ทุกวันนี้เรารู้ว่าอุตสาหกรรม fast fashion สร้างผลกระทบได้มากมายขนาดไหน นับตั้งแต่การใช้ทรัพยากรจำนวนมาก การใช้แรงงานที่ไม่เป็นธรรม เพื่อรองรับโลกทุนนิยมที่พยายามบอกให้เรามีเสื้อผ้าหรือของใหม่อยู่ตลอดเวลา ทำให้เสื้อผ้าที่วางขายส่วนใหญ่จึงมีอายุงานสั้นกุด นอกจากเทรนด์ที่เปลี่ยนไปรวดเร็วแล้ว ยังมาจากวัสดุที่ใช้ไม่คงทน ใส่ไปไม่กี่ครั้งก็ขาดหรือยืดย้วย

ในขณะที่ slow fashion กลายเป็นคำตรงข้าม ที่ถูกเสนอขึ้นมาโดยศาสตราจาร์ยเคต เฟลตเชอร์ (Kate Fletcher) และตีพิมพ์ใน The Ecologist เปรียบเทียบความยั่งยืนและจริยธรรมการทำงานในอุตสาหกรรมแฟชั่นเหมือนกับการเคลื่อนไหวของ slow food โดยแนวทางหลักๆ ของ slow fashion มี 3 ข้อ คือการใช้วัสดุท้องถิ่น มีระบบการผลิตที่โปร่งใส และการทำให้ผลิตภัณฑ์มีความยั่งยืน 

หากพูดให้จับต้องได้อาจทำได้ด้วยการซื้อเสื้อผ้าตามความจำเป็น การ mix and match เสื้อผ้าที่มีอยู่เดิม หรือการสวมใส่เสื้อผ้ามือสองเพื่อลดปริมาณขยะเสื้อผ้าที่เพิ่มขึ้นทุกวัน แน่นอนว่าเสื้อผ้าเป็นหนึ่งในปัจจัย 4 ที่เราขาดไม่ได้ ขณะเดียวกันยิ่งเป็นยุคที่ทุกคนเปิดเผยสไตล์ตัวเองอย่างเต็มที่บนโลกอินเทอร์เน็ต คงเป็นเรื่องยากที่จะอดใจซื้อเสื้อผ้าใหม่ๆ Eickens.Project ร้านเสื้อผ้า slow fashion จึงอาสาเป็นทางเลือกและทำให้เรามีเสื้อผ้าใหม่ๆ จากเสื้อมือสองที่นำมาดีไซน์ใหม่ให้ดูสนุกมากขึ้น 

Eickens.Project แบรนด์เสื้อผ้าที่ภายนอกแม้จะดูเป็นเสื้อผ้าสายสตรีท แต่สองผู้ก่อตั้ง ปีเตอร์-ปีเตอร์ ไอเค่นส์ และ ลาส-สิริชนม์ เรืองเศรษฐากูร บอกกับเราว่าแบรนด์ของเขาเริ่มแรกเกิดจากแพสชันที่อยากทำเสื้อผ้า slow fashion เพื่อสิ่งแวดล้อม จนกระทั่งขวบปีที่ผ่านไปทำให้พวกเขาได้เรียนรู้มากกว่านั้นคือการทำให้คนตกหลุมรักเสื้อผ้าที่พวกเขาออกแบบด้วยใจจริง แล้วทำเรื่องสิ่งแวดล้อมให้เป็นเรื่องธรรมชาติมากที่สุด นั่นคือการแทรกซึมอยู่ในวิถีชีวิตของทุกคน โดยไม่จำเป็นต้องซื้อเสื้อผ้ามือสองเพื่อประกาศว่าตัวเองเป็นคนรักโลก

จากโปรเจกต์ในสมัยเรียน สู่การต่อยอดเป็นแบรนด์เสื้อผ้า slow fashion ที่ใช้เสื้อผ้ามือสองมาคัสตอมให้กลายเป็นเสื้อผ้าที่ไม่เหมือนใคร พวกเขาทำได้อย่างไร ตามเราไปพูดคุยกับปีเตอร์และลาส ถึงโมเดลธุรกิจแฟชั่นที่ทั้งครีเอทีฟ รักษ์โลก และขายได้จริง ไม่แน่อ่านจบแล้วอาจทำให้คุณดัดแปลงเสื้อผ้าเก่าเก็บในตู้ให้กลับมาใส่ได้อีกครั้งก็ได้

