นี่น่าจะเป็นพื้นที่สร้างสรรค์ที่เปลี่ยนให้น่านกลายเป็นจังหวัดน่าจับตายิ่งขึ้นในอนาคต

โครงการนี้เป็นฝีมือของพี่น้องในครอบครัวพุฒิกุลางกูร คนในวงการครีเอทีฟน่าจะจำชื่อ สุรชัย พุฒิกุลางกูร ได้ดีในฐานะเจ้าของบริษัท Illusion CGI Studio บริษัททำภาพประกอบโฆษณาอันดับหนึ่งของโลก 

ไคหนำคืองานใหญ่ทางใจของสุรชัย ที่นี่คือโรงเรียนสอนภาษาจีนแห่งแรกในอำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ราวปีพ.ศ. 2485 สมัยที่คนจีนกับคนไทยยังมีความสัมพันธ์ที่ไม่แนบเนียนเป็นหนึ่ง ครอบครัวชาวจีนลงความเห็นว่าพวกเขาควรมีโรงเรียนสอนภาษาจีนสำหรับลูกหลาน ปู่ของสุรชัยแบ่งที่ดินของตัวเองมอบให้สร้างเป็นโรงเรียน ไคหนำกลายเป็นทั้งสถานศึกษาและแหล่งสานสัมพันธ์ระหว่างคนสองชาติในเวียงสา เป็นรากฐานของผู้คนและเมืองที่ตกทอดมาจนวันนี้

ไคหนำปิดทำการไปหลายปีตามสังคมที่เปลี่ยนไป เวียงสากลายเป็นเมืองผ่านที่เหลือผู้คนน้อยเต็มที ครอบครัวพุฒิกุลางกูรนำโรงเรียนนี้มาปรับปรุงใหม่ให้กลายเป็น อาร์ต สเปซ ที่สร้างพลังใหม่ๆ ให้คนน่าน

อาร์ตสเปซแห่งนี้ประกอบด้วยพื้นที่ 3 ส่วน คือโรงเรียนไคหนำ เป็นอาคารโรงเรียนจีนเก่า โรงน้ำชาที่บูรณะจากอาคารเก็บของเก่า และโรงสีซึ่งจะถูกทำเป็นพิพิธภัณฑ์รวมรางวัลที่อิลลูชั่นเคยได้รับมาทั้งหมด

เวลาเราเห็นพื้นที่ที่เป็น อาร์ต สเปซ ในเมืองที่มีประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรม ก็มักจะเห็นสิ่งที่เป็น ‘ของเดิม’ หรืองานศิลปะท้องถิ่น แต่ในไคหนำเราจะไม่เจอสิ่งนั้นเลย ด้วยเหตุผลสองข้อ

หนึ่ง สุรชัยมองว่าเขาไม่อยากดึงอดีตกลับมาหาเราอย่างเดียว อยากมองไปข้างหน้า อยากชวนคนรุ่นเรามาคิดว่าจะทำอะไรจากจุดนี้ สองคือจริงๆ มันคือบรรยากาศไคหนำแบบดั้งเดิมที่ไม่ได้มีงานศิลปะในตัวเมืองมากนัก มันมีความเป็นธรรมชาติไม่ปรุงแต่ง เหมือนภาพที่เขาเคยเห็นในวัยเด็ก 

อีกส่วนที่เป็นเหมือนของใหม่ในเวียงสา คือรางวัลจำนวนมากมายที่อิลลูชั่นได้รับ การสร้างห้องเก็บรางวัลฟังดูเหมือนน่าหมั่นไส้ แต่สุรชัยคิดอีกแบบ เขาอยากพลิกภาพจำของน่านไปสู่สิ่งที่ใหม่และไม่เคยทำ

“ผมคิดว่าคำว่า ‘น่านเนิบๆ’ เป็นคำที่สวยเกินไป มองจากข้างนอก มันอาจจะสวย แต่ในขณะเดียวกันมันไปสร้างความคิดให้คนน่านใช้ชีวิตเฉื่อยไป ความจริงคนน่านทะเยอะทะยานได้ เราถึงพยายามทำนิทรรศการ มีมิวเซียมรางวัลที่นี่” นักทำภาพประกอบโฆษณามือหนึ่งของโลกเล่า

“โรงเรียนไคหนำจะพูดถึงอดีต โรงชาพูดถึงปัจจุบัน เป็นสถานที่นั่งกิน พูดคุย ดื่มด่ำบรรยากาศ ส่วนมิวเซียมจะเป็นส่วนอนาคต ทำเป็นเวิร์กช็อปสำหรับคนน่าน หรือเราอาจจัดเวิร์กช็อปให้คนกรุงเทพมาเที่ยวน่านสักสองคืน เชื่อมโยงชุมชนกับคนนอกพื้นที่ สร้างแรงบันดาลใจให้คนท้องถิ่นไปพร้อมๆ กัน”

ในแง่การออกแบบ ครอบครัวพุฒิกุลางกูรร่วมกับ เอก-สุเทพ พาทสุธีสุทธิ สถาปนิกเจ้าของ Sudio Chemistri ออกแบบอาคารโดยผสมผสานความเก่าและใหม่ให้อยู่ร่วมกัน ตัวอย่างเช่นการเปลี่ยนกำแพงโรงเรียนสูงทึบให้เตี้ยลง เพื่อให้คนมองเห็นโรงเรียนมากขึ้น ตัวอาคารใช้กระจกมาเสริมเพื่อให้โปร่งและมองเห็นง่าย รูปแบบการประกอบไม้ที่เคยสูญหายจากเวียงสา สุรชัยพยายามไปตามหาและนำมาประกอบให้เห็นในที่แห่งนี้

เรามีโอกาสได้ชมไคหนำ อาร์ต สเปซ ในช่วงงานเทศกาลน่าน (NAN FEST 2022) ตอน Creative Space ร่วมจัดโดย กลุ่มสล่ากึ๊ด สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) หรือ CEA  มูลนิธิน่านศึกษา และสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดน่าน ช่วงเดือนตุลาคม ต่อมาไคหนำก็จัดงานกึ่งเปิดตัวในชื่อ ไคหนำรำลึก นอกจากได้เผยโฉมโครงการ ยังชวนศิษย์เก่าของโรงเรียนมาร่วมสังสรรค์กันอย่างชื่นมื่น

ถ้าถามว่าเราจะได้เห็นงานแบบไหนในไคหนำ คำตอบอาจยังไม่แน่ชัดนัก ที่แน่ๆ คือสุรชัยและครอบครัวอยากเริ่มจากการทำกิจกรรมกับเด็ก เป็นการฟื้นคืนรากของโรงเรียนให้กลับมาก่อน (ไคหนำเป็นโรงเรียนสอนเด็กชั้นประถมศึกษา) นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมสร้างสรรค์รออยู่อีกมากมาย

สาเหตุที่ทำให้น่านเป็นเมืองน่าจับตา เพราะคนน่านที่จากบ้านไปเริ่มกลับมามองที่เกิดของตัวเองด้วยสายตาใหม่ เทรนด์นี้เกิดขึ้นในหลายจังหวัด ไม่ใช่เฉพาะกับประเทศไทย เมืองเล็กในหลายประเทศก็พยายามดึงดูดผู้คนให้กลับมาสร้างสิ่งใหม่ให้เมืองอยู่ร่วมกับสังคมสมัยใหม่ได้อย่างกลมกลืนและยั่งยืน

ดูรายละเอียดกิจกรรมในอนาคตของไคหนำ อาร์ต สเปซ ได้ที่ ไคหนำ อาร์ต สเปซ page

ภาพ > ZAMUI Photography

The post ไคหนำ อาร์ต สเปซ เปลี่ยนโรงเรียนเก่าของครอบครัว ให้กลายเป็นพื้นที่บุกเบิกกิจกรรมด้านความคิดสร้างสรรค์ในจังหวัดน่าน appeared first on a day magazine.

พลิกยังไงก็เห็นว่า ภูมิจิตคือวงดนตรีที่ล้มเหลว 

แต่ถ้ามองนอกจอ ไปดูเขาเล่นคอนเสิร์ตสดๆ สักครั้ง จะเห็นว่าภูมิจิตเป็นหนึ่งในวงที่มีแฟนเพลงเหนียวแน่นที่สุด บางคนฟังตั้งแต่วัยรุ่นยันมีลูก แม้แต่คนรุ่นใหม่ก็ตามมาฟังเขา เพราะเนื้อหาของเพลงที่ว่าด้วยปัญหาชีวิตช่วงวัยรุ่น การเติบโตเป็นผู้ใหญ่อันยากลำบาก และปัญหาของวัย First Jobber โดนใจคนวัยกึ่งเด็กกึ่งผู้ใหญ่ไปเต็มๆ 

สี่สมาชิกวงไม่ใช่คนหนุ่มอีกแล้ว พุฒิ-พุฒิยศ ผลชีวิน กานต์-เกษม จรรยาวรวงศ์ บอม-ธิตินันท์ จันทร์แต่งผล และ แม็ก-อาสนัย อาตม์สกุล มีครอบครัวและความรับผิดชอบกันทุกคน พวกเขาใช้อายุที่มากขึ้นให้มีประโยชน์ ส่งผลให้บทเพลงกลมกล่อมและคมคายยิ่งขึ้น

ปีนี้ภูมิจิตทยอยปล่อยเพลงใหม่ หลังจากห่างหายไปนาน ที่เราได้ยินกันบ่อยๆ คือ ขอโทษวัยหนุ่ม ไข่ดาวน์ และ จอมโจรคิด ที่ผ่านมาเราเจอกันหลายครั้ง แต่ไม่ค่อยได้นั่งคุยเรื่องเพลง อัพเดตชีวิตกันและกัน เมื่อมีโอกาส เราเลยขอนั่งคุยยาวๆ คล้ายเป็นการทบทวนชีวิตช่วงส่งท้ายปี

เพลงของภูมิจิตเด่นที่เนื้อเพลง ส่วนใหญ่เป็นฝีมือการแต่งของพุฒิ ถ้าจะถามถึงเบื้องหลังสิ่งนี้ ก็ต้องไถ่ถามถึงชีวิตส่วนตัวของเขาและเพื่อนด้วย 

เพราะเพลงกับชีวิตของสมาชิกภูมิจิตแยกจากกันไม่ออก กลมกลืนเป็นหนึ่ง มีความหมาย สั่นสะเทือนหัวใจพวกเขาทุกเพลง

ไม่ว่ามันจะมียอดวิวเท่าไหร่ก็ตาม

ฉันขอโทษตัวเองในวัยหนุ่ม ที่ฉันไม่เป็นดั่งฝัน

^G ปีนี้ พุฒิลางานมาเล่นคอนเสิร์ต 4-5 ครั้ง^C 

^G อาชีพปกติของเขาคือ^{C G}วิศวกรในบริษัทผลิตชิ้นส่วนรถยนต์^C ว่ากันว่าถ้างานเขามีปัญหา รถรุ่นใหม่บางแบรนด์อาจไม่ได้ออกตรงตามกำหนด พุฒิเป็นคนจริงจัง ทำงานหนัก ในฐานะหัวหน้าครอบครัวเขาจึงวางงานเลี้ยงชีพและครอบครัวมาเป็นอันดับหนึ่งเสมอ 

^G สมการนี้แทบจะตรงกันข้ามในวัยหนุ่ม พุฒิยศยุคนั้นคือนักดนตรีไฟแรง พร้อมฝ่าทุกอุปสรรคเพื่อเป็นวงดนตรีที่ยิ่งใหญ่ ทุ่มเททำเพลงและเล่นคอนเสิร์ตแบบเอาตายไปข้าง^C 

^Gช่วงที่ดูเหมือนจะใกล้ภาพความสำเร็จนั้นมากที่สุด คือการทำงานในอัลบั้มชื่อว่า Midlife พุฒิ กานต์ บอม แม็ค ได้เข้าไปทำงานกับค่ายเพลงในฝันอย่าง GMM Grammy ในเครือสนามหลวงมิวสิก แม้ว่าโดยหลักการ สนามหลวงจะช่วยดูแลด้านลิขสิทธิ์ ไม่ได้ทำงานในระดับศิลปินเข้าค่าย แต่พวกเขาก็ตั้งใจ คิดว่านี่คือก้าวสำคัญสำหรับวงอย่างแท้จริง^C

^Amพวกเขาตั้งใจ แต่อาจจะมากไป ส่งผลให้ความเครียดและกดดันตกมาที่พุฒิเต็มๆ^C

“ช่วงมิดไลฟ์เราทะเยอทะยานมาก คิดว่าจะใช้ทรัพยากรและความรู้ทั้งหมด เพื่อจะผลักดันตัวเองให้สำเร็จ แต่เรารู้สึกว่ามันล้มเหลวไปหมดทุกทาง ยิ่งทำยิ่งล้มเหลว ยิ่งเชื่อมั่นในความรู้ยิ่งล้มเหลว เราเสียเพื่อน เสียครอบครัว เสียงานด้วย เสียหมดทุกอย่างเลย” เขาเผยอย่างหมดเปลือก

^Gพุฒิเล่าขยายว่า เขาทำงานหลายด้านจนคนรอบตัวคิดว่าเขาเป็นประหนึ่งผู้จัดการของวง เป็นความหวังในการผลักดันวงไปข้างหน้า นั่นทำให้พุฒิรู้สึกว่าเขาโดดเดี่ยว จิตวิญญาณความเป็นวงหายไปอย่างรวดเร็ว^C 

“ความจริงอัลบั้มมิดไลฟ์เสร็จนานมากแล้ว แต่มันถูกเปลี่ยนไปเรื่อยๆ สุดท้ายเราใช้เวลาทำมัน 8 ปี แล้วเหมือนเราต้องเป็นคนนิสัยไม่ดีขึ้นเรื่อยๆ 

“เอาจริงๆ ต้องบอกว่ามิดไลฟ์มันมีปัญหาเยอะมาก เราเปลี่ยนทีมงานไปห้าครั้งก่อนจะมาถึงสนามหลวง เราเคยเจอโปรดิวเซอร์ที่จะไล่มือกีตาร์ อีกที่นึงไม่โอเคกับวิธีทำงานแบบภูมิจิต คือมันโดนเปลี่ยนไปเยอะมาก เราพยายามจะแก้ปัญหาทุกอย่างด้วยตัวเองทั้งหมด เครียดมาก สถานการณ์ในวงไม่ค่อยดีเท่าไหร่” 

^Gยอดขายและการถูกพูดถึงของมิดไลฟ์อยู่ระดับปานกลาง ไม่ได้รางวัลอะไรมากนัก ช่วงเวลาที่น่าท้อใจที่สุดคือตอนเล่นคอนเสิร์ต Big Mountain ครั้งที่ 10 ภูมิจิตขึ้นเล่นช่วงดึก มีคนดูบางตาประมาณ 30 คน เล่นเสร็จตอนเที่ยงคืน พุฒิมีเวลานอน 2 ชั่วโมง ก่อนจะตื่นมาขับรถไปทำงานที่โรงงานวันอาทิตย์^C

^Amนักร้องนำเขียนท่อนแรกของเพลง ขอโทษวัยหนุ่ม หลังเล่นคอนเสิร์ตจบ^C

“เราคิดว่าทำเพลงมา 20 ปี มาได้แค่นี้เองเหรอ วันนั้นขับรถกลับ รู้สึกกับตัวเองว่า กูขอโทษมึงว่ะ มาได้แค่นี้จริงๆ ตอนมิดไลฟ์เราทุ่มเททรัพยากรทุกอย่างเท่าที่เราทำได้ไปหมดแล้ว”

“ไอ้สัตว์ ขนาดทุ่มเท ยังได้แค่นี้เอง”

ตอนนี้ฉันเป็นตาแก่คนหนึ่ง ที่ปวดหลัง ที่เจ็บช้ำ นอนไม่หลับ บนโลกที่ไม่เป็นดั่งฝัน

^Gพุฒิแต่งครึ่งหลังของเพลง ขอโทษวัยหนุ่ม จบเมื่อเขาต้องอยู่บ้านเพราะติดโควิด^C

^Gโรคร้ายไม่เพียงทำให้วงไม่มีงาน ยังทำให้สมาชิกทุกคนได้ทบทวน สำหรับพุฒิ แม้ไม่อยากทำเพลงอีกแล้ว เขียนอะไรมาก็รู้สึกว่าห่วย แต่เขารู้ดีว่าถ้าจะทำให้ภูมิจิตกลับมา ต้องดึงจิตวิญญาณวงกลับมาก่อน^C

^Gเมื่อทำเองคนเดียวมันตีบตัน เขานึกถึงการใช้สายตาคนนอกเข้าช่วย โชคชะตาทำให้เขาได้รู้จักแฟนเพลงคนหนึ่งชื่อว่า กันดิษฐ์ เด็กหนุ่มเข้ามาช่วยเรื่องการสื่อสารกับแฟนเพลงทาง facebook page เมื่อพูดคุยกับคนฟังมากขึ้น ยอดก็ดีขึ้น วงก็เริ่มกลับมามีชีวิตอีกครั้ง^C

^Gเมื่อเพลง ขอโทษวัยหนุ่ม เสร็จ ดูเหมือนวงจะเริ่มกลับมาอีกครั้ง ทุกคนกระตือรือร้น สำหรับพุฒิเอง ความเศร้าโศกที่อยู่ในบทเพลง เป็นเหมือนการสะท้อนมุมมองต่อความสำเร็จที่ต่างไปจากเดิม^C

^Amไม่เป็นดั่งฝันก็ได้ แค่รู้ว่าเราใช้ชีวิตอยู่เพื่อใครดีกว่า^C

“เหมือนเราตั้งคำถามใหม่ว่า จะมีชีวิตไปทำไม ถ้าไม่สำเร็จแล้วทำไมเราถึงยังควรมีชีวิตอยู่ เมื่อก่อนเรารู้สึกว่า เรามีชีวิตเพื่อไปให้ถึงความสำเร็จ แต่ถ้าไม่สำเร็จแล้ว ชีวิตเราจะทำอย่างไรต่อ

“คนขี้แพ้อย่างเราอาจจะมีเยอะกว่าที่คิดนะ คนที่ไปถึงสิ่งที่ตัวเองตั้งหวังไว้อาจจะไม่เยอะมาก ดังนั้นโจทย์ใหม่คือ จะใช้ชีวิตที่ไม่สำเร็จอย่างไรให้มีความสุข เราว่ามันอาจจะเป็นโจทย์สำคัญสำหรับคนที่โตมาในยุคเรา ยุคที่ เต็มไปด้วยคำว่า ทำตามแพสชั่นและความฝัน ถ้าตามไม่ได้ แล้วเราต้องทำยังไงกับมัน” 

^Gการมีคนช่วยมากขึ้น พุฒิเองก็ปล่อยวางมากขึ้น ทำให้วงกลายเป็นวงช้าๆ วิธีการทำงานก็เปลี่ยนไป เน้นการทำงานด้วยกันพร้อมหน้ามากขึ้น กลับไปเข้าห้องซ้อมเล่นเพลงแบบดั้งเดิม เหมือนที่เขาเคยทำช่วงวัยรุ่น^C

“เราคิดว่าถ้าภูมิจิตเป็นอะไรบางอย่างที่เชื่อมโยงจิตวิญญาณของชายชราสี่คน แล้วจิตวิญญาณนี้สามารถแผ่ไปหาคนรอบๆ ได้ เราถือว่ามันโอเคนะ ดีกว่าเป็นชายชราสี่คนที่มาเล่นดนตรีด้วยความไร้วิญญาณ แต่ต้องพยายามแผ่วิญญาณไปให้คนรอบๆ เราว่าส่วนหนึ่งที่เราไม่สำเร็จในช่วงมิดไลฟ์อาจจะเป็นเพราะว่า เราอาจจะขาดวิญญาณพวกนี้ไปในช่วงเวลานั้น”

ฉันถามตัวเอง จะอยู่ทำไมบนโลกใบนี้ คำตอบเดียวคือเธอเท่านั้น

“พบคำตอบชัดเจนหรือยังว่าใช้ชีวิตอย่างไรให้มีความสุข”

“พบแล้ว ถ้าภรรยามีความสุข ชีวิตมันจะโอเค” พุฒิตอบ 

​”คำตอบธรรมดามาก”

“บางคำถามเราไม่เข้าใจมันหรอก จนกระทั่งเราจะเจอมันด้วยตัวเอง ถึงจะรู้ว่าเรื่องไหนสำคัญเรื่องไหนไม่สำคัญ เรื่องไหนจำเป็นไม่จำเป็น”

^Gใช่ว่าภูมิจิตจะไม่สำคัญ พุฒิใช้คำว่า Take this moment, we are on the way ไม่ตั้งความหวังที่เหนื่อยเกินไป ทำไปเรื่อยๆ ให้ชีวิตและความสุขเป็นอันดับหนึ่งเสมอ

“มันมีคำในยุคสมัยเราที่บอกว่า ตีลูกให้ถึงดวงจันทร์ ถึงพลาด  ก็ยังอยู่ท่ามกลางดวงดาว เมื่อก่อนเราว่าข้อความนี้มีปัญหา คือถ้านายอยู่ท่ามกลางดวงดาว แต่ไม่ได้ไปดวงจันทร์ ก็ไม่มีความสุขอยู่ดี ตอนนี้คือ จะอยู่ดวงดาวก็ดวงดาว จะอยู่ดวงจันทร์ก็ดวงจันทร์ ก็เราอยู่ตรงนี้ ค่อยๆ หาทางไป ยุคสมัยหนึ่งเราพยายามจะมองแต่ดวงจันทร์ จนไม่ได้มองว่าดวงดาวก็โอเคนี่” พุฒิเล่า

^Gในความรู้สึกส่วนตัวของพุฒิ ภูมิจิตเปลี่ยนจากความฝันกลายเป็นคำว่า ครอบครัว ความสำคัญของภูมิจิตคือการสื่อสารกับผู้คนตรงหน้า ระหว่างเล่นคอนเสิร์ต ไม่ใช่การใส่ใจตัวเลขในแพลตฟอร์มจนเกินงาม

^Gภูมิจิตวันนี้สมควรเป็นวงที่ทุกคนภูมิใจ มีเพลงที่เชื่อมโยงคนฟังยุคอินดี้ที่มีครอบครัวแล้ว และคนรุ่นใหม่ที่กำลังเจอปัญหาชีวิต พบว่าเพลงของพวกเขาช่วยปลอบประโลมจิตใจ^C

^Amผู้คนในโลกหลากหลาย ^Cมีเส้นทางชีวิตต่างกันไป ^Cการมีความสุข รู้ว่าเราอยู่เพื่อใคร ^Cคือพลังที่จะทำให้เรามีชีวิตอยู่ต่อไป 
^Amนี่คือวาบความคิดที่เราได้เมื่อฟังเพลงของภูมิจิตยุคนี้จบ ^Cแม้เป็นปรัชญาเชยช้า ที่ได้จากความชรา^G แต่ก็ยังมีพลังเสมอ^C

The post เปลี่ยนความล้มเหลวให้เป็นความหวังผ่านบทเพลงของ ภูมิจิต appeared first on a day magazine.

