคนยังไง สามารถใช้ในชีวิตประจำวันยังไงได้บ้าง เราเพิ่งรู้ว่าคณะทางศิลปะมีคณะอื่นนอกจากจิตรกรรมก็ตอนมัธยมต้น เพิ่งรู้ว่ามีสิ่งที่เรียกว่ามัณฑนศิลป์ ทั้งที่สิ่งเหล่านี้มันอยู่รอบตัวเราตลอด ถ้าไม่มีก็แปลว่าบ้านเมืองล่มสลายทางวัฒนธรรมนะ

นอกจากนี้ศิลปะมีแขนงต่างๆ ให้เลือกเรียนก็จริงแต่เราจะไม่มีทางรู้ได้เลยว่าเราถนัดอะไร เหมาะกับแขนงอะไรถ้าเราไม่ได้ไปเรียนติว ปัญหานี้มันเกี่ยวข้องกับเรื่องเศรษฐกิจด้วยเพราะบางบ้านไม่ได้มีเงินมากพอที่จะส่งลูกเรียนติวศิลปะ มันยิ่งขยายช่องว่างความเหลื่อมล้ำเข้าไปอีกเพราะเด็กที่ไม่มีเงินไปติวก็ต้องถอย ทิ้งความฝันของตัวเองไป ไปเข้าสนามสอบก็อาจจะแพ้ให้คนที่มีอภิสิทธิ์ที่ได้ลองทำงานแนวต่างๆ มาแล้ว ได้รู้แนวโจทย์ล่วงหน้า หรือต่อให้เข้ามหาวิทยาลัยก็ต้องเจอค่าเทอมแพงๆ เจอค่าอุปกรณ์ซึ่งถ้าเราซื้ออุปกรณ์ที่คุณภาพไม่ดีมันก็มีผลกับคุณภาพของงานของเราโดยตรงอยู่แล้ว

แล้วในฝั่งของการทำงานล่ะ ถ้าการเมืองดี การทำงานดีไซน์จะเป็นยังไง

เราคิดว่ามันจะปลดแอกตั้งแต่ก้าวแรกๆ ของพวกเราคือเรื่องการศึกษาไปจนถึงเรื่องเศรษฐกิจ อีกอย่างคือถ้าเกิดเราได้รัฐบาลที่พวกเราเลือกจริงๆ เขาจะต้องฟังเสียงของประชาชนที่เลือกมา ฟังเสียงของดีไซเนอร์ กลุ่มคนที่ทำงานศิลปะ ให้ความช่วยเหลือที่พวกเราไม่เคยได้ ทั้งผ่านการให้งบสนับสนุน โครงการสนับสนุนต่างๆ อีกอย่างคือถ้าเราปลดเพดานที่กดเสรีภาพทางการแสดงออกได้เราอยากสร้างสรรค์อะไรเราก็สามารถทำได้ ดังนั้นเราเชื่อว่าหลังจากการเคลื่อนไหวครั้งนี้สำเร็จ งานดีไซน์วีค เทศกาลดีไซน์ งานนิทรรศการจะเป็นที่สนใจมากยิ่งขึ้น มันจะกระตุ้นเศรษฐกิจ กระตุ้นการส่งเสริมศิลปะ เศรษฐกิจดี ศิลปะก็ดี มันจะไปด้วยกันได้หมดเลย

ประเทศไหนที่คุณคิดว่าเป็นตัวอย่างการสนับสนุนด้านศิลปะและดีไซน์ที่ดี

ที่พูดแล้วคนไทยจะเก็ตเลยคิดว่าน่าจะเป็นโซล เกาหลี ที่นั่นมีมิวเซียมกับแกลเลอรีเข้มแข็งมากๆ การคิวเรตงานก็มีคุณภาพมากๆ องค์กรด้านศิลปะที่ไม่แสวงหาผลกำไรก็มีหลากหลาย เช่น ดีไซเนอร์เฟมินิสต์ที่ช่วยโปรโมตงานดีไซเนอร์ผู้หญิง เขามีทั้งเวิร์กช็อป รีวิวพอร์ตโฟลิโอ เป็นกลุ่มที่ร่วมกันทำงานออกแบบสังคมไปด้วย ซึ่งองค์กรเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนจากรัฐเต็มที่ ประเทศเขามีอุตสาหกรรมบันเทิงที่เติบโตมากๆ อยู่แล้วและเขามองว่าวัฒนธรรมและศิลปะก็ต้องเติบโตควบคู่ไปด้วยกัน กระทั่งไอดอลเกาหลีเองก็ยังวาดรูปและถูกยกมาพูดถึง ชื่นชมในทีวีอยู่บ่อยๆ ด้วยซ้ำไป

View this post on Instagram

A post shared by Young Designer For Democracy (@ydfd.2020) on Oct 13, 2020 at 8:41pm PDT

จากชื่อกลุ่ม คำว่าประชาธิปไตยที่ YDFD อยากเห็นเป็นยังไง

จากที่ติดตามข่าวมาตลอดและจากที่ทำงานมา เราคิดว่าปัญหาของประเทศเกิดจากอำนาจที่ไม่ถูกคานและประชาชนไม่ถูกรับฟังเสียง คนมักจะมองว่าคนที่ออกมาเรียกร้องเรื่องมากหรือทำตัวเยอะ แต่ไม่ได้มองว่าปัญหาของเขาคือเรื่องอะไรและปัญหานั้นสร้างผลกระทบให้ใครบ้าง ดังนั้นต่อให้ไม่มีเรื่องม็อบแล้วเราก็คิดว่าอยากเคลื่อนไหวในเรื่องการขยายเสียงคนชายขอบต่อไป 

เราอยากได้ประชาธิปไตยเต็มผืนที่ไม่ทิ้งใครออกไป อยากได้รัฐที่เห็นประชาชนทุกคนเท่าเทียมกัน ปัญหาของทุกคนได้รับการใส่ใจและพูดถึงไม่ว่าคุณจะเป็นใครก็ตาม แม้กระทั่งว่าคุณจะเป็นผู้อพยพ เป็นแรงงานต่างชาติ คุณก็อยู่ในประชาธิปไตยของเราเหมือนกัน ทุกคนอยู่ในระบอบนี้เท่ากัน

The post Young Designer For Democracy กลุ่มนักออกแบบอนาคต ประชาธิปไตย และความเท่าเทียม appeared first on a day magazine.

ถ้าจะต้องหลงป่าสักแห่ง Lost in the Greenland คือป่าที่เราจะเลือกหลงอย่างไม่ต้องสงสัย เพราะป่าแห่งนี้ไม่ได้ปกคลุมด้วยยอดไม้ทึบ หรือกว้างใหญ่ไพศาลจนน่ากลัวจะหาทางออกไม่ได้ แต่คือนิทรรศการศิลปะที่เต็มไปด้วยดอกไม้กว่า 40 ชนิดบานสะพรั่งอยู่ในอาณาบริเวณแกลเลอรีของ The Jam Factory คลองสาน ริมแม่น้ำเจ้าพระยา

นอกจากขอบเขตป่าที่ชัดเจนเป็นกำแพงสีเขียวลึกล้ำ ดอกไม้ที่เห็นก็ต่างไปจากป่าไหนๆ เพราะแต่ละกลีบ ก้าน ใบล้วนทำขึ้นจากกระดาษสารพันประเภทที่ ปั้น–นภัสชล ตั้งนุกูลกิจ บรรจงตัดอย่างประณีตและละเอียดอย่างมหัศจรรย์

ปั้น คือศิลปินนักตัดกระดาษผู้ใช้กรรไกรได้คล่องแคล่วไม่ต่างจากอวัยวะที่ 33 และหลงใหลในดอกไม้ถึงขั้นที่เคยทำงานจัดดอกไม้อยู่หนึ่งปีเต็มๆ ถึงจะเรียนจบจากสาขาที่ไม่เกี่ยวกันอย่างเซรามิกก็ตาม

อาจเป็นเวทมนตร์ จังหวะชีวิต หรือความบังเอิญบางอย่าง เมื่อความรักกระดาษและดอกไม้ผสมกันลงตัว ปั้นจึงถ่ายทอดจินตนาการในหัวออกมาเป็นนิทรรศการ Lost in the Greenland ที่ใครแวะมาก็ต้องหลงใหลในความคราฟต์จนอาจหลงเดินอยู่นานโดยไม่รู้ตัว

เพื่อไม่ให้หลงไปไกล วันนี้ปั้นจึงวางกรรไกรและรับบทไกด์ชั่วคราว พาเราไปรู้จักป่าดอกไม้ของเธอทุกซอกทุกมุม

พืชสวนโลก

เมื่อเปิดประตูเข้าสู่ห้องนิทรรศการ ปั้นก้าวเท้านำเราเลี้ยวไปทางขวา พลันหมู่ดอกไม้สีแจ๋นก็โผล่มาทักทาย บ้างเป็นสีแดง บ้างเป็นสีส้ม แข่งกับสีชมพูและสีเหลืองสดแบบไม่มีใครเกรงใจใคร

เธอผายมือแนะนำว่าเรากำลังเดินทางเข้าสู่ป่าเขตร้อน โซนแรกของนิทรรศการ

“ตอนเริ่มทำนิทรรศการ เราคิดว่ายังไงก็อยากทำเรื่องดอกไม้ แต่ดอกไม้ก็มีหลายแง่มุมให้เล่า เราเลยไปรีเสิร์ชดูเพื่อหาว่าเราสนใจเรื่องอะไร”

ปั้นเล่าว่าครั้งนั้นเธอกระโจนลงสู่มหาสมุทรของหนังสือดอกไม้ใบไม้ แหวกว่ายอยู่กับชื่อสายพันธุ์ภาษาละตินออกเสียงยาก และดำดิ่งไปรู้จักข้อมูลแบบลงลึกตั้งแต่รูปฟอร์มไปจนถึงถิ่นที่อยู่ ไม่ว่าจะเป็นดอกไม้จากป่าเขตร้อนใกล้ๆ ตัว ดอกไม้ในป่าเขตอบอุ่น หรือดอกไม้จิ๋วๆ จากป่าเขตหนาว

แน่นอนว่าในสายตาของคนรักดอกไม้อย่างปั้น ดอกไม้จากป่าเขตไหนก็น่ารักไปเสียหมด

“เราได้รู้ว่าโลกนี้มีป่าสามประเภทคือป่าเขตร้อน เขตอบอุ่น และเขตหนาว ก็เลยได้ไอเดียการทำนิทรรศการเป็นห้องทำงานที่มีดอกไม้ที่เราเก็บมาจากป่าทั่วโลก และแบ่งโซนนิทรรศการตามประเภทป่าซึ่งมีดอกไม้คาแร็กเตอร์ไม่เหมือนกัน

“โซนแรกเป็นป่าเขตร้อนที่ดอกไม้มีสีสด เชปก็จะเป็นเส้นตรง เส้นแหลม พุ่งออกไปในอากาศ ดอกไม้ในเขตนี้จะดูแปลกตาที่สุด เราเลยทำดอกไม้ในฟอร์มสามมิติ เน้นนำเสนอรูปร่างที่แปลกๆ และสีสดๆ ของมัน

“เราตั้งใจให้คนเข้ามาเจอป่าเขตร้อนก่อน” ไกด์สาวในชุดลายดอกอธิบาย “เรารู้สึกว่าสีสดใสของดอกไม้เขตนี้จะกระแทกตาที่สุดเมื่อเห็นเป็นอย่างแรก”

จากป่าเขตร้อนที่เธอชี้ชวนให้ดูกล้วยไม้บ้าง หม้อข้าวหม้อแกงลิงบ้าง ปั้นพาเราเดินต่อสู่ป่าเขตอบอุ่น ตรงกลางโถงมีโต๊ะไม้วินเทจสองตัววางหนังสือเล่มโตกางเรียงราย อวดเนื้อหาเรื่องดอกไม้สีละมุนและเห็ดอ้วนป้อม หน้าตาน่ารักไม่แพ้กัน

“พออากาศอบอุ่นขึ้น ดอกไม้ก็จะมีรูปทรงโค้งมนน่ารักมากขึ้น โทนสีก็อ่อนลงเป็นสีพาสเทล ดอกไม้ในป่าเขตนี้ทำให้เรานึกถึงดอกไม้ในหนังสือนิทานฝรั่งที่ทุกคนคุ้นเคย เราจึงใส่ลูกเล่นด้วยการเล่าถึงดอกไม้ผ่านหนังสือเสียเลย

“ส่วนโซนสุดท้ายเป็นป่าเขตหนาว ด้วยอุณหภูมิต่ำ ขนาดดอกก็เลยจะเล็กกว่าโซนอื่น ในขณะเดียวกันเขาก็มีรายละเอียดที่น่าสนใจ อย่างมอสที่ของจริงดูเล็กๆ แต่พอส่องกล้องจุลทรรศน์ดูจะเห็นว่าโครงสร้างของมันมหัศจรรย์มาก เราจึงเล่าถึงดอกไม้เล็กๆ เหล่านี้ผ่านกรอบรูป ย่อขยายขนาดดอกตามใจ”

แม้ดอกไม้จะอยู่ในกรอบทั้งหมด แต่ปั้นแอบใส่รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ลงไปจนแต่ละดอกใบพิเศษในแบบของตัวเอง ทั้งดอกและผลเบอร์รีที่เป็นภาพสองมิติ มอสที่ถูกขยายจนเห็นรายละเอียดภายใน หรือดอกไม้บางชนิดก็บานสะพรั่งออกมาทักทายถึงนอกกรอบรูป ละเอียดจนต้องละเลียดดูทีละภาพ

“ดอกไม้ในป่าเขตหนาวจะละมุนตาที่สุด เราจึงวางไว้เป็นโซนสุดท้ายให้ผู้ชมได้ค่อยๆ ผ่อนสายตาลงและจบการเดินทางแบบสมบูรณ์”