จากโปรเจกต์สมัยเรียนสู่ธุรกิจในฝัน

กว่าจะมาเป็น Eickens.Project ต้องย้อนกลับไปเมื่อ 4 ปีก่อน ทั้งคู่อยู่คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา แม้ทั้งสองจะไม่ได้เรียนการออกแบบเสื้อผ้ามาโดยตรง แต่ด้วยความสนใจตั้งแต่เด็ก เมื่อมีโอกาสอย่างการประกวดโครงการสตาร์ตอัปพวกเขาก็ไม่รีรอที่จะไปเข้าร่วมด้วย

“มันเกิดมาจากช่วงสมัยเรียน ก่อนที่จะมาเรียนออกแบบผลิตภัณฑ์ ผมเองก็ชอบงานออกแบบเสื้อผ้าอยู่ แต่ว่าด้วยมายาคติของสังคมที่ทำให้เราไม่ได้มาเรียนสายนี้ตรงๆ แต่เราไปลงฝั่งผลิตภัณฑ์ (Product) แทน เพื่อที่เราจะได้ค่อยๆ ลองไปเรื่อยๆ จนเราแน่ใจว่าเราชอบมันจริงๆ” ปีเตอร์ ผู้ร่วมก่อตั้ง Eickens.Project เล่า

“พอเราเข้าโครงการประกวดทำกระเป๋าที่ใช้วัสดุจากสิ่งแวดล้อม ตอนปี 2-3 โจทย์คือเรื่องหญ้าแฝก ผมก็เริ่มพัฒนา material ขึ้นมาเอง ตอนนั้นเหมือนจะได้ชมเชยแต่เราก็โอเค มันเป็นพื้นที่แรกที่เรารู้สึกว่าเรามีอิสระ แล้วเรารู้สึกว่าเต็มที่กับมันโดยที่เราไม่ได้รู้สึกอึดอัด”

แม้ว่าการประกวดครั้งนั้นจะได้รางวัลชมเชย แต่ก็เปิดโอกาสให้ปีเตอร์ได้ทำในสิ่งที่อยากทำ และตั้งใจว่าเราจะทำงานแฟชั่นต่อไปเรื่อยๆ จนถึงตอนทำธีสิสเรื่องการออกแบบแฟชั่นเสื้อผ้าที่เหลือเศษจากการตัดเย็บน้อยที่สุด ซึ่งใช้เทคนิคการพับเย็บแทนการตัดเย็บ

 แต่ระหว่างทางนอกจากเรื่องแฟชั่นแล้ว เขายังได้เรียนรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียนอย่างการประกวด ก่อนเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้พวกเขาสนใจเรื่อง slow fashion อย่างจริงจัง

Eickens มาจากนามสกุลของปีเตอร์ ตอนแรกเขาตั้งใจให้เป็นร้านทำผ้าเส้นใยออร์แกนิคพับเย็บ จนกระทั่งช่วงโควิดเจอปัญหาการโอนเงินและการส่งออกไปต่างประเทศ จนเปลี่ยนมาเป็นเสื้อผ้ามือสอง และกลายมาเป็น Eickens.project เพื่อรองรับไลน์สินค้าอื่นๆ ในอนาคต 

ความตั้งใจแรกของแบรนด์ Eickens.project คือ เป็นแบรนด์เน้นเรื่องของสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก โดยตั้งใจจะใช้งานดีไซน์เพื่อแก้ปัญหาระบบที่มันจะก่อให้เกิดการหมุนเวียนขยะที่จะเกิดขึ้น เปิดกว้างตั้งแต่ เสื้อมือสอง ผ้าอุตสาหกรรม จนไปถึงผ้าตกเกรด export ผ้าตกเกรด QC ก็หมุนเวียนกันไป

