ท็อป-พิพัฒน์ อภิรักษ์ธนากร และ นุ่น-ศิรพันธ์ วัฒนจินดา น่าจะเป็นนักแสดงคู่แรกๆ ที่พูดและทำเรื่องสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ข่าวบันเทิง ทำอย่างหนักแน่น ต่อเนื่อง ถึงขั้นพิมพ์คำว่า คู่รักรักษ์โลก ใน Google ภาพของพวกเขาสองคนจะโผล่ขึ้นมาโดยไม่ต้องใส่ชื่อสกุล พร้อมกับข่าวกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมเรียงให้อ่านยาวหลายหน้า

ทั้งสองคนเริ่มต้นจากกิจการเล็กๆ ชื่อ ECOSHOP ร้านขายสินค้าเพื่อสิ่งแวดล้อมแห่งแรกในสยามสแควร์ การทำธุรกิจในวันที่คนไม่เข้าใจว่าทำไมต้องซื้อสินค้าแพงๆ เพื่อสิ่งแวดล้อมนั้นไม่ง่าย โชคดีที่พวกเขาไม่ยอมแพ้ งานหลักของท็อปและนุ่นปัจจุบันคือการทำ ECOLIFE แอปพลิเคชั่นบันทึกกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อม แลกเปลี่ยนเป็นผลตอบแทนจากผู้สนับสนุน นอกจากนี้ยังรับเป็นที่ปรึกษา ออกแบบ และผลิตสื่อเพื่อสิ่งแวดล้อมในนามบริษัท คิด คิด จำกัด พวกเขามีส่วนในกิจกรรมเพื่อสิ่งแวดล้อมของหลายองค์กร ทั้งออกหน้าทำเองและอยู่หลังฉากคอยแนะนำ ผลักดัน ให้สิ่งที่เขาเชื่อมาตลอดสิบกว่าปีผลิดอกออกผลยิ่งขึ้น

คนใกล้ตัวที่เคยเห็นพวกเขาในอดีต คงไม่เชื่อว่าจากกิจการเล็กๆ จะเติบโตกลายเป็นธุรกิจที่ทำเพื่อเลี้ยงชีพและเพื่อสังคมแบบพอดีๆ วันนี้ท็อปและนุ่นเป็นเหมือนพี่ใหญ่ในแวดวงคนทำคอนเทนต์สายสิ่งแวดล้อม เราชวนพวกเขามาอัพเดตชีวิตเบื้องหลัง ECOLIFE ในวาระที่ทำงานนี้มายาวนาน และมุมมองที่พวกเขามีต่องานสายสิ่งแวดล้อมที่ดูจะเป็นคำยอดฮิตที่ต้องมีในทุกกิจกรรมของทุกองค์กร 

ในวันที่โลกกำลังวิกฤต พวกเขาเชื่อมั่นว่า หากทำให้คนหมู่มากอินเรื่องนี้ แม้เล็กน้อยแต่ต่อเนื่อง ทุกอย่างก็ยังไม่สายเกินไป 

ถ้าทำให้คนบนฐานพีระมิดเปลี่ยนพฤติกรรม อิมแพ็กต์ย่อมเยอะกว่าการสื่อสารกับคนตรงยอดพีระมิดที่รักษ์โลกอยู่แล้ว

ท็อป: ปีนี้เราทำ MOU กับมหาวิทยาลัยผ่านกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เอา ECOLIFE ให้เด็กๆ 157 มหาวิทยาลัยทั่วประเทศได้ใช้ 

เด็กในมหาวิทยาลัยอินเรื่องสิ่งแวดล้อมแตกต่างกัน บางคนอินมาก บางคนอินน้อย ผมก็เลยทำแคมเปญนี้ขึ้นมาชื่อว่า ‘อินมาก อินน้อย’ เรามองว่าเด็กที่อินน้อยๆ ก็สามารถที่จะทำกิจกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้ จะอินมากหรือน้อยก็ได้ ก็เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้เหมือนกัน ไม่ใช่แค่นิสิตนักศึกษา มันขยายไปสู่คนอื่นได้ และแผนเราไม่จบที่มหาวิทยาลัยอย่างเดียว 

กลุ่มต่อไปที่อยากจะไปคุยเพิ่มคือเด็กที่เรียนระดับมัธยมศึกษา ผมจะไปคุยกับทางกระทรวงศึกษาธิการ หรือไม่ก็อาจจะคุยกับกรุงเทพมหานคร เพื่อให้เด็กในโรงเรียนมัธยมช่วยกันทำเรื่องสิ่งแวดล้อม เราอยากให้เขาเข้าใจเรื่องนี้แล้วโตไปด้วยกัน สมมติว่าเด็กคนนี้ลงทะเบียนในแอปตอนอยู่ ม.2 พอเขาเรียนจบมหา’ลัย ไปทำงาน เราก็จะโตกับเขาไปเรื่อยๆ กระตุ้นให้เขาได้ทำกิจกรรมเรื่องสิ่งแวดล้อมได้อย่างต่อเนื่อง

นุ่น: ตอนนี้พี่ท็อปจะดูภาพรวมของแอปพลิเคชั่นกับทิศทาง เราไม่ได้ดูแค่แอป แต่ดู customer journey ร่มใหญ่ นุ่นจะมาเติมเต็มในส่วนของโซเชียลมีเดียที่เพิ่งเริ่มทำกันมา ถ้าให้พูดตามตรง เมื่อก่อนพอพูดเรื่องสิ่งแวดล้อม คนก็จะเห็นเราสองคนเป็นเหมือนคู่รักรักษ์โลก แล้ววันหนึ่ง เราก็รู้สึกว่ามันจะหยุดอยู่แค่นุ่นกับท็อป คนสนใจแค่คำว่าคู่รัก แต่ไปไม่ถึงคำว่ารักษ์โลก 

พอเราเจอเป้าหมายที่อยากจะสื่อสาร คือเด็กรุ่นใหม่ วิธีการสื่อสารจากเราสองคน อาจจะได้ในเชิงพี่ใหญ่แนะนำน้อง แต่เราคิดว่าการสื่อสารกับเด็กยุคนี้ควรให้เขาเป็นคนคุยเหมือนภาษาของเขามากกว่า เราเลยก็ฟอร์มทีมโซเชียลจะสื่อสารกับเขาแบบไหน อันนี้คืองานที่นุ่นดูแล 

คนที่สนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมจริงๆ ไม่ต้องไปบอกอะไรหรอก เขาทำอยู่แล้ว แต่สิ่งที่จุดประกายเราคือ ถ้าคนที่เป็นฐานของพีระมิดไม่ได้สนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมมาก ถ้าเราสามารถทำให้คนกลุ่มนี้เห็นประโยชน์ เปลี่ยนพฤติกรรมคนละนิด คนละหน่อย อิมแพ็กต์ที่เกิดขึ้นย่อมเยอะกว่าคนที่อยู่ตรงยอดพีระมิดที่รักษ์โลกอยู่แล้ว ประจวบกับที่พี่ท็อปบอกว่า เขาได้เด็กมหา’ลัยที่แบบเป็นกลุ่มสื่อสาร มันเลยต่อจิ๊กซอว์ว่างั้นเราพูดแค่อินมากอินน้อยแล้วกัน ไม่ได้อยากบังคับใคร ไม่ได้อยากตีหน้าว่า เธอเป็นคนไม่ดีนะ เธอแบบไม่ได้รักโลก คือจริงๆ ใครๆ ก็ทำเพื่อสิ่งแวดล้อมได้ 

ท็อป: เราคิดว่าทุกคนมีสิทธิในการที่จะอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี เราเลยทำ ECOLIFE หลังจากนั้น เราพัฒนา ECOMAP ขึ้นมา เป็น destination ที่ทำให้รู้ว่าเราจะไปทำกิจกรรมเรื่องสิ่งแวดล้อมต่างๆ ที่ไหนบ้าง เช่น จะไปกินข้าว แยกขยะ ไปสวนสาธารณะ เติม EV ทำกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมได้ที่ไหนบ้าง 

ถ้ามันเป็นไปได้ ในแง่ของกลยุทธ์การหารายได้ เรามองว่าอยากที่จะทำให้มันสอดคล้องกับแนวคิด people wealth planet health เราอาจทำเป็น blockchain ถ้าวันนี้เราทำงานเพื่อแลกกับเงิน ต่อไปเราทำเพื่อสิ่งแวดล้อมแลกกับ coin ซึ่งสามารถสะสมและแลกเปลี่ยนกันได้ นั่นคือภาพที่เราอยากทำให้ถึง 

ตอนนี้สิ่งที่เราทำคือ ให้คนได้เข้ามาใช้แพลตฟอร์มของเรา แล้วก็ทำให้แพลตฟอร์มเติบโตขึ้น แน่นอนว่าเรื่อง user ก็สำคัญ เราเลยเจาะกลุ่มเป็นกลุ่มๆ ไป ตอนนี้เราได้กลุ่มนิสิตนักศึกษา เราก็จะไปกลุ่มอื่นๆ ต่อ ขยายความร่วมมือสำหรับ destination ใหม่ที่จะดึงคนเข้ามา เช่น ร้านขายสินค้าออร์แกนิก Plant based ร้านกาแฟที่ต้องการอยากจะลด Single-use plastics มูลนิธิที่รับของบริจาค ฯลฯ ผมจะเก็บข้อมูลเพื่อเอามาพัฒนาแอปให้ดีขึ้นเรื่อยๆ

ตอนนี้คนใช้ ECOLIFE ส่วนใหญ่เป็นพนักงานออฟฟิศ เพราะว่าช่วง 3 ปีก่อนที่เราพัฒนาแอปนี้ เรามีกลุ่มผู้ใช้เป็นนิสิตนักศึกษา 3 ปีผ่านไปเขากลายมาเป็น first jobber กลุ่มที่สองที่เรากำลังเอาเข้ามาในระบบ end user คือนิสิตนักศึกษาที่เรากำลังทำงานอยู่ ณ ตอนนี้ รวมประมาณ 80,000 ดาวน์โหลด ทำกิจกรรมได้ประมาณ 2,000,000 แอ็กชั่น 

เราไม่ได้เข้าไปด้วยภาพสวยว่าทำเรื่องสิ่งแวดล้อมแล้วดี เรามาเพื่อช่วยแก้ปัญหา 

นุ่น: คนเปิดรับและต้อนรับเรามากขึ้น ก่อนโควิดประเทศไทยเพิ่งประกาศว่าจะไม่ใช้พลาสติกในร้านสะดวกซื้อ มันกำลังจุดติด พอโควิดมา มันก็มาพร้อมกับการตระหนักเรื่องความสะอาด เราต้องกักตัว อยู่บ้าน ใช้บริการเดลิเวอรี่สั่งอาหาร Single-use plastics กลับมา แต่มันก็เปิดช่องทางใหม่ๆ สำหรับเรื่องสิ่งแวดล้อมสำหรับเราเหมือนกัน เพราะว่ามันทำให้เรื่องของคนที่ พอผ่านเวลาไปสักพัก เขาเริ่มพบว่าพลาสติกเต็มห้องเลย คนก็จะเริ่มหันมาสนใจเรื่องเกี่ยวกับขยะและการกำจัดขยะที่ถูกวิธีซึ่งเมื่อก่อนการจัดการขยะที่ถูกวิธีมันเป็นเรื่องที่แบบไม่ค่อยถูกพูดถึงเท่าไหร่ ในแอปเราก็จะเริ่มมีจุด drop point สำหรับการเอาขยะที่เกือบครึ่งไปจัดการเขาได้ถูกวิธี มันก็เหมือนเปิดเส้นทางสำหรับเรื่องสิ่งแวดล้อมใหม่ๆ ของเราเหมือนกัน 

เหตุผลที่เราสร้างความร่วมมือสำเร็จ หนึ่งคือเรามักจะได้เจอคนที่เห็นงานเราแล้วเก็ตว่ากำลังทำอะไร สอง การที่เราพูดสะท้อนความจริงว่าคนทั่วไปเวลาจะทำเรื่องสิ่งแวดล้อม ปัญหาที่เขาเจอคืออะไร เราไม่ได้เข้าไปด้วยภาพสวยว่าทำเรื่องสิ่งแวดล้อมแล้วดี เรามาเพื่อช่วยแก้ปัญหา นุ่นว่าสองปัจจัยนี้ทำให้เราได้ความร่วมมือจากหลายๆ ที่ คือต้องบอกว่าหลายๆ ที่เขาสนใจเรื่องนี้นะคะ เพียงแต่ภาพที่เขาเห็น กับภาพที่เราเป็น บางทีไม่สอดคล้องกัน เลยทำให้ไม่เกิดโปรเจกต์อะไร หรือไม่เขาอาจจะมีนโยบายสิ่งแวดล้อมในวิถีของเขา ซึ่งอาจจะไม่สอดคล้องกับเรา แต่นุ่นคิดว่าวันหนึ่งเดี๋ยวมันก็จะทำให้เราเจอกันไม่ว่าวิธีการใดวิธีการหนึ่ง 

ท็อป: ECOLIFE ในช่วงแรกใช้วิธีการทำธุรกิจ 2 รูปแบบ หนึ่งคือเราใช้วิธีการแบบ Social Enterprise อีกอันนึงเราใช้วิธีการแบบ Start up เอาสองอย่างนี้มาผสมกัน ลงรายละเอียดก็คือ การลงทุนเริ่มต้นจากการที่ผมเคยทำ ECOSHOP ขายสินค้า ผมไปทำโปรเจกต์ มีเงินในบริษัทก้อนนึง ในระบบ SE จะต้องแบ่ง 30 เปอร์เซ็นต์กลับคืนสู่สังคมและสิ่งแวดล้อม หลังจากนั้นผมเห็นว่ามันมีโอกาสในการเติบโต ก็ลงทุนเพิ่ม ณ เวลานี้ผมไม่จำเป็นต้องใส่เงินของผมหรือนุ่นลงไป แต่ใช้วิธีขายเป็น project base 

ผมยกตัวอย่างลูกค้าบางท่านให้เห็นภาพมากขึ้น กฟผ. หรือ EGAT ต้องการปลูกป่าเพื่อช่วยลดคาร์บอนให้ครบ 1 ล้านไร่ เราเลยคิดแคมเปญใหญ่ชื่อ ‘ปลูกป่า ล้านไร่’ โดยทำตั้งแต่คิดชื่อ การออกแบบทั้งหมด จัดงานบันทึกความร่วมมือ แต่งเพลง ทำคลิปโปรโมต และที่สำคัญคือใช้ ECOLIFE เป็นเครื่องมือในการให้คนไทยร่วมถ่ายรูปต้นไม้จากแอปเรา คุณจะถ่ายมากเท่าไหร่ก็ได้ ต้นเดิมซำ้ๆก็ได้ เพราะทุกต้นที่คุณถ่าย เราจะแจ้งจำนวนไปที่ กฟผ. แล้วเราจะเอาไปปลูกในพื้นที่จริง อีกไม่นานก็จะพานิสิตนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยต่างๆ นั่งรถไฟไปปลูกป่ากันที่ชุมพรด้วย เราจะไปปลูกป่ากันทั่วประเทศจนครบ 1 ล้านไร่ในที่สุด (สามารถเข้าดูได้ที่ www.ecolifeapp.com)

นุ่น: การเป็นท็อปและนุ่นคือประตูบานนึง เปิดโอกาสให้เราเข้าไปเจอกับลูกค้าระดับองค์กร แต่ถ้าตอบคำถามว่าทำไมลูกค้าถึงเลือกที่จะใช้เรา หนึ่งคือเราเป็น technology เรามาเจ้าแรกๆ สองคือการที่เรามีข้อมูล สามเราเป็นเหมือน third party ในเรื่องสิ่งแวดล้อม ถ้าสังเกตจากสิ่งที่พี่ท็อปเล่าเมื่อกี้ ลูกค้านับเองก็ได้ ไม่ยาก แต่พอเราเป็น third party ข้อมูลหลายอย่างถูกติดตามได้ เป็นข้อมูลที่สะท้อนความเป็นจริง แล้วเราก็มี เราเป็นเหมือน community สำหรับคนที่สนใจเรื่องนี้แทนที่เขาจะไปพูดกับใครๆ ก็ได้ ส่วนหนึ่งเสียงของเขาจะถูกนำมาพูดกับคนที่สนใจเรื่องนี้ 

วันนี้เราตกผลึกบางอย่าง เราเคยอยากลองเพิ่มความเป็นธุรกิจ เคยคิดว่าเรื่องส่ิงแวดล้อมหาตังค์ยากเนอะ แต่วันหนึ่งในอายุเท่านี้ นุ่นรู้สึกว่ามันคือคำว่า Social Enterprise ที่เราตั้งใจเป็นตั้งแต่เริ่มต้น มันคือจุดแข็ง ตอบ passion และการอยู่ได้ของเรา วันนี้นุ่นไม่ได้อยากบอกพี่ท็อปว่าไปขอระดุมทุนซีรีส์นี้ๆ เถอะ เพราะนุ่นรู้สึกว่าสิ่งที่เรากำลังทำอยู่เป็นสมดุลที่ดี การได้ตังค์เยอะกับสิ่งที่เราทำอยู่ไม่ใช่เส้นทางเดียวกัน คนละ speed แล้วนุ่นก็รัก speed นี้ รักพลังงานของทีม ประมาณนี้ นุ่นโอเคแล้ว 

ท็อป: ในทุกๆ การสัมภาษณ์ เราจะปิดท้ายอยู่เสมอว่าเราก็ไม่ได้เป็นคนดี คือเราสนใจเรื่องสิ่งแวดล้อม แต่เราสนใจแบบที่ยังมีกิเลสอยู่ ไม่ได้สามารถปั่นจักรยานไปได้ทุกที่ ไม่ได้กินอาหารออร์แกนิกหรือแพลนต์เบสด์ ได้ตลอดเวลา เราเรียกตัวเองว่าเป็น flexitarian ผมยืดหยุ่นมากขึ้น เมื่อก่อนผมจะตึงกับการทำงานมาก เพราะอยากให้คนเห็นว่า เวลาเราพูดถึงเรื่องสิ่งแวดล้อม แล้วถ้าเขาจ้างเรา เราจะยิ่งทำอะไรลวกๆ ให้ลูกค้าเราไม่ได้ ผมจะตึงมากกับกระบวนการ แต่ตอนนี้ผมผ่อนมากขึ้น 

นุ่น: ยกตัวอย่างการดูแลน้องๆ ในทีมโซเชียลมีเดีย พอเราเหมือนตั้ง BU ใหม่ขึ้นมา เรารู้ว่ากระแสดราม่าในโซเชียลมีเดียเดี๋ยวนี้ดราม่าง่ายมาก เมื่อก่อนเราจะซีเรียสมากว่า เฮ้ย ปล่อยไม่ได้นะ คำว่ายืดหยุ่นทำให้เราเปลี่ยนวิธีคิดทำงานกับทีม เพิ่มพื้นที่ให้เขาได้ลองผิดลองถูก เราชอบพูดว่า ลองเลย ผลเป็นไงไม่รู้เหมือนกัน ผิดเดี๋ยวกูขอโทษแทน มันเลยทำให้ทุกอย่างโตขึ้น แล้วเวลาที่เรายืดหยุ่น เราจะเห็นคนสนุก สุดท้ายงานออกมาดีเสมอในทุกมิติเลย

การทำเพื่อสิ่งแวดล้อมแค่วัน World environment day วันเดียว ไม่มีอิมแพ็กต์เท่ากับคนหนึ่งคนพกกระบอกน้ำไปเรื่อยๆ 

ท็อป: ผมว่าชีวิตและงานประจวบเหมาะกันพอดี เรามีแพสชั่นเรื่องสิ่งแวดล้อม วันหนึ่งเราทำให้มันเป็นธุรกิจได้ แล้วภรรยาผมก็สนใจเรื่องนี้ด้วย ดังนั้นก็สามารถทำควบคู่กันไปได้ โดยที่ไม่ได้รู้สึกว่าเวลามีปัญหาแล้วกูเลิกดีกว่า มันยังไม่ถึงจุดนั้น สิ่งที่เราทำตอบโจทย์ทั้งหมด เราก็เลยทำมันได้ต่อเนื่องยาวมาสิบกว่าปีแล้ว และคิดว่าคงทำเรื่องนี้ไปเรื่อยๆ 

นุ่น: ECOLIFE นำเสนอเรื่องสิ่งแวดล้อมด้วยท่าทีเป็นมิตร นุ่นสนใจเรื่องอิมแพ็กต์ เรามีความเป็นศิลปินสูง เมื่อไหร่ที่ถูกบังคับ จะทำได้ไม่นาน แต่เมื่อไหร่ที่มันถูกจริตกับความชอบ เราจะทำได้เรื่อยๆ เหมือนกันค่ะ วิถีที่เราจะผสมผสานเรื่องสิ่งแวดล้อมเข้ากับวิถีชีวิต เพราะเรารู้ว่าการทำอย่างละนิดละหน่อย คนหนึ่งทำแค่เรื่องเดียวก็ได้ แต่จำนวนมาก ทำได้นาน นั้นดีกว่า การทำเพื่อสิ่งแวดล้อมแค่วัน World environment day วันเดียว ไม่มีอิมแพ็กต์เท่ากับคนหนึ่งคนพกกระบอกน้ำไปเรื่อยๆ 

ท็อป: ผมทำคอนเทนต์สิ่งแวดล้อมก่อนก็จริง แต่มาก่อนไม่ได้แปลว่าเก่งกว่า หรือจริงๆ ผมอาจจะไม่ได้มาก่อนด้วยซ้ำ เป็นแค่คนที่อยู่ใน spotlight คนแรกๆ สิบกว่าปีที่แล้วเราเป็นเด็กรุ่นใหม่ที่สนใจเรื่องนี้ มีรุ่นพี่ที่อินมากสอนเรา ได้ความรู้มามากมาย วันหนึ่ง สิบกว่าปีผ่านไป เราโตขึ้น มีน้องที่อายุน้อยกว่าเข้ามา เด็กตอนนี้เก่งมาก ผมเพิ่งเริ่มทำโซเชียลมีเดียขณะที่คนอื่นทำไปนานแล้ว ผมชื่นชมและเอาน้องมาเป็น reference ต้องขอความรู้จากเขาด้วยซ้ำว่าทำยังไงนะ 

นุ่น: สิบกว่าปีก่อนพี่ท็อปเปิด ECOSHOP ร้านเล็กๆ ตรงสยามฯ กว่านุ่นจะขายสมุดที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเล่มนึง 240 บาท พูดชั่วโมงนึงยังขายไม่ได้เลย เพราะคนไม่เก็ตคำว่าอีโค่แปลว่าอะไร ทำไมต้องจ่ายแพงขนาดนั้น โคตรเหนื่อย มีอยู่ร้านเดียว แต่ตอนนี้เรามีเพื่อนที่ช่วยกันพูดเรื่องนี้ อีกอันที่อยากบอกจากใจคือ เราพยายามถอยตัวตนของเราออกมา ให้น้องๆ ในทีมก้าวเข้ามามีบทบาทเรื่องสิ่งแวดล้อม กับกลุ่มเป้าหมายที่เราอยากพูดด้วย เพราะสุดท้ายเราต้องพูดภาษาเดียวกับผู้ฟัง เด็กรุ่นใหม่ passion แรงมากๆ พลังแบบนี้จะไปขับเคลื่อนเป็นกลุ่มเป็นก้อน ซึ่งมันย่อมดีกว่าการพูดคนเดียว 

ท็อป: เราอยากทำให้สิ่งที่เราทำเด่นกว่าท็อป-นุ่น เอาฟังก์ชั่นที่มีมาสื่อสาร ต้องผลักดันทั้งงาน และผลักดันคนรุ่นใหม่ แนวความคิดใหม่ที่มาจากเด็กเจนใหม่ ผมเชื่อว่าพวกเขามีพลัง เขามีความรู้ ผลักทำให้เขามาอยู่แถวหน้า แล้วเราจะคอยสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง 

นุ่น: เรามองเรื่องความยั่งยืนของ ECOLIFE มากกว่า ไม่ได้มองเรื่อง branding ความเป็นท็อปนุ่นหรือคู่รักรักษ์โลก ถ้าอีโค่ไลฟ์จะยั่งยืน ต้องมีเราสองคนให้น้อยที่สุด แล้วให้ตัวมันเป็นตัวกระบอกเสียงที่ดีที่สุด 

The post การผจญภัย 15 ปีบนเส้นทางการทำงานด้านสิ่งแวดล้อมของท็อป-นุ่น ECOLIFE appeared first on a day magazine.

