แต่ในความหลากหลายนั้น เลโก้ยังคงผลิตสิ่งที่เป็นสัญลักษณ์ของแบรนด์ นั่นคือ LEGO Minifigures หรือตัวละครที่มีอยู่ในของเล่นหลายเซ็ตของเลโก้ และยังคงอยู่จนถึงทุกวันนี้ 

คนเล่นเลโก้ทั่วโลกรู้ดีว่ามินิฟิกเกอร์มีความสำคัญแค่ไหน นักสะสมที่เราอยากแนะนำให้รู้จักกันในวันนี้ คือ ก๊อต – ปิยฤทธิ์ ปัญจธรรมวิทย์ กราฟิกดีไซเนอร์ฟรีแลนซ์ที่คนในวงการหนังสือรู้จักดี เขายังเคยมีผลงานหนังสือของตัวเอง Home Away from Home เกาหลีใต้ที่เห็นและไปอยู่ โดยสำนักพิมพ์แซลมอน

ก็อตอาจไม่ใช่นักสะสมมินิฟิกเกอร์จำนวนมากที่สุด แต่ในคอลเลกชั่นของเขามีเรื่องราวบางอย่างน่าสนใจ อะไรคือเหตุผลที่ทำให้ก๊อตเลือกสะสมมินิฟิกเกอร์ ซึ่งเขาบอกว่าเป็นเหมือนยาสามัญประจำบ้านของเขา เราจะไปท่องในโลกของนักสะสมผู้คนนี้กัน

“มินิฟิกเกอร์เป็นเหมือนยาสามัญประจำบ้านของผม เวลาผมเศร้าก็จะแกะออกมาวันละซอง ซึ่งมันเวิร์กกับผมมาก ผมเลยมองว่าจริงๆ แล้ว การที่เราป่วยซึมเศร้าหรือรู้สึกไม่ดีกับตัวเอง อาจจะไม่ต้องการหมอหรือยา บางทีเราต้องการแค่อะไรสักอย่างที่มาช่วย พาเราไปอีกโลกหนึ่งแล้วค่อยกลับมาโลกความเป็นจริง” ก๊อตเริ่มเล่า

กราฟฟิกดีไซเนอร์หนุ่มหวนกลับมาเล่นเลโก้และมินิฟิกเกอร์อีกครั้ง หลังจากที่เคยเล่นเลโก้ตอนเด็กๆ เพราะความเจ็บป่วยจากการโหมงานหนักจนร่างกายรับไม่ไหว ทำให้ต้องยกเลิกงานที่รับไว้เกินกว่าครึ่งเพื่อรักษาตัว

“จริงๆ ผมมีความคิดในหัวมาตลอดนะว่า ผมจะกลับมาเล่นเลโก้ในวันที่ผมมีเงิน กลับมาเล่นเลโก้เป็นงานอดิเรก แต่กลายเป็นว่าผมกลับมาเล่นเลโก้ตอนที่ผมป่วยหนัก

“ช่วงนั้นเป็นช่วงที่จิตใจผมแย่มาก ผมไม่อยากอยู่แล้ว อยากให้จบวันเร็วๆ จบชีวิตเร็วๆ แล้วช่วงนั้นผมไปเดินห้าง เป็นช่วงที่เลโก้สโตร์พึ่งมาเปิดไปไม่เกินปีพอดี ผมก็ไปเดินดู เอ้า เลโก้แบบตอนเด็กนี่หว่า ไหนๆ ก็ไม่มีอะไรทำ สมัยก่อนคือเรามีปัญหาว่ามันแพง แต่ตอนนี้เรามีเงินแล้ว แล้วงานมาโดนแคนเซิล เขียนหนังสือก็ต้องพัก เลยซื้อมาลองสักหน่อยแล้วกัน”

ของเล่นสะสมบนโลกใบนี้มีนานานับประการ แต่เลโก้และมินิฟิกเกอร์ได้โอบอุ้มความทรงจำแสนสุขในวัยเด็กของก๊อตเอาไว้

“พอเห็นเลโก้ก็นึกถึงตอนเด็กๆ ที่เรามีความสุขมาก เราไม่ต้องเครียดอะไรเลย ตอนเด็กรู้สึกว่าชีวิตที่ดีคือชีวิตที่มีความสุข ตอนนั้นผมก็มีความสุขมาก เล่นของเล่นกับที่บ้าน”

เพราะวิกฤติต้มยำกุ้งทำให้เขาและครอบครัวไม่ได้กลับไปยุ่งเกี่ยวกับของฟุ่มเฟือย ก๊อตจึงต้องเริ่มตัดใจและคิดถึงครอบครัวก่อนจะใช้เงิน

“ตอนนั้นผมประมาณ 7-8ขวบ ผมต้องนั่งรถเมล์ไปโรงเรียนเอง เพราะไม่มีคนดูแลน้องสาว แม่ต้องดูแลน้อง จากที่ผมไปโรงเรียนแล้วมีคนไปส่ง กลายเป็นว่าผมต้องฝึกนั่งรถเมล์ตั้งแต่เด็ก ต้องทำอะไรเอง ตัดสินใจเอง บริหารเงินเอง กลายเป็นว่ามันบีบให้ผมเป็นผู้ใหญ่ก่อนวัย

“ก่อนหน้านั้นพอเจอเลโก้เป็นช่วงเวลาที่ผมไม่ต้องคิดอะไรเลย เป็นช่วงเวลาที่ผมรอพ่อกลับจากต่างจังหวัด เมื่อก่อนพ่อผมจะขับรถลงใต้แล้วก็ไปซื้อพวกของปลอดภาษีที่มาเลย์ เวลาพ่อกลับมาก็จะต้องมีของเล่นเซ็ตใหญ่ๆ ผมจำภาพนั้นได้ชัดเลย”

ก๊อตหวนนึกถึงวันวานก่อนจะเล่าให้เราฟังต่อ

“หลังจากผมต่อเสร็จ ก็ได้ความรู้สึกเดิมๆ กลับมา รู้สึกสนุกกับมันมากๆ แล้วทุกครั้งที่รู้สึกแย่กับตัวเอง ผมก็จะไปซื้อเรื่อยๆ เลย เลโก้จะมีขายเป็นเซ็ตแบบกล่อง แล้วก็จะมีขายมินิฟิกเกอร์ซองๆ ผมก็ซื้อเป็นเซ็ตกับเริ่มซื้อเป็นซอง แต่ละซองจะจัดหมวดเป็นซีรี่ย์ มีมากกว่า 20 ซีรีย์ ซีรีย์หนึ่งในรุ่นใหม่จะมี 12 ตัว ผมก็ค่อยๆ เก็บไป เริ่มเข้ากลุ่มเลโก้ เริ่มไปจอยกรุ๊ปที่โน่นที่นี่ กลายเป็นผมเล่นจนรู้สึกว่าอาการที่เหมือนเป็นซึมเศร้าข้างใน มีเมฆลอยเกาะอยู่บนหัว มันหายไปเลย”

พออาการเริ่มดีขึ้น ความชอบที่ก๊อตมีต่อเลโก้ยังไปต่อ กลายเป็นว่าเขาใช้ใจกับมันเยอะมาก จนเลโก้กลายเป็นโลกอีกใบหนึ่ง

“มินิฟิกเกอร์มีรูปแบบเยอะมาก มีหลายสาย แล้วแต่คนเล่น จะเก็บสะสมตัวอย่างเดียว เก็บเฉพาะตัวหายากๆ หรือเก็บจากเซ็ต ซีรีย์ที่ผมชอบ เช่น เซตโอลิมปิค team GB ปกติแต่ละซีรีย์จะมี 12 หรือ16 ตัว แต่ซีรีย์นี้มีแค่ 9 ตัว เป็นซีรีย์ที่ราคาแพงกว่าปกติเพราะมีขายเฉพาะที่อังกฤษในปี 2012 แต่ผมไม่ได้สนใจราคา แค่รู้สึกว่ามันเยียวยาผม

“อันที่สองเป็น minifigure collectable ซีรีย์ 18 มันเป็นซีรีย์ครบรอบ 40 ปีของ minifigures ที่ตอนเริ่มต้น lego มีตัวแตกต่างกันแค่ 20 ตัว แต่มาจนถึงปีที่ครบรอบมีตัวแตกต่างกันมากกว่า 8000 ตัว ทางเลโก้ก็เลยออกตัวพิเศษมาเป็นตัวตำรวจ ทำเหมือนตัวออรินัลที่มีตั้งแต่เริ่มต้น ปกติจะมี 16 ตัว แต่ซีรีย์นี้มี 17 ตัว ตัวนี้เลยกลายเป็นตัวที่มีราคาแพงที่สุดในซีรีย์ ซึ่งคนก็จะนิยมพอสมควร แต่มันไม่มีหลักเกณฑ์เลยว่าตัวไหนจะคนนิยม บางทีผมก็ชอบ บางทีผมก็ไม่ชอบตัวที่คนอื่นเขาชอบกัน เหมือนมโนหมู่ว่าตัวนี้สวยกันมากกว่า

“อีกซีรีย์หนึ่งคือซีรีย์ที่เป็นซิมสัน ถ้าไม่ได้เข้ามาเล่นจริงๆ ก็จะค่อยมีคนเห็นเท่าไหร่ จะมีแบบที่เป็นซองที่ผมซื้อมา มี 2 ซีรีย์ ส่วนที่ผมซื้อมาเป็นเซ็ตจะเป็นบ้านซิมสัน ส่วนอีกเซ็ตที่ออกมาคือ kwik-e-mart ซึ่งผมไม่ได้ซื้อ ยังเสียดายมาถึงทุกวันนี้

“ซีรีย์ต่อไปเป็นซีรีย์ที่ผมเล่นเป็นครั้งแรก เป็นครั้งแรกที่ผมซื้อซองมา เพราะผมเริ่มสนใจเป็นซีรีย์มินิฟิกเกอร์ที่เป็นดิสนีย์ ข้างในทุกซีรีย์ ทุกซองก็จะมีตารางบอกว่าซีรีย์นี้มีกี่ตัว ให้อะไรมาบ้าง ราคาแพงแค่ไหนขึ้นอยู่กับความชอบของผู้คนและความเก่า ราคาแต่ละตัวในซีรีย์ก็เลยจะไม่เท่ากัน ยกเว้นถ้าเป็นมินิฟิกเกอร์ที่แบบว่าเฉพาะจริงๆ แบบซีรีย์10 จะมีอยู่ตัวหนึ่งที่ชื่อมิสเตอร์โกล์ด เป็นแบบสุ่มเลยว่าในซองที่คุณซื้อไป มิสเตอร์โกล์ดจะมีแค่ 5 พันตัวในโลก มิสเตอร์โกล์ดเป็นตัวใส่หมวกสีทอง ทองทั้งตัวเลย มือหนึ่งราคาก็จะประมาณ 1-2 แสนบาท ตอนนี้บางที่ราคาไปถึง 3 แสน กลายเป็นว่าซีรีย์ 10 จะแพงกว่าเพื่อน เพราะคนตามล่าหามิสเตอร์โกล์ด แล้วตัวโยดาใน Star Wars ที่มีสกรีนเสื้อว่า I Love NY ก็ราคาพอๆ กับมิสเตอร์โกล์ด มันบ้ามาก จะมีเป็นเว็บบอกเลยว่ามินิฟิกเกอร์ตัวไหนที่มีมูลค่าแพงที่สุดในโลก ซึ่งตัวที่แพงที่สุดในโลกตอนนี้อยู่นอกโลกถูกส่งไปอวกาศ มันบ้าถึงขนาดนี้ ผมถึงชอบความเนิร์ดของมินิฟิกเกอร์ว่าแบบคนมันไปสุด” 

อย่างไรก็ตาม ก๊อตมองว่า ปกติกลุ่มนักสะสมมักจะเก็บตัว ไม่ค่อยไปเปิดเผยที่ไหน

“เหมือนกับว่าถ้าเราไม่ไปบ้านเขาเราก็จะไม่รู้เลยว่าเขาเล่นเลโก้ มันไม่ใช่เรื่องที่แบบ เฮ้ย เราเล่นเลโก้นะเว้ย น่าจะมีคนจริงที่เก็บทุกอย่างมากกว่าผม เป็นพันเป็นหมื่นคนเลย แต่ถ้าถามว่าผมบ้าไหม ผมก็บ้าสุดประมาณหนึ่ง”

จากความทรงจำในวัยเด็ก สู่ยาสามัญประจำบ้าน และโลกแห่งความหลงใหล ทั้งหมดนี้เกิดจากของเล่นชิ้นเล็กนิดเดียว แต่คุณค่าที่มีต่อใครบางคนนั้นช่างมหาศาลเหลือเกิน 

The post ก๊อต – ปิยฤทธิ์ ปัญจธรรมวิทย์ นักสะสม LEGO Minifigures ที่เป็นเหมือนเครื่องมือเยียวยาใจประจำบ้าน appeared first on a day magazine.

ในเมืองไทย ถ้าให้เลือกพูดถึงหนึ่งคน ชื่อของ golflute ขึ้นมาในหัวเราเป็นอันดับแรก 

มองจากภายนอก กอล์ฟ-สุรัฐชัย เชนยะวณิช (หรือ golflute ในโลกออนไลน์) คือนักสะสมจักรยานที่น่าอิจฉา ทุกคันจัดวางในบ้านที่ตกแต่งอย่างดี คอลเลกชั่นของเขาพิเศษถึงขั้นเคยมีสื่อจักรยานระดับโลกติดต่อขอลงภาพจักรยานของเขา 

ถ้าเอ่ยชื่อ golflute ให้ตัวแทนบริษัทผลิตจักรยานดังๆ ระดับโลกฟัง ส่วนใหญ่จะรู้จักในฐานะลูกค้าระดับท็อปจากประเทศไทย

แต่หากรู้จักลึกๆ จะรู้ว่ากอล์ฟไม่ใช่คนมีฐานะที่มาเล่นจักรยานแค่ผิวเผินชั่วคราว เขาหลงรักมัน บางครั้งก็ออกจะบ้าคลั่ง และยังไม่เคยเบื่อกับการสำรวจโลกใหม่ด้วยจักรยาน

อาชีพหลักของกอล์ฟ คือเป็นผู้บริหารบริษัท เอ็น.เอ.พี.เซอร์วิส แอนด์ เทรดดิ้ง จำกัด หรือ N.A.P ผู้ให้บริการทำความสะอาดอาคารชั้นนำของไทย ช่วงวันหยุดเขาปั่นจักรยานเป็นงานอดิเรกร่วมกับเพื่อนในกลุ่มจักรยานชื่อว่า SinghaDTK รักใคร่กลมเกลียวออกปั่นด้วยกันเป็นประจำ

ย้อนกลับไปจุดเริ่มต้น กอล์ฟเป็นเด็กที่มีจักรยาน BMX ข้างกายตลอดเวลา ปั่นเล่นกับกลุ่มเพื่อนในย่านมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ช่วงวัยรุ่น ประเทศไทยเริ่มฮิตจักรยานเสือภูเขา แต่กลับไม่จูงใจให้กอล์ฟกลับมาปั่นมากนัก เหตุการณ์ที่ทำให้เขากลับมาหลงรักจักรยานอีกครั้งคือตอนที่จักรยานฟิกซ์เกียร์บูมใหม่ๆ เขาได้กลับไปทำความรู้จักเพื่อนเก่า และซื้อจักรยานยี่ห้อ Charge แบบ Single Speed มาปั่นเล่น

“ผมเป็นเด็กปั่นจักรยานอยู่แล้ว อยู่ที่บ้านนี้ตั้งแต่เกิด 40 กว่าปี เมื่อก่อนจะมีเพื่อนเล่นแถวบ้านเต็มเลย เด็กที่โตหน่อยก็จะชวนปั่นจักรยานไป ม.เกษตร ตอนนั้นผม 8-10 ขวบ” 

“ผมจำความรู้สึกแรกที่ปั่นจักรยาน Charge ได้ ตั้งใจว่าจะปั่นไปหน้าหมู่บ้านแล้วกลับมา พอปั่นปุ๊บ เฮ้ย ทำไมเร็วอย่างนี้ ผมก็เลยปั่นเลยไปเซ็นทรัล ลาดพร้าว ปั่นไปประมาณ 20 กม. ดีใจ จักรยานมันเป็นอย่างนี้เหรอ เพราะปกติปั่นแต่เสือภูเขาล้อใหญ่ๆ กับบีเอ็มเอ็กซ์ คันนี้กดแล้วมันเร็วเหลือเกิน” เขาเล่าเหมือนเด็กชายได้ของเล่นใหม่

หลังจากนั้น เขาก็เริ่มปั่นไกลขึ้น เร็วขึ้น เริ่มศึกษาหาจักรยานคันใหม่ บ้านเริ่มไม่มีที่เก็บ ปัจจุบันถ้าดูด้วยตาเขามีประมาณ 10 กว่าคัน แต่ละคันมีเหตุผลในการซื้อไม่เหมือนกัน

วิธีการเลือกจักรยานของกอล์ฟ เขาสรุปว่าจะเลือกคันที่เป็น talk of the moment พูดง่ายๆ คือคันที่กำลังดัง เป็นกระแส เช่น จักรยาน Pinarello Dogma F จักรยานที่หนึ่งในทีมจักรยานที่ดีที่สุด Ineos Grenadiers เลือกใช้ หรือ Cervelo P5X จักรยานรูปทรงประหลาดที่นำการออกแบบแหวกขนบยุค 2000 มาใช้ ทุกคันมักจะเป็นเหมือนผู้บุกเบิกในโลกจักรยานเสมอ

กอล์ฟบอกว่า เหตุผลหนึ่งที่เขาหลงใหลจักรยาน เพราะรู้สึกทึ่งกับเทคโนโลยีที่ทำให้จักรยานปั่นได้เร็วและไกลขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ นอกจากนี้ยังรวมไปถึงในแง่ของอารมณ์ โลกนี้มีจักรยานหลายคันที่มีสถานะเป็นเหมือนงานศิลปะ มีศิลปินจำนวนมากที่มาสร้างสรรค์ผลงานบนเฟรมรูปสามเหลี่ยม

จักรยานในบ้านที่เข้าข่ายนี้มีหลายคัน หนึ่งในนั้นคือ Festka รุ่น Prime แบรนด์จักรยานจากสาธารณรัฐเช็ก แบรนด์นี้มีจุดเด่นเรื่องการทำจักรยาน Custom ออกแบบพิเศษ รุ่นของกอล์ฟออกแบบและวาดลวดลายคล้ายงานเซรามิก โดยศิลปินชื่อ Michal Bacak 

วิธีการออกแบบคันนี้น่าสนุกดี เมื่อศิลปินถามว่าอยากได้ลายแบบไหน กอล์ฟขอแค่มีชื่อภรรยาและลูก ที่เหลือเขาใช้วิธีส่งลิงก์ Instagram ให้ โดยบอกว่าให้เอาภาพที่เขาถ่ายซึ่งส่วนใหญ่เกี่ยวกับเรื่องราวในชีวิตเขามาทำเป็นลาย 

ไม่มีการส่งงานให้ดูก่อน นักสะสมชาวไทยบอกว่าเขาอยากเซอร์ไพรส์ คันนี้ทำเสร็จถูกส่งไปโชว์ในงานจักรยานระดับโลกก่อนจะวนกลับมาส่งที่เมืองไทย ซึ่งก็สมใจอยากเมื่อจักรยานมาส่งถึงบ้านพร้อมลวดลายที่มาจากองค์ประกอบสำคัญในชีวิตเขาจริงๆ  

อีกคันที่เขาพูดถึงคือ Cervelo RCA ในยุคที่จักรยานคันนี้ออกมา (ประมาณปี 2013) มีนวัตกรรมที่โดดเด่นมาก เป็นจักรยานน้ำหนักเบามากแต่ยังปั่นดีอยู่ กอล์ฟซื้อจักรยานคันนี้ในช่วงที่เขาเริ่มสนใจจักรยานเสือหมอบหรือ Road Bike “ด้วยความอยากลอง เขาว่ากันว่าดี เขาว่ากันว่าเร็ว มันเป็นยังไง มันก็คือความอยากลองและสนองความขี้สงสัยของผมด้วย”

“จักรยานเป็นพาหนะเคลื่อนที่ด้วยกำลังมนุษย์ได้เร็วที่สุดในโลก ไม่มีอะไรเร็วกว่านี้แล้ว แล้วก็ปั่นได้เป็นร้อยกิโลเมตร ปั่นไปเชียงใหม่ก็ได้ ปั่นไปภูเก็ตก็ยังได้ คือนอกจากการปั่นแล้ว มันก็ได้ออกกำลังกาย ร่างกายก็แข็งแรง กินอะไรก็ได้ ปั่นกับเพื่อนก็เจอเพื่อน ผมคิดว่ามันเป็นสิ่งวิเศษ” เจ้าตัวเล่าแบบตาเป็นประกาย

ในแง่ความแพงของจักรยาน เจ้าตัวไม่ปฏิเสธ แต่เขาก็มีเหตุผลในการตัดสินใจ

“ในเมื่อจักรยานเป็นสิ่งที่เคลื่อนที่ด้วยแรงคนได้เร็วที่สุดบนโลก ผมว่าตรงนี้มันเลยเป็นประเด็นในการทดสอบเทคโนโลยี ผมก็เป็นคนชอบเทคโนโลยี ชอบเห็นใครที่บ้าคลั่งทำจักรยานได้เบากว่า ลื่นกว่า บางทีนักปั่นต้องเพิ่มเงิน 200,000 – 300,000 บาทเพื่อให้มันเร็วขึ้นจิ๊ดเดียว ถามว่าคุ้มมั้ย แล้วแต่คน บางคนก็บอกโง่ แต่ผมก็รู้สึกว่าความบ้าคลั่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ต้องสนับสนุนน่ะ” คนรักจักรยานเล่า 

“เมื่อก่อนตอนที่โควิดยังไม่มา ผมไปยุโรปกันทุกปี เราอยากไปขึ้นภูเขาลูกนี้เพราะเคยเห็นใน Tour de France มันเป็นการผจญภัย แม้แต่เส้นที่เราเคยไปทุกครั้งอย่างเส้น Workpoint (ถนนสายรองหน้าบริษัท Workpoint Entertainment) ไปแต่ละทีมันก็เปลี่ยนไปหมด ถนนเส้นที่ดีอยู่แล้วจะโดนทุบ สร้างใหม่ เห็นความเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง

“พอไปหน้าแล้ง ทุ่งนาที่เคยเห็นเขียวๆ จะโดนตัดเฮี้ยน ไปอีกทีมันค่อยๆ งอก พอถึงฤดูเก็บเกี่ยวก็เป็นสีทอง สวยดี ตอนปั่นไปดูช่วงน้ำขึ้นแถวอยุธยา น้ำท่วมทุ่งหมดเลย ผมก็ไม่รู้ว่าตัวเองเป็นคนเดียวหรือเปล่า แต่ผมรู้สึกขี้สงสัยเรื่องแบบนี้ สงสัยว่าทางสายนี้มันไปไหนวะ จักรยานมันตอบโจทย์ผม” นักสะสมตัวยงเล่า

ความช่างสงสัย ดูจะเป็นประเด็นสำคัญที่ทำให้กอล์ฟหลงรักจักรยาน ทั้งในแง่ของการสำรวจโลกเทคโนโลยีของจักรยานว่ามันจะทำได้เร็วสักแค่ไหน และในเชิงการเดินทาง เป็นพาหนะที่ทำให้เขามีความสุขเสมอเมื่อต้องการสำรวจเส้นทางใหม่ๆ 

“ผมเป็นคนไม่กลัวการปั่นออกถนน เพราะเราปั่นจักรยานตั้งแต่เด็ก รู้ว่าถ้าอยู่ในเลนเรายังไงรถก็ไม่ชน ตอนที่ปั่นไปเซ็นทรัลแล้วกลับมา 20 กม. ไม่เหนื่อยเลย ตอนนั้นรู้สึกว่าเร็วมาก ชอบ ก็เลยลองสำรวจเส้นทางที่อยู่ใกล้ๆ บ้านเราแต่รถยนต์ไปไม่ได้ เดินไปก็ขี้เกียจ ร้อนก็ร้อน ตอนนั้นรู้สึกว่าจักรยานมันเป็นสิ่งที่พาเราไปที่ไหนก็ได้จริงๆ ผมอยู่แถวนี้มา 40 ปียังรู้สึกว่ามีอะไรให้ explore อีกเยอะ” 

วงการจักรยานไทยเติบโตและเปลี่ยนผ่านเหมือนรถไฟเหาะ ขึ้นไปอยู่จุดสูงสุด ดิ่งลงมา และกลับขึ้นไปอีกครั้ง ไม่ว่าใครจะมองมันอย่างไร กอล์ฟก็ยังรักจักรยานไม่เปลี่ยน เขายังปั่นจักรยานทั้งนอกบ้าน (เส้น Workpoint คือถิ่นประจำ หลับตาปั่นยังได้) และในบ้านด้วยเครื่อง Trainer 

ปีนี้เขามีแผนจะทำบ้านใหม่ สร้างโซนที่เป็นเหมือนแกลเลอรี่ส่วนตัวไว้เก็บจักรยานโดยเฉพาะ เขาพาเดินชม เล่าโปรเจกต์ที่กำลังทำ ฟังแล้วก็น่าอิจฉาในความรักต่อสิ่งสิ่งหนึ่งไม่เปลี่ยน มันทำให้เขาดูมีพลังและเป้าหมายในการใช้ชีวิตอย่างน่าประหลาด

ความหลงใหลการสำรวจโลกด้วยจักรยาน พาผู้บริหารหนุ่มมาไกลมาก เขาอาจจะเบื่อปีหน้าก็ได้ ไม่มีใครรู้ แต่ ณ วันนี้ เขายังสนุกกับมัน และจะปั่นมันเรื่อยไปอย่างสนุกสนาน

เพราะมันทำให้เขารู้สึกมีชีวิต

The post สุรัฐชัย เชนยะวณิช ชายขี้สงสัยผู้หลงใหลการสะสมและสำรวจด้วยจักรยาน appeared first on a day magazine.