เติบโตอย่างดอกไม้

กว่าจะถึงวันนี้ ความเป็นศิลปินของปั้น ผลิดอก ออกผล และเบ่งบานเป็นธรรมชาติเหมือนดอกไม้

“เราชอบศิลปะมาตั้งแต่เด็ก โดยเฉพาะงานที่สัมผัสได้ ทั้งร้อยลูกปัด ถักโครเชต์ ทอผ้า ร้อยมาลัย แกะสลัก แต่สิ่งที่เราอยู่กับมันได้นานที่สุดคือกระดาษ แต่ก็ไม่ได้ทำงานกระดาษเป็นเรื่องเป็นราว”

ในช่วงค้นหาตัวตน ปั้นพาตัวเองไปทำความรู้จักกับงานศิลปะหลายรูปแบบ ก่อนเข้ามหาวิทยาลัยเธอเคยติวแฟชั่น (ก่อนจะพบว่าตัวเองรักงานผ้าก็จริง แต่ไม่ถูกกับการออกแบบเสื้อเท่าไหร่) ติวกราฟิก (แต่ได้รู้ว่าตัวเองไม่ถนัดตัดทอนองค์ประกอบใดใด) เข้าเรียนสาขาเซรามิกที่คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (และพบว่างานเซรามิกนั้นก็สนุกดีอยู่หรอก แต่การควบคุมไม่ได้ทำให้เธอกระวนกระวายใจไปหน่อย)

ยิ่งได้เจองานศิลปะหลากหลายยิ่งกลายเป็นว่าปั้นรู้สึกสนิทใจกับกระดาษมากกว่าเดิม

“สมัยก่อนเราชอบทำงานกระดาษเป็นงานอดิเรก พอทำเยอะๆ เราไม่รู้จะเอาไปเก็บไว้ไหนเลยเริ่มทำการ์ดให้เพื่อนๆ ในวันเกิดหรือเทศกาลต่างๆ จนตอนเรียนปีสอง เราได้โจทย์ให้ทำหนังสือเด็กที่ใช้เทคนิคอะไรก็ได้ก็เลยลองใช้การตัดกระดาษดู งานนั้นอาจารย์ให้ฟีดแบ็กค่อนข้างดี เราเลยทำงานกระดาษอย่างจริงจังขึ้น”

นั่นเป็นที่มาของเพจเฟซบุ๊กและอินสตาแกรมของปั้นในฐานะศิลปินกระดาษชื่อ Papeterie และไม่นานก็มีคนมาจ้างให้ทำงานกระดาษมากมาย ทั้งการ์ดวันเกิดเพื่อน หน้ากากในงานแต่งงาน หรือแม้แต่เวิร์กช็อป โดยที่ปั้นยังไม่ทันโปรโมตว่ารับงานประเภทใดบ้างด้วยซ้ำ

“ตอนนั้นเราสนุกมาก สนุกจนรู้ตัวว่าจบไปแล้วคงจะทำงานกระดาษ ไม่ใช่เซรามิก”

แต่เมื่อเรียนจบมาจริงๆ กลายเป็นว่างานประจำแห่งแรกที่ปั้นทำกลับเป็นร้านดอกไม้

“เราทำงานกระดาษมาเรื่อยๆ แต่ก็ยังไม่รู้สึกว่าเจอตัวเองขนาดนั้น จนมีช่วงหนึ่งที่งานน้อยลง เราก็เลยถามตัวเองว่านอกจากกระดาษเราชอบอะไรอีก ตอนนั้นเราคิดถึงดอกไม้ที่ชอบมาตลอดก็เลยไปสมัครงานที่ร้านดอกไม้ Plant House กะว่าจะทำพาร์ตไทม์เฉยๆ แต่พอได้ไปสัมภาษณ์ อยู่ๆ เราก็คิดว่าไหนๆ ก็ไหนๆ แล้ว ลองทำเต็มเวลาเลยแล้วกัน”

ที่ Plant House ปั้นทำงาน 6 วันต่อสัปดาห์ในฐานะนักจัดดอกไม้ และเมื่อไหร่ที่ดอกไม้เริ่มแห้งเหี่ยว เธอก็ต้องหาวิธีแปลงมันเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ บางครั้งก็ได้จัดเวิร์กช็อปหรือทำโปรเจกต์ดอกไม้ ทั้งหมดทั้งมวลทำให้ปั้นได้ฉีก ตัด ขยำ และทำความคุ้นเคยกับดอกไม้อย่างเต็มที่ ผ่านไปหนึ่งปี เธอก็ตอบตัวเองได้ว่าเธอชอบดอกไม้จริงๆ

“แต่เราก็โหยหางานกระดาษอยู่ดี” ปั้นสรุปกับตัวเอง

“การทำงานที่ Plant House เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ ทำให้เรารู้ตัวว่าชอบทำงานกับดอกไม้มาก การได้เห็นถึงองค์ประกอบข้างในและสัดส่วนที่ไม่สมบูรณ์ก็ทำให้เราเข้าใจดอกไม้ลึกซึ้งขึ้น ขณะเดียวกันมันก็ทำให้เรารู้ว่าเราชอบงานกระดาษมากแค่ไหน เพราะตลอดเวลาที่ทำงานดอกไม้เรากลับรู้สึกว่าชอบงานกระดาษมากกว่า แต่จะให้ทำพร้อมกันสองอย่างก็ไม่ไหว”

เมื่อความชอบมาบรรจบ ปั้นจึงโบกมือลา Plant House ด้วยดีและกลับมาจับกรรไกรตัดดอกไม้กระดาษ ทดลองกรีดกลีบดอก ขดงอกิ่งก้าน และสามารถทำดอกไม้ที่ละเอียดจับใจได้มากขึ้นเรื่อยๆ จน The Jam Factory ชักชวนมาทำนิทรรศการที่เรายืนอยู่ในปัจจุบัน

ห้องเรียนดอกไม้

ดอกไม้ทำให้ปั้นรู้ตัวว่ารักงานกระดาษ และเมื่อได้ตัดดอกไม้กระดาษเพื่อทำนิทรรศการอยู่เกือบๆ หนึ่งปี ปั้นก็รู้ตัวว่าความชอบดอกไม้และกระดาษของเธอได้ผสมเกสร ผลิดอก เป็นตัวตนของเธอไปแล้ว

“ช่วงที่ทำงานที่ร้านดอกไม้ เราชอบดอกไม้มากขึ้นจากการที่ได้เห็นมันในฟอร์มต่างๆ แต่การรีเสิร์ชเพื่อทำนิทรรศการนี้ทำให้เราชอบดอกไม้จากตัวตนด้วย เช่น เราเพิ่งรู้ว่าดอกเสาวรสกับกะทกรกเป็นดอกไม้ตระกูลเดียวกัน รู้ว่ากล้วยไม้ในโลกนี้ก็ยังมีแบบที่น่าสนใจอีกมาก เช่น กล้วยไม้ Monkey Orchid ที่มันหน้าเหมือนลิงจริงๆ หรือว่าดอกไม้เขตอบอุ่นที่เห็นว่าสีน่ารักนั้นจริงๆ แล้วมีพิษเยอะมาก เห็ดแดงๆ น่ารักๆ แบบใน Alice in Wonderland ก็มีพิษนะ เรื่องราวแบบนี้ทำให้งานดอกไม้ของเรามีชีวิต

“เราเอาข้อมูลที่รีเสิร์ชมาเขียนถึงดอกไม้บางชนิดในนิทรรศการด้วยเพื่อให้คนเห็นดอกไม้ในแบบของเราชัดเจนขึ้น เช่น กับบางดอกเราจะบอกว่ารูปร่างเหมือนแตร บางดอกรัศมีเหมือนพระอาทิตย์ หรือบางดอกแขนขาเก้งก้างยาว เหมือนเราเห็นยังไงก็เขียนออกมาอย่างนั้น”

ถึงตรงนี้ เราขอยกมือเสริมว่า ‘เห็นยังไงก็เขียนอย่างนั้น’ ของปั้นไม่ใช่แค่ตัวอักษร แต่หมายถึงดอกไม้กระดาษที่ใครๆ ก็ชื่นชมในความเหมือนจริงด้วย

“หลายคนบอกว่างานของเราละเอียด ทำได้ยังไง แต่เราไม่ได้คิดว่ามันต้องละเอียดถึงจะสวยนะมันแค่เป็นสิ่งที่เราเห็น เหมือนเวลาไปเที่ยวน่ะ บางคนอาจจะถ่ายรูปเพื่อบันทึก บางคนอาจจะวาดรูป แต่เราแค่ตัดกระดาษในสิ่งที่เห็น 

“ตอนแรก The Jam Factory ก็ถามเราว่าเราอยากทำนิทรรศการเป็นเชิงวิทยาศาสตร์เลยไหมเพราะเรารีเสิร์ชเยอะจริงๆ แต่เราไม่รู้ว่าความจริงของเราเทียบกับนักวิทยาศาสตร์หรือนักพฤกษศาสตร์ได้หรือเปล่า เพราะเราไม่ได้เน้นความเหมือนจริงหรือความละเอียด หลายดอกเราก็บิดรูปฟอร์มตามใจ มันอาจจะเป็นแค่ความจริงในมุมมองของเราเท่านั้นเอง”

ความจริงเรื่องสุดท้ายที่ปั้นเล่าให้ฟังก่อนเราจะผละจากป่าแห่งนี้ คือการตกตะกอนว่าเส้นทางที่เธอจะออกสำรวจต่อจากนี้ คือการเป็นศิลปินกระดาษที่ถนัดในการทำดอกไม้แบบเต็มตัว

“ตอนทำงานนี้เรารู้สึกแฮปปี้มากเลยคิดว่าจะทำงานเชิงศิลปินมากขึ้น รวมถึงในงานนี้เราทดลองใช้วัสดุหลายๆ อย่าง ทั้งสำลี ลูกปัด หรือกระดาษห่อสินค้า IKEA (ให้เดาเอาเองว่าชิ้นไหน) แต่สุดท้ายกระบวนการทำงานก็ทำให้เราชัดเจนว่าเราคือศิลปินกระดาษไม่ใช่สื่อผสม

“อ้อ ลืมบอกไปว่าเราชอบดอกไม้เพราะถึงจะขึ้นจากต้นเดียวกัน แต่ดอกไม้ไม่มีวันเหมือนกันร้อยเปอร์เซ็นต์ เช่นเดียวกับงานดอกไม้กระดาษของเราที่เป็นงานทำมือมันจึงไม่มีวันเหมือนกัน งานดอกไม้กระดาษจึงเป็นงานที่เฟรชมากๆ เพราะมันสดทุกครั้งที่ทำ ทำให้เรายังสนุกกับมันไปเรื่อยๆ”

ศิลปิน นักจัดดอกไม้ และไกด์จำเป็นของเราทิ้งท้ายก่อนเดินมาส่งที่ประตู และแม้ว่านิทรรศการ Lost in the Greenland จะจบลงในอีกไม่ช้า แต่สวนดอกไม้ของปั้นเพิ่งเริ่มเบ่งบานเท่านั้น

นิทรรศการ Lost in the Greenland จัดแสดงวันที่ 12 กันยายน – 25 ตุลาคม 2563 เวลา 11:00-20:00 น. ที่ The Jam Factory

The post หลง (ใหล) ใน Lost in the Greenland นิทรรศการดอกไม้จากกรรไกรของศิลปินนักตัดกระดาษ appeared first on a day magazine.

นอกจากส่วนผสมหลักที่เป็นสารจากธรรมชาติจะอ่อนโยนต่อมือ กลิ่นมินต์หอมๆ เป็นมิตรต่อจมูก บรรจุภัณฑ์ก็ยังมาในรูปแบบขวดสีขาวโค้งมนเป็นมิตรต่อสายตา เฟรนด์ลี่จนเราและนักล้างจานที่ชอบงานดีไซน์อีกหลายคนต้องกลับมาซื้อ Ringo ซ้ำแล้วซ้ำเล่า 

หลังจากน้ำยาล้างจานไปได้สวย (สวยพอๆ กับแพ็กเกจจิ้ง) หลายคนก็ถามหาน้ำยาทำความสะอาดส่วนอื่นๆ ของบ้านบ้าง เปิ้ลเลยชวนเพื่อนๆ มาเปิด Ringo & Friends ร้านของชำดีไซน์ดีในซอยสุขุมวิท 49 ที่ขายน้ำยาทำความสะอาดในบ้านยี่ห้อ Ringo มีโซนรีฟิลแสนสะดวก แถมยังมีของกินของใช้จากเพื่อนๆ ทั่วประเทศวางขายอย่างอบอุ่น

ดีไซเนอร์เปิดร้านของชำทั้งที คำว่าดีไซน์จึงครอบคลุมอยู่ในทุกส่วน สมคอนเซปต์ ‘design-friendly grocery store’ หรือร้านชำดีไซน์ดีที่เป็นมิตรกับทุกคน

ร้านขนาดหนึ่งคูหานี้เป็นมิตรกับใครบ้าง ลองเปิดประตูเข้ามาสำรวจไปด้วยกัน

& Lifestyle

สารภาพตามตรง การล้างจานเป็นงานบ้านที่เราอยากผัดวันประกันพรุ่งเป็นอันดับหนึ่ง แต่เมื่อเอาขวดน่ารักๆ ของ Ringo ไปตั้งที่ซิงก์ ขยี้น้ำยาล้างจานใสๆ ให้เปลี่ยนเป็นฟองขาว ได้กลิ่นมินต์อ่อนๆ ฟุ้งกระจาย ชั่วโมงล้างจานก็พอจะรื่นรมย์ขึ้น