การผลิตแก้วเคยเป็นอุตสาหกรรมหลักในหลายประเทศ ไต้หวันเป็นหนึ่งในนั้น ในอดีตผลิตภัณฑ์แก้วร้อยละ 40 จากทั่วโลกส่งออกจากไต้หวัน แต่เมื่อเวลาผ่านไป โรงงานผลิตย้ายไปที่ประเทศจีนและแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อุตสาหกรรมการผลิตแก้วในไต้หวันกลายเป็นธุรกิจที่ซบเซา จนกระทั่งมีโรงงานหนึ่งชื่อว่า Spring Pool Glass นำนวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้ในการพัฒนาวัสดุแก้ว

หลายปีที่ผ่านมา โรงงานยึดหลักการผลิตที่คำนึงเรื่องสิ่งแวดล้อม ทุกปีจะมีการรีไซเคิลแก้วที่ถูกทิ้งร่วมแสนตัน ผ่านการจัดแยกหมวดหมู่และแปรรูปเป็นวัสดุที่นำมาใช้ผลิตผลิตภัณฑ์ได้ เพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับโลก ในขณะเดียวกันก็ต้องตอบโจทย์ธุรกิจ นำหลักการ ‘เศรษฐกิจหมุนเวียน’ มาใช้กับการออกแบบผลิตภัณฑ์จากแก้วที่ถูกทิ้ง มอบคุณค่าจากการรังสรรค์นวัตกรรมใหม่

T.A Wu ผู้บริหาร Spring Pool Glass บอกว่า เศรษฐกิจหมุนเวียนไม่ใช่แค่การรีไซเคิล แต่คือการสร้างคุณค่าให้กับสินค้าขึ้นมาใหม่ ด้วยแนวคิดนี้บริษัทจึงทำโครงการชื่อว่า W Glass Project นำกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านการรีไซเคิลมาจัดการขยะแก้ว แปรรูปเป็นสินค้าใหม่โดยทำงานร่วมกับนักออกแบบแก้ว สร้างสินค้ารูปลักษณ์ใหม่ที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ยังร่วมงานกับ W Hotel นำขยะแก้วของบาร์ในโรงแรม แปรรูปเป็นหินแก้วนาโนที่มีความแปลกใหม่ แล้วนำสินค้านี้กลับไปใช้งานในโรงแรมตามเดิม สุดท้ายโรงงานพัฒนาแก้วรีไซเคิลที่เรียกว่า WOWMOON นำมาจำหน่ายคู่กับขนมไหว้พระจันทร์ กลายเป็นการเพิ่มมูลค่าที่ดูน่าสนใจ 

หลังจบ W Project โรงงานก็เริ่มต้นโปรเจกต์ใหม่ชื่อ W Loop Action เชิญชวนร้านค้าให้มาใช้ภาชนะแก้วของ Spring Pool Glass เมื่อทำแก้วแตกระหว่างใช้งาน ร้านค้าสามารถนำเศษแก้วกลับมารีไซเคิลที่โรงงานแล้วรับแก้วใบใหม่กลับไปใช้ได้ วิธีการแปรรูปจะอิงตามรูปแบบการรีไซเคิลของ W Loop โดยเฉพาะ กิจกรรมนี้เชิญชวนให้ลูกค้าหันมาเริ่มรีไซเคิล ทำให้ร้านอื่นเห็นเป็นแบบอย่าง เป็นการโปรโมตและเชิญชวนคนทั่วไปให้รู้จักเรื่องเศรษฐกิจหมุนเวียนได้อย่างเข้าใจง่าย รวมถึงให้กลุ่มลูกค้าออกมาเคลื่อนไหวแนวทางการสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนร่วมกัน

นอกจากการออกแบบสินค้า นำเอาหลักเศรษฐกิจหมุนเวียนมาเป็นแนวคิดในแบบจำลองธุรกิจแล้ว ล่าสุดโรงงานขับเคลื่อนเรื่องนี้ผ่านการแสดงนิทรรศการชื่อว่า The Loop Circular Design Exhibition ทำให้ช่องว่างระหว่างคนทั่วไปกับประเด็นที่น่าเบื่ออย่างเศรษฐกิจหมุนเวียนใกล้กันมากขึ้น

นิทรรศการนี้ Spring Pool Glass ร่วมกับ Joe Fang Studio สร้างงานเกี่ยวกับแก้วรีไซเคิลและเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยใช้เสียงของแก้วมาเป็นเครื่องมือหลัก งานชิ้นแรกทีมงานนำขยะแก้วจำนวนนับพันใบมาจัดแสดงเป็นรูปทรงกระบอกขนาดใหญ่ บริเวณใกล้ชิ้นงานจะมีหูฟังให้ผู้เข้าชมได้ฟังเสียงแบบ noise ที่เกิดขึ้นระหว่างกระบวนการรีไซเคิลแก้ว

ห้องต่อไปจะเรียกว่า ‘ระเบียงลมพัดแก้ว’ เป็นทางเดินที่เมื่อมีคนเดินผ่าน เราจะได้ยินเสียงที่เหมือนเสียงระฆังซึ่งเกิดจากลมที่พัดแก้วใบที่แขวนอยู่ ส่วนสุดท้ายเป็นพื้นที่แสดงข้อมูลแผนการเกี่ยวกับการออกแบบและเศรษฐกิจหมุนเวียน ทีมงานเล่าเรื่องนี้โดยสร้างห้องที่บนพื้นเต็มไปด้วยลูกแก้ว เราสามารถเหยียบบนพื้นแก้วนี้พร้อมกับฟังข้อมูลเศรษฐกิจหมุนเวียนบนโดมด้านบนได้

การทำงานออกแบบที่พูดถึงเศรษฐกิจหมุนเวียน ไม่จำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีล้ำเลิศ สิ่งสำคัญคือนักออกแบบต้องคิดถึงการเลือกใช้วัสดุ คำนึงถึงเรื่องธุรกิจ จนถึงการใช้งานของผู้บริโภค ให้คนที่ซื้อไปได้รับรู้ถึงประเด็นนี้ผ่านการใช้งานจริง เป็นการนำประเด็นเรื่องความยั่งยืนและสิ่งแวดล้อมเข้ามาอยู่ในชีวิตประจำวันของเราทุกคนได้

ขอบคุณ Facebook page 雖然媽媽說那裡太危險 การออกแบบไต้หวันและไทย สำหรับการเอื้อเฟื้อข้อมูล

The post Spring Pool Glass โรงงานแก้วไต้หวันที่เล่าเรื่องเศรษฐกิจหมุนเวียนและรีไซเคิลผ่านงานออกแบบและนิทรรศการร่วมสมัย appeared first on a day magazine.

หนึ่งในนั้นคือ CIRCULAR แบรนด์เสื้อผ้าน้องใหม่ไฟแรงที่มาในคอนเซปต์มินิมอลคลาสสิกที่ต้องการสื่อสารว่า ผ้ารีไซเคิลนั้นใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน ความเก๋คือเสื้อผ้าเหล่านี้ผลิตจากเสื้อผ้าเก่าและเศษผ้าเหลือทิ้งที่นำไปคัดแยกสี ปั่นเป็นด้าย ทอเป็นผืน แล้วจึงนำมาเย็บเป็นเสื้อยืด กางเกง เดรส ถุงเท้า และรองเท้า โดยไม่ใช้ฝ้ายปลูกใหม่และปราศจากการฟอกย้อมด้วยสารเคมี

ความน่ารักของเสื้อผ้าเหล่านี้คือ เราจะได้ครอบครองเสื้อผ้าที่มีเพียงตัวเดียวบนโลก ที่แม้สีสันอาจใกล้เคียงกันแต่ลวดลายและเนื้อผ้าไม่ได้เหมือนกันเป๊ะๆ ซึ่ง วัธ–จิรโรจน์ พจนาวราพันธุ์ หลานชายของอากงและคุณยายผู้ก่อตั้งกล่าวว่า นี่แหละคือเสน่ห์ของผ้ารีไซเคิลที่เขาอยากให้ทุกคนเข้าใจ

แต่การทำ CIRCULAR และการปรับโฉม SC GRAND โดยทายาทอย่างเขาจะสนุกและเต็มไปด้วยความตั้งใจที่จะเซฟสิ่งแวดล้อมมากกว่านี้ยังไง จิรโรจน์รอเราในอาคารแห่งพลังงานหมุนเวียนของเขาแล้ว

รักษ์โลกตั้งแต่รุ่นยาย

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2508 หรือเมื่อ 56 ปีที่แล้ว จิรโรจน์เล่าว่า อากงของเขาเคยมีประสบการณ์ในวงการอุตสาหกรรมสิ่งทอมาก่อน โดยได้เปิดกิจการซื้อมา-ขายไปเศษผ้า เศษด้าย และสารพัดขยะจากโรงงานผ้าอื่นๆ ก่อนจะปิดตัวลงและได้เริ่มก่อตั้งบริษัท แสงเจริญแกรนด์ จำกัด ในปี 2530 เพื่อรับผลิตเส้นใยเป็นหลัก เพราะคุณยายของเขาเห็นคุณค่าและโอกาสในขยะสิ่งทอว่าน่าจะต่อยอดได้

“คุณยายเล่าว่า ในวงการอุตสาหกรรมสิ่งทอไม่ค่อยมองว่าโรงงานเราเป็นโรงงานที่ดีเท่าไหร่ ถ้าจัดเราเป็นโรงงานผ้าก็จะถูกจัดเป็นผ้าเกรดบีลงไป และมีคนเคยบอกไว้ว่า โรงงานคุณยายนั้นเปลี่ยนอุจจาระให้เป็นทองได้ นั่นคือท่านเปลี่ยนสิ่งที่ไม่มีค่าให้กลายเป็นสิ่งที่มีคุณค่าได้”

จิรโรจน์ยกตัวอย่างว่า ขยะจากผ้าเหล่านี้ ลูกค้าจะนำไปทำเป็นม็อบถูพื้นบ้าง และในบางประเทศก็นำเข้าของเหล่านี้เพื่อใช้ทำเป็นธนบัตรบ้าง บางคราก็นำไปเพาะเป็นเห็ด และทำเป็นสำลีต่อได้ แต่เมื่อแสงเจริญแกรนด์เปลี่ยนมือมาสู่ทายาทรุ่นที่สองอย่างคุณน้าและคุณแม่ โรงงานก็เริ่มขยายบริการจากแค่ซื้อ-ขาย ไปเป็นการปั่นด้าย และเมื่อส่งต่อมาสู่มือของเขาและน้องชาย เขาก็ต่อยอดกิจการให้ไปไกลกว่านั้น

เขามองว่า คู่ค้าของโรงงานครอบครัวนั้นมีเพียงไม่กี่เจ้า แต่ละเจ้ายังถือเปอร์เซ็นต์สูงซึ่งอาจไม่มั่นคงเท่าไหร่ แถมเมื่อ 6-7 ปีที่แล้วยังเริ่มมีเว็บ Alibaba เกิดขึ้น คู่แข่งทางการตลาดก็น่าจะมากขึ้นด้วย เขาและน้องชายจึงเล็งเห็นว่า โรงงานของครอบครัวต้องเปลี่ยนแปลงอะไรสักอย่าง

“ช่วงนั้นผมเข้ามาเปิดแบรนด์สินค้าทำความสะอาดจากเส้นด้ายที่เราทำเอง ทั้งยังส่งขายม็อบถูพื้นสำเร็จรูปให้บริษัทในไทยและต่างประเทศ ซึ่งปัจจุบันรายได้จากแบรนด์ทำความสะอาดตรงนี้ก็มีมากถึง 10 เปอร์เซ็นต์ แต่จุดที่ผมเข้ามาดูแลเต็มตัวคือเมื่อประมาณสามปีที่แล้ว

“ผมกับน้องชายคิดกันว่า โรงงานด้านธุรกิจสิ่งทอในไทยหลายแห่งล้มหายตายจากไปมาก เราจะต่อยอดธุรกิจครอบครัวให้เติบโตอย่างยั่งยืนได้ยังไง แต่ยิ่งกลับมามองสิ่งที่ SC GRAND ทำเท่าไหร่ ก็ยิ่งเห็นว่าคุณค่าในการรักษาสิ่งแวดล้อมหรือลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของเรานั้นชัดเจนมาก ซึ่งตรงนี้แหละที่น่าจะทำให้เราไปต่อได้” จิรโรจน์ย้อนให้ฟังถึงความตั้งใจในการบริหาร

เสื้อผ้าจากขยะอุตสาหกรรมสิ่งทอที่ไม่ฟอกย้อม

SC GRAND ในรุ่นคุณแม่และคุณน้าเน้นนำเศษผ้ามาปั่นเป็นด้ายใหม่ ซึ่งมีเพียง 2 สี คือขาวและครีม แต่ SC GRAND ในยุคของเขาและน้องชายขยายขอบเขตไปมากกว่านั้น จิรโรจน์เข้ามาจัดระบบโรงงานใหม่ให้ตรวจสอบได้ จัดตั้งแล็บเพื่อควบคุมคุณภาพเนื้อผ้าและสี และขยายขอบเขตงานให้กว้างไกลกว่าเดิม คือนอกจากจะปั่นด้ายได้มากสีโดยไม่ใช้สารฟอกย้อม แต่อาศัยการคัดแยกขยะเศษผ้า เขายังนำด้ายเหล่านั้นมาทอเป็นผืนและเย็บเป็นเครื่องแต่งกายได้หลากหลาย 

เมื่อเทียบกับกระบวนการทอผ้าทั่วไป ผ้าจาก SC GRAND นั้นช่วยลดปริมาณน้ำในการปลูกฝ้ายและกระบวนการฟอกย้อม ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และสารเคมีสู่ธรรมชาติได้ในปริมาณมาก เรียกว่าผ้าผืนหนึ่งที่ได้มาแต่ละครั้งช่วยให้โลกอยู่ต่อได้ยาวนานขึ้น 

ข้อดีของผ้ารีไซเคิลรักษ์โลกเหล่านี้ก็อาจมีข้อสงสัยที่ทำให้คนไม่เข้าใจ ด้วยเพราะไม่ได้ฟอกย้อมสีของผ้าที่ได้ในแต่ละล็อต จึงไม่เหมือนกันร้อยเปอร์เซ็นต์ ทั้งเนื้อผ้าก็อาจกระด้างหรือนุ่มไม่เท่ากัน เนื่องจากนำเศษผ้าและด้ายที่มีอยู่แล้วมาทอใหม่ หากคนไม่เข้าใจกระบวนการตรงนี้ก็อาจมองว่า ผ้ารีไซเคิลนั้นไม่สะอาดและไม่ได้คุณภาพ ทั้งที่ผ่านมาตรฐานแล้วทั้งสิ้น

“สมมติลูกค้าคือคนขายอาหาร ส่วนเราคือผู้ผลิตเนื้อหมู เนื้อไก่ แต่ลูกค้าไม่เคยรู้จักวัตถุดิบของเราเลย ไม่รู้ว่าจะนำไปทำอะไรได้บ้าง ผมจึงคิดว่าเราต้องเปิดร้านอาหารของตัวเองเพื่อให้คนรู้ว่า วัตถุดิบของ SC GRAND นั้นนำมาทำเป็นอาหารได้หลายอย่างนะ”

ร้านอาหารที่เขาเปรียบเปรยจึงคือ CIRCULAR แบรนด์เสื้อผ้ามินิมอลภายใต้แบรนด์ SC GRAND เพื่อสื่อสารไปยังลูกค้ารายย่อย และลูกค้ากลุ่มใหม่ๆ ให้เข้าใจความงามและข้อดีของผ้ารีไซเคิล

CIRCULAR แบรนด์ที่สร้างขึ้นมาเพื่อสื่อสาร

CIRCULAR นั้นเกิดขึ้นเพื่อการสื่อสารว่า สารพันเครื่องแต่งกายจากผ้ารีไซเคิลนั้นสวมใส่ได้นานและใส่ได้จริงในชีวิตประจำวัน สไตล์เสื้อผ้าของแบรนด์รักษ์โลกแบรนด์นี้จึงเป็นความมินิมอลและคลาสสิก เพื่อให้ไม่ว่าจะกี่ปีผ่านไป เรายังคงหยิบเสื้อผ้าเหล่านี้มาสวมใส่ได้โดยไม่ตกเทรนด์

เสื้อผ้าแต่ละตัวทอขึ้นจากเส้นใยที่ไม่ได้แตกต่างกันนัก เพียงแต่ทอขึ้นด้วยสูตรและลักษณะการทอที่ไม่เหมือนกัน ผ้ารีไซเคิลจากขยะอุตสาหกรรมของ CIRCULAR จึงเป็นได้ตั้งแต่เสื้อยืด เสื้อโปโล เสื้อเชิ้ต เดรส สูท สเวตเตอร์ กางเกงยีน รองเท้า กระทั่งถุงเท้า ซึ่งมีสัมผัสที่คล้ายเนื้อผ้าแต่ละแบบที่เราคุ้นเคยกันจริงๆ ชนิดที่หากไม่บอกว่านี่คือผ้ารีไซเคิล เราก็แทบแยกไม่ออก 

“อย่างรองเท้าผ้าใบสามสีนี้ก็ทำมาจากด้ายสีเดียวกับเสื้อยืด เพียงแต่ทอด้วยสูตรที่ต่างกัน ส่วนพื้นยางนั้นคือพื้นยางรีไซเคิลที่ได้จากยางเหลือทิ้งในกระบวนการผลิต MANGO MOJITO แบรนด์รองเท้าที่ผมทำขึ้นตั้งแต่เรียนจบ” จิรโรจน์เล่าให้ฟังอย่างภูมิใจ พร้อมโชว์ให้เราเห็นชัดๆ ว่า เสื้อผ้าที่เขาสวมใส่คือเสื้อผ้าจากผ้ารีไซเคิลทั้งสิ้น

แต่ไม่ว่าจะเสกผ้าทอรีไซเคิลเป็นเครื่องแต่งกายรูปแบบไหน ผ้าเหล่านี้ล้วนสร้างขึ้นจากเส้นด้ายที่มีสีธรรมชาติซึ่งไม่ผ่านการฟอกย้อม ชื่อสีของเสื้อผ้าแต่ละชิ้นจึงได้รับแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเช่นกัน

“ลองเงยหน้าดูท้องฟ้าสิ เราจะเห็นว่ามันมีหลายสีรวมกัน ผ้าของเราก็เป็นแบบนั้น” เขาชี้ชวนให้เราดูความหลากหลายของธรรมชาติก่อนยกตัวอย่างให้ฟังว่าสี Cloud นั้นได้แรงบันดาลใจจากสีของก้อนเมฆบนท้องฟ้า สี Jelly in Landfill นั้นคือสีที่สื่อถึงการที่มนุษย์ไม่รู้จักแยกและหมักขยะมูลฝอยให้เกิดประโยชน์ จนต้องนำไปกองสุมกันเป็นลานกว้าง ซึ่งส่งผลต่อมลพิษทางอากาศ ดิน และน้ำอย่างมาก และสี Deep Sea นั้นคือสีที่ได้รับแรงบันดาลใจจากน้ำทะเลลึกเพื่อสะท้อนว่า ในความลึกแต่ละระดับนั้นอุดมด้วยทรัพยากรทางทะเลหลากหลาย แต่ในระดับความลึกที่ 1,500 เมตร กลับเต็มไปด้วยอวนจับปลาที่หลงเหลือจากการประมงที่ไม่ใส่ใจระบบนิเวศ

รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ทั้งหมดนี้เป็นรายละเอียดที่เขาและทีมงานคิดอย่างรอบคอบที่สุด เพื่อให้ธุรกิจครอบครัวไม่ใช่ธุรกิจ greenwashing ที่แสวงหาผลประโยชน์จากประเด็นสิ่งแวดล้อม เขาจึงกำลังพัฒนาและวิจัยร่วมกับบริษัทระดับโลกเพื่อให้มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับว่า เสื้อผ้าของเขาช่วยลดปริมาณน้ำ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และสารเคมีที่จะปล่อยสู่สิ่งแวดล้อมได้กี่เปอร์เซ็นต์ 

CIRCULAR Economy ช็อปและโรงงานที่ใส่ใจพลังงานหมุนเวียน

ตลอดการสนทนากับจิรโรจน์ ประเด็นที่เขาให้ความสนใจมากที่สุดคงเป็นอะไรไปไม่ได้นอกจากเรื่อง circular economy แต่ประเด็นที่ว่าไม่ได้ไหลเวียนในการผลิตเสื้อผ้าเท่านั้น แต่ยังเป็นหัวใจสำคัญของแบรนด์ ขนาดว่าการออกแบบอาคารที่ตั้งแบรนด์ CIRCULAR และแบรนด์อื่นๆ ภายใต้ SC GRAND ก็ยังยึดหลักเดียวกัน

เริ่มจากที่การออกแบบปรับปรุงอาคารแห่งนี้นั้นเน้นใช้วัสดุเก่าที่มีอยู่มาสร้างใหม่ เช่น พื้นไม้แต่ละชั้นคือไม้เก่าที่รื้อออกจากอาคารเดิม ผ้าม่านและผนังบุนวมก็หยิบผ้ารีไซเคิลจาก SC GRAND มาใช้ ทั้งระแนงด้านหน้ายังเลือกใช้วัตถุดิบราคาไม่สูงจนเกินไป 

อาคารชั้นหนึ่งคือร้าน MANGO MOJITO แบรนด์รองเท้าที่เขาพัฒนาขึ้นจากโปรเจกต์สมัยมหาวิทยาลัย ซึ่งนำหลักการ circular มาใช้ โดยเริ่มมีรองเท้าจากหนังเทียมที่ทำจากพืช กระเป๋าที่ใช้ผ้าแคนวาสรีไซเคิลจาก SC GRAND เป็นพื้น และตกแต่งให้สวยด้วยหนังที่เหลือจากกระบวนการทำรองเท้า 

ชั้นสองคือที่ตั้งของ CIRCULAR แบรนด์หลักที่เขาอยากให้เป็นเครื่องมือสื่อสารถึงคนรุ่นใหม่ ภายในมีเสื้อผ้าเรียงรายให้เลือกสรร ด้านหลังประดับด้วยด้ายสีเดียวกันเพื่อให้เห็นว่า กว่าจะได้เสื้อผ้าชิ้นหนึ่งนั้นต้องผ่านกระบวนการอะไรบ้าง 

ชั้นสามคือห้องผ้า SC GRAND ที่เปิดโอกาสให้แบรนด์เล็กๆ หรือคนทั่วไปที่สนใจมาเลือกแบบ ลายผ้า และสั่งตัดเย็บกับ SC GRAND ได้โดยไม่จำเป็นต้องมีขั้นต่ำในการผลิต เพราะเขาอยากให้ผ้ารีไซเคิลเข้าถึงทุกคน และยังได้จัดพื้นที่ส่วนหนึ่งไว้ให้วางโฆษณาสินค้าได้ฟรีสำหรับแบรนด์ที่ใช้ผ้าจาก SC GRAND

ชั้นสุดท้ายคือ VT THAI อันเป็นแบรนด์ที่นำด้ายรีไซเคิลจาก SC GRAND ไปให้ชุมชนทอและต่อยอดเป็นงานคราฟต์ทำมือเพื่อส่งออกต่างประเทศ ซึ่งได้รับความช่วยเหลือจากอาจารย์รักษ์–สุวรรณ คงขุนเทียน แห่งแบรนด์โยธกา เป็นผู้ออกแบบลายผ้าให้

นอกจากอาคารแห่งนี้จะยึดหลักเดียวกัน โรงงานผลิตผ้าและสินค้าของ CIRCULAR และ SC GRAND ยังใส่ใจเรื่องนี้เช่นกัน เพราะโรงงานของเขานั้นเป็นโรงงานที่นำพลังงานแสงอาทิตย์ (solar rooftop) เข้ามาใช้เป็นพลังงานหมุนเวียน และการผลิตเสื้อจากผ้ารีไซเคิลก็ช่วยลดการใช้พลังงานได้ถึง 70 เปอร์เซ็นต์ ล่าสุดเขายังขยายระบบ ISO ของโรงงาน จากแต่เดิมที่เป็น ISO 9001 ให้เป็น ISO 14001 ซึ่งครอบคลุมการเป็นโรงงานที่ใส่ใจเรื่องสิ่งแวดล้อมด้วย 

ทั้งในโรงงานยังมีฝ่ายจัดการการแยกขยะโดยเฉพาะ ขยะเศษผ้าที่เหลือจากโรงงานก็ยังส่งต่อไป downcycle เพื่อเพาะเห็ดและเป็นแผ่นหุ้มเบาะรถยนต์ได้ แต่ในอนาคตอันใกล้ เขาตั้งใจพัฒนาและวิจัยให้นำวัสดุเหล่านี้มา upcycle เป็นสินค้าที่มีคุณค่าและมีราคาต่อไป

CIRCULAR community มากกว่าการขายคือการสร้างแรงบันดาลใจ

เพราะเชื่อว่าสิ่งแวดล้อมที่ดีไม่ได้สร้างได้ด้วยใครคนใดคนหนึ่งหรือองค์กรใดองค์กรหนึ่ง แต่ต้องเกิดจากการร่วมมือของทุกคนบนโลกใบนี้ การสร้างพาร์ตเนอร์ให้มากที่สุดจึงเป็นเรื่องดีมากกว่าการขาย จิรโรจน์จึงตั้งใจสร้างแรงบันดาลใจให้คนตัวเล็กๆ และธุรกิจในอุตสาหกรรมอื่นๆ

เริ่มจากตั้ง CIRCULAR T-Shirt Club ขึ้นโดยรณรงค์ให้ทุกคนนำเสื้อยืดตัวเก่าที่ผ่านการซักแล้วหนึ่งชิ้นมาแลกรับส่วนลด 100 บาทในการซื้อสินค้าจาก CIRCULAR เพื่อนำเสื้อผ้าเก่าที่ไม่ใส่แล้วไปรีไซเคิลเป็นเสื้อผ้าใหม่ ไม่แน่ว่าครั้งต่อไปที่เข้ามาเลือกซื้อเสื้อผ้าจาก CIRCULAR เสื้อผ้าของเราอาจเป็นส่วนหนึ่งของเสื้อผ้าชิ้นใหม่โดยไม่รู้ตัว

นอกจากนั้น เขายังตั้งใจเปิด CIRCULAR OEM ที่เปิดโอกาสให้แบรนด์ต่างๆ ได้ร่วมงานกับ CIRCULAR โดยองค์กรต่างๆ จะใช้ผ้ารีไซเคิลที่ SC GRAND ผลิตอยู่มาผลิตเป็นยูนิฟอร์มหรือสารพันสิ่งของต่างๆ ก็ได้ หรือนำยูนิฟอร์มเก่าที่มีอยู่แล้วมารีไซเคิลเป็นยูนิฟอร์มใหม่ก็แสนจะเก๋ อย่างที่แบรนด์ชานมไข่มุก KOI Thé นำเสื้อโปโลเก่าเก็บของแบรนด์มาให้ผลิตเสื้อโปโลตัวใหม่

“เราทำสิ่งเหล่านี้ขึ้นมาด้วยแพสชั่นและความผูกพันต่อธุรกิจครอบครัวมากกว่าการขาย และต้องการสื่อสารว่า นึกถึงผ้ารีไซเคิลให้นึกถึงเรา เราจึงอยากให้ CIRCULAR สร้างแรงบันดาลใจให้คนทั่วไปและอุตสาหกรรมอื่นๆ ด้วย

“เราอยากให้คนทั่วไปและอุตสาหกรรมอื่นๆ มีส่วนร่วมในการสร้างการเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อมได้ง่ายๆ ส่วนอุตสาหกรรมเดียวกันก็นำโมเดลของเราไปพัฒนาต่อได้ เพราะจริงๆ หลักการ circular economy นั้นมีอยู่แล้ว คุณจะแลกเสื้อผ้า ซื้อเสื้อผ้ามือสอง หรือซ่อมเสื้อผ้าก็ได้ สุดท้ายแล้ว CIRCULAR จะเป็นเพียงทางเลือกหนึ่งของหลัก circular economy เท่านั้น” เขาทิ้งท้าย

The post CIRCULAR แบรนด์ที่หยิบขยะอุตสาหกรรมแฟชั่นมาปั่นเป็นด้าย ทอ แล้วเย็บเป็นเสื้อผ้าสุดมินิมอล appeared first on a day magazine.