ไม่แปลกหรอกที่จะคิดแบบนั้น เพราะตลอดเวลาที่เขาเก็บสะสมมา วัฒนธรรมการ์ดเป็นเรื่องเฉพาะทางที่น้อยคนจะสนใจ คนส่วนมากที่ได้รู้มักตั้งคำถามกับซุปเสมอ

“แค่การ์ดเนี่ยนะ จะเก็บไปทำไม”

แต่ก็เหมือนกับเหตุผลของนักสะสมอื่นๆ ซุปมักตอบกลับไปด้วยคำสั้นๆ

“เพราะชอบไง แค่นั้นก็พอแล้ว”

เมื่อไม่กี่เดือนก่อนหน้า ข่าวการขายการ์ดโปเกมอนราคา 14 ล้านบาทของคนไทยรายหนึ่งทำให้วัฒนธรรมการ์ดเริ่มเป็นที่พูดถึงแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

จากตรงนั้นเอง การ์ดนักกีฬาโดยเฉพาะการ์ดนักฟุตบอลก็พลอยได้รับผลดีจากเรื่องนี้ไปด้วย จากที่มีคนสะสมเพียงกลุ่มเล็กๆ วงการการ์ดนักฟุตบอลกลายเป็นที่รู้จักในวงกว้าง และเป็นปรากฏการณ์นี้เองที่ทำให้เราได้รู้จักกับซุปในฐานะเจ้าของเพจ 12TH MAN เพจการ์ดนักฟุตบอลที่มักมีการ์ดเด็ดๆ มาอวดเป็นประจำ

อะไรในแผ่นกระดาษขนาดพอดีมือนี้ที่ทำให้คนหลงใหลและอยากเข้ามาเป็นเจ้าของ–เราหอบความสงสัยนั้นมาพูดคุยกับเขาในบ่ายวันหนึ่ง

“ผมจะพยายามอธิบายที่มาให้คนทั่วไปเข้าใจแล้วกัน” ซุปย้ำอีกครั้งก่อนเริ่มต้นพาเราไปทำความรู้จักกับจักรวาลนักสะสมของเขาที่เต็มไปด้วยการ์ดนักฟุตบอลหลายพันใบ

เด็กหงส์ผู้หลงใหล

เด็กชายซุปชอบดูฟุตบอลเพราะพ่อ

ด้วยความที่เป็นอดีตนักฟุตบอล พ่อของซุปปลูกฝังให้ลูกๆ รู้จักฟุตบอลตั้งแต่เด็ก พี่ชายคนโตของเขามีชื่อว่าบอลด้วยซ้ำ และตั้งแต่จำความได้ การตื่นขึ้นมาดูบอลกลางดึกก็ไม่ใช่เรื่องแปลกสำหรับครอบครัวเขาแต่อย่างใด

“ครั้งแรกน่าจะฟุตบอลโลกปี 1990 พ่อปลุกผมตอนตี 2 เพื่อมาดูบอลกับพ่อ”

หลังจากนั้นด้วยสิ่งแวดล้อมที่เกื้อหนุน ความรักในฟุตบอลของซุปก็มีแต่มากขึ้น เขาเล่าให้ฟังว่าตัวเองไม่ได้ดูฟุตบอลแค่เพื่อผลการแข่งขัน แต่ดูไปถึงฟอร์มนักเตะรายคนและแท็กติกการเล่น จนสามารถเพลิดเพลินกับเกมได้ตั้งแต่นาทีที่ 1 จนถึง 90 แบบไม่มีเบื่อ

“ถ้าว่างๆ ไม่มีอะไรทำผมจะดูบอล อย่างสมัยก่อนผมจะดูบอลที่ถ่ายทอดสดในโทรทัศน์ เริ่มจากบอลลีกเยอรมันตอน 2 ทุ่ม ต่อด้วยบอลลีกอังกฤษตอน 4 ทุ่ม ถ้ายังไม่ง่วงก็ต่อด้วยบอลสเปนตอนตี 1 จบแล้วก็นอน สมัยนี้อาจดูได้น้อยลง แต่ถ้ามีเวลาผมก็ยังดู ผมอินกับฟุตบอลขนาดนั้น”

สำหรับคนไทยที่รักฟุตบอล โดยทั่วไปแทบทุกคนมักจะมีขั้นตอนที่เหมือนกัน คือเริ่มรู้จัก เริ่มดู เริ่มติดตาม ก่อนที่จะเริ่มหาทีมเชียร์ ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเลือกทีมที่เล่นได้น่าประทับใจในช่วงเวลานั้นๆ 

ซุปเองก็เช่นกัน หลังจากเริ่มรู้จักและดูบอลมากขึ้น สุดท้ายเขาก็สถาปนาตัวเองเป็นสาวกของทีมที่ได้แชมป์ลีกอังกฤษในปี 1989

ลิเวอร์พูล

“ตอนนั้นลิเวอร์พูลเก่งมาก แต่หลังจากนั้นก็ห่วยมาตลอดเลย จนปีที่แล้วนี่แหละที่เพิ่งกลับมาได้แชมป์” ซุปเล่าอย่างติดตลกถึงการเชียร์ทีมรักที่พอจะยิ้มออกเมื่อปีก่อน แต่ระหว่างทางเหล่านั้นเองที่ความหลงใหลในฐานะ ‘เด็กหงส์’ ทำให้เขาลงลึกกับฟุตบอลมากขึ้นเรื่อยๆ

จนลิเวอร์พูลนี่เองที่เป็นเชื้อไฟของอีกความชอบที่เกิดขึ้นในเวลาต่อมา

สะสมพบประเสริฐ

ไม่ใช่แค่การ์ด แท้จริงซุปเริ่มสะสมของต่างๆ เกี่ยวกับฟุตบอลมานานแล้ว

ในออฟฟิศของเขาที่เรานั่งคุยกันตอนนี้มีเสื้อนักฟุตบอลพร้อมลายเซ็นใส่กรอบติดผนังโชว์ละลานตา ไล่มาตั้งแต่นักเตะจากทีมขวัญใจของเขาอย่าง Steven Gerrard, Sadio Mané ไปจนถึงนักเตะระดับโลกอย่าง Pelé และ Diego Maradona รวมถึงรองเท้าสตั๊ดพร้อมลายเซ็นของ Cristiano Ronaldo ที่วางอยู่ไม่ไกลนัก ทั้งหมดนี้เป็นหลักฐานอย่างดีถึงจิตวิญญาณนักสะสมในตัว

“ไม่รู้จะอธิบายยังไง แต่พอมีแพสชั่นกับฟุตบอลมาก เวลาเห็นนักเตะคนไหนที่เจ๋งมากๆ ผมก็อยากเก็บของของเขา ดังนั้นพอตัวเองโตขึ้นและเริ่มจ่ายไหวผมก็เริ่มหาของเหล่านี้มาสะสม

“แต่สำหรับการ์ดนักฟุตบอล ผมเพิ่งรู้จักเมื่อไม่นานนี้เอง มันเริ่มจากแพสชั่นและอินเทอร์เน็ต”

เช่นเดียวกับคนบ้าบอลทั่วไป ซุปเล่าว่าในแต่ละวันเขาจะเสพข่าวและคอนเทนต์ฟุตบอลเป็นประจำ กระทั่งวันหนึ่งเมื่อหลายปีก่อนที่เขาเข้ายูทูบเพื่อดูคลิปคอนเทนต์ฟุตบอลตามปกติ แต่แล้วในช่องวิดีโอแนะนำทางขวาของหน้าจอกลับปรากฏวิดีโอการเปิดกล่องการ์ดนักฟุตบอลขึ้นมา เขาจึงกดเข้าไปดูโดยที่ไม่รู้เลยว่านั่นจะเป็นจุดเริ่มต้นของของสะสมอีกหลายพันชิ้นที่จะตามมา

“มันเป็นความรู้สึกตื่นตาตื่นใจนะ ถึงครั้งแรกที่เห็นคลิปผมจะตั้งคำถามว่า ‘อะไรวะเนี่ย การ์ดเนี่ยนะ’ แต่พอลองดูไปเรื่อยๆ ผมเริ่มรู้สึกว่ามันเจ๋งดี ได้ลายเซ็นหรือชิ้นส่วนเสื้อของนักฟุตบอลไว้กับตัวด้วย ผมเลยลองสั่งกล่องการ์ดมาสุ่มดูบ้าง”

อธิบายอย่างเข้าใจง่าย ตามปกติการ์ดนักฟุตบอลจะจัดจำหน่ายในรูปแบบกล่อง แต่ละกล่องจะมีการ์ดข้างในหลายใบ ซึ่งกล่องแต่ละรุ่นก็จะมีคุณภาพของการ์ดและราคาที่แตกต่างกันออกไป เช่น ขนาดของการ์ดสี่เหลี่ยมที่มีความกว้าง ยาว หนาไม่เท่ากัน กล่องที่รุ่นแพงหน่อยการ์ดก็ยิ่งสวย หรือกล่องรุ่นที่ผลิตขึ้นมาในวาระพิเศษ เช่น ฟุตบอลโลก ทั้งหมดนี้ทำให้การ์ดแต่ละกล่องมีความพิเศษในตัว แต่สิ่งที่ทำให้การ์ดนักฟุตบอลพิเศษเพิ่มขึ้นไปอีกคือการ์ดพิเศษที่ซ่อนตัวอยู่ในแต่ละกล่องต่างหาก

แม้ในกล่องแต่ละรุ่นจะมีจำนวนการ์ดไม่เท่ากัน บางกล่องอาจมีกว่าร้อยใบ หรือบางกล่องอาจมีแค่หลักสิบ แต่สิ่งที่ทำให้คนรักการ์ดฟุตบอลสนใจนั้นเป็นการ์ดพิเศษที่แต่ละกล่องจะการันตีว่ามีอย่างน้อย 1 ใบเสมอ เช่น การ์ดที่มีลายเซ็นที่นักฟุตบอลตัวจริงเซ็นกับมือ หรือการ์ดที่มีชิ้นส่วนเสื้อที่นักฟุตบอลคนนั้นเคยใส่

ความลุ้นเกิดขึ้นตรงนี้นี่เอง เพราะบริษัทจำหน่ายการ์ดจะบอกแค่รายชื่อว่าในกล่องนี้สามารถลุ้นลายเซ็นหรือชิ้นส่วนเสื้อของใครได้บ้าง คนที่ซื้อไปจึงไม่มีทางรู้เลยว่าการ์ดพิเศษที่บรรจุอยู่ด้านในเป็นการ์ดของนักฟุตบอลคนไหน ใช่คนที่เราต้องการหรือเปล่า พูดง่ายๆ–ทุกอย่างขึ้นอยู่กับดวงล้วนๆ

“กล่องแรกที่ผมสั่งมาเป็นรุ่น Futera สำหรับฟุตบอลโลกปี 2016 ราคากล่องน่าจะอยู่ที่ 6,000 บาท สาเหตุเพราะผมอยากได้การ์ดของนักฟุตบอลทีมชาติอังกฤษ Jordan Henderson (กัปตันทีมลิเวอร์พูล)”

“สุดท้ายได้ไหม” เราถาม

“ไม่ได้ และที่ได้มาก็ค่อนข้างห่วยด้วย” ซุปตอบพร้อมหัวเราะแห้งก่อนอธิบายต่อ

“ผมได้ลายเซ็นของ Grzegorz Krychowiak มา เฟลมาก นั่นไม่ใช่การ์ดที่ดีเลย เปรียบเทียบให้เข้าใจคือการ์ดนี้ราคาประมาณ 300 บาทเอง เพราะเขาไม่ใช่นักฟุตบอลที่คนนิยม แต่สิ่งที่ดีคือผมได้เห็นกับตาเป็นครั้งแรกว่าการ์ดมันสวย มันเท่ ยิ่งพอเอามาตั้งเรียงกัน ผมว่ามันเจ๋ง อยากหยิบขึ้นมาดูตลอด อยากเจอคอมมิวนิตี้ที่คุยกันเรื่องนี้ 

“เหมือนการ์ดเริ่มสร้างคุณค่าทางใจกับผมตั้งแต่ครั้งแรกที่เปิดกล่องลุ้นอยู่คนเดียว ผมเลยยังไปต่อ”

Sup-per Collector

พอสุ่มกล่องเปิดแล้วไม่ได้ดั่งใจ นั่นเองที่ทำให้ซุปศึกษาและหาวิธีสะสมการ์ดนักฟุตบอลด้วยวัฒนธรรมในวงการที่เรียกว่า ‘การเบรก’

การเบรกคือการรวมกลุ่มของนักสะสมเพื่อหารค่ากล่อง โดยแต่ละคนจะจองการ์ดทีมที่ตัวเองชอบไว้ก่อน ยกตัวอย่างเช่น กล่องรุ่น Futera ฟุตบอลโลกปี 2016 ที่มีการ์ดนักฟุตบอลจาก 32 ประเทศ

ตามปกติถ้าเราซื้อกล่องการ์ดมาเปิดคนเดียว การ์ดทุกใบก็จะเป็นของเราไม่ว่าการ์ดนั้นจะเป็นนักฟุตบอลของประเทศไหน แต่การเบรกคือการที่นักสะสมรวมตัวกันจ่ายค่ากล่องโดยแต่ละคนจะจองการ์ดของแต่ละประเทศไว้ก่อนเปิด

ยกตัวอย่างเช่นซุปที่จองเฉพาะการ์ดนักเตะทีมชาติอังกฤษไว้ ดังนั้นเมื่อถึงคราวเปิด ไม่ว่าการ์ดทั้งหมดจะออกมามีใครบ้าง แต่การ์ดที่เป็นนักเตะทีมชาติอังกฤษทุกใบจะเป็นของซุป กล่าวคือเขายังได้ลุ้นเหมือนเดิม เพราะก็ไม่มีอะไรการันตีอยู่ดีว่าการ์ดทีมชาติอังกฤษที่ออกมาจะเป็นนักฟุตบอลคนที่เขาต้องการหรือเปล่า เพียงแค่การเบรกนี้จะจำกัดสิ่งที่จะได้ให้เป็นการ์ดที่เฉพาะทีมมากขึ้นในราคาที่ถูกลง

และนั่นเองที่ทำให้จักรวาลนักสะสมของเขาเริ่มต้นอย่างรวดเร็ว เพราะไม่นานเลยหลังจากได้การ์ดของเกอร์เซกอร์ซ การ์ดนักเตะที่เขาอยากได้ก็ตามมาติดๆ

“ผมเล่นเบรกกับฝรั่งที่เปิดกล่องนี้ จำได้ว่าลงทีมชาติอังกฤษไว้ในราคา 2,000-3,000 บาทแล้วมานั่งดูเขาเปิดแบบไลฟ์ ปรากฏว่าผมได้ลายเซ็นของจอร์แดน เฮนเดอร์สัน ในรุ่นนั้นที่มีแค่ 200 ใบในโลก

“ผมดีใจสุดๆ ด้วยความที่เล่นกับต่างประเทศผมเลยต้องรอหนึ่งเดือนกว่าการ์ดจะส่งมาถึง จำได้ว่านับวันรอเลย พอมาถึงแล้วเปิดดูก็ยิ่งรู้สึกว่ามันใช่ อยากอวดเพื่อนทุกคนว่าได้สิ่งนี้ มันเต็มไปด้วยความรู้สึก หลังจากนั้นผมจึงสะสมมาเรื่อยๆ”

ตัดภาพมาที่ปัจจุบัน คงไม่เกินไปนักที่จะบอกว่าสิ่งที่ซุปมีสามารถเรียกว่า ‘โกดังเก็บการ์ด’ 

จากจอร์แดน เฮนเดอร์สัน ความชอบและแพสชั่นพาเขาให้ไล่เก็บการ์ดไปไม่หยุดฉุดไม่อยู่ และไม่ได้จำกัดอยู่แค่นักเตะทีมลิเวอร์พูลเท่านั้น ซุปพยายามเก็บการ์ดนักเตะทุกคนที่เขาชอบและสนใจ 

เมื่อเจอกล่องที่มีการ์ดที่ถูกใจ ซุปมักจะเล่นเบรกเป็นประจำแม้ผลประกอบการแต่ละครั้งของเขาจะได้บ้างเสียบ้าง หรือถ้ามีการ์ดใบไหนที่เขาอยากได้จริงๆ ถ้ามีทุนและเล็งเห็นว่าราคาเหมาะสม เขาก็จะซื้อแยกเป็นใบจากเว็บไซต์ eBay เพื่อมาประดับในคอลเลกชั่นของตัวเองเป็นประจำ เพราะ ‘ของมันต้องมี’

เช่นครั้งหนึ่งเขาอยากได้การ์ดนักเตะชื่อดังในอดีตอย่าง Luís Figo มาก ซุปก็ไปเล่นเบรกจนได้มา แต่การ์ดรุ่นนั้นยังมีนักเตะในอดีตอีกหลายคนที่ชื่อเข้าขั้นระดับตำนาน เขาจึงไปไล่เก็บไล่ซื้อจนครบคอลเลกชั่น หรือการ์ดนักเตะไทยที่ค้าแข้งอยู่ในประเทศญี่ปุ่นในปัจจุบัน ซุปก็มีเช่นกัน

“ก่อนหน้านี้ผมไม่เคยแคร์เลยนะว่าการ์ดใบนั้นราคาจะขึ้นไหม แพงไปหรือเปล่า ด้วยความที่การ์ดนักฟุตบอลยังไม่บูมด้วย ดังนั้นถ้าจ่ายไหวผมก็จะซื้อ เพราะความคุ้มค่าเกิดขึ้นในตอนที่เราได้มันมาสะสมแล้ว สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นเป็นโบนัสมากกว่า”

และเรื่องราวที่ว่าเกิดขึ้นเมื่อปีก่อนนี่เอง

เปิดการ์ดที่หมอบไว้

วงการการ์ดฟุตบอลเป็นความชอบเฉพาะทางอยู่นาน กระทั่งเมื่อปีที่แล้วที่การ์ดฟุตบอลเริ่มบูมสุดๆ

ซุปทบทวนให้เราฟังว่ากระแสนี้เกิดขึ้นครั้งแรกจากยูทูบเบอร์ชื่อดังช่อง Gary Wee ที่ออกมาบอกว่าการ์ดนักฟุตบอลเป็นหนึ่งในของสะสมในโลกที่มีมูลค่าน้อยกว่าที่ควร (undervalue) ที่สุด ทั้งที่ฟุตบอลเป็นกีฬาระดับโลกแต่มูลค่าและราคาของการ์ดนักฟุตบอลกลับไม่แปรผันตรงกับความนิยมของคน ดังนั้นถ้าใครมองหาโอกาสในการสะสมเพื่อลงทุน นี่ถือเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ

จากตรงนั้นเอง กระแสการ์ดนักฟุตบอลก็ค่อยๆ เริ่มก่อตัวและแทรกซึมในเมืองไทยเรื่อยๆ กระทั่งเมื่อต้นปีที่มีข่าวคนไทยขายการ์ดโปเกมอนได้ 14 ล้านบาท การ์ดนักฟุตบอลก็กลายเป็นที่หมายปองมากขึ้นในทันที

และแน่นอน ตามหลักของกลไกตลาดที่เมื่อความต้องการมาก ราคาก็จะสูงขึ้นตามไปด้วย

“หนึ่งปีที่ผ่านมา การ์ดหลายกล่องราคาสูงขึ้นไปกว่า 300 เปอร์เซ็นต์หรือมากกว่านั้น อย่างกล่องรุ่น World Cup 2018 ที่ตอนเริ่มขายราคา 3,500-4,000 บาทต่อกล่อง แต่ตอนนี้กล่องนี้ราคาแสนกว่าบาทแล้วเพราะมีลุ้นว่าคุณจะได้การ์ด Kylian Mbappé ซึ่งมีราคา 3 แสนกว่าบาท

“หรืออย่างการ์ดลายเซ็นของ Erling Haaland ที่ก่อนหน้านี้ไม่มีราคาเท่าไหร่ ล่าสุดนี้เพิ่งมีคนขายในเว็บไซต์ eBay ไปในราคา 2 ล้านกว่าบาท พอสถานการณ์เป็นแบบนี้คนที่สะสมมาก่อนเลยรวยทันที”

“ในฐานะนักสะสมที่อยู่มาก่อนกระแส เห็นแบบนี้แล้วรู้สึกยังไง” เราสงสัย

“ต้องบอกก่อนว่าทุกวันนี้ผมมองตัวเองเป็นนักสะสม 80 เปอร์เซ็นต์ อีก 20 เปอร์เซ็นต์ผมเป็นนักลงทุนในวงการนี้ ที่ทำไปก็เพื่อจะได้มีทุนมาซื้อของที่อยากสะสม ดังนั้นถ้าถามผม ผมไม่คิดอะไร มันก็เป็นสิทธิของแต่ละคนที่จะเข้ามา ไม่ผิดนะที่ทุกคนอยากเป็นมิสเตอร์ 14 ล้าน แต่ที่ผมทำได้คงเป็นแค่การเตือนเท่านั้นเอง 

“ทุกการลงทุนมีความเสี่ยงและทุกความเสี่ยงมีแมงเม่า วงการการ์ดนักฟุตบอลก็เช่นกันที่มีการซื้อที่แพงเกินจริงหรือการถูกหลอกให้ขายถูกเกินไป นี่เป็นสิ่งที่น่ากลัวมากถ้าคุณไม่รู้มูลค่าจริง ต่างกับคนที่เขาดูบอลอยู่แล้วที่จะรู้ว่านักเตะคนไหนน่าสนใจหรือนักเตะคนไหนที่เป็นดาวรุ่ง ดังนั้นถ้าแนะนำได้ผมอยากบอกว่าอย่าไปบ้าตามในสิ่งที่เราไม่รู้เลย อย่าคิดในมุมนักลงทุนขนาดนั้น คุณเริ่มต้นในฐานะนักสะสมดีกว่า”

พูดกันแบบไม่มีกั๊ก กระแสที่เกิดขึ้นทำให้กองการ์ดของซุปมีมูลค่ามากขึ้นหลายเท่าตัว หลายๆ ใบที่ตั้งโชว์หรือที่เก็บไว้นั้นสามารถทำเงินก้อนใหญ่ได้สบายๆ เช่น การ์ดของเอ็มบัปเป้ที่ปัจจุบันมีราคา 3 แสนบาท ซุปก็มีเก็บไว้เพื่อเก็งกำไรเกือบสิบใบ แต่กับใบที่มีความหมายจริงๆ เขาบอกกับเราว่ายังไงก็คงไม่ขาย ซึ่งเป็นสิ่งที่เขาอยากบอกนักสะสมหน้าใหม่ที่อยากลงทุนในวงการนี้