และเป็นตอนที่ได้คุยกับเปิ้ลจริงๆ จังๆ นี่เองที่ทำให้เรารู้ว่าเปิ้ลตั้งใจดีไซน์ให้น้ำยาล้างจานและสารพัดน้ำยาทำความสะอาดเข้ามาอยู่ในไลฟ์สไตล์และชีวิตประจำวันอย่างแนบเนียน

แน่นอนว่าแบรนด์น้ำยาทำความสะอาดออกแบบโดยดีไซเนอร์ต้องไม่ใช่น้ำยาธรรมดา แต่เป็นของที่ออกแบบละเอียดยิบตั้งแต่ตัวสินค้าไปจนถึงบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับคนรักงานดีไซน์

“ความคิดที่จะทำโปรดักต์ทั้งหมดเกิดขึ้นตั้งแต่แรก แต่เราเลือกทำน้ำยาล้างจานก่อนเพราะมีประสบการณ์กับมันมากที่สุด พอเราแพ้น้ำยาล้างจานเวลาไปเที่ยวประเทศไหนเราจะซื้อน้ำยาล้างจานกลับมา

“เราไม่ได้มองของพวกนี้เป็นสินค้าใช้ในบ้านแต่เป็นสินค้าไลฟ์สไตล์ แบรนด์แฟชั่นจ๋าๆ อย่าง COS เขาก็ขายน้ำยาซักผ้า น้ำยาล้างจานในร้าน หรือเวลาเราไปเดินโซนน้ำหอมแบรนด์อินดี้ๆ ที่ญี่ปุ่น เฮ้ย ปรากฏว่าเขาขายน้ำยาซักผ้าด้วย เรื่องพวกนี้อยู่ในหัวเราตลอดเวลา ประกอบกับที่เราเป็นคนซีเรียสเรื่องการใช้ของดีไซน์อยู่แล้วก็เลยศึกษามาเรื่อยๆ ว่ามันน่าจะทำในเมืองไทย ทำไมซิงก์ล้างจาน ขวดน้ำยาล้างห้องน้ำจะสวยไม่ได้ล่ะ ในเมื่อพัฒนาการในแง่ดีไซน์ของบ้านเราก็ไม่ได้น้อยหน้าใคร”

เริ่มต้นจากน้ำยาล้างจานขวดป้อม ต่อด้วยผลิตภัณฑ์อื่นในขวดสีขาวสะอาดเข้าเซต บางผลิตภัณฑ์ก็บรรจุในถุงใสเรียบเท่ หากอ้างอิงจากดีไซน์น้ำยาชนิดต่างๆ ในซูเปอร์มาร์เก็ตที่เราคุ้นเคย มองเผินๆ อาจดูไม่ออกด้วยซ้ำว่า Ringo ก็คือน้ำยาทำความสะอาดเหมือนกัน

“ที่สำคัญคือเรามีความสุขกับการใช้น้ำยาเหล่านี้มากกว่าเดิม คนอื่นอาจจะไม่เข้าใจว่าทำไมเราต้องมีขวดสวยๆ ในห้องน้ำ แต่เรามีความสุขที่ได้เห็นมัน และเราว่าทุกวันนี้ก็เริ่มมีคนที่คิดแบบนี้เยอะ เด็กๆ เองเริ่มมีความคิดก้าวหน้า สังคมจะไม่ได้หยุดอยู่แค่นี้

“แต่เราจะไม่พยายามไปเปลี่ยนคนที่ชอบของเดิมๆ นะ เช่น คนรุ่นแก่กว่าเราที่เขาคุ้นกับของใช้ในบ้านแบบเดิมๆ เราก็เข้าใจ หรือเราเคยคุยกับเด็กๆ ว่าทำไมซื้อกาแฟกับขนมรวมกันเกือบ 200 บาทได้แต่ไม่ซื้อน้ำยาล้างจาน เขาบอกว่าใช้อะไรล้างก็สะอาดเหมือนกันแหละ ถ้าเป็นแบบนี้เราก็เข้าใจ เราจึงวางตัวเองอยู่ในโลเคชั่นที่ลึกลับนิดหนึ่ง คนที่จะเข้ามาหาเราคือคนที่พร้อมจะใช้ของแบบนี้ เราเองก็พร้อมอธิบายวิธีคิดของเราให้เขาฟังเหมือนกัน

“อันที่จริงความสวยมันเป็นเรื่องเฉพาะตัวมาก ขึ้นอยู่กับคอนเซปต์ความสวยของแต่ละคน เราก็เป็นแค่อีกทางเลือกหนึ่งที่ตั้งอยู่บนความสวยงามในแบบของเรา แพ็กเกจจิ้งของเราไม่เหมือนกับแพ็กเกจจิ้งน้ำยาในท้องตลาด แต่ก็ไม่เหมือนแพ็กเกจจิ้งแบรนด์ออร์แกนิกอื่นๆ ซึ่งมันเป็นข้อดีนะ เพราะสุดท้ายแล้วมันทำให้ร้านของเราไม่เหมือนกับร้านออร์แกนิกหรือร้านรีฟิลที่ไหนเลย”

& Body

เรื่องราวของ Ringo เริ่มต้นจากอาการแพ้

เพราะเปิ้ลมักแพ้น้ำยาล้างจานที่มีในท้องตลาด เวลาเดินทางไปต่างประเทศ น้ำยาล้างจานแบรนด์ท้องถิ่นจึงเป็นสินค้าที่เธอหอบกลับมาทดลองใช้เสมอ จนวันหนึ่งเจ้าแม่น้ำยาล้างจานก็อยากมีแบรนด์น้ำยาล้างจานของตัวเอง เพราะนอกจากจะใช้ได้สบายมือแล้วยังสบายกระเป๋ากว่าการสั่งน้ำยาจากเมืองนอกเข้ามาเป็นไหนๆ

น้ำยาล้างจานที่เราชอบใจและชอบใช้จึงเกิดขึ้นโดยไม่ใส่สารลดแรงตึงผิว SLS และสารกันเสีย Paraben ซึ่งทำให้หลายคนระคายเคืองแต่เลือกใช้สารสกัดจากธรรมชาติอื่นๆ แทน และเมื่อ Ringo แตกไลน์ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ เช่น น้ำยาล้างห้องน้ำ น้ำยาซักผ้า ไปจนถึงสบู่เหลวและแชมพู เปิ้ลก็ยังยึดหลักว่าต้องเป็นมิตรกับผิวของคนขี้แพ้เหมือนเดิม

ถึงอย่างนั้น เธอก็ขอรีบเบรกใครก็ตามที่บอกว่า Ringo เป็นแบรนด์ออร์แกนิกเอาไว้ก่อน

“เราเชื่อในความซื่อตรง เรียบง่าย ไม่โกหก ใช้สารสกัดจากธรรมชาติเท่าไหร่ก็คือเท่านั้น ดังนั้นเราจะไม่บอกว่าร้านของเราเป็นร้านขายสินค้าออร์แกนิกทั้งหมด

“เราให้ความสำคัญกับคุณภาพผลิตภัณฑ์เป็นอันดับหนึ่ง ถ้าเป็นคนใช้ของออร์แกนิกล้วน บางคนเขาจะหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีสาร SLES (สารเคมีที่สกัดจากน้ำมันมะพร้าว น้ำมันปาล์ม หรือแอลกอฮอล์ ทำหน้าที่ขจัดน้ำมันจากพื้นผิวและทำให้เกิดฟอง) เพราะอาจทำให้เกิดการระคายเคืองได้ แต่ผลิตภัณฑ์ของเราประมาณ 2-3 ตัวยังมีสารนี้อยู่เพราะรู้สึกว่ามันยังจำเป็นสำหรับน้ำยาที่ใช้ทำความสะอาด หรือเรายังทำให้ผลิตภัณฑ์มีฟองบ้างเพราะคนไทยอย่างเราจะยังติดว่าถ้าไม่มีฟองจะไม่สะอาด แต่สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับร่างกายเราแทบจะไม่ใช้สารเหล่านี้เลย”

ถึงจะยังมีสารบางตัวที่คนหลีกเลี่ยง แต่ทุกวันนี้ Ringo ก็ยังไม่หยุดทดลองผสมสูตรน้ำยาต่างๆ ไปเรื่อยๆ เพื่อหาส่วนผสมที่เสี่ยงต่อการระคายเคืองน้อยที่สุดให้ได้

“คำว่าคุณภาพดีของเราคือเราทดลองใช้และรู้สึกโอเคกับมัน ก่อนหน้านี้เราเอาน้ำยาทุกประเภทของร้านใส่มือแล้วล้าง ซึ่งเราเป็นคนแพ้ง่ายมาก ถ้าเรารอดทุกคนต้องรอด ดังนั้นเราจึงเอามาขายเพราะเราใช้แล้วมันโอเค แต่ก็ไม่ได้แปลว่าเราโอเคที่จะหยุดแค่นี้นะ ทุกวันนี้เรายังพยายามหาผู้ผลิตที่จะช่วยพัฒนาเอาสารที่อาจทำให้แพ้ออกไปอยู่”

& Earth

แม้จะออกตัวไว้ตั้งแต่แรกว่า Ringo ไม่ใช่แบรนด์ที่ใช้ส่วนผสมออร์แกนิกร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าแบรนด์ Ringo และ Ringo & Friends จะไม่รักโลกเสียเมื่อไหร่

ที่เห็นได้ชัดคือชั้นผลิตภัณฑ์รีฟิลขนาดใหญ่ทางซ้ายของร้านที่ลูกค้าจะเอาขวดของตัวเองมาเติมก็ได้ (ถ้าอยากแต่งขวดให้สวยขึ้นจะติดสติกเกอร์ของ Ringo ที่ขวดของตัวเองก็ได้) หรือจะซื้อขวดของร้านแล้วเอากลับมาเติมซ้ำๆ ก็ได้ คิดค่าผลิตภัณฑ์ตามน้ำหนักเหมือนร้านรีฟิลทั่วไป

แต่นอกจากระบบรีฟิลรักโลกที่ตาเห็นแล้ว ทีมดีไซเนอร์เบื้องหลังยังออกแบบความรักโลกแบบ Ringo เอาไว้ด้วย

“คนจะมีคำถามว่าทำไมเรายังใช้พลาสติกอยู่เลย” เปิ้ลชี้ไปที่ชั้นวาง

“ในฐานะที่เป็นดีไซเนอร์ เราคิดไว้ตั้งแต่ต้นว่าถ้าเราเปิดร้านรีฟิลมันจะมีบริบทของการดีไซน์ที่แน่นมาก ถ้าเป็นร้านที่ลดการใช้ทรัพยากรแบบสุดๆ เขาจะเขียนรายละเอียดสินค้าไว้บนขวด แต่จะเห็นว่าขวดสินค้าของเรายังแปะสติกเกอร์อยู่เพราะเรารู้สึกว่ามันสวยกว่า ถึงอย่างนั้นเราก็เลือกสติกเกอร์ที่คุณภาพดีที่สุด ฉีกขาดยาก ขวดก็ใช้พลาสติกเบอร์ 1 ที่แข็งแรงมาก สามารถนำมาใช้ซ้ำได้เรื่อยๆ เป็นกระบวนการรีไซเคิลเหมือนกัน ส่วนถุงใส่น้ำยาเราก็เลือกที่พลาสติกคุณภาพดีที่สุดเช่นกัน เอามาใช้ซ้ำที่นี่ได้

“เอาเข้าจริงมันเร้าใจให้คนอยากเอาขวดมาเติมนะ เพราะว่าพอเอาขวดเดิมมาเติมราคามันถูกลง และขวดนั่นเราก็ทำไว้ดีแล้ว สติกเกอร์ก็สวย ใช้ไปเลยยังไงก็ไม่พัง” เปิ้ลเล่าพร้อมเสียงหัวเราะ

พอแพ็กเกจจิ้งของ Ringo รวมถึงแพ็กเกจจิ้งของเพื่อนๆ ที่วางขายในร้านยังมีพลาสติกอยู่ ทีมดีไซเนอร์จึงออกแบบระบบแยกขยะขึ้นมา เพื่อจัดการแยกขยะที่จะเกิดจากแพ็กเกจจิ้งเหล่านี้เสียเลย

“เราบอกลูกค้าว่าสามารถเอาขยะมาทิ้งที่นี่ได้นะเพราะเรามีกระบวนการแยกขยะ แกะสติกเกอร์แยกไปนู่น ขวดแยกไปนี่ แล้วส่งไปยังที่ที่รับบริจาควัสดุประเภทต่างๆ ทั้งหมดเรามองด้วยสายตาของดีไซเนอร์ มันจะมีความเนี้ยบบางอย่างซึ่งก็ได้ผลตอบรับที่ดีจริงๆ คนที่มาจะชอบบอกว่ารู้สึกว่าที่นี่ไม่เหมือนร้านรีฟิลหรือร้านขายของธรรมชาติที่อื่น”

ความสนุกยังซุกซ่อนอยู่ในรายละเอียด เปิ้ลยังชี้ชวนให้เราดูส่วนต่างๆ ในร้านแล้วบอกว่าของเหล่านี้ได้มาจากการรีไซเคิลหมดเลย ไม่ว่าจะเป็นตู้ โต๊ะ กระเบื้องที่เหลือจากการทำคาเฟ่ของเธอหรือตู้เย็นมือสองที่ขอรับช่วงต่อมาจากร้านค้าที่กำลังจะปิดตัว เป็นการมิกซ์แอนด์แมตช์ที่ลงตัว สวยงาม และตอบโจทย์ความอีโค่ของร้านไปในตัว

& Friends

Ringo เป็นภาษาญี่ปุ่นแปลว่าแอปเปิล มาจากชื่อของเปิ้ลผู้เป็นเจ้าของไอเดียแบรนด์ไลฟ์สไตล์แบรนด์นี้