“เราพยายามจะทำยังไงก็ได้ เพื่อที่ต้นทุนลดลง” ปีเตอร์บอกกับเราถึงช่วงเริ่มขายเสื้อผ้ามือสอง นอกจากลดต้นทุนแล้วยังเพื่อให้ขายสินค้า slow fashion กับคนไทยได้ในราคาที่เข้าถึงได้ 

“ตอนแรกเราคิดไม่ออกเลยว่าเราจะเริ่มยังไง ปรับตัวยังไง จนกระทั่งเราเห็นเทรนด์เสื้อมือ 2 เราก็เลยลองไปเดินตลาดเสื้อมือ 2 แล้วไปเจอที่เขาคัดตกเกรด ไซส์เพี้ยน สีตก ราคาถูกมาก แล้วเราก็มีสกิลการออกแบบอยู่แล้ว ถ้าเกิดเราลดโปรเซสในการขึ้นแพตเทิร์นใหม่ แล้วก็เอามาคัสตอมมันน่าจะเร็วกว่า เราก็เดินทางเต็มกำลังกับโปรเจกต์นี้เลย ก็พักออร์แกนิกไว้”

หลังเริ่มโปรเจกต์นี้อย่างจริงจัง ปีเตอร์จึงชวนลาสเข้ามาทำด้วยกัน ลาสซึ่งเรียน pure art ได้เข้ามาเติมเต็มและถ่ายทอดวิชาองค์ประกอบความงามของศิลปะที่ปีเตอร์ขาดไป จนเกิดเป็น Eickens.Project ที่นำเสื้อผ้ามือสองมาออกแบบใหม่แบบ deconstruct หรือนำส่วนต่างๆ ของเสื้อผ้ามาตัดเย็บให้กลายเป็นเสื้อชิ้นใหม่

ความยั่งยืนที่มาจากวัตถุดิบและช่างตัดเย็บ

Eickens.Project เป็นแบรนด์ที่เป็น slow fashion ด้วยวิธีการ reduce หรือลดการใช้ทรัพยากร ทั้งน้ำและการลดใช้เส้นใย เนื่องจากเป็นเสื้อผ้ามือสองที่ไม่ต้องผลิตใหม่ 

“พูดตามตรงว่าจุดเริ่มต้นของการตัดสินใจทำคือแพสชันล้วนๆ ไม่มีอย่างอื่นเลย” ปีเตอร์เล่าถึงสิ่งที่ทำให้เลือกทำ slow fashion แม้ว่าจะควบคุมคุณภาพได้ยากกว่า fast fashion ก็ตาม

“แต่พอทำไปทำมาเราเห็นโอกาสว่ามันมีศักยภาพที่พอจะสู้กับ fast fashion ได้นะการ reuse หรือ recycle มันเกิดขึ้นได้ยาก มันมีทรัพยากรหรือต้นทุนทีมันเพิ่มขึ้นไป บวกกับ cost การทำธุรกิจ มันอาจจะตอบโจทย์เรื่องรักโลก แต่มันไม่ตอบโจทย์กลไกธุรกิจ เพราะทางธุรกิจ มันไม่มีเรื่องสิ่งแวดล้อมอยู่ในสมการ”

เพื่อให้สิ่งแวดล้อมเข้าไปอยู่ในสมการของธุรกิจ ปีเตอร์จึงใช้วิธีการลดต้นทุน เพื่อให้สินค้าราคาถูกเข้าถึงคนได้มากขึ้น ด้วยการคัสตอมชุดจากส่วนประกอบของเสื้อผ้ามือสองตัวอื่นๆ โดยที่ไม่ต้องเริ่มตัดเย็บใหม่

“เราใช้เวลาสั้นลง ใช้ทรัพยากรน้อยลง ในขณะที่เราต้องมาวัดที่งานดีไซน์แล้วว่าจะทำยังไงให้มันออกมาดูดี เราก็คิดว่ามันเป็นช่องว่างที่เราพอจะสู้กันได้กับ fast fashion แล้วขายในราคาที่ยังอยู่ในน้ำหนักที่คนซื้อได้”