คำบรรยายยาวเหยียดที่เธอทิ้งไว้อย่าง ‘…เราเล็งเห็นปัญหาที่แบรนด์ใหญ่ๆ มองข้าม คือการนำหนังที่มีร่องรอยของการใช้ชีวิต มีแผลเป็น มีรอยหมัดกัดมาใช้ และเลือกที่จะไม่ให้โรงฟอกทำสีกลบ เพราะสำหรับเรา ความธรรมชาติดิบๆ นี้แหละคือความคลาสสิกของหนังแท้ 

‘กระเป๋าแต่ละใบทำจากหนังวัวพันธุ์ไทย ซึ่งเป็นผลพลอยได้จากอุตสาหกรรมเนื้อสัตว์ของไทย โดยเราเลือกที่จะร่วมงานกับโรงฟอกที่ซื้อหนังเค็มจากผู้ค้าเนื้อรายย่อยในทุกภูมิภาคของประเทศ เป็นการกระจายรายได้และเพิ่มมูลค่าให้หนังไปในตัว…’ น่าสนใจซะจนทำเอาเราที่กำลังไถหาแบรนด์แฟชั่นยั่งยืนที่น่าสนใจเก็บเข้าลิสต์ช้อปปิ้งหยุดอ่าน และอดไม่ได้ที่จะขอแวะกดเข้าไปเยี่ยมชมหน้าร้าน ดูสักหน่อยว่าเครื่องหนังตามสรรพคุณที่ว่ามีหน้าตาเป็นยังไง 

ทันทีที่เห็น เราก็ขอนิยามว่าสินค้าเครื่องหนังของ the daily objects เป็นเครื่องหนังแบบชิลล์ๆ ไม่เป็นทางการ แต่ก็ยังแฟชั่น สะพายออกไปเที่ยวเก๋กรุบ ไม่โตเกินวัย แต่ก็ไม่เด็กจนทิ้งความเป็นทางการ เหมาะจะสะพายใช้ในหลากหลายสถานการณ์

และเพราะไม่อยากตื่นเต้นอยู่คนเดียว ระหว่างที่กำลังตัดสินใจว่า กระเป๋าหนังที่เหมาะจะใช้งานในทุกวันใบไหนควรถูกเลือกลงตะกร้าให้เราสะพายออกไปใช้ชีวิต 

เราขอชวนเจ้าของแบรนด์สาวมาพูดคุยกันถึงเรื่องราวของแบรนด์นี้ซะเลย

แบรนด์กระเป๋าหนังใส่ใจสิ่งแวดล้อม จากลูกสาวธุรกิจโรงฟอกหนังที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมเหมือนกัน

ก่อนหน้านี้เราพอจะรู้มาบ้างว่า the daily objects คือแบรนด์ที่กุลชลีและน้องๆ เปิดเสริมขึ้นจากงานที่ทำอยู่ประจำ แต่เธอเพิ่งจะเฉลยให้เราฟังเดี๋ยวนั้นว่า งานประจำที่เธอทำอยู่ก็คือการดูแลธุรกิจโรงฟอกหนังอายุกว่า 70 ปี ของที่บ้าน

เธอบอกว่า หลังจากรับช่วงดูแลกิจการของที่บ้านมาพักใหญ่ก็เริ่มสังเกตเห็นว่า ลูกค้าจำนวนมากมักมีสเปกของเครื่องหนังในใจ นั่นคือต้องสวยปิ๊ง ไร้ตำหนิ แต่เพราะโรงฟอกหนังของกุลชลีเน้นรับซื้อวัตถุดิบจากเกษตรกรไทยเป็นส่วนใหญ่ เพราะอยากกระจายรายได้ให้ชุมชน หนังที่ได้มาจึงมีส่วนที่ไม่สวยติดมาด้วย 

“เกษตรกรที่เราทำงานด้วยเขาไม่ได้เลี้ยงวัวในระบบปิด หนังจึงค่อนข้างมีร่องรอยการใช้ชีวิตของวัวอยู่บ้าง บวกกับเวลาแล่หนัง เขาก็จะใช้วิธีการแบบบ้านๆ หน่อย คือใช้มีดแล่โดยตรง บางทีจึงอาจแฉลบไปโดนผิว ทำให้หนังเป็นรอยได้ จะไม่ได้มีระบบถลกหนังดีๆ แบบต่างประเทศที่ล็อกสเปกได้เลยว่าจะเอาหนังส่วนไหนบ้าง เราต้องรับซื้อมาทั้งหมดแล้วค่อยมาคัดเลือกเองทีหลัง” 

เมื่อเห็นว่าหนังที่มีรอยแผลถูกกองทิ้งไว้อย่างน่าเสียดาย ทั้งๆ ที่ก็ไม่ได้พร่องคุณสมบัติ สามารถนำไปใช้งานเป็นกระเป๋าหรือทำข้าวของเครื่องใช้อื่นๆ ได้เช่นกัน เพียงแต่คนไม่ค่อยนิยม นั่นเองจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เธออยากต่อยอดนำหนังที่ถูกมองผ่านมาพัฒนาเป็นโปรดักต์ภายใต้แบรนด์ the daily objects

“เรามองว่าการที่หนังมีรอยเป็นเรื่องปกติมาก เหมือนคนเรานี่แหละที่ผิวหนังแต่ละคนก็ไม่เหมือนกัน เราเลยอยากทำอะไรที่สามารถเปลี่ยนมายด์เซตของผู้บริโภคให้เข้าใจว่า หนังที่ไม่สวยก็ยังใช้งานได้”

อีกหนึ่งเหตุผลคือ เธออยากสื่อสารออกไปให้คนภายนอกรับรู้ว่า จริงๆ แล้วอุตสาหกรรมเครื่องหนังไม่ได้เลวร้ายต่อโลกอย่างที่หลายๆ คนมีภาพจำ 

“คนมักคิดว่าโรงฟอกต้องมีโรงฆ่าสัตว์เป็นของตัวเอง เป็นธุรกิจสกปรก สร้างน้ำเสีย แต่จริงๆ  แล้วไม่ใช่ ธุรกิจโรงฟอกแบบที่เราทำคือการนำของเหลือมาใช้ มาแปรรูป เพิ่มมูลค่าให้มากขึ้นด้วยซ้ำ มันเป็นการ close the cycle ให้ครบลูป” 

เธอขยายให้ฟังว่า ซัพพลายของโรงฟอกหลักๆ มาจากการกินเนื้อของผู้บริโภค หากเมืองไทยมีกลุ่มคนที่กินเนื้ออยู่ ยังไงปลายทางก็จะมีของเหลือใช้อย่างหนังอยู่ 

“ถ้าไม่มีการนำไปใช้ต่อยอดทำอะไร หนังพวกนี้ก็จะถูกกำจัดโดยการนำไปฝังกลบ ซึ่งก็ไม่ดีต่อดินอีก การเอาหนังมาเพิ่มมูลค่าจึงเป็นทางเลือกที่วิน-วิน นอกจากเกษตรกรจะได้เงินจากการค้าเนื้อ ก็จะได้เงินจากการค้าหนังด้วย” 

กุลชลียังบอกด้วยว่า นอกจากการซื้อหนังจากเกษตรกรในประเทศจะช่วยสร้างงานสร้างอาชีพให้คนในชาติ ข้อดีอีกอย่างก็คือ การลด carbon footprint จากการขนส่ง

ส่วนเรื่องน้ำเสีย เธอบอกว่า ที่จริงไม่ว่าจะทำอุตสาหกรรมใดก็ย่อมต้องมีของเสียอยู่แล้ว ไม่จำกัดเฉพาะอุตสาหกรรมเครื่องหนัง

“เรามองว่าถ้าอยากจะอยู่ในธุรกิจนี้อย่างยั่งยืน เราต้องกลับมาใส่ใจเรื่องสิ่งแวดล้อมด้วย ว่าเราเอาอะไรจากเขามา และเราจะช่วยดูแลเขาได้ยังไง อย่างเราใช้น้ำในธุรกิจเยอะ โรงฟอกของเราจึงศึกษาระบบบำบัดน้ำเสียอย่างลงลึก ไปดูงานที่เมืองนอกว่าเขาใช้วิธีการใดบ้าง แล้วมาปรับเครื่องจักรให้ทันสมัยขึ้น จนตอนนี้สะอาดจนนำน้ำมาวนใช้ใหม่ในโรงงานได้แล้ว”

ตั้งใจทำของใช้แนว everyday objects ให้คนใช้นาน ใช้บ่อย จะได้ยิ่งยั่งยืน

โปรดักต์ของ the daily objects มักเป็นสินค้าสำหรับใช้ในชีวิตประจำวันตามชื่อแบรนด์ เพราะกุลชลีอยากให้คนเข้าใจว่า หนังก็เป็นไอเทมสำหรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ ไม่ได้เข้าถึงยาก และอยากให้คนนำสินค้าของแบรนด์ไปใช้อย่างคุ้มค่ามากที่สุด การออกแบบจึงมีหลักสำคัญเพียงไม่กี่ข้อ นั่นคือต้องเบาและทน 

“เราออกแบบสินค้าโดยยึดจากวัตถุดิบหนังที่มี และคิดจากว่าในช่วงนั้นๆ เราใช้อะไรหรือต้องการอะไรมากที่สุด พยายามจะทำของเบสิกๆ ที่ใช้ได้ทุกคน เพราะคำว่า sustainable สำหรับเราคือการที่ของชิ้นนั้นใช้ได้นาน หรือเราได้รับประโยชน์จากสิ่งของนั้นจนคุ้มค่า เราเลยอยากทำสินค้าในรูปแบบ everyday objects ที่ทุกคนสามารถใช้ได้”

tote bag ที่เป็นสินค้าเปิดตัวแบรนด์เป็นตัวอย่างที่ชัดเจน

นอกจากจะออกแบบมาให้ทรงเหมือนกับกระเป๋าผ้าเพื่อความสะดวกในการใช้งาน สามารถใช้ได้ทั้งชายและหญิง มีน้ำหนักเบา เธอยังตั้งใจไม่ทำซับข้างในเพื่อที่จะนำไปใช้ได้ทั้งสองด้าน 

“ก่อนทำแบรนด์ เราเก็บข้อมูลจากคนรอบข้างแล้วพบว่า จริงๆ แล้วเขาก็ชอบเครื่องหนัง แต่มันหนัก ไม่สะดวกจะใช้ในชีวิตประจำวัน ใช้แล้วปวดหลัง เลยเลือกใช้กระเป๋าผ้าแทน เราเลยคิดว่า จะดีแค่ไหนถ้าทำกระเป๋าหนังให้มีน้ำหนักเบาเหมือนกระเป๋าผ้าได้”

กระบวนการทำหนังให้บางแต่ยังทนทานเป็นสิ่งที่ยากมาก เพราะถ้าบางไป หนังก็เสี่ยงขาด ยิ่งบางจะยิ่งไม่ทน นี่จึงเป็นโจทย์หลักที่แบรนด์ใช้เวลารีเสิร์ช trial and error อยู่กว่าปี คิดว่าจะทำยังไงให้ tote bag ออกมาบาง เบา แต่ยังคงรับน้ำหนักได้ดีอยู่ กว่าจะสำเร็จออกมาเป็นสินค้าจริงได้อย่างทุกวันนี้ 

และถึงแม้จะทำสินค้าออกมาได้สำเร็จแล้ว โจทย์ยากลำดับต่อไปที่แบรนด์ยังต้องหาทางแก้ปัญหามาจนทุกวันนี้ก็คือการสื่อสารให้คนเข้าใจถึงร่องรอยของหนังบนสินค้า 

แม้ตลาดจะยังไม่เปิดรับ แต่ก็ขอลองทำอย่างตั้งใจ

“ตอนที่คิดจะทำแบรนด์ เราคิดไว้สวยหรูมากว่ายังไงคนก็ต้องรับไอเดียได้ คนจะเข้าใจว่าหนังมีรอยก็สวย ใช้งานได้ เพราะเทรนด์ด้าน sustainable กำลังมาด้วย แต่พอทำจริง ตลาดในไทยกลับยังไม่ค่อยเปิดใจขนาดนั้น” กุลชลีหัวเราะ เล่าย้อนว่า เคยมีลูกค้าฟีดแบ็กกลับมาด้วยซ้ำว่า ทำไมกระเป๋าของแบรนด์ถึงเป็นรอย 

“ยอมรับเลยว่าพอได้รับฟีดแบ็กอย่างนี้ก็ทำให้เราเขวนิดหนึ่ง คิดว่าควรเปลี่ยนจุดยืนของแบรนด์ไหม ถ้าไอเดียนี้ไม่เวิร์ก แต่ส่วนหนึ่งก็อาจเป็นเพราะเราเองก็ยังสื่อสารไปถึงกลุ่มลูกค้าไม่ชัดเจนด้วย

“ยังไงเราก็ยังอยากโชว์ให้คนเห็นว่า หนังที่มีร่องรอยยังใช้ได้ตามที่ตั้งใจ เราอยากเซตให้สิ่งนี้เป็นเทรนด์ขึ้นมาให้ได้ อยากทำให้คน appreciate ความแตกต่างของผลิตภัณฑ์หลายๆ อย่าง อาจจะไม่ใช่แค่กับเครื่องหนังอย่างเดียว แต่เราอยากให้คนรู้ว่า การที่ของบางสิ่งไม่ได้สวยเนี้ยบก็ไม่ได้แปลว่ามันด้อยค่าไปกว่าของที่สวย” 

สุดท้ายเธอจึงตัดสินใจว่า จะนำพาแบรนด์ไปในแนวทางเดิม ไม่เปลี่ยนคอนเซปต์

“หนังที่มีรอยจริงๆ แล้วมัน sustainable มาก เพราะมันลดทอนกระบวนการผลิตได้หลายกระบวนการเลย ตั้งแต่การขัดผิวหนัง การพ่น การทำสี เมื่อไม่ได้ใช้กระบวนการเหล่านั้นก็ช่วยลดขยะในโรงงาน ลดการใช้สารเคมี โรงฟอกก็บำบัดน้ำเสียน้อยลง มันดีต่อทุกคนเลย ดีต่อสิ่งแวดล้อม ดีต่อโรงฟอก ดีต่อคนทำงาน ดีต่อคนใช้ด้วย 

“ถ้าในอนาคตคนยอมรับสิ่งนี้ได้มากขึ้นก็คงเป็นเรื่องดี” เธอทิ้งท้ายด้วยรอยยิ้ม

The post the daily objects แบรนด์กระเป๋าที่นำหนังวัวมีรอยมาชุบชีวิตใหม่ และใส่ใจสิ่งแวดล้อม appeared first on a day magazine.

‘เพื่อนสนิท’ ในฐานะที่เราพบเจอกันทุกเดือน เดือนละ 7 วัน และ ‘ศัตรู’ ในฐานะที่ทำให้เราปวดท้องเจียนสิ้นลม ไหนจะทำให้รู้สึกเฉอะแฉะและอับชื้นจนแสบคันน้องสาว บางครั้งก็มาไม่บอกไม่กล่าว ทำเอาทริปเที่ยวทะเลกับเพื่อนล่มไม่เป็นท่า

นี่ยังไม่นับรวมอีกสารพัดปัญหาที่เมื่อประจำเดือนมา เท่ากับอิสระของเรานั้นหมดไป

แต่เมื่อได้รู้จักกับถ้วยอนามัยแบรนด์ไทยนาม Joie ของหญิงสาวผู้ใส่ใจสิ่งแวดล้อมอย่าง อิ๊ง–ธาริษา พงษ์เสฐียร เราก็แทบลืมไปเลยว่ากำลังอยู่ในช่วงวันนั้นของเดือน เพราะเจ้าถ้วยน้อยๆ ถ้วยนี้รองรับประจำเดือนได้มากเท่าผ้าอนามัยแบบกลางวัน 4-5 ชิ้น ใส่ได้นานถึง 12 ชั่วโมง แถมถ้วยอนามัย 1 ชิ้นยังมีอายุการใช้งานยาวนานถึง 10 ปี จึงช่วยลดขยะผ้าอนามัยไปได้กว่า 2,400 ชิ้นตลอดอายุการใช้งาน 

แค่ฟังก็รู้สึกว้าวแล้วใช่ไหม? แต่เบื้องหลังความว้าวนี้ยังมีเรื่องน่าประทับใจอีกมาก อย่างการดีไซน์ที่อิ๊งลงมือออกแบบเองทุกขั้นตอนเพื่อให้ปลอดภัยต่อผู้ใช้และเป็นมิตรต่อโลกมากที่สุด ถึงแม้ว่า Joie จะไม่ใช่ถ้วยอนามัยสัญชาติไทยแบรนด์แรก แต่เราก็มั่นใจได้ว่านี่คือถ้วยอนามัยที่เกิดขึ้นจากความใส่ใจในประเด็นสิ่งแวดล้อมและสรีระของผู้หญิงในทุกอณู

แล้วความพิเศษของถ้วยอนามัยแบรนด์นี้ที่เราอยากให้เหล่าผู้มีมดลูกได้ลองใช้สักครั้งเป็นยังไง บทสนทนาระหว่างเราและอิ๊งเบื้องล่างนี้มีคำตอบ

สิ่งที่สำคัญไม่แพ้ปัจจัยสี่

สำหรับผู้ใช้ถ้วยอนามัยส่วนใหญ่ (รวมถึงเรา) การตัดสินใจลองซื้อถ้วยอนามัยครั้งแรกนั้นอาจเกิดขึ้นเพราะอาการแพ้ผ้าอนามัย หรือเพราะอยากทำกิจกรรมได้คล่องตัว แต่สำหรับอิ๊ง การเปลี่ยนมาใช้ถ้วยอนามัยนั้นเกิดจากการที่เธอสนใจประเด็นสิ่งแวดล้อม 

“โลกใบนี้เกิดมาตั้งกี่พันล้านปี เราเป็นแค่สัตว์โลกชนิดหนึ่งที่อยู่อาศัยได้ไม่นานแต่กลับทำร้ายสิ่งแวดล้อมและสัตว์อื่นๆ ไปมาก เราเลยพยายามลดการสร้างขยะและมลพิษให้ได้มากที่สุด” อิ๊งเล่าถึงเหุตผลที่เธอหันมาสนใจประเด็นสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นเหตุผลเดียวกันที่ทำให้เธอได้รู้จักถ้วยอนามัยและได้ลองสั่งถ้วยอนามัยแบรนด์ต่างประเทศมาใช้

“ครั้งแรกที่ลองใส่ก็ใส่ได้เลย แต่ถ้าถามถึงตอนที่เราใส่ได้คล่องจริงๆ ก็ใช้เวลาประมาณ 3 เดือน พอคล่องแล้วก็รู้สึกดีอย่างบอกไม่ถูก เพราะเราไม่ต้องคอยเปลี่ยนบ่อยๆ แถมยังทำกิจกรรมต่างๆ ได้ปกติ ทำให้เวลาเราเจอใครก็อยากแนะนำให้คนนั้นรู้จักและลองใช้ถ้วยอนามัยดูบ้าง” 

ในช่วงเวลาเดียวกันกับที่อิ๊งตกหลุมรักถ้วยอนามัย เธอก็ได้เผชิญกับสภาวะเบิร์นเอาต์จากการทำงาน เมื่อตัดสินใจลาออกเพื่อค้นหาแนวทางใหม่ในชีวิต เธอจึงปิ๊งไอเดียการทำแบรนด์สิ่งแวดล้อมขึ้น และสุดท้ายจึงตกตะกอนเป็นการทำแบรนด์ถ้วยอนามัย

“ช่วงที่ไปรษณีย์ไทยให้บริจาคของไปต่างจังหวัดได้ฟรี เราได้ยินพนักงานคุยกันว่ามีผู้หญิงคนหนึ่งมาบริจาคผ้าอนามัยหลายกล่องไปยังพื้นที่ห่างไกล ทันทีที่รู้ เราก็คิดว่าทั้งที่เราก็เป็นผู้มีมดลูกที่เข้าใจความลำบากนั้นดี แต่ทำไมจึงไม่เคยคิดเลยว่าผ้าอนามัยก็ถือเป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้ปัจจัยสี่ และจากตรงนั้นเราก็พยายามคิดต่อว่าถ้าผ้าอนามัยที่ผู้หญิงคนนั้นบริจาคไปมันถูกใช้จนหมด แล้วคนเหล่านั้นจะทำยังไงต่อ มันมีอะไรที่ยั่งยืนกว่านี้บ้างไหม” 

ด้วยคนรู้จักของเธอมีโรงงานผลิตพลาสติกอยู่แล้ว อิ๊งจึงปรึกษาว่าการทำถ้วยอนามัยนั้นยากหรือไม่ เมื่อได้คำตอบว่าไม่ยากจนเกินไป เธอจึงลงมือทันที

“เราก็กังวลนะเพราะคนไทยยังไม่รู้จักถ้วยอนามัยมากเท่าไหร่ แต่ตอนนั้นก็คิดว่าถ้าทำออกมาแล้วขายไม่ได้ก็เอาไปบริจาคแทนก็ได้” อิ๊งเล่าพลางหัวเราะถึงเหตุการณ์เมื่อ 2 ปีที่แล้ว

ถ้วยอนามัยที่เป็นมิตรกับคนไทย

เมื่อตั้งมั่นว่าแบรนด์ถ้วยอนามัยของเธอจะต้องเกิดขึ้นให้ได้ อิ๊งจึงตั้งต้นจากการลิสต์ข้อดีและข้อเสียของถ้วยอนามัยแบรนด์ต่างประเทศ 4-5 แบรนด์ที่เธอเคยลองใช้ แล้วนำมาออกแบบเป็นถ้วยอนามัยในฝันที่คำนึงถึงความกังวลของหญิงไทย ขณะเดียวกันเธอก็พยายามออกแบบให้ถ้วยออกมากลางๆ ที่สุด เพราะสรีระของผู้หญิงนั้นแตกต่างกัน จึงไม่มีถ้วยอนามัยรูปแบบไหนที่เหมาะกับภายในของผู้หญิงทุกคน 

“คนไทยส่วนใหญ่น่าจะยังไม่รู้จักถ้วยอนามัยด้วยซ้ำ ถ้วยอนามัยทรงกรวยที่ปากถ้วยจะใหญ่มากจึงอาจน่ากลัวเกินกว่าจะเป็นถ้วยอนามัยถ้วยแรกของคนไทย เราเลยออกแบบถ้วยให้เป็นทรงระฆังที่ปากถ้วยเล็กแต่ก้นถ้วยกว้าง ทำให้รองรับประจำเดือนได้มากโดยที่ถ้วยไม่ใหญ่และยาวเกินไป” อิ๊งเล่าถึงรูปแบบที่เธอพอใจ