ชื่อร้าน Ringo & Friends จึงมีความหมายว่าคราวนี้เปิ้ลไม่ได้ทำร้านอยู่คนเดียว แต่ยังมีเพื่อนๆ มาช่วยกันเติมร้านให้เต็ม เริ่มจากเพื่อนรุ่นน้องอย่าง พลอย–พิมพลอย ตั้งจิตต์วัฒนา Project Co-ordinator ของ Ringo และ หนามเตย–ณัฏฐกฤตา นราพรพิพัฒน์ ที่มาช่วยชักชวนคนอื่นๆ เอาสินค้ามาวางที่นี่

“ตอนเปิดร้าน Ringo มีโปรดักต์น้ำยาล้างจานและน้ำยาทำความสะอาดอื่นๆ อยู่แล้ว แต่เราไม่ได้อยากเป็นแค่ร้านรีฟิล เราอยากขายสินค้าอื่นๆ ด้วยเหมือนเป็นร้านชำ จะขายน้ำปลา ซีอิ๊ว ข้าวสาร สินค้าที่คนใช้และกินในชีวิตประจำวัน เป็นที่มาของการชวนเพื่อนมาขายของ เพราะเราเชื่อในคำสัญญาของเพื่อน การแนะนำกันระหว่างเพื่อน เชื่อใจในคุณภาพของกันและกันว่าทุกคนที่มีของที่ดี และส่วนใหญ่เราก็พิสูจน์เองแล้วรู้สึกว่ามันดีจริงๆ

“อีกอย่างคือเราไม่ได้อยากทำร้านที่ติดต่อกันในเชิงธุรกิจกับคนที่ทำแบรนด์ใหญ่ๆ อยู่แล้ว ไม่ใช่ว่าเราไม่ชอบสินค้าของเขา แต่การเป็นแบรนด์ใหญ่แปลว่าสินค้าของเขาจะวางขายในทุกที่ ร้านของเขาก็จะไม่ใช่พื้นที่ที่พิเศษ​”

และนี่คือประเภทสินค้าจากเพื่อนๆ ที่วางขายที่นี่ เราแบ่งหมวดแบบง่ายๆ เหมือนเป็นแค็ตตาล็อกแนะนำใครที่อยากไปช้อปที่นี่ดูสักที

1. Designed by Ringo : ของดีที่เพื่อนแนะนำ ออกแบบแพ็กเกจจิ้งโดย Ringo

นอกจากจะเป็นพื้นที่วางขาย Ringo ยังใช้สกิลดีไซน์มาช่วยออกแบบให้เพื่อนที่มีสินค้าแต่ยังไม่มีแพ็กเกจจิ้ง เราจึงได้เห็นข้าวหอมมะลิออร์แกนิกจากอำนาจเจริญในแพ็กเกจจิ้งมินิมอลแบบญี่ปุ่น เกลือแบ่งขายเป็นกระปุกเล็กๆ เหมาะกับคนเมืองที่อยู่กันเป็นครอบครัวเล็กๆ หรือพริกทอดในกระปุกสุดน่ารัก ที่สนุกคือสินค้าทั้งหมดเป็นของดีจากทั่วประเทศ ไม่ต่างจากการไปเที่ยวงาน OTOP แต่ห่อหุ้มใหม่ด้วยดีไซน์เฉพาะตัว

2. Friends of Ringo : ของดีมีแบรนด์ แปะสติกเกอร์สีแดงรูปแอปเปิล

สำหรับเพื่อนที่มีแบรนด์อยู่แล้วและทีม Ringo เห็นว่าดีจนต้องแนะนำต่อ เช่น ซีอิ๊วและไข่เค็มตราบ้านตลาดน้อยของนักเขียนและนักเต้นสวิง โน๊ต มาลียา หรือปลาทูต้มหวานและเค็มแบรนด์หิวจากชุมพร พวกเขาจะวางขายด้วยแพ็กเกจจิ้งของแบรนด์​ พร้อมแปะป้ายรูปแอปเปิลสีแดงเป็นสัญลักษณ์แปลว่า Friends of Ringo นอกจากนี้ แม้หลายแบรนด์จะวางขายสินค้าในที่อื่นๆ ด้วย แต่บางแบรนด์ก็มีสินค้าที่ทำขึ้นมาเพื่อขายที่ Ringo เท่านั้น จะมีอะไรบ้างสามารถถามพนักงานที่ร้านได้เลย

3. No Longer Dead (Stock) : ของค้างสต็อกที่ฟื้นคืนชีพ

ไม่ใช่แค่ของใช้และของกิน แต่ที่นี่ยังมีจานชามและเครื่องครัวขายด้วย โดยทั้งหมดที่เปิ้ลเลือกมาเป็นของค้างสต็อกดีไซน์สวยจากโรงงาน เพื่อให้มันไม่สูญหายกลายเป็นขยะเสียเปล่าๆ หรือใครมีจานชามสวยๆ ที่ใช้จนเบื่อแล้ว จะขายให้ Ringo นำไปขายต่อก็ได้ เพียงลองติดต่อไปถามข้อมูลในเพจเฟซบุ๊กหรืออินสตาแกรมของร้านนะ

4. Good Designed Goods : ของใช้ในบ้านมีดีไซน์

เพื่อให้ครบคอนเซปต์ร้านของชำ Ringo จึงมีของใช้ในบ้านดีไซน์สวยมาขาย ไม่ว่าจะเป็นไม้กวาดบ้านบูรณ์ที่สวยจนต้องโชว์ กระเป๋าถักสำหรับใส่ผลไม้ หรือที่รองแก้วละลานตา

& Community

เพื่อนชวนเพื่อน แนะนำเพื่อนได้ไม่นาน Ringo & Friends ก็มีของวางเต็มร้าน แถมทีม Ringo ยังกำลังหาหนทางขยับขยายการใช้ชีวิตแบบดีต่อใจ ดีต่อดีไซน์ และดีต่อโลกออกไปให้ไกล อย่างการค้นหาวิธีส่งสินค้าไปยังต่างจังหวัดให้มีคาร์บอนฟุตปรินต์น้อยที่สุด หรือการโปรโมตให้ลูกค้าพกแพ็กเกจจิ้งไม่ใช้แล้วของ Ringo มาแยกที่นี่

ทำไปทำมา จากเพื่อนไม่กี่คน Ringo ก็กลายเป็นเหมือนชุมชนย่อมๆ ไปแล้ว

“เพื่อนที่มาวางสินค้าที่นี่มีทั้งเพื่อนที่เราติดต่อไปเพราะรู้ว่าเขาทำแบรนด์หรือมีผลิตภัณฑ์อยู่แล้ว หรืออีกแบบคือเขาเห็นร้านของเราแล้วติดต่อมาเอง อย่างเพื่อนคนหนึ่ง เขานึกสนุกคิดว่าฉันมีเครื่องทำปุ๋ยจากเศษอาหารซื้อมาหลายหมื่นขอเอาปุ๋ยมาขายได้ไหม แล้วก็เล่าแบบอินมากว่าเขาทำเองทุกขั้นตอน มันดีจริงๆ ปลูกต้นไม้ที่บ้านขึ้นดีมากเลย แบบนี้เราสนใจนะ หรือเพื่อนอีกคนทำน้ำยาดับกลิ่นท่อจากเศษอาหาร จะเอามาให้ลองใช้ ถ้าเวิร์กจะให้เราช่วยทำบรรจุภัณฑ์ให้เราก็บอกว่าโอเค”

แล้วเราติดต่อไปได้ไหม เราแอบถาม เผื่อในอนาคตจะมีไอเดียบรรเจิดทำโปรดักต์ที่ดีต่อโลกกับเขาขึ้นมาบ้าง

“ติดต่อมาได้นะ” เปิ้ลตอบทันที

“ลองเอามาคุยกันและพัฒนาโปรดักต์ไปด้วยกันได้เลย เร็วๆ นี้ก็มีคุณแม่ขับรถมาหาเราจากลำลูกกาเพราะเขาชอบน้ำยาล้างจานของ Ringo มากและอยากเอาน้ำเต้าหู้มาขายที่ร้านของเรา เราเองก็ชอบน้ำเต้าหู้ของเขาแต่รู้สึกว่ามันหวานไปนิดหนึ่งเลยมาคุยกันว่าถ้าจะขายที่นี่ เราขอไม่มีน้ำตาลหรือหวานน้อยลงได้ไหม พัฒนาสินค้าไปด้วยกัน ซึ่งสิ่งที่ดีสำหรับเขาคือเขาก็จะได้อีกทาร์เกตหนึ่ง ต่อยอดจากที่เคยทำอยู่แล้ว

“สำหรับเรา คำว่า friends สำคัญมากนั่นคือขบวนการนี้จะไม่สำเร็จหรอกถ้าไม่มีเพื่อน ไม่มีลูกน้องในออฟฟิศที่เขาก็ไปชวนเพื่อนๆ มาเพราะเราอาจจะมีความคิดที่ไม่ได้เหมือนคนอื่นซะทีเดียว พอเราเปิดมาก็เริ่มได้เจอคนที่มีความคิดเหมือนกันคือคนที่รักความสวยงาม รักตัวเอง และรักโลกไปพร้อมๆ กัน เราอยากเป็นแบบนั้นและจะทำให้มันดี 

“เพราะมันจะดีกับทั้งผู้ซื้อ ผู้ขาย และก็เพื่อนของเราด้วย”

Ringo & Friends

address: 5, 14 ซอยสุขุมวิท 49 แขวงคลองตันเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร 10110

hours: 11:30-19:00 น. เปิดวันศุกร์-อาทิตย์

Facebook: Ringo & Friends

The post ชวนเพื่อนไปซื้อของใช้ที่ Ringo & Friends ร้านชำของคนที่มีโลกและงานดีไซน์เป็นเพื่อน appeared first on a day magazine.

ประโยคนี้จะไม่ใช่คำถามชวนแสลงใจเลย หากมันไม่ได้ถูกเอ่ยโดยนักท่องเที่ยวที่ปากคลองตลาด ตลาดขายดอกไม้ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย

อย่างที่หลายคนรู้ ปากคลองตลาดคือตลาด 24 ชั่วโมงที่เป็นศูนย์กลางกระจายดอกไม้ไทยและดอกไม้นำเข้าไปยังแผงดอกไม้ทั่วประเทศ มีพ่อค้าแม่ค้านับได้หลักพันราย มีอิทธิพลถึงขั้นกำหนดราคาตลาดของดอกไม้ในเมืองไทย แถมยังมีพืชผลทางการเกษตรขายอีกด้วย จนมีเม็ดเงินหมุนเวียนในแต่ละวันเป็นตัวเลขระดับ 8-9 หลัก โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลที่ดอกไม้เป็นพระเอก เช่น วันวาเลนไทน์ วันแม่ หรือวันลอยกระทง ที่เม็ดเงินหมุนเวียนในตลาดพุ่งแบบถล่มทลาย

เม็ดเงินเหล่านั้นมาจากกิจการร้านค้าตึกแถวติดแอร์ แผงดอกไม้ในตลาด โต๊ะขายดอกไม้ตั้งเรียงรายบนทางเท้า ตลอดจนแผงดอกไม้ที่จะมาตั้งกันแบบเฉพาะกิจบนถนนตอนกลางคืน เพราะอย่างนี้ แม้จะเป็นพื้นที่ที่มีเศรษฐกิจคึกคักที่สุดแห่งหนึ่งแต่ในสายตาของกรุงเทพมหานคร ความยุ่งเหยิงและไม่เป็นระเบียบที่นี่คือสิ่งที่ต้องจัดการ จนในที่สุดก็เกิดการจัดระเบียบปากคลองตลาดในปี 2559 

วิธีการจัดระเบียบเข้าใจไม่ยาก เพียงยกแผงลอยบนทางเท้าทั้งหมดไปอยู่ในตลาดยอดพิมานและตลาดรอบๆ ทางเท้าก็สะอาดเรียบร้อยในพริบตา

กระบวนการแก้ไขความวุ่นวายได้ผลชะงัด แลกมาด้วยความคึกคักครึกครึ้นของปากคลองที่หายวับ​ถึงขั้นที่นักท่องเที่ยวเดินทางมาถึงปากคลองตลาดแล้วแท้ๆ แต่ยังออกปากถามว่า “ตลาดดอกไม้อยู่ที่ไหน” แสลงหู แสลงใจแม่ค้าที่ได้ยินเป็นอย่างยิ่ง

ย้อนกลับไปช่วงที่แผงดอกไม้บนทางเท้ากำลังจะหายไป โปรเจกต์ Humans of Flower Market : มนุษย์ปากคลองฯ โดย ผศ. ดร. สุพิชชา โตวิวิชญ์​ อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาศิลปากร และ นุ้ย–ศศมน รัตนาลังการ ลูกศิษย์ในชั้นเรียนก็ผลิดอกขึ้นเพื่อถ่ายทอดเรื่องราวของปากคลองตลาด ก่อนนักออกแบบ หน่อไม้–สุภัทรชัย เชื่อธรรมสอน จะเข้ามาร่วมทีม เพื่อช่วยกันทำให้ปากคลองตลาดกลับมาคึกคัก ยิ่งใหญ่ เกรียงไกรสมศักดิ์ศรีตลาดดอกไม้ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศอีกครั้ง

เรื่องราวทั้งหมดเริ่มต้นในห้องเรียนใกล้ๆ ปากคลองฯ นี่เอง

มนุษย์ปากคลองฯ Humans of Flower

ห้องเรียนแห่งนั้นเป็นห้องเรียนวิชาอนุรักษ์สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นและพัฒนาชุมชนระดับปริญญาโทและปริญญาเอก มีสุพิชชาเป็นผู้สอน และมีนุ้ยและเพื่อนๆ เป็นนักศึกษา