ไม่เพียงแต่วัตถุดิบที่นำมาใช้เป็นการลดการใช้ทรัพยากรเท่านั้น แต่ Eickens ยังให้ความสำคัญไปถึงแรงงานตัดเย็บที่อยู่ในชุมชนจังหวัดชลบุรี ด้วยค่าแรงที่เป็นธรรมและปริมาณงานที่เหมาะสม ลาส หนึ่งในผู้ก่อตั้งหวังว่าจะเป็นอีกทางหนึ่งที่ทำให้ธุรกิจเกิดความยั่งยืนไปด้วย

“ช่างเย็บหรือมดงานเป็นตัวแปรสำคัญ ความยั่งยืนมันจะเกิดขึ้นได้ยาก ถ้าหากว่าปริมาณของช่างเย็บมีไม่มากพอ” ลาสเล่าถึงความสำคัญของช่างตัดเย็บ 

“ในองค์กรใหญ่ๆ เขาอาจไม่ได้มองเห็นความสำคัญ เขามองเห็นแค่ว่าถ้าช่างกลุ่มไหนทำได้ก็อยู่ต่อ ถ้ากลุ่มไหนทำไม่ได้ก็หากลุ่มใหม่ เน้นจำนวนคน ล้มหายตายจาก ไม่ worry อันนี้คือในองค์กรที่เกิดขึ้นในระบบแฟชั่น”

ในมุมมองของลาสมีวิธีบริหารจัดการช่างตัดเย็บ ซึ่งเป็น outsource สองวิธี คือ หนึ่ง ช่างตัดเย็บจะต้องมีความสุขในการทำงานเพื่อให้งานออกมาดี และอยากทำงานต่อจนนำไปสู่การสร้างวงจรความยั่งยืนในธุรกิจ สอง การสร้างองค์ความรู้ให้กับช่างตัดเย็บเพื่อสร้างแรงบันดาลใจ และให้เขาส่งต่อองค์ความรู้ต่อไปได้อีก 

“เราเคยมีช่างเย็บที่อายุเยอะ แล้วเขาไม่ไหว แต่เขายังรู้สึกว่ายังอยากทำอยู่ สุดท้ายเขาก็ต้องยอม อันนี้คือกลไกของมนุษย์ที่ถ้าไม่ไหวเราต้องเกษียณ แล้วเรามองว่า know-how ตรงนี้มันส่งต่อช่างเย็บรุ่นใหม่ได้ แล้วก็ทำอย่างมีความสุข แล้วมันก็เกิดความยั่งยืนในองค์กร อันนี้คือภาพที่เรามอง อาจจะดูโลกสวยนิดหนึ่ง แต่ว่าเรามองว่ามันสร้างความยั่งยืนมากกว่าในมุมมองของเรา”

ไม่ใช่แค่เสื้อผ้า แต่เป็นศิลปะที่สวมใส่ได้

ความยากของเสื้อผ้าคัสตอมคือเราไม่สามารถควบคุมวัตถุดิบได้ ปีเตอร์และลาสบอกกับเราอย่างนั้น

การทำงานของทั้งคู่เริ่มต้นตั้งแต่การหา raw material หรือวัตถุดิบตามตลาด เพื่อให้ได้โครงเสื้อที่ต้องการและสมบูรณ์ (บางครั้งก็อาจจะเจอแรร์ไอเทม เสื้อผ้าแบรนด์เนมคุณภาพดีด้วย) ส่วนองค์ประกอบของเสื้อผ้า เช่น แขนเสื้อ กระเป๋า ฯลฯ ที่จะนำมาใช้ในการตัดเย็บเสื้อผ้าชิ้นใหม่ พวกเขาจะใช้วิธีสั่งกระสอบมาคัดเลือก ก่อนนำไปซักด้วยเครื่องซักผ้าอุตสาหกรรม แล้วจึงนำมาแยกเฉดสี แยกกลุ่มของรูปแบบงาน เพื่อรอออกแบบต่อ