“อย่าเพิ่งรีบร้อน คุณลองซื้อมาก่อนสัก 3-5 ใบก็ได้ แล้วลองถามตัวเองว่าชอบไหม อยากอวดคนอื่นหรือเปล่า หรือว่าซื้อมาปุ๊บคุณก็เก็บเข้าลิ้นชัก ไม่มีแพสชั่นใดๆ ต่อมัน ที่อยากให้ลองเริ่มต้นแบบนี้เพราะอย่างน้อยถ้าเป็นแบบแรก ในวันที่ราคาการ์ดอาจไม่ได้สูงคุณก็ยังมีความรู้สึกดีที่ได้สะสมเป็นพื้นฐาน สำหรับผม การ์ดนักฟุตบอลเป็นเรื่องของแพสชั่นแบบนั้น ทุกวันนี้เวลาเดินผ่านตู้โชว์ผมยังหยุดดู ว่างๆ ผมก็หยิบของสะสมขึ้นมาดูเป็นประจำ

“อาจมีหลายคนไม่เข้าใจว่ากระดาษเป็นแผ่นๆ จะเป็นของสะสมได้ยังไงนะ มันจะมีราคาแค่ไหนกันเชียว แต่ทั้งหมดนั้นจะไม่สำคัญเลยถ้าคุณเองชอบมัน คนเราอินกับของต่างกันได้ คนอื่นไม่เข้าใจก็ไม่เป็นไร ขอแค่คุณรู้สึก nice to have ก็พอ ถ้าคุณตอบตัวเองตรงนี้ได้ผมว่าจะดีมากๆ เพราะคุณจะเป็นนักสะสมตัวจริงที่มีความสุข” 

ของสะสมระดับซูเปอร์ซับที่ซุปอยากอวด

การ์ดนักฟุตบอล สตีเวน เจอร์ราร์ด

“นี่เป็นการ์ดที่มีเพียง 10 ใบในโลก เป็นการ์ดที่เจอร์ราร์ดเซ็นลงบนการ์ดจริงๆ ซึ่งจะมีคุณค่าทางใจและราคามากกว่าการเซ็นบนสติ๊กเกอร์แล้วเอามาแปะบนการ์ดอีกที รวมถึงชิ้นส่วนเสื้อที่อยู่บนการ์ดนี้ก็เป็นลายที่สวยมาก ยิ่งเป็นทีมลิเวอร์พูลด้วย ใบนี้จึงมีคุณค่าทางใจมาก”

การ์ดนักฟุตบอล A.C. Milan 8 คนในใบเดียว

“อยากอวดชิ้นนี้เพราะหายากมากกกกก (ลากเสียงยาว) การ์ดที่มีลายเซ็น 8 คนแบบนี้หาได้จากกล่องที่แพงที่สุดเท่านั้น ผมได้ของทีมเอซีมิลานมา นักเตะทั้ง 8 คนนี้ (Roberto Baggio, Paolo Rossi, Paolo Maldini, Roberto Donadoni, Ruud Gullit, Andriy Shevchenko, Franco Baresi และ Frank Rijkaard) เป็นนักฟุตบอลในยุคเก่าที่ผมทันดูพวกเขาเล่นพอดี พอได้มาเลยมีความสุขมาก”

การ์ดนักฟุตบอล โรนัลโด

“นี่คือการ์ดโรนัลโดที่มีใบเดียวในโลก เพราะในรุ่นนี้มีแค่ใบเดียวเท่านั้น ความพิเศษคือยุคหลังๆ ต่อให้เป็นรุ่นอื่น โรนัลโดก็มักเซ็นลายเซ็นว่า R9 ดังนั้นจะหาแบบที่เซ็นเต็มๆ ว่า ‘Ronaldo’ แบบใบนี้ถือเป็นเรื่องยากแล้ว ใบนี้เลยยิ่งพิเศษเข้าไปใหญ่ มีคนติดต่อขอซื้อหลายครั้งอยู่เหมือนกัน ล่าสุดคือหนึ่งล้านบาท แต่ผมไม่ขายนะ (ยิ้ม)”

The post ซุป 12TH MAN นักสะสมการ์ดฟุตบอล ผู้ครอบครองการ์ดราคา 1 ล้านบาทที่ทั่วโลกตามหา appeared first on a day magazine.

Scene 0 : อารัมภบท มาร์เวล

“การสะสมของเกี่ยวกับ Marvel เป็นกิเลสอย่างหนึ่ง มาร์เวล

ไม่ใช่แค่ ‘สะสม’ แต่เรียกว่า ‘ถลำลึก’ 

ก้าวขาเข้าไปแล้วถอยหลังออกมาไม่ได้”

คำโปรยนี้ปรากฏขึ้นพร้อมกับภาพหุ่นจำลอง X-Men ในตู้กระจกใส กล้องค่อยๆ ซูมออกจากหุ่นจนมองเห็นภาพกว้าง คือห้องสตูดิโอที่เต็มไปด้วยของเล่น หนังสือการ์ตูน และสิ่งของมากมายที่ล้วนเกี่ยวข้องกับค่ายมาร์เวลไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง

นี่คือพื้นที่ส่วนตัวของ ต้น–ยุทธศักดิ์ รักแคว้น กราฟิกดีไซเนอร์ผู้สะสมสิ่งของเกี่ยวกับมาร์เวล หนึ่งในค่ายผลิตสื่อบันเทิงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งยุค 

กว่า 80 ปีในวงการคอมิก มาร์เวลได้สร้างคาแร็กเตอร์ซูเปอร์ฮีโร่นับหมื่นตัวออกมาเสิร์ฟความบันเทิงให้คนทั่วโลก ความคลาสสิกของมันถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น และได้ต่อยอดสู่สื่อรูปแบบอื่นจนสามารถขยับขยายฐานแฟนคลับได้อย่างมหาศาล

หากพิจารณาจากของสะสมในห้องแล้ว ยุทธศักดิ์คือคนที่ควรถูกเรียกว่าผู้คลั่งไคล้ในของสะสมมาร์เวลอย่างไร้ข้อกังขา ยิ่งไปกว่านั้น นอกจากจำนวนที่มากล้นและความหายากของของแต่ละชิ้น เส้นทางในการได้มานั้นยังสนุกสนานไม่ต่างจากเรื่องราวมหัศจรรย์ในจักรวาลมาร์เวลเลย

ถ้าคุณอยากรู้ รีบสวมชุดซูเปอร์ฮีโร่ประจำตัว แล้วโดดไปคุยกับเขาพร้อมกับเราเลย 

ลุย!

Scene 1 : การปรากฏตัวครั้งแรกของ X-Men มาร์เวล

ภายใน / ห้องเก็บของสะสมมาร์เวล / เช้า

ชู่ว!

เราค่อยๆ ก้าวเท้าเข้ามาในห้องสตูดิโอ ผ่านลังเก็บหนังสือการ์ตูนที่วางอย่างเป็นระเบียบบนชั้น ของเล่นและฟิกเกอร์จำนวนมากกระจายอยู่เต็มห้อง โปสเตอร์หนังยึดที่ว่างบนผนังไปจนเกือบหมด ในที่สุดเราก็มาหยุดอยู่ด้านในสุด ณ โต๊ะทำงานของเจ้าของคลังสมบัติทั้งหมดนี้ ซึ่งเขาได้นั่งรออยู่ก่อนแล้ว 

แม้แต่กรอบรูปเหนือศีรษะของเขายังเป็นหน้ากระดาษ จากการ์ตูนที่ถูกเก็บรักษาไว้อย่างดี ยุทธศักดิ์ทักทายเราอย่างเป็นมิตร ส่วนเราไม่รอช้าเอ่ยปากถามถึงที่มาของความชอบในสิ่งนี้

“ก่อนจะชอบมาร์เวล เราติดตามการ์ตูนญี่ปุ่นมาก่อน ตอนประถมจะชอบซื้อพวกนิตยสาร Boom หรือ THE TALENT รวมการ์ตูนญี่ปุ่นรายสัปดาห์จากร้านหน้าโรงเรียนมาอ่าน โตมาเป็นวัยรุ่นก็เริ่มเก็บพวกกันดั้มบ้าง

“เราเพิ่งเริ่มสนใจมาร์เวลจากการดู The Incredible Hulk ตอนแรกไม่ได้สนใจฮัล์กด้วยซ้ำ แต่เพราะเป็นแฟนคลับของ Edward Norton เลยเปิดดู ปรากฏว่าสนุกดี เราเลยนึกได้ว่าตอนเด็กๆ ก็เคยดูแอนิเมชั่นเรื่อง X-Men ที่ฉายทางช่อง 7 เลยเริ่มรู้สึกชอบและเริ่มสะสมของเกี่ยวกับมาร์เวล แต่ก็แค่ของเล็กๆ น้อยๆ ไม่ได้จริงจังเท่าไหร่

“เรามาคลิกกับมันจริงๆ ตอนช่วงปี 2555 ที่หนังเรื่อง The Avengers เข้าฉาย เราชอบมาก ประกอบกับช่วงนั้นทำงานแล้ว เราเลยมีกำลังซื้อของเล่นต่างๆ และตามเก็บมาตั้งแต่นั้น”

ในช่วงแรกยุทธศักดิ์พยายามเก็บสะสมสิ่งของทุกอย่างของตัวละครทุกตัว จนกระทั่งถึงจุดหนึ่งที่เขาตระหนักว่าการตามทุกเรื่องนั้นยากเกินไป สุดท้ายยุทธศักดิ์จึงลดกรอบความสนใจของตัวเองเหลือแค่ X-Men ซึ่งเป็นเรื่องที่เขาชื่นชอบมากที่สุดจากทั้งหมด โดยเฉพาะผู้นำของทีมอย่าง Cyclops ผู้สามารถปล่อยแสงเลเซอร์จากดวงตาเพื่อพิฆาตเหล่าร้าย

“เราชอบไซคลอปส์เพราะเขาเป็นตัวละครที่มีมิติความเป็นมนุษย์จริงๆ มีรัก โลภ โกรธ หลง เจ้าชู้ และบางครั้งก็เห็นแก่ตัว ไม่สนใจคนอื่น แตกต่างจากพระเอกหลายคนในการ์ตูนญี่ปุ่นค่าย Shonen Jump ที่รักพวกพ้องและเสียสละ เป็นคนดีจนเกินจริง

“จากแต่ก่อนที่เก็บทั้งจักรวาลมาร์เวล ถึงตอนนี้เราสะสมแค่ของไซคลอปส์และ X-Men เท่านั้น”

Scene 2 : เรียนรู้วิชาการอ่านคอมิก

ภายใน / ด้านหน้าชั้นวางคอมิก / บ่าย

ตู้ม! 

แสงเลเซอร์จากตาของไซคลอปส์ยิงใส่ภาพความทรงจำวัยเด็ก ภาพตัดมาตอนที่ยุทธศักดิ์ได้รู้จักและพบเจอกับคอมิกอย่างไม่ทันตั้งตัว

“เราเริ่มจากเก็บฟิกเกอร์ พอมีเยอะขึ้นก็เริ่มหาข้อมูลของแต่ละตัวละครก่อนจนรู้จักจักรวาลมาร์เวลมากขึ้น ผสมกับอ่านเรื่อง X-Men ที่เราชอบด้วย ไปๆ มาๆ เลยรู้ตัวว่าชอบคอนเทนต์ของเรื่องมากกว่าฟิกเกอร์ที่อาจเป็นเพียงเปลือกของเนื้อหา ดังนั้นการสะสมคอมิกจึงตอบโจทย์เรามากกว่า”

ตั้งแต่นั้นยุทธศักดิ์จึงกลายเป็นแฟนคอมิกตัวยง โดยติดตาม X-Men เพียงเรื่องเดียวพร้อมกับอีเวนต์หลัก (โดยปกติคอมิกของมาร์เวลจะมี ‘อีเวนต์’ หรือเหตุการณ์หลักเกิดขึ้นในช่วงต้นปีกับปลายปี คล้ายกับปมเรื่องก้อนใหญ่ที่กำหนดทิศทางของคอมิกทุกเรื่องในช่วงนั้น ระหว่างอีเวนต์หลักกำลังดำเนินไป มาร์เวลก็จะออกคอมิกที่เป็น side story ของแต่ละตัวละครย่อยเป็นเล่มๆ ซึ่งเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกัน) โดยมีภารกิจเป็นการตามเก็บคอมิก X-Men ฉบับที่มีการปรากฏตัวของตัวละครหลักเป็นครั้งแรก รวมถึงฉบับเก่าหายากจากช่วงปี 2506-2534 หรือที่เรียกว่า Silver Age ถึง Bronze Age

“เพราะมาร์เวลเป็นอุตสาหกรรมใหญ่และผลิตคอมิกออกมาเยอะมาก เดือนหนึ่งอาจจะออกมาเป็นร้อยเล่ม ถ้ามีเงินเราสามารถซื้อได้หมดก็จริง แต่ถ้าตามอ่านหมดคงไม่ต้องทำงานทำการแล้ว (หัวเราะ) ถ้าเราอยากรู้อะไรเพิ่มเติมเกี่ยวกับเล่มอื่นถึงจะไปตามอ่านรีวิวบทสรุปจากในเว็บไซต์ต่างประเทศแทน

“นอกจากมาร์เวล เราก็ติดตามงานจากค่ายอื่นๆ อย่าง DC ด้วยเหมือนกัน เพราะเราต้องทำเพจซื้อ-ขาย 616 Comics เลยต้องอัพเดตข้อมูลว่าไปถึงไหนแล้ว เหตุผลที่เมื่อ 2 ปีก่อนมาทำจริงจังเพราะอยากระบายคอมิกที่ไม่ใช่ X-Men ออกบ้าง อีกอย่างเรารู้สึกว่าในไทยไม่มีแหล่งซื้อ-ขายคอมิกที่จริงจัง ถ้าอย่างนั้นเราเปิดเองเลยก็แล้วกัน”

การชอบอ่านคอมิกยังมีส่วนที่เกี่ยวข้องกับอาชีพกราฟิกดีไซเนอร์ของยุทธศักดิ์อีกด้วย เพราะเขาชอบ typography เมื่อได้พบกับดีไซน์หลายๆ อย่างที่น่าสนใจจากคอมิก เขาจะเก็บสะสมเป็นคลังไอเดียไว้ใช้ในการวางเลย์เอาต์ แถมเขายังเคยคิดจะสมัครงานที่ Marvel Comics ในตำแหน่ง letterer หรือคนออกแบบตัวอักษรเอฟเฟกต์ในการ์ตูนอีกด้วย

Scene 3 : ภารกิจพลิกจักรวาลตามล่าของสะสมมาร์เวล

ภายนอก / สถานที่รวมพลคนชอบมาร์เวล / เย็น

วาร์ป! 

ยุทธศักดิ์พาเรานั่งยาน X-Jet ของเหล่า X-Men ย้อนเวลาไปดูประสบการณ์อันตื่นตาที่การเป็นนักสะสมนำพาเขาไปเจอ

“ช่วงแรกที่สะสมแค่ฟิกเกอร์ตัวละคร Avengers เราถ่ายรูปคอลเลกชั่นแบบจัดแสงดีๆ ส่งประกวดจนชนะรางวัลและได้เป็นตัวแทนของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปร่วมงาน ‘Avengers: Age of Ultron’ Press Conference ที่เกาหลีใต้ฟรีๆ เลย”

สิทธิพิเศษที่เขาได้จากงานครั้งนั้นคือการได้กระทบไหล่นักแสดงระดับโลกผู้เล่นหนังในค่ายอย่าง Robert Downey Jr. ผู้สวมบท Iron Man ทั้งยังได้โปสเตอร์พร้อมลายเซ็นนักแสดงเรื่อง Captain America: The Winter Soldier ติดตัวกลับบ้านมาด้วย

นอกจากนี้ยังมีเหตุการณ์หลายอย่างที่ทำให้ยุทธศักดิ์ฟลุกเจอกับของสะสมดีๆ โดยไม่รู้ตัว ตัวอย่างที่น่าอิจฉาของคนอ่านการ์ตูนคงเป็นการได้เจอคอมิกฉบับพิเศษที่ Stan Lee ทำร่วมกับ Kiss วงดนตรีอเมริกันร็อก ชื่อ Marvel Comics Super Special #1 KISS หรือแม้แต่เล่มหายากอย่าง Deadpool Kills the Marvel Universe ยุทธศักดิ์ก็ได้มาในราคาที่ถูกเป็นพิเศษจากร้านหนังสือเก่าแห่งหนึ่งในโตเกียว

“ขึ้นชื่อว่าของสะสม พอเราจะหาซื้อใช่ว่าจะมีให้ซื้อ บางทีเราต้องรอจังหวะคนปล่อย อย่างการ์ด Spider-Man พร้อมลายเซ็นสแตน ลี กว่าจะได้ของมาเราต้องตื๊อเจ้าของอยู่เป็นปี”

แน่นอนว่าย่อมมีวันที่เขาผิดหวัง อดได้สินค้าในเว็บไซต์ซื้อ-ขาย แต่เขาก็มีอะไรเจ๋งๆ มากมายในคอลเลกชั่น ซึ่งหนึ่งในความสุดยอดที่ทำเอาเราตื่นตาตื่นใจมากคือคอมิก X-Men ฉบับแรกที่เขาถือไปให้สแตน ลี เซ็นด้วยตัวเอง

“ช่วงก่อนงาน Tokyo Comic Con 2016 ไม่นาน อยู่ดีๆ ก็มีเซอร์ไพรส์กะทันหันว่าสแตน ลี จะมาร่วมงาน เราเลยกัดฟันซื้อตั๋วเครื่องบินไปคนเดียวเพราะไม่มีเพื่อนคนไหนว่างเลย ซึ่งเราตัดสินใจถูกมากที่ไปเพราะไม่กี่ปีต่อมาเขาเสียชีวิต”

แม้จะเป็นการลงทุนที่ใช้เงินสูงแต่อย่างน้อยเขายังได้รางวัล เป็นโอกาสครั้งหนึ่งในชีวิตที่ได้ถ่ายรูปคู่กับผู้สร้างมาร์เวลและได้โบนัสพิเศษเป็นสังคมคนที่ชื่นชอบในสิ่งเดียวกัน

“เวลาไปต่างประเทศเราได้เพื่อนใหม่เยอะมาก โชคดีที่เดี๋ยวนี้เราใช้เฟซบุ๊กติดต่อกัน ใครอยากได้หรือหาอะไรอยู่ก็สามารถจัดส่งถึงกันได้หมด กลายเป็นคอมมิวนิตี้ใหญ่ที่ทุกคนสนิทกันง่ายมาก”

Scene 4 : รางวัลของความคลั่งไคล้

ภายใน / ห้องเก็บของสะสมมาร์เวล / กลางคืน

กลับมาสู่โลกปัจจุบันในปี 2562

ยุทธศักดิ์พยายามตามอ่านคอมิก X-Men ทุกเล่มที่ออกมาแต่ยังไม่ครบสักที จนเมื่อไม่นานมานี้เขาเจอคอมิก 2 เล่มคือ The Incredible Hulk #180 และ #181 ที่ Wolverine ปรากฏตัวครั้งแรกในโลกออนไลน์โดยบังเอิญ กลายเป็นว่าคอลเลกชั่นหนึ่งที่รวมการเปิดตัวฮีโร่หลักๆ ของ X-Men ได้คอมพลีตเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

“เราโชคดีที่หาความชอบของตัวเองเจอ ดังนั้นการสะสมของเราเลยหยุดอยู่ที่ X-Men กับไซคลอปส์ แต่ถ้ามีอะไรใหม่ๆ สวยๆ ออกมาคงเก็บอยู่บ้าง อย่างตอนนี้ X-Men กลับมาร่วมผลิตสินค้ากับ MCU อีกรอบ มีฟิกเกอร์คอลเลกชั่นใหม่ออกมาอีก เพราะฉะนั้นคงมีเรื่องให้เสียเงินอยู่เรื่อยๆ ยังไม่หยุดสะสมหรอก

“เราไม่ได้ชอบคอมิกเพราะมันเป็นซูเปอร์ฮีโร่อย่างเดียว แต่มันยังสนุกด้วยความ timeless ที่เนื้อเรื่องพลิกไปมาปรับตามบริบทของยุคสมัยตลอด เช่น Captain Marvel และ Iceman ที่เป็น LGBTQ+ ตอนนี้เรายังอยากรู้ว่าตัวละครจะทำอะไรต่อไป มีเรื่องให้ติดตาม แม้วันหนึ่งมันจะเปลี่ยนคอนเทนต์ไปเป็นแนวอื่น แต่ถ้ายังคงแก่นของตัวละครเดิมไว้ เราว่าก็น่าสนุกดีนะ”

แม้การสะสมจะทำให้ยุทธศักดิ์เสียทรัพย์ไปจำนวนมาก ในทางหนึ่ง เขาบอกว่ามันคือการลงทุนทางการเงิน ซึ่งก็คล้ายการหลอกตัวเองเช่นกัน เพราะไม่ว่าราคาจะสูงขึ้นเขาก็ไม่ขายของสะสมเหล่านี้อยู่ดี คนรุ่นแก่กว่าเขาบางคนก็อาจไม่เข้าใจว่าซื้อไปทำไม น่าจะเอาเงินไปลงทุนทำอย่างอื่นมากกว่า ทว่าโชคดีที่คนรอบข้างเขาล้วนเข้าใจ

เพราะสุดท้ายแล้วมันคือการลงทุนในงานอดิเรกที่นำมาซึ่งความสุข

“ทุกวันนี้เราทำงานมาเหนื่อยๆ แต่พอได้อ่านการ์ตูนก็เหมือนได้พักผ่อน เราไม่ได้ทิ้งโลกความจริงไปนะ เราไม่ได้ใช้ชีวิตให้เดือดร้อนอย่างการยอมอดข้าวเพื่อไปซื้อ เพราะไม่ว่ายังไงของสะสมก็คือของสะสม 

“เรายังต้องใช้ชีวิตอยู่ต่อไป แต่อย่างน้อยเราก็ยังได้วิ่งเล่นอยู่ในสนามเด็กเล่นของตัวเองที่ช่วยลดความเครียดในชีวิตจริงของเราได้เสมอ”

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ a day ฉบับ The Collectors อ่านเรื่องของนักสะสมคนอื่นๆ ได้ ที่นี่

The post เปิดโลกของสะสม Marvel ของ ‘ยุทธศักดิ์ รักแคว้น’ แฟนบอยที่เคยบินไปเจอสแตน ลี ตัวเป็นๆ appeared first on a day magazine.

far away…

STAR WARS
COLLECTOR

ความประทับใจของ อาร์ต–อธิศ รุจิรวัฒน์
ต่อ Star Wars หนังไซ-ไฟ
ว่าด้วยเรื่องราวการต่อสู้ในอวกาศ
ระหว่างฝ่ายกบฏและจักรวรรดิเอ็มไพร์
เกิดขึ้นในวัยเด็กของเขา

อาร์ตรู้จักมหากาพย์เรื่องนี้จากหนังสือการ์ตูน
ต่อยอดสู่การดูหนังและสะสมฟิกเกอร์
โดยไม่มีเป้าหมายใด
เพียงใช้ความชอบเป็นแรงผลักดัน

เกือบ 40 ปีผ่านไป
อาร์ตถูกขนานนามว่าเป็น super collector
ผู้สะสมสิ่งของเกี่ยวกับ สตาร์ วอร์ส
ได้มากเป็นอันดับต้นๆ ของเมืองไทย

และนี่คือเรื่องราวของชายผู้หลงใหล
ในมหากาพย์การต่อสู้ระหว่างดวงดาว
จนมันกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต…

Episode I

“Luke, I am your father.”