ตามหลักวิชา นักศึกษาจะได้ลงพื้นที่ชุมชนเพื่อทดลองทำโครงการจุดประกาย (catalyst project) หรือการใช้กระบวนการออกแบบเล่าเรื่องชุมชน บันทึกประวัติศาสตร์ หรือเรียนรู้ชุมชนในบางแง่มุม ซึ่งในห้วงเวลาที่กรุงเทพมหานครติดเครื่องเตรียมจัดระเบียบปากคลองอยู่รอมร่อ ไม่มีพื้นที่ไหนจะเหมาะลงไปศึกษาเท่าตลาดในเขตพระนครแห่งนี้อีกแล้ว

“ตอนนั้นเราให้โจทย์นักศึกษาไปทดลองใช้กระบวนการออกแบบเล่าประเด็นรอบๆ ปากคลองฯ ที่กำลังจะโดนย้าย งานนี้ไม่ใช่การทำให้เขาไม่ถูกไล่ที่เพราะนั่นไม่ใช่หน้าที่และอำนาจของสถาบันการศึกษา แต่คือการถ่ายทอดคุณค่าพื้นถิ่นของชุมชนปากคลองตลาด” สุพิชชาทบทวนโจทย์ในชั้นเรียนให้เราฟัง

หลังจากได้โจทย์ นักศึกษากลุ่มต่างๆ จึงพากันออกสำรวจตรอก ซอกซอยในชุมชนก่อนจะพบว่าไม่ต่างจากระบบนิเวศในธรรมชาติที่พืช สัตว์ แมลงโยงใยกันสร้างความอุดมสมบูรณ์ให้ผืนป่า ที่ตลาดขายดอกไม้แห่งนี้ก็มีระบบนิเวศมนุษย์ที่โยงใยซับซ้อนจนกลายเป็นความอุดมสมบูรณ์ทางเศรษฐกิจ แม้จะเป็นเศรษฐกิจแบบไม่เป็นทางการ (informal economy) หรือเศรษฐกิจที่ขาดความชัดเจนด้านข้อมูลจนทำให้ไม่สามารถประเมินมูลค่าทาง GDP ได้ก็ตาม

“พอได้โจทย์เราก็ลงพื้นที่ไปดูว่าเขาใช้พื้นที่ยังไง” นุ้ย อดีตนักศึกษาในวิชาเล่า “เราเดินสำรวจ ปักหมุดสถานที่ ค่อยๆ ดูเครือข่ายความเชื่อมโยงเราถึงเพิ่งเห็นว่าปากคลองตลาดมีอาชีพที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติเยอะมาก เช่น ป้าที่ขายดอกไม้เขาจะไม่สามารถลุกไปไหนได้เลยจึงเกิดอาชีพหมอนวดที่มานวดให้ถึงที่ นอกจากนั้นก็มีคนเดลิเวอรีอาหาร มีแม่ค้าเสื้อผ้าที่เดินขาย แม้แต่สมุดบัญชี ใบเสร็จก็มีคนเดินขายหมดเลย”

สายสัมพันธ์ในปากคลองฯ มีทั้งที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่าอย่างมนุษย์อาชีพต่างๆ ที่เดินสวนขวักไขว่ และที่ตามองไม่เห็น เช่น พวงมาลัยหนึ่งพวงที่ประกอบขึ้นจากมือของคนเป็นสิบชีวิต–มะลิมาจากสวนหนึ่ง ดอกรักมาจากสวนหนึ่ง กุหลาบจากอีกสวน ยังไม่นับคนร้อยมาลัยอีกหนึ่ง และชาวนาที่เข้าเมืองมารับจ๊อบเย็บริบบิ้นหลังฤดูเก็บเกี่ยว

“คนที่ขายของอยู่บนฟุตพาทถูกมองว่าเป็นตัวร้าย เป็นมะเร็งที่ตัดออกแล้วร่างกายจะแข็งแรง แต่จริงๆ มันคือระบบนิเวศของคนที่ปากคลองตลาด เป็นเศรษฐกิจของคนตัวเล็กๆ ที่รวยมาก เอาแค่มะลิที่ขายกันช่วงวันแม่บางทีเขาขายกันวันหนึ่งได้ 5 แสนถึงล้านบาท แม้กระทั่งธนาคารที่มีเป็น 10 เจ้าแถวนี้ก็ต้องเอาเจ้าหน้าที่มาเก็บเงินที่แผงเลยนะ วีไอพีขนาดนั้นเลย” สุพิชชาเสริม

“ระบบนิเวศของปากคลองฯ มีคุณค่าเพราะมันสร้างมูลค่ามหาศาลทางเศรษฐกิจ แต่ informal economy แบบนี้ชอบโดนตีเป็นตัวร้ายทั้งที่รัฐประเทศอื่นๆ เขาอยากจะช้อนเม็ดเงินเข้าระบบ ไม่ได้กำจัดให้เหลือศูนย์”

คำว่า informal economy, มูลค่าทางเศรษฐกิจ และระบบนิเวศฟังดูเป็นเรื่องใหญ่แถมไกลตัว นุ้ยและเพื่อนๆ จึงเลือกวิธีที่เฟรนด์ลี่กว่านั้น เป็นการแบกกล้องหนึ่งตัว เครื่องอัดเสียงหนึ่งเครื่องลงพื้นที่ไปสัมภาษณ์และถ่ายภาพบรรดามนุษย์ปากคลองฯ จนได้เป็นหนังสือ มนุษย์ปากคลอง Humans of Flower Market และนิทรรศการชื่อเดียวกันที่เล่าอดีต ปัจจุบัน จนถึงอนาคตที่ชาวปากคลองฯ คาดหวังผ่านถ้อยคำของพวกเขาเอง

ปากคลองฯ ที่เคยเป็นถูกบันทึกไว้ในโปรเจกต์ ส่วนปากคลองฯ ของจริงถูกจัดระเบียบ โยกย้าย พ่อค้าแม่ค้ากระจายไปคนละทิศละทาง

“สุดท้าย เรายังรู้สึกว่าทำโปรเจกต์เสร็จแล้วยังช่วยเหลือพ่อค้าแม่ค้าไม่ได้เลย” นุ้ยว่าอย่างนั้น ก่อนจะต่อยอดหนังสือที่ทำเป็นแคมเปญ #ตามหามนุษย์ปากคลอง ด้วยการโพสต์ภาพพ่อค้าแม่ค้าในเล่มและชวนชาวปากคลองฯ มาช่วยกันปักหมุดว่าพวกเขาเหล่านั้นย้ายไปขายของที่ไหน 

แต่แค่นั้นเหมือนจะยังไม่พอ

ห้องแล็บดอกไม้

ปี 2560 นอกจากเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย สุพิชชายังรับหน้าที่เป็นประธานกรรมาธิการสถาปนิกเพื่อสังคมและเมือง (ASA CAN) ซึ่งจัดเวิร์กช็อปทุกปี ในปีนั้น โจทย์ของเวิร์กช็อปคือพื้นที่ปากคลองตลาดและบางลำพู

งานนี้ทำให้เธอได้รู้จักสถาปนิกรุ่นใหม่ไฟแรงที่สนใจสีสันของปากคลองฯ เป็นพิเศษ เมื่อประกอบกับแผนสร้างรถไฟฟ้าใต้ดินที่จะมีสถานีมาโผล่ที่ปากคลองฯ พอดี (ตอนนี้เปิดให้บริการแล้ว) ทีมสถาปนิกรุ่นใหม่จึงชวนสุพิชชาทำ Flowerlab โปรเจกต์ห้องแล็บดอกไม้ที่ทดลองชวนคนภายในและภายนอกชุมชนมาพบปะกัน

“เด็กๆ ที่มาเข้าร่วมเวิร์กช็อปสถาปนิกอาสาเขาเห็นว่าพอมีรถไฟฟ้า คนจะเดินทางมายังปากคลองฯ ได้ง่ายขึ้น เขาจึงอยากให้ปากคลองฯ เป็นมากกว่าพื้นที่ขายดอกไม้แต่มีฟังก์ชั่นเป็นพื้นที่สร้างประสบการณ์ด้วย แม้จะไม่ได้ช่วยในเชิงเศรษฐกิจโดยตรง แต่อย่างน้อยก็จะมี traffic เพิ่มขึ้น”

สุพิชชาเล่าว่าครั้งนั้น สถาปนิกรุ่นใหม่ตกแต่งพื้นที่บนชั้นสองของตลาดยอดพิมานด้วยตะกร้าสาน เปิดเป็นลานเวิร์กช็อป แล้วชวนพ่อค้าแม่ค้า ช่างฝีมือมาเป็นวิทยากรสอนร้อยมาลัย ก่อนจะต่อยอดเป็นงานดอกไม้หลายเวิร์กช็อป ทั้งทำกระทง (ถึงตอนนี้เราก็ลืมไปแล้วว่าทำกระทงครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่) หรือเวิร์กช็อปคอนเซปต์จัดแบบการจัดดอกไม้ให้ผู้ชาย

“เวิร์กช็อปในช่วงนั้นเปิดรับสมัครทั้งคนทั่วไป และ Once Again Hostel ที่อยู่แถวนั้นก็พาแขกในโรงแรมมาร่วมกิจกรรมด้วย จากที่คิดว่าโปรเจกต์นี้จะไม่ได้สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจขนาดนั้น กลายเป็นว่าเราได้เห็นพื้นที่ว่างในปากคลองฯ ที่ยังไม่ถูกใช้ประโยชน์ ความสามารถของช่างที่ยังไม่ถูกนำไปใช้มากกว่าการทำงานอยู่หลังร้าน เราจึงเริ่มเห็นว่าเวิร์กช็อปเป็นโมเดลธุรกิจที่เป็นไปได้”

คุณป้าดอกไม้ไซเบอร์

ร้านอาหารที่หน้าร้านซบเซายังมีบริการอาหารเดลิเวอรีเป็นทางรอด แล้วทำไมปากคลองตลาดที่เงียบลงจะจัดส่งดอกไม้เดลิเวอรีเพื่อกระตุ้นการขายไม่ได้

หลังจากทดลองทำห้องแล็บดอกไม้ได้ไม่นาน สุพิชชาก็ได้ทุนจากสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) มาทำ flowerhub.space เว็บไซต์ที่ย้ายปากคลองตลาดจากออนกราวนด์ไปสู่ออนไลน์

ในเว็บไซต์นี้ สุพิชชารวบรวมโปรเจกต์ทั้งหมดเกี่ยวกับปากคลองมาไว้ในที่เดียว ไม่ว่าจะเป็นแผนที่ชุมชนจากการพานักศึกษาลงพื้นที่, ถ้อยคำจากมนุษย์ปากคลองฯ ที่นุ้ยและเพื่อนๆ สัมภาษณ์, มีเวิร์กช็อปสม่ำเสมอ และที่สนุกคือมีร้านค้าดอกไม้ใบไม้ของปากคลองรวมตัวอยู่ที่นี่ด้วย สนใจดอกไม้อะไร ร้านไหน ก็ทักไปซื้อกับร้านได้โดยตรง

แต่ไฮไลต์จริงๆ ของเว็บไซต์นี้คือ ‘ป้าบอท’ คุณป้าแชตบอตเจ้าถิ่นผู้รอบรู้เรื่องปากคลอง อยากซื้อดอกไม้อะไร เพียงแค่พิมพ์ลงไปบอกป้า ระบบก็จะประมวลผลและกลับมาบอกว่าร้านค้าอะไรมีดอกไม้ชนิดนั้นขายบ้าง

“โปรเจกต์นี้เริ่มในปี 2560 ตอนนั้นแม่ค้ายังไม่เน้นขายออนไลน์เลย กว่าจะได้ข้อมูลมาลงในเว็บเราต้องจดเองทั้งหมด  เช่น ร้านนี้มีดอกไม้ 40 ชนิดก็ติ๊กไป ถ่ายรูปเองด้วยนะเพราะตอนนั้นพ่อค้าแม่ค้าหลายคนยังไม่เห็นว่ามันมีประโยชน์ ได้ข้อมูลมาประมาณ 50 ร้าน”

ในฐานะคนที่ไม่เชี่ยวชาญการเดินปากคลองฯ แค่ flowerhub.space เกิดขึ้นก็ช่วยให้การซื้อดอกไม้ง่ายขึ้นแล้ว แต่สำหรับพ่อค้าแม่ค้าที่เคยเห็นปากคลองฯ ยุครุ่งเรืองมาก่อน แค่นี้คงยังไม่เพียงพอ

สุพิชชาเห็นด้วย ระหว่างที่กำลังขบคิดสเตปถัดไป ฟ้าก็ส่งโปรเจกต์ใหญ่มาให้เธอและชาวปากคลองฯ

TEDxปากคลองฯ

“ผ่านไปปีครึ่งหลังการจัดระเบียบ ปากคลองตลาดเงียบมาก​เพราะคนส่วนใหญ่เข้าใจว่าปากคลองตลาดปิดไปแล้ว แต่ในความเป็นจริงคือพ่อค้าแม่ค้ารายหลักเขาก็ยังอยู่กัน วันหนึ่ง พี่อ้อยเจ้าของร้านดอกไม้ใหญ่ในปากคลองฯ เลยโทรมาหาเรา บอกว่าเวิร์กช็อปที่เราจัดมันก็ดีน่ะนะแต่ว่ามันสร้างแต่ประสบการณ์ ไม่ได้สร้างรายได้ ศักดิ์และศรีของการเป็นแม่ค้าปากคลองมันก็ไม่สวยเท่าเดิม

“สมัยเราเรียนศิลปากร สมมติเราไปถ่ายรูปแม่ค้าปากคลองฯ เขาจะรำคาญแบบ โอ๊ย ไปไป๊ จะขายของ แต่ปัจจุบันคือปากคลองฯ เงียบลงมากจนอยากให้คนมาถ่ายรูป ที่เจ็บสุดคือพี่อ้อยบอกว่าแม่ค้าโดนฝรั่งถามว่า Where is the flower market? ดังนั้นโจทย์ที่เขาให้เรามาคือทำยังไงก็ได้ให้คนกลับมาเดินปากคลองฯ”