ลาสบอกกับเราว่าเสื้อผ้ามือ 2 ที่จะหลีกเลี่ยงไม่นำมาใช้เลย คือเสื้อผ้าที่เป็นเสื้อวงดนตรี หรือเสื้อวินเทจ เพราะเสื้อผ้าพวกนี้มี value ในตัวเองอยู่แล้ว เสื้อผ้าเหล่านี้มักมีตลาดและมีการซื้อขายโดยที่ไม่ต้องผ่านการทำอะไรใหม่ 

“เรามองหาเสื้อผ้า waste จริงๆ ที่มันใช้ขายได้ยากแล้ว ค่อนข้างเป็นเกรด B-C อะไรแบบนี้ไป เพราะเรามองว่าเสื้อผ้ามือ 2 เกรด A เขาขายได้ด้วยตัวของเขาอยู่แล้ว พ่อค้าแม่ค้าเขาก็ซื้อ”

ลาสเล่าถึงความสนุกของงานคัสตอมว่า “มันเกิดขึ้นตอนที่ต้องมีเสื้อผ้าหลายรูปแบบชนกัน เช่น เชิ้ตชนกับสเวตเตอร์ มันก็จะเกิดความรู้สึกที่ดูสนุกขึ้น แล้วชิ้นส่วนที่มันถูกตัดออกไปมันจะไปประกอบร่างอีกกลุ่มหนึ่ง”

เอกลักษณ์ของเสื้อผ้าคัสตอมคือการดีไซน์ตัวต่อตัว 1 ดีไซน์ 1 ไซส์ ด้วยความที่ไม่สามารถควบคุม material ได้ แล้วเอามาประกอบแบบไม่สมมาตร พอมันเกิดความไม่สมมาตร – แต่ยังคงฟังก์ชั่นแบบเดิม มันเลยเป็นความสนุกเวลาใส่ บางทีเสื้อแขนยาวอาจยาวข้างเดียว กางเกงขาข้างหนึ่งสั้นมันเป็นความสนุกของลูกค้า ส่วนการออกแบบแบบทั่วไปคือการสร้างแพตเทิร์น ต้องมีความสมมาตร

“ลูกค้าจะชอบเวลารอเราลงสินค้า เขาก็จะได้ลุ้นกับเราว่าจะมีสินค้าประเภทไหน” ลาสบอกกับเรา “อีกอย่างเรามองงานเสื้อเป็นเหมือนศิลปะด้วย เราก็เลยมองว่าเหมือนเป็นงานอาร์ตตัวหนึ่ง บางทีมันอาจจะไม่ได้ถูกใช้โดยฟังก์ชั่น อย่างกระเป๋า เราอาจจะใช้เพื่อความงามอย่างเดียว”

แม้จะได้เสื้อผ้าแนวสตรีทที่ดูสนุกสนานขึ้น แต่ความยากก็มีทั้งการเก็บรายละเอียด เนื่องจากการตัดเย็บด้วยผ้าต่างชนิดกัน รวมไปถึงการดีไซน์ใหม่ทุกครั้งกับเสื้อผ้าทุกตัว ดังนั้นสิ่งที่ Eickens มองต่อไปข้างหน้าคือการพยายามหารูปแบบให้กับเสื้อผ้า แต่ยังคงความเป็น Eickens ไว้อยู่ นั่นคือความเป็นสตรีทแวร์ที่แตกต่างไปจากแบรนด์อื่นๆ

ชุบชีวิตเสื้อผ้ามือสองด้วยดีไซน์

แม้จะเป็นเสื้อผ้าคัสตอมที่นำมาออกแบบใหม่ แต่แท้จริงแล้วก็ยังเป็นเสื้อผ้ามือสองที่หลายๆ คนอาจยังไม่กล้าใส่ ปีเตอร์บอกกับเราว่ามายาคตินี้แม้จะแก้ไม่ได้ แต่ Eickens ก็ขอเป็นร้านทางเลือก และหวังว่าแนวคิดนี้จะลดน้อยลงในอนาคต

“ผมมองว่าคนที่ไม่กล้าซื้อเสื้อผ้ามือสองมาใส่หรือไม่ชอบ หลักๆ มันเป็นมายาคติ ที่สังคมที่หล่อหลอมกันขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของไสยศาสตร์ ความเก่า หรือคราบสกปรก เชื้อโรค แบคทีเรีย”