เมื่ออายุ 9 ขวบ ครอบครัวของหมอฟาพบข่าวร้าย ในหัวใจของลูกสาวมีปัญหาบริเวณเส้นเลือด จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดเร่งด่วน เธอผ่านวิกฤตชีวิตครั้งนั้นมาได้เพราะความช่วยเหลือจากมูลนิธิโรงพยาบาลเด็ก คุณหมอ พยาบาล และเจ้าหน้าที่ทุกคน เธอได้รับทั้งการสนับสนุนด้านเงินทุน การรักษา และกำลังใจที่มากล้น 

จากเหตุการณ์ครั้งนั้น คุณหมอใช้โอกาสและชีวิตใหม่ร่ำเรียนด้านการแพทย์ จนกลับมาทำงานที่มูลนิธิโรงพยาบาลเด็ก ปัจจุบันหมอฟาทำงานในตำแหน่งนายแพทย์ชำนาญการ แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวปฏิบัติงาน โรงพยาบาลทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย 

เวลาใครสักคนบอกว่า เขาทำงานด้วยหัวใจ นั่นหมายถึงการทำงานอย่างใส่ใจ 

เรื่องของคุณหมอพิเศษกว่าคนอื่นตรงที่เธอใช้ทั้งหัวใจในเชิงกายภาพและทัศนคติ หัวใจที่ได้รับการรักษาทำให้สุขภาพกลับมาแข็งแรง เหมือนได้ชีวิตใหม่ และเธอใช้ชีวิตนี้อุทิศเพื่อครอบครัวอื่นที่รอคอยความหวังและโอกาสจากการรักษาที่ทั่วถึงและเท่าเทียมอีกครั้ง

Stage 1

1,600 กรัมคือน้ำหนักของฟาเมื่อแรกเกิด 

ด้วยภาวะคลอดก่อนกำหนด ทำให้เธอต้องใช้ชีวิตในโรงพยาบาลนานกว่าเด็กคนอื่น แต่กระนั้นชีวิตของฟาก็มีความสุขดี เธอเกิดและโตที่พิษณุโลก พ่อเป็นครู แม่เป็นพยาบาล ครอบครัวมีฐานะปานกลาง โลกวัยเด็กของฟามักมีโรงพยาบาลเป็นฉากหลังเสมอ 

วิกฤตครั้งใหญ่ของฟาเกิดขึ้นเมื่อตอนอายุ 9 ขวบ เธอเข้ารับการรักษาโรคไข้เลือดออก จังหวะที่คุณหมอใช้หูฟังตรวจหัวใจ สีหน้าไม่สู้ดีนัก สุดท้ายพบว่าฟามีอาการที่เรียกว่า เส้นเลือดเกิน เป็นอาการพิการแต่กำเนิดซึ่งซ่อนอยู่ในร่างกาย มีความอันตรายถึงชีวิต 

ฟาพบทั้งข่าวดีและข่าวร้าย ข่าวดีคือโรคนี้รักษาได้ด้วยการผ่าตัด ข่าวร้ายคือการผ่าตัดค่อนข้างซับซ้อน คุณหมอที่สามารถทำได้มีไม่มาก นั่นทำให้การผ่าตัดต้องรอเวลานาน ทั้งรอคิวของคุณหมอ และรอให้สุขภาพของฟาแข็งแรง ไม่มีโรคแทรกซ้อน จึงจะสามารถผ่าตัดได้อย่างปลอดภัย

แม่ของฟาซึ่งเป็นพยาบาลไถ่ถามเพื่อนฝูงว่ามีทางเลือกใดอีกบ้าง สุดท้ายก็พบว่าอาการนี้สามารถรักษาในลักษณะการสวนหัวใจ เป็นนวัตกรรมการผ่าตัดเล็กที่ปลอดภัยมากสำหรับเด็ก แต่ค่าใช้จ่ายสูง (ยุคนั้นเริ่มต้นที่ประมาณ 40,000 บาท) โชคดีที่ในประเทศไทยมีองค์กรชื่อว่า สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี หรือที่เรียกติดปากว่า โรงพยาบาลเด็ก ที่นี่มีส่วนที่เป็นมูลนิธิ คอยช่วยเหลือเงินทุนรักษาเคสเด็กที่มีอาการร้ายแรงแบบฟาโดยเฉพาะ 

นับตั้งแต่การรักษา ฟื้นฟูร่างกาย ติดตามอาการ 5 ปีผ่านไปหญิงสาวผู้โชคร้ายทางหัวใจก็ได้ชีวิตใหม่กลับคืนอีกครั้ง

ฟาเริ่มคิดว่า เธอจะใช้ชีวิตใหม่นี้อย่างไรต่อไปในอนาคต

Stage 2

“จำได้ว่าตอนเรียน ม.6 อยู่ดีๆ เราเขียนคำว่า cardiologist ในกระดาษ เหมือนลึกๆ เราอยากเป็นหมอ และยิ่งเฉพาะเจาะจงได้อีกว่าอยากเป็นหมอด้านหัวใจ”

คำที่ฟาเขียนแปลเป็นไทยว่า นักหทัยวิทยา เป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลรักษาหัวใจโดยเฉพาะ ความจริงแม้ไม่เคยผ่าตัด ฟาก็มีความอยากเป็นหมออยู่ลึกๆ ด้วยการใช้ชีวิตวัยเด็กในโรงพยาบาลประหนึ่งเป็นบ้านตัวเอง ได้เห็นชีวิตของแม่ออกเดินทางรักษาผู้ป่วยในพิษณุโลก รวมถึงการเปิดบ้านรับดูแลอาการเบื้องต้นของเครือญาติที่เจ็บป่วยขั้นพื้นฐาน 

รอยยิ้มของผู้ป่วยที่ได้รับการรักษา คำขอบคุณจากใจที่เอื้อนเอ่ย ทำให้เธออยากทำงานช่วยคนเหมือนแม่บ้าง 

เมื่อเรียนจบ เป้าหมายของฟาคือการทำงานที่โรงพยาบาลเด็ก องค์กรที่เคยมอบชีวิตใหม่ให้ในวัยเยาว์ สุดท้ายเธอทำสำเร็จ ครั้งนี้ฟาได้เห็นวงการสาธารณสุขเด็กในภาพกว้างยิ่งขึ้น เห็นปัญหาที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น โดยเฉพาะโอกาสในการเข้าถึงการรักษาที่ไม่เท่ากัน เต็มไปด้วยปัจจัยมากมายที่ยากควบคุม

“เราอาจจะเคยได้ยินคำว่า ‘หมอขอเร็วหน่อยได้มั้ย ลูกไม่ไหวแล้ว’ พอจะผ่าตัดปุ๊บ เด็กเกิดภาวะแทรกซ้อน ไม่ได้ผ่าอีก มันเป็นสถานการณ์ที่ค่อนข้างน่ากลัว” ฟาเล่า

โรงพยาบาลเด็กดูแลเคสหลายแบบ ถ้าเจาะเฉพาะโรคเกี่ยวกับหัวใจ อาการมีทั้งแบบน้อย รักษาไม่นาน กับอาการที่หนัก ต้องดูแลอย่างใกล้ชิด

“โรคแบบนี้ต้องดูแลเยอะ บางคนออกมาเสียชีวิตเลย หรือบางคนต้องรีบรับการรักษา ถ้าไม่ทำภายในหนึ่งปีเขามีโอกาสเสียชีวิต คุณภาพชีวิตก็เป็นอีกส่วนที่สำคัญ เพราะเด็กทำอะไรไม่ได้เลย เดินไป 300-400 เมตรต้องนั่งพัก คุณภาพชีวิตแย่มาก ไม่ใช่เด็กอย่างเดียว พ่อแม่ผู้ปกครองด้วย เพราะการป่วยคนนึงไม่ได้มีผลกระทบกับคนเดียว มันเป็นบริบททางสังคม มีคนเกี่ยวข้องเต็มไปหมด”

ช่วงที่ฟาทำงานที่โรงพยาบาลเด็ก เธอยังไม่ใช่หมอ แต่ทำงานเป็นนักเทคโนโลยีหัวใจและทรวงอก ผ่านไป 3 ปีเมื่อมีโอกาสได้สอบเป็นแพทย์ชนบท ฟาจึงไม่ลังเล สุดท้ายเธอได้ทำงานที่จังหวัดสุโขทัย แม้ไม่ใช่จังหวัดเกิด แต่ก็ถือว่าใกล้บ้านที่พิษณุโลกมากขึ้น

การทำงานที่โรงพยาบาลเด็กให้อะไรกับฟามากมาย อย่างน้อยที่สุด เธอได้เห็นแววตาของเด็กที่รักษาหาย และได้เห็นน้ำตาของครอบครัวเด็กที่เสียชีวิตระหว่างรักษา เช่นเดียวกัน

ทั้งหมดนี้ ทำใ้ห้ฟาอยากทำตามฝัน ซึ่งไม่ใช่ฝันเพื่อตัวเอง มันคือการอุทิศตนเพื่อคนอื่น อย่างที่เธออยากทำมาตลอด

Stage 3

“หมอหนึ่งคน ดูแลประมาณหนึ่งหมื่นคนค่ะ”

สีหน้าหมอยิ้มแย้ม แต่เราตกใจ 

ไม่รู้ว่านี่คือเรื่องปกติมั้ย แต่ด้วยจำนวนนี้ หมอฟายืนยันว่าเป็นความรับผิดชอบที่เธอยินดีทำ 

ตอนนี้เธอทำงานเป็นแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ทำงานในหน่วยงาน 2 ส่วน คือที่โรงพยาบาลทุ่งเสลี่ยม และคลินิกหมอครอบครัวเด็กเทศบาลตำบลทุ่งเสลี่ยม

แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวเป็นศาสตร์หนึ่งของแพทย์เฉพาะทาง เน้นการดูแลที่ตัวบุคคลและครอบครัว เน้นป้องกันก่อนคนจะเป็นโรค เป็นเสมือนด่านแรกของระบบสุขภาพ กระบวนการจะเป็นลักษณะที่เรียกว่า Holistic care ถ้ามีใครเป็นโรค หมอจะรู้ถึงขั้นว่ามันมีสาเหตุจากอะไรในครอบครัว เป็นคนที่ดูแลเขาตั้งแต่เกิดจนกระทั่งเสียชีวิต

สมมติว่ามีผู้ป่วยเบาหวานที่คุมตัวเองไม่ได้ รักษายังไงก็ไม่หาย หน้าที่ของหมอคือ ศึกษาว่าชีวิตเขาเป็นแบบไหน ครอบครัวเป็นอย่างไร การเงินดีมั้ย ถ้าไม่ดีมีหน่วยงานไหนที่ช่วยเขาให้มีชีวิตดีกว่านี้บ้าง

งานลักษณะนี้ ลึกและใกล้ชิดแบบนี้ ผู้ป่วยต้องเชื่อใจหมอมากๆ ศัพท์ทางการแพทย์เรียกว่าต้องสร้าง Patience relationship นั่นคือด่านแรกที่หมอฟาและทีมงานต้องเผชิญ

“มาทำงานใหม่ตอนแรกๆ เราค่อนข้างเครียด เพราะไม่รู้บริบทอะไรเลย แต่เราจะไม่ทำงานคนเดียวค่ะ มีทีมที่เป็นสหวิชาชีพ เช่น มีทีมพยาบาล ซึ่งเขาจะเข้าถึงคนในชุมชน มีความสัมพันธ์อันดี เป็นคนในพื้นที่ เขาจะเป็นตัวเชื่อมเราให้กับกลุ่ม อสม. (อาสาสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน มีบทบาทมากในช่วงโควิด) มันเลยทำให้เราเชื่อมโยงกับชุมชนได้ง่าย” หมอฟาเล่า

หลักการสำคัญของเวชศาสตร์ครอบครัว คือการคิดถึงผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง หลายครั้งหมอฟาต้องถอดความเป็นหมอไว้ที่บ้าน เข้าหาคนโดยคิดว่าเราเป็นลูกหลานคนหนึ่ง ที่อยากให้ญาติผู้ใหญ่หายดี

งานหนัก กินข้าวไม่ตรงเวลา ความสุขของหมอฟาผูกพันกับคนไข้ นี่คือชีวิตที่เธอเลือกแล้ว

“บางคนป่วยมา มาให้พรเรากลับอีก ขอให้แข็งแรงนะลูก ก็เป็นการให้และรับ อันนี้ก็ทำให้เรามีความสุข เราทำให้คนเจ็บป่วยคนหนึ่งกลับมาแข็งแรง มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น แค่นี้เราก็พอใจแล้ว” 

หมอฟาเล่าว่า ครั้งหนึ่งเธอเคยถามแม่ที่เป็นพยาบาล ว่าทำไม 6 โมงเย็นแล้วยังไม่ถึงบ้าน ทำไมไม่กลับมาทำกับข้าวให้เสียที

วันนี้ดูเหมือนทุกอย่างกลับข้างกัน แม่เริ่มถามเธอกลับบ้างว่าเมื่อไหร่จะกลับพิษณุโลก 

เธอเล่าเรื่องนี้อย่างขบขันและเข้าใจ เพราะรู้ว่าเวลาที่หายไปมาจากการทำงานทุ่มเททั้งใจ เพื่อรักษาผู้ป่วย เพื่อให้ได้รับโอกาสอย่างที่หัวใจของเธอดวงเดียวกันนี้เคยได้รับเช่นกัน

มูลนิธิโรงพยาบาลเด็ก ดูแลเรื่องการให้เงินทุนรักษาเด็กยากไร้ ปัญหาคือองค์กรนี้ดูแลทั้งประเทศ งบประมาณได้รับการจัดสรรอย่างเต็มที่แล้ว แต่ด้วยภารกิจที่ใหญ่ยิ่งทำให้เงินทุนยังไม่เพียงพอ ยิ่งกับโรคหัวใจ การให้คนได้เข้าถึงการรักษาที่รวดเร็ว จะเพิ่มโอกาสช่วยชีวิตคนมากขึ้น

หากอ่านจบแล้ว อยากช่วยเหลือและสนับสนุน สามารถบริจาคได้ที่ 

• ธนาคารไทยพาณิชย์ 

ชื่อบัญชี มูลนิธิโรงพยาบาลเด็ก

เลขบัญชี 051-3-00051-5 

• ธนาคารกรุงไทย

ชื่อบัญชี มูลนิธิโรงพยาบาลเด็ก

เลขบัญชี 661-0-55841-8

ติดต่อหรือดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ https://www.childrenhospitalfoundation.or.th/

The post รุ้งอุษา นาคคงคำ อดีตผู้ป่วยเด็กโรคหัวใจที่กลับมาเป็นคุณหมอ มอบความหวังและชีวิตใหม่ให้กับผู้คนอีกครั้ง appeared first on a day magazine.

เหตุผลอันดับต้นๆ ที่นักเที่ยวบ้านเราชอบไต้หวันคืออาหารดี ทั้งในแง่รสชาติคุ้นปากคนไทย และหาได้ง่ายมีทั้งรูปแบบร้านหรูไปจนถึงแผงลอยตามตลาดกลางคืน แน่นอนว่าชานมไข่มุกคือเมนูอันดับต้นๆ เพราะไต้หวันคือประเทศต้นตำรับของเมนูนี้ ถูกคิดค้นราวปี 1980 สูตรต้นตำรับแท้ๆ จะมีรสชาติหวานหอมของใบชาต้มที่ลงตัว ผสมนมหรือน้ำเชื่อมผลไม้ และเพิ่มท็อปปิ้งเอกลักษณ์เด่นด้วยไข่มุกเหนียวหนึบเต็มคำ

ปัจจุบันชานมไข่มุกในไต้หวันมีความหลากหลายสูงมาก แต่ถ้าคุณอยากชิมรสแท้ดั้งเดิม นี่คือ 4 ร้านที่ห้ามพลาดในย่าน Xi Men Ting และ Xinyi ในเมืองไทเป แนะนำโดยสำนักงานการท่องเที่ยวไต้หวัน ประจำกรุงเทพฯ 

ร้านเหล่านี้อยู่ในย่านวัยรุ่น แต่ด้วยรสชาติดั้งเดิมทำให้ยังได้รับความนิยมไม่เสื่อมคลาย ที่สำคัญคือเมนูและรสชาติจากร้านเหล่านี้หาดื่มได้ที่ไหนเฉพาะที่ไต้หวันเท่านั้น!

Ching Shin Fu Chuan Tea Station 

Xi men ding

ชิงซินฝูฉวนเป็นร้านชาไข่มุกเก่าแก่ ก่อตั้งในปี 1987 เจ้าของร้านมีปรัชญาแน่วแน่ว่าชาที่ดีต้องชงด้วยใจ มุ่งมั่นถ่ายทอดวัฒนธรรมการดื่มชาของชาวไต้หวันจากรุ่นสู่รุ่น

ด้วยปรัชญาเช่นนี้ทำให้ร้านเข้มงวดและพิถีพิถันกับการทำชาทุกขั้นตอน จุดเด่นคือกระบวนการชงชาและทำไข่มุกที่ทำขึ้นมาเองทั้งหมด นอกจากนี้ยังคัดสรรวัตถุดิบในการผลิต คัดเกรดใบชาคุณภาพสูงเพื่อให้ได้มาตรฐานที่ตรงกันทุกแก้วก่อนส่งถึงมือผู้บริโภค คุณภาพพรีเมียมทุกแก้ว

ตำแหน่งร้าน https://goo.gl/maps/ULG75MiBBQWVdfNRA 

facebook.com/chingshin1987

chingshin.tw

Gui ji

Xi men ding

กุยจี้เป็นหนึ่งในร้านตำนานด้านชานมไข่มุกของไต้หวัน มีกรรมวิธีการผลิตชาไข่มุกทุกแก้วด้วยวัตถุดิบชั้นเลิศส่งตรงจากแหล่งผลิตท้องถิ่น

จุดเด่นคือ มีพนักงานในร้านเป็นคนเก่าแก่ที่รู้วิธีเค้นรสชาติของชาได้ดี คัดเลือกใบชาหรือผลไม้อย่างพิถีพิถัน รู้วิธีการเคี่ยวไข่มุกให้ได้เต็มเม็ดสีสวยงาม จนถึงการชงชาแบบแฮนด์เชคแก้วต่อแก้ว เพื่อรักษาคุณภาพและการันตีความอร่อย พร้อมมอบความสดชื่นให้ลูกค้าในทุกวัน

กุยจี้เป็นร้านไม่ใหญ่มาก แต่ด้วยเมนูที่มีสูตรเด่นเฉพาะตัวของทางร้านฉบับออริจินอลไต้หวันแท้ จึงเป็นร้านที่นิยมบอกต่อกันแบบปากต่อปากมากที่สุดอีกหนึ่งร้านของประเทศไต้หวัน

ตำแหน่งร้าน https://goo.gl/maps/4teSC7zviTXBi3vi7

facebook.com/greattea.asia

guiji-group.com

Milk Shop

Xi men ding

เอกลักษณ์อันโดดเด่นของร้านมิลค์ช้อปอยู่ที่ส่วนผสมหลักอย่างนมในเมนูชานมไข่มุก ร้านใช้นมสด 100% จากวัวนมในฟาร์มประจำถิ่นของไต้หวัน ให้ความหอมมันและสดใหม่มากกว่านมปกติ 

นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับเรื่องรสชาติแบบออริจินอลแท้ๆ ไม่มีการใส่ครีมเทียมเป็นส่วนผสมของเครื่องดื่มทุกชนิดภายในร้าน เม็ดไข่มุกต้องสีขาวใสไร้สารกันบูด ไม่เจือปนสีสังเคราะห์และสารเติมแต่ง ตลอดจนการรักษาคุณภาพของชาที่ส่งตรงมาจากทั่วโลก เช่น การลดความขมของใบชาแต่ละชนิดหรือการคัดเลือกใบชาแต่ละประเภทมาเป็นส่วนผสมให้เหมาะกับรสชาติของเครื่องดื่มแต่ละแก้ว การใส่ใจทุกรายละเอียดและชงใหม่ทุกแก้วทำให้มิลค์ช้อปกลายเป็นร้านโปรดครองใจชาวไต้หวันมาอย่างยาวนาน

ตำแหน่งร้าน https://goo.gl/maps/otgWrvQd94LiX5Ff8

facebook.com/Milkshatw

milkshoptea.com

Truedan

Xinyi

ร้านนี้อ่านออกเสียงว่า เจิน จู่ ตาน อยู่ในเมืองซินอี้ ชานมไข่มุกที่นี่รสชาติกลมกล่อมเต็มเปี่ยมด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวจากธรรมชาติ เปิดมาตั้งแต่ปี 2010 คัดเกรดชาคุณภาพสูงที่ดีที่สุด ทำให้ได้รสชาติหอมหวานเข้มข้นจากใบชาแท้

จุดเด่นของร้านคือ ไข่มุกที่มีขนาดพิเศษ 0.85 ซม. เท่ากันทุกเม็ด ผ่านการเคี่ยวด้วยน้ำตาลทรายแดงเนื้อละเอียด การทำน้ำตาลทรายแดงที่นี่ไม่เหมือนใคร ใช้สูตรแฮนด์เมดลับเฉพาะของทางร้าน ผสมผสานวัตถุดิบชั้นดีอย่างนมสดที่ส่งตรงจากฟาร์มโคนมอิสระเลี้ยงดูอย่างมีคุณภาพ รวมถึงการเตรียมฟองนมท็อปบนแก้วแบบดั้งเดิม ทุกเมนูปราศจากการแต่งกลิ่นหรือสีผสมอาหารทั้งหมด เป็นชานมไข่มุกคุณภาพคับแก้วที่ไม่ควรพลาดอีกหนึ่งร้านเมื่อเดินทางมาท่องเที่ยวที่ประเทศไต้หวัน

ตำแหน่งร้าน https://goo.gl/maps/B58tMcnueN17PRZs9

facebook.com/truedantw

truedan.com.tw

The post สุดยอดชานมไข่มุกต้นตำรับที่มีขายเฉพาะในไต้หวัน รอนักเที่ยวไทยกลับไปชิมอีกครั้ง appeared first on a day magazine.

มีเพจจำนวนมากเล่าเรื่องชีวิตของคนไทยในต่างประเทศ รวมถึงเพจที่ชื่อ แม่สาวนักการทูต จุดที่แตกต่างคือ เพจนี้เล่าเรื่องอาชีพนักการทูตที่ต้องย้ายประเทศ ย้ายเพื่อทำหน้าที่ตัวแทนของประเทศ เผชิญความแตกต่างผ่านสิ่งที่พบเห็นและรู้สึกเป็นชีวิตจิตใจ

เบื้องหลังครอบครัวของนักการทูตมีเรื่องน่าสนใจซ่อนอยู่มากมาย เมย์-นิโรธา จันทร์ดี ชวนคุณแม่นักการทูตวัยเกษียณเขียนบันทึกเล่าชีวิตสมัยทำงานในโลกออนไลน์ นำมาลงเป็นบทความใน Medium เพจ และเพิ่งทำเป็น Podcast ได้ไม่นานนัก มีแฟนติดตามอย่างเหนียวแน่น

เรื่องของแม่และเมย์น่าสนใจ เชื่อมโยงหลายประเด็น ทั้งเรื่องความสัมพันธ์ของไทยและต่างประเทศจากมุมมองนักการทูต วิถีชีวิตคนไทยในต่างแดนยุค 70-90 ความสัมพันธ์ทางไกลอันแสนเปราะบางในยุคก่อนอินเทอร์เน็ต ทั้งหมดนี้ทำให้เรื่องราวในเพจเป็นมากกว่าบันทึกการทำงานธรรมดา แต่มีหัวใจของคนในครอบครัวซ่อนอยู่

เป็นตัวกลางเล่าเรื่องแม่มานาน เราชวนเมย์มาเล่าเรื่องตัวเองบ้าง เล่าแบบการเขียนบันทึกเหมือนที่แม่ / สาวนักการทูต เล่าให้คนรุ่นลูกฟัง

แม้เธอจะไม่ชอบ ไม่อยากให้ชีวิตเธอถูกทำเป็นคอนเทนต์ แต่เราอดไม่ได้จริงๆ เพราะอ่านเรื่องของครอบครัวนี้ทีไร คนทั่วไปอย่างเราๆ สะดุดกับเนื้อหาหลายจังหวะ บางบทเผลอไผลอินจนน้ำตาเอ่อ พานคิดถึงเรื่องราวในบ้านตัวเองอย่างช่วยไม่ได้

1

เราดูเซเลอร์มูนภาษาอิตาลี ดูโดราเอมอนภาษาเยอรมัน ดูดราก้อนบอลภาษาฝรั่งเศส โคตรมัน เพลงไตเติลของดราก้อนบอลที่เป็นภาษาไทยหรือญี่ปุ่นเราร้องไม่ได้นะ แต่ในหัวจะร้องเป็นภาษาอื่นก่อน ยุคนั้นการ์ตูนที่ฉายในช่องโทรทัศน์ต่างประเทศจะถูกพากย์ทับหมด

พอกลับเมืองไทยแรกๆ ลูกนักการทูตหลายคนจะเข้ากับใครไม่ได้เลย คุยกับใครไม่รู้เรื่องเลย เปาบุ้นจิ้นคืออะไร ไซอิ๋วคืออะไร ไม่รู้เรื่อง เพราะเวลาเราไปอยู่ประเทศไหน จะมี pop culture ที่เด็กๆ ดูเพื่อให้คุยกันได้ แต่พอถูกจับย้ายไปอีกประเทศ เขาฮิตคนละเรื่องกัน

เราโตมา 4 ประเทศ พ่อเป็นทหารซึ่งส่วนใหญ่อยู่ที่ไทย แม่เราออกไปประจำที่อเมริกา พม่า สวิตเซอร์แลนด์ เม็กซิโก ตุรกี ระหว่างแต่ละประเทศจะคั่นอยู่ที่ไทยอีกประมาณ 1- 4 ปี ฟังเหมือนสนุก แต่มันไม่ใช่การไปเที่ยว ไม่ใช่อารมณ์ว่า ‘ฉันชอบเดินทางค่ะ ไปทำงานกระทรวงการต่างประเทศดีกว่า’ มันคือการโดนจับส่งไปประเทศที่ยูอาจจะไม่ชอบก็ได้ ไม่มีทางเลือก เดินทางกลับประเทศก็ยาก เวลาไปเราจะถูกหล่อหลอมแบบนักการทูตว่าต้องช่วยคนไทยในต่างประเทศ และต้องรักษาความสัมพันธ์กับประเทศอื่นๆ ด้วย