จังหวะนั้น โทรศัพท์ก็ดังขึ้นอีกครั้ง เป็นสายจากหน่อไม้ที่ชวนสุพิชชาและโปรเจกต์พัฒนาปากคลองไปร่วมมือกับโครงการระดับเมืองอย่าง TEDxBangkok

“เราเริ่มต้นทำงานกับ TEDxBangkok ในปี 2560 มันทำให้เราตั้งคำถามกับคำว่า Ideas Worth Spreading ว่าแล้วควรจะทำยังไงให้คนไม่ได้มาฟังทอล์ก รับไอเดีย แล้วก็ลืม ในปี 2561 เราเลยต่อยอดคอนเซปต์เป็นเรื่อง Ideas to Action คือไม่ต้องไปนั่งฟังสปีกเกอร์แล้ว แต่เราจะชวนคนมาทำอะไรบางอย่างเพื่อให้เขาได้สัมผัสไอเดียนั้นจริงๆ” หน่อไม้เล่า

“ตอนนั้นเราได้รับโจทย์หมวดศิลปะและดีไซน์ ด้านศิลปะเราทำงานไลต์ติ้ง ส่วนด้านดีไซน์ สำหรับเรา คำว่าดีไซน์ไม่ใช่แค่งานของดีไซเนอร์แต่เราสนใจงานออกแบบในวัฒนธรรมไทย เช่น street furniture ที่ทำกันเองตามการใช้งาน​

“รีเสิร์ชไปรีเสิร์ชมา เราก็เจอว่าอาจารย์หน่อง (สุพิชชา โตวิวิชญ์) ทำเรื่องปากคลองฯ ตลาดอยู่พอดี รวมถึงมีแบ็กกราวนด์เป็นการทำงานดีไซน์ร่วมกับชุมชนมาตลอด มีงานวิจัยจริงจัง ก็เลยชวนมาทำกิจกรรมด้วยกันที่ปากคลองฯ”

โทรศัพท์ 2 สาย กลุ่มคน 3 กลุ่ม รวมตัวกันเป็นหนึ่งโปรเจกต์ ปากคลองตลาดดีไซน์วีค ที่ชวนดีไซเนอร์ 6 กลุ่มมาจับคู่กับร้านดอกไม้สร้างงานดีไซน์ลงในพื้นที่จริง ชวนกลุ่มคนทำงานศิลปะกลุ่มต่างๆ มาทำนิทรรศการเล็กๆ ป๊อปอัพอยู่ในมุมต่างๆ ของปากคลอง บวกด้วยไฟนอลโปรเจกต์ของนักศึกษาออกแบบ ม.กรุงเทพ ที่เรียนกับพี่อ้อย เจ้าของร้านดอกไม้ที่โทรหาสุพิชชา ปิดท้ายด้วยทัวร์พาเดินย่านชมย่านโฉมใหม่จากการร่วมแรงร่วมใจของคนหลายๆ ฝ่าย

PHKA x ตลาดส่งเสริมการเกษตร | ภาพจาก n012mal.wordpress.com

“เราอยากทำงานที่มันเข้ากับพื้นที่จริงๆ อยู่ในร้านจริงๆ ใช้วัสดุที่มีในชุมชน หรือในระดับอุดมคติเลยคือสามารถใช้ได้นานๆ หรือตลอดไป ตอนนั้นเราเริ่มจากการจับคู่สตูดิโอออกแบบกับร้านดอกไม้ มีสตูดิโอดอกไม้อย่าง PHKA มาร่วมด้วย มีนักทำลายผ้า Did you see any pattern? หรือสตูดิโอ Monkey Coconut ก็มาทำงานศิลปะที่ได้แรงบันดาลใจมาจากพวงหรีด

“สำหรับเรามันคือ live exhibition คือการบูรณาการ ทดลอง เรียนรู้ร่วมกัน นอกจากดีไซเนอร์เราก็ชวนแก๊งที่ขับเคลื่อนเมืองอย่าง SATARANA มาทำหนังสือพิมพ์แผนที่ปากคลองให้คนมาเดินดูงาน มีกลุ่มนักวาด Bangkok Sketchers มาวาดรูปในพื้นที่ วาดแล้วก็ติดไว้ให้ที่ร้านเลย กลางคืนก็มีดีไซน์วีคให้คนเดินตามแมปไปถ่ายรูปงานในร้านต่างๆ คนเข้าร้านก็เยอะขึ้น มีคนถ่ายรูปลงอินสตาแกรม ทำให้ที่นี่กลับมาคึกคักจริงๆ”

Did you see any pattern x น้องนัท ปากคลองตลาด.คอม & ท่าเรือยอดพิมาน | ภาพจาก n012mal.wordpress.com

ให้ดอกไม้เป็นเครื่องเยียวยา

ปากคลองฯ คึกคักได้ไม่ทันไร โควิด-19 ก็มาเคาะประตู

โรคร้าย หากมีวัคซีนรักษาก็มีโอกาสหาย แต่สำหรับเศรษฐกิจที่กำลังพังทลาย ครั้งนี้สุพิชชาทดลองใช้แฮชแท็ก #letsbuyflower เป็นเครื่องมือ

“ช่วงโควิดเราว่างจนซื้อดอกไม้มาแต่งบ้านเยอะมาก ก็เลยเกิดไอเดียว่าจะทำแฮชแท็ก #letsbuyflower เริ่มจากไปป้ายยาเพื่อนๆ ที่ชอบของสวยๆ งามๆ ให้มาซื้อดอกไม้กัน พ่วงกับการเอา flowerhub.space มาโปรโมตอีกครั้งเพื่อให้คนสามารถซื้อดอกไม้ได้ง่าย

“ก่อนหน้านี้ทีมของเราต้องไปชวนพ่อค้าแม่ค้ามาร่วมแพลตฟอร์ม เขาก็ไม่ค่อยจะสนใจหรือเห็นประโยชน์ แต่พอเกิดโควิด แม่ค้าก็เริ่มส่งข้อความอินบอกซ์มาถามว่าทำยังไงถึงจะได้เข้ามาอยู่ในเว็บ เขาเห็นแล้วว่าในช่วงเวลาแบบนี้ออนไลน์คือคำตอบเดียว”

หากอ่านเรื่องดอกไม้และปากคลองฯ มาถึงตรงนี้แล้วอดรนทนไม่ไหว อยากซื้อดอกไม้มาแต่งห้องให้ชื่นใจ วิธีซื้อดอกไม้ใน flowerhub.space เข้าใจง่าย จะเริ่มจากการส่องดอกไม้ประเภทที่สนใจแล้วค่อยมองหาร้านที่ขายดอกไม้ชนิดนี้ก็ได้ หรือจะเริ่มจากการจิ้มเลือกร้านแล้วสำรวจประเภทดอกไม้ที่มีขายก็ได้เช่นกัน หรือถ้าขี้เกียจกว่านั้น ให้ป้าบอทแนะนำก็เป็นทางออกที่รวดเร็ว

เมื่อเลือกได้แล้วว่าจะซื้อดอกไม้ที่ร้านไหน เราสามารถติดต่อร้านค้าได้โดยตรงเพื่อสอบถามราคา บางครั้งร้านอาจจะมีดอกไม้แปลกๆ มาใหม่ที่ยังไม่ได้อัพเดตในเว็บ เมื่อตกลงกันพอใจก็โอนเงินและเรียกรถไปรับดอกไม้มาส่งที่บ้านได้เลย

จะว่าง่ายก็ง่าย แต่บางคนอาจรู้สึกว่าไม่ทันใจเหมือนการสั่งอาหารจากเมนูในแอพพลิเคชั่นเดลิเวอรี ที่เป็นแบบนี้ไม่ใช่เพราะทีมงานคิดไม่ถ้วนทั่ว กลับกัน มันเป็นเพราะสุพิชชาทำงานกับดอกไม้มาหลายปีจนรู้ดีว่าข้อจำกัดของการขายดอกไม้ในเมืองไทยคืออะไร

“อย่างแรกเลย ค่าดอกไม้ในแต่ละวันไม่ตายตัวเหมือนอาหาร ยากมากที่จะมีแคตตาล็อกถาวรได้ ฉะนั้นแพลตฟอร์ม flowerhub.space จะใช้วิธีเชื่อมกับไลน์ เฟซบุ๊ก หรือเว็บไซต์ของร้านค้าแทน ให้ไปติดต่อโดยตรง ลักษณะคือต้องทัก ต้องคุยกัน เหมือนเดินตลาดเลย วันนี้มีดอกไม้อะไรบ้างก็พิมพ์ไปถาม ยกเว้นบางร้านที่มีเว็บไซต์”

“ที่ใช้ระบบแคตตาล็อกไม่ได้เพราะคุณภาพของดอกไม้ที่ขายในไทยยังไม่ได้มาตรฐานเท่าเมืองนอก” หน่อไม้ผู้ทำงานเกี่ยวข้องกับร้านดอกไม้อธิบายเพิ่ม “ที่เมืองนอกเขาจะแยกดอกไม้เป็นเกรดชัดเจนก่อนขาย แต่ของไทยมักจะคละกัน และแต่ละวันก็คาดเดาได้ยาก จึงยังต้องอาศัยการพูดคุยกับลูกค้าอยู่ว่าสภาพดอกไม้แต่ละล็อตเป็นยังไง ใช้การถ่ายภาพให้ดูวันต่อวัน”

ถึงอย่างนั้นพ่อค้าแม่ค้าหลายคนที่เพิ่งเข้าสู่วงการค้าขายออนไลน์ก็ยังจัดการขายได้ไม่คล่องแคล่ว ในระยะนี้ สุพิชชาจึงกำลังตามหาคนที่จะมาช่วยเหลือผู้ค้าให้ใช้เทคโนโลยีได้เข้ามือ

“เราอยากจะทำเวิร์กช็อปให้แม่ค้าเข้าใจการขายออนไลน์มากขึ้น ถ่ายรูปเป็นมากขึ้น หรืออีกทางคือเราอยากมีอาสาสมัครช่วยถ่ายรูปและตอบไลน์​ ใครสนใจก็อินบอกซ์มายังเพจมนุษย์ปากคลองฯ ได้” เธอหัวเราะแล้วบอกว่าชวนจริง สมัครได้จริง ไม่ล้อเล่น

ปากคลองฯ Strike Back

ล่าสุด 25 กันยายน – 11 ตุลาคมนี้ สุพิชชา นุ้ย หน่อไม้ และทีมกำลังร่วมกันทำงานใหม่ในชื่อ ‘ปากคลองฯ Strike Back!’ #เดินหลงในดงดอก เพื่อให้ปากคลองตลาดกลับมาไฉไลอีกครั้ง โดยมีสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.), หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) และกฎบัตรแห่งชาติและกฎบัตรรัตนโกสินทรให้การสนับสนุน

งานนี้รวมกิจกรรมไว้มากมาย เริ่มตั้งแต่ควิซคุณเป็นดอกไม้แบบไหนที่ทำได้จากหน้าคอมฯ, มีกิจกรรม Hide & Seek ที่ทีมเอาภาพถ่ายมนุษย์ปากคลองฯ ของนุ้ยไปซุกซ่อนไว้ตามจุดต่างๆ ให้เราได้เดินตามหาและทำความรู้จักเรื่องราวของผู้คนในย่านไปเรื่อยๆ และนอกจากนี้ยังมี Flower Tracking: Hide and Seek in Flower Market ที่ชวนไปตามหาสัญลักษณ์ดอกไม้ประเภทต่างๆ ในปากคลองตลาด เมื่อเจอแล้วและใช้มือถือสแกน เราจะได้รับ interactive filter ที่ทำให้มองเห็นดอกไม้ที่เสมือนซุกซ่อนอยู่ตามถนนหนทาง

ที่สำคัญ ระหว่างไปเดินเล่น ถ่ายรูปดอกไม้ (ทั้งดอกไม้จริงและดอกไม้ในฟิลเตอร์) แล้วจะซื้อดอกไม้ใบไม้จากร้านแถวนั้นติดมือกลับไปประดับบ้านก็ได้ แม่ค้าจะยินดีจนแก้มปริเชียวแหละ

แต่ก็เช่นที่ผ่านมา สุพิชชาบอกว่างานครั้งนี้ไม่ใช่จุดจบความสัมพันธ์ระหว่างเธอและปากคลองตลาดแน่นอน

“เราอยากชวนคนที่อยากใช้สกิลตัวเองให้เป็นประโยชน์ อะไรก็ได้เลยนะ มาช่วยกัน จุดประสงค์ก็คือทำยังไงก็ได้ให้ปากคลองฯ คึกคัก ขายดีและมีบรรยากาศที่ดี เพราะมันไม่ใช่แค่เรื่องเศรษฐกิจอย่างเดียวแต่ยังเป็นเรื่องการสนับสนุนศักดิ์ศรีของตลาดและชุมชนด้วย”

ปากคลองตลาดในอดีตและปัจจุบันเป็นยังไง ทีมงานมนุษย์ปากคลองฯ ลงมือบันทึกไว้แล้ว แต่ปากคลองตลาดในอนาคตจะมีหน้าตาและบรรยากาศแบบไหน ไม่แน่ เราอาจจะมีส่วนร่วมออกแบบก็ได้

หากคิดไม่ออกว่าจะทำได้ยังไง ลองเริ่มต้นด้วยการซื้อดอกไม้จากปากคลองฯ ก็น่าสนุกดี

The post Humans of Flower Market โปรเจกต์คึกคักของนักออกแบบที่อยากฟื้นปากคลองตลาดให้ครึกครื้น appeared first on a day magazine.