“ผมว่าความคิดนี้มันค่อยๆ ล้าสมัยไปเอง เราห้ามอะไรไม่ได้ ที่แก้ได้อาจเป็นเรื่องของความสกปรก ที่เราพยายามทำให้น่าเชื่อถือและสะอาดที่สุด ไม่ใช่แค่เซฟตัวคนซื้อ แต่เซฟตัวคนทำด้วย เพราะว่าต้องยอมรับว่าตอนที่เราตัดผ้าก็ต้องมีฝุ่นละออง มันก็จะเอาเชื้อโรค ไวรัส แบคทีเรียต่างๆ จากทั่วโลกเลยมารวมกันอยู่ในเสื้อ ถ้าเราไม่ซักมันก่อน ตัวเราเองก็จะป่วยด้วย เพราะฉะนั้นเราพยายามจะทำให้เซฟมากที่สุด มันก็คือเหตุผลที่เรามีเครื่องซักผ้าอุตสาหกรรม ซึ่งตอบโจทย์เรื่องแบคทีเรียไปได้”

ลาสเสริมว่า “ในมุมมองลาสมองว่าเราสร้างคุณค่าให้กับสิ่งของได้ แนวคิดนี้มีอยู่ แต่ว่ามันจะน้อยลงไป ถ้าเราให้คุณค่ากับสิ่งนี้ เพราะตอนนี้คนเริ่มซื้อของจาก history อย่างเฟอร์นิเจอร์ ถ้าเรารู้ว่าเป็นของดีไซเนอร์ดัง หรือแบรนด์ดังเขาก็อาจจะยอมจ่ายในราคาที่เขามองว่าคุ้มค่า”

นอกจากนี้ทั้งคู่ยังมองว่ายิ่งเป็นธุรกิจแบบ niche market หรือ ตลาดเฉพาะกลุ่ม โดยเฉพาะร้านเสื้อผ้าแบบคัสตอมจากเสื้อมือสอง ยิ่งมีร้านอื่นๆ เกิดขึ้นมามากเท่าไหร่ ยิ่งสร้างการรับรู้ให้กับลูกค้าและกล้าเปิดใจมากเท่านั้น 

“อุปสรรคอาจจะเป็นเรื่องการหาลูกค้า ส่วนถ้าเรื่องคู่แข่งของแบรนด์คิดว่าไม่มี เพราะว่ายิ่งมีแบรนด์ที่คล้ายๆ กันยิ่งดี เพราะมันเป็นการสร้างการรับรู้แบบใหม่” ลาสเล่า ก่อนปีเตอร์เสริมขึ้นว่า “ยิ่งมีแบรนด์แบบเรามากเท่าไหร่ยิ่งทำให้ลูกค้ามีประสบการณ์มาแล้วว่าเสื้อผ้าคัสตอมเป็นแบบนี้นะ”

แบรนด์ที่ไม่บอกว่าตัวเองเป็นแบรนด์รักษ์โลก

ในปลายปีนี้เราอาจจะได้เห็นหน้าร้าน Eickens.Project ที่ไอคอนสยาม รวมถึงการแตกไลน์ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ในกลุ่มไลฟ์สไตล์ อย่างเฟอร์นิเจอร์ หรือกระเป๋าหนังวีแกน แม้ว่าจุดเริ่มต้นจะสร้างขึ้นเป็นธุรกิจแฟชั่นทางเลือกเพื่อสิ่งแวดล้อม แต่ทั้งปีเตอร์และลาสกลับได้เรียนรู้และมองว่าเรื่องสิ่งแวดล้อมควรเป็นเรื่องปกติ Eickens จึงพยายามพูดเรื่องสิ่งแวดล้อมให้น้อยลง และใส่ใจกับการออกแบบเพื่อลูกค้ามากขึ้น

“เราพยายามจะพูดเรื่องนี้ให้น้อยลง เพราะมันจะกลายเป็นเรื่องปกติ เพราะว่าในอนาคตทุกภาคส่วนก็จะมองเรื่องนี้เหมือนกัน” ลาสบอก