นิสัยเสียของนักการทูตเรื่องหนึ่งคือชอบช่วยคน แต่เราชอบนะ สมัยยุค 90 หญิงไทยที่อยู่เมืองนอกส่วนมากคือเมียฝรั่ง คนทำธุรกิจ หรือเป็นคนที่ถูกหลอกไปขายบริการ แม่เรามีต้องช่วยคนกลุ่มนี้ มีบางวันที่เราไม่รู้สึกว่าบ้านเป็นบ้าน ไม่ใช่พื้นที่ส่วนตัว เพราะบ้านเราจะมีคนไทยที่มีปัญหาในต่างประเทศเข้าออกตลอด อยู่ๆ ตื่นมาเจอผู้หญิงไทยคนนึงกินข้าวอยู่ในบ้าน แม่ไปรับมาจากไหนก็ไม่รู้ เราเป็นเด็กก็ไม่ถามอะไรมาก เพิ่งมารู้ทีหลังว่าเขาโดนสามีฝรั่งซ้อม กลับไทยไม่ได้ มันเลยทำให้เราไม่ค่อยแคร์ว่าใครจะมาจากไหน

อย่างหนึ่งที่เราได้จากแม่มาคือ แม่พูดกับคนสวนยังไง แม่ก็พูดกับหัวหน้าของแม่อย่างนั้น เท่ากันหมด ให้เกียรติคนทุกคน 

มันมีภาษาอังกฤษคำหนึ่งเรียกว่า Third Culture Kid หมายถึงเด็กที่พ่อแม่มาจากประเทศหนึ่งแต่ตัวเองต้องย้ายไปโตอีกวัฒนธรรมหนึ่ง แต่ของเราไม่ใช่แค่หนึ่ง เราโตมากับ 4 วัฒนธรรมเลย เราเข้าใจว่าเวลาคนจะโตขึ้นมาควรจะมีวัฒนธรรมหรือภาษาให้ตัวตนยึดเกาะ แต่อย่างเราจะไม่มี อย่าลืมว่าครอบครัวนักการทูตต้องย้ายประเทศทำงานทุก 4 ปี 

ช่วงแรกพ่อแม่ไปอยู่ที่อเมริกาด้วยกัน พี่เราเกิดต่างประเทศ พอมีลูกเขาต้องให้ความสำคัญกับลูก พอกลับจากอเมริกาเขาเรียนโรงเรียนไทยไม่ได้ ก็เลยต้องเข้าโรงเรียนนานาชาติ ค่าเทอมแพง แม่เราก็ต้องไปเมืองนอกอีก พ่อต้องอยู่เมืองไทยกับพี่เพื่อให้พี่ได้อยู่นิ่งๆ เรียนหนังสือ แม่ก็เลยลากเราไปแทน ลูกสาวอยู่กับแม่ ลูกชายอยู่กับพ่อ 

ตลอดเวลาพ่อกับแม่ต้องเป็นทั้งพ่อและแม่ให้ลูกทั้งคู่ แต่สองคนนี้เลี้ยงลูกคนละแบบมาก พอมารวมกันสี่คนจะตลกๆ เราสองคนเหมือนแท็กทีมกันแล้วนินทาพ่อแม่ (หัวเราะ) ด้วยความที่ไม่ได้อยู่ด้วยกัน รักกันดี แต่ทุกคนมีนิสัยที่ต่างกันมาก 

เรื่องของเราไม่ได้พิเศษอะไร ลูกนักการทูตหรือข้าราชการกระทรวงส่วนใหญ่จะเจออย่างนี้ทุกคน 

2

เรารู้สึกว่าพอแม่เกษียณออกมาแล้วเป๋ ไม่นานพ่อก็เสีย เราเลยชวนแม่เขียนบันทึกสมัยทำงานลงใน Medium และ Facebook page ทำเพราะกลัวแม่ไม่มีอะไรทำ อีกอย่างคือเราอยากรู้จักแม่ตัวเองด้วย พอเราอายุ 30 กว่าก็อยากเข้าใจที่มาที่ไปของตัวเอง พอรู้จักที่มาแล้วจะได้เดินต่อหรือต่อยอดได้ ไม่ได้ทำเพื่อเป็นข้ออ้างว่าฉันเป็นคนอย่างนี้เพราะปมฉันเป็นแบบนี้ 

พอเขาส่งบันทึกมาให้เราอ่าน จำไม่ได้ว่าอ่านบทไหนแล้วเราน้ำตาไหล มีหลายเรื่องที่เขาไม่เคยเล่า นิสัยนักการทูตเวลาเข้าสังคมประเทศอื่นบางทีต้องเก็บอารมณ์ เพื่อรักษาสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศ ยูจะแสดงออกไม่ได้ว่าไม่ชอบคนนี้ๆ ออกนอกหน้า เขาเลยไม่เคยคุยเรื่องอารมณ์ของตัวเองเลย คุยแต่เรื่องงาน แต่ในบันทึกเขาเล่าอารมณ์และความรู้สึกของเขา เราถึงเพิ่งได้เห็นมุมนี้ สนุกดี 

เราเล่าให้เพื่อนฟัง เพื่อนถามว่าแม่แกเขียนทางไหน เราบอกว่าใน google drive เพื่อนก็บอกไม่เหมือนแม่เขาเลย แม่เขายังใช้มือถือแบบแอนะล็อก เรามานั่งคิดว่าคงเพราะแม่เราย้ายประเทศบ่อย เขาต้องปรับตัวตลอดเวลา เวลาไปเดินสวนเขาจะคุยกับยามหรือทักคนในสวนตลอด มันเข้าไปอยู่ในดีเอ็นเอเขาแล้วว่าต้องหาวิธีเอาตัวรอดตลอดเวลา คนรุ่นเราเวลาหลงทางก็ใช้เปิดมือถือ ส่วนเขาเดินเข้าไปถามคนเลย มันคือความสวยงามที่ต่างกันของคนแต่ละรุ่น เราได้รู้ว่าความแข็งแกร่งของเขามาจากไหน 

คนที่ตามเพจมีนักศึกษา โดยเฉพาะเด็กในมหาวิทยาลัยบริเวณชายแดนภาคใต้ เด็กจากยะลา ปัตตานี มากด Like เต็มเลย เขาบอกว่าอยากเป็นนักการทูต เด็ก มช. ก็มา คนฟังอีกกลุ่มคือโซนอายุ 30 ขึ้นไปที่โหยหาอดีต หรือรุ่นอายุ 60-70 ที่มาอ่านเพื่อรื้อฟื้นอดีต อันนี้เราสรุปเองนะ 

เราชอบเนื้อหาทุกตอน คนไทยถูกสอนให้มองพ่อแม่ตัวเองแบบต้องให้ความเคารพ ยกขึ้นหิ้ง พอเรามองหรือยกย่องคนที่อยู่สูง แปลว่าเราจะคาดหวังกับเขาเยอะว่าเขาต้อง perfect อย่างนี้ๆ พอเรารู้จักแม่ในฐานะคนธรรมดามากขึ้น ความคาดหวังมันไม่มี กลายเป็นเข้าใจเขามากขึ้นว่าทำไมเขาเป็นอย่างนี้ มันคือการให้อภัย แล้วมันให้อภัยตัวเองด้วย เขาไม่ได้ตั้งใจหรอกที่จะลากเราไปหลายๆ ประเทศ แต่นี่คืองานเขา เขาก็พยายามจะใช้ชีวิตของตัวเองให้ดีที่สุด ในตอนที่สถานการณ์ของเขาและโลกเป็นแบบนั้น 

เราทำ podcast เพราะพออ่านสิ่งที่แม่เล่า เราก็อยากเล่ามุมตัวเองด้วย คู่ขนานกันไป ฟังเรื่องของแม่แล้วเราได้อะไรบ้าง ไม่ได้คิดว่าความคิดเราดีกว่าคนอื่นแล้วคุณต้องฟังสิ่งที่เราพูดนะ แต่ในการวิเคราะห์เรื่องที่เห็นจากมุมมองของตัวเองแบบบุคคลที่สาม ด้วยความที่เรียนด้านสื่อมา เรารู้ว่าเวลานักข่าวพาดหัวข่าวอะไร เขามองหา react แบบไหนอยู่ มันคือการชักจูงความคิด เขาเรียกว่า media literacy เด็กไทยไม่ได้ถูกฝึกให้เห็นตรงนี้มาก เราคิดว่าควรจะมีเรื่องแบบนี้บ้าง

3

มีบันทึกตอนนึง เขาเขียนเล่าช่วงที่เขาอายุเท่าเราในปีนี้ ช่วงนั้นเขาไปอยู่พม่า แล้วเกิดสงครามกลางเมือง ไทยยังไม่เรียกเจ้าหน้าที่กลับประเทศ ยูไม่ใช่นักท่องเที่ยว ไม่สามารถซื้อตั๋วแล้วออกไปได้เลย เวลาขับรถไปทำงาน เขาเห็นคนประท้วงตีกัน มีเสียงปืน แต่ยังต้องไปทำงานเพราะไทยยังมีความสัมพันธ์ทางการทูตที่นั่นอยู่ แปลว่าเราเป็นมิตร คุยกันได้ มันเป็นทั้งการค้า ความสัมพันธ์ เศรษฐกิจ การเมือง อีกหลายอย่างเลย มันเป็นเหมือนเกมหมากรุกที่เล่นแบบวางแผนระยะยาว 

สิ่งที่เราชอบเกี่ยวกับอาชีพนักการทูตคือ การไปเป็นนักสร้างความสัมพันธ์ระยะยาว ยูโดนโยนใส่ในวัฒนธรรมอื่น ทำอย่างไรให้ไปอยู่ในวัฒนธรรมนั้นได้อย่างให้เกียรติกัน อย่างคำว่า culture appropriation ที่มีกระแสคนผิวสีหรือคนท้องถิ่นออกมาบอกว่า เธอจะแต่งชุดประจำชาติของฉันไม่ได้เพราะมันเป็นวัฒนธรรมของฉัน แต่ถ้ายูให้เกียรติวัฒนธรรมเขา มันจะมีจุดยืนนึงที่เราแต่งชุดประจำชาติเขาได้อย่างให้เกียรติ ไม่ก้าวข้ามประเพณี นั่นแหละคือศิลปะของการเป็นนักการทูต ยูเข้าไปซึมซับวัฒนธรรมโดยไม่สร้างความขุ่นเคืองใจให้ใคร 

ด้วยความที่เด็กสมัยนี้ได้รับวัฒนธรรมทั่วโลกภายในไม่กี่วินาที เรารู้สึกว่าเขายังดึงตัวเองออกมาเห็นภาพกว้างไม่ได้มากพอว่ากำลังถูกความคิดแบบไหนผลักดันอยู่ กำลังถูกวัฒนธรรมไหนครอบงำความคิดเขาอยู่ 

เราสนใจการเมืองต่างประเทศมากกว่าไทย ไม่ใช่เพราะอี๋การเมืองไทยนะ ตอนเด็กๆ เวลาอยู่ต่างประเทศ Third Culture Kid แบบลูกนักการทูตส่วนมากจะถูกส่งไปเรียนโรงเรียนนานาชาติ แปลว่าเขาจะถูกครอบด้วยเนื้อหาที่เป็นตะวันตก ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นของอเมริกาหรือไม่ก็อังกฤษ ทุกประเทศในยุโรปจะมี American school และ British school ตอนเราเรียนช่วงแรกจะรู้สึกว่า เฮ้ย เมืองนอกดีหมดเลย เจ๋ง เด็กวัยรุ่นทุกคนจะมีช่วง rebel คิดว่าบ้านเมืองของคนอื่นเจ๋งกว่าเราเยอะเลย แต่พอโตขึ้นมา ได้เห็นโลกแบบ zoom out จะเริ่มเห็นว่าบางประเทศเขากำลัง influence ประเทศอื่นด้วยแนวคิด อย่างตอนนี้เรามาเปิดดูคอนเทนต์ตามสื่อที่อยู่ในเมืองไทย โคตรตะวันตก มีความเป็น Ideology (อุดมการณ์) ของอเมริกันหรืออังกฤษมากๆ พอเราไปอยู่มาก็รู้สึกว่าส่วนแย่ของเขาก็มี มันแค่ไม่มาถึงเรา 

เราจะหงุดหงิดเด็กสมัยนี้ที่พูดภาษาไทยสำเนียงอังกฤษ หรือพูดภาษาอังกฤษกับพ่อแม่ เราไม่ได้ถูกเลี้ยงมาแบบชาตินิยมนะ แต่เวลาไปต่างแดน รู้มั้ยว่าบางประเทศเขาโหยหาวัฒนธรรมของตัวเองแค่ไหน โหยหาสิ่งที่ทำให้เขามีตัวตนและที่มาที่ไป เหมือนอเมริกาที่มีประวัติศาสตร์อายุแค่ 200 ปี ถ้าไปคุยกับคนอเมริกัน บางคนจะพูดว่า ฉันเป็นอเมริกันแต่มีรากมาจากสเปน (hispanic heritage) หรือฉันเป็นอเมริกันแต่บรรพบุรุษมาจากสกอตแลนด์ คือเขาจะภูมิใจว่าฉันมีรากเหง้าจากที่อื่น ไม่ใช่อเมริกา 

สำหรับเรา ช่วงเป็นวัยรุ่นคือช่วงที่คิดว่าพ่อแม่เราหัวโบราณจัง แต่ตอนนี้เราอยากรู้เรื่องเขา ถ้าคุณไม่ศึกษา ไม่ไปเก็บรักษาเรื่องราวของตัวเองว่ามีที่มาที่ไปอย่างไร เวลายูเดินหน้า เจอปัญหาที่ต้องทบทวนตัวเอง จะไม่มีอะไรที่ทำให้รู้สึกตกผลึกได้เลย 

4

เราชอบเรื่องราวของคนธรรมดา สมัยก่อนแม่ชอบพาเราเที่ยว ตอนนั้นนั่งรถไฟไปเม็กซิโกหรือตุรกี นั่งข้างคนแก่คนหนึ่ง ก็คุยภาษาอังกฤษกัน เขาบอกว่าวัฒนธรรมของเขาเมื่ออายุ 60 ปีต้องเดินทางกลับไปหมู่บ้านที่ตัวเองเกิด เพื่อไปดูว่าหมู่บ้านที่เขาโตมาตอนเด็กตอนนี้เป็นอย่างไร มันคือการให้เกียรติที่ที่เราโตมา 

คนธรรมดาน่าสนใจ เขาแค่ไม่ได้เล่าเรื่องของตัวเอง แม่เราก็คนธรรมดา ไม่ได้เล่า ไม่คิดจะเล่าด้วย ในขณะที่เราอยู่ในยุคที่ทุกอย่างเป็นคอนเทนต์ ทุกคนพยายามยัดเยียดความเป็นตัวเองใส่คนอื่น เราไม่อยากเป็นอย่างนั้น 

มีหนังสือไทยหลายเล่มที่ชวนค้นหาตัวตนของคุณ เรารู้สึกว่านี่คือแนวคิดอเมริกัน เป็นเรื่องการตลาดมากเลย รุ่นพ่อเราไม่มานั่งค้นหาหรอกว่าฉันเป็นคนยังไง เขาก็ใช้ชีวิตของเขา ไม่ได้ปล่อยให้คำจำกัดความไหนมาครอบ หากเราค้นพบตัวเองว่าเป็นใครก็ดี แต่อย่าไปขังตัวเองไว้ตรงนั้น 

แม่เราเป็นสาวนักการทูต เราเป็นลูกสาว แต่ไม่ได้แปลว่าลูกสาวต้องเป็นเหมือนแม่ บางคนเอาตัวเองไปใส่กรอบตัวตนบางอย่าง มันดีกับชีวิตเราจริงๆ เหรอ ยิ่งทำให้เรามองอะไรแคบลงหรือเปล่า 

ยิ่งฟังเรื่องคนอื่น มุมมองของเราก็เปลี่ยนไปตลอดเวลา เราเพิ่งไปเรียนซัมเมอร์เกี่ยวกับ Female Genealogy (การศึกษาเกี่ยวกับครอบครัว) สตรี เควียร์ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษาที่ธรรมศาสตร์ ไปฟังเรื่องของคนที่เป็น unwanted child ลูกที่พ่อแม่ไม่อยากให้เกิดขึ้นมา ฟังเรื่องพวกนี้เลยทำให้เข้าใจอะไรมากขึ้นในมุมของแม่ลูก ที่ทำพอดแคสต์เพราะอยากฟังเรื่องคนอื่นด้วย 

เราเคยไปช่วยงานเทศกาลศิลปะ Low Fat Art Festival ต้องลงชุมชนแถวสวนสมเด็จย่า ช่วงแรกคนย่านนั้นไม่เปิดรับจนกระทั่งเขาคุ้นกับเรา เราคิดว่ามันคือทักษะทางการทูต ค่อยๆ สร้างความสัมพันธ์อย่างหนึ่ง เห็นหน้าฉันบ่อยๆ มานั่งกินข้าวที่ร้าน วันหนึ่งเขาถึงค่อยๆ เผยชีวิตเขาให้ฟัง เรารู้สึกว่ามันมีค่ามากจนไม่สามารถเล่าให้คนอื่นฟังได้ การที่เราได้ฟังเพราะเขาเชื่อใจเรามาก เขาถึงฝากเรื่องนี้ไว้กับเรา นั่นล่ะคือความพิเศษ นั่นคือความสัมพันธ์

สมัยก่อนเพราะย้ายประเทศบ่อย เราชอบคิดว่าทุกความสัมพันธ์จะจบในเวลาไม่นาน กลายเป็น commitment phobia เช่น ตอนเราไปพม่า สนิทกับเพื่อนคนนึง แต่สักพักก็ต้องกลับประเทศ สนิทแค่ไหนก็ต้องกลับ คนอื่นยังมีเพื่อนสมัยประถม มัธยมคนเดียวกัน ของเราจะไม่มี พอรู้เลยว่าช่วงปีที่ 3 เข้าใกล้ 4 ปีจะต้องถูกดึงออกกลับไปเปลี่ยนประเทศ หลังๆ จะเริ่มชินชา ทำให้เรารู้ว่าฉันสร้างบ้านในตัวฉันเองดีกว่า บ้านไม่ใช่ประเทศ มันเป็นเหมือนการหาพื้นที่ในใจ เป็นบ้านให้ตัวเอง

The post แม่สาวนักการทูต บันทึกความทรงจำและประวัติศาสตร์ครอบครัวนักการทูตผ่านมุมมองของแม่และลูกสาว appeared first on a day magazine.

แต่น้อยมากที่เขาจะพูดถึงสิ่งที่รัก และทำทุกวัน อย่างการเขียนหนังสือ

การเขียนคืองานหล่อเลี้ยงจิตวิญญาณ ส่งเสริมงานเลี้ยงชีพในตำแหน่งประธานกรรมการ บริษัท บลูบิค กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) ที่ปรึกษาประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารไทยพาณิชย์จำกัด (มหาชน) ร่วมดูแลแอพพลิเคชั่นอย่าง Robinhood delivery และขับเคลื่อนหลักสูตรสถาบันพัฒนาความคิดสร้างสรรค์เชิงธุรกิจ หรือ ABC ที่มหาวิทยาลัยศรีปทุมร่วมกับ ตุ้ม-สรกล อดุลยานนท์ หรือ หนุ่มเมืองจันท์ 

โจ้ ธนา มีเพื่อนฝูงเยอะ เขานำเรื่องราวจากผู้คนที่เขาพบเจอมาเขียนใน Facebook page ชื่อว่า เขียนไว้ให้เธอ เขาเขียนทุกวันจนได้รับการรวมเล่มตีพิมพ์เป็นหนังสือ ล้ม ลุก เรียน รู้ และ แด่คลื่นเล็กๆ ในมหาสมุทร สำนักพิมพ์ KOOB จนวันนี้โจ้ ธนา ก็ยังเขียนสิ่งที่เขาเรียนรู้จากคนและโลกบนพื้นที่ออนไลน์อยู่เสมอ

ด้วยงานที่ทำได้รับความนิยม (ทั้งงานในปัจจุบัน และงานที่เขาบุกเบิกสมัยทำงานกับ DTAC) เขาจึงถูกสัมภาษณ์บ่อย แต่น้อยมากที่เขาจะออกมาเล่าเรื่องการเขียนหนังสือ ทั้งที่งานนี้คือตัวตนใหม่ที่ชัดเจนของนักเขียนพ่อลูกสอง เขาเขียนหนังสือทุกวัน และการเขียนส่งผลกับชีวิตเขามหาศาล

แม้ทำงานด้านการตลาด รู้จักคนที่ประสบความสำเร็จในหลากหลายสาขา แต่เราสังเกตว่าธนาไม่ชอบเขียนความสำเร็จที่อยู่ปลายทาง เขาชอบเล่าความยากลำบากที่เกิดขึ้น และวิธีการที่คนเหล่านั้นฝ่าฟันเพื่อเดินไปข้างหน้า

วันนี้เราเลยชวนเขาคุยเรื่องวิธีเขียนหนังสือบ้าง

เพราะนี่คืองานที่สำคัญกับชีวิตเขา เป็นดั่งเข็มทิศนำทางชีวิตในปัจจุบัน

รู้มาว่าเวลา scb มีประกาศสำคัญ คุณเป็นคนเขียน

ผมรับมาเขียนหมดเลย สมัยก่อนจะเป็นน้องๆ เขียนไป ซีอีโอไม่ชอบ ผมบอกเอามาเลย เราเขียนแป๊บเดียวเอง มันมาจากงานเขียนบนเพจนี่แหละ ขอให้มีประเด็นนิดเดียว เรามาขยายได้ 

เริ่มพอเข้าใจว่าเขียนแบบไหนคนชอบอ่าน เช่น ถ้าอยากเขียนเรื่องคนระดับโลก อย่าง Steve Jobs จะเชยมากถ้าเขียนแค่ชีวิตเขาอย่างเดียว ต้องพูดถึงคนระดับโลก ต่อด้วยเคสไทยๆ แล้วเข้าตัวเอง อีกตัวอย่างเช่น เขียนถึงบารัค โอบาม่า เขาชอบออกกำลังกาย เราก็เล่าเรื่องเมืองไทยมีอาจารย์ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ จากนั้นก็ค่อยเขียนเรื่องของเราที่ออกกำลังกายเหมือนกัน แต่เราตัวเล็กกว่า คนจะชอบแนวนี้

โจ้ ธนา เขียนหนังสืออย่างไร 

ผมจะวิ่งทุกเช้า ถ้านึกประเด็นออก ประมาณ 7.30 น. จะไป Starbucks แถวบ้าน สั่งกาแฟแก้วนึง แล้วก็นั่งเขียนประมาณครึ่งชั่วโมง เป็นกิจวัตร ถ้ามีประเด็นนิดนึงก็จะเขียนได้ แต่บางวันนึกไม่ออกก็ไม่เขียน 

สมัยก่อนเราพยายามเขียน ช่วงโควิดเราอยากลองเขียนทุกวัน ดูซิว่าจะเขียนได้มั้ย เมื่อก่อนการเขียนทุกวันเป็นไปไม่ได้เพราะเราเคยเขียนสองอาทิตย์ชิ้น ตายเลยนะ มีช่วงนึงเราเขียนได้ 3 วันชิ้นนึง ลองเขียนทุกวันได้มั้ยวะ ดีไม่ดีช่างมัน

ผมเคยฟังบรรยายของต้อง-กวีวุฒิ เต็มภูวภัทร (เจ้าของเพจ 8 บรรทัดครึ่ง) เขาบอกว่าคนที่ทำงานศิลปะเขาทำเยอะมากเลย มีดีๆ ไม่กี่ชิ้นหรอก อย่าไปคิดว่าจะต้องดีทุกชิ้น เราลองทำดู ตอนนั้นไม่ได้คิดว่าจะเขียนทุกวันได้นานเท่าไหร่ ลองดูสักอาทิตย์นึงดูซิ เชื่อมั้ยช่วงนั้นเขียนได้สี่เดือน จนจะพิมพ์หนังสือได้แล้วเลยเลิกเขียนสักพัก เป็นหนึ่งซีซั่น ดีบ้างไม่ดีบ้างไม่รู้ แต่พอทำแล้วเหมือนได้ฝึกทักษะ 

การเขียนหนังสือทุกวัน มีผลกับชีวิตคุณเยอะมั้ย

เยอะ มันเป็นอย่างเดียวที่ทำให้ผมเข้าสู่สภาวะที่เรียกว่า Flow เป็นช่วงที่เราดื่มด่ำกับสมาธิ เวลาคนเล่นเปียโนมันคงมีความรู้สึกนี้แหละ เวลาผ่านไปเป็นชั่วโมงแล้วเราไม่รู้ตัว การเขียนหนังสือสำหรับผมคือการเข้าสู่ภวังค์ เข้าสู่สมาธิขั้นที่เราชอบมาก วิ่งเดี๋ยวนี้ก็ไม่ค่อย Flow สมัยก่อนใช่ เดี๋ยวนี้วิ่งก็ยังฟังโน่นฟังนี่อยู่ สมาธิจะไม่ค่อยอยู่กับเรา ต้องคิด แต่เขียนหนังสือทำให้เรารู้สึกอย่างนั้นจริงๆ 