ต่างจากกล่องพัสดุสีน้ำตาลหรือขาวที่ได้เป็นประจำ กล่องที่ว่านี้หน้าตาน่ารักเป็นพิเศษด้วยด้านหนึ่งเป็นสีส้มสด อีกด้านเป็นรูปเด็กๆ เต้นระบำ มือเอื้อมคว้าสายรุ้ง มองแวบเดียวก็รู้ทันทีว่าเป็นลายเส้นของศิลปินที่เรารักอย่าง Juli Baker and Summer

นี่คือกล่องพัสดุโฉมใหม่ของ Limited Education โครงการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาอายุ 4 ปีโดยเครือข่ายร้อยพลังการศึกษาและครีเอทีฟเอเจนซี Glow Story ที่มีโมเดลระดมทุนสนุกๆ คือการชวนแบรนด์และศิลปินมาคอลแลบทำสินค้าสุดลิมิเต็ด ทั้งเสื้อยืดจาก Juli Baker and Summer, กระเป๋าผ้า Cuscus the Cuckoos, แก้วน้ำจาก Jeep Kongdechakul และอื่นๆ ที่ล้วนแล้วแต่หน้าตาดี น่าใช้ และน่าเสียเงิน

เมื่อเห็นว่าแบรนด์ขนส่ง Kerry Express กำลังปรับแบรนด์ให้มีความสนุก เข้ากับไลฟ์สไตล์ของคนยิ่งขึ้นอย่างการออกแคมเปญ Keep Calm and Kerry On ให้กำลังใจคนช่วงโควิด-19 หรือการเปลี่ยนกล่องพัสดุเป็นสีส้มสะดุดตาพร้อมเทปกาวสกรีนข้อความแซวขาช้อปออนไลน์ ทีมงานลิมิเต็ดฯ จึงนึกสนุกชวน Kerry Express มาเป็นพาร์ตเนอร์ในการส่งสินค้าไลฟ์สไตล์ของโครงการซะเลย

การร่วมมือระหว่างโครงการด้านการศึกษา ศิลปิน และบริษัทขนส่งเป็นส่วนผสมใหม่ที่น่าสนใจ (โดยเฉพาะขนส่งกับการศึกษาที่ดูไม่น่าจะเกี่ยวข้องกันได้) จนเราชวน พิ–พิริยะ กุลกาญจนาชีวิน ตัวแทนจาก Glow Story, ป่าน–ชนารดี ฉัตรกุล ณ อยุธยา หรือ Juli Baker and Summer ศิลปินที่ลงมือทำเสื้อลายลิมิเต็ด และ ส้ม–สีตลา ชาญวิเศษ Head of Marketing Communications จาก Kerry Express มาคุยกันถึงสินค้าแต่ละอย่างและความตั้งใจที่อยู่เบื้องหลัง

แน่ล่ะ หากระบบในภาพใหญ่ยังไม่ขยับก็ไม่ใช่เรื่องง่ายที่ Limited Education จะแก้ปัญหาการศึกษาได้อย่างเบ็ดเสร็จ แต่จากการรวมตัวของคนต่างแวดวงในคราวนี้ก็พอจะทำให้เห็นว่าใครๆ ก็มีส่วนช่วยแก้ไขปัญหาได้ ไม่ว่าคุณจะทำงานอะไรก็ตาม

ศิลเปรอะของ Juli Baker and SummerLimited Education Kerry

Limited Education เริ่มต้นขึ้นในปี 2017 เมื่อ ‘เครือข่ายร้อยพลังการศึกษา’ ชวนเอเจนซีนักเล่าเรื่อง Glow Story และชูใจ กะ กัลยาณมิตร มาทำโปรเจกต์สื่อสารเรื่องปัญหาการศึกษาพร้อมๆ กับที่ระดมทุนช่วยเหลือเด็กๆ ที่หลุดจากระบบการศึกษาไปด้วย ปีนั้น พวกเขาเริ่มต้นด้วย ‘เสื้อยืดสะกดผิด’ ที่ร่วมมือกับแบรนด์แฟชั่น GREYHOUND ก่อนชักชวนสารพัดแบรนด์จากสารพันแวดวงมาทำสินค้าซนๆ เพิ่มขึ้นอย่าง ‘ขนมปังเนยโสด’ จาก After You ที่ดังไปทั่วบ้านทั่วเมือง

ปีนี้ Limited Education กลับมาอีกครั้งพร้อมปัญหาเพิ่มเติมอย่างวิกฤตโควิด-19 ที่ซ้ำเติมให้หลายครอบครัวรายได้ลดฮวบ เด็กๆ จึงหลุดออกจากระบบการศึกษามากขึ้น โดยประมาณแล้วปีนี้จะมีเด็กๆ หลุดจากระบบเป็นตัวเลขที่น่าตกใจ คือมากกว่า 700,000 คน

ยิ่งปัญหาใหญ่ขึ้น เร่งด่วนขึ้น โปรเจกต์ปี 2020 จึงใหญ่ขึ้นเพื่อระดมทุนให้ได้มากขึ้นไปอีก ทีม Glow Story จึงชวนศิลปินไทยถึง 17 คนมาทำสินค้าพิเศษ ทั้งเสื้อยืด แก้วน้ำ กระเป๋า ฯลฯ ที่เห็นแล้วสั่นตั้งแต่ใจไปถึงกระเป๋าสตางค์

และเสื้อยืดของป่าน Juli Baker and Summer ก็คือสินค้าหนึ่งที่ทำให้เรากดโอนเงินอย่างรวดเร็ว

“ปีนี้บริบทของปัญหาการศึกษาไม่ใช่แค่เรื่องเด็กอ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ แต่โควิดทำให้เด็กๆ ต้องออกจากโรงเรียนเพราะพ่อแม่ไม่มีงานทำ เราเลยเล่าเรื่องความเหลื่อมล้ำและโอกาสทางการศึกษาที่หายไปให้กับศิลปินฟังเพื่อให้แต่ละคนสื่อสารในแบบของตัวเอง” พิเล่าย้อนถึงจุดเริ่มต้น

แม้ทีมงานจะเปิดกว้างถึงขั้นที่ศิลปินไม่ต้องสร้างผลงานเกี่ยวกับความเหลื่อมล้ำเลยก็ได้ แต่สุดท้าย ด้วยความอินส่วนตัวป่านก็เลือกตีความคำนี้ออกมาด้วยศิลปะสไตล์ของเธอ

“สิ่งที่เราวาดลงไปในนี้ได้แรงบันดาลใจจากเรื่องที่ทีม Glow เล่านั่นแหละ” ป่านชี้ไปที่ลายสีสดใสบนเสื้อยืด “เราถ่ายทอดเป็นภาพเด็กๆ ยืนอยู่ด้วยกัน บางคนอยู่สูงกว่า บางคนอยู่ต่ำกว่า พยายามจะเอื้อมจับอะไรบางอย่างบนสายรุ้ง ที่ผ่านมาเราเคยไปสอนศิลปะให้เด็กๆ ทำให้เรารู้ว่าเด็กแต่ละคนมีความฝัน มีวิธีคิดไม่เหมือนกัน เราเลยใช้สายรุ้งเป็นตัวแทนความฝันเพราะมันมีหลายสี

“เราอยากให้ภาพดูเหมือนงานศิลปะเด็ก คือเหมือนคนวาดรูปไม่เป็นแต่สนุก เพราะงานของเรานั้นได้รับสปิริตการวาดรูปโดยที่ไม่รู้ ไม่กลัวจากเด็กๆ มาเยอะ”

ถึงจะศิลปินสาวจะตีความผลงานจากความเหลื่อมล้ำ แต่ป่านยอมรับตรงๆ ว่าตอนเด็กๆ เธอไม่เคยรับรู้ถึงการมีอยู่ของคำนี้ด้วยซ้ำ

“ตอนเด็กๆ เราไม่รู้จักความเหลื่อมล้ำเลยแม้ว่าพ่อเราจะเป็นอาจารย์ด้านประวัติศาสตร์การเมือง เราเพิ่งมาตระหนักตอนที่ไปฝึกงานที่เบอร์ลินและได้คุยกับเพื่อนจากประเทศนู้นประเทศนี้ ปรากฏว่าเราคุยกับเขาไม่รู้เรื่อง เช่น เราแทบจะไม่รู้เรื่อง Holocaust เลย เรารู้สึกว่าเราพลาดอะไรไปเลยไปอ่าน ไปถาม คุยกับพ่อมากขึ้น พ่อก็เพิ่งมาอธิบายว่าระบบการเมือง สังคม เศรษฐกิจจากซ้ายสุดไปขวาสุดเป็นยังไง เริ่มเข้าใจมากขึ้นว่าทุกอย่างมันเกี่ยวข้องกับการเมือง

“ยิ่งศึกษาเราก็พบว่าเราคือคนที่โชคดีเพราะการศึกษาทำให้เราได้ใช้ชีวิตแบบที่เราอยากจะเป็น ได้มีโอกาสมากกว่าคนอื่นๆ ในขณะเดียวกันเราก็ได้ไปสอนศิลปะให้เด็กๆ และเพิ่งรู้ว่ามีเด็กเยอะขนาดนี้ที่ไม่ได้รับการศึกษา”

งานสอนศิลปะเด็กที่ป่านพูดถึงจัดขึ้นหลายครั้งกับเด็กๆ หลายกลุ่ม ทั้งเด็กในชุมชนแออัด เด็กที่มาเดินห้างกับพ่อแม่ หรือแม้แต่เด็กญี่ปุ่น เมื่อไปสอนบ่อยเข้า ความแตกต่างระหว่างชีวิตของเด็กที่หลากหลายก็ทำให้เธอได้เห็นความเหลื่อมล้ำไปโดยปริยาย

“เราชอบสอนศิลปะเด็ก เช่น ไปสอนศิลปะให้เด็กๆ ในชุมชนคลองเตยหรือในโรงเรียนที่มีเด็กอายุ 3 ขวบจนถึง ป.6 เรียนรวมกัน งานแบบนี้ทำให้เราเห็นว่ามีเด็กที่เข้าไม่ถึงการศึกษาแบบที่เราเคยได้รับมาเยอะมาก ยิ่งสอนหลายๆ ครั้งเราก็ยิ่งอิน

“ไม่ว่าจะเป็นเด็กญี่ปุ่นหรือคลองเตยก็มีความไร้เดียงสา ความซนเหมือนกัน เพียงแต่เราได้เห็นว่าการไม่ได้รับการศึกษาดีๆ ทำให้เด็กบางกลุ่มมีทางเลือกในชีวิตน้อยมาก เขาถูกจำกัดไว้ด้วยกรอบว่าถ้าเราอยู่ตรงนี้ ความฝันของเราจะไปได้ไกลแค่ไหน บางคนก็ไม่รู้ว่าความฝันของตัวเองคืออะไร หรือไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเขามีสิทธิที่จะฝัน แต่ถึงอย่างนั้นเราเองก็ไม่รู้ว่าจะทำอะไรได้บ้าง”

ในขณะที่ไม่รู้ว่าจะช่วยแก้ปัญหายังไง โครงการ Limited Education ก็เข้ามาชวนป่านทำโปรดักต์พอดี

“เราไม่ได้เชื่อว่าการบริจาคเป็นทางออกที่ถาวร แต่ปัญหาการศึกษาโดยเฉพาะช่วงโควิดเป็นเรื่องเร่งด่วน ตัวเราเองก็ทำอะไรมากกว่านี้ไม่ได้แล้ว พอโครงการมาชวนก็เลยรู้สึกว่าต้องทำถ้าเราจะพอช่วยอะไรได้”

Keep Calm and Kerry On

หากใครยังไม่เคยบริจาคช่วยโครงการ Limited Education พิอธิบายระบบง่ายๆ ว่าเพียงเข้าเว็บไซต์ limitededucation.org เลือกจำนวนเงินที่จะบริจาค และเลือกสินค้าที่ต้องการ เท่านี้ก็เป็นอันเสร็จ

ที่ผ่านมาเงินที่คนบริจาคจะถูกหักค่าผลิตสินค้าและค่าขนส่ง ก่อนจะส่งต่อให้เด็กๆ แต่ปัญหาคือค่าขนส่งสินค้านั้นเป็นจำนวนไม่น้อย ทำให้ตัวเลขเงินบริจาคถึงมือปลายทางน้อยลง ปีนี้ Glow Story จึงชวน Kerry Express มาเป็นพาร์ตเนอร์โดยหวังจะขอการสนับสนุนด้านการขนส่ง แต่ปรากฏว่าบริษัทขนส่งแห่งนี้กลับคิดไกลกว่านั้น

สิ่งที่เกิดขึ้นคือพวกเขาออกแบบกล่องเฉพาะสำหรับผลงานของศิลปินทั้ง 17 คน แถมยังออกแบบกล่องสำหรับคนที่สั่งเสื้อที่เลือกคำที่จะสกรีนลงบนเสื้อได้อีก 1 ลาย รวมทั้งหมดเป็น 18 ลาย

“พูดง่ายๆ คือเราอยากประหยัดค่าขนส่งเพื่อให้น้องๆ ได้เงินมากขึ้นก็เลยชวน Kerry มาคุยกันในฐานะบริษัทจัดส่งพัสดุด่วน แต่พอมาคุยกับทีมเราก็เห็นว่าเขาตาลุกวาวพร้อมจัดเต็ม วันนั้นพี่ส้มบอกเราว่าถ้าอย่างนั้นเราทำกล่องสำหรับศิลปิน 1 คน 1 ลายแยกเลยไหม”

จะเรียกว่าเป็นความบังเอิญที่พอดิบพอดีก็ได้ เพราะสิ่งที่พิและทีมไม่รู้มาก่อนคือจังหวะที่โครงการ Limited Education ปีที่ 4 เริ่มตั้งไข่ ทีม Kerry Express ก็กำลังวางแผนปรับภาพลักษณ์แบรนด์เช่นกัน และหนึ่งในสิ่งที่พวกเขาเลือกเปลี่ยนคือ ‘กล่องพัสดุ’