นอกจากจะทำให้ปากถ้วยไม่ใหญ่เกินไปแล้ว ก้านถ้วยก็เป็นอีกส่วนที่เธอให้ความสำคัญ คือแทนที่จะเลือกให้ก้านถ้วยสำหรับดึงถ้วยออกจากช่องคลอดเป็นก้านตรงๆ ยาวๆ อย่างแบรนด์ส่วนใหญ่ ซึ่งถึงแม้จะใช้ซิลิโคนที่นิ่มแค่ไหนแต่ก็อาจทำให้เจ็บอยู่บ้าง เธอจึงเปลี่ยนก้านนั้นให้เป็นห่วงกลมมนเช่นแบรนด์ที่เธอประทับใจ เพราะนอกจากจะดึงออกได้ง่ายกว่าแล้วยังไม่ทิ่มเนื้อเยื่อภายในอีกด้วย 

สำหรับคนที่กังวลว่าถ้วยอนามัยนั้นจะแข็งเกินไปหรือไม่ อิ๊งขยายความให้ฟังกันใหม่ว่าจริงๆ แล้วถ้วยที่นิ่มนั้นอาจไม่เหมาะกับสรีระภายในเพราะจะทำให้ถ้วยกางออกยากและถูกผนังช่องคลอดบีบจนไม่เกิดสุญญากาศ แต่ถ้วยที่แข็งเกินไปก็จะพับและใส่ได้ยาก เธอจึงเลือกใช้ซิลิโคนที่มีความนิ่มกลางๆ ออกไปทางแข็งตามคอนเซปต์ที่ว่า ‘ออกแบบให้กลางเข้าไว้’

แต่กว่าจะได้รูปทรงเหล่านี้ออกมา อิ๊งต้องออกแบบ สั่งผลิต และปรับแก้อยู่หลายครั้ง แม้จะต้องเสียเงินค่าแท่นพิมพ์ที่แพงแสนแพงไปมาก แต่เธอก็ได้รูปแบบที่พึงพอใจโดยมีรูปทรงเดียวแต่มี 2 ไซส์ คือไซส์ s ที่จุได้ 22 มิลลิลิตร ซึ่งแทนผ้าอนามัยแบบกลางวันได้ 4-5 ชิ้น และไซส์ m ที่จุได้ 30 มิลลิลิตร ซึ่งแทนผ้าอนามัยแบบกลางวันได้ 5-6 ชิ้น

การเลือกไซส์ถ้วยนั้นก็ไม่ยาก หากเป็นคนที่ประจำเดือนมาน้อยให้เลือกไซส์ s แต่ถ้ามามากก็เลือกไซส์ m และหากใจกล้าอีกสักนิด อิ๊งอยากให้ลองศึกษาวิธีวัดความสูงของปากมดลูกที่เธอสอนไว้ในเพจ เพราะหากเป็นคนปากมดลูกก็ใส่ได้ทั้งสองไซส์แต่ถ้าปากมดลูกต่ำไซส์ s จะตอบโจทย์กว่ามาก 

เป็นมิตรกับโลกในทุกกระบวนการ

เพราะอิ๊งเริ่มต้นทำแบรนด์จากความสนใจเรื่องสิ่งแวดล้อม สิ่งที่สำคัญไม่แพ้รูปทรงของถ้วยคือ แพ็กเกจจิ้งและผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่จะออกมาในอนาคตภายใต้ชื่อแบรนด์เดียวกันจะต้องเป็นมิตรต่อโลกมากที่สุด วัสดุที่นำมาทำเป็นสิ่งต่างๆ ในชื่อ Joie จึงต้องไม่ใช่อะไรก็ได้แต่ต้องเป็นวัสดุที่ผ่านเกณฑ์การคัดเลือก 3 ข้อที่เธอตั้งไว้

หนึ่ง–เธอให้ความสำคัญกับการนำวัสดุที่มีอยู่แล้วมาใช้ให้เกิดประโยชน์มากที่สุด จากไอเดียนี้อิ๊งจึงได้เป็นถุงผ้าใส่ถ้วยอนามัยที่เย็บจากเสื้อผ้ามือสอง ด้วยสองมือของป้าๆ น้าๆ ในสังกัด Second Chance Bangkok มูลนิธิที่นำเสื้อผ้ามือสองมาขายให้ชาวบ้านในราคาถูก ทั้งยังนำเสื้อผ้าบางส่วนมาอัพไซเคิลเป็นสิ่งของกระจุกกระจิกเพื่อสร้างรายได้ให้ชุมชน

สอง–หากวัสดุที่มีอยู่แล้วไม่ตอบโจทย์ก็หันมาใช้วัสดุรีไซเคิลแทน อย่างกล่องบรรจุภัณฑ์และกล่องพัสดุสำหรับส่งสินค้าก็ทำจากกระดาษรีไซเคิลทั้งสิ้น แถมอิ๊งยังเลือกใช้หมึกถั่วเหลืองราคาสูงมาพิมพ์กล่องแทนหมึกทั่วไปที่ผลิตจากน้ำมันปิโตรเลียมซึ่งส่งผลกระทบกับโลกตั้งแต่กระบวนการขุดเจาะน้ำมัน ทั้งยังก่อให้เกิดมลพิษในกระบวนการผลิต ซึ่งเป็นอันตรายทั้งต่อผู้ผลิต ผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม

สาม–หากใช้วัสดุรีไซเคิลไม่ได้ เธอจะเลือกใช้วัสดุที่นำไปรีไซเคิลต่อได้ อย่างขวดพลาสติกบรรจุน้ำยาทำความสะอาดจุดซ่อนเร้น เธอก็เลือกใช้พลาสติกประเภทที่ส่งไปรีไซเคิลได้ทันทีที่ใช้หมด

นอกจากบรรจุภัณฑ์จะใส่ใจสิ่งแวดล้อมสุดๆ แล้ว การเลือกโรงงานผลิตสินค้าในไลน์ self-care ของอิ๊งยังเป็นมิตรกับโลกไม่แพ้กัน เพราะเป็นโรงงานที่เลือกใช้หลอดไฟ LED และใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์ นอกจากนั้นยังออกแบบช่องลมระบายความร้อนในโรงงานจนประหยัดพลังงานได้มากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ และเป็นโรงงานแรกที่ได้รับรางวัลเหรียญทองของ LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) หรือรางวัลระดับนานาชาติที่มอบให้อาคารที่สร้างขึ้นอย่างใส่ใจสิ่งแวดล้อม

“ในเมื่อเราบอกว่าตัวเองเป็นแบรนด์ที่ให้ความสำคัญกับประเด็นสิ่งแวดล้อม เราก็ควรใส่ใจทุกกระบวนการจริงๆ” อิ๊งอธิบายถึงความยากที่เธอเลือกเดิน

ถึงตรงนี้ หากหลายคนยังมองไม่ค่อยออกว่าการใช้ถ้วยอนามัยจะช่วยโลกได้ยังไงบ้าง ขอสรุปให้ฟังคร่าวๆ ว่าถ้วยอนามัย 1 ถ้วยนั้นใส่ได้ยาวนาน 12 ชั่วโมง เท่ากับว่าใน 1 วันเราจะถอดถ้วยอนามัยออกมาเทและใส่กลับเข้าไปใหม่ 1 ครั้งเท่านั้น และเพราะถ้วยอนามัย 1 ถ้วยใช้ได้นานถึง 10 ปี หากเรามีประจำเดือน 5 วัน ใช้ผ้าอนามัยเฉลี่ยวันละ 4 แผ่น เราจะลดขยะผ้าอนามัยที่เป็นขยะติดเชื้อได้มากถึง 2,400 แผ่นในระยะเวลา 10 ปี ซึ่งช่วยให้มลพิษในการเผาขยะติดเชื้อลดลงไปได้มาก

ไม่เพียงเท่านั้น เพราะถ้วยอนามัยสามารถใช้ซ้ำโดยปราศจากพลาสติกห่อและบรรจุภัณฑ์ภายนอก แถมยังไม่ต้องใช้กระดาษห่อให้สิ้นเปลือง ขยะที่เกิดจากการใช้ถ้วยอนามัยจึงมีน้อยจนน่าประทับใจ

เป็นมิตรกับมนุษย์เมนส์ทุกคน

นอกจากอิ๊งจะใส่ใจสิ่งแวดล้อมในทุกกระบวนการ เธอยังตั้งใจให้แบรนด์ถ้วยอนามัยใส่ใจมนุษย์เมนส์ด้วย เพื่อให้ถ้วยอนามัยมีประโยชน์ต่อทุกคนอย่างแท้จริง

ข้อแรก–จากการได้ยินพนักงานไปรษณีย์พูดเรื่องการบริจาคผ้าอนามัยในวันนั้น อิ๊งจึงตั้งใจให้ทุกการซื้อถ้วยอนามัย 1 ชิ้นของลูกค้าได้บริจาคถ้วยอนามัยอีก 1 ชิ้นให้ผู้ที่ขาดแคลน แต่เพราะการใช้ถ้วยอนามัยนั้นต้องมาพร้อมความรู้ด้านสุขอนามัยและการใช้งาน จากสถานการณ์โควิด-19 ที่ดำเนินอยู่อย่างไม่รู้จบ อิ๊งจึงต้องรอวันที่เธอจะได้ลงพื้นที่ไปสอนผู้มีมดลูกทุกคนด้วยตัวเอง

ข้อสอง–ด้วยเพราะอิ๊งเข้าใจดีว่าสรีระของคนเรานั้นแตกต่างกัน ถ้วยอนามัย 1 ชิ้นไม่ได้เข้ากับสรีระของผู้มีมดลูกทุกคน และการใช้งานให้คล่องมือนั้นก็ต้องใช้เวลา อิ๊งจึงเปิดโอกาสให้ลูกค้าได้ลองใช้ถ้วยอนามัยนานกว่า 4 เดือนหรือ 120 วัน หากไม่พอใจเพราะรู้สึกว่านี่ไม่ใช่แนวทาง หรือหากรู้สึกว่าไซส์ที่ซื้อมานั้นไม่เหมาะสม กระทั่งผู้ที่คิดว่า Joie นั้นไม่เหมาะกับสรีระของตัวเอง เธอก็ยินดีคืนเงินและรับเปลี่ยนไซส์

“การรับประกันแบบนี้จะทำให้ลูกค้ากล้าลองมากขึ้น ถ้าเขาลองแล้วไม่โอเคก็ปรับไปเรื่อยๆ เราจะคอยให้คำปรึกษาอยู่ตลอด แต่ถ้าสรีระเขาไม่เหมาะกับแบบของเราจริงๆ เราจะคืนเงินให้ เขาจะได้ไปซื้อแบรนด์อื่นมาลอง เพราะจุดประสงค์ของเราคือไม่อยากให้เขากลับไปใช้ผ้าอนามัยแต่ใช้ถ้วยอนามัยต่อไป ที่สำคัญจะได้ไม่สิ้นเปลืองเงินเขาและสิ้นเปลืองทรัพยากรโดยเปล่าประโยชน์” อิ๊งอธิบายความตั้งใจเมื่อเราถามว่าเธอเอาความกล้าตรงนี้มาจากไหนกัน

ทางเลือกที่ทำให้ผู้มีมดลูกหลงรักตัวเองขึ้นกว่าเก่า 

ในแง่สิ่งแวดล้อม หลายคนคงเข้าใจข้อดีของถ้วยอนามัยได้ไม่อยากนัก แต่กับร่างกายของตัวเอง เชื่อว่าหลายๆ คนคงเกิดคำถามมากมายว่าเจ้าถ้วยน้อยๆ ถ้วยนี้จะมีประโยชน์ต่างจากผ้าอนามัยแบบสอดยังไง? แล้วนอกจากจะดีต่อโลก ถ้วยอนามัยจะดีต่อเราได้ยังไงบ้าง? 

จากคำถามแรก อิ๊งผู้เคยใช้ผ้าอนามัยแบบสอดมาก่อนและพบปัญหามากมายจึงตอบได้ไม่ยากเลยว่า หากเราใช้ผ้าอนามัยแบบสอดนานเกิน 8 ชั่วโมง ผ้าอนามัยแบบสอดซึ่งทำจากฝ้ายที่มีคุณสมบัติซึมซับของเหลวได้จะทำให้ช่องคลอดแห้งและติดเชื้อง่ายขึ้น นอกจากนั้นยังมีงานวิจัยอีกว่าผ้าอนามัยแบบสอดที่มีผิวขรุขระเล็กน้อยอาจทำให้เกิดรอยขีดข่วนภายในได้ด้วย 

แต่ถ้วยอนามัยนั้นแตกต่างเพราะหากเลือกใช้ถ้วยอนามัยที่ผลิตจากซิลิโคนเกรดการแพทย์ซึ่งไม่มีรูพรุน แบคทีเรียและเชื้อโรคจะไม่เข้ามาย่างกรายได้เลย สิ่งสำคัญคือเราต้องแน่ใจว่าถ้วยอนามัยที่ซื้อมาจากแบรนด์ต่างๆ นั้นทำขึ้นจากซิลิโคนที่ได้มาตรฐาน และก่อนใส่ถ้วยอนามัยเข้าไปเราจะต้องตัดเล็บและทำความสะอาดมือให้ดี 

กับคำถามที่สอง อิ๊งบอกว่าถ้วยอนามัยทำให้ผู้มีมดลูกทุกคนได้มีอิสระในการใช้ชีวิตมากขึ้น เพราะใส่แล้วจะทำกิจกรรมโลดโผนแค่ไหนก็ไม่รู้สึกไม่สบายตัว ที่สำคัญเธอและลูกค้าหลายคนยังเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับประจำเดือนและร่างกายตัวเองไปเลย 

“เราได้เข้าใจประจำเดือนและร่างกายในอีกแง่มุมว่า หนึ่ง–จริงๆ แล้วประจำเดือนไม่ได้เหม็นและไม่ได้มีสีน่ากลัว แต่ที่มันคล้ำและมีกลิ่นตอนใส่ผ้าอนามัยก็เพราะมันทำปฏิกิริยากับผ้าอนามัยและอากาศ

“สอง–ประจำเดือนไม่ได้มาเยอะอย่างที่คิด ที่ตอนใส่ผ้าอนามัยนั้นดูเหมือนเรามามากเพราะผ้าอนามัยมีสาร SAP ที่ทำให้มันพอง ทั้งที่โดยเฉลี่ยคนเรามีประจำเดือนเพียง 30-60 มิลลิลิตรต่อเดือนเท่านั้น ซึ่งถ้วยอนามัยไซส์ s ของเราก็รองรับประจำเดือนต่อวันได้สบายๆ  

“สาม–สังคมไทยมีค่านิยมว่าเราไม่ควรพูดเรื่องเพศ เราเลยไม่เคยสำรวจและไม่เคยคิดที่จะมองมันจนทำให้เราห่างเหินกับร่างกายของตัวเอง การใช้ถ้วยอนามัยที่บังคับให้เราต้องเห็นประจำเดือนที่ออกมาและต้องสำรวจภายในช่องคลอดจึงทำให้เราได้รู้จักร่างกายตัวเองมากขึ้น

“เช่น จริงๆ แล้วช่องคลอดไม่ได้เป็นช่องตรงๆ นะ แต่มันจะเอียง 45 องศาไปทางก้นกบ หรือปลายสุดของช่องคลอดคือปากมดลูกซึ่งมีขนาดเล็กกว่าถ้วยอนามัยหลายสิบเท่า ไม่มีทางที่มันจะหลุดเข้าไปในมดลูกเราได้เลย” อิ๊งบอกถึงสิ่งที่เธอได้เรียนรู้จากการใช้และการทำแบรนด์ถ้วยอนามัยของตัวเอง

มากกว่าขายถ้วยอนามัยคือสร้างอิสระในเรือนร่างให้คนไทย

“ชื่อแบรนด์นั้นมาจากคำว่า ‘joy’ แต่เราสะกดเป็น ‘joie’ แบบภาษาฝรั่งเศสเพราะอยากให้มีกิมมิก” อิ๊งอธิบายถึงที่มาของชื่อซึ่งเธอสารภาพอย่างขำๆ ว่าทำให้คนอ่านชื่อผิดไม่น้อย

“จากความหมายของชื่อนี้ เราอยากให้ Joie ทลายข้อจำกัดของผู้มีมดลูกออกไปเพื่อที่เขาจะได้มีอิสระในการใช้ชีวิตมากขึ้น และอยากให้สังคมไทยกล้าพูดเรื่องเพศและประจำเดือนมากกว่านี้ เพราะการทำให้มันเป็นเรื่องน่าอายและเรื่องต้องห้ามทำให้ทุกคนไม่เข้าใจและไม่สามารถดูแลสุขภาพร่างกายของตัวเองได้ดีพอ”

เพราะความตั้งใจนั้นเอง อิ๊งจึงออกแคมเปญเกี่ยวกับประจำเดือนอยู่ตลอด เช่น แคมเปญ ‘Let’s Normalize Periods ประจำเดือนพูดได้ไม่ต้องแอบ’ ที่ทำร่วมกับเพจเกี่ยวกับความเท่าเทียมทางเพศอย่าง THAT MAD WOMAN เพื่อเปิดพื้นที่ให้ทั้งผู้ที่มีและไม่มีมดลูกได้ทำความเข้าใจว่าประจำเดือนเป็นเรื่องธรรมชาติ

 

 

 

 

 

View this post on Instagram

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A post shared by Joie Period Care ถ้วยอนามัยจอย (@cupsofjoie)

หรืออย่างล่าสุด อิ๊งยังจัดแคมเปญ ‘PCOS Awareness’ ร่วมกับ Yesmom Fertility แบรนด์ชุดตรวจภาวะการเจริญพันธุ์ เพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ ซึ่งเป็นอันตรายต่อร่างกายไม่น้อย

“Joie จึงไม่ได้เป็นแบรนด์ขายถ้วยอนามัยเท่านั้น เพราะในอนาคตเรายังมีแพลนที่จะทำผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพร่างกายของผู้มีมดลูกออกมาอีก

“เพราะเมื่อเราได้ศึกษาเกี่ยวกับร่างกายของผู้มีมดลูกอย่างลงลึก เราพบว่ายังมีอีกหลายประเด็นมากที่ถ้าทำออกมาเป็นผลิตภัณฑ์ก็อาจช่วยให้ผู้มีมดลูกเข้าใจและใช้ชีวิตได้อย่างอิสระและดียิ่งขึ้น” อิ๊งทิ้งท้ายความตั้งใจต่อแบรนด์ถ้วยอนามัยที่มากกว่าการขายถ้วยของเธอ

ขอบคุณภาพจาก Meeratchata Rujinarong

The post Joie ถ้วยอนามัยที่ช่วยเราลดขยะได้ถึง 240 ชิ้นต่อปี และอยากให้ทุกคนมีอิสระในร่างกาย appeared first on a day magazine.

ไม่แปลกเลยที่ 2-3 ปีมานี้เราจะเห็นแบรนด์ใหญ่ๆ เริ่มขยับตัวเพื่อสื่อสารว่าฉันใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อมนะ ผ่านการออกโปรดักต์ที่ติดป้ายไว้ว่าเป็นมิตรต่อโลก ไม่ว่าจะเริ่มหันมาใช้วัสดุที่รีไซเคิลได้ หรือหยิบเอาขยะมารีไซเคิลเป็นเสื้อผ้าอีกที

แต่สินค้าใหม่ก็คือสินค้าใหม่อยู่วันยังค่ำ ซึ่งมันก็ไม่ได้ลดปริมาณสินค้าแฟชั่นที่มีอยู่แล้วให้หมดไป หลายกลุ่มจึงเริ่มคิดหาวิธีการให้คนสามารถสนุกกับแฟชั่น แต่อยู่ร่วมกับโลกได้อย่างเป็นมิตร ทั้งชวนคนมาแลกเปลี่ยนเสื้อผ้าในกิจกรรม cloth swap หรือถ้าตัดใจกับโปรโมชั่นของฟาสต์แฟชั่นไม่ได้ก็ต้องซื้อใช้ให้นานขึ้น

แต่ถ้าใครคิดว่าใช้เสื้อผ้าเหล่านี้ไปนานๆ แล้วเสื้อพังก็ต้องซื้อใหม่อยู่ดี เราขอผายมือแนะนำให้รู้จักกับ Reviv บริการรับซ่อมเสื้อผ้าที่จะช่วยต่ออายุเสื้อผ้าของเราให้ใช้ได้อีกยาวๆ

Reviv เริ่มต้นจากกลุ่มคนที่ต้องการสร้างธุรกิจเพื่อสังคมและสิ่งแวดล้อม โดยยึดภารกิจสำคัญคือ แก้ปัญหาในโลกแฟชั่นที่กระทบต่อโลกด้วยวิธีการง่ายๆ และได้ช่วยสนับสนุนคนในสังคม โดยเฉพาะแรงงานในอุตสาหกรรมแฟชั่น 

ผู้ก่อตั้งอย่าง ปอน–อังกูร ไชยปรีชาวิทย์, ปิง–ศรวุฒิ ปิงคลาศัย, ภูมิ–ภาคภูมิ โกเมศโสภา, ฝ้าย–ฐนิตา เขตกิตติคุณ และพั้นซ์–พิมพ์นารา สินทวีวงศ์ ต้องการสร้างทางเลือกให้ผู้คนได้หันมาหมุนเวียนใช้เสื้อผ้าที่มีอยู่ให้คุ้มค่าด้วยการรับซ่อมเสื้อที่พังแล้ว และดัดแปลงเสื้อเก่าให้มีสไตล์ใหม่ๆ ด้วยการใช้ช่างเย็บจากชุมชนเล็กๆ หรือแรงงานที่มีฝีมือตัดเย็บอยู่แล้ว โดยสนับสนุนให้พวกเขามีทักษะตอบโจทย์ต่อความต้องการลูกค้า และให้ค่าแรงเป็นธรรมด้วย

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ภูมิและฝ้ายมาพูดคุยถึงสิ่งที่พวกเขาทำในวันนี้ อะไรคือเป้าหมายการทำงานของ Reviv ในยุคที่การซื้อของใหม่ยังเป็นเรื่องง่ายและน่าพึงพอใจมากกว่าส่งเสื้อผ้าเก่าไปซ่อม ซึ่งนำไปสู่อีกคำถามว่าอะไรคือสิ่งที่พวกเขาต้องลงมือทำเพื่อให้บริการซ่อมเสื้อผ้ากลายเป็นตัวเลือกอันดับหนึ่งและมีคุณค่ากับผู้บริโภค ในโลกที่ทุนนิยมผลักดันให้การซื้อ-ขายกลายเป็นเรื่องแก้เครียดในชีวิตประจำวัน

ถักทอวัฒนธรรมใช้เสื้อผ้าซ้ำและสนับสนุนความเป็นธรรมต่อแรงงาน

หากสำรวจตลาดธุรกิจด้านสิ่งแวดล้อม เราได้เห็นผลิตภัณฑ์รักษ์โลกเกิดขึ้นมาใหม่ๆ เสมอ Reviv ก็ตั้งใจอยากเป็นหนึ่งในตัวละครนั้นที่เข้ามาตอบโจทย์การใช้ชีวิตของคนที่เกื้อกูลต่อโลก โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมแฟชั่น 

“เมื่อเราพูดถึง circular economy บางคนพูดถึงการเอาเสื้อผ้าไปรีไซเคิลกลับมาใช้ซ้ำ แต่ในความเป็นจริงมันมีวิธีการที่ circular กว่านั้นได้ นั่นคือการใช้ให้นานที่สุด ถ้าพังก็ซ่อม ถ้าซ่อมแต่ไม่อยากใช้แล้ว ก็ส่งไปให้คนอื่นได้ ถ้าไม่ให้คนอื่น ก็ถึงเอาไปสู่กระบวนการรีไซเคิล หรือท้ายสุดถ้ารีไซเคิลไม่ได้ก็ต้องกำจัดอย่างถูกวิธี” ภูมิในฐานะผู้ที่ทำงานด้านการพัฒนาความยั่งยืนมานาน อธิบายให้เราฟัง

“ซึ่งที่ผ่านมาส่วนใหญ่ circular economy ในประเทศไทยยังเน้นเรื่องการทำลูปที่กว้าง คือการรีไซเคิล แต่เราคิดว่าลูปที่ใกล้ควรเป็นสิ่งที่เราให้ความสำคัญมากๆ นั่นคือการใช้ซ้ำหรือการซ่อมเสื้อผ้า เพราะมันเป็นการรักษามูลค่าของตัวเสื้อผ้า และทรัพยากรที่ต้องใช้ผลิตเสื้อผ้าเหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็นทรัพยากรธรรมชาติ ทรัพยากรแรงงาน เป็นการรักษาคุณภาพเหล่านั้นให้ใช้ได้นานที่สุดและอยู่ในระบบเศรษฐกิจ ไม่ต้องไปแตกสลาย ไม่ต้องไปรีไซเคิลใช้พลังงานอื่น”

อีกด้านหนึ่งผู้ร่วมก่อตั้ง Reviv ทุกคนเห็นตรงกันว่าถ้าทำงานด้านสิ่งแวดล้อมในไทยน่าจะมีปัจจัยหลายอย่างที่เป็นปัญหาใต้พรมที่ต้องทำไปควบคู่กันด้วย