ปีเตอร์พูดถึงสิ่งได้เรียนรู้ว่า “ต้องยอมรับว่าเราได้แง่คิดใหม่เกี่ยวกับเรื่องของการทำแบรนด์เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ทุกวันนี้เราไม่เคยประกาศตัว หรือบอกสังคมเลยว่าเราเป็นแบรนด์รักษ์โลกนะ มาซื้อเราเพราะเราเป็นแบรนด์รักษ์โลก”

“เรื่องสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องใหญ่จนทุกคนต้องปรับตัวให้เข้ากับความคิดนี้ เราก็เลยมองว่า เราก็แค่ทำมันอยู่แล้วแค่นั้นเอง” ลาสบอก 

ปีเตอร์เสริมอีกว่า “อีกอย่างเราไม่อยากให้คนมาซื้อเราด้วยเหตุผลว่า ถ้าอยากรักษ์โลกต้องมาซื้อแบรนด์นี้ เราอยากให้คนมาซื้อเพราะชอบงานที่เป็นแบบนี้

“เราเคยเห็นตัวอย่างของแบรนด์ที่เกิดก่อนเรามานานแล้วหลายๆ แบรนด์ ก็จะมีแบรนด์ที่พยายามจะทำเรื่องสิ่งแวดล้อม เรื่องรักษ์โลก สุดท้ายเขามีถ้วยรางวัลเยอะมาก มี certificate เยอะมาก แต่สุดท้ายแล้วในเชิงธุรกิจจริงมันไม่เกิดขึ้น ถึงจะมีรางวัลเยอะไปมันก็ไม่มีประโยชน์อะไร ถ้าเกิดว่ามันขายไม่ออก ไอเดียรักษ์โลกมันไม่เกิด เพราะฉะนั้นทำให้มันขายออกก่อน แล้วความตั้งใจมันถึงจะตามมาจริง

“เราก็เลยพยายามให้มันเป็นมิติของทางเลือกใหม่ เราจะทำให้มันดีที่สุด สวยที่สุด ทำให้มันแตกต่างหลากหลายที่สุดเท่าที่เราจะทำได้ เพื่อที่จะเป็นทางเลือกให้เขาเปลี่ยนใจจากตลาดเดิม เสื้อผ้าเดิมที่เขาเริ่มจะเบื่อแล้ว มาสนใจเรามากขึ้น 

“ไม่ต้องทำความเข้าใจยาก ไม่ต้องมานั่งศึกษาว่าโลกร้อนเพราะอะไร คือยิ่งพยายามทำให้มันเข้าใจยาก มันยิ่งเข้าถึงยาก พอเข้าถึงยากมันก็เกิดการกระจายยาก เรื่องยากๆ เราทำให้แล้ว คุณแค่ซื้อ โอเคนะ แต่เรื่อง material เราก็พยายามศึกษาอย่างเต็มที่ที่สุดเท่าที่เราจะทำได้”

“ตั้งแต่ทำแบรนด์มาคุณเห็นอิมแพ็กด้านสิ่งแวดล้อมในแง่ไหนบ้าง” เราถาม

ลาสตอบว่า “เรามีแคมเปญ custom campaign ไอเดียคือให้ลูกค้าเอาเสื้อผ้าที่ไม่ได้ใช้แล้วของตัวเอง เอามาส่งให้เรา เพื่อให้เราคัสตอมให้ใหม่ โดยลูกค้ามีส่วนร่วมในการออกแบบด้วย เช่น inspiration หรือ reference ที่ลูกค้าอยากให้เป็นแนวนี้ๆ ผลตอบรับดีมากกับแคมเปญนี้ เราเลยทำยาวๆ เลย 10 แคมเปญ คือกินระยะเวลาประมาณ 1 ปี

“มันกลายเป็นว่าเขาตื่นเต้น เสื้อผ้าเขาจะออกมาเป็นแนวไหน มันก็เหมือนได้เป็นการ reuse อีกครั้ง เขาเรียกว่าใส่ประสบการณ์ใหม่ๆ เข้าไปให้ผู้บริโภค เขาจะได้มองว่าฉันได้ reuse เสื้อผ้าตัวเอง โดยที่แบรนด์ Eickens เป็นคนทำให้”