คนชอบชมคุณว่าเป็นคนย่อยเรื่องยากๆ ให้เข้าใจง่ายมาก ได้ทักษะนี้มาจากไหน

มาจากปมด้อยที่เคยเป็นคนสมาธิสั้น นั่งฟังอะไรยาวๆ ไม่ได้ จะหลับ อ่านหนังสือยากๆ ไม่ได้ ก็ต้องเลือกเล่มที่อ่านง่ายไว้ก่อน เช่น หนังสือของหม่อมคึกฤทธิ์ ปราโมช พี่ตุ้ม หนุ่มเมืองจันท์ คุณวานิช จรุงกิจอนันต์ คุณสนธิ ลิ้มทองกุล พี่จิกประภาส ชลศรานนท์ นักเขียนกลุ่มนี้เขียนหนังสือแล้วอ่านง่าย ทำให้เรากลายเป็นคนที่มีความอดทนต่ำ ผมเลยพยายามจับประเด็นแล้วสรุปให้มันง่าย จนกลายเป็นนิสัย 

ซึ่งบังเอิญไปสอดคล้องกับการทำงานการตลาด หัวใจของการทำการตลาดคือการทำให้มันฟังแล้วง่าย แล้วมันเข้ากับยุคสมัยที่คนก็ชอบอะไรง่ายๆ จนน่ากลัว คนไม่ได้มีเวลาพอที่จะอ่านเรื่องที่ลงลึก 

คุณเลือกเรื่องมาเขียนอย่างไร 

ส่วนใหญ่มาจากบทสนทนา ได้ฟังคนเล่าเรื่อง เช่น วันก่อนไปนั่งสนทนากับพี่เล้ง ศิริวัฒน์ (ศิริวัฒน์ วงศ์จารุกร CEO บริษัท mfec ผู้บุกเบิกธุรกิจอุปกรณ์ไอทีสำหรับเอกชน) เขาจะมีคำคมเยอะ บางทีเราต้องการคำคมประโยคเดียว แล้วก็เอามาขยายในมุมของเราเองก็ได้ 

หรือเวลาไปฟังบรรยาย เรื่องไหนที่เรารู้สึกว่าโดน ถ้ามันติดอยู่ในหัวเรา แสดงว่าน่าจะติดอยู่ในหัวคนอื่นด้วย เช่น ผมไปฟังคมสันต์ แซ่ลี (ผู้ก่อตั้ง Flash Express) บรรยาย มีคนถามว่าบริหารจัดการลูกน้องแถวสอง (ระดับผู้บริหาร) อย่างไร คมสันต์บอกว่า ถ้านั่งอยู่บนหลุมขี้แล้วไม่ขี้ก็ต้องลุกออกไป โอ้โห คืออะไรวะ (หัวเราะ) แต่โดนมากเลยประโยคนี้ มันเป็นสุภาษิตจีน เราก็เอาประโยคนั้นมาขยายความได้ 

บางทีก็อ่านเจอในหนังสือ เช่น James Carville ที่ปรึกษาบิล คลินตัน เขียนคำว่า It’s the economy stupid มันเป็นประโยคเดียว เราก็มาคิดว่าในชีวิตเราเชื่อมโยงกับประโยคนี้ด้านไหนบ้าง ร้อยออกมาเป็นเรื่อง 

ถ้านึกอะไรไม่ออกจริงๆ ก็เดินตามชั้นหนังสือนี่แหละ หยิบเล่มที่เก่าหน่อย หนังสือใหม่ๆ คนอ่านเยอะแล้ว อ่านเสร็จก็ลองมาเล่าเป็นบทความ

คุณเคยบอกว่าจุดเริ่มต้นของเพจ เขียนไว้ให้เธอ คือเขียนให้ลูกอ่าน ตอนนี้เพจมีคนติดตามแสนกว่า แต่ลูกไม่ยอมอ่านเสียที จริงเหรอครับ

อ่านน้อยมาก ไม่ค่อยสนใจ ก็แซวกันเล่นๆ ว่าหนูก็อ่านบ้างแหละ เอาจริงๆ สองคนก็ไม่ได้เป็นแนวอ่านหนังสือด้วย เรามีหนังสือเต็มบ้านไม่ได้แปลว่าลูกจะอ่านนะ คือโลกของเขา เขาก็ดูความรู้จาก TikTok Instagram YouTube 

บทความล่าสุดที่ลูกสาวคนเล็กอ่านคือ ผมเขียนเรื่องซีรีส์วาย เขาสนใจพอดี ก็เลยให้เขาตรวจทานว่าเขียนอย่างนี้แล้วดราม่ามั้ย แฟนคลับสาววายจะทัวร์ลงมั้ย เขาอ่านดูก็บอกว่าพ่อตัดตรงนี้ดีกว่า เขาเลยได้อ่านยาวๆ ต้องหาเรื่องที่เขาสนใจ

แต่ก็เหมือนผมนะ อายุ 17-20 ไม่สนใจหรอก เราเลยไม่ได้คาดหวังว่าจะอ่าน แต่เขาจะภูมิใจ เช่น แฟนเพื่อนของลูกสาวคนโตอายุประมาณ 18 มาที่บ้านแล้วอยากได้หนังสือ เขาจะตื่นเต้นเวลามีคนตื่นเต้นกับหนังสือพ่อ 

คนเป็นพ่อเป็นแม่มักเสียใจเวลาลูกโตขึ้นแล้วเริ่มไม่เชื่อเรา คุณเคยมีประสบการณ์นี้มั้ย

ตอนนี้ยังมีอยู่เลย เขาไม่เชื่อหรอก ลูกคนเล็กผมกบฏมาก เขาจะมีวิธีคิดของตัวเองมาก 

มีช่วงนึงเราดุเขาเยอะ เขาก็จำ วันหนึ่งเขาหลุดพูดมาว่าพ่อเคยโมโหใส่ เขาจำได้แม่น ผมเลยเพิ่งจะพยายามเปลี่ยนตัวเอง พอมีลูกจะรู้ว่าไอ้เรื่องที่เราอยากให้เขาทำ มันจะไม่เป็นไปตามนั้นหรอก แต่เราจะมีความรู้สึกบางอย่างที่ทำให้เรายอมเปลี่ยนตัวเอง  อาจจะเป็นความรักก็ได้ แล้วมันทำให้เราสนุกด้วยนะ 

วันนึงเขาบอกว่าไปเจอเรื่องเสียใจอยู่เรื่องนึง เราบอกว่าหนูเล่าให้พ่อฟังได้นะ สังเกตมั้ยว่าพ่อเปลี่ยนตัวเอง ไม่ดุอะไรหนูมา 2-3 เดือนแล้ว เขาเลยยอมเล่า เพราะรู้ว่าเราจะไม่ดุ ถ้าเรายิ่งดุเขาก็ยิ่งไม่เล่า เราอยากจะสอนเขา แต่เขาไม่ฟัง งั้นลองหาทางไปช่วยเขาดีกว่ามั้ย 

ตอนลูกอายุสัก 13 ปีก็ไปปิ๊งหนุ่ม ก่อนหน้านี้เราจะคิดว่า คนเป็นพ่อ ไม่อยากให้ลูกมีแฟนหรอก ตอนโตค่อยมี ถ้าลูกมีแฟนเราต้องอึดอัดมากแน่เลย วันหนึ่งไปกินข้าวที่ร้านราเมง เจอคนที่ลูกชอบพอดี มากับครอบครัว ผมรู้จักแม่ของหนุ่มคนนี้ เราก็บอกว่าเดี๋ยวพ่อพาไปแนะนำมั้ย เขาก็ไม่เอา แต่มองๆ เห็นสายตาเขา เราอยากให้เขามีความสุข 

เราเข้าไปแนะนำ กินข้าวเสร็จ พอขึ้นรถเขา text ถึงเพื่อน ผมก็ถามคุยอะไร เขาบอกว่าหนูเล่าให้เพื่อนฟังว่าเมื่อกี้ไปเจอใคร แล้วเล่าเรื่องพ่อ ผมถามแล้วเพื่อนว่าไง เพื่อนเขาเขียนว่า good dad เราก็เอามาเขียน 

เรารู้สึกว่า เออ ความเป็นพ่อคือแบบนี้ว่ะ เราแค่อยากให้เขามีความสุข อะไรที่อยู่ในหัวมันไม่เคยเป็นไปตามนั้น มันตรงกันข้ามกับสิ่งที่เราจินตนาการเสมอ 

ในงานเขียน คุณมักจะบันทึกการพูดคุยกับคนต่างวัย ทำไมคุณถึงรู้สึกสนุกกับการคุยกับคนที่แตกต่างตลอดเวลา บางคนอาจจะอยากฟรีซตัวเองเอาไว้ อยากคุยกับคนแค่นี้ ไม่อยากคุยเพิ่มอีกแล้ว

เหตุผลหนึ่งคือจะได้มีเรื่องมาเขียน (หัวเราะ) เพราะตอนนี้รู้สึกว่าเป็นความรับผิดชอบ การเขียนทำให้เราอยากเจอคน อยากฟังเรื่องที่รู้สึกว่า เฮ้ย เจ๋งว่ะ ปกติชีวิตผมวนเวียนอยู่กับลูกมาก มันทำให้คุยกับลูกรู้เรื่อง เวลาเราไปเจอนักแสดงในซีรีส์วาย หรือคนอย่าง Jackson Wang ก็มาอวดลูก เป็นกิจกรรมที่ทำกับลูกได้ 

ซึ่งพ่อบางคนทำไม่ได้นะ

ใช่ อาจเป็นเพราะเราแคร์ลูกเยอะ เดี๋ยวลูกจะไม่อยู่แล้ว (ตอนที่คุยกัน ลูกของเขากำลังเตรียมตัวไปเรียนต่อต่างประเทศ) ไม่รู้จะทำยังไง เพราะชีวิตเราผูกกับลูกมาตลอด เราออกกำลังกายก็เพราะอยากแข็งแรงเหมือนอายุเท่าเขา พอเอาตัวเองเป็นตัวตั้ง จะไม่ค่อยมีแรงผลักดันเท่าไหร่ 

ส่วนหนึ่งมันทำให้เราอยากเจอคนรุ่นใหม่แบบนี้ การทำงานคอร์ส ABC ก็เป็นอาชีพหนึ่งที่ทำให้เจอคนรุ่นเด็กๆ นั่งฟังแล้ว เฮ้ย มันทำแบบนี้ได้ด้วยเหรอวะ เจ๋งว่ะ บางทีเราไม่ต้องรู้ลึกๆ ทุกเรื่องหรอก แค่รู้จักคนที่รู้บางสิ่งเยอะๆ บางต้นฉบับผมเขียนเรื่องเทคนิคเยอะๆ ก็ส่งให้เขาช่วยอ่าน ถามว่าพี่เขียนถูกหรือเปล่าวะก็มี 

ยุคนี้เด็กอยากย้ายประเทศมากขึ้น คุณคิดยังไงกับเรื่องนี้

ผมไม่เคยบังคับลูก ถ้าเลือกได้ก็อยากให้อยู่เมืองไทย ชีวิตผมมีอะไรให้ทำเพราะลูกมาตลอด ช่วงเรียน ม.1 ลูกทั้งสองคนเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย แล้วก็อยากไปเรียนโรงเรียนอินเตอร์เพราะเพื่อนๆ ไปกันที่ Shrewsbury ก็เลยไปลองสอบดู พอสอบได้ เลยได้เรียนโรงเรียนอินเตอร์อีกครึ่งของชีวิต พอไปเรียนมันก็เป็นแพตเทิร์นน่ะ ภาษาได้แล้ว เขาก็เป็น Global Citizen อยากไปผจญภัย ก็ไปตามทางเขา 

ลูกผมเรียนโรงเรียนไทยและอินเตอร์ โรงเรียนไทยดีกับการอยู่เมืองไทย เพราะเขาก็สอนสิ่งที่เป็นไทยๆ แต่ถ้าออกไปข้างนอกไม่รอด เพราะมันขาดองค์ประกอบบางอย่าง เรื่องหนึ่งที่ต่างจากโรงเรียนไทยคือคำว่า confident หรือความเชื่อมั่น 

โรงเรียนอินเตอร์ไม่รู้เขาสอนยังไง มีวิธีการทำให้ความเชื่อมั่นเด็กสูงขึ้น โรงเรียนไทยค่อนข้างมีกรอบ ผมเคยทำงานที่เทเลนอร์ (Telenor ASA บริษัทแม่ของดีแทคในนอร์เวย์) ก็สู้เขาไม่ได้ เถียงเขาไม่ทัน หน้าบาง นอบน้อมผู้ใหญ่ เป็นวัฒนธรรมไทยๆ ที่อยู่เมืองไทยแล้วโอเค แต่พอไปลุยกับระดับโลกก็ไม่ไหว

ความเชื่อมั่น กล้าพูด กล้าเขียน กล้าร่วมมือ เมืองไทยไม่ค่อยได้สอน ดังนั้นถ้าจะลดความเสี่ยงให้เด็กรุ่นใหม่ ความคิดแบบ Global Citizen เลยคึกคัก เพราะเมืองไทยก็ไม่รู้จะเป็นยังไง ทั้งเรื่องประชากรสูงอายุ เศรษฐกิจไม่ดี ก็ไม่แน่หรอก ดูศรีลังกาสิ แต่คนจะทำอย่างนี้ได้ต้องมีเงิน ส่งเรียนโรงเรียนอินเตอร์ได้ มันทำให้คนมีตังค์มีโอกาสกลายเป็น Global Citizen ก่อน ก็จะเกิดความเหลื่อมล้ำออกไปเรื่อยๆ ระบบการศึกษาไทยปรับแทบไม่ทัน เด็กตอนนี้อยากเต้น K Pop แต่ในโรงเรียนยังสอนกระบี่กระบอง แค่เด็กอยากทำสิ่งที่อยากทำยังทำไม่ได้เลย เพราะหลักสูตรไม่ได้ถูกปรับให้เข้ากับยุคสมัย 

คนไทยมักจะมีทัศนคติแง่ลบกับความมั่นใจ ความมั่นใจที่ดีควรจะเป็นยังไง และสร้างได้อย่างไร

สร้างได้อย่างไร มันมีหลายทางนะ แต่ถ้าเอาเรื่องจากลูกสาวคนโต แต่ก่อนเราเลี้ยงลูกได้อ่อนแอมาก ลูกจะทำอะไรไม่ค่อยเป็น ไม่มีความเชื่อมั่น เคยพาไปค่ายของครูเล็ก ภัทราวดี มีชูธน ไม่มีใครเลือกเขาไปทำกิจกรรม นั่งจ๋องๆ อยู่คนเดียว ตอนนั้นอยู่ป.6 ผมคิดว่าแย่แล้วว่ะ ลูกเราไม่รอดแน่นอน พอเขาไปโรงเรียนอินเตอร์ ค่อยๆ มีความเชื่อมั่นมากขึ้น

ความเชื่อมั่นเกิดจากอะไรบ้าง อย่างแรก น่าจะเกิดจากที่เขาขอไปเรียนโรงเรียนอินเตอร์เอง แล้วไม่มีทางถอย เขาเคยมาเล่าทีหลังว่าช่วงแรกถูกล้อ แต่เขากลับไปไม่ได้อีกแล้ว ก็ต้องพยายามหาทางออกให้ตัวเอง อย่างที่สอง โรงเรียนให้โอกาสเยอะ ได้แสดงออกโดยที่เพื่อนร่วมห้องไม่มีใครตัดสิน เช่น การยกมือถามในห้อง ถ้าเป็นโรงเรียนอินเตอร์คือได้คะแนน ถ้าเป็นโรงเรียนไทย โดนมองทั้งห้อง 

บางทีมันเป็นเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ลูกผมมาทางศิลปะ วาดรูปเก่งเลย เขาบอกว่าที่รู้สึกมั่นใจเพราะตอนเด็กๆ วาดตุ๊กตาตัวเก้งก้าง แม่ชมว่าสวย แค่นี้ก็ทำให้เขารู้สึกว่ามีความสามารถทางศิลปะ มีความเชื่อมั่นว่าทำได้ แล้วก็ฝึกไปเรื่อยๆ คิดว่าความเชื่อมั่นเกิดจากโอกาส เกิดจากสิ่งแวดล้อม เกิดจากความพยายาม ข้อสุดท้ายผมว่าแล้วแต่คน เหมือนทฤษฎี Growth Mindset กับ Fixed Mindset ถ้าเด็กมี Growth Mindset ล้มก็ไม่เป็นไร ได้เรียนรู้ แต่ผมว่าองค์ประกอบมันต้องมาพร้อมกัน คนมี Growth Mindset อยู่ในประเทศที่ยกมือแล้วผิดก็ไม่รอด 

เราสามารถมีความเชื่อมั่นที่ดี ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยได้มั้ย

ผมคิดว่ามันเกิดได้จากการล้มแล้วก็เรียนรู้ ทำจนเชื่อมั่น คล้ายการเขียนหนังสือและการบรรยายในที่สาธารณะ ตั้งแต่อายุหนึ่งขวบถึงสามสิบห้าปีผมกลัวการพูดในที่สาธารณะมาก 

สักประมาณอายุ 30 กลางๆ มีความรู้สึกว่าเราหนีมาตลอดชีวิต แต่หน้าที่การงานของเราทำแต่ตลาด ถ้าเราพูดไม่ได้ ให้ลูกน้องขึ้นไปพูดตลอดเวลา หนึ่งคืออายลูกน้อง สองเราก็ไม่น่าจะรุ่งกับอาชีพด้านการตลาด งานการตลาดมันต้องเล่า ก็เลยคิดว่าเราต้องลองพูด คือเหมือนกัดฟัน เขาบอกความกล้าคือความกลัวแต่ยังทำ ตอนนั้นก็ลองทำ ก็แป้กแบบทุเรศๆ หลายครั้งมาก ล้มเหลวแล้วก็ไปอีก เจ็บ แต่ครั้งหลังๆ จะชินและเก่งขึ้น 

สัญชาตญาณมนุษย์เวลาเจ็บเรามักจะหนีมัน คุณทำใจกลับไปหาสิ่งที่เราทำแล้วเจ็บได้อย่างไร 

ถ้ามีตัวเลือก เราจะหนี มันเป็นธรรมชาติ เช่น ถ้านอนอยู่บ้านได้ก็นอน ไม่อยากทำงาน แต่ที่เราต้องทำงานทุกวันเพราะไม่มีตัวเลือก ไม่ตื่นไปทำงานเขาก็ไล่ออก 

ผมว่าการไม่มีตัวเลือกเป็นลาภอันประเสริฐสำหรับเรื่องพวกนี้ ดังนั้นถ้าอยากจะทำอะไรให้ได้จริงๆ ต้องพยายามตัดตัวเลือก ซึ่งผมทำได้ยากขึ้นเรื่อยๆ เพราะเราเลือกได้ นักฟุตบอลแข่งแล้วแพ้ก็ต้องไปอีกเพราะมันต้องเตะ ดังนั้นจะทำอย่างไรให้เรา Narrow choice ก็เหมือนพระเจ้าตากตีเมืองจันท์ คอนเซปต์เดียวกัน

บางทีเราพยายามอยากได้ผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่เกินไป แล้วเราก็จะท้อ เหมือนกินช้างทั้งตัว เวลาเห็นช้างทั้งตัวเราจะไม่กินเพราะมันเหนื่อย มีวิธีเดียวคือต้องกินทีละคำ คือต้องไม่คิดว่ามันเป็นช้าง วันนี้เราแทะขาช้างได้ ทำไปทีละนิดทีละหน่อย 

สมัยก่อนผมอ้วนและเข้าโรงพยาบาลบ่อย ลดลงมาได้เพราะกลัวตาย ทำให้เราวิ่ง สมัยก่อนผมวิ่งสามร้อยเมตรก็เบื่อแล้ว ถามว่าทำไมถึงออกมาวิ่งทุกวันจนได้วันหนึ่งสิบกิโลเมตร เหตุผลคือกลัวตาย ถ้าไม่วิ่งสุขถาพไม่ดี มันทำให้เราไม่มีตัวเลือก วิ่งวันแรกได้สามร้อยเมตร ทำอย่างนี้สักสองสามวันจะได้ห้าร้อยเมตร อย่าหยุด หยุดเมื่อไหร่แรงจะตก เราจะได้เรียนรู้เรื่องพวกนี้ เหมือนทฤษฎี Kaizen ของญี่ปุ่น หรือหนังสือ Atomic Habits ของ James Clear มันคือการทำสะสม ทำซ้ำไปเรื่อยๆ เพิ่มทีละนิด เดี๋ยวเราจะมีทักษะเอง

เขียนหนังสือก็เหมือนกัน ค่อยๆ ทำทีละนิด ไม่ต้องคิดว่าจะวิ่งได้สิบกิโลเมตร ถ้าวันนี้วิ่งได้ 300 เมตร พรุ่งนี้เราไม่มาแล้ว ไม่ไหว แต่ถ้าคิดว่าพรุ่งนี้ให้ดีขึ้นกว่าเมื่อวานนิดนึงก็ได้ แต่อย่าหยุด

The post เขียนหนังสือแบบ โจ้ ธนา เธียรอัจฉริยะ appeared first on a day magazine.

Adman Awards & Symposium 2022 จะจัดวันที่ 7 – 8 ธ.ค. 2022 ที่สามย่าน มิตรทาวน์ แอดแมนเป็นงานใหญ่ จัดตั้งแต่ พ.ศ. 2547 แทนที่งาน TACT Awards ซึ่งเป็นงานมอบรางวัลโฆษณาโดยสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และมหาวิทยาลัยศิลปากร ตอนนี้แอดแมนจึงถึอเป็นงานรางวัลด้านความคิดสร้างสรรค์ที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ

รติ พันธ์ุทวี นายกสมาคมโฆษณาแห่งประเทศไทยคนปัจจุบัน อยากให้แอดแมนเชิดชูความคิดสร้างสรรค์ในทุกวงการ ซึ่งตรงกับเทรนด์โลกและเทศกาลระดับสากลที่ขยายเรื่องนี้ให้ไปสู่แวดวงอื่น นอกวงการโฆษณา 

แอดแมนปีนี้กลับมาจัดงานแบบเจอหน้ากันอีกครั้ง เช่นเดียวกับอีเวนต์อีกหลายสิบงานที่จัดซ้อนทับกันเต็มไปหมด ด้วยจำนวนงานและอัลกอริธึมอาจทำให้บางคนไม่เห็นแอดแมนในหน้า feed แต่ถือว่านี่เป็นงานใหญ่สำหรับคนรักความคิดสร้างสรรค์ บรรยากาศดี แค่มาเดินเล่นในงานก็ถือว่าคุ้ม การได้พบ คุย และฟังคนเก่งๆ เล่าเรื่องกระตุ้นให้หัวใจของวงการนี้คึกคักอีกครั้ง

เราชวนรติมาเล่าเรื่องแอดแมน ทั้งที่มาในอดีต และทิศทางที่จะมุ่งไปในอนาคต รวมถึงสิ่งที่สมาคมฯ พยายามทำเพื่อสนับสนุนให้คนทำงานด้านความคิดสร้างสรรค์ก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคง ไม่ว่าคุณจะทำงานโฆษณาหรือไม่ก็ตาม

Adman จัดต่อจาก TACT Awards งานแจกรางวัลโฆษณาที่ถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ และมีเลี้ยงโต๊ะจีนด้วย

เราคิดว่าโฆษณาไทยตอนนั้นเหมือนเดินอยู่บน red carpet ทุกอย่างยิ่งใหญ่ งานที่ดังมากยุคนั้นคือโฆษณาโทรศัพท์มือถืออีริคสันตกอยู่ในรู (งานชื่อว่า Street เผยแพร่ พ.ศ. 2540) เทศกาลโฆษณา adfest กำลังเกิดขึ้นพอดี เราเลยทำ Adman เป็น local show เพื่อจะส่งต่อไปในเทศกาลระดับภูมิภาค แล้วก็ไปเมืองนอก นี่คือจุดกำเนิดของแอดแมน 

มันถูกสร้างขึ้นมาเนื่องจากเมืองไทยยุติการจัด TACT Awards เขาก็จัดกันไป แล้วก็ด้วยเหตุผลกลใดไม่ทราบ พอเลิกปุ๊บเมืองไทยก็ไม่มี award show สมาคมก็เลยตั้งงาน Adman ขึ้นมาใหม่ 

ความจริงแล้วงานมีส่วนให้รางวัลโฆษณาดีเด่น กับซิมโพเซียม แต่ดูเหมือนว่าคนจะจำงานนี้ที่รางวัลมากกว่า