“พอเราพูดเรื่องของปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ไทย มันยากมากที่จะแยกประเด็นสิ่งแวดล้อมกับประเด็นสังคมออกจากกัน ภูมิเคยทำงานเป็นที่ปรึกษาด้านความยั่งยืนให้กับบริษัทสตาร์ทอัพที่เนเธอร์แลนด์ เวลาเราแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในยุโรป มันผลัก agenda ง่ายมาก มันไม่มีเรื่องความขัดแย้งด้านสังคมที่จะต้องกังวลมากนัก เพราะเขาพัฒนาไปแล้ว”

“แต่บ้านเรามีทั้งสองอย่าง เพราะฉะนั้นต่อให้เราแก้ปัญหาแฟชั่น การผลิตเสื้อผ้ามันก็มีความไม่เท่าเทียมของระบบอยู่ นั่นคือรายได้ที่ไม่เท่าเทียม หรือสิทธิพื้นฐาน สวัสดิการที่เขาควรจะได้ โดยเฉพาะในประเทศไทยที่มีแรงงานคอยสร้างมูลค่าให้เศรษฐกิจประเทศ​เรา แต่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นแรงงานในระบบเยอะมาก ยิ่งการทำงานในโรงงานฟาสต์แฟชั่นจะมีบางที่ไปจ้างแรงงานนอกระบบ เพื่อจะได้จ่ายเงินเดือนน้อย ไม่ต้องจ่ายค่าประกันสังคมด้วย”

Reviv จึงเป็นธุรกิจเพื่อสังคมที่ตั้งใจแก้ปัญหาเป็นสิ่งแรก และกำไรสำหรับหล่อเลี้ยงองค์กรตามมาทีหลังเพื่อให้ความตั้งใจที่อยากเปลี่ยนแปลงสังคมเกิดขึ้นได้จริง ท่ามกลางการสร้างเทรนด์และสนับสนุนให้คนซื้อของใหม่ในโลกทุนนิยม

ดังนั้น ภารกิจของ Reviv จึงไม่ใช่แค่การรับซ่อมเสื้อผ้า แต่คือการถักทอวัฒนธรรมแฟชั่นอย่างยั่งยืนควบคู่กับเกื้อกูลสังคม ซึ่งทำให้พวกเขามีภารกิจที่เป็นเข็มทิศในการทำงานอยู่ 3 อย่าง คือ หนึ่ง–ทำให้การใช้เสื้อผ้าซ้ำเป็นเรื่องปกติ เท่ และทันสมัย ผ่านบริการการซ่อมและดัดแปลงเสื้อผ้าเก่าให้กลายเป็นสไตล์ใหม่ๆ สอง–สนับสนุนเศรษฐกิจเกื้อกูลสังคม ทั้งความเป็นอยู่ของแรงงาน สนับสนุนสวัสดิการเป็นธรรม และช่วยเหลือให้ชุมชนที่มีฝีมือมีรายได้จากการทำงานในอุตสาหกรรมแฟชั่น และสาม–พัฒนาทักษะแรงงานช่างเย็บ ให้เพียบพร้อมต่อการไปสู่ fashionable economy 

“เพราะธุรกิจแฟชั่นมันกำลังจะถูกดิสรัปต์ด้วยเทคโนโลยี เครื่องจักรอัตโนมัติ ซึ่งตอนนี้ International Labour Organization (ILO) เขาคาดการณ์ว่าแรงงานในอุตสาหกรรมแฟชั่นอาจจจะถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยีค่อนข้างเยอะ ถ้าเราจะผลักดัน slow fashion หรือ circular economy ให้โตมากขึ้น เราต้องพัฒนาทักษะแรงงานของคนที่อยู่ในระบบให้มากขึ้นด้วย” 

ส่งเสื้อซ่อมแบบออนไลน์ได้สะดวกและมีคุณภาพ

เมื่อมีภารกิจที่ชัดเจนแล้ว คำถามคือพวกเขาจะเริ่มต้นทำให้สิ่งเหล่านี้สำเร็จได้ยังไงบ้าง ภูมิเล่าว่าเริ่มแรกพวกเขาต้องแบ่งการทำงานออกเป็นหลายส่วน โดยเฉพาะการตั้งกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการส่งสารไปถึง ซึ่งในมุมธุรกิจ Reviv ต้องการสื่อสารถึงกลุ่มที่สนใจสิ่งแวดล้อม และกลุ่มคนที่อยากซ่อมเสื้อผ้าแต่ยังหาบริการที่ถูกใจไม่ได้เป็นกลุ่มแรกก่อน 

“เป้าหมายของเราอันหนึ่งคือการสื่อสารธุรกิจให้เน้นการซ่อมสะดวกสบาย แล้วก็หลากหลาย เราอยากทำบริการที่มีคนต้องการซ่อมแต่หาที่ซ่อมไม่ได้ อย่างเช่น เสื้อแบบ jersey หรือสูท โดยเฉพาะลูกค้าชาวต่างชาติเขาก็ไม่รู้ว่าจะไปซ่อมที่ไหน หรือบางคนมีเสื้อตัวโปรดแล้วอยากซ่อมก็มาหาที่เราได้” ภูมิเล่าแนวคิดของพวกเขา

แต่ถ้ากลับไปหาจุดร่วมของคนที่อยากซ่อมเสื้อผ้า สิ่งหนึ่งที่คนมักกังวลคือ ซ่อมแล้วจะเป็นยังไง จะกลับมาเหมือนเดิมหรือดีกว่าเดิมไหม เชื่อใจช่างซ่อมได้แค่ไหน คำถามเหล่านี้เป็นสิ่งที่ทีม Reviv เห็นตรงกันว่าจะต้องสร้างความน่าเชื่อถือให้ลูกค้าเห็นว่าสินค้าที่นี่มีคุณภาพ ซ่อมได้ตรงใจ และใช้บริการได้สะดวกผ่านออนไลน์

“ถ้าหากเราจะควบคุมคุณภาพงานก็จะต้องทำงานร่วมกับช่างก่อน เราจะมีแบบให้เลยว่าถ้าเย็บจะต้องทำยังไงให้ได้คุณภาพแบบที่เราต้องการ เพราะซ่อมเสื้อผ้าแล้วเราก็ต้องทำให้อยู่ได้นานด้วย ซึ่งตอนนี้เราทำงานร่วมกับชุมชนชาวลี้ภัยชาติพันธุ์ เป็นชาวม้งที่ไม่พูดภาษาไทย เคยมีประสบการณ์ทำงานเย็บผ้ามาก่อน แต่เราก็จะไปอบรม สอนวิธีการทำงานเขาตามคุณภาพที่เราอยากได้” ภูมิพูดขึ้นก่อนที่ฝ้ายจะช่วยเสริม

“แม่ๆ ที่ชุมชนเคยทำงานเย็บผ้าก็จริง แต่เขาไม่ได้มีวิธีแบบเดียวกับที่เราอยากให้ทำ เราเลยจะมีคู่มือแบบ manual ให้ดูว่าอยากให้ทำออกมาประมาณไหน เช่น เย็บตรงฝีเข็มมันควรจะเป็นประมาณไหน เวลาด้านหลังต้องมีผ้าปะ เราต้องเก็บรอยรุ่ยของผ้าปะยังไง หรือถ้าซิปแตก ซิปที่เราเอามาเปลี่ยนต้องเหมือนกับของเดิมมากที่สุด ยกเว้นแต่ว่าลูกค้าบอกว่าอยากเปลี่ยนเป็นอีกแบบ ต้องเย็บแบบไหนถึงแน่น ไม่หลุดง่าย เรามีผลงานให้ดูเลยว่าแบบนี้คือผ่านนะ แบบที่ไม่ผ่านเป็นแบบนี้เพราะอะไร ควรแก้ยังไง”

“อย่างชุมชนม้งที่เราทำงานด้วยอยู่ตอนนี้ พอเขาเห็นเกณฑ์ของเรา เขาบอกว่าดีมากเลยที่มีให้ เพราะจะได้รู้ว่าต้องทำงานออกมาให้เป็นแบบไหน แล้วถ้าเวลางานเขาผิด อะไรกันแน่ที่เขาควรจะแก้ รวมถึงเขาถามด้วยว่าพอมีวิธีไหนที่เราจะรู้ฟีดแบ็กของลูกค้าได้ไหม เพราะเขาอยากพัฒนางาน ซึ่งตรงนี้เป็นสิ่งสำคัญสำหรับเราเลย” ฝ้ายเล่าถึงประสบการณ์ที่เธอทำงานร่วมกับชุมชน

เมื่อพัฒนาคุณภาพการซ่อมให้น่าเชื่อถือแล้ว ความยากอีกอย่างคือการนำบริการแบบ customization มาอยู่ในออนไลน์ เราคงนึกภาพออกเวลาตามหาช่างซ่อมเสื้อแล้วอยากบอกความต้องการของเราให้ชัดและเห็นภาพที่สุด แต่ถ้าต้องทำสิ่งเหล่านี้ผ่านออนไลน์ก็ดูจะสื่อสารกันยากกว่าปกติ นี่คือสิ่งที่ Reviv กังวลเช่นกัน พวกเขาจึงพยายามทำให้ความสะดวกสบายกับการ customize อยู่กึ่งกลางในระดับพอดีได้

“เพราะฉะนั้นตัวระบบออนไลน์ของเราจะต้องพัฒนาอินเตอร์เฟซให้ตอบโจทย์ เราจะต้องคิดกันเยอะนิดหนึ่ง เพราะไม่สามารถทำแบบระบบช็อปที่ผ่านมาได้ เช่น ถ้าลูกค้าจะซ่อมเสื้อผ้าเป็นรู จะเอาผ้าแบบไหนมาปิดรู ผ้าใหญ่หรือเล็ก มีลักษณะแบบไหน เราจึงต้องหาวิธีให้ลูกค้าสามารถ specify ได้ว่าอยากจะได้ประมาณนี้ ทำยังไงได้บ้าง”

ภูมิยกตัวอย่างว่าพวกเขาออกแบบระบบอำนวยความสะดวกคือให้ลูกค้าสามารถวาดรูป อัพโหลดส่งให้ช่างเพื่ออธิบายสิ่งที่ต้องการเป็นภาพได้ หรือที่พวกเขาเพิ่งพัฒนาได้ไม่นานคือการนัดเวลาคุยหรือปรึกษาการซ่อมผ่านวิดีโอคอลร่วมกับช่างและทีม Reviv นอกจากนี้ยังมีระบบ tracking system สามารถเช็กได้เลยว่าตอนนี้ถึงขั้นตอนไหนแล้ว

พัฒนาฝีมือแรงงาน และเปลี่ยนมุมมองแฟชั่นให้เป็นธรรมทั้งต่อคนและต่อโลก

นอกไปจากการซ่อมเสื้อผ้าแล้ว Reviv ยังอยากให้คนหันมาหยิบเสื้อเก่ามาดัดแปลงให้เป็นสไตล์ใหม่ๆ กับ Reviv เพื่อลดการซื้อของใหม่ได้อย่างแท้จริง

“แต่ก่อนจะเป็นสเตปนั้นก็ไม่ใช่เรื่องง่าย มันอาจจะต้องมีจุดที่ทำให้เขารู้สึกว่าอยากจะเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น ต้องเจอก่อนว่าลายนี้น่าสนใจ หรือว่าฉันจะเอาเสื้อผ้านี้มาทำอะไร ซึ่งมันแตกต่างกับการซื้อเสื้อผ้าใหม่ เพราะฉันเห็นตัวนี้สวย แค่กดซื้อ จบ เมื่อเทียบกับว่ากว่าเขาจะไปคุ้ยหาเสื้อผ้าเก่ามาเปลี่ยนใหม่มันดูยุ่งยาก

“เพราะฉะนั้น ถ้าเราจะเปลี่ยนพฤติกรรมตรงนี้ได้ ต้องค่อยๆ สร้างความตระหนักรู้ อาจจะต้องใช้ระบบของกลไกการตลาด สร้างแคมเปญในการเปลี่ยนพฤติกรรม”

หนึ่งในสิ่งที่พวกเขากำลังเร่งมือวางระบบและทำงานร่วมกับชุมชนคือการสร้างลายใหม่ๆ ที่น่าสนใจให้คนได้เลือกดัดแปลงเสื้อผ้า ซึ่งฝ้ายในฐานะผู้รับผิดชอบดูแลเรื่องเทคนิคการเย็บและการออกแบบลายจะคอยหมุนเวียน ผลัดเปลี่ยนลายใหม่ๆ ในแต่ละเดือน และยังเปิดโอกาสให้ชุมชนได้ร่วมออกแบบลายเย็บหรือซ่อม และลายตกแต่งเสื้อผ้าไปด้วยกัน

“มีครั้งหนึ่ง เรามีการบ้านให้แม่ๆ ชาวม้งลองทำก่อนทำงานให้ลูกค้าจริง ซึ่งมีคนหนึ่งชื่อแม่ชัว เขาใช้เวลาช้ามากในการทำการบ้านเพราะกลัวทำออกมาแล้วจะผิด ซึ่งตอนส่งงานมาให้เรา ถามว่าผิดไหม คือมันเป็นลายที่ไม่ตรงตามแบบที่เราส่งไป แต่กลับเป็นลายที่เขาทำออกมาอย่างตั้งใจมากๆ แล้วไม่ได้แย่ เราเลยบอกว่าแม่ชัวเดี๋ยวผมเอาลายนี้ไปขึ้นขายด้วยเลยละกัน แล้วก็ตั้งชื่อแบรนด์ว่า slow but chure คือเอาชื่อแม่ชัวมาใส่แทนคำว่า sure” 

“อีกอันหนึ่งเป็นของแม่ฟ้า เราเคยส่งงานให้เขาไปทำ อยากให้แม่ช่วยแกะลายให้ แต่ปรากฏว่าแม่แกะลายเพิ่มอีกอันมาด้วย เราก็บอกว่าชอบครับคุณแม่ ขอ CF เลยครับ เราตั้งชื่อเลยว่า So fah So good เพราะเราอยากสนับสนุนให้แม่ๆ ได้ออกแบบด้วยตัวเองเลย มันอยู่ในมิสชั่นของเราที่ต้องการพัฒนาทักษะ ซึ่งถ้าเขาสู่ fashion economy คุณจะต้องมีความครีเอทีฟ กล้าแสดงความคิดเห็น”

นอกไปจากการพัฒนาทักษะแรงงานแล้ว พวกเขายังสนับสนุนค่าแรงที่เป็นธรรมให้กับชุมชน โดยภูมิอธิบายว่า 45 เปอร์เซ็นจากรายได้ทั้งหมดจะให้กับช่าง แบ่งออกเป็น 33 เปอร์เซ็นต์เป็นรายได้โดยตรง 12 เปอร์เซ็นต์เป็นสวัสดิการของแรงงาน รวมถึงอีก 1 เปอร์เซ็นต์ของรายได้จะมอบให้กับองค์กรทางสังคมที่ทำงานด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อสนับสนุนให้มีการขับเคลื่อนของหลายๆ กลุ่มในวงกว้างด้วย

“เพราะฉะนั้น เวลาใครถามว่า Reviv ซ่อมอย่างเดียวใช่ไหม เราจะบอกว่าไม่นะ เราทำธุรกิจตามภารกิจ คือทำให้ธุรกิจดำเนินไปได้สอดคล้องกับภารกิจของเรา เพราะฉะนั้นในอนาคตเราอาจจะทำโปรดักต์ที่สอดคล้องกับการใช้เสื้อผ้าซ้ำ สอดคล้องกับเศรษฐกิจเกื้อกูลสังคม เราจะปรับเปลี่ยนไปเป็นตัวเลือกอื่นๆ ที่มากกว่าการซ่อมก็ได้” 

ใครสนใจบริการซ่อมเสื้อผ้าของ Reviv ลองกดเข้าไปดูบริการของพวกเขาได้ที่ revivshop.com

The post Reviv บริการรับซ่อมเสื้อผ้าที่ตั้งใจถักทอวัฒนธรรมใช้ซ้ำและสนับสนุนแรงงานอย่างเป็นธรรม appeared first on a day magazine.

ณ ตอนนั้นใครๆ ต่างก็ลงความเห็นว่าหมวกของเขาไม่เพียงใช้ได้จริง แต่ยังเก๋และเข้ากับทุกลุค จากที่ตัดใช้เอง คนรอบตัวก็เริ่มนำเศษผ้าที่มีมาให้เขาตัดหมวดให้บ้าง จึงเป็นจุดเริ่มต้นของ ZAYAN ที่ผลิตเสื้อผ้าที่ทั้งสวยสะดุดตา ใช้ได้จริง และเป็นมิตรกับโลก

“ผมเกิดที่จังหวัดจันทบุรี รอบตัวเป็นธรรมชาติ ของเล่นเกือบทุกชิ้นของผมทำจากธรรมชาติ แล้วผมก็โตในบ้านไม้ที่มีเฟอร์นิเจอร์ต่างๆ จากไม้และสิ่งของเหลือใช้ ผมจึงซึมซับเรื่องราวเกี่ยวกับธรรมชาติและการรีไซเคิลมาตลอด” เต๋าพูดถึงแรงบันดาลใจในการทำแบรนด์ที่อิงจากธรรมชาติให้ฟัง

“เราอยากผสานความรักในการทำเสื้อผ้าและความรักในธรรมชาติให้ออกมาเป็นแบรนด์แฟชั่นเล็กๆ ที่ช่วยลดขยะในอุตสาหกรรมแฟชั่นได้ ซึ่งมันท้าทายมากนะว่าเราจะนำเสนอวัสดุรีไซเคิลและวัสดุเหลือทิ้งให้สวยงามและทนทานได้ยังไง ชนิดที่ถ้าลูกค้าไม่สนเรื่องสิ่งแวดล้อมก็ต้องสนเรื่องงานดีไซน์ของเรา” โอ๋–อภิสิทธิ์ อัศวะภูมิ หนึ่งในผู้ร่วมสร้างสรรค์ในปัจจุบันเสริม

เราชวนทั้งสองคนมาจับเข่าคุยข้ามจังหวัด ว่าหมวกใบเล็กที่รังสรรค์จากสิ่งของเหลือใช้ภายในบ้าน พัฒนาเป็นเสื้อ กระเป๋า และหมวกอีกหลายคอลเลกชั่นจากสารพัดผ้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อให้แฟชั่นและธรรมชาติไปด้วยกันได้ยังไง แล้วอะไรคือหลักสำคัญ 3 ข้อที่พวกเขาตั้งใจ

Sustainable Aesthetic

เพราะทั้งคู่อยากให้สินค้าทุกคอลเลกชั่นของ ZAYAN ไม่เพียงสวยงามในเชิงแฟชั่น แต่ยังช่วยรักษาความงดงามของธรรมชาติในเวลาเดียวกัน ‘Sustainable Aesthetic’ (สุนทรียภาพอันยั่งยืน) จึงคือหลักสำคัญข้อแรกที่ทั้งคู่ตั้งขึ้น

“เราสองคนคือคนสร้างสรรค์ที่เชื่อว่าดีไซน์ที่ดีคือดีไซน์ที่คิดมาเพื่อแก้ปัญหาได้ แต่เราไม่ได้มุ่งแก้ไขปัญหาให้คนเพียงอย่างเดียว เราอยากบูรณาการให้สิ่งแวดล้อมและมนุษย์เดินไปข้างหน้าโดยไม่แยกขาดจากกันด้วย” โอ๋อธิบายให้ฟังว่า ‘Sustainable Aesthetic’ ที่ว่านั้นหมายถึงอะไร 

ก่อนที่เต๋าจะอธิบายต่อว่าแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ความงามที่ว่ามาจาก ‘land’ (ผืนดิน) และ ‘ocean’ (ผืนน้ำ) 

“อย่างช่วงหน้าร้อนปีนี้ เราไปแคมป์ปิ้งมาและได้เห็นสีสันของภูเขาที่สวยงาม จึงดึงเฉดสีที่เห็นออกมา 3 เฉด คือเขียว น้ำตาล และเทา มาผสมลงบนผ้าลินินแบบ dead stock หรือผ้าคุณภาพดีแต่เหลือทิ้งจากโรงงาน ทำให้สวยและคุ้มค่าในเสื้อลายพราง 9 ตัวจากคอลเลกชั่น Summer Mountain” 

Timeless Clothing

ความงามอย่างยั่งยืนที่ทั้งสองคนว่าไม่ได้มาจากการนำแรงบันดาลใจจากธรรมชาติมาป้ายลงบนผืนผ้าอย่างเดียวแน่นอน แต่คือการทำสินค้าจากวัสดุเหลือใช้และวัสดุรีไซเคิลต่างๆ จนทำให้เกิดหลักการทำแบรนด์อย่างที่ 2 คือ Timeless Clothing หรือเสื้อผ้าที่ไร้กาลเวลา ซึ่งทำขึ้นจากวัสดุหลัก 3 อย่าง 

หนึ่ง–สินค้าที่ทำจาก reused fabric หรือเสื้อผ้ามือสอง เช่น คอลเลกชั่น SUMMER RAINBOW SHIRT เสื้อเชิ้ตสีรุ้งโอเวอร์ไซส์ที่ตัดเย็บจากเสื้อยืดมือสองหลากสี ซึ่งได้แรงบันดาลใจมาจากธงสีรุ้งที่ถูกทำขึ้นครั้งแรกโดย Gilbert Baker ในปี 1970 

สอง–สินค้าที่ทำจาก recycled fabric หรือผ้าจากการรีไซเคิลขวดพลาสติก อย่างคอลเลกชั่น EXPLORER HAT ที่นอกจากจะกันแดดแยงตาแล้วยังกันน้ำได้ด้วย แถมยังมีที่เก็บของกระจุกกระจิกเพื่อให้การทำกิจกรรมเอาต์ดอร์ของทุกคนสะดวกที่สุด นอกจากอยากทำให้ ZAYAN ไร้กาลเวลา ทั้งคู่ก็อยากให้สินค้าทุกชิ้นใช้งานได้จริง

“เราวางแผนและออกแบบอย่างจริงจังว่าแต่ละคอลเลกชั่นต้องการสื่อสารอะไร ใช้วัสดุแบบไหน ช่วยลดปัญหาสิ่งแวดล้อมยังไง และตอบโจทย์ผู้ใช้ยังไง” โอ๋อธิบาย

สาม–สินค้าจาก deadstock fabric หรือผ้าเหลือใช้จากอุตสาหกรรมฟาสต์แฟชั่น อย่างใน CAMP COLLAR LINEN PATCHWORK SHIRT เสื้อเชิ้ตที่ตัดเย็บจากผ้าลินินเหลือทิ้งจากโรงงาน ที่นอกจากสวยแล้วยังระบายอากาศได้ดี เหมาะกับอากาศเมืองไทย 

“ประเด็นสิ่งแวดล้อมเป็นประเด็นสากลที่ทุกภาคส่วนต้องขับเคลื่อนไปด้วยกัน ทั้งปัจเจก องค์กรต่างๆ ธุรกิจเล็กใหญ่ ตลอดจนภาครัฐที่เป็นองค์กรทางการเมืองที่มีกำลังและทรัพยากรในการแก้ปัญหาได้มากที่สุด 

“เราจึงอยากผลักดันให้ ZAYAN เป็นแบรนด์ที่มีส่วนช่วยลดขยะในอุตสาหกรรมแฟชั่นให้คนและสิ่งแวดล้อมเดินไปข้างหน้าด้วยกันได้จริงๆ” เต๋าเล่าความตั้งใจ

Handmade Clothing

เพราะ ZAYAN เป็นแบรนด์โฮมเมดและเป็นแบรนด์เล็กๆ ที่มีงบประมาณจำกัด ทั้งสองคนจึงช่วยกันออกแบบคอลเลกชั่นต่างๆ ร่วมกัน ส่วนงานยิบย่อยอื่นๆ อย่างงานโปรโมตสินค้าและงานที่ต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์โอ๋จะรับไปดูแล ส่วนเต๋าจะดูแลงานตัดเย็บค่อนข้างมากเพราะเห็นคุณแม่เย็บและซ่อมแซมผ้ามาตั้งแต่เด็ก แถมยังฝึกใช้จักรเพื่อพัฒนาฝีเข็มมาตลอด

“เรายังมีช่างเย็บผ้าที่เป็นญาติๆ ในท้องถิ่นและช่างฝีมือในชุมชนที่ช่วยผลิตในบางขั้นตอน โดยวิธีหลักๆ ในการเย็บคือการต่อผ้า (patchwork) และการปักมือ (hand embroidery)” เต๋าอธิบายถึงกระบวนการตัดเย็บให้ฟัง

อย่าง MIKI INDIGO PATCHWORK FIVE PANEL HAT คือหมวกที่ตัดเย็บจากฝ้ายทำมือย้อมครามธรรมชาติจากสกลนครที่นำมาตัดต่อแบบ patchwork หรือ SHIBARI TOTE BAG ก็เป็นกระเป๋ารุ่นซิกเนเจอร์ที่ทั้งคู่ผสานเชือกปีนเขาเข้ากับผ้าเหลือใช้จากโรงงานด้วยวิธีการมัดเชือกของญี่ปุ่นที่เรียกว่าชิบาริ จนได้เป็นกระเป๋าทรง tote ที่เท่และสะพายได้ 3 รูปแบบ คือสะพายข้าง สะพานพาด และหิ้ว

“พวกเรามีไอเดียเยอะมากและมีความตั้งใจสูง อยากจะลงมือและออกแบบให้ดีขึ้น และอยากส่งเสียงเรื่องความยั่งยืนให้มากขึ้น แต่ทั้งหมดนี้กลับถูกจำกัดด้วยเงินทุน 

“สิ่งที่เราทำได้จึงเป็นการตั้งใจทำแบรนด์แฮนด์เมดภายใต้เงื่อนไขนี้ให้ดีที่สุด เราพยายามท้าทายการออกแบบของตัวเองทุกครั้งว่าจะนำเสนอวัสดุรีไซเคิลและวัสดุจากเสื้อผ้ามือสองให้สวยงาม ทนทาน ร่วมสมัย และให้ผู้สวมใส่รู้สึกสนุกไปกับไอเดียและแรงบันดาลใจเบื้องหลังได้ยังไง เพื่อสื่อสารว่าวัสดุที่คนไม่เห็นค่าเหล่านี้ก็ทำออกมาเป็นแบรนด์ที่ดีได้” เต๋าทิ้งท้าย

ขอบคุณภาพจาก ZAYAN

The post ZAYAN แบรนด์แฟชั่นโฮมเมดจากผ้าเหลือทิ้งที่คิดคอลเลกชั่นจากผืนดินและผืนน้ำ appeared first on a day magazine.