“แต่ก่อนแบรนด์ของเราพูดถึงฟังก์ชั่นคือส่งไว ส่งชัวร์ ทั่วไทย แต่ไม่ได้มีความหมายกับคน เราเลยต้องหาความหมายให้แบรนด์ ทำให้แบรนด์มีความรู้สึก มีชีวิตชีวา พูดภาษาเดียวกับคนมากขึ้น พอได้ไอเดียจะปรับแบรนด์ปุ๊บเราก็เจอโควิดพอดี” ส้มหัวเราะระหว่างย้อนเล่าถึงแผนการที่ถูกพับเก็บเพราะโควิด ก่อนจะขยายความว่าถึงอย่างนั้นช่วงวิกฤตก็ให้ไอเดียบางอย่างกับพวกเขา

“ในช่วงโควิดทุกคนได้รับผลกระทบหมด เราเองจะพูดเรื่องแบรนด์ ทำให้คนรักแบรนด์ คนก็คงไม่อยากฟังเพราะกำลังแพนิกเรื่องโรคอยู่ ฉะนั้นเราต้องทบทวนใหม่ว่าเราจะสื่อสารยังไง อยู่ๆ เราก็นึกถึงคำขวัญของอังกฤษในช่วงสงครามโลก Keep Calm and Carry On และปรับเป็นสโลแกน Keep Calm and Kerry On

“หนึ่ง Keep Calm มันเหมาะกับช่วงวิกฤตพอดี คือเราต้องตั้งสติแล้ว Carry On หรือไปต่อ สอง คือคำว่า Carry กับ Kerry พ้องเสียงกัน ยี่ห้ออื่นก็เอาไปไม่ได้ นอกจากนั้น คำว่า Carry On ยังมีความหมายว่าไม่ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ไหน Kerry ก็ยังเอาของไปส่งให้คุณได้ ขณะเดียวกันเราก็ให้กำลังใจคุณด้วย”

เมื่อได้ไอเดีย ส้มและทีมจึงเริ่มสื่อสารแคมเปญใหม่ในโซเชียลมีเดียไปจนถึงการโฆษณาบนตัวรถไฟฟ้าและป้ายบิลบอร์ดต่างๆ กระทั่งวันหนึ่งที่พวกเขาตั้งคำถามว่าจะทำยังไงให้แคมเปญไปได้ไกลกว่านี้ และแล้วของที่ใกล้ตัวที่สุดก็ถูกหยิบมาใช้เป็นเครื่องมือ

“เรานึกถึงสิ่งที่เราส่งให้คนอยู่ทุกวันนั่นคือ ‘กล่อง’ วันหนึ่งเราส่งของผ่านกล่องเป็นล้านใบให้คนเป็นล้านคน เท่ากับว่าเดือนหนึ่งเราส่งของให้คนจำนวนหลายล้านแต่เราไม่เคยคุยกับเขาผ่านช่องทางนี้เลย” ส้มเล่าจนเราตื่นเต้นตาม

“ในแง่ความรู้สึก กล่องแบบใหม่ทำให้แบรนด์มีชีวิตมากขึ้น ส่วนในแง่ของการสื่อสาร การยิงแอดในเฟซบุ๊กคนเห็นแป๊บเดียวเขาก็ลืมแต่เวลาคนได้รับกล่องพัสดุเขาตั้งไว้ที่บ้าน ได้เห็นอีกไม่รู้กี่ที”

ไม่นาน Kerry Express ก็คลอดกล่องโฉมใหม่สีส้มเตะตาสกรีนคำว่า Keep Calm and Kerry On พร้อมหน้ายิ้ม มาพร้อมกับเทปกาวที่เขียนคำคมโดนใจนักช้อปออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นตัวย่อ ‘CF NO CC’ หรือการแอบแซวว่า “ฮั่นแน่…สั่งของอีกแล้วนะ”

จังหวะที่พัฒนาเจ้ากล่องสีส้มนี้นี่แหละคือช่วงที่ทีม Kerry Express ได้เจอกับพิ หลังจากนั้นไม่ถึงสองสัปดาห์ แบบกล่องลายต่างๆ ก็เสร็จเรียบร้อยพร้อมผลิตทันที

ส้มแวบไปยกกล่องแบบต่างๆ ที่ทำร่วมกับ Limited Education มาให้เราดู แบบหนึ่งคือกล่องสกรีนลายของศิลปิน ดูน่าสะสม ขณะที่อีกกล่องเป็นลาย ‘เด็กจับมือ’ ซึ่งสื่อความหมายลึกซึ้งถึงระบบการศึกษาไทย

เมื่อดูดีๆ เราถึงเห็นว่ามีมือเล็กๆ ยื่นออกมาจากขอบกล่องสองด้าน ส้มจึงเปิดกล่องขึ้นมาเฉลยว่าที่แท้ตรงปีกกล่องพัสดุนั้นซ่อนเด็กๆ เอาไว้ถึง 4 คน

“ถ้าดูดีๆ จะเห็นว่าเด็กนักเรียนที่จับมือกันอยู่บนฝากล่องใส่ชุดนักเรียน เป็นตัวแทนของเด็กๆ ในระบบการศึกษา ส่วนบริเวณปีกกล่องเป็นเด็กๆ กลุ่มที่ค่อยๆ ตกขอบจากระบบ ซึ่งทีมไปรีเสิร์ชมา และเลือกกลุ่มเด็กยากจนพิเศษ เด็กที่มีความต้องการพิเศษ เด็กที่ต้องเข้ารับการรักษานานๆ และเด็กที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลมาอยู่บนกล่อง”

นอกจากนี้ ด้านในฝากล่องยังซ่อนกิมมิกเอาไว้ เป็นแบบฝึกหัดให้คนรับพัสดุได้วาดเด็กๆ ในระบบการศึกษาที่อยากจะเห็น ทั้งหมดนี้ส้มบอกว่าเป็นไปเพื่อเสริมแบรนด์ Limited Education ให้แข็งแรง ทั้งยังช่วยสร้างประสบการณ์ที่น่าประทับใจให้ผู้รับ

“ปกติเวลาคนได้รับของ สุดท้ายแล้วเขาก็ทิ้งกล่องอยู่ดี มันจึงท้าทายในการทำให้คนรู้สึกว่าอยากเก็บกล่องใบนี้ ทำให้มันมีมูลค่ามากขึ้น สร้างประสบการณ์ให้คนรับรู้สึกประทับใจ”

พิเล่าเสริมส้มว่า “ช่วงนี้เราเริ่มทยอยส่งของให้คน ก็เห็นว่าจากที่คนหยิบของและโยนกล่องทิ้ง งานนี้มีแต่คนถ่ายรูปกล่องและบอกว่ากล่องสวยจนต้องเก็บคู่กัน มันกลายเป็นประสบการณ์ของคน เข้าไปอยู่ในชีวิตของคนจริงๆ ไม่ใช่แค่ได้บริจาค แต่ได้ความ exclusive กลับไปไม่ว่าจะเป็นของที่ศิลปินตั้งใจทำหรือกล่องที่ไม่ได้มีฟังก์ชั่นแค่ใส่ของแต่มีเมสเซจ มีความใส่ใจของคนทำงาน เป็นการมอบประสบการณ์ที่แตกต่างให้คนที่มาช่วยโครงการครั้งนี้ให้เขายิ่งแฮปปี้ขึ้นไปอีก”

Keep Kids and Carry On

ตลอดระยะเวลา 4 ปีของโครงการ นอกจากเป้าหมายคือการระดมทุนเพื่อช่วยเหลือเด็กๆ ที่กำลังจะหลุดขอบระบบการศึกษา อีกเป้าหมายยังเป็นการหาโมเดลการทำโปรเจกต์เพื่อสังคมแบบใหม่ๆ ที่ไม่เน้นความสงสาร แต่เน้นความคิดสร้างสรรค์และการร่วมมือกัน

“การบริจาคหลายรูปแบบมักพูดถึงผู้รับบริจาคด้วยน้ำเสียงสงสาร ใช้รูปเด็กตาแป๋ว ใส่เสื้อขาดๆ ซึ่งเราไม่เชื่อในวิธีการแบบนั้น เราเชื่อว่ามนุษย์เท่ากัน เด็กๆ ที่เราช่วยระดมทุนให้เขาก็ไม่ได้น่าสงสาร เพียงแค่ขาดโอกาสเพราะปัญหาในเชิงโครงสร้าง ฉะนั้นเราจึงตั้งใจทำ Limited Education ให้มีมู้ดแอนด์โทนอีกแบบ” พิพูดด้วยความตั้งใจ

“ปัญหาการศึกษาเป็นปัญหาที่ใหญ่มาก ไม่สามารถแก้ด้วยตัวคนเดียวได้ สิ่งที่ Limited Education ทำได้จึงเป็นการเปิดพื้นที่ทดลองเพื่อบอกว่าไม่ว่าคุณจะเป็นใครก็มีส่วนร่วมแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้ เช่น ศิลปินหรือแบรนด์ต่างๆ เพราะสิ่งที่ทุกแบรนด์มีคือแฟนคลับ มีสื่อ อีกทั้งแต่ละแบรนด์ก็มีความเชี่ยวชาญ ซึ่งเมื่อใส่ความคิดสร้างสรรค์และประเด็นการศึกษาเข้าไปมันจะมีพลังมาก

“หรือถ้าคุณเป็นผู้บริโภค อย่างน้อยในวันที่อยากกินขนมปังคุณก็เลือกได้ว่าคุณจะซื้อขนมปังทั่วไปหรือขนมปังที่ช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา หรือในวันที่อยากซื้อเสื้อผ้า คุณจะซื้อเสื้อผ้าเฉยๆ หรือซื้อเสื้อที่ช่วยลดความเหลื่อมล้ำก็ได้”

“ก่อนหน้านี้เราก็คิดเหมือนกันว่าเราทำอะไรได้บ้างในฐานะที่เป็นแค่ฟรีแลนซ์วาดภาพ” ป่านเสริมประเด็นของพิ “แต่โปรเจกต์นี้ทำให้เรารู้สึกว่าศิลปะของเรามันมีพลังนะ ศิลปะไม่ใช่การวาดรูปแต่มันมีความหมาย มีตัวตนของศิลปินอยู่ในนั้น และเป็นเครื่องมือถ่ายทอดที่ทรงพลัง

“นอกจากนั้น เราพบว่าเราสามารถสื่อสารเรื่องปัญหาการศึกษากับคนที่ติดตามและชอบรูปวาดของเราได้ด้วย ก่อนหน้านี้เราเคยได้รับรางวัลประเภทสุดยอดอินฟลูเอนเซอร์เราก็ไม่รู้จะเอาไปทำอะไร แต่ว่าตอนนี้เราเริ่มเข้าใจแล้วว่าเราใช้ประโยชน์จากมันได้จริงๆ”

ขณะเดียวกัน Kerry Express เองก็เพิ่งค้นพบความสามารถในการสื่อสารประเด็นทางสังคมที่ไม่มีใครเคยคิดมาก่อนว่าจะเล่าผ่านแบรนด์ขนส่งได้

“ในช่วงโควิด เราเห็นว่าขนส่งเข้ามาช่วยส่งของจำเป็น เช่น ถุงยังชีพแต่โปรเจกต์นี้ทำมากไปกว่านั้นคือการท้าทายวงการ ตั้งคำถามว่าขนส่งทำอะไรมากกว่าส่งของได้ไหม เราพูดถึงเรื่องดีไซน์หรือการสื่อสารบอกเล่าปัญหาผ่านขนส่งได้ไหม

“เราอยากรู้ฟีดแบ็กว่าการที่ขนส่งเจ้าหนึ่งเริ่มต่อจิ๊กซอว์ตัวแรกจะสร้างโมเมนตัมอะไรต่อ ปีหน้าเราอาจจะได้เห็นแบรนด์ที่ทำธุรกิจอื่นๆ พูดเรื่องปัญหาสังคมมากขึ้น ได้เห็นแบรนด์ที่ไม่ได้หาเงินอย่างเดียว แต่ยังเอาความเชี่ยวชาญของตัวเองมาทำประโยชน์ สร้างสรรค์ได้เหมือนกัน” ส้มเล่าในมุมมองของแบรนด์ที่ดูห่างไกลจากปัญหาการศึกษาสุดๆ

“เราว่า Limited Education ทำหน้าที่นี้แหละ ถ้าถามถึงตัวเงิน ปัญหาการศึกษามันใหญ่มาก เงินที่เราระดมทุนได้อาจจะไม่สามารถช่วยน้องๆ ที่ประสบปัญหาทุกคนในประเทศนี้ได้ แต่ถ้ามันสามารถหย่อนคำถามในคนบางคน ในแบรนด์บางแบรนด์ว่า เฮ้ย แล้วฉันทำอะไรเพื่อการศึกษาได้บ้างเราก็ดีใจมากแล้ว” พิสรุปพร้อมรอยยิ้ม

อย่างที่บอกไว้ แน่นอนว่าหากระบบในภาพใหญ่ยังไม่ขยับก็ไม่ใช่เรื่องง่ายที่ Limited Education จะแก้ปัญหาการศึกษาได้อย่างเบ็ดเสร็จ แต่คนกลุ่มนี้อาจเป็นกำลังที่จุดประกายให้คนอื่นๆ ได้เห็นว่าเราทุกคนล้วนทำอะไรบางอย่างเพื่อช่วยเหลือสังคมได้

ไม่ว่าจะเป็นครีเอทีฟเอเจนซี ศิลปิน บริษัทขนส่ง หรือแม้แต่เราทุกคนเองก็ตาม

The post Limited Education x Kerry Express โครงการที่ชวนทุกคนมาแก้ปัญหาการศึกษาแบบ express จากบ้านคุณ appeared first on a day magazine.