แม้ไม่เคยดู Star Wars: Episode V The Empire Strikes Back แต่หลายคนน่าจะคุ้นเคยกับประโยคนี้ ตอน Darth Vader พูดประโยคนี้กับ Luke Skywalker บนจอภาพยนตร์ใน พ.ศ. 2526 ใครจะคิดว่ามันจะกลายเป็นซีนไอคอนิกของโลกภาพยนตร์ และทำให้ สตาร์ วอร์ส กลายเป็นหนึ่งในภาพยนตร์ชุดระดับตำนานที่อยู่ในใจใครหลายคนจนถึงปัจจุบัน

อาร์ต–อธิศ รุจิรวัฒน์ รู้จัก สตาร์ วอร์ส ก่อนหน้านั้น ตั้งแต่ตอน Star Wars: Episode IV A New Hope ออกฉายและกวาดรายได้จากทั่วโลกกว่า 500 ล้านเหรียญสหรัฐ ตอนนั้นเขาในวัย 8 ขวบได้ยินกิตติศัพท์ลือเลื่องของหนังอวกาศเรื่องนี้แต่ไม่เคยดูสักที 

ทว่าแทนที่จะเป็นแผ่นฟิล์ม อาร์ตกลับได้สัมผัสความสนุกของ สตาร์ วอร์ส เป็นครั้งแรกบนหน้ากระดาษ 

“ตอนเด็กๆ พ่อไปซื้อหนังสือวิชาการที่ร้าน DK แถวสยามทุกสัปดาห์ เราก็ชอบตามพ่อไปจนเจอหนังสือการ์ตูนคอมิกเล่มหนึ่งที่ก๊อปเนื้อเรื่องของ Star Wars: Episode IV A New Hope แต่เปลี่ยนไดอะล็อกให้เป็นภาษาไทย ราคาไม่ถึง 15 บาท” ไม่รอช้า เขาซื้อหนังสือเล่มนั้นกลับบ้าน และตามประสาเด็กที่ชอบหนังไซ-ไฟฮอลลีวูดเป็นทุนเดิม เขาตกบ่วงความสนุกของสงครามอวกาศเรื่องนี้ทันที

แล้วความชอบก็ต่อยอดมาสู่การสะสม อาร์ตซื้อฟิกเกอร์ สตาร์ วอร์ส ตัวแรกจากห้างในอเมริกาตอนที่เขาตามติดพ่อแม่ไปที่นั่น ช่วงนั้น A New Hope กำลังบูมถึงขีดสุด และบริษัท Kenner ผู้ถือลิขสิทธิ์ของเล่น สตาร์ วอร์ส ยุคนั้นกำลังขายของเล่นได้เป็นกอบเป็นกำแบบที่ไม่เคยมีหนังไซ-ไฟเรื่องไหนทำได้ 

“วันแรกพ่อพาไปเดินห้าง เราไปเจอแผงที่มีฟิกเกอร์ สตาร์ วอร์ส แขวนรวมกันเป็นร้อยๆ ตัว ช่วงนั้นยังไม่เคยดูหนัง อ่านแต่หนังสือการ์ตูน เลยยังไม่รู้จักคาแร็กเตอร์ดีพอ จำได้คร่าวๆ ว่ามีดาร์ธ เวเดอร์ และลุค สกายวอล์กเกอร์ เรามีเวลาแค่แป๊บเดียว เลือกไม่ถูกสักทีก็เลยหยิบตัวนี้เพราะชอบคาแร็กเตอร์ที่ไม่ได้เป็นแค่คนธรรมดา นึกว่าเป็น Stormtrooper แต่มารู้ทีหลังว่าเป็น Snowtrooper” 

อาร์ตขยายความว่าสตอร์มทรูปเปอร์กับสโนว์ทรูปเปอร์เหมือนกันตรงที่พวกเขาต่างเป็นทหาร แต่ต่างกันที่ชุดเกราะที่แปรผันไปตามสิ่งแวดล้อมรอบข้าง ถ้าสตอร์มทรูปเปอร์เป็นดั่งทหารราบ สโนว์ทรูปเปอร์ก็รบในดินแดนที่ปกคลุมด้วยหิมะนั่นเอง

ใครจะรู้ว่าจากฟิกเกอร์ที่ซื้อผิดในวันนั้น อาร์ตจะกลายเป็นเจ้าของคลังของสะสม สตาร์ วอร์ส จำนวนหลายพันชิ้นในวันนี้

Episode II

ก่อนพบกัน เราทึกทักไปเองว่าอาร์ตต้องพาเราเข้าบ้านเพื่อดูมุมของสะสม หรืออย่างมากก็เข้าห้องที่เก็บทุกอย่างเกี่ยวกับ สตาร์ วอร์ส ไว้ในนั้น แต่เรากลับแปลกใจเมื่ออาร์ตพาเดินผ่านตัวบ้านไปยังห้องที่สร้างแยกออกมาในอาณาเขตเดียวกัน 

ใช่ เขาสร้างห้องแยกออกจากตัวบ้านเพื่อเก็บของสะสม สตาร์ วอร์ส โดยเฉพาะ

“ขอให้เป็น สตาร์ วอร์ส เราเก็บทุกอย่าง สไตล์การเก็บของเราจะเหมือน Steve Sansweet (นักสะสมเจ้าของสถิติใน Guinness Book ว่ามีของเกี่ยวกับ สตาร์ วอร์ส เยอะที่สุดในโลก นั่นคือกว่า 300,000 ชิ้น) เก็บทุกอย่างตั้งแต่ของเล่น เครื่องใช้ในบ้าน ฟู้ดไทอิน แพ็กเกจจิ้ง โปสเตอร์ รูปปั้น” 

อาร์ตเล่าระหว่างพาเราเดินทัวร์ด้านในห้องที่มีไอเทมเกี่ยวกับ สตาร์ วอร์ส ตั้งแต่ฟิกเกอร์ตัวเท่านิ้วโป้ง ไปจนถึงหุ่นสตรอมทรูปเปอร์ขนาดเท่าคน ของสะสมบางคอลเลกชั่นถูกจัดไว้ในตู้สวย ในขณะที่บางชิ้นตั้งกระจัดกระจายอยู่นอกตู้เพื่อรอจัดใหม่ แฟนพันธุ์แท้ สตาร์ วอร์ส แซวตัวเองให้เราฟังว่าตั้งแต่สร้างห้องนี้มาก็ไม่เคยจัดจนพอใจได้สักที 

“สิ่งที่ยากที่สุดคือการตั้งให้สวย” เขาโอด

เห็นว่าสะสมของเยอะแบบนี้ สิ่งที่หลายคนอาจไม่รู้คืออาร์ตเคยหยุดสะสมของเกี่ยวกับ สตาร์ วอร์ส อยู่พักใหญ่

หลังจาก George Lucas สร้าง Star Wars: Episode VI Return of the Jedi ปิดฉากไตรภาคอย่างสมบูรณ์ เขาเว้นช่วงไป 16 ปีก่อนจะกลับมาสร้าง Star Wars: Episode I The Phantom Menace เพราะเทคโนโลยี CGI สมัยใหม่สามารถรับใช้ภาพที่เขาจินตนาการได้

อาร์ตก็เช่นกัน เขาเลิกเก็บของเกี่ยวกับ สตาร์ วอร์ส ไปพักใหญ่หลังจาก Return of the Jedi ฉายจบ เมื่อเติบโตขึ้น สายตาของวัยรุ่นก็มองว่าของสะสม สตาร์ วอร์ส เป็นของเล่นเด็ก อาร์ตที่กำลังอินกับดนตรีจึงหันไปสะสมเทปคาสเซต แล้วยกของสะสม สตาร์ วอร์ส ที่เก็บมานานให้เพื่อนคนหนึ่ง

เขากลับมาเก็บของสะสม สตาร์ วอร์ส อีกครั้งตอนอายุเกือบเข้าเลขสาม

โชคดีที่เพื่อนคนนั้นไม่เคยทิ้งของทุกชิ้นของเขา

“ช่วงนั้นเราทำงานเป็นคนจัดผังโปรแกรมให้บริษัทเคเบิลทีวีที่หนึ่งและรับงานแปลซับไตเติลหนังกับซีรีส์เพื่อหารายได้พิเศษ ตอน The Phantom Menace กำลังจะเข้าฉาย เรามีโอกาสได้แปลซับไตเติลให้ 20th Century Fox ในโปรเจกต์ Star Wars Special Edition ที่นำ สตาร์ วอร์ส ภาค 4-6 มารีมาสเตอร์ใหม่ เรารู้สึกภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วมกับงานนี้ เลยเป็นแรงจูงใจให้กลับมาสะสมอีกครั้ง” 

การสะสมครั้งใหม่เหมือนยานมิลเลเนียมฟัลคอนที่ถูกปัดฝุ่นอีกครั้ง เมื่อเชื้อเพลิงถูกจุดเพื่อออกเดินทางแล้ว มันก็ไม่เคยหยุดอีกเลย

Episode III

การกลับมาสะสมครั้งนี้ทำให้อาร์ตเห็นความแตกต่างของการเข้าถึงแรร์ไอเทม แต่ก่อนเวลาอยากได้ของสักชิ้นอาร์ตต้องซื้อนิตยสารต่างประเทศมาเปิดดูหน้าโฆษณา เมื่อสนใจของสะสม สตาร์ วอร์ส ชิ้นไหนเขาก็ต้องโทรทางไกลไปอเมริกาเพื่อสั่งซื้อ ยืมบัตรเครดิตคุณแม่มาจ่าย และรอเวลากว่าสองเดือนกว่าของชิ้นนั้นจะมาถึงมือ

ในขณะที่ยุคนี้มีอินเทอร์เน็ต อีเบย์ เฟซบุ๊ก การซื้อ-ขายของสะสมจึงสะดวกรวดเร็วแค่ปลายนิ้ว กระนั้นอาร์ตก็บอกเราว่า เทคโนโลยีที่เปลี่ยนไปไม่ได้ส่งผลต่อการเลือกซื้อของที่พิถีพิถันของเขาเท่าไหร่ 

“เมื่อก่อนเราชอบ สตาร์ วอร์ส เพราะชอบการทำการตลาดของเขา เนื่องจากเราทำงานเป็นนักการตลาดด้วย เราชอบเวลาเห็นสินค้าบางอันที่เจ๋งๆ เช่น การร่วมมือของ สตาร์ วอร์ส กับแบรนด์ต่างๆ อย่าง สตาร์ วอร์ส บนแพ็กเกจอาหาร ซึ่งก่อนหน้านี้มันไม่เคยมีคอนเซปต์การทำ movie tie-in promotion แบบนี้เลยนะ เราชอบเลยซื้อให้หมดเลย แต่หลังๆ ยอมรับว่าเราขัดเกลาการเก็บมากขึ้นเพราะทางเลือกมันเยอะเกินไป เก็บไม่ไหว” 

อาร์ตบอกว่าเขาเข้าใจการกว้านซื้อของสะสมทีละเยอะๆ แต่ไม่ค่อยเห็นด้วยเท่าไหร่ เพราะสำหรับเขาแล้ว การสะสมคือการให้ความสำคัญกับความทรงจำและเวลา

“เราแค่ชอบและเก็บไปเรื่อยๆ โดยไม่ได้ตั้งเป้าหมายว่าต้องมีเยอะ ต้องมีทุกอย่าง” เขาบอกว่าสิ่งของที่โฟกัสเป็นพิเศษในวันนี้คือของสะสมที่ผลิตในช่วง ค.ศ. 1977-1985 รวมทั้งของที่ตัวเองเคยพลาดไปสมัยยังเด็ก 

“การสะสมของเราผลักดันด้วยความรักในการสะสมมากกว่า เรายังบอกเพื่อนๆ น้องๆ ที่สนิทกันว่า ไอ้ความสุขจริงๆ มันได้มาจากการตามหามากกว่าการซื้อทีเดียว เพราะการซื้อทีเดียวมันจะไม่มีความผูกพัน แต่ละชิ้นจะไม่มีเรื่องราวของมัน 

“อย่างของเรา เรารู้ว่าของชิ้นไหนได้มาเมื่อไหร่ ใครให้ กว่าจะได้มาต้องผ่านอะไรมาบ้าง ทุกชิ้นมีเรื่องราวเบื้องหลังซึ่งเรารู้สึกว่าคุณค่าของการสะสมมันอยู่ตรงนั้น กลับกัน บางคนเห็นแล้วซื้อเลย 20-30 อัน พอมันง่ายแบบนั้น มันก็จะไม่มีคุณค่า 

“ทุกอย่างในชีวิตนั่นแหละ ถ้าได้มาง่ายๆ ก็จะไม่มีคุณค่า นี่คือสิ่งที่เราเชื่อนะ” เขาย้ำ

Episode IV

เหมือนกับนักสะสมหลายคนที่การสะสมพัดพาให้พวกเขาไปพบคนประเภทเดียวกัน นอกจากจะได้เจอแฟนคลับชาวไทยที่บ้า สตาร์ วอร์ส ไม่แพ้กันในรายการแฟนพันธุ์แท้ปี 2544 (อาร์ตได้ตำแหน่งแฟนพันธุ์แท้มาครองด้วย) เขายังได้รู้จักและเป็นเพื่อนทางจดหมายกับนักสะสมระดับโลกอย่างสตีฟ แซนสวีต มากกว่านั้นความคลั่งใคล้ยังพาอาร์ตไปสู่จุดที่เขานิยามว่าเป็น ‘จุดพีค’ ของสาวก สตาร์ วอร์ส อย่างเขา

หากใครเป็นแฟน สตาร์ วอร์ส ตัวจริง คงรู้จักกองร้อย 501 (อ่านว่า Five-O-First) เป็นอย่างดี แต่สำหรับคนที่ไม่รู้จัก ขออธิบายว่า 501 คือกลุ่มแต่งตัว (costume group) ของแฟน สตาร์ วอร์ส ที่เริ่มก่อตั้งช่วงปี 90s โดยแฟน สตาร์ วอร์ส ไม่กี่คนที่ไปซื้อชุดสตอร์มทรูปเปอร์แฟนเมดมาใส่ด้วยกัน ซึ่งชุดนั้นมีรายละเอียดถูกต้องตรงตามที่ปรากฏในหนังทุกอย่าง 

เมื่ออินเทอร์เน็ตเฟื่องฟู กองร้อย 501 ก็เติบโตขึ้นด้วยจำนวนของสมาชิกกลุ่มที่พุ่งสูง จากการใส่เล่นๆ ของแฟนคลับขยับสู่การใส่เพื่อวัตถุประสงค์ที่ใหญ่กว่าคือการแต่งตัวเพื่อกิจกรรมการกุศล เช่น ไปเยี่ยมเด็กในโรงพยาบาลที่ป่วยเป็นโรคร้ายแรง จากนั้น 501 ก็แตกไลน์ย่อยในประเทศอื่นนอกจากอเมริกา กลายเป็นกองพันระดับโลก แต่ละประเทศจะมีสมาชิกที่แชร์พันธกิจเดียวกัน โดยคนที่จะมาเป็นสมาชิกได้นั้นต้องส่งชุดให้เจ้าหน้าที่ของกองร้อยตรวจสอบอย่างละเอียด

กองร้อย 501 ยังได้รับการรับรองจากจอร์จ ลูคัส ผู้ให้กำเนิดจักรวาล สตาร์ วอร์ส ว่าเป็นส่วนหนึ่งของ สตาร์ วอร์ส โดยปรากฏในหนังภาค 3 เพราะจอร์จเชื่อว่าแฟนคลับคือส่วนสำคัญที่ช่วยผลักดันให้ สตาร์ วอร์ส เป็นปรากฏการณ์ระดับโลกแถมยังอยู่ในใจคนดูทุกยุคสมัย

ในปี 2550 จอร์จ ลูคัสได้เป็นเจ้าภาพจัดงาน Rose Parade (งานเดินขบวนเฉลิมฉลองการแข่งขันอเมริกันฟุตบอลระดับมหาวิทยาลัย Rose Bowl Game ที่จัดขึ้นทุกวันที่ 1 มกราคมของทุกปี) ที่เมืองแพซาดีนา รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา เขาจึงชวนตัวแทนกองร้อย 501 จาก 150 ประเทศ จำนวน 300 คนไปร่วมเดินขบวนในชุดสตอร์มทรูปเปอร์

อาร์ตคือตัวแทนหนึ่งเดียวจากประเทศไทย

Episode V

“จอร์จคิดว่าคงเจ๋งดีถ้าเอาสตอร์มทรูปเปอร์จากทั่วโลกมาเดินขบวน เขายังชวนวงโยธวาทิตระดับแชมป์ไฮสกูลปีนั้นมาแต่งตัวเป็นเจไดเดินนำหน้าเราด้วย

“จริงๆ เขาให้โควตาประเทศละ 2 คน ใครอยากไปก็ส่งวิดีโอไปออดิชั่น แต่พอไปถึงปรากฏว่าประเทศไทยมีเราไปคนเดียว ทุกคนอึ้งเลย ประเทศอื่นเขาแทบจะฆ่ากันไป” ตัวแทนจากประเทศไทยหัวเราะ 

“ไปถึงก็ซ้อม 3-4 วันก่อนเดินพาเหรดจริง เดินเสร็จแล้วจอร์จเรียกไปถ่ายรูปรวมด้วย จากนั้นเขาก็แยกกองเล็กถ่ายเฉพาะคนเอเชียอีกทีเพราะกลัวจะเห็นแต่ละคนไม่ชัด เขาน่ารักมากเลย”

หลังกลับมาจากงานพาเหรด อาร์ตยังได้รับเซอร์ไพรส์จากสตีฟ เพื่อนนักสะสมของเขาผู้ทำงานอยู่ฝ่ายแฟนสัมพันธ์ของ Lucas Film สตูดิโอผู้สร้าง สตาร์ วอร์ส ที่ส่งพัสดุลับจากอเมริกามาให้ เมื่อเปิดดูก็พบจดหมายขอบคุณจากลูคัสฟิล์มกับรูปถ่ายพร้อมลายเซ็นของจอร์จ ลูคัส

‘ขอบคุณที่สละเวลามาช่วยทำให้ฝันของแกเป็นจริง’ 

นั่นคือสิ่งที่ชายผู้ให้กำเนิด สตาร์ วอร์ส ฝากมาบอกเขา

Episode VI

แม้จะผ่านจุดพีคอย่างเหตุการณ์ Rose Parade มาแล้ว และ สตาร์ วอร์ส จะฉายจบไปแล้ว 9 ภาคในวันนี้ แต่ความชอบของเขาที่มีต่อจักรวาลนี้ก็ไม่ได้ลดลง ไม่เพิ่มขึ้น มีแต่จะยืนระยะเป็นเส้นตรงเช่นเดิม

จากเด็ก 8 ขวบที่เคยอ่านการ์ตูนว่าด้วยการต่อสู้ระหว่างดวงดาว วันนี้อาร์ตคือผู้บริหารบริษัทบัตรเครดิตชื่อดังแห่งหนึ่ง และแม้งานของเขาจะดูไม่เกี่ยวข้องกับธุรกิจความบันเทิงหรือ สตาร์ วอร์ส แม้แต่น้อย แต่อาร์ตก็หาวิธีสนุกๆ ที่ทำให้ความชอบกับงานของเขามาบรรจบกันได้ อย่างเมื่อปีที่แล้วเขาทำโปรเจกต์กระเป๋าผ้าลดโลกร้อนลาย Star Wars Limited Edition แจกสมาชิกบัตรเครดิตไป

“ส่วนใหญ่คนในวงการเดียวกันเขาจะสะสมนาฬิกา สะสมพระเครื่อง ในมุมนี้เราเลยกลายเป็นของแปลกของวงการไป แต่เราก็ไม่ค่อยสนใจมุมมองคนอื่นนะ เราก็จะเป็นเราอย่างนี้แหละ คนในที่ทำงานจะรู้ว่าในออฟฟิศเรามีของเล่น สตาร์ วอร์ส เต็มเลย พอเขารู้ว่าเราชอบ เวลาไปเมืองนอกลูกน้องก็จะซื้อของเกี่ยวกับ สตาร์ วอร์ส มาให้” เขาเล่าแล้วยิ้มอย่างอารมณ์ดี

“อย่างที่บอก เราให้คุณค่ากับเรื่องราว ให้คุณค่ากับระยะเวลาที่เก็บมากกว่าจำนวนของ ถ้าถามว่าการสะสมสำหรับเราคืออะไร เราว่ามันคือ lifetime work”

หากถามแฟน สตาร์ วอร์ส หลายคนว่าถ้านึกถึง สตาร์ วอร์ส พวกเขาจะนึกถึงอะไร คำตอบอาจจะเป็นยานมิลเลเนียมฟัลคอน, ไลต์เซเบอร์, หุ่น R2-D2, เจ้าหญิงเลอา, หรือฉาก “Luke, I am your father.” อันลือลั่น

แต่ถ้าถามอาร์ต นอกจากคำตอบเหล่านั้นเราว่าน่าจะได้ยินชื่อของจอร์จ ลูคัส, เหตุการณ์ Rose Parade ปี 2550, ฟิกเกอร์สโนว์ทรูปเปอร์, หนังสือคอมิก สตาร์ วอร์ส ที่เปลี่ยนไดอะล็อกเป็นภาษาไทย รวมทั้งเหล่าผู้คนที่เคยเดินเข้ามาในความทรงจำของเขาเพราะคำว่า สตาร์ วอร์ส

Art’s Favorite Star Wars Items

มาบุกยานของแฟนพันธุ์แท้ สตาร์ วอร์ส ทั้งที เราจึงขอให้เขาเลือกของสะสมชิ้นที่หายาก แรร์ และประทับใจที่สุดมาให้เราชื่นชม 6 ชิ้น แทน สตาร์ วอร์ส 6 ภาค (ก่อนเข้าดิสนีย์) ไปดูกันว่าเขาจะเลือกอะไรมาอวด

ฟิกเกอร์สโนว์ทรูปเปอร์

“ชิ้นแรกที่เก็บสะสมตั้งแต่เด็กๆ ผลิตโดยบริษัท Kenner” 

หมวก Boba Fett

“ทำมาจากแม่พิมพ์เดียวกับพร็อพที่ใช้ในหนัง หายากมาก เพราะทำมาน้อยมาก”

ไอเทมพิเศษของนักแสดงและทีมงาน

“มันเป็นของขวัญที่แจกให้นักแสดงและทีมงาน ประกอบด้วยตลับไพ่จากภาค Han Solo รูปปั้นชิวแบคกาจาก Episode III กระป๋องสีจาก Rouge One”

ของที่ระลึกและรูปถ่ายจาก Rose Parade ปี 2550

“พวกนี้ได้เป็นของขวัญจากการไปร่วมงาน Rose Parade คน 300 คนที่ไปร่วมก็จะได้คนละชุด เป็นของที่ผลิตมาจำกัด ฟิกเกอร์ได้ตอนรายงานตัวกับเขา เป็นฟิกเกอร์พิเศษที่ต่างจากตัวปกติสองจุด คือด้านหลังจะเป็นโลโก้ Rose Parade และด้านหน้าเป็นการ์ดรูปจอร์จ ลูคัส”

รูปหมู่พร้อมลายเซ็นของจอร์จ ลูคัส

“หลังจากไปร่วม Rose Parade พอกลับมาเมืองไทยสักพักก็มีซองนี้ส่งมา แกะออกมาเป็นจดหมายจากฝ่ายแฟนสัมพันธ์ของ Lucas Film เขียนมาบอกว่าจอร์จ ลูคัส ฝากขอบคุณที่สละเวลามาช่วยทำให้ฝันของเขาเป็นจริง เขาเลยอยากเซ็นรูปให้ทุกคนที่ไปร่วมงาน”

รูปพร้อมลายเซ็นของนักพากย์เสียงดาร์ธ เวเดอร์ และนักแสดงคนอื่นๆ

“ดาร์ธ เวเดอร์ คือตัวละครที่เราชอบที่สุดใน สตาร์ วอร์ส เพราะน่าเกรงขามดี เราเลยรักรูปพร้อมลายเซ็นของ James Earl Jones คนพากย์เสียงดาร์ธ เวเดอร์ใบนี้มาก ได้มาจากการจ้างคนที่ไปเข้าร่วมงานแจกลายเซ็นนักแสดงที่อเมริกา ให้เขาระบุชื่อเราเลย”

The post จักรวาลของสะสมของ อาร์ต อธิศ แฟน Star Wars ผู้เคยใส่ชุดสตอร์มทรูปเปอร์ไปกระทบไหล่ผู้สร้างถึงอเมริกา appeared first on a day magazine.