หนึ่ง–คุณทาครีมกันแดดตอนไหนบ้าง 

สอง–คุณทาครีมกันแดดชนิด chemical sunscreen หรือ physical sunscreen 

สาม–คุณคิดว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมทางทะเลไกลตัวหรือไม่ นักดำน้ำและผู้อยู่อาศัยใกล้ทะเลเท่านั้นหรือเปล่าที่ต้องรับผิดชอบ

คำตอบของเราน่าจะคล้ายกับใครหลายคน คือทาครีมกันแดดเฉพาะวันที่ต้องออกจากบ้านเพราะอยู่ในบ้านผิวก็คงไม่ไหม้หรอกมั้ง และทาครีมกันแดดชนิดไหนก็ไม่ทราบได้เพราะไม่รู้ด้วยซ้ำว่าครีมกันแดดมีประเภทกับเขาด้วย ส่วนข้อสุดท้ายก็เป็นคำถามที่เราสงสัยเช่นกัน ว่าการกระทำของผู้ซึ่งอยู่ไกลแสนไกลจากทะเลนั้นกระทบระบบนิเวศใต้ทะเลหรือไม่ แล้วเราจะช่วยได้ยังไง

ความไม่เข้าใจนำพาให้เราได้มาตั้งวงสนทนากับ แปม–ชนิภา สารสิน, จีน–พชร สนิทวงศ์ ณ อยุธยา และ สตางค์–ดิษย์ลดา ดิษยนันท์ 3 เพื่อนนักดำน้ำที่ผันตัวมาทำครีมกันแดดแบบ physical sunscreen ร้อยเปอร์เซ็นต์ในนาม KAANI ที่ตั้งใจให้ใช้ง่าย ทาง่าย เหมาะกับสภาพอากาศเมืองไทย ที่สำคัญยังไร้สารเคมีที่ซึมเข้าร่างกายและไม่ทำให้ปะการังฟอกขาว แถมยังใส่ใจสิ่งแวดล้อมตั้งแต่กระบวนการผลิต บรรจุ กระทั่งขนส่ง

ทั้งหมดนี้ก็เพื่อสื่อสารว่าการกระทำของคนที่อยู่ไกลทะเลส่งผลถึงสัตว์น้ำน้อยใหญ่ใต้ทะเลได้ และสำหรับคนที่อาศัยในประเทศแดดเผาประหนึ่งเข้าพบยมบาลอย่างไทยก็ควรทาครีมกันแดดทุกวันเพื่อสุขภาพร่างกายที่ดี

แต่เบื้องหลังที่ลึกซึ้งกว่านั้นจะเป็นยังไงบ้าง คำถามที่ต้องการคำตอบด้านบนต้องเป็นแบบไหน แม้จะทำให้เสียโอกาสทางการตลาดไปมาก ทำไม KAANI ถึงดื้อดึงให้การทำธุรกิจและการรักษ์สิ่งแวดล้อมไปด้วยกัน

ไม่ต้องดำดิ่งสู่ใต้ทะเลลึกก็ค้นหาคำตอบได้จากเรื่องราวเบื้องล่างนี้ ครีมกันแดดเพื่อปะการัง

ครีมกันแดดจากความหลงใหลโลกใต้ทะเล

“แปมชอบทะเลมาตั้งแต่เด็กๆ ก่อนจะเริ่มดำน้ำเมื่อ 4 ปีก่อน ซึ่งวินาทีที่ได้ดำลงไปใต้น้ำมันทำให้เราไม่อยากขึ้นมาเลย เหมือนเราอยู่ในโลกใต้น้ำจริงๆ ที่เดี๋ยวก็มีปลาว่ายผ่านไปมา

“การดำน้ำทำให้เราได้เห็นความเคลื่อนไหวและความสัมพันธ์ใต้น้ำที่ไม่มีทางได้เห็นในสารคดีหรืออควาเรียม” แปมเกริ่นให้ฟังถึงความหลงใหลใต้ท้องทะเล ซึ่งทำให้เธอได้วนมาเจอกับจีนและสตางค์

แต่เพราะการดำน้ำที่ทำให้ได้ใกล้ชิดธรรมชาติใต้ทะเล ในเวลาที่ภาวะโลกร้อนรุนแรงขึ้น ขณะที่มนุษย์อีกครึ่งค่อนโลกยังคงใช้ชีวิตต่อไปอย่างไม่แยแส สามสหายจึงได้เห็นความเปลี่ยนแปลงของโลกใต้ทะเลชัดเจนกว่าใคร 

“จีนเคยไปดำน้ำที่หินม่วง หินแดงแถบอันดามันตั้งแต่เด็ก แต่พอกลับไปอีกครั้งเมื่อ 7 ปีที่แล้วเราพบว่าปะการังเหล่านั้นมันเหลือแต่หิน ซึ่งเป็นเพราะมนุษย์ใช้ระเบิดจับปลา หรือช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมาเรา 3 คนได้ไปดำน้ำที่หมู่เกาะสุรินทร์ก็พบว่ามันต่างกับเมื่อปลายปี 2563 มาก” จีนผู้ดำน้ำมาตั้งแต่ 8 ขวบและมีประสบการณ์การดำน้ำกว่า 1,300 ครั้งย้อนให้เราฟัง 

หนึ่งในความเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนที่สุดคือปัญหาปะการังฟอกขาวที่เพิ่มขึ้นทุกปีๆ ครีมกันแดดเพื่อปะการัง

“หลายคนยังไม่เข้าใจว่าการที่ปะการังฟอกขาวมันอันตรายมาก เพราะคนส่วนใหญ่ยังไม่รู้เลยด้วยซ้ำว่าที่จริงมันเป็นสัตว์ตัวจิ๋วจำนวนมากที่อยู่รวมกันแล้วสร้างโครงสร้างหินปูนขึ้นมา จากนั้นจึงมีสาหร่ายมาห่อหุ้มอีกชั้นซึ่งเป็นทั้งแหล่งอาหาร แหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ และแหล่งที่อยู่อาศัย” แปมเสริมถึงความสำคัญของปะการัง สิ่งมีชีวิตที่สำคัญต่อทุกชีวิตในทะเลและโลก

“การกระตุ้นจากสารเคมีหรืออุณหภูมิน้ำที่เปลี่ยนเพียงนิดเดียวอาจทำให้ปะการังเครียด ซึ่งจะทำให้มันสลัดสาหร่ายทิ้งจนเหลือแต่หินปูน และเมื่อไม่มีสาหร่าย สัตว์เล็กๆ ก็จะไม่มีที่อยู่อาศัย ขณะที่สัตว์ใหญ่ก็ไม่มีอาหารกิน 

“นักวิทยาศาสตร์ระบุว่าออกซิเจนอย่างน้อย 50 เปอร์เซ็นต์บนโลกมาจากพวกสาหร่ายและสัตว์ทะเลอื่นๆ ใต้ทะเลทั้งสิ้น นั่นแปลว่าถ้าปะการังตาย ระบบนิเวศใต้ทะเลล่ม มนุษย์เราเองก็อยู่ไม่ได้แน่นอน” แปมสรุป

อย่างที่บอกว่านอกจากอุณหภูมิน้ำทะเลแล้ว สารเคมีก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อความเครียดของปะการัง โดยเฉพาะสารเคมีจากครีมกันแดดแบบ chemical sunscreen ที่มีสารออกซิเบนโซน (oxybenzone) และออกติโนเซต (octinoxate) ขนาดนาโน รวมถึงสารเคมีชนิดอื่นๆ ที่เป็นอันตรายต่อปะการังถึงระดับดีเอ็นเอ แถมยังซึมสู่ร่างกายคนจนตรวจพบในปัสสาวะและน้ำนมแม่ได้อีกด้วย 

แม้จะฟังดูน่ากลัว แต่เพราะอนุภาคขนาดนาโนที่ว่าจึงทำให้ครีมกันแดดประเภทนี้มีดีที่ซึมไว ทาแล้วไม่เหนียวเหนอะหนะ และได้รับความนิยมค่อนข้างสูง ชนิดที่ในหนึ่งปีจะมีครีมกันแดดละลายลงสู่ท้องทะเลกว่า 6,000–14,000 ตัน ซึ่งไม่ต้องคิดเลยว่าระบบนิเวศใต้ทะเลจะเสียหายขนาดไหน 

“เราต้องทำอะไรสักอย่าง” สตางค์ผู้ออกตัวว่าประสบการณ์น้อยกว่าเพื่อนทั้งสองลงความเห็น

ครีมกันแดดเพื่อปะการัง สัตว์น้ำน้อยใหญ่ และความเป็นไปของมนุษย์

ย้อนกลับไปช่วง 4-5 ปีก่อน จีนรู้จักและใช้ครีมกันแดด reef-safe ตั้งแต่ตอนที่อาศัยอยู่ต่างประเทศ แต่เมื่อถึงเวลาย้ายกลับมาประเทศไทยที่มีอุณหภูมิแตะเลข 30 และ 40 เป็นเรื่องปกติ ครีมกันแดด reef-safe จากประเทศแถบตะวันตกจึงไม่ใช่ตัวเลือกที่เหมาะสมนัก

“ครีมกันแดดแบบ reef-safe หรือ physical sunscreen คือครีมกันแดดที่ดีต่อทั้งคนและปะการัง ซึ่งมีสารสำคัญ 2 ตัวคือ ซิงก์ออกไซด์ (zinc oxide) และไทเทเนียมไดออกไซด์ (titanium dioxide) ที่ไม่เป็นอันตรายกับโลกใต้ทะเล เท่านั้นยังไม่พอ สารทั้งหมดที่ใช้ยังต้องมีอนุภาคขนาด 100 นาโนมิเตอร์ขึ้นไปเพื่อไม่ให้ซึมเข้าสู่ปะการังและผิวคนได้ แต่ก็ยังทำหน้าที่เคลือบผิวและสะท้อนรังสี UVA และ UVB ได้ทั้งสเปกตรัม” แปมอธิบาย

แต่เพราะอนุภาคที่ใหญ่จึงทำให้เนื้อครีมมีลักษณะเหนียวเหนอะ ซึมเข้าผิวช้า สิ่งนี้จึงกลายมาเป็นโจทย์ที่ KAANI ต้องแก้ให้ได้ ไม่อย่างนั้นก็คงยากที่จะโน้มน้าวให้คนส่วนใหญ่หันมาใช้ 

“ถ้าทำออกมาแล้วไม่ต่างจากแบรนด์อื่นในไทยก็ไม่รู้จะทำให้เปลืองทรัพยากรโดยใช่เหตุทำไม

“เราจึงใช้เวลากว่า 1 ปีเพื่อหาส่วนผสมที่ลงตัวของสารประกอบต่างๆ หน้าที่ของเราคือการเลือกใช้และผสมสารแต่ละชนิดจนได้เนื้อครีมที่ดีทั้งสัมผัสและคุณภาพ” แปมเล่าถึงความตั้งใจนั้น

แต่ภายใต้คำว่า reef-safe นั้นก็ยังมีรายละเอียดที่ซ่อนอยู่ เพราะมาตรฐานในการผลิตที่แตกต่างกันใแต่ละประเทศ 

“น่าเสียดายที่ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีเกาะที่ดังที่สุดในโลกและมีรายได้จำนวนมากจากการท่องเที่ยว แต่ไม่ได้ใส่ใจกับเรื่องนี้มากพอจนเกิดช่องโหว่ของกฎหมายขึ้นมา ขอแค่มีสารประกอบที่เป็น physical sunscreen เพียง 1 เปอร์เซ็นต์ก็ระบุว่าตนเป็นครีมกันแดดแบบ physical ได้แล้ว หรือบางแบรนด์อาจนำสารที่มีใน physical sunscreen ไปทำให้มีอนุภาคขนาดนาโนเพื่อให้ได้เนื้อครีมที่เนียนละเอียด แต่นั่นก็ยังทำร้ายปะการังอยู่ดี และแน่นอนว่ามันก็ยังซึมเข้าสู่ร่างกายได้อีกด้วย” จีนแจกแจง

ในการปลุกปั้น KAANI ทั้งสามจึงหันไปใช้เกณฑ์ของหมู่เกาะเล็กๆ ที่มีมาตรฐานสูงลิบอย่างปาเลา

“ปาเลาเป็นประเทศหมู่เกาะเล็กๆ ในมหาสมุทรแปซิฟิกที่อยู่กลางทะเลและมีรายได้หลักจากการท่องเที่ยว ถ้าระบบนิเวศเสียหายเขาอยู่ไม่ได้แน่นอน ดังนั้นเขาจึงแบนสารอะไรก็ตามที่มีความเสี่ยงต่อระบบนิเวศใต้ทะเลและคน” แปมอธิบาย

ครีมกันแดดเพื่อทุกสีผิวและเพื่อทุกคน 

นอกจากต้องทำครีมกันแดดให้มีเนื้อดีน่าใช้ แถมยังต้องทำให้ได้ตามมาตรฐานประเทศปาเลาซึ่งแบนสารเคมีกว่า 10 ชนิด ทั้งสามยังเพิ่มโจทย์ให้ตัวเองอีกหนึ่งข้อใหญ่ นั่นคือครีมกันแดดของ KAANI ต้องไร้สารที่ก่อให้เกิดการแพ้ทุกชนิดเพื่อให้คนผิวแพ้ง่ายใช้ได้ใช้ดี

“หลักการง่ายๆ คืออะไรที่เราไม่กินเราก็ไม่อยากเอามาทาเหมือนกัน” สตางค์บอก 

บนคอนเซปต์นี้ KAANI จึงปราศจาก paraben, essential oil, น้ำหอม, ซิลิโคน และแอลกอฮอล์ ที่แม้จะทำให้เนื้อครีมดีแค่ไหนแต่ทั้งสามก็ตกลงปลงใจว่าจะไม่ใส่เด็ดขาด 

แล้วการเลือกไม่ใช้ครีมกันแดดไปเลยจะง่ายกับสิ่งแวดล้อมและคนมากกว่าหรือเปล่า เราสงสัย

“เห็นผิวสตางค์ไหม” สตางค์พูดพลางยื่นแขนทั้งสองข้างให้เราดู “เราเป็นคนผิวแทน สิ่งที่เราได้ยินมาตลอดคือเราต้องทาครีมกันแดดเพื่อให้ไม่ดำ ซึ่งเป็นความเข้าใจผิดของคนไทยส่วนใหญ่ เราไม่ชอบคำนี้ที่สุดเพราะทุกสีผิวนั้นสวย และไม่ว่าจะสีผิวไหนก็ล้วนต้องใช้ SPF เพื่อป้องกันผิวไหม้ เหี่ยวย่น และป้องกันมะเร็งทั้งนั้น” จากความคิดนี้ KAANI จึงปราศจากสารเพิ่มความขาวทุกประเภท

“เราไม่เคยบอกให้คนทาครีมกันแดดเพื่อไม่ให้ผิวดำ แต่จะบอกว่าระวังผิวไหม้และต้องทาทุกวันแม้จะอยู่ในบ้านและออฟฟิศ เพราะแสงแดดกับรังสี UV ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แม้เราจะปิดประตูแล้วแต่รังสีก็ทะลุผ่านกระจกเข้ามาได้อยู่ดี” แปมอธิบาย 

แต่เพราะเมื่อนึกถึงครีมกันแดด คนมักจะคิดว่าต้องทาเฉพาะตอนก้าวเท้าออกจากบ้านเท่านั้น และยิ่งระบุว่าเป็นครีมกันแดดเพื่อปะการัง คำถามที่ทั้งสามได้รับอยู่บ่อยๆ จึงคือ ‘ถ้าไม่ไปทะเลจะทาได้หรือเปล่า’ หลังออก KAANI รุ่น ACTIVE มาได้ 1 ปี ทั้งสามจึงออก KAANI รุ่น Everyday ที่นอกจากจะกันแดดดี๊ดี ยังกันแสงสีฟ้าจากหน้าจอคอมพิวเตอร์ และป้องกันฝุ่น PM2.5 ได้ เพื่อเน้นย้ำว่าถึงนั่งอยู่บ้านก็ควรทาครีมกันแดดทุกวัน

แล้วถ้าไม่ได้เป็นนักดำน้ำ ไม่ได้ไปหรืออยู่ใกล้ทะเล จำเป็นต้องใช้ครีมกันแดดแบบ reef-safe ไหม เราโยนคำถามให้ทั้งสามอีกครั้ง

“จริงๆ แล้วมันขึ้นกับระบบการจัดการและการบำบัดน้ำของแต่ละประเทศด้วย แต่ไทยยังไม่ได้มีระบบที่ดีขนาดนั้น ดังนั้นมันจึงยังเป็นสิ่งที่จำเป็นอยู่ เพราะเวลาล้างหน้า อาบน้ำ ครีมกันแดดก็ละลายลงน้ำอยู่ดี

“และถึงแม้ไม่ได้อยู่ใกล้ทะเลก็จริง แต่การหันมาใช้ครีมกันแดดแบบ reef-safe ซึ่งอาจไม่ได้ทำให้คุณภาพน้ำดีขึ้นทันที แต่มันจะค่อยๆ ทำให้เราขยับมาใช้สิ่งที่ดีต่อโลกและตัวเอง จนอาจเป็นจุดที่ทำให้เราตั้งคำถามกับปัญหาสิ่งแวดล้อมรอบตัว” แปมตอบด้วยความมุ่งมั่น

ครีมกันแดดที่คิดครบทั้งวัฏจักรและตั้งใจไม่ผลักภาระให้ผู้บริโภค

เมื่อคิดค้นเนื้อครีมกันแดดที่ดีต่อสิ่งแวดล้อมและผู้ใช้ได้สมใจ ทั้งสามก็ยังไปต่อด้วยการคิดออกแบบวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ให้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุดเท่าที่เทคโนโลยีปัจจุบันจะเอื้ออำนวย

เริ่มต้นจากการกระตุ้นให้ลูกค้าส่งบรรจุภัณฑ์เปล่ากลับมาเพื่อให้ทั้งสามนำไปจัดการต่อ โดยลูกค้าจะได้รับส่วนลด 5 เปอร์เซ็นต์ในการซื้อครั้งถัดไปเป็นการแลกเปลี่ยน อย่างบรรจุภัณฑ์จากพลาสติกแบบหลายชั้นของรุ่น ACTIVE จะถูกนำไปทำเป็นบล็อกปูถนนและในอนาคตทั้งสามยังวางแผนจะเปลี่ยนไปใช้พลาสติกประเภทที่นำกลับมารีไซเคิลซ้ำได้เรื่อยๆ เพื่อสร้างวัฏจักร KAANI ให้ครบวงจร 

ส่วนในรุ่น Everyday ที่บรรจุมาในขวดแก้ว ทั้งสามจะส่งต่อไปให้พันธมิตรผู้ฟื้นฟูปะการัง ณ เกาะเต่า เพื่อนำไปปั่นและทำเป็นทรายกลับสู่ธรรมชาติ

“ธุรกิจส่วนใหญ่จะมองว่าความเป็นเจ้าของในผลิตภัณฑ์นั้นจบลงเมื่อผู้บริโภคซื้อสินค้ากลับไป แต่เรากลับมองว่าสิ่งที่เราสร้างขึ้นมันจะเป็นของเราตลอดไป เพราะเราไม่อยากผลักภาระให้ผู้บริโภค และเราก็ไม่ได้มองว่าพลาสติกเป็นตัวร้าย แต่การซื้อมาใช้แล้วทิ้งต่างหากที่ส่งผลกระทบ เราจึงต้องคิดต่อว่าจะทำยังไงกับขยะพลาสติกที่เกิดขึ้น 

“เราอยากให้ผู้ผลิตหันมาใส่ใจสิ่งนี้มากขึ้นเพราะผู้บริโภคไม่มีอำนาจในการจัดการ แต่ผู้ผลิตช่วยกำหนดและสร้างสิ่งเหล่านี้ได้” แปมเสริม

ส่วนในขั้นตอนการขนส่ง กล่องพัสดุและกันกระแทกด้านในที่ส่งให้ลูกค้าคือกล่องใช้ซ้ำที่ทั้ง 3 คนมีอยู่แล้ว บางครั้งกล่องอาจจะมีชื่อแบรนด์ต่างๆ ประทับอยู่ และบางครั้งกันกระแทกก็อาจเป็นผักตบชวา กระดาษสำนักงาน หรือบับเบิล

“ไอเดียเหล่านี้ไม่ได้คิดขึ้นมาเพื่อการตลาดนะ แต่การทำ KAANI มันสะท้อนชีวิตประจำวันของเราจริงๆ อย่างในออฟฟิศที่กำลังคุยกันอยู่ตอนนี้ก็ใช้ของซ้ำตลอด แทบไม่มีขยะใหม่ๆ เลย”  

และถึงแม้การผลิตเนื้อครีม หลอด ขวดแก้ว และกล่องบรรจุภัณฑ์ในต่างประเทศจะมีต้นทุนที่ถูกกว่ามาก แต่ทั้งสามก็เลือกผลิตในโรงงานไทยที่ผลิตสกินเคร์ให้แบรนด์ดังระดับโลกหลายเจ้าเพราะรู้ดีว่าโรงงานเหล่านี้มีศักยภาพอยู่แล้ว และที่สำคัญยังเป็นการกระจายรายได้ให้คนไทยและลดคาร์บอนฟุตปรินต์ที่เกิดจากการขนส่งข้ามประเทศด้วย

ครีมกันแดดที่ต้องการเปลี่ยนโลกมากกว่าเม็ดเงิน

“หลายคนมักพูดว่าการทำธุรกิจกับการรักษาสิ่งแวดล้อมไปด้วยกันลำบาก ซึ่งมันก็จริงนะ เพราะเราต้องเสียโอกาสทางการตลาดและใช้เงินทุนจำนวนมาก” แปมเกริ่น

ท่ามกลางอุปสรรคและความยากที่กล่าวมาทั้งหมด แม้ว่าจะต้องใช้ทั้งแรงและเวลามากมายแค่ไหน แต่ทั้งสามก็ยังยืนยันที่จะไม่ประนีประนอมกับการทำ KAANI ในทุกแง่มุม

“การเลือกที่จะไม่แจกเทสเตอร์ซองเล็กๆ เพราะไม่อยากสร้างขยะเพิ่มก็ต้องแลกมากับการเสียโอกาสที่คนจะได้เห็นและทดลองสินค้าของเรา เช่นเดียวกับการเลือกผลิตในไทยซึ่งมีต้นทุนสูงกว่า และการพัฒนาโปรดักต์ให้ได้คุณภาพตามที่ต้องการซึ่งใช้เวลานานมาก” แปมสรุป ก่อนที่จีนจะเสริมต่อในทันที

“ซึ่งที่เราดื้อขนาดนี้เพราะเรายึดมั่นในเป้าหมายและคุณค่าของเราเอง ไม่งั้นก็ไม่รู้จะทำไปทำไม”

“เราเชื่อว่าคนจะเห็นและเชื่อในสิ่งที่เราทำ เชื่อในการเปลี่ยนงานอดิเรกให้เป็นธุรกิจ และเชื่อว่าผู้ผลิตมีผลต่อการเปลี่ยนเทรนด์ของผู้บริโภคให้เป็นไลฟ์สไตล์ได้ ดังนั้นเรื่องความสำคัญของสิ่งแวดล้อมที่เราตั้งมั่น ถึงมันจะไม่เกิดขึ้นในวันนี้ พรุ่งนี้ แต่มันจะมาแน่นอน 

“และเราเริ่มเห็นแล้ว” สตางค์ทิ้งท้าย

The post KAANI ครีมกันแดดเพื่อปะการัง โดย 3 เพื่อนนักดำน้ำที่อยากให้คนทาบ่อยๆ แม้นั่งอยู่ในบ้าน appeared first on a day magazine.