ต้องยอมรับว่าช่วงเกิดใหม่ๆ น้ำหนักของงานไปอยู่ตรงการให้รางวัลซะเยอะมาก ซิมโพเซียมมีอยู่แค่สองช่วงเล็กๆ ส่วนแรกเป็นของนักเรียนนักศึกษา ยุคนั้นเราหมุนเวียนกันให้แต่ละมหาวิทยาลัยเป็นเจ้าภาพ สมาคมสนับสนุนในแง่ของวิทยากร ถ้าจำไม่ผิด ชื่องานคือ เส้นทางนอกตำรา เน็ตเวิร์กเขาก็ไปชวนนักเรียนมาฟัง ส่วนที่สองหนังสือ brandage เขาก็รับไปทำ เกี่ยวกับผู้ประกอบการ ดังนั้นเนื้อหาของซิมโพเซียม ​ณ วันนั้นมันมีอยู่แค่นั้น นี่ก็คือฟอร์แมตที่มันเกิดขึ้นมาโดยตลอดตั้งแต่วันแรกเมื่อ 18 ปีก่อน 

ด้วยความที่เราอยู่ในเอเจนซี่แบบโอกิลวี่มาก่อน มีโอกาสได้ทำงานกับ Barry Owen (ผู้กำกับโฆษณา) หรือพี่กรณ์ (กรณ์ เทพินทราภิรักษ์) ที่ทำโฆษณาไทยประกันชีวิตมาตั้งแต่วันแรก ผมอยู่ในสมาคมฯ ตั้งแต่เกิดงานแอดแมน วันหนึ่งผมจัดงานแล้วชวนพี่กรณ์มาพูด มันให้แรงบันดาลใจเราว่ามนุษย์พวกนี้เป็นเหมือนคลังสมอง เรื่องราวของพวกเขาควรเอามาถ่ายทอด เราคิดว่าด้วยความเป็นสมาคมวิชาชีพ เรื่องของ knowledge sharing น่าจะทำเป็นกิจกรรมให้คนในวงกว้างได้รับรู้ 

รางวัล Cannes Lions ตัวแรกที่เมืองไทยได้คือโฆษณาสิงห์โดย แบรี่ โอเว่น เมื่อ 20-30 ปีที่แล้ว เชื่อหรือไม่ว่าตอนนั้นไม่มีใครรู้จัก ถ้วยรางวัลไม่รู้ไปอยู่ไหน แบรี่ก็เสียไปแล้ว ของพวกนี้เรารู้สึกว่าน่าจะรักษาและถ่ายทอดให้ดีกว่านี้

ทำไมแอดแมนต้องร่วมงานกับมหาวิทยาลัย สำคัญอย่างไร

ยุคสมัยนี้ เรื่องของความคิดสร้างสรรค์เป็นสิ่งที่คนเห็นคุณค่าในวงกว้าง ไม่ใช่โฆษณาอย่างเดียว งานด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ การคิด product concept, marketing concept หรืองานศิลปะก็เชื่อมโยงกับความคิดสร้างสรรค์ทั้งนั้น ตราบใดที่เราต้องการจะไปสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ผมว่านี่คือแก่นสำคัญ 

อีกมุมหนึ่งเป็นเรื่องความมั่นคงของอุตสาหกรรมโฆษณาในอนาคต วันนี้เราต้องยอมรับว่าเด็กรุ่นใหม่ไม่ได้คิดว่างานโฆษณาคืองานในฝัน เราอยากทำให้เรื่องของความคิดสร้างสรรค์หรืออุตสาหกรรมโฆษณากลับมาเซ็กซี่เหมือนสมัยก่อน เราเชื่อว่าการผลิตคนคือเรื่องสำคัญ เราก็ต้องไปคุยกับอาจารย์ในสถานศึกษา ถ้าเขาไม่อัพเดตวิธีคิดใหม่ๆ เครื่องไม้เครื่องมือใหม่ๆ ก็ไม่มีวันสร้างคนรุ่นใหม่ขึ้นมาได้ เป็นลูกโซ่ 

ในฐานะสมาคมวิชาชีพซึ่งไม่ได้แสวงหาผลกำไร สิ่งที่เราควรทำคือ ทำยังไงให้เกิด knowledge sharing หรือการกระจายความรู้ ทั้งกับผู้ประกอบการ SME วิสาหกิจชุมชน คนทำงานสายวิชาการ อาจารย์ นักเรียน นักศึกษา นอกจากนั้นคือทำยังไงที่เราจะ inspire creativity สร้างแรงบันดาลใจด้วยความคิดสร้างสรรค์ มันเป็นสองคีย์เวิร์ดที่ผมรับไม้ต่อจากพวกพี่ๆ ในสมาคม กิจกรรมด้านเผยแพร่ความรู้จะเป็นรูปแบบของการฝึกสอนเพื่อให้ไปถึงเด็ก ส่วนซิมโพเซียมเราทำเพื่อให้เนื้อหาไปถึงวงกว้าง แม้กระทั่งการให้รางวัลในหมวดอย่าง creativity for sharing (รางวัลที่ให้กับงานความคิดสร้างสรรค์ที่อยู่นอกวงการโฆษณา) ก็เป็นส่วนของกิจกรรมที่สร้างแรงบันดาลใจ ให้คนเห็นว่านี่คือคุณค่าของความคิดสร้างสรรค์

คุณอยากให้แอดแมนปีนี้เป็นอย่างไร

ในฐานะผู้จัด ผมอยากให้กิจกรรมในงานเป็นประโยชน์ที่จับต้องได้ ไม่จำเป็นต้องทำงานโฆษณาก็เข้าใจได้ ส่วนซิมโพเซียม ผมคุยกับน้องๆ ที่มาช่วยงานว่าเนื้อหาต้องเป็นแบบที่คนทั่วไปเสพได้ มาฟังแล้วคนเห็นประโยชน์ 

ข้อสองคือ ฝันว่าอยากให้คนมาเยอะๆ เพราะผมรู้สึกว่างานมีประโยชน์จริงๆ อยากให้คนได้มาเห็น การมอบรางวัลอาจเป็นงานในกลุ่มเฉพาะของเอเจนซี่แต่ส่วนนิทรรศการของงานรางวัลควรเป็นสิ่งที่นักเรียนและนักศึกษาได้มาเห็นว่างานดีเป็นยังไง 

ช่วงหลังคนมองว่าวงการโฆษณาไม่เซ็กซี่เหมือนเมื่อก่อน หลายคนคิดว่าฉันไม่ต้องทำโฆษณาก็ได้ถ้าอยากทำงานด้านความคิดสร้างสรรค์

ความไม่เซ็กซี่เป็นเรื่องระยะสั้น ผมยังเชื่อว่า ตราบใดที่มีการสื่อสารการตลาด คอนเทนต์และไอเดียยังคงอยู่  และเป็นสิ่งที่แอดแมนพยายามจะบอก เพียงแต่วันนี้วิธีการทำงานเปลี่ยนไป ไอเดียต้องดีและแม่นยำพอที่จะเรียกร้องความสนใจได้  

ผมพยายามพูดกับหลายๆ คนว่าในโลกของการค้าขาย การมีความคิดสร้างสรรค์ที่ดีเป็นเนื้อแท้ช่วยให้การค้าขายและทำธุรกิจประสบความสำเร็จ ในแง่ของ what to say หรือกลยุทธ์ว่าเราจะพูดกับใคร ต้องมีความคิดสร้างสรรค์ดีๆ และกลยุทธ์ที่เฉียบคม เราต้องยอมรับว่าวิธีการนำเสนอเปลี่ยนไปตามโลก สมัยก่อนเราทำหนังโฆษณาทีวี 1 เรื่อง 60 วินาที งานออนแอร์ไป 2 ปี ชีวิตแฮปปี้ วันนี้กลายเป็นคลิปสั้น 3 วัน 7 วัน เลิก อันนี้ช่วยไม่ได้ ขึ้นอยู่กับวิธีการและช่องทางที่เปลี่ยนไปตามพฤติกรรมของคนในยุคนั้น 

ในอดีตวงการโฆษณาเคยโดนมองแบบนี้มั้ย 

เคยมีมาเป็นระยะ แต่มันพิสูจน์ได้ว่าอย่างไรเสียความคิดสร้างสรรค์คือหัวใจ เหมือน a day จะอยู่ในรูปเล่มหรือออนไลน์ คอนเทนต์หรือสิ่งที่นำเสนอก็ยังสำคัญ แม้กระทั่งผู้นำเสนอก็อาจจะต้องเปลี่ยน เพราะวิธีการนำเสนอในรูปแบบเดิมอาจจะถูกมองว่าโบราณ ไม่เข้าหู ต้องหาวิธีใหม่

คงเหมือนเรื่อง brand royalty เคยมีคนบอกผมว่า brand royalty ไม่มีอีกแล้ว ผมบอกว่าจริงเหรอ คนยังมีความรู้สึกว่านี่คือแบรนด์ของฉัน ใส่สิ่งนี้แล้วจะสวย กินสิ่งนี้แล้วจะเท่ ผมว่ามันยังอยู่นะ นั่นคือ royalty หรือเปล่า เพียงแต่ brand choice  มีให้เลือกเยอะกว่าเดิม 

หลายครั้งเราเห็นคนที่คิดว่า ไม่ต้องสนใจ branding แล้ว ทำแคมเปญเอามันอย่างเดียว สนุกเข้าว่า ผมว่าก็มีหลายแบรนด์ที่พอไปทางนั้นก็เจอปัญหาเหมือนกัน บางทีเราเห็นว่างานนี้ไม่น่าจะใช่คาแรกเตอร์ของแบรนด์นี้ นี่คือเรื่องแบรนด์ดิ้งซึ่งผมเชื่อว่ายังมีอยู่ 

ต้องยอมรับว่าเสน่ห์ของงานไทยในภาพรวมจางหายไป งานของเราที่ไปถึงคานส์หรือ international awards น้อยลง ครีเอทีฟบ้านเราที่ไปร่วมงานก็เห็นได้ชัดว่างานไทยไม่เท่เท่าเมื่อก่อน เรื่องนี้เป็นโจทย์ในระยะกลางและระยะยาวว่าจะมีงานดีๆ ออกมาได้อย่างไร อาจจะเป็น disruption ที่แท้จริงของวงการ ผมยังตอบไม่ได้ว่าพวกเราปรับตัวสู่วิธีใหม่และโลกใหม่ของการทำโฆษณาหรือยัง แต่รู้สึกได้ว่าเป็นปัญหาที่รอเราอยู่ในอนาคต 

ถ้าหัวใจของแอดแมนส่วนหนึ่งคือรางวัล เวลาเราให้รางวัลใคร มันจะทำหน้าที่เผยแพร่ความรู้และสร้างแรงบันดาลใจได้อย่างไร

เหตุผลหนึ่งที่เราขอการสนับสนุนจาก CEA (Creative Economy Agency สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ องค์การมหาชน) ในการทำ archive หรือเว็บไซต์รวมงานที่ได้รางวัล คือทำอย่างไรที่จะให้งานพวกนี้มีโอกาสไปสร้างแรงบันดาลใจคนในวงกว้าง เพราะไม่ใช่ทุกคนจะมาเห็นงานนิทรรศการที่แอดแมน ไม่ใช่ทุกคนที่จะเข้าไปดูว่ารางวัลแอดแมนคืออะไร เราก็เลยทำ archieve เอาไว้ ด้วยความหวังว่าใครก็สามารถเข้าไปดูได้ งานที่ผ่านการตัดสินมาอย่างหนักหน่วง น่าจะเป็นประโยชน์ เป็นตัวอย่างที่ดีกับรุ่นใหม่ 

ผมพยายามหาวิธีการแพร่กระจายงานพวกนี้ออกไป ให้คนเห็นในวงกว้างๆ ในเว็บจะระบุไปเลยว่างานนี้ไปถึงไหน เช่น ได้รางวัลที่ adfest, Spikes Asia หรือคานส์ เราจะบันทึกไว้หมด รวมถึงอันดับ ranking ของครีเอทีฟเมืองไทย เราเริ่มต้นมาได้สองปีแล้ว ในอนาคตคงเพิ่มเติมข้อมูลให้เป็นประโยชน์ในการค้นคว้าต่อไป 

ที่ผ่านมาสมาคมฯ ทำงานร่วมกับเอเจนซี่อย่างไร 

ผมกล้าพูดได้ว่าเราเป็นสมาคมที่ใกล้ชิดกันมากนะครับ ในคณะกรรมการมีคนจาก 10-15 เอเจนซี่ เจอกันทุกเดือน ทุกไตรมาสเราจะประชุมเรียกว่า agency head meeting ผู้นำของเอเจนซี่ที่เป็นสมาชิกทั้งหมดจะถูกเชิญมาเจอกัน นอกจากนี้ก็มีเรื่อง pitch fee ซึ่งเราก็เป็นตัวกลาง สิ่งเหล่านี้ทำให้พวกเราต้องคุยกันตลอดเวลา 

ตอนที่สมาคมฯ ออกมาพูดเรื่อง pitch fee ดูมีทั้งคนเห็นด้วย และคนที่เข้าใจไปอีกแบบ คุณช่วยขยายความอีกครั้งได้มั้ย ทำไมสมาคมฯ ต้องพูดเรื่องนี้

สมัยก่อน คุณเชื่อมั้ยว่าเคยมีเคสที่แบรนด์เรียกเอเจนซี่สิบกว่าเจ้าในการพิช ผมว่าสิ้นเปลืองมาก อย่าลืมนะว่าเอเจนซี่ที่ไป pitching หนึ่งครั้ง มันคือการลงทุน ไหนจะเวลาของคน ค่าใช้จ่ายในการทำรีเสิร์ช ค่าครีเอทีฟ แล้วผมก็ไม่คิดว่าค่าพิชจะครอบคลุมค่าใช้จ่าย ไม่มีทาง

เราต้องยอมรับว่า ที่ผ่านมามีลูกค้าบางประเทศที่เรียกพิชเพื่อจะช้อปไอเดีย บางทีก็อยากเปลี่ยนเอเจนซี่ที่ทำงานด้วย ไหนๆ ไอเดียตันแล้วลองเรียกเจ้าอื่นมาหน่อยซิ เผื่อจะคิดอะไรแปลกๆ มีแม้กระทั่งขู่เอเจนซี่รายปัจจุบันว่าถ้าเกิดเธอทำงานไม่ดีฉันจะพิช คนอื่นกลายเป็นตัวประกอบเต็มไปหมด แล้วเขาจะได้อะไร ผมว่ามันไม่แฟร์

​เพราะฉะนั้นเราก็เลยมีกติกา pitch fee เพื่อหวังว่าอย่างน้อยที่สุด การจะเรียกพิชสักครั้งนึงควรอยู่ภายใต้เหตุและผลที่สมควร มีความชัดเจนจริงจังกับการพิช เท่านั้นเอง 

คุณคิดค่าพิชอย่างไร

ถ้าแบรนด์เอาแค่ strategic proposal รายละ 50,000 บาท ถ้าคุณจะเอา full campaign pitch มี creativity ครบทุกด้าน 100,000 บาท ซึ่งอย่างที่ผมบอก จะห้าหมื่นหรือหนึ่งแสนมันไม่ครอบคลุมค่าใช้จ่ายที่เอเจนซี่ลงไปหรอก แต่อย่างน้อยทำให้ลูกค้าคิดว่าแทนที่จะเรียก 8 เจ้า ฉันก็เหลือแค่ 3 หรือ 4 แข่งกัน ซึ่งถือว่าเป็นตัวเลขที่เหมาะสม นั่นคือหัวใจของการ pitching 

ตั้งแต่มีกติกานี้ คุณเห็นความเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นมั้ย

ตัวเลขที่ proof ได้คือ จำนวนเอเจนซี่ต่อหนึ่งพิชเฉลี่ยประมาณ 2.7 เจ้า เป็นแบบนี้มาสิบกว่าปี ถือว่าโอเค 

คนไม่ค่อยรู้ว่ากติกานี้ตั้งมานานแล้ว

ช่วงหลังคนเร่ิมลืม ปีนี้เลยลุกขึ้นมาประกาศอีกทีนึง ความจริงไม่ได้มีอะไรใหม่เลยครับ เนื้อหาเหมือนเดิม เพิ่มเติมอยู่ 2-3 ข้อ ข้อหนึ่งคือ ถ้าพิชแล้วไม่เลือกใครเลย มีนะ พิชเสร็จแล้ว 3 เดือนไม่ตัดสินใจ ผมก็บอกว่าถ้าไม่ตัดสินใจใน 3 เดือนแปลว่าคุณแพ้ ทุกคนเอาเงินไปให้หมด 

อีกเคสคือ ได้คนชนะเรียบร้อย ไม่ได้เงินพิชตามกติกา แต่นั่งรออยู่ 1 ปีงานไม่เกิด ซวยมากกว่าคนที่แพ้อีก เราก็เลยบอกว่าถ้าคุณเลือกคนชนะได้แล้ว เราจะยังไม่คืนเงินค่าพิชให้จนกว่าคนชนะจะได้ทำงาน อันนี้เป็นรายละเอียดปลีกย่อย ต้องบอกว่าส่วนใหญ่ไม่ได้เลวร้ายอย่างนั้นหรอก แต่มนุษย์ตุกติกก็มีทุกสังคม

บางคนอาจเข้าใจผิด คิดว่าสมาคมฯ ทำเรื่องนี้เพื่อหาเงิน

เราตั้งเรื่องนี้ขึ้นมาเพื่อหวังให้เกิดความเป็นธรรม ในกระบวนการสรรหาเอเจนซี่พาร์ตเนอร์ นั่นคือหัวใจ เราไม่ได้ตั้งใจจะมากำไรหรือขาดทุนกับเรื่องแบบนี้ ประการที่สอง เราออกมาเพื่อบอกว่าค่าธรรมเนียมนี้ไม่ใช่ค่าลิขสิทธิ์นะครับ นั่นหมายความว่าถ้าเอเจนซี่ ก ไก่ พิชแล้วแพ้ ไม่ได้แปลว่าแบรนด์ได้งานนั้นไปนะ เรื่องนี้เรามีกรมทรัพย์สินทางปัญญารับรองว่านี่คือ intellectual property ของเอเจนซี่ ถ้าตราบใดไม่ชนะ คุณไม่ได้ซื้อ แปลว่าไม่ใช่ของคุณ 

อีกส่วนเล็กๆ ที่เพิ่งทำเสร็จไปคือ ผมถือโอกาสแถมวิธีตัดสินงานด้วย สมมติคุณเรียกเอเจนซี่มา 4 เจ้า คุณจะตัดสินจากอะไร บอกได้ไงว่าเจ้านั้นดีกว่าเจ้านี้ เราให้จุดที่ควรจะพิจารณาเป็นข้อ แบรนด์ไป weight score กันเอง 

อีกส่วนที่เราพยายามจะผลักดัน คือเรื่องของการบรีฟ ยุคนี้หลายคนบรีฟไม่เป็นนะ เราก็ให้ guideline ในการบรีฟ เพราะเราคิดว่าการบรีฟที่ดีคือจุดตั้งต้นของงานที่ดี งานที่ดีมันต้องมาจากบรีฟที่ดี เป็นงานที่สมาคมฯ เห็นว่าช่วยทั้งสองฝ่าย ลูกค้าบรีฟดี ได้งานดี เอเจนซี่ได้บรีฟที่ดีก็ทำงานแม่น 

ทั้งนี้ทั้งนั้น เราอยากให้ความสัมพันธ์ระหว่างเอเจนซี่กับลูกค้าราบรื่นที่สุด เราเป็นตัวกลางเพื่อเอเจนซี่กับลูกค้าจะได้ไม่ต้องห่วงว่า ยังไม่ทันได้ทำธุรกิจกันเลยก็ทะเลาะกันไปเรียบร้อยแล้ว 

กลับมาเรื่องงานแอดแมน ตอนนี้ความคิดสร้างสรรค์กระจายตัวไปอยู่ทุกวงการ คุณอยากให้แอดแมนพูดถึงความคิดสร้างสรรค์ที่กว้างกว่านี้มั้ย 

ปีนี้จะได้เห็น เราจะให้รางวัลในฝั่ง entertainment ด้วย หมายความว่าคนในวงการที่ทำงานเกี่ยวกับเพลงหรือภาพยนตร์อยู่ในหมวดใหม่ที่จะเกิดขึ้น เราจะขยายออกไป ไม่ใช่เฉพาะงานที่เรียกว่าเป็น marketing communication อย่างเดียว 

สิ่งที่เราเริ่มปีที่แล้วคือ เราให้รางวัล craft ไม่ว่าจะเป็นหมวดย่อยไหน ผู้ได้รับรางวัลจะเป็น prodcution house ซึ่งถือเป็นผู้ผลิตงาน จากเดิมที่เอเจนซี่ได้รับ ถือว่าเราไปสู่อีกยุคหนึ่ง แล้วพอให้รางวัลผู้ผลิต เราก็เปิดกติกาช่องนึงว่า ถ้างานของคุณไม่ใช่งานโฆษณาไทยก็เอามาแข่งได้ เพราะเราต้องการโปรโมตว่าประเทศไทยคือ production hub บริษัทจากมาเลเซีย สิงคโปร์ ฮ่องกง ญี่ปุ่น มาใช้บริการจากพี่สุรชัย (สุรชัย พุฒิกุลางกูร จาก Illusion CGI Studio) ต่อ (ธนญชัย ศรศรีวิชัย ผู้กำกับจาก Phenomena) เต้น (สีหบุตร ชุมสาย ณ อยุธยา ผู้กำกับจาก Triton) ใครต่อใครเยอะแยะเต็มไปหมด ถือว่าเราให้บน craftmanship เป็นการเปิดมุมมองของแอดแมนให้กว้างขึ้น

เอเจนซี่ชอบบ่นว่างานไทยไม่หลากหลาย วนอยู่แค่ไม่กี่หมวด แอดแมนช่วยได้มั้ย 

แนวทางของเราคือ เราจะจัดหมวดรางวัลให้ตรงกับเทศกาลมอบรางวัลระดับสากล เขามียังไงเราก็จะมีแบบเดียวกัน เพื่อหวังผลในการส่งงานต่อ นี่คือทางที่เราทำได้ แต่ปริมาณงานจะเข้ามาในหมวดมากน้อยขนาดไหน เกรงว่าเราจัดการตรงนั้นไม่ได้ ขึ้นอยู่กับลูกค้าและเอเจนซี่

ตอนนี้เรามีหมวด entertainment เพิ่มเข้ามา เมืองนอกก็มี หรือหมวดอย่าง for good เมืองนอกก็มี จะมุ่งไปทางเรื่อง sustainable development แต่แอดแมนมี creativity for sharing เป็นของเราเอง หมวดนี้เกิดขึ้นตอนคุณป๋อม (กิตติ ไชยพร หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้ง ชูใจ กะ กัลยาณมิตร และ มานะ) มาช่วยกับผม จำได้วันนั้นเรานั่งคุยกันเล่นๆ ว่า ศักดาทุบตึกเป็นใคร Copywriting เก่งชิบเป๋งเลย เป็นการจุดประกายที่ทำให้เกิดรางวัลที่ให้กับภาคประชาชน 

รางวัลชุดแรกๆ ที่ได้จะมีเพจ คุณยายแกะกล่อง เป็นคุณยายกับหลานถ่ายคลิปแกะกล่องรีวิวสินค้า YouTube ช่องของบังฮาซัน โครงการ The Mask Pepsmear ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองกรด จังหวัดกำแพงเพชร เวลาตรวจ หมอก็อาย คนไข้ก็อาย คุณหมอเลยจับหน้ากากใส่หน้าทั้งหมอและคนไข้ นี่คือ creativity อย่างธรรมชาติมากเลยนะ งานแบบนี้ที่เราอยากให้รางวัล อย่างน้อยให้คนได้เห็นความคิดใหม่ๆ สร้างแรงบันดาลใจดี

Adman Awards & Symposium 2022 มีไลน์อัพเวทีสนทนาโดยตัวตึงแห่งยุคกว่า 30 Sessions มาในธีม Shift Happens ในวันที่โลกเปลี่ยนไป ความคิดสร้างสรรค์ก็ต้องปรับตาม ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://admanawards.com/symposium/speakers

ซื้อบัตรแบบ Early ก่อนที่ราคาจะ Shift ได้ที่ https://www.eventpop.me/e/13931/admansymposium2022

The post เป้าหมายของ รติ พันธ์ุทวี นายกสมาคมโฆษณาแห่งประเทศไทย กับการทำให้ความคิดสร้างสรรค์กลับมาเซ็กซี่ผ่านงาน Adman Awards & Symposium appeared first on a day magazine.