โดยทั่วไปภาพจำคีย์บอร์ดของเราเป็นคีย์บอร์ดพลาสติกสีดำ กดแล้วเสียงดังแต๊กๆ ไม่ก็เป็นคีย์บอร์ดแม็คไปเลย หรือถ้าให้นึกถึงคีย์บอร์ดที่มีความพิเศษหน่อยก็คงเป็นคีย์บอร์ดสำหรับเกมเมอร์ที่มีไฟวิบวับสีต่างๆ

แต่เมื่อไม่นานมานี้ เราได้รู้จัก custom keyboard ที่แตกต่างจากคีย์บอร์ดทั่วไป โดยผู้ใช้สามารถออกแบบทุกส่วนประกอบได้ ตั้งแต่เคส สวิตช์ คีย์แคป ฯลฯ นอกจากดีไซน์สวยงามและให้ความรู้สึกใหม่ในการสัมผัสปุ่มกดแล้ว เสียงเวลาพิมพ์ก็ไพเราะกว่า และการใช้งานก็มีประสิทธิภาพมากขึ้นเพราะสวิตช์ที่แยกออกจากกัน

คุณสมบัติเหล่านี้เองที่ทำให้ทั่วโลกมีคอมมิวนิตี้ผู้เล่น custom keyboard เพื่อแชร์ข้อมูล แลกเปลี่ยนความรู้ และซื้อ-ขายกันอย่างจริงจัง ซึ่งในไทยเองก็มีกลุ่มเฟซบุ๊ก Thailand Mechanical Keyboard Community ที่รวบรวมผู้สนใจคีย์บอร์ดประเภทนี้ไว้เกือบ 9,000 คนเลยทีเดียว

โปร–ชีวะวัฒน์ หอรุ่งเรือง คือหนึ่งในกลุ่มแอดมินกลุ่มเฟซบุ๊กนั้น ทั้งยังครองตำแหน่งนักสะสม custom keyboard กว่า 90 ตัว มากเป็นอันดับต้นๆ ของไทย

ในระยะเวลาเพียง 2 ปีที่เข้าสู่วงการนี้ ชายหนุ่มได้ลองผิดลองถูก ศึกษาหาความรู้ และลงเงินซื้อคีย์บอร์ดไปหลายสิบตัว เกิดเป็นทักษะการประกอบและการดัดแปลงคีย์บอร์ด รวมถึงองค์ความรู้ทั้งเบื้องต้นไปถึงเชิงลึก จนทำให้เขาตัดสินใจเปิดกลุ่มและทำเว็บไซต์เกี่ยวกับเจ้าแป้นพิมพ์อย่างเป็นกิจจะลักษณะ

ภายในห้องทำงานของโปรที่รายล้อมไปด้วยอุปกรณ์ custom keyboard เขาหยิบคีย์บอร์ดของลูกค้าที่เพิ่งประกอบเสร็จมาให้เราดูและกดปุ่มฟังเสียงใสๆ ไปพร้อมๆ กัน

“น่ารักจัง!” ด้วยสีสันและรูปทรงของมันทำให้เราออกปากชมด้วยความสนใจ

และด้วยเหตุผลเรื่องดีไซน์นี่แหละที่ทำให้คนที่เรามาคุยด้วยวันนี้หลงใหลในวงการแป้นพิมพ์พิเศษนี้อย่างถอนตัวไม่ขึ้น

จากเกมเมอร์สู่นักสะสม

โปรก็เหมือนหลายๆ คนที่ชอบเล่มเกมเป็นชีวิตจิตใจ

เป็นเกมเมอร์ก็ไม่ต่างกับนักรบที่ย่อมต้องมีสรรพาวุธเพียบพร้อมและทรงอานุภาพ อุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้สำหรับคนเล่มเกมสายจริงจังคงหนีไม่พ้นคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์สเปคสูงอย่างพวกเมาส์และคีย์บอร์ด

“ตอนแรกผมก็ใช้คีย์บอร์ดเกมที่มีแสงสีเยอะๆ ซึ่งพวกแบรนด์ตลาดมันเสียง่าย หมดประกัน 1 ปีก็เสีย เลยมองหาอะไรที่ดีกว่าเดิม พอมาเจอตัวนี้ เห็นหน้าตาก่อน ก็เริ่มสนใจว่าคีย์บอร์ดมีไซส์แบบนี้ด้วยว่ะ เลยเริ่มศึกษาเพิ่ม พอศึกษาไปเรื่อยๆ พบว่ามันมีหลายแบบมากและมีดีไซเนอร์ที่ออกแบบเคสพวกนี้ ผลิตจำนวนจำกัดและยังมีเทคนิคช่วยลดเสียงกดปุ่มอะไรอีกมากมาย เราเลยสนใจมากขึ้นและเริ่มเล่น จากตัวถูกๆ เล่นไปก็ค่อยๆ ลึกไปเรื่อยๆ จนมีเต็มบ้าน”

โปรเล่าถึงจุดเริ่มต้นที่ทำให้เขากลายเป็นนักสะสม custom keyboard อย่างอารมณ์ดี ซึ่งแม้ว่าระยะเวลาที่เขาใช้ทำความรู้จักวงการนี้จะนานแค่ 2 ปี แต่ด้วยความที่ช่างซื้อและช่างศึกษาจึงทำให้เขามีความรู้ด้านนี้พอสมควรทีเดียว

“ต้องลองกดแล้วจะรู้ว่าความรู้สึกตอนพิมพ์แตกต่างก่อนแล้วหนึ่ง ถ้าเราใช้คีย์บอร์ดปกติที่บางทีใช้แบบนั้นมาทั้งชีวิตมันก็พิมพ์ได้ แต่ custom keyboard จะให้ความรู้สึกที่แน่นกว่า ดีกว่า และช่วยเพิ่มความสุขเวลาทำงานทั้งวัน เลือกสัมผัสแบบที่ต้องการได้ ทั้งยังลดข้อผิดพลาดด้วยเพราะคีย์บอร์ดพวกนี้มีโปรแกรมที่ช่วยป้องกันการกดสองปุ่มพร้อมกัน ระบบจะรู้ว่าเราต้องการกดปุ่มไหน ซึ่งมันก็เป็นโปรแกรมพื้นฐานที่คีย์บอร์ดเล่นเกมมีนั่นแหละ แต่ความเห็นส่วนตัวผมคิดว่าที่คนชอบกันคือเหตุผลเรื่องความสวยงาม”

เพราะเคยเป็นนักเรียนดีไซน์มาก่อนทำให้ชายหนุ่มถูกใจดีไซน์และสีสันของเจ้าคีย์บอร์ดประเภทนี้เข้าอย่างจัง และการมาคุยกับเขาทำให้เรารู้ว่าแท้จริงแล้วคีย์บอร์ดในยุคแรกๆ มีหลักการทำงานเหมือน mechanical keyboard ที่เป็นตัวตั้งต้นก่อนจะขยายไป custom keyboard แบบที่โปรเล่น เพียงแต่ด้วยเวลาที่ผ่านไปเริ่มมีคีย์บอร์ดยางเข้ามาแทนที่เพราะต้นทุนถูกกว่า คีย์บอร์ดประเภทนี้จึงค่อยๆ ลดความนิยมลง ก่อนจะกลับมาบูมอีกครั้งในช่วงไม่กี่ปีมานี้เหมือนเทรนด์กล้องฟิล์มหรือแผ่นเสียง

ของสะสม ของทรัพย์สิน

ช่วงที่โปรเริ่มสะสมคีย์บอร์ด คำถามที่เขามักได้ยินหรือแม้กระทั่งถามตัวเองอยู่บ่อยครั้งคือ มีมือแค่คู่เดียวจะมีคีย์บอร์ดไปหลายตัวทำไม

“แต่ตอนนี้ผมเลยจุดนั้นมาแล้ว ผมมองมันเป็นงานอดิเรก เป็นการสะสมของอย่างหนึ่ง มองมากกว่าคีย์บอร์ดไปแล้ว ซึ่งถ้าพิจารณาจริงๆ มันมีมูลค่าในตัวของมัน เหมือนพวกกระเป๋า FREITAG ที่บางลายราคาแพงไปเลย คีย์บอร์ดเองก็มี ยกตัวอย่าง ณ วันกดซื้อมันผลิต 50 ตัว ราคาตัวละ 500 ดอลลาร์สหรัฐ ถ้าของถึงมือผมประกาศขาย 2,500 ดอลลาร์สหรัฐ ราคามันขึ้นอย่างนั้นเลย เพราะฉะนั้นนี่ไม่ใช่แค่คีย์บอร์ดสำหรับการใช้งาน มันเป็นทรัพย์สินไปแล้ว แต่สำหรับตัวผมเองเก็บด้วยความชอบล้วนๆ”

ปัจจัยที่ทำให้คีย์บอร์ดแต่ละตัวแตกต่างกันมีตั้งแต่การวางส่วนประกอบต่างๆ ที่ส่งผลต่อการใช้งาน การใช้เทคนิคพิเศษสร้างความแตกต่าง แต่จุดที่ทำให้คนแย่งชิงกันมากๆ ระดับเป็นสงครามขนาดย่อมคือดีไซน์ โดยเฉพาะรุ่นลิมิเต็ดที่ได้ดีไซเนอร์มีชื่อเป็นคนออกแบบ เรียกว่าเปิดขายไม่ถึงนาทีก็มีคนกดซื้อกันจนหมดเกลี้ยง

ความพิเศษอีกอย่างของ custom keyboard คือการที่มันไม่ได้มาเป็นคีย์บอร์ดสำเร็จรูป ใช้งานได้ทันที เราต้องสั่งของมานั่งประกอบเอง ซึ่งส่วนใหญ่หลายคนจะส่งให้ผู้เชี่ยวชาญประกอบให้ แต่โปรไม่อยากให้เป็นเช่นนั้นเท่าไหร่

“ผมมองว่าการประกอบเป็นพาร์ตหนึ่งของงานอดิเรกนี้ จริงๆ ผมก็รับประกอบให้ แต่ก็ทำยูทูบสอนประกอบด้วย เพราะผมอยากให้ทุกคนทำเอง มันเป็นความสนุก ทาน้ำมันมาก-น้อยส่งผลต่อการใช้งานหมด ซึ่งถ้ายิ่งศึกษาและทำเองจะยิ่งสนุก” โต๊ะทำงานของโปรที่มีมุมประกอบคีย์บอร์ดอย่างเป็นเรื่องเป็นราวคือหลักฐานชั้นดี

“ผมว่ามันเหมือนการซื้อของเล่นที่ไม่ใช่ของเล่นสำเร็จรูป ซึ่งพาร์ตหนึ่งของการเล่นคือการประกอบมันขึ้นมาแล้วใช้ได้ ภูมิใจกับมัน ได้เลือกชิ้นส่วนที่เราต้องการทุกอย่างมาผสมกันแล้วก็ออกมาเป็นแบบที่เราชอบ แล้วพอไปประกอบตัวต่อไปก็จะอยากทำให้มันดีขึ้น หรือว่าอยากลองแบบอื่นๆ เพราะด้วยความที่ชิ้นส่วนมันเยอะมาก แล้วทุกอย่างส่งผลต่อสัมผัสและเสียง ก็จะมีความสนุกในการลองเอาสวิตซ์นี้มาผสมกับชิ้นนี้ หรือแม้แต่การเอาสวิตช์สองแบบมาผสมกันเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า”

และเมื่อถามถึงหลักเกณฑ์ในการเลือกซื้อคีย์บอร์ดแต่ละตัวของเขา โปรตอบทันทีเลยว่าเลือกซื้อจากดีไซน์กับสี

“ตัวไหนสีกับดีไซน์ถูกใจผมซื้อเก็บหมดเลย แต่บางคนอาจจะดูลึกเข้าไป ถ้าเน้นการใช้งานแล้วตัวไหนที่คล้ายกับตัวที่มีแล้วก็คงไม่สนใจ ไม่ได้ต้องเอาทุกตัว แต่ผมมาแนวสะสม อยากเก็บทุกสีให้ครบมากกว่า”

ไม่ได้ใช้ แค่ได้มองก็มีความสุข

จาก custom keyboard ตัวแรกที่ประกอบจนแผงวงจรพัง มาถึงวันนี้ที่โปรครอบครองตัวที่เก้าสิบกว่าเข้าไปแล้ว นอกจากทักษะและความรู้ที่เพิ่มขึ้น การเก็บสะสมของเหล่านี้ก็มีคุณค่าทางใจกับชายหนุ่มไม่น้อย

“มันเหมือนคนสะสมของทุกคนแหละ ที่ไม่ได้ใช้ทุกชิ้นหรอกแค่ได้มองก็พอใจแล้ว เหมือนสมบัติผลัดกันชม อย่างคนที่สะสมรถ ซื้อมาก็ไม่ได้ขับทุกคันหรอก ขอแค่ได้มองได้เดินผ่าน พอถึงเวลาเบื่อก็ให้คนอื่นไปมองบ้าง ผมว่าเป็นเรื่องคุณค่าทางใจมากกว่า ส่วนการใช้งานจริงๆ ก็อีกเรื่องหนึ่ง อย่างที่บอกว่าก็มีแค่ 2 มือนี่แหละ ใช้ได้ทีละตัว บางตัวที่ซื้อมาผมไม่เคยใช้เลยนะเพราะใช้พิมพ์แล้วมันไม่เวิร์กกับการใช้งานของเรา สุดท้ายก็ย้อนกลับมาว่าที่สะสมก็เพราะชอบหน้าตามัน แล้วตัวที่ใช้ส่วนใหญ่ก็ราคาไม่แพงทั้งนั้นเลย”

แล้วตอนที่ของมาส่งถึงมือมีความสุขไหม เราตั้งคำถามนี้โดยเอาตัวเองตอนสั่งของออนไลน์เป็นที่ตั้ง

โปรหัวเราะก่อนตอบว่ามีความสุขเหมือนกัน แต่ส่วนใหญ่จะได้รับของล่าช้ากว่าที่ผู้ขายแจ้งอยู่แล้ว “มันเป็นเรื่องปกติของวงการนี้ ถ้าเขาบอกรอ 4 เดือนนี่รอไปเถอะกลายเป็น 6-7 เดือน แต่ผมเฉยๆ แล้ว เพราะผมกดสั่งเยอะจนถ้าตัวนี้ยังไม่มาเดี๋ยวก็มีอีกตัวมา แต่ด้วยราคาที่สูง บางคนเขาเก็บตังค์เพื่อมากดสั่งตัวเดียวก็จะอารมณ์เสียกับการที่มันช้าแล้วช้าอีก”

แต่ถ้าถามถึงความสุขในการเล่น custom keyboard ตอนนี้ คำตอบของเขากลับไม่ใช่เรื่องการสัมผัสหรือลองว่าคีย์บอร์ดตัวที่เพิ่งได้มาต่างจากตัวที่มียังไงแล้ว

“ณ ปัจจุบันผมมีความสุขกับการได้ส่งต่อความรู้เรื่องนี้ให้คนอื่น ได้ไลฟ์ ได้เขียน ได้สอนคนอื่นให้ลองประกอบเอง ส่งเสริมให้คนหันมาเล่นเยอะขึ้น เพราะวันที่ผมเริ่มต้นเข้าวงการนี้มันดูยากไปหมด หาข้อมูลยาก หาซื้อก็ยาก เลยเป็นจุดที่ทำให้ผมทำ keeblook.com ขึ้นมา เพื่อต้อนรับคนที่เริ่มสนใจคีย์บอร์ดประเภทนี้แบบง่ายๆ และไม่ต้องมาคลำผิดคลำถูก เสียเงินไม่ถูกที่ เกาไม่ถูกจุด เพราะของค่อนข้างราคาสูงและหายาก รวมถึงคนไม่รู้แหล่งซื้อขายและราคาตลาด อยากได้ก็โดนขายในราคาแพงทั้งๆ ที่บางครั้งไม่ได้แพงขนาดนั้น ผมเลยอยากไกด์ให้คนที่เข้ามาใหม่ จะได้ไม่ต้องมาคลำทางเหมือนเรา”

แม้ว่าช่วงนี้ชายหนุ่มจะไม่ได้กดสั่งซื้อคีย์บอร์ดอย่างหนักหน่วงแบบเมื่อก่อนแล้ว ทั้งยังมีความคิดที่ว่าไม่อยากซื้อ ไม่อยากสะสมแล้ว ผุดขึ้นมาอยู่บ่อยครั้ง ทว่าสุดท้ายเขาก็ยังทำไม่ได้จริงๆ สักครั้ง

“ผมว่าคำถามนี้คนที่เล่นในกลุ่มก็ถามตัวเองอยู่ตลอดนะ เดี๋ยวได้อันนี้ก็โอเค พอ ไม่ซื้อแล้ว อย่างผมเองก็เคยพูดเล่นๆ ในกลุ่ม แต่ส่วนมากทุกคนจะเริ่มจากคีย์บอร์ดไซส์ 60 เปอร์เซ็นต์ก่อน พอได้ 60 เปอร์เซ็นต์ปุ๊บเอาตัว 65 เปอร์เซ็นต์อีกสักตัวแล้วกัน พอได้มาก็ขอ 75 เปอร์เซ็นต์อีก ไปเรื่อยๆ จนครบไซส์ คราวนี้ตัว 60 เปอร์เซ็นต์มีสีเดียวเองว่ะ ขออีกสีละกัน ผมว่ามันจะเป็นอย่างนี้ไปเรื่อยๆ สุดท้ายพอเจอตัวไหนสวยๆ เราก็กดสั่งอีกอยู่ดี” เราหัวเราะเสียงดังลั่นห้องทำงานของชายหนุ่ม

ดูท่าแล้ว ถ้ามาเยี่ยมโปรครั้งหน้าคงจะได้ยินว่าเขาครอบครอง custom keyboard เกินร้อยตัวแล้วแน่ๆ

Pro’s Favorite Keyboards

“ตัวนี้ชื่อ LZ Reborn Edition เป็นคีย์บอร์ดจากเกาหลี เป็นอีกตัวที่หายากและมูลค่าในตลาดสูงมาก จุดเด่นอยู่ที่ side profile ที่เป็นชั้นๆ และเซาะร่องด้านใต้คีย์บอร์ด”

“ตัวนี้ชื่อ Kyuu อ่านว่า คิว เป็นภาษาญี่ปุ่น แปลว่า เก้า เป็นตัวที่ผมชอบมาก เพราะได้องค์ประกอบทุกอย่างมาครบ ออกมาคุมโทนสีอย่างที่ตั้งใจ”

“ชื่อ TGR 910 ตัวนี้เป็นหนึ่งในคีย์บอร์ด 65 เปอร์เซ็นต์ที่ได้รับความนิยมมากและหายากพอสมควรในท้องตลาด ความพิเศษของตัวนี้คือได้ทำสี custom anodized สี warhardened ให้ดูเหมือนเหล็กขึ้นสนิม”

“ตัวสีเงินชื่อ Keycult No. 1/65 คีย์บอร์ดตัวนี้เป็นตัวที่สั่งทำสีพิเศษเพียงตัวเดียว เป็นสีเงินด้านตัดกับ polished stainless โดยทางผู้ออกแบบยืนยันว่าจะไม่ทำสีออกมาซ้ำอีก”

“ตัวเทาชื่อ TGR Jane V2 เป็นแบรนด์จากมาเลเซีย ซึ่งเป็นหนึ่งในแบรนด์ที่โด่งดังที่สุดในวงการนี้ ตัวนี้เป็นรุ่นที่นักสะสมอยากได้มาเข้าคอลเลกชั่นกันทุกคน เพราะผลิตเพียง 40 ตัว”

The post ชีวะวัฒน์ หอรุ่งเรือง นักสะสมผู้ครอบครอง custom keyboard มากกว่า 90 ตัว appeared first on a day magazine.

เสียงพระสวด ภาพญาติมิตรของผู้ตายกำลังร่ำไห้ ความเศร้าโศกลอยอบอวลอยู่ในบรรยากาศ ถ้าไม่ใช่เพราะเป็นธรรมเนียมปฏิบัติหรือต้องไปเพื่อให้กำลังใจคนที่ยังอยู่ น้อยคนนักที่จะชอบไปเจอองค์ประกอบอันน่าหดหู่ของงานศพ

แต่ไม่ใช่กับ ‘ธงชัย ลิขิตพรสวรรค์’ ชายวัย 60 ที่คนในวงการหนังสือรู้จักกันในนามเจ้าของสำนักพิมพ์ต้นฉบับ

อย่าเพิ่งเข้าใจผิด ธงชัยไม่ได้โปรดปรานการไปงานศพแต่อย่างใด หากสิ่งที่เขาชอบเป็นชีวิตจิตใจคือ ‘หนังสืออนุสรณ์’ ที่แจกในงานประเภทนี้

แตกต่างจากคนทั่วไป ธงชัยมองว่าหนังสืองานศพไม่ได้เป็นเพียงชีวประวัติของผู้ล่วงลับ แต่คือขุมทรัพย์ทางปัญญาที่ประเมินค่าไม่ได้ การตามเก็บสะสมกว่า 30 ปีและจำนวนหนังสือบนชั้นมากกว่า 50,000 เล่มยืนยันความหลงใหลของเขาได้ดี

หนังสือเล่าเรื่องคนตายมีอะไรน่าหลงใหล ธงชัยชวนให้เรานั่งลงฟังท่ามกลางบรรยากาศขรึมขลังและกลิ่นสาบความหลังจากชั้นหนังสือเก่า

๑ หนังสืองานศพ

เรามาถึงที่นัดหมายในยามบ่าย

อากาศข้างนอกร้อน แต่พอก้าวเข้าไปด้านในบ้านกึ่งออฟฟิศแห่งนี้กลับรู้สึกเย็นและสงบ เสียงทักทายของธงชัยต้อนรับเราพร้อมกับภาพของหนังสือนับหมื่นเล่มที่วางเป็นปึกตั้งแต่หน้าบ้าน เขาชี้ว่ากองข้างนอกนี้คือหนังสือธรรมะ ส่วนที่อยู่ชั้นหนึ่งทั้งหมดคือวารสารเก่า

แต่จุดหมายของเราอยู่ที่ชั้นสอง–ห้องทำงานของเขา ขึ้นบันไดอีกไม่กี่ก้าวก็จะเจอห้องสมุดที่เก็บหนังสือเก่ากว่า 50,000 เล่มที่เขาแบ่งเป็นหมวดหมู่ไว้ชัดเจนทั้งสิ้น 15 หมวด

ท่ามกลางมหาสมุทรหนังสือบนชั้น หนังสืออนุสรณ์งานศพแหวกว่ายอยู่ในนั้น

“ก่อนจะสะสมหนังสืองานศพอย่างจริงจัง ผมเริ่มจากการสะสมหนังสือมาก่อน ที่เห็นว่ามีเยอะขนาดนี้เพราะช่วงปี 2540 ผมซื้อต่อมาจากนักสะสมหนังสือรุ่นก่อนๆ ซึ่งท่านเสียชีวิตไปหมดแล้ว ซื้อมาทีก็เหมามาทั้งบ้าน เป็นหมื่นเล่ม ซื้ออย่างนี้ติดต่อกันมา 5 บ้านแล้ว” ธงชัยเล่า พร้อมเท้าความว่าการสะสมของเขาเกิดจากความรักในการอ่านหนังสือและการศึกษาประวัติศาสตร์

ตั้งแต่จำความได้ ธงชัยเรียนวิชาประวัติศาสตร์เก่งเป็นที่หนึ่ง ตอนที่เพื่อนร่วมห้องวัยประถมของเขาต่างเหนื่อยหน่ายกับการเรียนรู้เรื่องเก่า แต่ไม่รู้ทำไมธงชัยกลับรู้สึกว่ามันมีเสน่ห์อย่างน่าประหลาด