หลังจากได้เห็นสายตาวาววับของผู้รับ แถมมาอ่านข้อมูลภายหลังยิ่งทำให้เราสนอกสนใจเข้าไปอีก พอมีโอกาสเลยไม่พลาดที่จะไปนั่งคุยถึงรายละเอียดของ Organics Buddy บริษัทแม่ที่ ตั้ม–ธนทัต สุกาญจนพงษ์ และเพื่อนๆ ร่วมกันก่อตั้ง ด้วยหวังให้คนไทยเข้าถึงผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่ราคาไม่แพง แถมพวกเขายังพิถีพิถัน ใส่ใจสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำของการผลิต จนออกมาเป็น 2 แบรนด์ลูกอย่าง Common Ground แบรนด์ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดร่างกายที่ครอบคลุมการใช้เวลาในห้องน้ำตั้งแต่เส้นผมจรดปลายเท้า และ Soganics ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดบ้านสไตล์มินิมอล เป็นมิตรต่อผู้ใช้ สัตว์เลี้ยงในบ้าน ไปจนถึงสิ่งแวดล้อม ซึ่งทั้งสองแบรนด์ต่างตอบโจทย์และเติมเต็มระบบนิเวศของวิถีชีวิตกรีนๆ ให้แก่ลูกค้า

จาก pain point สู่แพลนธุรกิจ

“คุณพ่อผมเป็นคนชอบออกกำลังกาย เวลาเหงื่อไปโดนกับเสื้อผ้าที่อาจมีสารตกค้างอยู่ก็มีโอกาสที่จะเกิดอาการคันได้ ตอนคุณพ่อไปหาหมอผิวหนัง อย่างแรกที่หมอให้ลองปรับดูก็คือน้ำยาซักผ้า”

ตั้มเล่าว่าเขาหันมาสนใจเรื่องผลิตภัณฑ์ธรรมชาติเพราะปัญหาผิวแพ้ง่ายและผื่นคันของทั้งตัวเองและคนรอบข้าง เมื่อคุณหมอแนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยน มีส่วนผสมจากธรรมชาติ เขาจึงลองสำรวจสินค้าในท้องตลาด แล้วพบว่าสินค้าประเภทนี้มักมีราคาสูง ในขณะที่ประสิทธิภาพหรือคุณสมบัติบางอย่างกลับไม่ถูกใจ เช่น กลิ่นไม่ได้ ขจัดคราบไม่ดี ความฝันที่จะทำผลิตภัณฑ์ธรรมชาติที่ดี เหมาะกับคนผิวแพ้ง่าย ในราคาที่จับต้องได้ จึงติดอยู่ในใจตั้มมาโดยตลอด 

ประจวบเหมาะกับตั้มได้ลัดฟ้าไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทด้านบริหารธุรกิจที่ประเทศออสเตรเลีย ดินแดนที่ความออร์แกนิกเป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิตของผู้คนอยู่แล้ว ในตอนนั้นเองที่เขาพบว่าผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติไม่ใช่เรื่องไกลตัว เดินไปซูเปอร์มาร์เก็ตก็มีสินค้าวางขายเป็นปกติ แถมโชคดีได้เจอครอบครัวของเพื่อนที่อยู่ในวงการธุรกิจผลิตภัณฑ์ธรรมชาติเก่าแก่ของออสเตรเลีย จึงมีโอกาสได้เข้าไปฝึกงาน เรียนรู้กระบวนการตั้งแต่ต้นน้ำจนปลายน้ำของการผลิตสินค้า

ตั้มได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติงานจริงกับบริษัทใหญ่ประสบการณ์เยอะ ลงไปคลุกคลีแทบจะทุกแผนก ทั้งผสมสูตร เข้าห้องแล็บพัฒนาสูตร จนมาถึงการบรรจุ จัดการคลังสินค้า สิ่งเหล่านี้เองที่เป็นรากฐานชั้นดีในการทำธุรกิจของตัวเอง จนปลายปี 2018 หลังจากที่เขาแพ็กกระเป๋ากลับเมืองไทยแล้ว ตั้มและเพื่อนก็ช่วยกันตั้ง Organics Buddy ขึ้นมา

Organics Buddy เพื่อนซี้ที่มาทีเดียวถึงสองแบรนด์

“คำว่า buddy ใน Organics Buddy มาจาก หนึ่ง–เรามีเพื่อนที่ช่วยกันพัฒนาบริษัทนี้ขึ้นมา ถือว่าเป็นบัดดี้กัน สอง–เรารู้สึกว่าคนไทยยังไม่ค่อยคุ้นเคยกับผลิตภัณฑ์ที่เป็นออร์แกนิกเท่าไหร่ เลยอยากให้ผลิตภัณฑ์พวกนี้ดูเฟรนด์ลี่ เพื่อที่ลูกค้าจะได้กลายมาเป็นเพื่อนที่หันมาใช้ผลิตภัณฑ์ที่ปราศจากสารเคมี และช่วยกันลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม” ตั้มเล่าที่มาของชื่อให้เราฟังด้วยรอยยิ้ม

หลังจากปลุกปั้นคลำสูตรและพัฒนาสินค้ากันอยู่ 8 เดือน Organics Buddy ก็เริ่มเปิดตัวแบรนด์และปล่อยสินค้าออกมา แต่แทนที่จะทำแบรนด์เดียว พวกเขากลับเลือกที่จะทำสองแบรนด์ควบคู่กัน และส่งผลิตภัณฑ์ของทั้งสองแบรนด์ออกสู่สาธารณะในเวลาไล่เลี่ยกัน

แม้การตัดสินใจจัดเต็มนี้จะดูน่าฉงนสำหรับแบรนด์น้องใหม่ แต่ตั้มเฉลยวิธีคิดเบื้องหลังที่สมเหตุสมผลในเชิงธุรกิจให้ฟังว่า “จริงๆ ตัวจุดประกายคือ Soganics เรามีแพสชั่นและสนุกกับมัน อยากจะนำเสนอให้คนไทยได้ลอง เพราะเรามองว่าคนไทยยังไม่ค่อยคุ้นเคยโปรดักต์ประเภทนี้ แต่ด้วยความที่กระบวนการผลิต Soganics กับ Common Ground คล้ายคลึงกัน บวกกับตอนนั้นเราไม่รู้ว่าตลาดบ้านเราใหญ่พอสำหรับ Soganics ไหม คนจะตอบรับดีขนาดไหน เราเลยทำ Common Ground ซึ่งเป็นโปรดักต์ที่คนไทยเริ่มคุ้นเคยแล้วควบคู่ไปด้วยกัน” 

Common Ground ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดร่างกายที่เริ่มต้นจาก ground

กลิ่นหอม ทำความสะอาดได้ดี แถมดีไซน์สวยงาม จนแค่มีขวดสีเขียวเข้มของแชมพู ครีมนวดผม และเจลอาบน้ำของ Common Ground วางไว้ก็ทำให้ห้องน้ำดูดีขึ้นในทันตา

นอกจากลิสต์ข้อดีที่เมื่อลองใช้จะรู้สึกได้เอง วันนี้เรายังได้รู้รายละเอียดเพิ่มเติมจากตั้มว่า Common Ground มาจากการหาบาลานซ์ระหว่างความเป็นออร์แกนิก และความต้องการของลูกค้าที่ยังคุ้นชินกับผลิตภัณฑ์เนื้อดี มีกลิ่นหอม มีฟอง จนเกิดเป็นสินค้าที่ทำมาจากส่วนผสม plant-based ทั้งหมด ชูโรงด้วยน้ำมันอะโวคาโด พืชจากออสเตรเลียที่เต็มไปด้วยประโยชน์ ช่วยคืนความชุ่มชื้นและสมดุลให้กับผิว และแน่นอนว่าสินค้ายังตอบโจทย์คนผิวแพ้ง่ายจึงไม่มีพาราเบน ไม่มีสี ไม่มีสบู่ ไม่มีซิลิโคน และผลิตภัณฑ์ยังมีค่า pH 5.5 ใกล้เคียงกับผิวคน ส่วนน้ำหอมที่เลือกใช้ก็เป็นเกรดพรีเมียม โอกาสที่จะแพ้จึงมีน้อยมากๆ

ตั้มแอบกระซิบว่าความท้าทายอย่างหนึ่งตอนทดลองสูตรคือ ผู้ใช้แต่ละคนล้วนมีความชื่นชอบกันคนละแบบ เช่น แชมพูสูตรเดียวกันก็อาจจะมีคนบอกว่าสระผมแล้วล้างออกยาก ในขณะที่บางคนโอเค จึงต้องหาจุดกึ่งกลางออกมาเป็น Common Ground

ไม่เพียงตัวผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ แต่ขวดของ Common Ground ยังรักสิ่งแวดล้อม Common Ground เป็นแบรนด์ไทยแบรนด์แรกที่ขวดทำมาจากพลาสติกรีไซเคิลร้อยเปอร์เซ็นต์ ชุบชีวิตขวดพลาสติกใสที่เราใช้ดื่มกันผ่านกระบวนการออกมาเป็นเรซิน แล้วขึ้นรูปใหม่จนเป็นขวดหน้าตาน่าใช้ สีเขียวสุดเท่ของบรรจุภัณฑ์ก็เป็นสีพิเศษที่ผ่านการคิดและพัฒนาขึ้นมา บาลานซ์ระหว่างดีไซน์สวยกับความจำเป็น เนื่องจากขวดต้องกันแสงยูวีได้เพื่อรักษาอายุและคุณภาพของผลิตภัณฑ์ แม้ตั้มจะบอกว่าการเลือกใช้บรรจุภัณฑ์สุดกรีนเพิ่มต้นทุนการผลิตไม่ใช่น้อย แต่เขาก็อยากให้สินค้าส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด

“การที่เรามีชีวิตอยู่ยังไงก็มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอยู่แล้ว แต่เราจะทำยังไงให้ผลกระทบนั้นมันน้อยที่สุด เราเลยเลือกใช้ขวดที่ผ่านกระบวนการรีไซเคิลพวกนี้” ตั้มบอก

Soganics น้ำยาทำความสะอาดบ้านที่ so organic

ลบภาพวันทำความสะอาดที่ต้องมีชุดเต็มยศ ทั้งถุงมือแสนแน่นหนา รองเท้ายาง และผ้าปิดจมูก เพราะผลิตภัณฑ์ของ Soganics ที่มีตั้งแต่น้ำยาล้างจาน น้ำยาถูพื้น น้ำยาทำความสะอาดกระจก น้ำยาทำความสะอาดห้องน้ำ น้ำยาซักผ้า ฯลฯ มีส่วนผสมหลักเป็น plant-based ทั้งสกัดมาจากข้าวโพด มันสำปะหลัง ปาล์มน้ำมัน และน้ำมันมะพร้าว จึงมีความอ่อนโยน ปลอดภัยกับทั้งเราและสัตว์เลี้ยง คอนเฟิร์มอีกทีด้วยการปราศจากสารสุดฮิตในการฆ่าเชื้ออย่างแอมโมเนียและคลอรีน กลิ่นเลยไม่แรงจนแสบจมูก ไม่มีผลสะสมต่อทางเดินหายใจ แถมยังปลอดภัย สบายใจได้ว่าเมื่อน้ำที่ใช้แล้วถูกปล่อยไปในลำน้ำจะไม่มีสารแอมโมเนีและคลอรีนไปกวนสิ่งมีชีวิตใต้น้ำ

เป็นอีกครั้งที่แพ็กเกจจิ้งของ Organics Buddy เตะตาเรา หากซิกเนเจอร์ของ Common Ground คือขวดสีเขียวเข้มสุดเท่ ซิกเนเจอต์ของ Soganics ก็คือขวดสีขาวสุดมินิมอลที่มีรูปทรงสวยงาม

“คอนเซปต์การออกแบบคือขวดจะเป็นเหมือนเฟอร์นิเจอร์ชิ้นหนึ่ง ไปวางที่ไหนเราก็ไม่อาย ทำความสะอาดเสร็จแล้วอาจจะลืมขวดทิ้งไว้ พอมีแขกเข้ามาบ้านเราก็ไม่จำเป็นต้องลุกลี้ลุกลนรีบวิ่งไปเก็บน้ำยาทำความสะอาด” ตั้มเฉลยแนวคิดเบื้องหลัง อีกทั้งยกเครดิตให้เพื่อนซี้ผู้จบด้านสถาปัตยกรรมที่ร่วมทำบริษัทด้วยกัน เขาและเพื่อนจึงให้ความสำคัญกับการออกแบบเป็นพิเศษ 

อีกหนึ่งความพิเศษในการออกแบบคือขวดของ Soganics ขึ้นรูปจากแม่พิมพ์ที่ออกแบบใหม่เป็นทรงเฉพาะของแบรนด์ โดยกว่าจะสรุปเป็นทรงนี้ พวกเขาใส่ใจรายละเอียดว่าความรู้สึกตอนจับของผู้ใช้จะเป็นยังไง ศึกษาว่าคนฉีดสเปรย์นิ้วไหน จับขวดสเปรย์ยังไง ผู้ชายอาจจะจับแบบหนึ่ง ผู้หญิงจับอีกแบบหนึ่ง นำมาสู่ทรงที่ user-friendly สำหรับทุกคน 

มากกว่าเรื่องดีไซน์ Soganics ตั้งใจออกแบบขวดให้แข็งแรงทนทานเพื่อที่จะมารีฟิลได้ ซึ่งแวบแรกเรานึกว่าเขาตั้งใจทำถุงรีฟิลเพื่อนักช้อปสุดประหยัด แต่ชายหนุ่มชวนคิดต่อว่า การที่ราคาถุงรีฟิลถูกลง ก็เพราะว่าต้นทุนการผลิตถูกลงด้วย

“ทุกกระบวนการผลิตมีการใช้น้ำในการทำงาน การผลิตถุงรีฟิลนั้นประหยัดน้ำกว่า และประหยัดวัสดุที่ใช้ผลิตด้วย ทำให้ประหยัดได้มากกว่า 90 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับขวดปกติ ต้นทุนเราก็ต่ำลง สามารถส่งต่อส่วนต่างนี้ให้กับลูกค้าได้ เพราะฉะนั้นราคาถุงรีฟีลหลายๆ ตัวก็จะประหยัดกว่าปกติ 20-30 เปอร์เซ็นต์เลย”​ 

เรียกได้ว่าถุงรีฟิลนั้นประหยัดและรักษ์โลกกว่าแบบขวดตั้งแต่ขั้นตอนการผลิตจนถึงการใช้นั่นเอง

ผลิตในไทย มาตรฐานโลก

สินค้าทั้งสองแบรนด์ของ Organics Buddy พัฒนาสูตรที่แล็บในประเทศออสเตรเลียเพื่อให้ได้มาตรฐานระดับโลก แต่พวกเขาก็ไม่อยากให้สินค้าเป็นสินค้านำเข้า จึงทดลองปรับสูตรให้เหมาะกับสภาพน้ำ สภาพอากาศ (สุดร้อนชื้น) และความชอบของคนไทย ก่อนจะนำสูตรที่ได้มาผลิตในโรงงานที่ไทย 

มาตรฐานระดับโลกที่พวกเขาหมายตายังไม่หมดเพียงเท่านั้น วัตถุดิบทางการเกษตรทุกชนิดทั้งที่นำเข้าและผลิตในประเทศที่นำมาใช้ในผลิตภัณฑ์ของทั้ง Common Ground และ Soganics ต่างผ่านการรับรองมาตรฐานทางการเกษตร อันมาจากความใส่ใจเรื่องสิ่งแวดล้อมที่เป็นหัวใจของแบรนด์ 

ตั้มยกตัวอย่างว่า วัตถุดิบอย่างปาล์มน้ำมันที่เอามาแปรรูปเป็นน้ำยาล้างจานแสนอ่อนโยน ไม่ทำให้มือลอกนั้น ก็ต้องเป็นสวนปาล์มที่ได้มาตรฐาน RSPO การันตีว่าปาล์มที่ได้มีการเก็บเกี่ยวที่ยั่งยืน ครอบคลุมทั้งมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เพราะในบางประเทศจะเก็บเกี่ยวผลผลิตด้วยการเผาป่าเพื่อโค่นต้นเก่าทิ้งแล้วปลูกใหม่ ซึ่งเป็นปัญหาต่อสิ่งแวดล้อม ประเทศฝั่งยุโรปจึงต่อต้านกันเป็นอย่างมาก

นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์ทั้งหมดของแบรนด์ยังไม่มีการทดลองกับสัตว์ และเลือกที่จะทดลองกับคนแทน หลายคนคงร้องอ้าว แต่ไม่ต้องตกใจไป เพราะด้วยความรู้ที่สะสมมา สูตรที่ใช้เลยมีความอ่อนโยนมากๆ อยู่แล้ว การทดลองจึงทำเพื่อปรับตามความชอบของคนเท่านั้น

อีกหนึ่งมาตรฐานการผลิตระดับโลกที่คนไทยอาจยังไม่ค่อยคุ้นชินคือ Greywater Safe ซึ่งตั้มอธิบายให้เราฟังว่า “greywater คือน้ำที่เกิดจากการชะล้างเบา เช่น น้ำจากซิงก์ล้างมือ น้ำจากการล้างจาน ซึ่งในต่างประเทศเขามีระบบบำบัดภายในบ้าน เป็นระบบง่ายๆ ที่เขาสามารถนำน้ำหลังจากบำบัดเบื้องต้นแล้วมารดน้ำต้นไม้ได้

“โปรดักต์ที่มีสารเคมีสูงจะไม่สามารถเรียกได้ว่าเป็น Greywater Safe คือระบบบำบัดจะไม่สามารถบำบัดได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ เวลาเอา greywater มารดน้ำต้นไม้ก็อาจจะมีผลต่อต้นไม้และสภาพดิน เราเลยคำนึงถึงตรงนี้ด้วย”

ถัดจาก Greywater Safe คือเรื่อง Septic Safe ซึ่งหมายถึงความปลอดภัยของบ่อของเสียภายในบ้าน หลายคนคงเคยประสบปัญหากลิ่นที่ตีขึ้นมาจนเกือบสลบ ทั้งที่จริงๆ แล้วภายในบ่อของเสียจะมีทั้งแบคทีเรียที่ดีและไม่ดีอยู่รวมกัน จึงมีกลไกธรรมชาติที่พวกมันจะระงับกลิ่นกันเอง แต่โปรดักต์ที่มีสารเคมีรุนแรงจะไปทำลายสมดุลของแบคทีเรีย ระงับกลไกธรรมชาติ แล้วเกิดเป็นกลิ่นแสนคลื่นเหียนนั่นเอง ซึ่งแน่นอนว่าทั้งสองแบรนด์ของ Organics Buddy เป็นผลิตภัณฑ์ Septic Safe หมดกังวลเรื่องกลิ่นได้เลย

ความฝันที่เป็นจริงของผลิตภัณฑ์ธรรมชาติในราคาสบายกระเป๋า

120-260 บาทคือช่วงราคาของสินค้าแบรนด์ Common Ground

95-285 บาทคือช่วงราคาของสินค้าแบรนด์ Soganics

อย่างที่เกริ่นไปตั้งแต่ต้นว่าเป็นความตั้งใจของตั้มและเพื่อนที่อยากให้ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติมีราคาสบายกระเป๋า เข้าถึงคนทุกกลุ่ม โดยมองว่าธุรกิจ Organics Buddy จะเข้ามาเป็นจุดกึ่งกลางระหว่างแบรนด์ผลิตภัณฑ์ธรรมชาติที่นำเข้ามาและแบรนด์สินค้าในประเทศ พวกเขาจึงพยายามจะตั้งราคาสูงกว่าแบรนด์ในประเทศไม่เกิน 30-40 เปอร์เซ็นต์เพื่อดึงดูดผู้ซื้อให้ทดลองผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติฝีมือคนไทย

“ของพวกนี้หลายๆ ตัวต้องใช้เวลากว่าจะเห็นผล เช่น แชมพูหรือเจลอาบน้ำอาจจะต้องใช้เวลา 2-3 เดือนถึงจะรู้ว่าสภาพผมและสภาพผิวเรากลับมาดีขึ้นแล้ว ซึ่งบางทีมันแพงไปมากๆ คนเราลองครั้งเดียว ลองขวดเดียว ไม่เห็นผล เราก็ไม่ได้อยากลองแล้ว”

ในขณะที่ต้องแบกต้นทุนที่สูงกว่าทั้งเรื่องวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์รักษ์ธรรมชาติ แต่แบรนด์ก็ไม่เลือกที่จะผลักภาระไปที่ลูกค้า พวกเขากลับเลือกที่จะลงทุนเพิ่ม เช่น เลือกซื้อวัตถุดิบที่ปริมาณเยอะหน่อย และดึงคุณสมบัติของวัตถุดิบไปใช้ให้เหมาะสมในหลากหลายผลิตภัณฑ์ หรืออย่างขวดของ Common Ground ก็เลือกใช้ขวดลักษณะเดียวกันในหลายผลิตภัณฑ์เพื่อควบคุมต้นทุน และรักษาราคาให้จับต้องได้

ก้าวต่อไปของ Common Ground และ Soganics

ทุกวันนี้ทั้งแบรนด์ Common Ground และ Soganics ต่างก็เติบโตขึ้นเรื่อยๆ มีทั้งกลุ่มลูกค้าคนไทย คนต่างชาติที่อาศัยในเมืองไทย กระทั่งลูกค้าต่างประเทศก็ให้การสนับสนุน

“บางทีก็มีอีเมลเข้ามา เท่าที่อ่านลูกค้าเป็นชาวต่างชาติที่อยู่ไทยมานาน แต่ว่ามีปัญหาเรื่องการหาน้ำยาซักผ้าที่หนึ่ง–อ่อนโยน ใช้แล้วไม่แพ้ และสอง–ต้องขจัดคราบที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันได้ดี เขาเจอโปรดักต์เราก็แฮปปี้มาก อีเมลมาเล่าประสบการณ์ให้ฟัง แล้วก็บอกว่าอย่าเลิกทำนะ เขาจะซัพพอร์ตเราไปเรื่อยๆ มีฟีดแบ็กแบบนี้เรื่อยๆ เลย”

จากเดิมที่เคยสื่อสารและขายบนโลกออนไลน์เป็นหลัก ซึ่งเป็นช่องทางที่ตั้มบอกว่าคุ้มค่าที่สุดเพราะได้สื่อสารกับกลุ่มลูกค้าโดยตรง ทดลองไอเดียใหม่ๆ และรับฟีดแบ็กค่อนข้างไว ปัจจุบันมีการขยับอีกก้าวด้วยการเริ่มต้นวางขายหน้าร้านมากยิ่งขึ้น ทั้งจัดเรียงบนชั้นในซูเปอร์มาร์เก็ต ห้างสรรพสินค้าชั้นนำ ร้านไลฟ์สไตล์ ไปจนถึงร้าน EVEANDBOY และยังกระจายในหลากหลายจังหวัดเพื่อตอบรับพฤติกรรมของผู้ใช้

“แน่นอนว่าโปรดักต์พวกนี้เป็นโปรดักต์ที่เวลาคนซื้ออาจจะไม่ค่อยได้คิดหรือแพลนล่วงหน้าสักเท่าไหร่ อย่างน้ำยาทำความสะอาดหมด คนก็คิดว่าครั้งหน้าถ้าเราไปเดินซูเปอร์มาร์เก็ตเราต้องไปซื้อ เลยมองว่ายังไงแล้วตลาดส่วนใหญ่ของการเลือกซื้อสินค้าประเภทนี้ก็ยังอยู่ในช่องทางออฟไลน์อยู่ดี เพราะฉะนั้นเราต้องเข้าตลาดออฟไลน์ด้วย”

เมื่อถามถึงเป้าหมายถัดไปของแบรนด์ ตั้มก็ช่วยไขข้อข้องใจให้เราทันที

“จริงๆ ก็อยากส่งออกมากกว่านี้นะ แต่ด้วยสถานการณ์โควิด-19 การเจรจาธุรกิจใหม่ช่วงนี้ก็ช้าลง แต่เราก็ยังโอเคอยู่ ยังสามารถพาแบรนด์เติบโต สามารถสื่อสารไปถึงลูกค้าใหม่ๆ ให้มาลองด้วยราคาที่ไม่แพงมากได้”

อ่านมาจนถึงตอนนี้ คิดเหมือนเราไหมว่า คำว่า buddy ใน Organics Buddy น่าจะมีอีกความหมายว่า ‘เพื่อนร่วมโลก’ เพราะทุกอย่างผ่านการคิดจบครบทุกกระบวนการ เพื่อทั้งคน โลก และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ นั่นเอง

The post Common Ground และ Soganics โปรดักต์ที่ทำให้ชีวิตกรีนได้ตั้งแต่ตอนอาบน้ำยันถูพื้น appeared first on a day magazine.