หม่อม-ประทีป สุธาทองไทย เป็นศิลปินที่กำลังก้าวสู่จุดนั้น นิทรรศการใหม่ของเขาชื่อว่า แผลเก่า ที่ SAC Gallery ประทีปวาดภาพปกนิตยสาร หนังสือ และแบบเรียนเมื่อหลายสิบปีก่อนในรูปแบบงานจิตรกรรม เขาเคยทำงานแนวนี้ในนิทรรศการชื่อว่า ประเทศเล็กที่สมบูรณ์ ครั้งนี้เขาต่อยอดผลงานให้กว้างขึ้น และยังน่าสนใจเช่นเคย

ประทีปสนใจภูมิภาคอีสาน ชอบประวัติศาสตร์ เขาพบว่าสิ่งพิมพ์ในอดีตเล่าเรื่องคนและพื้นที่นี้ไว้อย่างน่าสนใจ ประทีปเลือกปกหนังสือมาวาดได้คมคาย ยั่วล้อ ภาพและตัวหนังสือในอดีตเชื้อเชิญให้เกิดการตีความ เหมือนกำลังเล่าสังคมในปัจจุบันผ่านเรื่องเล่าในอดีต

เวลาดูงานของประทีป ภาพของเขาเหมือนชวนเราคุยตลอดเวลา สร้างบทสนทนาอย่างที่เราคาดไม่ถึง 

ประทีปไม่ได้ทำนิทรรศการบ่อยนักเพราะงานของเขาล้วนเกิดจากการค้นคว้าเอกสารและสิ่งพิมพ์ในอดีต เขาทิ้งช่วงจากงานที่แล้วถึง 2 ปี ในเวลาที่ผ่านมาเขาค้นพบเรื่องราวหลายอย่างที่เป็นเหมือนแผลเก่าในสังคมไทย 

แม้ผ่านมานาน มองปราดเดียวก็เห็นว่าแผลนั้นยังไม่หายจนถึงทุกวันนี้ 

การค้นหาที่ยังไม่สิ้นสุด

‘ภาพวาดในนิทรรศการครั้งนี้ได้กลายเป็นสัญญะที่มองเห็นได้ ทั้งชัดเจน และไม่ผิดเพี้ยน สามารถเชื่อมโยงสื่อความไปยังสิ่งที่มองไม่เห็น วัตถุที่ถูกคัดลอกขึ้นใหม่เหล่านี้คือสัญญะที่สื่อสารกับผู้ชมอย่างมีทิศทาง หรืออาจจะไม่มีทิศทางก็ย่อมเป็นไปได้ จากยุคสมัยที่สิ่งพิมพ์เต็มไปด้วยเรื่องที่ถูกรับรู้ในระดับสาธารณะ หรือเรื่องที่อยู่ในความสนใจของคนหมู่มาก จิตรกรรมทำให้สิ่งที่ถูกถ่ายทอดมีความสำคัญเสมอ ไม่เว้นแม้แต่คำกำกับภาพบนปกหนังสือ สายตาของผู้ชมในฐานะของ ‘ตัวแปร’ จึงเป็นส่วนสำคัญที่จะขยายบาดแผล”

ขณะเดินชมงานในห้องโถงใหญ่ของแกลเลอรี่ เราคิดถึงข้อความท่อนหนึ่งในเอกสารที่ SAC Gallery ส่งมาให้ก่อนชมงาน 

งานของประทีป เริ่มที่ห้องสมุด การค้นของเขาเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2561 เขาเขียนบทความเรื่อง ภาพถ่ายอีสานสมัยสงครามเย็น : ชนบทที่ไม่โรแมนติค ให้กับคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น งานชิ้นนั้นทำให้เขาได้พบภาพถ่ายชนบทในหนังสือ สังคมวิทยาในหมู่บ้านภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หนังสือที่ศึกษาหมู่บ้านชนบทในภาคอีสานด้วยหลักวิชาการศึกษาทางมานุษยวิทยาเล่มแรกๆ ของประเทศ 

การทำงานชิ้นนี้พาให้เขาได้พบกับ สุเทพ สุนทรเภสัช บรรณาธิการหนังสือ และ เก่งกิจ กิติเรียงลาภ สองคนนี้จุดประเด็นให้เขาได้ค้นคว้าหนังสืออีกมากมายในห้องสมุดของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม จนกระทั่งเกิดเป็นนิทรรศการ ประเทศเล็กที่สมบูรณ์ เมื่อปี พ.ศ. 2561 แสดงที่ 100 ต้นสน แกลเลอรี่ ประทีปวาดภาพหนังสือและนิตยสารในรูปแบบงานจิตรกรรม 

สาเหตุที่ประทีปสนใจการวาดภาพปกสิ่งพิมพ์ ต้องย้อนกลับไปถึงช่วงที่เขาเริ่มศึกษาภูมิภาคอีสานจากมุมมองของคนกรุงเทพฯ เขาจากบ้านเกิดไปทำงานเป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัย แม้จะอยู่มานานแต่เขายังรู้สึกว่าเป็นคนนอก ส่วนหนึ่งเขาคิดว่าความจำและความรู้ที่มีต่อภูมิภาคนี้ของตัวเอง มาจากการเข้าใจอีสานผ่านภาพที่ได้จากการเรียนหรือเห็นผ่านสื่ออะไรมาก่อน หนังสือหรือสื่อมีผลในการสร้างภาพเหล่านี้ขึ้นมาให้กับสิ่งที่เรายังไม่เคยมีประสบการณ์ 

“ผมสืบค้นดูว่าภาพเหล่านี้สร้างขึ้นมาได้ยังไง หนังสือและความรู้เริ่มผลิตตั้งแต่เมื่อไหร่ มันถูกปรับแก้ไปตามสถานการณ์ทางการเมืองและสังคมอย่างไร มีนักเขียนฝ่ายไหนที่ shape หรือฟอร์มความรู้พวกนี้ขึ้นมา ก็เลยเป็นไอเดียที่ทำให้ผมอยากกลับมาเขียนรูป” 

ในงานล่าสุดอย่าง แผลเก่า ประทีปตามรอยเส้นทางเดิม สิ่งที่ต่างคือเขาหาปกหนังสือมาวาดหลากหลายขึ้น ไม่ได้มีแค่สมุดจดหรือแบบเรียน แต่มีทั้งนิตยสารไลฟ์สไตล์อย่าง คู่สร้างคู่สม ไปจนถึงหนังสือนิยายและสื่อสิ่งพิมพ์ที่แฝงนัยน่าสนใจ เขาเจอสิ่งเหล่านี้จากการค้นในห้องสมุดเช่นเคย

ประทีปบอกว่า การไปอยู่ห้องสมุด เป็นเหมือนการท่องเที่ยว “มันจะพาเราไปที่ไหนต่อที่ไหนได้ ดูจากเล่มนึงพาไปอีกเล่มนึง เล่มที่ไม่ได้คิดจะเจอก็เจอจากการไปค้นในชั้น” เขาอธิบายขยายความ

“เราค้นให้เจออะไรบางอย่าง แล้วให้มันนำทางไปเรื่อยๆ วันนึงมันจะเหมือนปะติดปะต่อเป็นแง่มุมอะไรบางอย่าง เป็นข้อสังเกตที่เราอยากเอามาใช้ทำงาน เพราะมันมีน้ำหนักพอจากหลักฐานที่เราเจอ เป็นมุมมองที่เรามีต่อเรื่องนั้น แล้วเรามั่นใจที่จะพูด

“ผมรู้สึกผมไปเจอชิ้นส่วน เหมือนเราไปผจญภัยหาชิ้นส่วน ที่ปกติค้นเรื่องนี้ต้องมุ่งไปทางนี้ เราก็จะไปค้นจนไปเจอของที่มันยังไม่ถูกกระจายอยู่ ก็เป็นเรื่องที่ไปเติมมิติหรือไปสร้างมิติให้กับเรื่องนั้นได้” ประทีปเล่าวิธีการทำงานซึ่งส่งผลต่องานในยุคหลัง

ประทีปบอกว่า การวาดรูปปกหนังสือ แทนที่จะถ่ายภาพ เป็นเหมือนการถ่ายทอดความรู้สึกตื่นเต้นที่ได้เจอหนังสือที่คาดไม่ถึง

“การเขียนรูปเหมือนเราเขียนวัตถุที่เห็นว่าสำคัญ เหมือนคนส่วนใหญ่วาดภาพทิวทัศน์ที่สวยงาม ผมคิดว่าปกหนังสือที่เราวาดมีค่าโดยตัวมันเอง และมีค่าจากการผ่านกาลเวลา การที่มันเก่าและโทรมแสดงว่ามันมีคุณค่านะ มันต้องถูกใช้เยอะแน่ หนังสือที่ไม่เคยถูกยืมผมคิดว่ามันคงไม่ค่อยสำคัญเท่าไหร่” เขาเล่า

ร่องรอยและบาดแผลที่ยังคงชัดเจน

ประทีปให้ความสำคัญกับการวาดร่องรอยบนปกหนังสือมาก ถ้าคุณมาดูงานเองจะเข้าใจว่าการเก็บเนี้ยบของเขาโหดแค่ไหน 

“การเขียนภาพปกมันไม่ได้หมายถึงเราให้ความสำคัญกับปก เราให้ความสำคัญกับสภาพด้วย เพราะมันบอกทั้งเวลาและความเป็นวัตถุของสิ่งที่เราเขียนถึง มันเป็นวัตถุหรือสิ่งของที่เคยถูกทำขึ้นมา อย่างนิยายชุด สี่แผ่นดิน ในตลาดสะสมใครมีสภาพดีๆ นี่แพงมาก คนอ่าน สี่แผ่นดิน เยอะมาก ถูกพิมพ์ออกมาเยอะมาก เพราะฉะนั้นการเห็นสภาพมันก็เพิ่มความหมายให้กับภาพในชิ้นงานด้วย” 

ในภาพที่ประทีปวาด มีภาพนิยาย แผลเก่า ซึ่งเขาชอบและใช้เป็นชื่อนิทรรศการ เพราะคิดว่าชื่อนี้น่าจะครอบคลุมกับเนื้อหา เป็นคำที่ทำให้คนคิดถึงระหว่างดูงานได้ 

อีกด้านหนึ่ง ภาพปกหนังสือที่เลือกมาเล่า เชื่อมโยงกับเรื่องประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และสิ่งที่เคยมีผลกระทบกับสังคมไทยในช่วงเวลา 50-60 ปี มันเป็นบาดแผลที่กระตุกให้เราคิดถึงและมองมันอย่างจริงจัง

“สถานการณ์วันนี้ที่ผู้คนตื่นตัวทางการเมือง ทำให้คนสนใจประวัติศาสตร์และความทรงจำมากขึ้น เริ่มอยากรู้เรื่องที่ก่อนหน้านี้อาจจะเป็นที่สนใจแค่กับคนกลุ่มเล็กๆ ทำให้เกิดการค้นเรื่องในหนังสือเก่าอย่างคึกคัก แล้วก็ทราบกันดีว่าหลายเรื่องเราก็ค้นแต่ไม่ได้คำตอบ มันเลยทำให้หลายเรื่องยังอยู่ในความสนใจ ผมก็มองว่า แผลเก่า น่าจะเหมาะกับบรรยากาศและสถานการณ์หลายๆเรื่องที่คนก็คงจะตีความคำนี้ได้เองว่าแผลเก่าอาจจะหมายถึงเรื่องที่เป็นแผลเก่าที่ไม่อยากให้รู้หรือไม่อยากพูด” หม่อมเล่า 

เรื่องการเลือกหนังสือที่กว้างขึ้น ทำให้งานมีหลายอารมณ์มากขึ้น เราได้เห็นเรื่องเดียวกันถูกมองจากสื่อต่างประเภท ทำให้เกิดมิติน่าสนใจขึ้น “นิยายหลายเรื่องก็มีผลในการสร้างความจริงกลับเข้ามาได้ด้วย เหมือนคนดูละคร ความฝันจากสิ่งที่เห็นในตัวละครมันเข้ามาเติมเต็มชีวิตจริง หนังสือหลายเล่มก็อยู่กับคนยาวนานจนกลายเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ในอีกแง่หนึ่งได้ด้วย” 

ความรู้สึกหนึ่งที่เกิดขึ้นเวลาดูนิทรรศการนี้ คือเรามักคิดเรื่องที่ไม่ตรงปก ภาพที่เห็น ตัวหนังสือที่ได้อ่าน ชวนให้เราคิดถึงนัยอื่นๆ ในสังคมเสมอ 

“ผมชอบการที่คนดูแล้วรู้สึกแบบนี้แหละ” ประทีปยิ้ม 

“ผมว่ามันไม่ใช่เรื่องที่จะพูดตรงๆ ได้ งานทำให้คนรู้สึกแบบเดียวกับเรา งานในชุดนี้มีจุดที่ผมสนใจเป็นพิเศษแต่คิดว่าถ้าเน้นเรื่องนั้นอาจจะบดบังทางอื่นๆ ที่ควรมอง ผมเลยเลือกปกให้มันไปได้ในหลายๆ ทาง 

“ผมจะให้ความสำคัญกับภาพปก ในองค์ประกอบจะมีภาพกับข้อความซึ่งอาจจะเป็นชื่อหนังสือหรือชื่อเรื่อง มันทำงานร่วมกันตลอด ภาพอาจจะมาเสริมข้อความ แต่หลายเล่มผมรู้สึกว่ามันขัดแย้งกัน หรือพอมาดูในวันนี้มันสื่ออีกอย่างหนึ่ง พูดอีกเรื่องนึงเลย”

ประทีปยกตัวอย่างปกนิตยสารประชาชาติ ที่มีคำโปรยว่า เราจะไปทางไหนกัน ฉบับนี้ออกในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2519 ไม่นานก่อนเกิดโศกนาฏกรรมในเดือนตุลาคม

“มันเป็นเรื่องของการหาทางออกที่ไม่ได้ไปซ้ายหรือขวา มันเป็นเรื่องของการเมืองยุคนั้นในปี พ.ศ. 2519 แต่พอมาดูวันนี้ผมคิดว่าคนนึกไปอีกเรื่อง ผมไปเปิดดูในเล่ม มันเป็นเรื่องของการหาทางที่สามซึ่งเป็นสันติวิธี ลดความรุนแรงของคนที่แบ่งชั้นมาก ตอนนั้นคือซ้ายหรือขวา ซึ่งก็ไม่เกี่ยวกับปก แต่วันนี้เนี่ยมันหลุดออกจากบริบทหรือช่วงเวลามันกลายเป็นพูดขึ้นมาอีกเรื่องนึง” 

ประทีปยังพูดถึงรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ในการวางตำแหน่งภาพในนิทรรศการ สมัยนั้นเมื่อเกิดเหตุการณ์หนึ่งในสังคม สื่อที่พูดถึงไม่ได้มีฉบับเดียว บางครั้งก็มีสองเล่มที่พูดมุมต่างกัน เป็นเหมือนคู่ขัดแย้งในยุคนั้น เช่น ใน พ.ศ. 2475 อาจารย์ปรีดี พนมยงค์ เขียนหนังสือชื่อ พระเจ้าช้างเผือก ในขณะเดียวกันก็มีหนังสือชื่อ บุกบรมพิมาน ทั้งคู่เป็นหนังสือแนวสารคดีแต่เล่าคนละแบบ 

“ตอนติดตั้งงาน ผมอยากให้ผนังด้านหนึ่งเป็นปกที่เล่าเรื่องเหตุการณ์หนึ่ง อีกด้านก็อีกเหตุการณ์หนึ่ง เอื้อให้คนหาความสัมพันธ์หรือความเชื่อมโยงระหว่างงานชิ้นต่างๆ ผมไม่อยากวางให้อ่านง่ายไป มันน่าจะเชื่อมโยงกับประสบการณ์คนในแต่ละวัยได้หลายๆ แบบ คนที่รู้ก็ดูงานได้ คนที่ไม่รู้ก็จะรับสารต่างจากคนที่รู้ เขาจะหาทางตีความในแบบของเขาเอง” 

“งานทำให้คนสนใจว่ามีหนังสือแบบนี้ด้วยเหรอ ด้วยวิธีทำงานแบบนี้มันมีผล ล่อให้คนสนใจ การวาดรูปแต่ละชิ้นสำหรับผมมันเป็นหนังสือสำคัญ แล้วพอมาอยู่ในสถานะของจิตรกรรม มันมีค่าขึ้นมา ฉะนั้นมันถึงต้องเป็นจิตรกรรม ถ้าผมถ่ายรูป มันจะไม่มีค่าเท่ากับผมทำให้มันเป็นจิตรกรรม ด้วยฝีมือหรือเวลาที่เราลงไปกับมัน”

ประทีปยังสับขาหลอกคนดูด้วยการขยายภาพให้ใหญ่ขึ้น ภาพใหญ่ดูเหมือนจะสำคัญแต่ศิลปินบอกว่าไม่จำเป็น

“สิ่งที่คิดกับมันก็คือ ไซส์ใหญ่แปลว่าอะไร มันถูกขยายขึ้น แต่อยากให้มันพูดอะไร ความสวยของรูปนั้น หรือเล่มนั้นสำคัญที่สุดในโชว์นี้ ผมก็ลองหลายแบบ ฉะนั้น ถ้าคนจะเปรียบเทียบไซส์ใหญ่ในงานนี้และคิดว่ามันเป็นเล่มที่พิเศษหรือสำคัญก็อยากให้คิดว่าไม่แน่ใจ เพราะว่ามันก็มีเล่มที่ซีเรียส กับเล่มที่ผมก็ชอบ ปกหนังสือ ประชาชาติ กับ คู่สร้างคู่สม ผมก็ชอบเท่ากัน เพราะมันก็เป็นเรื่องสำคัญทั้งหมด จริงๆ แล้วเรื่องสำคัญที่คนไปบอกว่าสำคัญ มันอาจจะไม่ใช่เรื่องประวัติศาสตร์ที่ซีเรียส แต่เป็นเรื่องที่แบบ เรื่องผัวๆ เมียๆ สำคัญนะ สังคมไทยเรื่องดราม่าสำคัญมากให้เวลาเรื่องดราม่าเยอะมาก ก็อาจจะทำให้คนตั้งข้อสังเกตว่าชีวิตเราก็อยู่กับความสัมพันธ์หลายเรื่องเหมือนกัน บางเรื่องเราก็เลือกได้เอง บางเรื่องก็มีคนคอยกระตุ้นมาบอกว่าสำคัญ สับขาหลอก คนจะได้สนุกกับการหาคำตอบ อย่างนั้นมากกว่า”

มีแนวโน้มว่าเราจะได้เห็นประทีปทำงานชุดนี้อีกในอนาคต พออยู่ในโลกหนังสือเขาก็ยังค้นพบสิ่งใหม่อยู่เรื่อยๆ นอกจากนี้ประทีปยังสนใจต่อยอดจากงาน ดุสิตธานี ซึ่งเจ้าตัวบอกว่ายังค้างกับการค้นคว้า ดูเหมือนว่ายิ่งค้นก็ยิ่งพบเรื่องราวในอดีตที่ยังคงมีพลังอยู่จนถึงปัจจุบัน

นิทรรศการ แผลเก่า ยังจัดแสดงที่ SAC Gallery ถึงวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2566

The post ประทีป สุธาทองไทย กับการค้นพบบาดแผลในประวัติศาสตร์ไทยผ่านการวาดปกหนังสือเก่า appeared first on a day magazine.

ท่ามกลางตลาดที่แข่งขันกันเอาตัวรอด CHQ เชื่อมั่นเรื่องการทำงานแบบระยะยาว เอเจนซี่นี้อยู่เบื้องหลัง Brand ชั้นนำหลายแห่ง เช่น The MUVE by Sansiri, MERIDIAN Brandy และ BLEND285 จาก Thai Beverage, Sosuco, Campana และ DURA ONE จาก SCG, เงินเทอร์โบ, MoneyThunder จาก SCB Abacus ฯลฯ ซึ่งทาง CHQ นั้นมีทั้งเริ่มสร้าง Brand ตั้งแต่วันแรกกับลูกค้า หรือเข้ามาช่วย Re-Brandingเพื่อแก้ปัญหาให้กับ Brand ในแต่ละช่วงเวลา

เก้ง-ศราวุฒ ธูปะวิโรจน์ กัปตันทีมของ CHQ สละเวลามาเล่าความเชื่อของเขา และการเติบโตอันน่าจับตามองของเอเจนซี่ที่ยึดมั่นความเชื่อของตัวเองในช่วงเวลา 5 ปีที่ผ่านมา

พอคนไม่เห็นคุณค่าของแบรนด์ มันจะเป็นแค่สงครามราคา

5 ปีที่ผ่านมา ลูกค้า 80% คืออยู่กับเรามาตั้งแต่เปิดบริษัท แทบจะไม่มีลูกค้าที่หลุดออกไปเลย ถ้าเป็นลูกค้าเจ้าหลักที่เราดูแล Brand สิ่งที่เราแข็งแรงจริงๆ คือ ไม่ได้ทำงานแค่เป็นกระแสวูบวาบ เราดูแลลูกค้าให้เป็น Long Term Plan จริงๆ 

ตลาดเมื่อ 5 ปีที่แล้วกับตอนนี้ค่อนข้างต่างกันชัดเจน ช่วงโควิดที่ผ่านมา Landscape เปลี่ยนไปค่อนข้างมาก แต่เราก็ยังเชื่อเรื่องเดิม โจทย์ของเราคือการเป็น Branding Agency ที่เข้าไปช่วยปลุกปั้น Brand ให้กับลูกค้าของเรา เพราะเราเชื่อว่า Brand ที่แตกต่าง บนจุดยืนที่แข็งแรง และเป็น Brand ที่คนชอบ จะทำให้ของขายได้ 

สิ่งที่เปลี่ยนไปจากเมื่อก่อนคือข้อเสนอที่เราให้กับลูกค้า โดยเมื่อก่อนลูกค้าจะ Re-Brand หรือ ทำ Brand ใหม่ส่วนใหญ่ก็จะเริ่มจากการทำกับ Branding Agency ที่เน้น Logo CI และ Design แล้วก็ต้องไปส่งต่อให้ Communication/Creative Agency ทำงานสื่อสารต่อ แต่กับเราลูกค้ามาจบกับเราได้แบบครบวงจรทั้งหมดทำให้ลูกค้าสามารถประหยัดเวลา และไม่ถูกชาร์จราคาซ้ำซ้อน รวมถึงทีมงานที่มีหน้าที่วางแผนจัดการกับแต่ละ Brand ก็จะทำได้ตรงจุดมากขึ้น ไม่มีรอยต่อเรื่องการสื่อสารระหว่างคนที่ทำ Branding กับ Creative ที่ทำหน้าที่ในการสื่อสาร

เราอยู่กับลูกค้าตั้งแต่เริ่มต้น เพื่อแก้ปัญหาที่แท้จริง

เราบอกตัวเองว่าเป็น Creative Headquarter เน้นเรื่องการเอาความคิดสร้างสรรค์ไปมองปัญหาอย่างแท้จริง เวลาลูกค้าบรีฟกับเรา จะไม่ได้เริ่มต้นว่า เราอยากทำหนังนะ อยากซื้อ Out of Home นะ แต่จะมาเป็นโจทย์ เช่น Brand อยู่มา 7 ปีแล้วยอดขายไม่ดีเลย แก้อย่างไร เราก็จะเข้าไปช่วยตั้งแต่ทำ Survey ดูว่าปัญหาที่แท้จริงอยู่ตรงไหน แล้วเราก็ค่อยเข้าไปแก้ Solution ของเราก็มีตั้งแต่เป็นหนังก็ได้ เป็น Visual ก็ได้ บางทีเราก็ต้อง Repackaging หรือต้องออกสินค้ารูปแบบใหม่ จุดแข็งของเราคือ อยู่ตั้งแต่ต้นกับลูกค้า เหมือนเราพยายามไป Crack ปัญหาที่แท้จริงแล้วสร้าง Solution ที่ค่อนข้างใกล้กับลูกค้าที่สุด แต่ละแบรนด์มีปัญหาไม่เหมือนกัน ทรัพยากรไม่เท่ากัน ครีเอทีฟต้องช่วยคิดว่าจะบริหารจัดการทรัพยากรที่เขามีอย่างไรให้เหมาะกับโจทย์ที่สุด เหมือนเวลาบางทีเราดู Case Study โอ้โห ยิ่งใหญ่ แต่พอมาเจอ Environment จริงของลูกค้า บาง Brand ไม่ได้พร้อมขนาดนั้น เขาก็อาจจะทำสิ่งเหล่านี้ไม่ได้ 

เราจะลำดับความสำคัญ คิดว่าเริ่มที่ไหนก่อน สิ่งที่เป็น Quick Fix คืออะไร งานระยะยาวคืออะไร แล้วก็จัดเป็น Year Plan ว่าเราควรทำอะไรก่อน ถ้าลูกค้าเจ้าใหญ่ งบเยอะ เราก็ทำได้ครบลูป แต่บางเจ้าเงินไม่เยอะมาก เราจะแนะนำว่าให้โฟกัสทำสิ่งที่เห็นผลก่อน เราเชื่อว่าสมัยนี้ถ้าทำไปแล้วไม่มีอะไรกลับมาเลย แสดงว่าอาจจะมีอะไรที่ผิดปกติ เพราะงั้นเราลองสเกลที่กลับตัวได้เร็วหน่อย และวัดผลได้ จับต้องได้ก่อนดีกว่า 