การฝักใฝ่ประวัติศาสตร์ส่งเสริมให้ธงชัยเฟ้นหาหนังสือเล่มอื่นมาอ่านนอกจากแบบเรียน นำไปสู่การค้นพบความชอบที่ขยายใหญ่ขึ้นของตัวเอง นั่นคือการเรียนรู้ ‘ประวัติศาสตร์’ อีกแขนงหนึ่ง–ประวัติชีวิตคน

ตอนนั้นเองที่ธงชัยรู้ว่าตัวเองชอบอ่านหนังสืองานศพ

๒ หนังสืองานศพ

“หนังสืองานศพมีเสน่ห์กว่าหนังสือธรรมดาแม้จะมีเนื้อหาเดียวกัน แต่ถ้าผมเลือกได้ก็จะซื้อหนังสืองานศพนะ” ธงชัยบอกด้วยน้ำเสียงหนักแน่น

“มันสนุกที่เราได้เรียนรู้ชีวิตของผู้วายชนม์ตอนที่เขายังมีชีวิตอยู่ เนื้อหาส่วนหลักๆ ของหนังสืองานศพจะมีประวัติผู้ตาย คำอาลัยที่มิตรสหายหรือคนที่ผู้ตายเคารพเขียนไว้ นี่คือส่วนสำคัญที่สุด เพราะเป็นเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยของชีวิตคนคนหนึ่งที่ได้สัมผัสผู้ตายในมุมหนึ่ง บางทีประวัติผู้ตายก็มักจะเขียนแต่เรื่องดีๆ แต่ว่าส่วนของมิตรสหายก็จะแฉเขา ตอนมึงอยู่ปีหนึ่ง มึงกับกูไปกินเหล้า อ้วกแตกอ้วกแตน” ฟังมาถึงตรงนี้เราหัวเราะเสียงดัง

ธงชัยอธิบายต่อว่า เนื้อหาส่วนสุดท้ายของหนังสืองานศพนั้นจะเป็นเนื้อหาหลักที่หยิบยกมาจากหนังสือเล่มใดเล่มหนึ่ง บางครั้งอาจเป็นหนังสือหายาก สิ่งนี้เพิ่มคะแนนความน่าเก็บมากขึ้นหลายเท่าตัว

“ตอนเริ่มต้นเก็บแรกๆ คุณไปเก็บมาจากงานศพเลยไหม” เราโยนคำถาม

“ไม่ ผมไม่เคยไปรับแจกในงานศพเลย อาศัยการซื้อต่อจากกลุ่มคนที่ทำอาชีพ ‘ตีนเมรุ’ ซึ่งจะคอยเก็บหนังสืองานศพจากงานจริงๆ มาขายให้ร้านหนังสือมือสอง แล้วเราก็จะไปซื้อต่อจากร้านอีกที”

ธงชัยซื้อหนังสืองานศพครั้งแรกในปี 2530 จากบูทขายหนังสือมือสองแถวจตุจักร ยุคนั้นหนังสืองานศพมีราคาสูงพอประมาณทำให้เขาต้องคัดเองกับมือทุกเล่ม ธงชัยดูละเอียดไปถึงว่าผู้ตายเป็นใคร เนื้อเรื่องหลักคือเรื่องอะไร โดยจะเลือกตามความชอบที่เน้นแนวบันทึกทางประวัติศาสตร์เป็นพิเศษ

“แต่ก็มีข้อยกเว้นเหมือนกัน เช่น เนื้อในเป็นเรื่องสุขภาพที่ผมไม่ค่อยอิน แต่ผู้ตายเป็นคนมีชื่อเสียงอย่างคุณหมออายุ 100 ปี แบบนี้เราก็เก็บ” ธงชัยขยายความต่อว่าขั้นตอนหลังจากนั้นคือการ ‘ชำแหละอ่าน’ เพื่อระบุว่าหนังสืองานศพเล่มนั้นคือหมวดไหน

“อย่างเล่มนี้ของนางเสงี่ยม มหัทธนกุล” เขาหยิบหนังสืองานศพเล่มที่เพิ่งอ่านจบมาให้ดู “เนื้อเรื่องหลักเกี่ยวกับวรรณคดีพุทธศาสนา แต่พออ่านชีวประวัติเขาปุ๊บ ไอ้ห่า นางเสงี่ยมนี่แม่งเก่งว่ะ เป็นแม่ค้าหญิง เจ้าของโรงน้ำแข็งยุคแรกๆ ในกรุงเทพฯ ที่ร่ำรวยจากการทำโรงน้ำแข็ง อันนี้เก็บได้ในหมวดธุรกิจด้วย”

นั่นคือเหตุผลที่ทุกครั้งที่ธงชัยจะตัดสินใจซื้อหนังสืองานศพเรื่องใด เขาจะซื้อ 2 เล่มเป็นอย่างน้อย “เล่มหนึ่งเก็บหมวดวรรณคดี เล่มหนึ่งเก็บหมวดนักธุรกิจ” เขาว่า แล้วคว้าปากกามาเขียนสันหนังสือ ข้อมูลสำคัญอย่างชื่อ อาชีพ เนื้อเรื่องหลัก และปีที่มรณะ ถูกเขียนลงไปด้วยลายมือบรรจง

แล้วหนังสืองานศพอีกหนึ่งเล่มก็ได้ลงไปเวียนว่ายในมหาสมุทรหนังสือ

๓

แน่นอนว่าเกิดมาแล้วทุกคนต้องตาย แต่คงไม่ใช่ทุกคนหรือเปล่าที่จะมีหนังสืองานศพของตัวเอง

“มันเป็นเรื่องของคนรวย” ธงชัยคลายความสงสัยของเรา “เพราะมันต้องลงทุนเองทั้งหมด คนที่บ้านยากจนไม่มีตังค์พิมพ์หรอก ยกเว้นลูกหลานคนที่ตายแต่งงานกับพ่อค้า เช่น แต่งงานกับเจ๊กในตลาดที่เขามีความรู้เรื่องพิมพ์หนังสือ”

“แล้วจริงๆ วัฒนธรรมการพิมพ์หนังสืองานศพมาจากไหน” เราสงสัยเพิ่ม ทึกทักจากคำว่าเจ๊กเอาเองว่าน่าจะมาจากเมืองจีน

“มาจากประเทศไทยนี่แหละ” ธงชัยแย้ง แล้วขยายความให้เราฟังว่าความคิดริเริ่มในการทำหนังสืองานศพมาจากสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เกิดขึ้นในแผ่นดินของรัชกาลที่ 5 พระองค์ทรงดำรงตำแหน่งเป็นนายกหอพระสมุดวชิรญาณและทรงเห็นว่าคนไทยอ่านหนังสือน้อย อยากส่งเสริมให้มีหนังสืออ่านเพิ่มมากขึ้นในสังคม จึงแนะนำให้เศรษฐีมีตังค์ในกรุงเทพฯ พิมพ์หนังสืองานศพ

ส่วนวิธีการเลือกเนื้อหาหลักเรื่องใดเรื่องหนึ่งมาพิมพ์นั้นในแต่ละยุคสมัยก็ไม่เหมือนกัน อย่างยุคแรกๆ ช่วงปี 2440-2450 จะชอบพิมพ์หนังสือธรรมะเผยแพร่ พอมาถึงยุครัชกาลที่ 6 กระแสธรรมะก็ไม่ได้ตก แต่มันมีกระแสประวัติศาสตร์ตีคู่กันมา พอมายุคจอมพล ป. กระแสหนังสือธรรมะก็ยังยืนหนึ่งเหมือนเดิม เพิ่มเติมคือมีการพิมพ์สารคดีด้วย

หลังปี 2500 เรื่องราวของธรรมะก็ยังอยู่ยงคงกระพัน จนถึงช่วงปี 2510 ที่หนังสือเรื่อง กฎแห่งกรรม ของ ท. เลียงพิบูลย์ ได้รับความนิยมมากเพราะคนกลัวเรื่องบาปบุญเป็นพิเศษ ก่อนจะเข้าสู่ยุคนี้ที่ชูโรงเรื่องความเฮลตี้ กลายเป็นหนังสือวินิจฉัยโรคที่เชิญชวนให้คนอ่านมาดูแลตัวเอง

“แม้จะต้องใช้เงินมหาศาล แต่วัตถุประสงค์ของการพิมพ์หนังสืองานศพของญาติผู้วายชนม์ก็เพื่อเผยแพร่ข้อมูลความรู้ หลักธรรมในนั้น ไม่ใช่เพื่ออวดอ้างตัวเองว่าร่ำรวย สิ่งที่เขาต้องการจารึกไว้คือการพิมพ์ประวัติผู้วายชนม์ว่าเคยสร้างอะไรไว้บนโลกใบนี้บ้าง

“แล้วในฐานะคนอ่าน ถามว่าเราจะได้ประโยชน์อะไรจากหนังสืองานศพ ผมว่าแค่คุณได้เห็นรูปว่าแต่ละยุคสมัยเขาแต่งตัวกันยังไง ไปทำกิจกรรมอะไรกันมาบ้าง อย่างเล่มหนึ่งมีพระบรมฉายาลักษณ์ของรัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสอินเดีย ผมว่าแค่นี้ก็คุ้มแล้ว เป็นเสน่ห์ของหนังสืองานศพในสังคมไทยที่ประเทศอื่นไม่มี”

๔

ทุกวันเสาร์ธงชัยจะนัดเพื่อนในแวดวงนักสะสมหนังสืองานศพเพื่อสังสรรค์และแลกเปลี่ยนความรู้กัน มีหลายครั้งที่เขาส่งต่อหนังสือของตัวเองให้กับคนในแวดวง (หมายเหตุว่าหากเขามีมากกว่า 2 เล่มและเพื่อนต้องการ)

“นอกจากเป็นสิ่งที่มอบความรู้ ตอบความชอบ หนังสืองานศพเป็นสิ่งที่มีมูลค่าสำหรับผม เพราะมันขายได้ แต่ผมก็ไม่ขายนะ ครั้งหนึ่งเคยมีคนญี่ปุ่นมาถามซื้อทั้งหมด ผมปฏิเสธเพราะไม่ต้องการเงิน หนังสือพวกนี้มีคุณค่ากับผม ในตอนที่จะหยิบใช้งานเราก็หยิบมาได้เลย อย่างตอนนี้ผมกำลังทำหนังสือสมุดภาพให้กับจังหวัดต่างๆ ถ้าเราไม่มีห้องสมุดนี้ เราก็ต้องวิ่งไปหอสมุดแห่งชาติหรือที่อื่นๆ

“การสะสมหนังสืองานศพทำให้เราเป็นคนใฝ่หาความรู้ ความรู้มันนำมาซึ่งความน่าเชื่อถือและความเคารพศรัทธา ถ้าผมไม่ได้สะสม ผมก็จะไม่มีความรู้ไปถ่ายทอด บรรยาย เผยแพร่ให้สังคมได้รับทราบ และคงไม่มีลูกศิษย์ เชื่อไหมผมมีลูกศิษย์ทั้งๆ ที่ไม่ได้สอนหนังสือ”

ทุกวันนี้ธงชัยได้รับโทรศัพท์จากอาจารย์มหาวิทยาลัยหลายคนที่โทรมาปรึกษาเรื่องข้อมูลทางประวัติศาสตร์อยู่บ่อยครั้ง เขายังเปิดส่วนที่เขาเรียกว่า ‘ห้องสมุดหนังสืองานศพเอกชน’ ในบ้านให้นักศึกษาปริญญาโท-เอกเข้ามาค้นคว้าหาความรู้ได้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย พร้อมให้คำปรึกษาว่าเนื้อหาที่ทุกคนตามหานั้นอยู่ในเล่มไหนได้อย่างแม่นยำ ทั้งหมดทั้งมวลนี้เกิดจากการอ่าน การละเลียด และการจัดทุกเล่มเข้าหมวดหมู่ด้วยมือของเขาเอง

๕

“คุณเชื่อเรื่องโลกหลังความตายไหม”

เมื่อบทสนทนาดำเนินมาถึงช่วงท้าย เรายิงคำถามที่อยากรู้ที่สุดให้นักสะสมหนังสืองานศพตรงหน้า

ธงชัยนิ่งไปชั่วครู่ พึมพำในปากว่า ‘เชื่อ-ไม่เชื่อ’ สลับกันคล้ายไม่แน่ใจ ก่อนจะเอ่ยคำตอบที่ทำให้เราเซอร์ไพรส์พอสมควร

“ไม่เชื่อ” เขาสรุป “แต่ก็ไม่ประมาทนะ เราไม่เคยคิดว่ามันจะมีจริง แต่เราก็ไม่รู้เลยขอทำความดีไว้ก่อน เพราะความจริงศาสนาพุทธก็ไม่ได้บอกให้เราอยู่กับความงมงายอย่างใดอย่างหนึ่งอยู่แล้ว” เขาตอบยิ้มๆ

“การอ่านหนังสืองานศพเป็นหมื่นๆ เล่มทำให้คุณเรียนรู้เกี่ยวกับชีวิตและความตายยังไง”

“มันสอนให้ไม่ประมาท” เขาตอบทันที “การอ่านหนังสืองานศพเป็นอนุสติ เตือนใจให้ตั้งอยู่ในความไม่ประมาท ความจริงมันก็หลักพระพุทธศาสนา คุณต้องฝึกเจริญสติ ยิ่งเห็นประวัติคนตาย ยังไม่ทันสั่งเสียเลยไปซะแล้ว ไม่ทันได้ทำมรดก ส่วนที่รู้สึกตัวก็ดีไป ก็สั่งเสียทัน”

“ในเมื่อเราตระหนักว่าความตายเกิดขึ้นได้ทุกชั่วขณะ คุณเตรียมตัวรับมือมันยังไง” เรายิงคำถามสุดท้าย

“ผมเตรียมทำหนังสืองานศพของผมไว้แล้ว เขียนประวัติตัวเองไปได้ครึ่งหนึ่งแล้ว และฝากครอบครัวไว้แล้วว่าอยากให้เอาหนังสือหายากมาพิมพ์เผยแพร่ซ้ำ” เขาตอบอย่างจริงใจ ก่อนจะแหวให้เราหัวเราะปิดท้าย

“แต่อย่าเพิ่งไปเลย เพิ่งหกสิบเอ๊ง”

บ่ายวันนั้น ท่ามกลางหนังสืองานศพนับหมื่นเล่ม เรื่องเล่าของธงชัยทำให้เราเรียนรู้ว่าไม่ว่าช้าหรือเร็ว เราทุกคนย่อมต้องกลายเป็นเรื่องเล่าในสักวัน

ไม่ต้องเอ่ยปากถาม เราก็ค่อนข้างมั่นใจว่าทุกคนคงอยากมีเรื่องเล่าที่ดี

หนังสืองานศพในดวงใจ

ท่ามกลางกลิ่นกระดาษเก่าและกองทัพหนังสือนับหมื่นเล่มที่วางเรียงรายอยู่บนชั้น เราขอให้ธงชัยเลือกหนังสืองานศพ 3 เล่มที่เขาประทับใจที่สุดมาให้ดู เขาใช้เวลาครู่หนึ่งตัดสินใจและเลือกหยิบ 3 เล่มที่โปรดปรานที่สุดออกจากชั้นวางอย่างแม่นยำ

หนังสืออนุสรณ์งานศพของปรก อัมระนันท์

“เล่มนี้ออกแบบดี ผมเห็นการออกแบบแล้วรู้สึกว่ามันเป็นระดับนานาชาติเลย เนื้อหาแน่น ภาพประกอบมีตลอด เขารู้ว่าภาพไหนควรใหญ่ ภาพไหนควรเล็ก ดูแล้วสะอาดตา ผมชอบมากจนตามหาคนออกแบบจนเจอ ตอนหลังเราก็ใช้เขากับหนังสือของสำนักพิมพ์เราด้วย”

หนังสืออนุสรณ์งานศพของจำรูญ ปิยัมปุตระ

“ผู้ตายเขียนประวัติตัวเองและเขียนบทความเล่าสู่กันฟังเป็นของตัวเอง ข้อมูลเขียนเรื่องอะไรก็มีรูปประกอบเรื่องนั้นๆ มันไม่น่าเบื่อ ไม่เหมือนหนังสือวิชาการ หนังสืองานศพที่ดีต้องมีรูปคั่นเป็นระยะๆ แบบนี้ ความลับคือเล่มนี้เราออกแบบเองด้วย เราจะไม่ชอบได้ยังไง (หัวเราะ) ตอนทำไปขอรูปจากบ้านเขาเลย”

หนังสืออนุสรณ์งานศพของประมุข ปิยะสุวรรณ

“แกตายปี 2503 แล้วก็มีพิมพ์ปี 2504 เป็นคนรุ่นรัชกาลที่ 6 ต่อรัชกาลที่ 7 สร้างเนื้อสร้างตัวจากไม่มีอะไรจนเป็นเจ้าของที่ดินบ้านหมี่ ลพบุรี เนื้อที่ครึ่งตลาด แกมีมอตโต้ที่เราจำได้ขึ้นใจคือ ‘ทำวันนี้ ทำเดี๋ยวนี้ อย่าประมาท’ บวกกับรูปประกอบสวยๆ ที่ขนาดพิมพ์ปี 2504 ยังชัดเลย”

The post คุยเรื่องประวัติศาสตร์ความตายและความหมายของลมหายใจ กับ ‘ธงชัย ลิขิตพรสวรรค์’ นักสะสมหนังสืออนุสรณ์งานศพ appeared first on a day magazine.

หลายคนอาจนึกถึงของกระจุกกระจิก ของเล็กๆ หรือของที่เคยอยากได้ในวัยเด็กที่ตอนนั้นไม่มีกำลังทรัพย์มากพอจะซื้อไหว บางคนสะสมฟิกเกอร์ บางคนสะสมของเล่น บางคนสะสมตุ๊กตาที่มองเมื่อไหร่ก็นำพาความทรงจำในวัยนั้นให้หวนคืนมา ของสะสมล้วนเป็นสิ่งที่นักสะสมผูกพัน จากประสบการณ์การเจอนักสะสมหลายสิบคนเหล่านั้นทำให้ฉันตั้งคำถามว่า แล้วสิ่งที่เราไม่ได้ผูกพันแต่สะสมมัน เราจะเรียกสิ่งเหล่านั้นว่าของสะสมได้ไหม

นั่นทำให้วันนี้เรามาอยู่ที่ ณ สยาม แกลเลอรี่ สถานที่จัดแสดงของสะสมของ ชุ–มัญชุสา อุดมวิทย์ และครอบครัว บนเนื้อที่กว่า 1 ไร่ถูกแบ่งสัดส่วนเป็นห้องแสดงของสะสมที่แยกประเภทชัดเจน ทั้งประติมากรรมบรอนซ์ แบร์บริก และอาร์ตทอย ของมัญชุสา มีส่วนจัดแสดงพระพุทธรูปเก่าของผู้เป็นสามี และมีโซนเล็กๆ สำหรับโมเดล Monster High ของลูกสาว

มัญชุสาบอกกับเราว่า ของสะสมของเธอนั้นไม่ใช่สิ่งที่เคยผูกพันในวัยเด็ก การสะสมไม่ได้เกิดจากปมเมื่อยังเยาว์ที่อยากได้อะไรแล้วยังฝังใจเช่นนั้น ทว่ามาจากการเก็บอย่างค่อยเป็นค่อยไปและการอยากแบ่งปัน จนกลายมาเป็นที่ๆ เรายืนอยู่ตรงนี้

ท่ามกลางอาร์ตทอยและประติมากรรมนับร้อยซึ่งรายล้อมเรา เรื่องราวของมัญชุสาทำให้เราตระหนักว่าการสะสมนั้นไม่จำเป็นต้องมีนิยามตายตัว

ที่นี่ ณ สยาม แกลเลอรี่ มีอีกโลกหนึ่งของการสะสมที่เราไม่เคยพบเจอรออยู่

1

“บางคนชอบอะไรสิ่งเดียวแล้วมุ่งมั่นเก็บสิ่งนั้น แต่สำหรับเราไม่ใช่อย่างนั้น ถ้าเราเห็นอะไรแล้วรู้สึกชอบ เราก็เก็บ ของทุกชิ้นล้วนได้มาเพราะความพอใจ” มัญชุสาเท้าความให้เราฟัง

ก่อนจะเรียกตัวเองว่านักสะสมได้เต็มปาก มัญชุสาติดนิสัยชอบเก็บเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว ย้อนกลับไปเมื่อราว 20 ปีที่แล้ว เธอเริ่มเก็บการ์ดโทรศัพท์ที่ใช้กับตู้โทรศัพท์สาธารณะ พัฒนามาสู่การเก็บเหรียญกับธนบัตรหายาก และเข้าสู่วงการนักสะสมอย่างจริงจังด้วยการเก็บอาร์ตทอย

Bearbrick (แบร์บริก) คืออาร์ตทอยรูปหมีสัญชาติญี่ปุ่นที่มัญชุสาเริ่มสะสมเป็นแบรนด์แรก เพราะความโดดเด่นด้านรูปทรง สีสัน ทุกตัวมีเรื่องราวเบื้องหลังและทำออกมาจำนวนจำกัดในบางรุ่น คุณสมบัติข้อสุดท้ายนี่แหละคือสิ่งที่โดนใจเธออย่างจัง

“ความพิเศษของแบร์บริกคือมันมีสตอรี่ในตัว อาจจะมาจากการที่ศิลปิน เซเลบ แบรนด์ หรือคนมีชื่อเสียง มาช่วยออกแบบ แล้วบางรุ่นก็ค่อนข้างหายาก มันเลยท้าทายเรามากเป็นพิเศษ” 

มัญชุสายังจำแบร์บริกตัวแรกที่ซื้อมาได้ขึ้นใจ มันคือแบร์บริก KAWS รุ่นแรกที่ถูกผลิตออกมา ก่อนศิลปินผู้รังสรรค์น้องหมีตากากบาทท่านนี้จะดังเป็นพลุแตก เธอได้มันมาในราคาหลักหมื่น แต่ ณ วันนี้ราคาพุ่งไปถึงหลักแสนแล้วเรียบร้อย

2

จากแบร์บริกตัวแรก นำมัญชุสาไปสู่การสะสมอาร์ตทอยที่หลากหลายมากขึ้น จากหนึ่งถึงสิบ และขึ้นหลักร้อยภายในเวลาอันสั้น ในขณะเดียวกัน เมื่อยิ่งซื้อเก็บสะสมมากก็มีโอกาสที่จะเจอของปลอมได้

มัญชุสายอมรับกับเราอย่างตรงไปตรงมาว่า เธอเองก็เคยเผชิญแง่ไม่งามจากการสะสมเช่นกัน

“เริ่มแรกเราก็ลองผิดลองถูก โดนหลอก เจอของปลอม ราคาสูงเกินจริง เจอมาหมดเลยนะ แต่สิ่งเหล่านี้คือประสบการณ์ที่สอนให้เราต้องเข้าไปศึกษา เรียนรู้ว่าอาร์ตทอยแต่ละตัวเป็นยังไง ผลิตมาจำนวนเท่าไหร่ มี certificate ไหม เราพยายามเข้าหากลุ่มคนในวงการอาร์ตทอยที่ให้คำปรึกษาได้และพยายามหาแหล่งซื้อที่เชื่อถือได้ โดยต้องลงไปศึกษาอย่างละเอียดจริงๆ”

กลุ่มคนที่มีความสนใจเดียวกันนี้เองที่เข้าใจหัวอกของนักสะสมอย่างถ่องแท้ นอกจากมิตรภาพและความรู้ที่ได้แลกเปลี่ยนสื่อสารกัน ผู้คนเหล่านี้ยังช่วยให้มัญชุสาเข้าถึงอาร์ตทอยบางรุ่นที่หายาก แต่สามารถได้มาครอบครองเพราะมิตรภาพจากคนที่รักการสะสมเหมือนกัน 

3

ในสายตาของมัญชุสา อาร์ตทอยไม่ได้เป็นเพียงของเล่นธรรมดา แต่คือศิลปะ

จากการสะสมเพียงแบร์บริก เธอเริ่มมองหาอาร์ตทอยในแขนงอื่นซึ่งน่าสนใจไม่แพ้กัน จากการลงไปคลุกคลีกับกลุ่มคนในวงการอาร์ตทอยก็ดี หรือลงพื้นที่ไปช้อปปิ้งในงาน ATT : Art Toy Thailand ซึ่งรวบรวมศิลปินทั้งในและต่างประเทศมาออกบูทเพื่อจำหน่ายอาร์ตทอยและพบปะกับบรรดาแฟนคลับก็ดี