“ครั้งหนึ่งรุ้งเคยประจำเดือนมากะทันหันในระหว่างที่ประชุมอยู่เลยตัดสินใจขอไปเข้าห้องน้ำ แต่เรากลับโดนท้วงด้วยคำว่า ‘ประชุมกำลังจะจบอยู่แล้ว’ เราก็บอกไปว่า ‘จะไปเข้าห้องน้ำค่ะ มันต้องไปเดี๋ยวนี้เลย’ แต่เขาก็ยังถามต่ออีกว่า ‘ถ้าอย่างนั้นจะถือกระเป๋าไปด้วยทำไม’ ซึ่งเป็นเพราะเราไม่อยากหยิบผ้าอนามัยออกมาโชว์ จนสุดท้ายเราก็ต้องพูดออกไปว่าประจำเดือนมา มันทำให้บรรยากาศในห้อง awkward ไปเลย” 

หากลองถอดรหัสดูจะพบว่าในเหตุการณ์สั้นๆ นี้ประกอบไปด้วยค่านิยมผิดๆ ทั้งทัศนคติแง่ลบต่อประจำเดือน การมองประจำเดือนเป็นเรื่องน่าอายและไม่สามารถพูดถึงได้อย่างเปิดเผย เช่นเดียวกับผ้าอนามัยที่ต้องหยิบใช้อย่างกระมิดกระเมี้ยนราวกับเป็นของผิดกฎหมาย

หากคุณเป็นคนหนึ่งที่เคยคิดแบบนี้หรือมีประสบการณ์ที่คล้ายคลึงกับรุ้ง เราอยากให้คุณลองอ่านและทำความรู้จักผ้าอนามัยแบรนด์นี้ไม่ว่าคุณจะมีมดลูกหรือไม่ก็ตาม

ira คือแบรนด์ผ้าอนามัยออร์แกนิกที่ย่อยสลายได้ถึง 99% และยังทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียงบอกทุกคนว่าเรื่องจุกจิกเกี่ยวกับ ‘เมนส์’ นั้นควรจะถูกเอ่ยถึงได้อย่างธรรมดาสามัญ แต่ในขณะเดียวกันก็สำคัญเกินกว่าจะถูกมองข้ามด้วยคำว่า ‘เรื่องเล็กน้อย’ และที่สำคัญที่สุด ผ้าอนามัยควรเป็นของที่ทุกคนเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม

ก่อนจะตามไปกดสั่งซื้อผ้าอนามัย ira มาลองใช้ในรอบเดือนถัดไป เราอยากชวนไปฟังสิ่งที่รุ้งได้เจอ ที่ทำให้เกิดเป็น ira รวมไปถึงแผนการในอนาคตที่รุ้งเตรียมไว้ ที่ใหญ่กว่าขนาดผ้าอนามัยมาก

ทางเลือกที่สบายใจและไม่สุดโต่ง

“รุ้งเป็นคนหนึ่งที่มีปัญหาประจำเดือนมาไม่ปกติตั้งแต่เด็ก กระทั่งเมื่อปีก่อนถึงได้มารู้ว่าตัวเองเป็นโรค Endrometriosis หรือเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ซึ่งมีผลทำให้เราปวดท้องเมนส์มากเป็นพิเศษ นอกจากนี้เรายังเป็นคนที่มีอาการแพ้ผ้าอนามัย อาการแพ้มันหนักมากจนต้องไปศึกษาดูส่วนประกอบของผ้าอนามัยแต่ละยี่ห้อในท้องตลาดด้วยตัวเอง

“โมเมนต์ตอนที่เราไปถึงเชลฟ์ขายผ้าอนามัย เราพบว่าบนนั้นมีโปรดักต์เยอะมาก แต่ละรุ่นก็มีรูปภาพสีสันแตกต่างกัน แต่ที่คับข้องใจคือเราแทบจะหาข้อมูลไม่ได้เลยว่าแต่ละชิ้นทำมาจากอะไร”

จากความสงสัยในซูเปอร์มาร์เก็ตนำพารุ้งไปสู่การศึกษาข้อมูลจดแจ้งของผ้าอนามัยและสอบถามจากผู้ผลิตแต่ละแบรนด์ แม้จะได้คำตอบบ้างไม่ได้คำตอบบ้าง แต่เมื่อบวกกับการค้นคว้าเพิ่มเติม รุ้งก็ค้นพบว่าผ้าอนามัยสีขาวสะอาดที่เราคุ้นเคยกันดีนั้นแท้จริงแล้วผลิตมาจากใยสังเคราะห์หรือก็คือพลาสติกดีๆ นี่เอง

“วัสดุเหล่านี้นอกจากทำให้บางคนมีอาการแพ้แล้วยังต้องใช้เวลาอีกตั้ง 500-800 ปีในการย่อยสลาย เชื่อไหมว่าผ้าอนามัยหนึ่งแผ่นสร้างขยะเทียบเท่ากับถุงพลาสติก 4 ใบ นั่นแปลว่าต่อให้เราทุกคนตายไปแล้วมันก็ยังอยู่บนโลกนี้อยู่เลย เอาเข้าจริงเราคิดว่ามันนับเป็นการย่อยสลายไม่ได้ด้วยซ้ำ เพราะใยสังเคราะห์เหล่านั้นก็จะกลายไปเป็นไมโครพลาสติกที่ตกค้างในธรรมชาติอีกอยู่ดี”

อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนอาจเริ่มมองหาทางเลือกอื่นในการจัดการกับประจำเดือนของตัวเอง รุ้งก็เช่นกัน

“เรื่องนี้ทำให้เรารู้สึกไม่สบายใจที่จะใช้ผ้าอนามัยในท้องตลาด แต่ปัญหาคือทางเลือกอื่นๆ อย่างถ้วยอนามัยหรือผ้าอนามัยแบบซักเป็นสิ่งที่ใช้ลำบากกว่าผ้าอนามัย การต้ม การพับ การซัก หรือแม้กระทั่งการเก็บรักษา ขั้นตอนเหล่านี้เป็นสเตปการเรียนรู้ใหม่ที่ใหญ่มากนะ 

“ความคิดนี้ทำให้เรานึกได้ว่ามันจะมีผู้หญิงแบบเราอีกสักกี่คนที่อยากเปลี่ยนแต่ติดปัญหาเหมือนกับเรา”

ยังไม่ต้องทำแบบสำรวจเราก็พอจะคาดคะเนได้จากปริมาณผ้าอนามัยในท้องตลาดว่าผ้าอนามัยแบบแผ่นคือตัวเลือกในการจัดการประจำเดือนที่มีคนใช้มากที่สุดในประเทศไทยมาโดยตลอด นั่นเป็นที่มาของไอเดียธุรกิจผ้าอนามัยย่อยสลายได้ซึ่งดีต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้นโดยที่ผู้หญิงไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนพฤติกรรมของตัวเอง

เพราะฉันคือผู้หญิงยุค 2020s

หลังจากที่หมายมั่นปั้นมือจะสร้างแบรนด์ผ้าอนามัย รุ้งก็เดินหน้าศึกษาตลาดและเทรนด์ความต้องการของผู้ใช้ทั้งในไทยและต่างประเทศ ก่อนจะพบว่าผู้หญิงแทบทุกประเทศต่างมีจุดร่วมที่น่าสนใจ

หนึ่ง–ตลาดผ้าอนามัยทั่วโลกไม่มีนวัตกรรมใหม่มาหลายสิบปีแล้ว หากไม่นับพัฒนาการในระดับปลีกย่อยอย่างการแต่งกลิ่น เพิ่มขนาด หรือทำกาวให้เหนียวขึ้นก็ต้องยอมรับว่าผู้หญิงทั่วโลกใช้ชีวิตอยู่กับผ้าอนามัยที่สร้างขยะมหาศาลเหมือนเดิม หน้าตาเหมือนเดิม และต้องทนปัญหาการระคายเคืองจากการเสียดสีแบบเดิมๆ มาหลายทศวรรษ

สอง–ถึงแม้จะมีผลิตภัณฑ์อย่างถ้วยอนามัยที่ดีต่อร่างกายและสิ่งแวดล้อม แต่ในวัฒนธรรมเอเชียซึ่งให้ความสำคัญกับเยื่อพรหมจรรย์ ยังมีผู้หญิงจำนวนมากไม่สบายใจกับการใช้ถ้วยอนามัยซึ่งจำเป็นต้องสอดใส่ หรือแม้แต่คนที่ใช้ถ้วยอนามัยบางคนก็ยังเลือกใช้ควบคู่กับการใส่ผ้าอนามัยเพื่อป้องกันการซึมเปื้อนในวันมามาก ท้ายที่สุดแล้วผ้าอนามัยจึงเป็นสิ่งที่ยังจำเป็นและยังไม่สามารถเลิกใช้ได้อย่างถาวร

สาม–การตีตราประจำเดือน (period stigma) คือสิ่งที่พบได้ในทุกภูมิภาค ทุกประเทศ ทุกระดับสังคม เพราะแม้แต่ผู้หญิงด้วยกันเอง หลายครั้งเราก็ยังหลีกเลี่ยงการพูดถึงประจำเดือนเพราะคิดว่าเป็นเรื่องน่าอายและไม่อยากยอมรับว่าการมีประจำเดือนนั้นสร้างผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตเราไม่น้อย เพราะหลายครั้งที่การอ้างถึงประจำเดือนทำให้ผู้หญิงถูกมองในแง่ลบ ว่าเป็นคนอ่อนแอ และไม่รับผิดชอบต่อหน้าที่

“ยกตัวอย่างง่ายๆ คือการปวดประจำเดือน รู้ไหมว่าในบางรายอาจมีระดับความปวดเทียบเท่ากับระยะที่ 2 ของการคลอดลูก (second stage of labour) เลยนะ” 

สี่–นอกจากเรื่องการตีตราแล้ว ปัญหาการขาดแคลนผ้าอนามัย (period poverty) และอุปสรรคในการเข้าถึงผ้าอนามัยก็เป็นอีกหนึ่งปัญหาใหญ่ที่พบเจอได้ในทุกประเทศทั่วโลกira ผ้าอนามัย

ห้า–ในยุคที่ผู้หญิงมีการศึกษามากขึ้น มีโอกาสในหน้าที่การงานมากขึ้น เช่นกันกับรายได้ที่เพิ่มขึ้น ไม่แปลกที่ผู้หญิงจะหันมาใส่ใจร่างกายของตัวเองมากขึ้นโดยเฉพาะเรื่องประจำเดือนและการมีลูก (female fertility)

หก–ขณะเดียวกัน มูฟเมนต์การเรียกร้องเกี่ยวกับสิทธิสตรีก็เป็นอีกหนึ่งกำลังสำคัญที่นำไปสู่โอกาสทางธุรกิจเกี่ยวกับผู้หญิง อาทิ บรรดา Femtech (Feminine Technology) ที่ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามาช่วยจัดการสุขภาพของผู้หญิง

“ตอนนี้ Femtech คือหนึ่งในตลาด Start-up ที่โตไวมาก เพราะมูฟเมนต์การเรียกร้องของเฟมินิสต์ทั่วโลกกำลังช่วยผลักดันธุรกิจนี้ให้ไปไกลขึ้นเรื่อยๆ เมื่อผู้หญิงต่างก็ออกมาบอกว่าเขาอยากได้มากกว่านี้ เขาควรมีสิทธิที่เท่าเทียมมากกว่านี้” รุ้งยกตัวอย่างให้เห็นความเชื่อมโยงของมูฟเมนต์ในสังคม การตื่นตัวของผู้คนที่สร้างแรงกระเพื่อมไปถึงแวดวงธุรกิจ

ผ้าอนามัย ร่างกาย และสิ่งแวดล้อม

หลังจากเดินหน้าศึกษาผ้าอนามัยหลากยี่ห้อในหลายประเทศ ทั้งตัดชำแหละ และทดลองประสิทธิภาพในด้านต่างๆ จนทะลุปรุโปร่งแล้ว ก็ได้เวลาที่รุ้งจะเดินหน้าออกแบบผ้าอนามัยของตัวเอง ira ผ้าอนามัย

“ในตลาดผ้าอนามัยออร์แกนิกปัจจุบัน วัสดุที่ใช้ทำท็อปชีต (แผ่นซับด้านบนสุด) มีอยู่สองอย่างคือใยคอตตอน และใยไม้ไผ่ เราทดลองเปรียบเทียบกันแล้วจึงตัดสินใจเลือกใช้ใยไม้ไผ่ เพราะนอกจากจะให้สัมผัสที่ลื่นและนุ่มกว่าแล้ว ยังมีกระบวนการผลิตที่ดีต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมการผลิตฝ้ายที่ต้องใช้น้ำจำนวนมาก” รุ้งอธิบายสาเหตุที่เธอตัดสินใจใช้ใยไม้ไผ่เป็นวัสดุส่วนบนขณะที่ส่วนฐานนั้นใช้ใยข้าวโพดซึ่งย่อยสลายได้เช่นกัน

“แล้วหนึ่งเปอร์เซ็นต์สุดท้ายที่ย่อยสลายไม่ได้คืออะไร” เราสงสัย

“กาวค่ะ เพราะตอนนี้เรายังไม่สามารถทำกาวให้ย่อยสลายได้ แต่มันจะค่อยๆ เสื่อมสภาพลงและทำให้ส่วนที่เหลือมันย่อยไปได้เอง” 

ผ้าอนามัยของ ira ย่อยสลายตัวเองได้เร็วที่สุดคือภายใน 6-12 เดือนตามกระบวนการทำปุ๋ยหมัก (ขึ้นอยู่กับกรรมวิธี จุลินทรีย์ อุณหภูมิสูง อ็อกซิเจน ความชื้น และดินที่ใช้ในการย่อยสลาย) ส่วนใครที่สะดวกทิ้งลงถังขยะทั่วไปผ้าอนามัยก็จะย่อยสลายตัวเองได้เช่นกัน แต่จะช้าเร็วนั้นก็ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ ในบ่อขยะอีกที

ira ผ้าอนามัย

“ในแง่การใช้งาน ถ้าลองเปรียบเทียบกับผ้าอนามัยทั่วไปในท้องตลาด ตอนที่ใช้ ira คุณจะรู้สึกว่าผ้าอนามัยของเราเต็มไวกว่าและเห็นเลือดสีแดงสดกว่า นั่นเพราะเราไม่ได้ใส่ SAP (Super Absorbent Polymers) ซึ่งเป็นสารที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บของเหลวโดยการเปลี่ยนเลือดให้กลายเป็นเจลและมีสีเข้มกว่าเลือดประจำเดือนจริงๆ ซึ่งเป็นสารที่อยู่ในผ้าอนามัยในท้องตลาด” 

ระหว่างการทำรีเสิร์ชนั้น รุ้งพบว่ายังมีผู้หญิงอีกหลายคนที่ไม่ค่อยเปลี่ยนผ้าอนามัยเพราะ SAP คอยดูดซับเลือดประจำเดือนให้กระจุกตัวอยู่แค่ตรงกลางแผ่นจนดูเหมือนว่าผ้าอนามัยยังไม่เต็ม ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วผ้าอนามัยถูกออกแบบมาให้เปลี่ยนทุก 3-4 ชั่วโมงเพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อและยังช่วยลดปัญหาเรื่องกลิ่นที่หลายคนกังวลจนเป็นที่มาของผ้าอนามัยใส่น้ำหอมอีกด้วย (ซึ่งแน่นอนว่าหลายคนแพ้น้ำหอมเหล่านั้น)

ด้วยปัญหาทั้งหมดที่ว่ามา นอกจากจะผลิตผ้าอนามัย รุ้งจึงตั้งใจวางแผนให้ ira ผลิตความรู้ เป็นตัวกลางสื่อสารข้อมูลผ่านเฟซบุ๊กและอินสตาแกรมของแบรนด์เพื่อสนับสนุนให้ผู้หญิงศึกษาปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อจุดซ่อนเร้น หรือแม้กระทั่งวิธีการสังเกตสีประจำเดือนของตัวเอง

“You don’t know what you don’t know. หลายคนไม่รู้ว่าสิ่งที่ตัวเองเผชิญอยู่ในปัจจุบันนั้นเป็นปัญหา ไม่รู้ว่าสิ่งที่ใช้อยู่ไม่เหมาะกับร่างกายของตัวเอง เช่น เรามีเพื่อนที่ลองเปลี่ยนมาใช้ ira แล้วเพิ่งจะได้รู้ว่าก่อนหน้านี้เขามีอาการแพ้ผ้าอนามัยมาตลอด

“เราอยากให้ผู้หญิงรู้ว่าผ้าอนามัยที่เขาต้องใช้ทุกเดือนนั้นทำมาจากอะไรบ้าง รู้ว่ามันจะสร้างผลกระทบอะไรกับร่างกายเราได้ แล้วหลังจากที่เขาใช้เสร็จมันจะเดินทางไปไหนต่อ เราคิดว่าทั้งหมดมันเกี่ยวข้องกัน” รุ้งอธิบายถึงความเชื่อมโยงของผ้าอนามัย ร่างกาย และสิ่งแวดล้อมที่ล้วนสำคัญและเกี่ยวเนื่องกันมากกว่าที่หลายคนคิด

ผ้าอนามัยที่จะวางตรงไหนก็ได้ 

ความตั้งใจของรุ้งที่ถ่ายทอดผ่าน ira มีมากมาย ทั้งการท้าทายค่านิยม การสร้างสุขภาวะที่ดีให้ผู้หญิง รวมไปถึงการใช้ชีวิตอย่างเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เมื่อถามถึงความตั้งใจสูงสุดของแบรนด์ ไม่แปลกที่คำตอบของรุ้งจั่วหัวมาด้วยคำสามคำที่ใหญ่กว่าเรื่องของผ้าอนามัยแผ่นเล็กๆ 

“มิสชั่นของเราคือการทำลาย period stigma รวมทั้งปัญหา period shaming และ period poverty” 

ท่ามกลางสังคมที่ยังรังเกียจและเหนียมอายต่อประจำเดือน รุ้งตั้งใจใช้การออกแบบสร้างค่านิยมใหม่ให้กับผ้าอนามัยและประจำเดือน เรื่องแรกคือดีไซน์แพ็กเกจจิ้ง ira ที่ดูแล้วไม่เหมือนผ้าอนามัยแต่เหมือนสินค้าดีไซน์ จนผู้ใช้ไม่ต้องเหนียมอายเวลาถือไปไหนมาไหน หรือแม้วางทิ้งไว้ที่ไหนก็ไม่ขัดเขิน

สิ่งที่ยืนยันคำพูดของรุ้งได้ดีที่สุดคงหนีไม่พ้นกล่องผ้าอนามัยหลากไซส์ของ ira ที่วางเด่นหราอยู่บนโต๊ะกลางคาเฟ่ที่เรานั่งคุยกัน ทั้งหมดนั้นถูกวางทิ้งไว้ตลอดบทสนทนาโดยที่ไม่ให้ความรู้สึกขัดเขินหรือผิดที่ผิดทางเลยแม้แต่น้อย

นอกจากใส่ใจเรื่องความสวยงามทางสายตาและความเป็นมิตรกับร่างกาย รุ้งยังใส่ใจความรู้สึกของผู้ใช้ทุกคน ที่ไม่จำกัดว่าจะต้องเป็น ‘ผู้หญิง’ เท่านั้น

“คอนเซปต์ของเราคือ ‘ไม่ใช่ผู้หญิงทุกคนที่มีมดลูก และไม่ใช่ว่าคนที่มีมดลูกทุกคนเป็นผู้หญิง’ ดังนั้นเราจึงดีไซน์สิ่งนี้ให้ถูกใจคนทุกเพศมากที่สุด” ด้วยเหตุผลนี้เอง รุ้งจึงต้องอธิบายกับดีไซเนอร์และทีมงานอยู่หลายตลบว่าผ้าอนามัยไม่จำเป็นต้องมีสีชมพู (และเอาเข้าจริงสีชมพูก็ไม่ควรผูกโยงอยู่กับความเป็นผู้หญิงเท่านั้น) และสินค้าออร์แกนิกไม่จำเป็นต้องมีรูปดอกไม้ 

“ทำไมคุณจึงให้ความสำคัญกับแพ็กเกจจิ้งไม่แพ้ผลิตภัณฑ์” เราสงสัย

“เพราะมันคือ statement ของแบรนด์เรา ผ้าอนามัยทุกกล่องทำหน้าที่บอกข้อมูลอย่างชัดเจน ครบถ้วน และตรวจสอบได้ นี่คือสิ่งที่ผ้าอนามัยควรจะเป็น” เราลองพลิกกล่องดูก็เห็นว่าข้อมูลที่จำเป็นครบถ้วนนั่นคือแต่ละส่วนของผ้าอนามัยนั้นทำมาจากอะไรบ้าง

การดีไซน์องค์ประกอบที่ว่ามาทั้งหมด ล้วนเกิดขึ้นบนพื้นฐานความเชื่อที่ว่า ผ้าอนามัยที่มีรูปร่างหน้าตาเป็นมิตร และสื่อสารข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยเปิดบทสนทนาเกี่ยวกับประจำเดือน สิทธิ และคุณภาพชีวิตของผู้หญิงให้แพร่หลายมากขึ้นในสังคม

แบรนด์ผ้าอนามัย ที่ไม่ได้ทำแค่ขายผ้าอนามัย

อย่างที่รุ้งว่า ผ้าอนามัยออร์แกนิกไม่ควรผูกโยงอยู่กับภาพดอกไม้ สายลม แสงแดด และธรรมชาติ เพราะสำหรับเธอ ผ้าอนามัยออร์แกนิกก็เป็น ‘นวัตกรรม’

“ira เป็น Femtech นะ ในอนาคตเราอยากพัฒนาตัวเองไปเป็นเทคโนโลยีที่สามารถคาดคะเนเรื่องประจำเดือน และให้คำแนะนำกับผู้บริโภคได้แบบรายคน กับอีกส่วนที่วางแผนไว้คือเราอยากให้ผ้าอนามัยของเราไปอยู่ทุกที่ ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหน แค่คุณสแกนโค้ดที่ตู้จำหน่ายอัจฉริยะของเราคุณก็จะได้ผ้าอนามัยออกมา” 

ส่วนแผนการระยะสั้น นอกจากการตั้งขายผ้าอนามัยและสื่อสารกับผู้ใช้รายย่อยแล้ว รุ้งยังตั้งใจเข้าไปคุยกับเหล่าผู้บริหารองค์กร รวมถึงสถาบันการศึกษาต่างๆ เพื่อสร้างความเข้าใจและกรุยทางไปสู่สวัสดิการผ้าอนามัยในที่ทำงาน และสถานศึกษาอีกด้วย

“เราอยากให้องค์กรและสถาบันต่างๆ ซื้อผ้าอนามัยของเราไปวางเป็นสวัสดิการในห้องน้ำ ทุกวันนี้ผู้บริหารหลายคนยังคิดว่าเขาทำตู้กดให้คนหยอดเหรียญซื้อก็ได้ แต่นั่นไม่เท่ากับสวัสดิการไง เพราะแปลว่าเขาต้องซื้อเองอยู่ดี ที่เราอยากให้คุณจ่ายเพราะเรารู้ว่าคุณมีเงิน (หัวเราะ) แทนที่จะเอาเงินที่คุณมีอยู่ไปเป็นสปอนเซอร์หรือจัดงานเลี้ยง คุณเอามาลงตรงนี้มันจะช่วยบุคลากรของคุณได้จริง และมันช่วยได้ทันที

“ตอนนี้ยังมีกลุ่มนักเรียนที่เขาสนใจประเด็นนี้และศิษย์เก่าบางโรงเรียนที่เขาเห็นด้วยกับสวัสดิการผ้าอนามัย เขาก็ระดมทุนกันเองเพื่อมาทำสิ่งนี้ร่วมกับเรานะ ถึงมันจะเริ่มต้นจากแรงสนับสนุนของฝั่งผู้บริโภคแต่เราก็คิดว่ามันน่าจะไปต่อได้” รุ้งอธิบายถึงความหวังในการแก้ปัญหาการขาดแคลนหรือโอกาสในการเข้าถึงผ้าอนามัย 

“ผ้าอนามัยควรเป็นสวัสดิการเพราะมันจำเป็น คนที่มีประจำเดือนมีค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายเป็นประจำทุกเดือน เพราะมันเป็นอะไรที่เราต้องใช้จริงๆ ดังนั้นคำถามจึงกลับมาว่าทำไมสิ่งที่จำเป็นขนาดนี้จึงไม่ใช่สวัสดิการ 

“เราพยายามสื่อสารกับสังคมตลอดเวลาว่าสิ่งนี้คือเรื่องใหญ่ แต่ไม่ใช่ผู้หญิงทุกคนที่รับรู้ด้วยซ้ำ ดังนั้นเราจึงต้องเริ่มพูดคุยและเรียนรู้เรื่องนี้กันเพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดๆ และการกดทับที่จะดำเนินต่อไปเรื่อยๆ” 

ตามไปอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมของ ira ได้ที่ iraconcept.com หรือเฟซบุ๊กเพจ Ira Concept

และขอขอบคุณสถานที่ถ่ายทำ AGO – designed selected shop และ Yarnnakarn 

The post ira ผ้าอนามัยย่อยสลายได้ ทางเลือกที่สบายใจของคนที่รักษ์โลกและรักตัวเองด้วย appeared first on a day magazine.