ตัวอย่างงานที่คนเห็นเยอะหน่อย เช่น The MUVE เป็นคอนโดใหม่ของ Sansiri เราเข้าไปช่วยทำ Brand ใหม่ตั้งแต่ต้น เพราะ Sansiri เขาไม่ได้ทำคอนโด Segment นี้เลย Brand นี้เกิดช่วงโควิด ตอนนั้น Sansiri ต้องการทำ Product ชนตลาดที่เน้น Cost Efficiency มากขึ้น 

ตอนลูกค้าเข้ามาหาเรา เขากังวลภาพความพรีเมี่ยมของแสนสิริจะเจือจางหรือเปล่า กลัวลูกค้าแฟนคลับแสนสิริจะเสียความมั่นใจ โจทย์วันนั้นคือ ทำ Brand อย่างไรให้คนเข้าใจว่าทำไมมันถึงราคานี้ ทำไม Sansiri ทำ Brand นี้ เราไม่ได้อยากทำคอนโดถูก แต่รู้ว่ามีคนที่ต้องการของสิ่งนี้อยู่ในตลาดจริงๆ เราเริ่มจากการหา Segmentation ซึ่งคือคนรุ่นใหม่ที่เติบโตมากับยุค Pandemic ใครจะคิดว่าวันหนึ่งเราต้องอยู่คอนโดเกือบ 2 ปี แล้วถ้าเราอยู่คอนโดขนาดเล็กและพื้นที่ส่วนกลางก็ไม่ได้เอื้อให้เราทำงานได้ ชีวิตเราจะเป็นยังไง และในยุคที่คอนโดที่เจาะตลาดกลุ่มวัยรุ่น วัยทำงาน จะพยายามทำให้ Brand เซ็กซี่ในเรื่อง Feature ที่ตอบ Lifestyle แบบสุดเก๋ เช่น มีสนามมวย ที่ปีนผา สระว่ายน้ำขนาดใหญ่ แต่พอเราไปทำ Research มา คุณได้ใช้ของพวกนี้กี่ครั้ง บางคนว่ายน้ำตอนไปอยู่คอนโดครั้งแรกแล้วไม่ได้ไปอีกเลย เราคุยกับลูกค้าว่างั้นเราทำคอนโดที่โฟกัสดีกว่า พูดกับคนรุ่นใหม่มีทัศนคติที่อยากจะเติบโตไปข้างหน้าอยากทำงานหลายอย่างบนความชอบของตัวเอง และเรารู้ว่าคนรุ่นใหม่ไม่อยากซื้อคอนโด เพื่อไปขัดขวางอิสระของเขา ได้เงินมาต้องผ่อนคอนโดหมด ไม่มี lifestyle แต่เราบอกเขาว่าการซื้อคอนโดที่แรกถ้ามันส่งเสริมให้ชีวิตเขาไปข้างหน้าได้ มันน่าจะดีนะ ถ้าเขาอยู่ที่นี่ก็เป็นการเพิ่มมูลค่าตัวเองได้ด้วย 

คำว่า The MUVE มันพ้องเสียงกับ Move ที่แปลว่าไปข้างหน้า เราเลยเปลี่ยน o เป็น u แล้วก็ใส่เครื่องหมาย underscroll เพื่อเล่าว่าคอนโดนี้จะดันตัวคุณให้สูงขึ้น มาอยู่ที่นี่ชีวิตคุณไปข้างหน้าแน่ๆ นี่คือสมการชีวิตแบบคนรุ่นใหม่ เพราะคอนโดนี้เราบวกของที่จำเป็นให้ ลบสิ่งที่ไม่จำเป็น คูณความชอบที่หลากหลาย Location อยู่กลางชุมชน มีตลาด มีสตรีทฟู้ดให้กิน มีคาเฟ่ lifestyle คุณใช้ได้ครบ เดินไปห้าร้อยเมตรมีของกิน และที่สำคัญต้องใกล้รถไฟฟ้า เพื่อให้คุณหารเวลา และพลังงาน ไปทำสิ่งที่ชอบได้อย่างเต็มที่ ซึ่งผลตอบรับก็เป็นไปอย่างดีจากกลุ่มเป้าหมายที่เราวางไว้ เราคิดว่าความสำเร็จคือทางทีม Sansiri เองก็มี Brand แม่ที่แข็งแรงอยู่แล้ว พอมาบวกกับการทำ Brand และสินค้าที่แตกต่าง แต่ตรงกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายที่แท้จริง ทำให้ยอดขายออกมาเป็นที่น่าพอใจอย่างมาก 

ผมว่าปัจจุบันคนที่เป็น Target Group ของ Brand จะเบลอมากขึ้น เพราะเรามีคนหลายแบบมากขึ้น ความท้าทายของเราช่วงที่ผ่านมาคือ ทำอย่างไรให้เราวาง Brand ให้ตรงกับกลุ่มเป้าหมายที่เหมาะกับลูกค้าจริงๆ แล้วก็ยังมีความเป็น Brand นั้นอยู่

ปัญหาที่ลูกค้าเข้ามาหาเราค่อนข้างชัดเจนคือ Brand เขาดูเบลอๆ 

ช่วงโควิดทุกคนประหยัดงบ เน้นขายของ ทุกคนคิดโปรโมชั่น พยายามชนกันเรื่องราคา แต่พอผ่านไป Brand ก็จะไม่ค่อยชัดเจน ทุกคนใกล้เคียงกันมากขึ้น ปีนี้เราได้รับโจทย์เรื่องของการทำ Branding ค่อนข้างเยอะ

ความเบลอนี้เกิดขึ้นด้วย 2 เหตุผล

หนึ่งคือสื่อที่เราใช้ทุกวันนี้ เราแย่ง Feed เดียวกัน Facebook TikTok Instagram เราก็ใช้จอเดียวกัน ถ้า Brand ที่ไม่ได้มี Essence ชัดเจนจริงๆ ก็เป็นไปได้ว่ามันจะเบลอ Presenter ก็ใช้แทบจะคนเดียวกัน Influencer ก็กลุ่มเดียวกันอีก ลูกค้าแยกความแตกต่างค่อนข้างยาก

Brand เองก็อาจจะถูกความเชื่อจากแพลตฟอร์มเข้ามาครอบงำด้วย เช่น ทุก Brand ต้องทำงานให้เป็นแพทเทิร์น 6 วิแรกต้องปัง แต่สุดท้ายผมเชื่อว่าแต่ละ Brand ต้องมีตัวตนของตัวเอง Case Study มีไว้ให้เราศึกษาได้ แต่ไม่สามารถ Copy-Paste ได้ ซึ่งถ้าทำแบบนั้นอาจจะทำให้ Brand สูญเสียตัวตน ข้อมูลต่างๆ มันดี แต่เราอาจจะต้องเอามา Adapt ให้เหมาะกับ Brand ด้วย

ความคิดสร้างสรรค์ไม่ได้อยู่ที่ชิ้นงาน แต่เกิดตั้งแต่วิธีการมองปัญหา

เราคิดว่าความคิดสร้างสรรค์ไม่ใช่แค่ชิ้นงาน มันคือวิธีการมองมากกว่า 

ตอนเปิดบริษัท เราตั้งคำถามว่าความคิดสร้างสรรค์ที่ดีสำหรับงานโฆษณาคืออะไร เราอยู่ในธุรกิจครีเอทีฟมาค่อนข้างนาน แต่ละคนชอบคุยเรื่องครีเอทีฟว่ามันกลายเป็นเรื่องไอเดียในการทำชิ้นงาน แต่ผมกลับรู้สึกว่าความคิดสร้างสรรค์มันอยู่ในทุกๆ มิติ เริ่มตั้งแต่รับโจทย์แล้ว 

ถ้าทุกคนทำงานออกมาเหมือนกันหมด ด้วยชุดข้อมูลเดียวกัน ผมว่ามันไม่ใช่ความคิดสร้างสรรค์ มันคือการ Repeat Data ซ้ำไปเรื่อยๆ ความคิดสร้างสรรค์คือการที่เรากล้าที่จะออกจากกรอบ กล้าที่จะชนกับปัญหา แก้ปัญหาในมุมใหม่ๆ ที่สร้างสรรค์ให้กับ Brand

ผมคิดว่าความคิดสร้างสรรค์ของตัวผมและบริษัทนี้คือเราเห็นในสิ่งที่คนอื่นอาจจะไม่ได้เห็น แล้วเราคิดว่ามันน่าจะดีกับ Brand ลูกค้า และตลาด ซึ่งนั่นคือสิ่งที่เราทำอยู่ มันถูกรวมไปตั้งแต่วิธีคิด ขั้นตอน ชิ้นงานที่ถูกนำเสนอ รูปแบบ เวลาพูดเรื่องความคิดสร้างสรรค์คนชอบไปโฟกัสที่แค่ปลายทาง ไปวัดกันที่ไอเดียทำหนัง แต่ผมว่าจริงๆ แล้วความคิดสร้างสรรค์มันน่าจะอยู่ในชีวิตตลอดเวลาที่เราทำงาน เช่น แผนก Account Management ที่นี่ก็ต้องมีความคิดสร้างสรรค์ในการแก้ปัญหา ลูกค้ามีโจทย์แบบนี้ ไทม์ไลน์แบบนี้ งบเป็นแบบนี้ บางทีมันดูเหมือนเป็นไปไม่ได้ ถ้าเราคิดแบบเดิมๆ

แผนก Account Management ของเราพอรับโจทย์มา ต้องนั่งคิดว่าสิ่งที่ลูกค้าต้องการเป็นแบบนี้ มันมีวิธีอื่นหรือเปล่าที่เราสามารถส่งงานหรือหาทางออกได้ ไม่ได้มีแค่ครีเอทีฟที่เป็นคนคิดงาน ทุกคนคิดงานร่วมกัน เราแบ่งสโคปกันทำ แต่ทุกคนก็หลอมรวมกันในหนึ่งโปรเจ็กต์

Local agency ที่อยากทำงานให้ดีเท่า Global agency

เราไม่ได้เปิดมาเป็นเอเจนซี่เล็กที่แข่งขันด้านราคา เราอยากทำเอเจนซี่เล็กที่มีคุณภาพ เพราะเราเคยอยู่เอเจนซี่ใหญ่มา เราเหนื่อยกับเรื่องลำดับชั้น ตำแหน่ง และขั้นตอนการทำงาน ทำไมมันต้องเลเยอร์เยอะแบบนี้ มีคำถามอยู่เต็มไปหมด ตอนมาเปิดบริษัทเอง เราคิดว่าทำอย่างไรงานจะยังมีคุณภาพเหมือน Global Agency ที่เค้ามีมาตรฐานสูง แต่แก้ไขให้เรามีขั้นตอนการทำงานที่ดีขึ้นทั้งกับเราและลูกค้า

เราพูดชัดเจนว่า CHQ ไม่ได้เป็นเอเจนซี่เล็กที่ชิลนะ แน่นอนว่าสมัยนี้เอเจนซี่บางแห่งจะพยายามบอกว่าเราสนุก ชิล ไม่ได้เน้นเรื่องงานมาก เป็นคัลเจอร์คนรุ่นใหม่ แต่ถามว่าเราเป็นเอเจนซี่คนรุ่นใหม่มั้ย เราเป็น อายุเฉลี่ยพนักงานเราไม่ถึง 30 คนรุ่นใหม่ของเราจะเป็นคนที่มีความเป็นมืออาชีพสูง แยกหมวดงานกับเรื่องเล่นอย่างชัดเจน เวลาทำงานเราจริงจังมาก เราเข้มข้นมาก วิธีการทำงานเราแทบจะเหมือนที่ใหญ่

แต่พาร์ตที่เราสนุกได้ก็ไม่ละทิ้ง พยายามทำบรรยากาศบริษัทให้ผ่อนคลายหน่อย ทำให้ทุกคนรู้สึกว่าเขามีโอกาสและอนาคตกับบริษัทแบบนี้ เพราะผมเชื่อว่าตอนเราเป็นเด็ก เราก็อยากไปอยู่ที่ใหญ่ก่อน อย่างน้อยก็เป็นโอกาส เรียกว่าไปสร้างชื่อจากที่ใหญ่มาก่อน แล้วส่วนใหญ่ก็จะกลายเป็นคนที่อยากรีไทร์หรืออยากชิลค่อยมาอยู่ที่เล็กๆ

เรากลับมองขั้วตรงข้าม เด็กรุ่นใหม่เข้ามาแล้วต้องสร้างชื่อได้ สร้างตัวตนได้โดยที่เขาไม่ต้องไปอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มันถูกกดดันในแบบองค์กรใหญ่ แต่เราให้โอกาสเขาในแบบเดียวกัน โจทย์ที่ท้าทายจากลูกค้า และได้ทำงานคุณภาพที่ใกล้เคียงกัน เพราะตอนที่เราตั้งบริษัท ลูกค้าเราคือเจ้าใหญ่หมดเลย เราไม่ได้มีลูกค้าเยอะมาก ลูกค้าต่อปีไม่ถึงสิบราย แต่เป็นลูกค้าที่ค่อนข้างสเกลใหญ่เลย แล้วเราก็ดูแลทั้งหมดให้เขา 

ซึ่งปีนี้เรากลับตัวมาจากสถานการณ์โควิดได้อย่างดีโดยเราเติบโตจากช่วงปีที่แล้วกว่า 80% ปีหน้าเราก็มีแพลนว่าเราจะสเกลขึ้นไปอีกให้กลายเป็นเอเจนซี่ไซส์กลาง เราอยากเป็น Local Agency ที่เก่งเรื่องการทำงานระยะยาวให้ลูกค้า

ผมเชื่อว่า Brand ที่ดีทำให้ของมันขายได้อยู่แล้ว เพราะสุดท้ายเวลาเราซื้อสินค้า เหตุผลเป็นส่วนหนึ่ง แต่อารมณ์และความชอบเป็นปัจจัยสำคัญเหมือนกัน สมมติจะซื้อของหนึ่งสิ่ง ทำไมถึงเลือก Brand A กับ Brand B ถ้าคุณสมบัติสินค้าหรือราคาไม่ได้แตกต่างกันมาก จุดตัดมันก็เป็นเรื่อง Branding มันเป็นเรื่องของความชอบ ความรู้สึกและประสบการณ์ที่เขามีต่อ Brand

สิ่งสำคัญในวันนี้คือจะทำอย่างไรให้แต่ละ Brand ที่เราดูแลจะเติบโตไปได้อีก4 – 5 ปีข้างหน้าอย่างมั่นคง เราคงต้องเริ่มสร้างจากวันนี้ แล้วคอยสะสม และสร้างประสบการณ์ที่ดีให้กับกลุ่มเป้าหมายของแต่ละ Brand เพราะโลกมันเปลี่ยนแปลงตลอด แต่สิ่งสำคัญคือ Brand จะต้องอยู่อย่างมั่นคงในตลาดที่มันเปลี่ยนไปได้อย่างไร นี่เป็นสิ่งที่เราโฟกัสมาตลอด 5 ปี

The post Creative Headquarter เอเจนซี่ที่เชื่อว่าการสร้างแบรนด์จะทำให้เราแตกต่าง และอยู่รอดบนทุกการแข่งขัน appeared first on a day magazine.

แต่หมายถึงการเกิดใหม่อันเต็มไปด้วยแสงสว่าง

เสื้อผ้าคอลเลกชั่นใหม่ของ FLYNOW ในงาน Siam Paragon Bangkok International Fashion Week 2022 ส่วนใหญ่เป็นสีดำ พนักงานหลายคนในบริษัท At Bangkok และ ช่างชุ่ย ใส่ชุดสีดำ อาจเป็นเรื่องไม่ตั้งใจ แต่มันช่างเข้ากันดีกับตัวตนของแบรนด์ อย่างที่ไม่ต้องประดิดประดอยใดๆ

หลายปีมานี้ หลายคนจดจำ ลิ้ม-สมชัย ส่งวัฒนา ในฐานะผู้ก่อตั้ง ช่างชุ่ย พื้นที่สร้างสรรค์ที่เต็มไปด้วยร้านค้าและผู้ประกอบการที่มีความฝัน แต่คนในวงการแฟชั่นจะรู้จักสมชัยในฐานะนักออกแบบผู้สร้างแบรนด์ฟลายนาว แบรนด์เสื้อผ้าไทยในตำนาน เป็นหัวหมู่ทะลวงฟัน นำผลงานของคนไทยให้โลกชื่นชมมาต่อเนื่องยาวนาน เป็นรุ่นใหญ่ในวงการแฟชั่นไทยอย่างไร้ข้อกังขา

ช่วงหลังโควิด วงการแฟชั่นค่อยๆ ฟื้นคืน ในวิธีการที่แต่ละแบรนด์ถนัด สำหรับสมชัย เขาเลือกฟื้นฟูฟลายนาว ด้วยการลงสวมบทบาทนักออกแบบเสื้อผ้าอีกครั้ง เหมือนครั้งที่ร่วมบุกเบิกแบรนด์นี้ในวัยหนุ่ม และโชว์ผลงานในงานคืนวันอาทิตย์ที่ 25 กันยายน ที่สยามพารากอน

บ่ายวันหนึ่ง สมชัยนั่งคุยกับเราที่ออฟฟิศ เล่าเบื้องหลังการกลับคืนสังเวียนออกแบบในรอบหลายสิบปี ด้วยความอยากส่งต่อบางสิ่งบางอย่างให้คนในวงการแฟชั่นรุ่นลูก (และ …เอ่อ รุ่นหลาน)

มันไม่ใช่แค่การกลับมาทำงานอย่างเดียว

แต่สำหรับเขา มันคือการเกิดใหม่

1

เราเข้าไปหาสมชัยเพื่อคุยเรื่อง FLYNOW

เขาชิงตัดหน้าเล่าเรื่องหลานของเขาก่อน

เธอฟ้า ส่งวัฒนา เป็นทั้งหลานและเพื่อนสนิทของอากงวัย 63 ปี การที่ผู้ใหญ่คนหนึ่งบอกว่า คุยกับคนรุ่นหลานเหมือนเพื่อนนั้นไม่แปลก ที่แปลกกว่าคือ การที่หลานยินดีเล่าเรื่องลึกๆ ของชีวิตตัวเองให้ผู้ใหญ่ฟัง ยุคนี้ความเชื่อใจของคนระหว่างวัยเป็นสิ่งที่ไม่ได้ซื้อหากันง่ายๆ

สมชัยให้เวลาหลานเยอะ ส่วนหนึ่งเพราะความรู้สึกผิดที่ไม่ได้ให้เวลากับลูกเยอะ ในวัยหนุ่มเขาต้องทำงานหนักเพื่อสร้างฐานะ ปูทางให้คนรุ่นหลังอยู่สบาย สิ่งนี้แลกมากับการกลับบ้านในเวลาที่ลูกหลับ กอดแฟ้มงานมากกว่าโอบไหล่ลูก

“ดีแค่ไหนที่หลานเราอายุห่างกว่าเกือบห้าสิบปี แต่ยังป๊ะกันได้ ผมคิดว่ามันโคตรคุ้มเลย” อากงวัยหกสิบกว่าเล่า

อย่างที่บอก อากงและหลานคู่นี้คุยกันได้ทุกเรื่อง วันหนึ่ง สมชัยถามเธอฟ้าว่าคิดยังไงกับแบรนด์ที่เขาทุ่มเทชีวิตวัยหนุ่มสร้างมันมาอย่างฟลายนาว

“เธอฟ้าบอกว่า มันเก่าไปสำหรับคนรุ่นใหม่ มันเป็นสวยที่ไม่ได้มีความรู้สึก”

“ความอ่อนแอของฟลายนาวคือ มันซ้ำความสำเร็จ ซ้ำการสร้าง แล้วเมื่อมันซ้ำ ถึงจุดนึง มันน่าเบื่อ เคยเห็นผู้หญิงสวยที่มันน่าเบื่อมั้ย หรือมีชีวิตที่ดีหมดทุกอย่าง แต่โคตรเบื่อชีวิตเลย วันนี้ผมคิดว่าโลกมัน disrupt ตัวเองแรงมาก ไม่ว่าผมจะออกไปสู้หรือไม่ออกไปสู้ ความเปลี่ยนแปลงก็มาถึงที่”

เหตุผลหลักที่สมชัยกลับมาทำฟลายนาวมีหลายข้อ หลักๆ เกิดจากโควิด ฟลายนาวอยู่ในสถานะจำศีล แบรนด์ยังอยู่แต่ต้องรัดเข็มขัด กิจกรรมที่เต็มไปด้วยสีสันหดหายไป ไม่มีสินค้าใหม่ ไม่มีความเคลื่อนไหว

ผิดกับช่างชุ่ย แม้จะได้รับผลกระทบ กิจการก็ยังดำเนินต่อได้ พลิกฟื้นตัวเองจนกลายเป็นสถานที่อันดับหนึ่งสำหรับครอบครัวย่านจรัญสนิทวงศ์ มีอนาคตที่ดี มีคนหนุ่มสาวคอยขับเคลื่อนดูแล

มองกลับมา สมชัยรู้ดีว่าหากไม่กลับมาทำอะไรกับฟลายนาว แบรนด์ที่เขาสร้างคงตายไปในไม่ช้า เมื่อได้รับการเทียบเชิญจากสยามพิวรรธน์ ชวนฟลายนาวไปร่วมโชว์ในงาน Bangkok Internationl Fashion Week 2022 ที่สยามพารากอน นี่เป็นโอกาสดีที่เขาจะทำอะไรสักอย่าง

“การเป็นผู้บริหาร มันไม่ควรอยู่ออฟฟิศทั้งวัน เพราะการอยู่ออฟฟิศทั้งวัน เรากำลังเป็นผู้บริหารที่ทำหน้าที่เสมียน เราจะประชุมแบบเดิมๆ แต่เวลาออกไปข้างนอก วิสัยทัศน์หรือมุมมองบางอย่างจะทำให้การประชุมมันเปลี่ยนไป”

เขาพูดขึ้นมา เหมือนจะไม่เกี่ยวกัน แต่การออกไปทำช่างชุ่ยสำหรับเขาก็เหมือนการออกไปข้างนอก ความคิดที่เขามีต่อฟลายนาวค่อยๆ เปลี่ยนไป

“โควิดทำให้เราเห็นอะไรเยอะ เห็นว่ากับงานแฟชั่น ถ้าผมไม่กลับมา วางมือ มีหนี้เท่าไหร่ เหลือทุนเท่าไหร่ เคลียร์ให้หมด แล้วบอกว่ากูเลิก ปัญหาของการเลิกก่อนเวลาอันควร ขณะที่หัวใจยังปรารถนา ผมคิดว่ามันโคตรทุกข์เลยนะ

“ผมมีโอกาสถามเพื่อนตรงๆ ว่ารีไทร์ไปแล้วมีความสุขหรือทุกข์มากกว่ากัน เพราะบางครั้งผมก็ทำงานเยอะ อยากพัก เจอวันหยุดหลายวันก็แอบดีใจ แต่พักไปสองวัน กูเริ่มไม่ไหว คือมันรู้สึกฟุ้งซ่าน ช่วงโควิดฟุ้งกว่านั้นอีก ไปวิ่งก็ไม่ได้ อยู่คอนโดห้องฟิตเนสก็ปิด ว่ายน้ำก็ไม่ได้ จะไปเดินซี้ซั้วก็ไม่ได้ ไม่รู้จะทำอะไรก็มานั่งออฟฟิศ นั่งแต่เช้าถึงเย็น มีคนไม่มีคนก็มานั่ง อย่างน้อยเวลามานั่งก็เหมือนผมทำงาน ความจริงผมไม่ทำงาน” เขาเล่ายาว

เมื่อนักออกแบบเสื้อผ้าอยู่คนเดียว กิจกรรมมันจะหนีเรื่องไหนไปได้ถ้าไม่ใช่การสเกตช์เสื้อผ้า ในห้องทำงานสีดำของสมชัย มีสมุดสเกตช์ซ่อนอยู่ เป็นครั้งแรกในรอบหลายสิบปีที่สมชัยลุกขึ้นมาวาดสเกตช์ชุดด้วยตัวเอง ความรู้สึกอยากกลับมาทำฟลายนาวอีกครั้งในฐานะนักออกแบบเริ่มก่อตัวขึ้นช้าๆ ในที่สุดเขาตกผลึกและตกลงใจ ทำงานร่วมกับนักออกแบบรุ่นลูก ปิยพร พงษ์ทอง, ลลิตา นริสรานนท์ รวมถึงหลานอย่างเธอฟ้าก็มาร่วมทำงานชิ้นนี้ด้วย

ในข้อมูลประชาสัมพันธ์ คอนเซปต์ของคอลเลกชั่นนี้คือ Reincarnation ว่าด้วยการเกิดใหม่ แต่ถ้าถามสมชัย เขาจะบอกว่าคอนเซปต์ของมันคือไม่มีคอนเซปต์ ทุกอย่างดูมั่ว แต่ผสมผสานกันได้อย่างน่าประหลาด