สิ่งหนึ่งที่ดึงดูดใจมัญชุสาได้เป็นพิเศษคืออาร์ตทอยฝีมือคนไทย  

“เราอยากสนับสนุนศิลปินไทย เรามองว่าพวกเขามีผลงานดีไม่แพ้ศิลปินต่างชาติเลยนะ” เธอบอก “การทำอาร์ตทอยนั้นเกิดจากความคิดสร้างสรรค์หรือจินตนาการที่ไม่มีขีดจำกัดอยู่แล้ว และศิลปินไทยก็สามารถหยิบอัตลักษณ์ที่บ่งบอกความเป็นตัวตนของบ้านเราออกมาสร้างได้เหมือนกัน เช่น น้องควายเผือกตัวนี้” เธอหยิบอาร์ตทอยรูปควายเผือกตัวหนึ่งมาให้เราพิจารณา 

“เห็นรายละเอียดไหม นี่คืออาร์ตทอยจากฝีมือศิลปินไทย เขานำควายซึ่งเป็นสัญลักษณ์บ้านเรามาปั้น ไม่ใช่ควายที่ไหนก็ได้นะ ต้องเป็นควายไทยเท่านั้น เพราะมันมีรายละเอียดทางวัฒนธรรมอื่นๆ อยู่ในตัวอาร์ตทอยด้วย อย่างตัวนี้ที่มีงอบ มีผ้าขาวม้า มีสัญลักษณ์แบบไทยๆ มาเป็นองค์ประกอบอยู่”

นอกจากน้องควายเผือกที่มัญชุสาเก็บไว้เป็นชุดแล้ว บนตู้โชว์ของเธอยังมีน้องปังปอนด์ที่สร้างจากหนังสือการ์ตูนเรื่องดังของต่าย ขายหัวเราะ มีอาร์ตทอยไก่ต่อยมวยกับนักมวย และอาร์ตทอยไทยอีกหลายชิ้นตั้งติดกับอาร์ตทอยจากต่างชาติ

ในแง่ของมูลค่า ของแต่ละชิ้นไม่อาจเทียบกับอาร์ตทอยสากลได้ หากมัญชุสามองว่าสิ่งสำคัญกว่านั้นคือคุณค่าความเป็นไทยที่สอดแทรกอยู่ในอาร์ตทอยทุกตัว 

คุณค่าที่เธอเชื่ออย่างสุดหัวใจว่าควรได้รับการสนับสนุน 

4

“เชื่อไหมว่าเราไม่เคยสอนลูกให้สะสมเลยนะ” 

มัญชุสาตอบเมื่อเราถามถึงที่มาของนิสัยการชอบเก็บสะสมของน้อง บุ่นบุ๊น–อิ่มบุณ งามเกิดศิริ เด็กหญิงวัย 11 ปีที่สร้างอาณาจักร Monster High ของตัวเองด้วยการสะสมโมเดลคาแร็กเตอร์จากการ์ตูนเรื่องนี้

อันที่จริงแล้ว ความพิเศษประการหนึ่งของครอบครัวของมัญชุสาคือ ทุกคนนั้นล้วนเป็นนักสะสมทั้งสิ้น

รวมไปถึง สุนทร งามเกิดศิริ สามีของมัญชุสาผู้รักการสะสมพระพุทธรูปเก่าเป็นชีวิตจิตใจ

“สามีของเราชอบพระพุทธรูปเก่าเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว เขาเก็บงานเก่าเพราะรู้สึกว่ามีเสน่ห์ ถึงคนอื่นจะมองว่าเรียบง่าย แต่เขามองว่ามันมีเสน่ห์ในความเรียบง่ายนั้น” นั่นคือสาเหตุที่มัญชุสาอุทิศโซนหนึ่งเพื่อจัดแสดงพระพุทธรูปเก่าของสามี มากกว่าแค่พระพุทธรูปเก่า วัตถุโบราณเหล่านี้ยังเป็นศิลปะที่ดูแล้วยิ่งลึกซึ้ง 

ถัดออกมาอีกโซนหนึ่งเป็นของน้องอิ่มบุณซึ่งแตกต่างกันอย่างชัดเจน เพราะเต็มไปด้วยเหล่าโมเดลฟิกเกอร์จาก Monster High กว่าร้อยตัว

“Monster High ของบุ่นบุ๊นคือตุ๊กตาโมเดลที่หมดแล้วทำซ้ำได้ สิ่งนี้เริ่มต้นมาจากลูกสาวที่ชอบซีรีส์เรื่องนี้ มันเป็นซีรีส์ว่าด้วยรุ่นลูกของมอนสเตอร์ที่เรารู้จัก อย่างแดร็กคูล่า แฟรงเกนสไตน์ คาแร็กเตอร์แต่ละตัวนั้นจะโดดเด่น มีสีสัน ออกแบบเสื้อผ้าหน้าผมสวยงาม เลยกลายเป็นสิ่งหนึ่งที่ลูกหลงเสน่ห์มากๆ เมื่อคุณลูกชอบ คุณแม่ก็ไม่เคยห้าม เลยไปกันใหญ่” มัญชุสาหัวเราะ “แต่เชื่อไหมว่าเราไม่เคยสอนลูกให้สะสมเลยนะ เขาเห็นว่าเราเก็บ เขาคงอยากเก็บบ้าง เรากับสามีไม่ได้ปลูกฝังหรือแนะนำ

“สิ่งหนึ่งที่เราประทับใจมากและเป็นเหตุผลที่ยอมซื้อโมเดลเหล่านี้มาให้ลูกสะสม คือพอเขาเก็บ แล้วเขาจะเป็นคนรักษาของ รู้จักเก็บของเป็นที่ ไม่มีการวางเรี่ยราด เราว่าสิ่งนี้เป็นการฝึกวินัยเขาได้ดี และทำให้เขากลายเป็นคนที่เห็นคุณค่าในสิ่งของทุกชิ้น แม้ว่าเขาจะได้มาแบบฟรีๆ ก็ตาม”

5

จุดไหนที่การสะสมของมัญชุสาและครอบครัวบันดาลใจให้เธอเปิดแกลเลอรี เราสงสัย

“ณ สยาม แกลเลอรี่เกิดจากความอยากชมงานของตัวเราเอง” มัญชุสาตอบพร้อมรอยยิ้ม “ต้องเท้าความก่อนว่า การสะสมอาร์ตทอยนั้นทำให้เราต่อยอดมาสู่การสะสมในงานปะติมากรรม เราเริ่มหลงใหลงานศิลปะที่สามารถเห็นได้ 360 องศา และมีความรู้สึกว่าศิลปินใช้อะไรหลายอย่างมากกว่าจะรังสรรค์งานขึ้นมาได้หนึ่งชิ้น ทั้งแนวคิด ทัศนคติ รายละเอียด ที่ต้องไปศึกษาค้นคว้าก่อนทำงาน”

ก่อนหน้าที่จะเปิด ณ สยาม แกลเลอรี่ มัญชุสาเริ่มซื้อและเก็บสะสมประติมากรรมงานบรอนซ์เป็นพิเศษ เพราะเป็นงานที่มีอายุยาวนาน เธอเดินทางไปทั่วประเทศเพื่อทำความรู้จักกับศิลปิน ตั้งแต่ปรมาจารย์ถึงศิลปินรุ่นใหม่ผู้ยังเป็นนักศึกษา ติดต่อขอซื้องานของพวกเขามาชื่นชม และพบว่าบ้านของตัวเองนั้นมีที่เก็บไม่พอเสียแล้ว

“เราปรึกษาสามีว่าย้ายมาตั้งโชว์ที่ออฟฟิศดีไหม เพราะที่ตรงนี้ก็มีมากกว่า 1 ไร่ ช่วงแรกเริ่มที่ย้ายมาไม่ได้ตั้งใจให้เป็นแกลเลอรีด้วยซ้ำ แค่เอางานเหล่านี้มาตั้ง ชื่นชมสิ่งที่รัก แต่หลังจากนั้นก็มีลูกค้า เพื่อนฝูง ผู้ใหญ่ มาเยี่ยม เราก็พาเดินชมอย่างภูมิใจ ผู้ใหญ่เขาก็บอกว่า สวยมาก หายากมาก ทำไมไม่เปิดให้ใครต่อใครได้ชื่นชมบ้าง เก็บไว้ชื่นชมคนเดียวมีความสุขเหรอ ตอนนั้นเลยจุดประกายให้เราอยากแบ่งปันให้คนอื่นเห็นสิ่งที่เรามี”

จนถึงวันนี้ ณ สยาม แกลเลอรี่เปิดมาได้กว่า 3 ปีแล้ว ยังคงคอนเซปต์เหนียวแน่นเช่นวันแรกคือการเปิดให้ชมฟรี นอกจากนี้ หลายคนอาจรู้จักที่นี่ในฐานะของแกลเลอรีที่รวบรวมงานประติมากรรมเกี่ยวกับในหลวงรัชกาลที่ 9 ไว้มากที่สุดในประเทศไทย

“ตอนก่อตั้ง ณ สยาม แกลเลอรี่นั้นเป็นช่วงที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จสวรรคต เราเห็นว่าศิลปินหลายท่านลุกขึ้นมาทำงานประติมากรรมเกี่ยวกับพระองค์ ตอนนั้นเราจึงมีแนวคิดว่า ไหนๆ ก็แสดงประติมากรรมแล้ว เราอยากทำนิทรรศการชื่อ ‘พ่อไม่ได้จากไปไหน’ เพื่อจัดแสดงประติมากรรมที่เป็นพระบรมรูปของในหลวงรัชกาลที่ 9 ให้ได้มากที่สุด อย่างน้อยๆ ก็มีงานประติมากรรมที่สะท้อนพระราชประวัติ เล่าเรื่องราวของพระองค์ ให้ลูกหลานของเราและคนอื่นได้ชมพระบารมี”

มัญชุสายังเอื้อเฟื้อพื้นที่บางส่วนของที่นี่ให้ศิลปินหรือหน่วยงานต่างๆ เข้ามาใช้เผยแพร่นิทรรศการได้ รวมไปถึงการจัดแสดงงานของศิลปินรุ่นใหม่ที่ยังไม่มีชื่อเสียงมากให้ได้ออกสู่สายตาของคนทั่วไป เพื่อเปิดโอกาสในการสนับสนุนศิลปินรุ่นใหม่ได้เกิดในวงการ

“จุดเริ่มต้นของแกลเลอรีไม่ได้มาจากการที่อยากทำธุรกิจ แต่มันสามารถต่อยอดมาเป็นธุรกิจได้ การเก็บสะสมก็เหมือนการเล่นหุ้น ถ้าวันนี้หุ้นของเราขึ้นเราก็นั่งยิ้ม เช่นเดียวกับของที่เราสะสมวันนี้ เมื่อเวลาผ่านไปมูลค่าของมันเพิ่มขึ้น เราก็ภาคภูมิใจ เราเรียกสิ่งนี้ว่าออมศิลป์ หมายถึงออมทรัพย์และศิลปะ

“ถึงวันนี้ แกลเลอรีของเราก็เปิดมาได้ 3 ปีกว่าแล้ว เราภาคภูมิใจนะที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของวงการศิลปะไทย ภูมิใจที่ได้นำงานของคนไทยมาเผยแพร่ และใช้พื้นที่ตรงนี้เป็นส่วนกลางในการแชร์ความชอบในงานศิลปะ หรือเป็นแรงบันดาลใจให้คนที่มาดูนั้นอยากสะสมต่อไป” 

เมื่อบทสนทนาของเราจบลง มัญชุสาเปลี่ยนความคิดของเราไปโดยสิ้นเชิง สะสมเท่าไหร่ สะสมอะไร ถึงจะนับว่าเป็นนักสะสม คำถามเหล่านี้กลับไม่สำคัญเท่าการสะสมนั้นทำให้คุณได้เรียนรู้อะไรและนำพาคุณไปสู่อะไรบ้าง

บางทีการเก็บง่ายๆ อาจพาคุณไปสู่สิ่งที่ยิ่งใหญ่ อย่างการต่อยอดวงการศิลปะไทยให้เติบโต

The Collector Family

เป็นที่รู้กันว่านอกจาก ณ สยาม แกลเลอรี่จะเก็บของสะสมของมัญชุสา อย่างอาร์ตทอยและงานประติมากรรมของศิลปินไทยแล้ว ที่นี่ยังมีพระพุทธรูปซึ่งเป็นของสะสมของสุนทรผู้เป็นสามี และมีคอลเลกชั่น Monster High ของน้องอิ่มบุณ ลูกสาววัย 11 ขวบ

ท่ามกลางของสะสมนับร้อยพัน เราขอให้ทั้ง 3 เลือกชิ้นที่ตัวเองโปรดปรานและผูกพันที่สุดมาให้ดู ซึ่งก็คือ 3 ชิ้นต่อไปนี้นั่นเอง

อาร์ตทอยแบร์บริก KAWS ของคุณแม่มัญชุสา 

“แบร์บริกเป็นตุ๊กตาสัญชาติญี่ปุ่นที่ได้รับความนิยมทั่วโลก ตัวที่เราชอบที่สุดคือแบร์บริกของ KAWS ตัวนี้เป็นตัวแรกที่ทำให้เราได้รู้จักศิลปินเขาเลย เราชอบเอกลักษณ์ดวงตารูปกากบาท ที่เขาได้แรงบันดาลใจจากคนเมามาทำเป็นคาแร็กเตอร์ของเขาตัวนี้”

พระพุทธรูปของคุณพ่อสุนทร

“พระพุทธชินสีห์ เป็นพระพุทธรูปที่เกี่ยวข้องกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ตอนที่ทรงผนวชอยู่ที่วัดบวรฯ เมื่อปี 2499 มีพิธีเททองหล่อพระบูชาในสมัยนั้น มีประวัติว่าพระพุทธชินสีห์เป็นพระประธานในโบสถ์ จะสร้างไม่เกิน 85 องค์ ปัจจุบันผมได้มาแล้ว 3 องค์เลยกลายเป็นชิ้นที่ผมชอบที่สุด”

Cleo de Nile จาก Monster High ของน้องอิ่มบุณ 

“Cleo de Nile เป็นมัมมี่จากอียิปต์ เขาอยู่ในเจเนอเรชั่นที่ 1 ของ Monster High และตัวละครที่หนูชอบเป็นพิเศษ หนูเคยแต่งตัวเป็นเขาไปประกวดการแต่งตัวที่จัดในธีม Monster High เมื่อ 4-5 ปีที่แล้วด้วย”

ณ สยาม แกลเลอรี่

เปิดทุกวันจันทร์-วันเสาร์ เวลา 09:30-18:00 น
address: ซอยลาดพร้าว 122-124 แยก 1
line: nav.cx/7rFeUY0
tel: 02-514-0600, 082-559-1444

The post ชุ–มัญชุสา อุดมวิทย์ เจ้าของแกลเลอรีผู้ต่อยอดการสะสมสู่การสนับสนุนวงการศิลปะไทย appeared first on a day magazine.

กระเป๋าผ้าใบสำหรับสะพายข้างธรรมดา แต่สะดุดตาจนต้องกลับมาเสิร์ชหา–และสั่งซื้อจากเมืองไทย

นับตั้งแต่นั้น ชีวิตของ แซท–สินารถ บุญรักษา ก็มีกระเป๋าแบรนด์ FREITAG เข้ามาข้องเกี่ยวในฐานะของใช้ที่โปรดปราน ซื้อหนึ่งใบ สองใบ สามใบ กระทั่งขึ้นหลักสิบจนสามารถเรียกได้ว่าของสะสม 

ความพิเศษคือแซทจะเลือกเก็บเฉพาะใบที่เป็นลายนายช่างเท่านั้น

หลักฐานตรงหน้าเรายืนยันสิ่งที่แซทบอก แค่กวาดตามองก็เดาออกว่าแต่ละใบล้วนเป็นชิ้นส่วนของผ้าใบผืนใหญ่ของบริษัทที่ประกอบการด้านเครื่องยนต์สักแห่ง เพราะมีรูปวาดนายช่างกับไขควงเด่นหรา

“เรามีแค่ 50 ชิ้นนะ พูดตรงๆ ถ้าให้เทียบกับนักสะสม FREITAG คนอื่น เราว่าเราไม่ใช่คนที่มีเยอะที่สุดหรอก”

แซทออกตัวกับเราตั้งแต่เริ่มสนทนา นัยว่า FREITAG เป็นแบรนด์ที่ค่อนข้างเป็นที่รู้จักในปัจจุบัน ความนิยมของกระเป๋าแบรนด์นี้แทบจะไม่เสื่อมลงเลยแม้จะเข้ามาขายในไทยหลายปีแล้ว แซทเชื่อว่าคงมีคนเก็บ FREITAG เหมือนเขาอยู่หลายคน และหากวัดกันด้วยปริมาณ บางคนอาจมีมากกว่าเขาด้วยซ้ำ

แต่ปริมาณเท่าไหร่นั้นไม่ได้ทำให้ความสนใจของเราลดลง เรายังคงอยากรู้ว่ากระเป๋าแบรนด์นี้มีอะไรที่ทำให้เขาและสาวกอีกหลายคนคลั่งไคล้นัก มากไปกว่านั้น อะไรคือเหตุผลเบื้องหลังการเก็บเฉพาะนายช่างของเขา

อาจฟังดูชวนเชื่อ แต่ยิ่งคุยลึก เรายิ่งเข้าใจ และยิ่งตอกย้ำความคิดที่ว่าเรามาหาไม่ผิดคน

พูดไปจะหาว่าโม้ รีบรูดซิปกระเป๋า สะพายให้มั่น แล้วตามเราไปคุยกับนักสะสมกระเป๋าคนนี้กัน

ย้อนกลับไป อะไรที่ทำให้คุณเริ่มสนใจกระเป๋า FREITAG

เราไปฮ่องกงตอนปี 2555 ตอนนั้นชอบปั่นจักรยานฟิกเกียร์ เลยมองหากระเป๋าสักใบที่จะใช้ในชีวิตประจำวัน เราอยากได้กระเป๋าที่สะพายง่าย ทน ซื้อมาเพื่อใช้งานจริงๆ โยนคือโยน ฝนตกคือลุยไปด้วยกัน เพราะเราไปไหนมาไหนด้วยการปั่นจักรยานหรือมอเตอร์ไซค์ทุกวัน 

ตอนเดินผ่าน FREITAG ครั้งแรก เรารู้สึกว่ามันแพงมากเลยนะ คือใบหนึ่งตีเป็นเงินไทยออกมาก็ 7,000-8,000 บาท แต่สิ่งที่ทำให้เราประทับใจคือความแตกต่างของกระเป๋าแต่ละใบบนชั้นวาง โดยปกติ เรามักจะเห็นกระเป๋าจากแบรนด์เนมต่างๆ เป็นแพตเทิร์นเดียวกัน แต่ FREITAG วางอยู่ในเชลฟ์ 20 ใบ ไม่เหมือนกันเลยสักใบ ตอนนั้นเรารู้สึกว่าคนที่คิดนี่แม่งเจ๋ง แต่ก็สงสัยว่าเขาจะโปรโมตยังไงวะ พอมาถึงวันนี้ที่เขาแมสมาก เราเคารพเขานะ เขาทำให้มันขายได้จริงๆ

ตอนเห็นครั้งแรกเราไม่ได้ซื้อ แต่ติดใจ พอกลับมาเมืองไทยก็ลองเสิร์ชเว็บไซต์ศึกษาดู ศึกษาแบบใช้เวลาอยู่กับมันทั้งวันเลยนะ แล้วก็ได้เข้าไปในกลุ่มเฟซบุ๊กที่รวมคนชอบ FREITAG ได้รู้จักคนในนั้น แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันมาเรื่อยๆ จากนั้นก็เริ่มเก็บ โดยเริ่มจากสีดำก่อน 

ตอนนั้นไม่มีบริการส่งมาไทยด้วย ส่งตรงเสียภาษี 37% กระเป๋าหลักหมื่น เสีย 7,000 ก็ยอมจ่าย มันเริ่มมาจากตรงนั้น

หลงใหลอะไรในกระเป๋า FREITAG จนต้องยอมเสียเงินขนาดนั้น

สิ่งที่เราชอบที่สุดคือไอเดีย FREITAG เขาทำกระเป๋าขึ้นจากผืนผ้าใบจากรถบรรทุก ซึ่งวัตถุดิบของผ้าใบรถบรรทุกเมืองนอกไม่เหมือนเมืองไทย ลักษณะของผ้าใบในยุโรปจะมีความหนาหรือความยืดหยุ่นมากกว่า อาจด้วยปัจจัยเรื่องอากาศที่หนาวกว่า กระบวนการของการผลิตคือ ทางบริษัท FREITAG จะดีลกับบริษัทเจ้าของผืนผ้าใบนั้นเมื่อใช้มาครบ 3 ปีแล้ว

เราชอบการที่เขานำวัสดุเหลือใช้กลับมาเป็นสิ่งที่เพิ่มมูลค่าในตัวมันเองได้ ชอบที่มันมีส่วนผสมของผ้าใบร้อยเปอร์เซ็นต์ และเขาสามารถนำผ้าใบนั้นมาย่อยเป็นชิ้นส่วนเล็กๆ เพื่อสร้างกระเป๋าที่ตอบโจทย์การใช้งานหรือไลฟ์สไตล์ของคนหลายกลุ่มได้จริงๆ 

แล้วตอนไหนที่คุณเริ่มสะสม FREITAG ลายนายช่าง

ก่อนหน้านั้น ใบแรกๆ ที่เราเก็บเป็นสีดำ เพราะเรารู้สึกว่าสีดำใช้งานง่าย สะพายกับชุดอะไรก็ได้ จนวันหนึ่งไปรู้จักคนในกลุ่มซึ่งเป็นน้องที่อยู่สวิตเซอร์แลนด์ เป็นประเทศต้นกำเนิดของ FREITAG เราเห็นว่าน้องคนนี้เข้าไปในช็อปแล้วเอากระเป๋าใบนี้ออกมา เฮ้ย เป็นลายคอมิกเว้ย

เราชอบอ่านคอมิกเป็นทุนเดิม ตอนเด็กเก็บคอมิกญี่ปุ่นแทบทุกทุกเรื่อง โดยเฉพาะดราก้อนบอล ชอบคอมิกถึงขั้นที่ช่วงอายุหนึ่งเป็นเจ้าของร้านหนังสือการ์ตูนด้วย พอเห็นว่า FREITAG มีลายที่เป็นคอมิกก็ตัดสินใจเลยว่าจะเก็บลายนี้แหละ

มันคือลายคอมิกเรื่องอะไร

จริงๆ มันไม่ได้เป็นเรื่อง แต่มันเป็นผ้าใบจากบริษัท Bauberger AG ที่ทำเกี่ยวกับพวกเครื่องมือช่าง หลายคนอาจเรียกว่าเป็นลายคอมิก แต่ความจริงมันคือกราฟิกลายนายช่าง เพราะบนผ้าใบนั้นจะมีขั้นตอนการทำงานของช่าง มีรถยก มีแม่แรงอยู่

ทราบมาว่าคุณชอบลายนายช่างมากถึงขนาดส่งอีเมลไปขอซื้อผ้าใบผืนจริงจาก Bauberger AG เลย

(หัวเราะ) เพราะนิสัยส่วนตัวของเราที่ทำอะไรแล้วจะทำให้สุด พอมาสะสม FREITAG ลายนี้ก็ศึกษาให้สุดและมีให้สุด คนสะสมบางคนอาจมีแค่หนึ่งใบก็โอเค ถือว่ามี แต่สำหรับเราไม่ได้เว้ย เราอยากรู้ว่าถ้าเอากระเป๋าทุกใบมาต่อกันจริงๆ จนเต็มผืนผ้าใบมันจะเป็นไปได้ไหม อยากเทียบโมเดลว่าเรามีส่วนไหนแล้วบ้าง จึงอยากได้ผ้าใบผืนนี้มาก เราเลยส่งเมลไปหาบริษัท Bauberger AG ว่า ยูมีผ้าใบเต็มผืนเหลือไหม อันที่ไม่ได้ขายให้ FREITAG เราขอซื้อได้ไหม แต่เขาไม่ตอบ

สุดท้าย ด้วยอานิสงส์จากเพื่อนที่สวิตเซอร์แลนด์ เราก็ได้โมเดลรถบรรทุกที่โชว์ลายนี้เต็มๆ มาแทน

ส่วนใหญ่ได้ FREITAG ลายนายช่างมาจากไหน

ส่วนใหญ่เราซื้อจากในเว็บไซต์ออฟฟิเชียล แต่ก็มีวิธีอื่นคือฝากคนอื่นซื้อและเทรด ย้อนกลับไปช่วงที่เริ่มเก็บแรกๆ วัฒนธรรมของคนที่เก็บ FREITAG คือการแบ่งปันกัน หมายถึงไปเจอลายไหนที่ไหน ก็จะนึกถึงคนเก็บลายนั้น หรือหากมีใบที่พิเศษสำหรับคนๆ นั้นโดยเฉพาะ เช่น เป็นลายที่มีตัวหนังสือที่เป็นชื่อของเขาก็ติดต่อเขาไป 

หรือสมมติว่ามีคนในกลุ่มนักสะสมเขามีลายที่เราเก็บ เราก็ถามเขาได้ว่าเป็นไปได้ไหมที่คุณจะแลกหรือเทรดกับเรา นั่นคือวัฒนธรรมของแวดวงคนเก็บ FREITAG เมื่อก่อน ต่างจาก ณ วันนี้ที่คนเล่น FREITAG เหมือนของทั่วไป ซึ่งอาจจะเน้นได้เร็ว อัพราคา แต่ไม่ได้เก็บจริงๆ

ครอบครัวคิดอย่างไรกับการสะสมของคุณ

คำเดียว บ้า (ยิ้ม) ด้วยความที่เราเป็นลูกคนเดียว แม่เราก็พูดจนไม่พูดแล้ว ทุกครั้งที่เขาเจอเราจะบอกว่า ถ้าเก็บไว้เยอะๆ ขายมันบ้างก็ได้ แต่สิ่งที่เขาเห็นมาตลอดตั้งแต่เด็กจนโตคือ มันก็อยู่เท่าเดิมตลอด แฟนเราเองทุกวันนี้ก็ไม่พูดแล้วว่าทำไมต้องมีเยอะ ทำไมมีหลายใบ ในเมื่อมันรุ่นเดียวกันทำไมต้องซื้อมาเหมือนกัน ถ้าให้ตอบ เราก็จะบอกว่าถ้าเกิดเราชอบจริงๆ มันก็ควรจะมีสองชิ้นปะวะ อันหนึ่งใช้งาน อันหนึ่งเก็บ (หัวเราะ)

 คิดว่าวันหนึ่งจะหยุดสะสมไหม

หยุดไหม ต้องบอกว่าล่าสุด FREITAG เปลี่ยนผ้าใบและหยุดผลิตลายนี้ไปแล้ว เพราะฉะนั้นทางเดียวที่เราจะหาลายนี้ได้ในตอนนี้คือรอคนมาปล่อยในราคาที่ซื้อได้ ถ้าคนอื่นมีแต่ไม่ได้สะสมเหมือนเรา แล้วเขาอยากให้เรามีเพื่อที่ของจะได้มาอยู่รวมกัน เราก็เอานะ

นอกจากความชอบ กระเป๋า FREITAG ลายนายช่างมีความหมายอะไรกับคุณอีกไหม

ทุกคนต้องมีหนทางในการปลดปล่อยตัวเองด้วยอะไรบางอย่าง สิ่งนี้คือการปลดปล่อยของเรา เวลาเราเครียดจากงานหรือมีอะไรไม่ได้ดั่งใจ พอเรากลับมาอยู่ท่ามกลางกระเป๋า FREITAG มันเหมือนเราได้กลับมาเป็นตัวเรา มันส่งผลถึงขั้นว่า เราอยู่กับมันแล้วรู้สึกว่าไม่ได้มีเรื่องกังวลใจ นี่คือสิ่งที่เราเชื่อมโยงกับมัน

จนถึงตอนนี้ การสะสม FREITAG ลายนายช่างให้อะไรกับคุณบ้าง

หนึ่งคือของสะสมให้ความอดทน เราเคยเป็นคนใจร้อนมากแต่ก็นั่งรอเว็บไซต์อัพเดตได้ พอได้กระเป๋ามา การพิจารณารายละเอียดทุกอย่างของกระเป๋าก็ทำให้เรามีสมาธิมากขึ้นด้วย เหมือนว่าเราชอบอะไรแล้วเราสามารถอยู่กับมันได้นาน มันทำให้เราเป็นคนละเอียดและช่างจดจำ เคยมีคนถามเราว่า จะรู้ไหมถ้าใบไหนหายไป เรารู้นะ เพราะเราจำได้ว่าเก็บไว้ตรงไหน รายละเอียดของกระเป๋าทุกใบเป็นยังไง เราจำได้หมดเลย

SAT’S FAVORITE FREITAGS

ท่ามกลางกระเป๋าโทนสีน้ำเงิน-เหลืองละลานตา เราสงสัยว่าสำหรับนักสะสมกระเป๋า FREITAG ลายนายช่างที่แต่ละใบก็ล้วนมาจากผ้าใบลายเดียวกัน ใบไหนกันที่เขาได้มาเป็นใบแรก ใบไหนที่ชอบที่สุด และใบไหนที่ได้มาแล้วภูมิใจที่สุด

นายช่างใบแรก : Jamie

“ใบนี้เราซื้อมาจากเว็บไซต์ในยุคที่ยังไม่มีระบบชิปปิ้ง ส่งมาที่ไทยต้องเสียภาษี 37% อาศัยการส่งไปยังบ้านน้องที่รู้จักซึ่งสะสม FREITAG เหมือนกันที่สวิตเซอร์แลนด์ พอถึงช่วงคนรู้จักของน้องเขากลับมาไทย ก็ฝากเขาหิ้วกลับมา”

นายช่างใบที่ชอบที่สุด : Voyager

“ใบใหญ่ใบนี้ออกแบบมาเพื่อการเดินทาง สามารถเอากระเป๋าอีกรุ่นยัดลงไปได้ ใบนี้ชอบที่สุด เพราะวันนั้นจำได้ว่าขับรถอยู่ มีลูกคนแรก เมียนั่งข้างๆ อุ้มลูกอยู่ แล้วเราดูเว็บไซต์ไปด้วยขับรถไปด้วย จำได้ว่ามันลงในเว็บ เรากลับรถ รถเกือบชน เมียก็ด่า เฮ้ย รถจะชนแล้ว เราก็รู้แล้วๆๆ รีบกลับรถแล้วก็จอด สั่ง ใบนี้เสี่ยงเป็นเสี่ยงตายพอสมควร (หัวเราะ) พอได้มาก็รู้สึกดี แล้วพอได้มาใบมันใหญ่มาก ชอบมาก”

นางช่างใบที่ได้มาแล้วภูมิใจที่สุด : Fringe

“เป็นกระเป๋าแบ็กแพ็กรุ่นที่ไม่ค่อยทำลายนี้ออกมาเท่าไหร่ เราน่าจะเป็นคนแรกที่มีรุ่นนี้ ลายนี้ เราไปดีลกับคนอิตาลีคนหนึ่ง เห็นเขาโพสต์ลงในเน็ต ความลำบากคือ เรากับคนอิตาลีจะจ่ายเงินกันยังไง เราก็ต้องฝากน้องไปโอนเข้าธนาคารที่นั่น ส่งมาก็ลำบาก เสียภาษีอีก กว่าจะได้มาเป็นเดือนเลย ก็เลยภูมิใจมาก เพราะเป็นชิ้นที่ไม่มีใครมีด้วย” นักสะสม

The post “ของสะสมทำให้เรากลับมาเป็นตัวเอง” สินารถ บุญรักษา นักสะสมกระเป๋า FREITAG ลายนายช่าง appeared first on a day magazine.

คำถามนี้แวบขึ้นในความคิดฉันทันทีเมื่อมาถึงสถานที่นัดในวันนี้ แปลกดีที่ตอบตัวเองไม่ได้เหมือนกันว่านานแค่ไหนแล้วที่ฉันใช้เวลาส่วนใหญ่ของวันไปกับการอยู่ในกล่อง เผชิญหน้ากับผนังห้อง สื่อสารกับหน้าจอคอมพิวเตอร์และโทรศัพท์มือถือที่ส่งเสียงแจ้งเตือนแข่งกันทุกนาที

อาจนานเกินไป เพราะเมื่อได้กลับมาอยู่ใต้เงาต้นไม้ใหญ่ ฟังเสียงน้ำไหล รับแดดอ่อนๆ ที่ส่องผ่านช่องว่างของใบไม้ ฉันต้องใช้เวลาครู่หนึ่งเพื่อซึมซับมันด้วยความรู้สึกโหยหา

เปล่าหรอก ฉันไม่ได้กำลังเดินป่าหรือเที่ยวสวนสาธารณะที่ไหน แต่นี่คือบ้านของ อ.ดิสสกร กุนธร ชายนักสะสมผู้ใช้เวลากว่า 45 ปีในการเก็บทรัพยากรธรรมชาติจากทั่วโลก

-01-

เพียงแค่แรกก้าว ฉันก็รู้สึกสงบ

อาจเพราะสีเขียวที่ปกคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ บวกกับรอยยิ้มเจ้าของบ้านที่เชื้อเชิญให้ฉันเข้าไปนั่งเล่นใน ‘สนามเด็กเล่น’ ของเขา

อ่านไม่ผิดหรอก ดิสสกรมีสนามเด็กเล่นอยู่ภายในบ้านของตัวเอง มันคือสนามเด็กเล่นที่เขาทดลองสร้างเป็นต้นแบบของโปรเจกต์ ‘สนามเด็กเล่นสร้างปัญญา’ ซึ่งทำร่วมกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย สนามเด็กเล่นแห่งนี้ไม่ได้ประกอบด้วยเครื่องเล่นพลาสติกเหมือนที่เห็นทั่วไป แต่สร้างขึ้นจากวัตถุดิบธรรมชาติในชุมชนนั้นๆ เพื่อจุดประสงค์ในการพัฒนาองค์ความรู้ของเด็กจากการเล่น

โปรเจกต์นี้คือเหตุผลที่ดิสสกรในวัย 70 ปีไม่ได้ใช้ชีวิตเหมือนคนวัยหลังเกษียณทั่วไป แทนที่จะพักผ่อนอยู่บ้าน เขากลับต้องเดินทางทั่วไทยเพื่อไปตรวจงาน ซึ่งตอนนี้มีรายการจ่อคิวถึง 3,000 กว่าแห่ง

“นี่ก็เพิ่งกลับมาจากร้อยเอ็ด” เขาบอก แน่นอนว่าสำหรับคนที่รักการเดินทางเป็นชีวิตจิตใจอยู่แล้ว เรื่องนี้ถือเป็นเรื่องปกติ มากกว่านั้น ดิสสกรจะรู้สึกตื่นเต้นทุกครั้งที่ได้ออกไปที่ใหม่ๆ เพราะนั่นหมายถึงโอกาสในการทำงานอดิเรกที่เขารักอีกงาน

งานอดิเรกที่ว่าคือการเก็บทรัพยากรธรรมชาติ

“ผมเริ่มเก็บเป็นครั้งแรกเมื่อ 45 ปีที่แล้ว จำไม่ได้เหมือนกันว่าคืออะไร มันเกิดจากการที่ผมเป็นคนชอบท่องเที่ยวด้วยตัวเอง เวลาไปเที่ยวที่ไหน ผมก็จะสังเกตว่ามีอะไรในสถานที่นั้น เช่นไปทะเลทราย ผมก็สังเกตว่าในทะเลทรายมีอะไร หินเป็นแบบไหน ทำไมต้องสีส้ม ไปเก็บพวกนั้นกลับบ้านมา และศึกษาต่อว่ามันเป็นยังไง”

กรวด หิน ดิน ทราย น้ำ ไม้ เมล็ดข้าว ฟอสซิล นี่เป็นเพียงตัวอย่างบางส่วนจากทรัพยากรธรรมชาติทั้งหมดที่ดิสสกรสนใจ

รู้ตัวอีกที วันนี้บ้านของเขาก็เต็มไปด้วยชิ้นส่วนจากธรรมชาติกว่า 500 ชิ้น

-02-

ทุกครั้งที่ได้เดินทาง ดิสสกรจะพกขวดเล็กๆ และถุงพลาสติกติดตัว เผื่อว่าไปเจอสิ่งที่น่าสนใจที่ไหนเข้าก็จะได้เก็บมาเลย

“ผมเก็บทุกอย่างที่น่าสนใจ ขึ้นอยู่กับว่าที่ตรงนั้นมีวัตถุดิบอะไรบ้าง บางที่เป็นสถานที่สำคัญซึ่งคนในท้องที่ไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามีอยู่ เช่น จุดที่แม่น้ำมาบรรจบกัน ผมก็เก็บน้ำและดินตรงนั้น บางทีเป็นสะพานข้ามแม่น้ำลึก ผมก็เอาเชือกผูกแล้วหย่อนลงไปเหมือนตักน้ำสมัยก่อน หรือถ้าเป็นหิน ก็เก็บพวกหินภูเขาไฟ หรือหินแปลกๆ อย่างหินแร่เหล็กซึ่งมีคุณสมบัติดึงดูดเหมือนแม่เหล็ก อันนี้เจอที่เขาทับควาย จังหวัดลพบุรี”

การไปเก็บทรัพยากรธรรมชาติในที่ต่างๆ มันทำให้เขาเรียนรู้อะไรบ้าง ฉันสงสัย

“มันบอกถึงความแตกต่างของภูมิประเทศ อย่างเช่นภาคอีสาน ดินที่เขาใช้ปลูกข้าวเป็นดินเหนียว ดินจะต่างกันกับภาคกลาง หรืออย่างดินแถวขอนแก่นจะเป็นสีแดง ต่างกับดินในจังหวัดอื่นที่มีสีดำ ซึ่งเป็นดินที่มีปุ๋ยเพราะสะสมพวกซากพืชซากสัตว์”

ดิสสกรเรียนรู้สิ่งเหล่านี้จากการนำทรัพยากรธรรมชาติไปปรึกษากับเพื่อนนักวิทยาศาสตร์ และเขายังได้ศึกษาลึกลงไปถึงเรื่องราวประวัติศาสตร์ของสถานที่ เพื่อบันทึกข้อมูลการเก็บพร้อมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเหล่านี้ลงบนฉลากติดภาชนะในรูปแบบภาพวาดสีสดใส และเชิญชวนให้เด็กๆ มาเรียนรู้ต่อยอดได้ที่บ้านของเขาเอง

-03-

ต่างจากนักสะสมหลายคนที่ฉันเคยพบ ดิสสกรบอกว่าเหตุผลที่เขาเก็บนั้นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะความชอบเพียงอย่างเดียว

“ผมอยากเผยแพร่ความรู้มากกว่า บางทีเด็กไม่ได้ไปศึกษา ไปสถานที่นั้นก็ไปถ่ายรูปอย่างเดียว ไม่ได้เห็นว่าสิ่งที่สำคัญจริงๆ คืออะไร”

การสะสมของดิสสกรจึงเป็นการส่งต่อความรู้ให้เด็กๆ และผู้สนใจได้รู้จักสังเกต วิเคราะห์ เจาะลึกลงไปว่าอะไรคือเบื้องลึกของทุกเรื่อง “สิ่งนี้คือการเพาะปลูกความรู้ เราจะปลูกความรู้จากของที่เราหยิบขึ้นมา ปัจจุบันเราไม่รู้หรอกว่าเป็นอะไร แต่เราจะรู้ถ้าสนใจ เขาเรียกว่าระบบเชื่อมโยง”

ดิสสกรยกตัวอย่างระบบคิดเชื่อมโยงนี้ให้เราฟังว่า ทรัพยากรธรรมชาติสามารถสอนเด็กทุกคนให้ดูว่ามนุษย์เราแตกต่างกันเพราะอะไร อย่างมนุษย์ที่อยู่โซนเหนืออย่างพวกไวกิง หน้าหนาวไม่มีอะไรกิน เพราะดินตรงนั้นเพาะปลูกอะไรไม่ได้ มันต่อยอดไปว่าเขาต้องไปล่ากวาง ทำให้นิสัยของคนเหล่านี้ไม่เหมือนนิสัยเรา เพราะที่ที่เราอยู่มันต่างกัน

“ผมอยากให้เด็กรุ่นใหม่เป็นนักเรียนที่ฉลาด ถ้าเกิดว่าเก็บหินขึ้นมาก้อนหนึ่ง คุณต้องรู้ว่ามีประโยชน์อะไร มีแร่ธาตุอะไรในหินก้อนนั้น มันมาจากที่ไหน ต้องเอาทุกอย่างมาเชื่อมกันหมด

“ยกตัวอย่าง ดินขาวที่ลำปางที่เรียกว่า kaoling หรือ China clay คือฝุ่นของลาวาตอนภูเขาไฟระเบิด คนไทยไม่รู้ว่ามันมีคุณสมบัติอะไร จนกระทั่งคนจีนมาอยู่ลำปาง แล้วบอกว่าดินแบบนี้เหมือนกับที่เมืองจีนนะ ที่นั่นเขาใช้ปั้นทำถ้วยชาม เป็นดินเบา ก่อตัวเป็นผลึก เมื่อเอาดินนี้ไปตำกับน้ำแล้วหล่อเป็นชาม คุณจะได้ชามตราไก่ นอกจากชาม ถ้าเอาเกาลิงนี้ไปใส่กับกล้วย ปกติ 3 วันกล้วยก็เน่าแล้ว แต่สิ่งนี้จะทำให้กล้วยอยู่ได้ถึง 7 วัน คุณจะสามารถส่งกล้วยไปขายได้ไกลขึ้น” ดิสสกรยกตัวอย่างความเชื่อมโยงทางเศรษฐศาสตร์ให้ฟัง

-04-

หลังจาก 40 ปีที่เขาเก็บและถ่ายทอดความรู้ให้ลูกศิษย์มาตลอด ในวันนี้ความพยายามของเขาเริ่มเห็นผล

“มีลูกศิษย์เก็บหินมาให้ผม เป็นไม้ที่กลายเป็นหิน แสดงว่าเขามองไปที่พื้นดินแล้วรู้ว่าในกองก้อนหินมีอันไหนที่เป็นฟอสซิลบ้าง เขาเริ่มวิเคราะห์ได้ว่ามันไม่ใช่หินธรรมดา” เขาพูดพร้อมรอยยิ้มดีใจ จากนั้นก็เล่าถึงความสำคัญของการเก็บสิ่งต่างๆ ให้เราฟังต่อ

“ทำไมเราจะต้องเก็บด้วย ผมยกตัวอย่างง่ายๆ อย่างสมิธโซเนียน เขาเก็บทุกอย่างไว้เป็นพันปีโดยที่ไม่รู้ว่าเพราะอะไรเหมือนกัน แต่ในเวลานั้น เขาคิดแค่ว่าเก็บไว้ส่งต่อให้คนยุคต่อไป เขาคิดว่าความรู้ช่วยให้มนุษย์เจริญขึ้นได้”  ดิสสกรทิ้งท้าย

คลาสเรียนประวัติศาสตร์กับลุงดิส

ภายในสนามเด็กเล่นหลังบ้าน มีเรือโจรสลัดลำใหญ่ที่ด้านในเต็มไปด้วยขุมทรัพย์แห่งความรู้ บนเรือลำนั้นฉันจึงขอทดลองเป็นลูกศิษย์ของ อ.ดิสสกร หนึ่งวัน เพื่อเรียนรู้ที่มาของทรัพยากรธรรมชาติแต่ละชิ้นที่ฉันขอให้อาจารย์เลือกมาให้

“ขวดนี้คือทรายจากทะเลที่กรีซ ผมเก็บมาตั้งแต่ 10 ปีที่แล้ว ดูดีๆ มีพวกแร่ธาตุ ลาวา ในหินสีดำ เห็นสีนี้แปลว่าอะไร แปลว่าประเทศกรีซเนี่ยเกิดจากภูเขาไฟ เกาะของกรีซทั้งหมดคือซากระเบิดภูเขาไฟครั้งใหญ่หลายๆ ครั้ง ถ้าเอาทะเลออกไป มันจะเป็นปากภูเขาไฟขนาดใหญ่ ด้วยการอยู่เป็นเกาะมานานนม สิ่งที่คนกรีกทำได้ดีที่สุดคือการเดินเรือและการใช้เรือรบ”

“ทะเลสาบแคสเปียนตั้งอยู่ที่ประเทศอิหร่าน เป็นทะเลสาบที่มีปลาสเตอร์เจียน ที่มาของไข่ปลาคาเวียร์ บริเวณทะเลสาบแคสเปียนคือที่ที่มนุษย์โบราณเมื่อ 5,000-6,000 ปีมารวมกันอยู่ เพราะเป็นทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดในโลก แต่เอาจริงๆ มันไม่ได้จืดซะทีเดียว ชิมแล้วมันมีรสกร่อยๆ มีน้ำเค็มปนอยู่สักประมาณ 10 เปอร์เซ็นต์ ทะเลสาบนี้น่าสนใจเพราะปัจจุบันหลายเผ่าที่เคยอยู่ล้อมรอบเป็นต้นกำเนิดของมนุษย์”

“เมืองเพนียดเป็นเมืองขอมโบราณ ตั้งอยู่ที่อำเภอเมืองจันทบุรี เป็นบริเวณที่ใกล้กับที่ที่พระเจ้าตากสินไปสร้างวัด เพราะจะเอากระดูกของทหารที่ตีเมืองจันท์ไปไว้ที่นั่น แล้วท่านก็สร้างพระพุทธรูปขึ้นองค์หนึ่งเพื่อเก็บกระดูกท่านใต้ฐานพระ หินพวกนี้ที่เก็บมาคุณจะเห็นว่าเป็นเหมือนกับศิลาแลง เพราะบริเวณนี้มีแร่ธาตุศิลาแลงกับธาตุเหล็กอยู่ ซึ่งอาณาจักรขอมเขาจะใช้พวกนี้เป็นฐาน เพราะหนึ่ง มันไม่ค่อยผุ สอง มันเป็นตัวนำไฟฟ้า เมื่อฟ้าผ่า ฟ้าจะวิ่งลงไปในหิน”

“แม่น้ำฮวงโห อันนี้เพิ่งไปมา ที่เห็นว่าน้ำเป็นสีเพราะมันมีแร่ธาตุอยู่เต็มไปหมด ว่ากันว่าแม่น้ำฮวงโหคือแม่น้ำวิปโยคของจีน มีคนตายเป็นล้าน เส้นทางขนาบกับแม่น้ำคือเส้นทางสายไหมซึ่งคนนิยมไปมาก ไปทางปักกิ่ง แล้วขึ้นไปจากอำเภอหลานโจว ไปซานชี เส้นทางนี้มีภาพแกะสลักและพระพุทธรูปโบราณเยอะแยะเลย”

“ภูเขาเมาต์รัชมอร์ที่อเมริกา ผมเคยไปมาเมื่อหลายสิบปีก่อน ตั้งอยู่ทางเหนือของอเมริกา เป็นถิ่นเก่าของชาวเนทีฟอเมริกัน การแกะสลักภูเขาเมาต์รัชมอร์นั้นมีเป้าหมายในทางประวัติศาสตร์คือ อยากให้เป็นสัญลักษณ์ของอเมริกา ตอนไปเราก็เก็บหินแกรนิตมา หินตัวนี้เหมือนกับหินที่ภูฏาน เป็นหินที่มีแร่อยู่ข้างใน ความน่าสนใจคือ พอโดนแสงแล้วมันจะแวววาวเหมือนกากเพชร”

ขอขอบคุณ ธารริน อดุลยานนท์ ที่เอื้อเฟื้อเรื่องการประสานงาน

The post เก็บน้ำ หิน ดิน ทราย ‘ดิสสกร กุนธร’ ชายผู้สร้างความรอบรู้จากการสะสมทรัพยากรธรรมชาติ appeared first on a day magazine.