“การเกิดใหม่ สิ่งที่ยากที่สุดคือ หนึ่ง คุณต้องทำลายตัวเองก่อน ถ้าไม่ทำ ไม่มีประโยชน์ สอง คุณต้องมีเพื่อนคู่คิดที่เป็นคนรุ่นลูกหรือหลาน โชคดีที่มีเด็กทำงานกับเราเกิน 5 ปีอยู่หลายคน เราก็ดูจริตคนไหนที่จะไปกับแบรนด์นี้ได้ ก็ทาบทาม โควิดทำให้ทุกอย่างหยุดหมด เราก็เอาทุนของเราที่มีอยู่มาใช้”

ทุนที่สมชัยหมายถึง คือทุนทางปัญญา ฟลายนาวโชคดีมากที่ยังมีสิ่งนี้ ไม่เคยหายไปไหน

2

หลายปีที่ผ่านมา สื่อมักสัมภาษณ์สมชัยเกี่ยวกับช่างชุ่ย น้อยมากที่จะพูดถึงเรื่องฟลายนาว

แม้ภาพภายนอก ดูเหมือนเขาไม่ได้แตะฟลายนาวเลย แต่สมชัยก็ยังเข้าออฟฟิศ At Bangkok บ่อยพอๆ กับช่างชุ่ย แม้ไม่อยู่ในสปอตไลต์ แต่เจ้าตัวยังใกล้ชิดสิ่งที่รักอยู่ตลอดเวลา

“กลับมาทำฟลายนาวรอบนี้ ต่างจากตอนบุกเบิกแบรนด์ยุคแรกมั้ย สนุกเหมือนเมื่อก่อนหรือเปล่า”

“ความต่างชัดเจนมากคือ ผมไม่ได้คิดว่าจะทำเสื้อให้ขายได้” เขาระเบิดหัวเราะ

“ตอนหนุ่มมันมีความทะเยอะทะยาน เต็มไปด้วยแพสชั่นของการอยากจะไปเป็นเด็กหนุ่มที่ประสบความสำเร็จในการมีแบรนด์ มีวิชาชีพที่มันทำมั่นคง แล้วก็มันก็หนุ่ม ความหนุ่มมันมีแรงเยอะ ความฉลาดมี ความโง่ก็เยอะ มันก็ดีที่ว่าแรงเยอะ โง่ก็แก้ เดี๋ยวแก้ไปเยอะมันก็จะกลายเป็นความฉลาด มันก็ ในวิถีแบบหนุ่ม

“เราทำเสื้อเพื่อจะบอกว่านี่คือเสื้อฉัน กูจะทำแบบนี้ ส่วนน้องๆ ที่เขามาช่วยทำ ผมก็บอกว่าเป็นฟลายนาวในแบบของน้อง เขาอาจจะรักทีมกว่าเราอีกเพราะเสื้อเขาควรจะขายได้ แต่เสื้อผมขายได้ก็ดีใจ

“การออกแบบครั้งนี้ผมคิดว่า ถ้ามันเหลือ หรือถ้าขายได้ ผมจะเก็บไว้หนึ่งชิ้น ในคอลเล็กชั่นนึง มันต้องมีความเป็น museum piece หมายถึงมันอาจไม่มีค่าในวันนี้ แต่จะมีค่าในวันที่เราไม่อยู่แล้ว และองค์กรนี้ยังดำเนินการอยู่

“ประเทศเราไม่ชอบจดบันทึก ไม่มี archive แต่เมืองนอกคุณจะสิ่งของอายุพันปียังมีให้ดูเลยนะ 400-500 ปี เป็นเรื่องปกติเลย คุณไปอังกฤษหรือฝรั่งเศส สามารถดูเสื้อตั้งแต่ยุคที่เขาเริ่มทำได้หมด เราไม่ได้บอกว่าเสื้อพี่ลิ้มดีเลิศเลอ แต่ว่าเมื่อเราคิดอย่างนี้ได้ ความกดดันไม่มีแล้ว เมื่อความกดดันไม่มี เรามา เราไป จะมา จะไป ก็อิสระ นั่นคือความอิสระที่แท้จริงในดวงจิตของเรา ผมเชื่อว่าคุณจะมีพลังงานบางอย่างที่สะท้อนความกล้าของคุณ

“ถ้าคุณพยายามจะทำเสื้อให้ขายได้ มันจะขายไม่ค่อยได้ เพราะคนเบื่อ เขาจะจำตัวที่มันขายได้ ศิลปินหรือนักร้องบางครั้งชอบก๊อปงานตัวเอง ทั้งที่คนฟังโคตรเบื่อเลย ถ้าคุณทำเสื้อจากหัวใจของคุณจริงๆ และแรงปรารถนาที่อยากเห็นเสื้อตัวนี้มันดีที่สุดเท่าที่คุณจะทำเขาได้ กำไรแรกที่จะได้คือมีความสุข สอง ถ้ามันขายได้ เราก็มีเรื่องเล่ากับลูกค้า

สมชัยเป็นหนึ่งในคนแฟชั่นที่เชื่อมโยงกับโลกภายนอกมาก มีเพื่อนพ้องอยู่ในหลายอุตสาหกรรม แน่นอนว่าเขามักจะเจอคำถามจากคนนอกวงการที่มองเข้ามาในโลกอันมีแสงสีบนรันเวย์

มันอาจเป็นเรื่องปกติของคนในวงการแฟชั่น ไม่ต้องถาม แต่สำหรับคนนอก เขายินดีเล่าให้ฟังถึงที่มาและเส้นทางของเสื้อผ้าสวยๆ ที่เราเห็นบนรันเวย์

“ผมไม่ได้คิดว่าเสื้อที่อยู่บนรันเวย์ผมต้องขายร้อยตัว โน ผมอาจจะทำแค่ตัวเดียว ถ้าสนใจเยอะๆ จัดงานประมูลมั้ย เพื่อความแฟร์ บางคนก็อาจจะหมั่นไส้ เสื้อบางตัวผมใช้ช่างรวมกันสามคน ยังไม่พูดถึงแพทเทิร์นชั้นเยี่ยม ไม่พูดถึงสเกตช์ที่คิดแล้วคิดอีก เสื้อผมมีค่ากว่า คนอาจเข้าใจว่าแฟชั่นคือการทำซ้ำๆ กัน แต่ต้องบอกว่ามันมีแค่ชิ้นเดียวนะ เสื้อจำเป็นเหรอ คุณอยากใส่คุณก็ใส่สิ หรือผมทำตู้อะคลีลิกให้คุณไปตั้งรับแขกก็ได้ มันก็เป็นอาร์ตพีซชิ้นนึงไม่ใช่เหรอ เหมือนคุณซื้องานปะติมากรรม แต่นี่คุณเอาเสื้อไปโชว์ ก็ไม่เห็นผิดตรงไหน

นักออกแบบฟลายนาวเปรียบเทียบว่า ถ้าเสื้อผ้าเป็นรถยนต์ ผลงานของเขาก็เหมือน concept car รถประเภทนี้ครั้งแรกจะทำเพื่อโชว์แนวคิดของนักออกแบบมากกว่าจะเน้นทำให้ขับได้จริง แต่หลังจากนั้นมันจะถูกพัฒนาจนกลายเป็นรถที่เราใช้ในชีวิตประจำวันได้

จะพูดว่าเสื้อของเขาคือ concept cloth ก็ไม่ผิดนัก

“ในอดีตมีคนถามผมว่า เสื้อที่โชว์ในช่อง chic channel หรือช่อง f มันมีคนใส่จริงเหรอ ถ้าถามผม ลุงไปอยู่ที่ไหนมา เมืองนอกเป็นเรื่องปกติ

“เรามีเสื้อที่เป็นคอนเซปต์บนรันเวย์ ถ้าคุณสนใจ ต้องสั่งตัดเท่านั้น คุณมีสิทธิที่จะบอกผมได้ว่าตรงนี้ขอมากขึ้นอีกหน่อย ลดไอ้นี่อีกหน่อยได้มั้ย ผมทำให้คุณได้ เสื้อผ้าตัวแม่มาจากการทำให้เป็น art piece ถ้าเป็นเสื้อผ้าตัวลูก เราก็คลี่คลายให้มันใช้ได้จริงๆ ในชีวิตประจำวัน ผมไม่มีแนวคิดนี้สมัยตอนหนุ่มเลย มันเป็นสมการซื่อๆ” สมชัยเล่า

“โลกมันเปลี่ยนไปเยอะ คุณค่าของแฟชั่นเปลี่ยนไปมั้ย” เราถาม

สมชัยไม่ได้ตอบตรงไปตรงมานัก เขาเล่าภาพรวมว่าสิ่งที่เปลี่ยนไปมากที่สุดคือรูปแบบ โลกของแฟชั่นตอนนี้มีรูปแบบที่หลากหลายมาก

“ถ้าเราพูดตามศัพท์ที่เข้าใจง่าย คือ physical และ digital ในอดีตเราเขียนจดหมาย ยกหูโทรศัพท์แบบหมุน ใช้โทรเลข จะเห็นว่ามันเป็น physical ทั้งหมด แล้วมัน disrupt ตัวเองตลอดเวลา

“เราอยู่ในยุคของการเปลี่ยนถ่าย ถ้าพ้นจากตรงนี้ไป คนรุ่นต่อจากเรา เด็กที่โตมากับคอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต เรื่องเสมือนจริงทั้งหมด เขาจะไม่เห็นว่าสิ่งเหล่านี้แปลกตรงไหน แต่เรายังเห็นว่าแปลกอยู่ ยอมรับว่าบางเรื่องผมไม่ไปนะ เช่น NFT ผมเล่นงานศิลปะ คนก็บอกว่าเสื้อพี่ลิ้มทำ NFT Art ได้นะ หลานก็สอนว่าอากงทำช็อปตัวเองใน metaverse ได้นะ ผมบอกว่าจริงลูก อากงเห็นด้วยหมดเลยนะ แต่ขอให้เธอฟ้าเป็นคนทำนะ” เขาเล่าพลางยิ้ม

นักกีฬาที่ร้างการลงสนามไปนาน มักไม่มั่นใจ เราถามว่ากลับมาทำงานเองรอบนี้ เขากลัวอะไรมากที่สุด

“แทบไม่มีเลยนะ เพราะผมพูดถึงความจริง ความจริงที่บอกว่าโชว์นี้กำลังจะจ่ายเงินเท่าไหร่ เราจะทำได้แค่ไหน ต้องเตรียมพร้อมแค่ไหน จะเกิดข้อบกพร่องอะไรบ้าง แต่ความจริงที่ชัวร์ที่สุดคือ คุณทำมันด้วยหัวใจของคุณจริงๆ หรือเปล่า ถ้าใช่ ไม่ต้องกลัวอะไร ไม่ว่าคนจะชอบ ไม่ชอบ ต้องขอบคุณคนนั้น ถ้าเขาไม่พูด อันนั้นน่ากลัว คือแก่แล้ว

“เราทำโชว์เพื่อให้คนพูด ไม่ได้ทำเพื่อให้คนเงียบ เสียงพูดตรงนั้นสำหรับพี่ลิ้มมันน่าสนใจ มีบางชุดเด็กก็มาเตือนๆ ว่ามันจะเกิดดราม่ามั้ย ผมบอกว่าเจตนาเราเป็นยังไงล่ะ ถ้าเจตนาเราไม่ดี เกิดดราม่าขึ้นมาเราต้องพูดโกหกมั้ย เพราะเราคิดไม่ดีตั้งแต่ต้น แต่ถ้าเจตนาเราดีแล้วมันเกิดดราม่าขึ้นมา กลัวอะไรล่ะ

“ช่างชุ่ยเปิดวันแรก คนด่าผมย่อยยับ ความจริงช่างชุ่ยดังเพราะถูกด่านะ พี่แหม่ม (วีรพร นิติประภา นักเขียน) ยังบอกเลยว่า คุณลิ้มก็ควรจะให้เขาด่าได้ บางช่วงเราติดอันดับการพูดถึงใน facebook ต้นๆ มีน้องคนหนึ่งถามผมว่า คุณใช้หัวใจดวงไหนในการอดทนคำด่า ผมก็บอกว่า ผมใช้หัวใจปกติ คือเรารับฟังอย่างมีสติ เราก็แยกได้นี่ใครด่าจริงใครด่าปลอม คนด่าปลอมกลัวอะไรล่ะ แต่คนด่าจริงต้องไปเชิญเขานะ ให้มาช่วยชี้แนะ”

3

ห้องทำงานของสมชัยเป็นสีดำ เดินถัดไปไม่ไกลกันเป็นห้องตัดเย็บ พื้นและเพดานสีขาว เพื่อให้เห็นเสื้อผ้าที่กำลังทำงานอย่างชัดเจน

กวาดสายตาในห้อง เราเห็นเสื้อผ้าที่ยังทำไม่เสร็จ ภาพสเกตช์เสื้อผ้าในหลากหลายมุม แต่สิ่งที่สะดุดตาที่สุด คือจำนวนทีมงานตัดเย็บที่นั่งกันเต็มห้อง แม้ไม่เยอะจนแออัด แต่ก็เต็มเปี่ยม ดูออกว่าทุกคนกำลังง่วนกับงานตรงหน้าอย่างจริงจัง

ทีมงานทุกคน (เท่าที่เราเห็น) เป็นผู้หญิง อายุราววัยกลางคน ภาพนี้ดูจะแตกต่างเมื่อครั้งเราสัมภาษณ์สมชัยที่ช่างชุ่ย พื้นที่สร้างสรรค์เหล่านั้นเต็มไปด้วยคนหนุ่มสาว แนน-พัชราภรณ์ วัฒกวณิชย์ ผู้ช่วยของสมชัยเล่าให้ฟังว่า เมื่อช่างชุ่ยเริ่มอยู่ตัว สมชัยเริ่มนำทีมงานหนุ่มสาวจากช่างชุ่ย นำโดย เลียว-โอมา ส่งวัฒนา เต้-ภูษิต ช่วยชูฤทธิ์ และอีฟ-กีรดา ส่งวัฒนา เทเล่อร์มาร่วมทำงานกับฟลายนาวมากขึ้น

ทั้งช่างชุ่ย ฟลายนาว และหลาน ดูเหมือนสมชัยจะใช้ชีวิตเชื่อมโยงกับคนต่างวัยอยู่เสมอ

“วันแถลงข่าว bangkok fashion week ที่พารากอน ตอนถ่ายรูป คนแถวหลัง ดันให้ผมไปอยู่ข้างหน้า ส่วนมากคือรุ่นน้องผมหมด อย่างเก่งอายุก็ 40 ปลายๆ มันบอกคุณลิ้มยืนหน้าเลยดีกว่า อาวุโสแล้ว ปรากฏว่าแถวหน้าดันกลายเป็นเด็กทั้งหมด กลุ่ม Young designer ผมก็ยืนนิ่งๆ ผู้ติดตามที่มาถ่ายรูปก็บอกกลมกลืน แสดงว่าคุณลิ้มไม่ได้เป็นสิ่งแปลกปลอม” เขายิ้ม

สมชัยอายุเลยแซยิดมาไม่นาน (63 ปี) เราถามว่าการออกแบบเสื้อผ้าในวัยนี้ กลัวตามเด็กไม่ทันมั้ย

“ถ้าผมหนุ่มกว่านี้ เราจะคิดอีกแบบว่า อย่ามายุ่ง เดี๋ยวแย่งซีนกู แต่วันนี้เราคิดว่าถ้าได้ลูกน้องเก่ง เราต้องดีใจมากกว่าเสียใจนะ เพราะความยั่งยืนมันจะเกิด

“ผมบอกทีมว่าให้ทำเสื้อเด็กก่อน (หมายถึงเสื้อของปิยพร, ลลิตา และเธอฟ้าที่ร่วมงานในคอลเลกชั่นนี้) เสื้อคุณลิ้มไว้ปิดท้าย แต่งานของน้องๆ ก็ต้องผ่านความเห็นชอบจากผมก่อน มานั่ง discuss กันว่าสัดส่วนสมดุลเป็นอย่างไร แล้วก็ให้เด็กไปทำก่อน ถ้าไปอิจฉาเด็ก อนาคตเราไม่มีแล้ว แต่ถ้าเรายินดีกับความสำเร็จของเขา แล้วถ้าเด็กทำเสื้อได้สวยกว่าเรา เราก็ดีใจมากที่สุดแล้วนะ เพราะคุณมีอนาคตแล้ว

“อาจจะด้วยความที่อายุมากขนาดนี้แล้ว ผ่านการอยากเป็น อยากไป อยากดัง อยากอะไรมาเยอะแยะ สุรชัย (พุฒิกุลางกูร นักทำภาพประกอบโฆษณาอันดับหนึ่งของโลก) ถามว่า คุณลิ้ม กลับมาครั้งนี้คุณจะพิสูจน์อะไรอีก คุณไม่ต้องพิสูจน์อะไรอีกแล้ว ผมไม่กล้าบอกเขาตรงๆ ว่าถ้าไม่พิสูจน์ครั้งนี้ กูเจ๊ง ก็ต้องปิดบริษัท แต่ถึงวันนี้เขาคงเข้าใจผม

“มันมีเรื่องที่ต้องบอกกับชีวิตว่า คุณต้องพิสูจน์ตัวเองไปถึงเมื่อไหร่ วันนี้ถ้าเราต้องปล่อยวางกับบริษัท at bangkok ที่ทำฟลายนาวแบบสง่างาม คุณต้องมีคนที่ยั่งยืนพอ แล้วสิ่งที่ผมทำวันนี้ มันก็ยังไม่สำคัญเท่ากับว่าผมจะต้องมีคู่มือเป็นลักษณะแนวทางของวัฒนธรรมองค์กร เพื่อให้คนรุ่นหลังปฏิบัติต่อ เช่น เด็กเข้ามาเขาต้องฝึกเรื่องอะไรบ้าง ก่อนจะเป็นดีไซเนอร์ ไม่ใช่มาถึงปุ๊บออกแบบเลย ไม่ใช่ เขาต้องมีสเต็ป หนึ่งปีทำอะไร สองปีทำอะไร สามปีทำอะไร ระบบแบบแผนต้องมี แล้วก็เขียนสังคายนาได้ทุกสามปี เมื่อเราเข้าใจสิ่งเหล่านี้และเดินทางมาถึงจุดนี้ ผมจะใช้เวลาในชีวิตก่อนรีไทร์เพื่อสร้างระบบขึ้นมา มันไม่ได้มีความยั่งยืนเป็นอมตะหรอก แต่เราก็คิดว่า ระบบการคัดสรรการเลือก มันเป็นเรื่องสำคัญ” ผู้สร้างแบรนด์ฟลายนาวเล่า

เรื่องหนึ่งที่สมชัยเก่ง แต่อาจไม่เคยมีใครบอกเขา คือเป็นนักออกแบบรุ่นใหญ่ที่ยินดีฟังคนรุ่นใหม่อย่างเต็มใจ ความสามารถข้อนี้ไม่ง่ายเมื่อคุณถูกยกให้เป็น ‘รุ่นใหญ่’ เหมือนที่สมชัยเป็น

การยอมรับความจริงว่ามีคนที่หนุ่มกว่า เก่งกว่า ยินดีกับความสำเร็จของเขา นี่คือสิ่งที่สมชัยทำได้สำเร็จแล้วในวันนี้

“ถ้าเราอยากสบาย อยากให้มันยั่งยืน เราต้องส่งเสริมคนดีที่พร้อม ให้เขาได้ทำงานที่สมบูรณ์แบบ และถ้าเอาประสบการณ์ของเราไปเชื่อมโยง เพื่อให้เขาเก่งกว่าเรา สำหรับผม ไม่มีอะไรดีกว่านี้อีกแล้วสำหรับการสร้างคน

“มันเป็นเรื่องทำใจยาก เพราะเราไม่เข้าใจกฎเกณฑ์ที่แท้จริงของความยั่งยืน มันมีวัฒนธรรมหรือ Norm ของครอบครัวและสังคมที่มักจะบอกว่า เราต้องควบคุมเพื่อการปกครอง เราเข้าใจว่าประเทศหรือองค์กรจะเจริญได้เร็ว ต้องให้คนเก่งขึ้นมาใหญ่ เก่งไม่พอ คุณต้องเป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม แล้วองค์กรนี้จะใหญ่โตขนาดไหน ใหญ่เพื่ออะไร

“ผมไม่เห็นว่าคนรวยจะมีความสุขที่แท้จริง และก็ไม่ได้บอกว่าคนจนจะมีความสุข มันก็เท่ากันหมด แต่ถ้ารวยมากๆ ผมไม่ค่อยเชื่อเท่าไหร่ว่าจะมีความสุข เพราะมันมีการแข่งขันเยอะแยะไปหมด ผมคงจะเป็นนักธุรกิจที่ถือว่าดี แต่จะดีขนาดไหนยังไงก็ไม่ได้ไปแข่งขันกับใคร สุรชัยพูดว่าพอก็พอ แต่เราก็อยากพิสูจน์ เพราะตานี้เราก็อยากเล่นมัน ถ้าตานี้ไม่ถนัดก็จะยอมรับว่าไม่ต้องพิสูจน์

“เราเหมือนมาเที่ยว เดี๋ยวเราก็กลับ ในการมาและไป คุณต้องการอะไรมากที่สุดล่ะ อิสรภาพใช่มั้ย สำหรับผม ใช่ อิสรภาพจะเกิดก็ต่อเมื่อคุณเข้าใจมันอย่างถ่องแท้”

4

Bangkok fashion week ที่สยามพารากอน ไม่ได้เป็นแค่งานใหญ่ของฟลายนาว แต่เป็นกิจกรรมฟื้นฟูขวัญและกำลังใจของคนแทบทั้งอุตสาหกรรม

ลาน Parc Paragon ถูกเนรมิตให้เป็นรันเวย์ที่มิดชิด เข้มขรึม พื้นที่ใกล้เคียงเป็นบูทสปอนเซอร์ และจุดแสดงสินค้าแฟชั่นจากแบรนด์รุ่นใหม่ที่น่าจับตา

คืนวันอาทิตย์ที่ 25 กันยายน จะเป็นคิวโชว์ของฟลายนาว การถูกจัดให้เป็นโชว์คืนสุดท้ายสะท้อนความเป็นรุ่นใหญ่ของแบรนด์ไม่น้อย ผู้คนที่มาร่วมงานเต็มไปด้วยรอยยิ้ม มันมีความหมายมากกว่างานปกติ เพราะเป็นกิจกรรมแฟชั่นครั้งใหญ่ที่ได้กลับมาจัดอีกครั้ง หลังจากเงียบงันไปนานเพราะโควิด

เมื่อถึงเวลา เราทั้งหมดเข้าไปในรันเวย์ ที่นั่งเต็ม สื่อมวลชนตั้งแถวเบียดกันรอถ่ายรูป ลานว่างเปล่าถูกกั้นเป็นโถงมิดชิด

เมื่อถึงเวลา ไฟก็มืดลง สีดำที่ปกคลุมทั่วห้อง กระตุ้นให้เราตื่นเต้นที่จะได้เห็นผลงานแห่งการเกิดใหม่ของสมชัย นางแบบในชุดของฟลายนาวทยอยปรากฏตัว ภาพสเกตช์ที่เราเห็นในห้องทำงานสีดำ ก่อกำเนิดเป็นเสื้อผ้าสู่สายตาผู้ชม

เมื่อเห็นนางแบบเดินเข้ามาและออกไปจากรันเวย์ สวนกันไปมาอย่างเป็นระเบียบ คนหนึ่งเดินเข้า อีกคนเดินออก เราคิดถึงเรื่องสุดท้ายที่คุยกับสมชัยก่อนร่ำลา

เขาเล่าเปรียบเทียบการทำงานของตัวเองในวัยนี้ว่า เหมือนคลื่นที่ซัดชายหาดแห่งเดิมมาเป็นเวลานานและต่อเนื่อง

“เราเป็นได้สองอย่าง คือเป็นคลื่นที่ซัดมาแล้วหายไปเลย หรือเราจะเป็นคลื่นใต้น้ำ ตอนนี้ผมเป็นคลื่นใต้น้ำ ในที่สุดวันหนึ่งมันต้องหายไป ไหลรวมกับคลื่นลูกอื่น กลายเป็นคลื่นลูกเดียวกัน”

เมื่อการโชว์สิ้นสุด คลื่นใต้น้ำที่ชื่อสมชัยเดินออกมาในชุดสีดำ โชว์ตัว ถ่ายรูป ขอบคุณผู้ชมทุกคน

ไม่มีใครรู้ว่าเขาจะออกแบบเสื้อผ้าไปถึงเมื่อไหร่ แต่วันนี้สมชัยสนุกสนานดี ยังรักในการวาดรูป ชื่นชมความสำเร็จของคนรุ่นใหม่ และหลงใหลสีดำ

ในโลกบางใบ สีดำไม่เท่ากับความน่ากลัว ไม่เท่ากับความมืดมิด

แต่หมายถึงการเกิดใหม่ อันเต็มไปด้วยแสงสว่าง

The post การเกิดใหม่บนรันเวย์ของ ลิ้ม-สมชัย ส่งวัฒนา ด้วยการคืนชีพแบรนด์แฟชั่นไทย FLYNOW appeared first on a day magazine.