“เรามองว่ามันมีอิมแพ็ก แต่มันอาจจะไม่ใช่อิมแพ็กที่ใหญ่อะไร แค่เป็นแนวคิด ประสบการณ์ใหม่ๆ ของผู้บริโภค เรามองว่ามันเป็นเรื่องที่มีอิมแพ็ก เราก็พอใจในมุมมองเราแล้ว”

ปีเตอร์ช่วยเราคำนวณให้เห็นตัวเลขคร่าวๆ จากแคมเปญ ก่อนบอกว่าแคมเปญนี้ทำให้เราประหยัดผ้าจากโลกนี้ไปแล้วประมาณ 2900 เมตร

“เพราะถ้าวันนี้ไม่มีแบรนด์ Eickens เสื้อผ้ามือสองก็ยังมีอยู่ พอมีเราก็ไปช่วยเติมเต็มตรงนั้น เพราะท้ายที่สุดเสื้อผ้ามือสองที่มันไม่ได้ถูกขายปลายทางคือเขาเผา ถ้าไม่มีเราเขาก็เผาอยู่ดี เราก็ไปช่วยเติมเต็มตรงนั้น ชะลอลงนิดหนึ่งก็ยังดี แล้วก็มี engagement ลูกค้าที่เขาไปบอกปากต่อปาก อันนี้น่าจะเป็นอิมแพ็กช้าๆ แต่ก็ยั่งยืนได้ในแบบของเรา” ลาสทิ้งท้าย

ติดตามร้าน Eickens.Project: https://www.instagram.com/eickens.project/

The post Eickens.Project ร้านเสื้อผ้า slow fashion ของสายสตรีท ที่ใช้ผ้ามือสองมาทำชุด custom แบบไม่ซ้ำใคร appeared first on a day magazine.

ข้าพเจ้าขอเขียนคำไว้อาลัยของผู้วายชนม์ เพื่อประกาศเกียรติคุณ และรำลึกถึงเป็นวาระสุดท้ายให้ผู้มีเกียรติทุกท่าน และขอร่วมส่งสู่ภพภูมิที่ดีเป็นครั้งสุดท้าย……..

(หลังพิธีกรพูดจบ เพลงธรณีกรรแสงก็ดังขึ้น ตือ ตือ ตือ ตื่อ ตื๊อ ตือ ตือ~) 

แน่นอนว่าฉากคำพูดนี้เรามักจะเห็นใน ‘พิธีงานศพ’ ที่เต็มไปด้วยบรรยากาศแสนเศร้า โลงศพล้อมรอบไปด้วยพุ่มดอกไม้เบญจมาศ ช่อพวงหรีดจากคนใกล้ชิด และผู้คนที่ร่วมงานต่างใส่เสื้อผ้าสีขาวดำ รวมทั้งแสดงสีหน้าเสียใจหรือร้องไห้อย่างหนักในบรรยากาศชวนหดหู่

หากคิดกันเล่นๆ ถ้าเราสามารถดีไซน์งานสุดท้ายของตนเอง เราจะอยากให้มันออกมาเป็นแบบนี้ไหมนะ?

แน่นอนเมื่อพูดถึงคำว่า ‘การสูญเสีย’ มันเป็นเรื่องสุดสะเทือนใจสำหรับคนที่ยังมีชีวิตอยู่ ในขณะเดียวกันฝั่งของคนที่มีเวลาเหลืออยู่ในโลกนี้น้อยเต็มที่ ก็อาจจะอยากให้งานอำลาของตนเองไม่ได้จบลงด้วยความหดหู่และความเศร้าใจเพียงอย่างเดียว มันอาจจะมีหลากหลายอารมณ์ ทั้งความอบอุ่น ความทรงจำดีๆ และความคิดถึงแก่กันเป็นประสบการณ์ร่วมกันครั้งสุดท้ายก่อนไม่ได้เจอกันก็เป็นไปได้

ธุรกิจความเศร้า

ในปัจจุบันงานศพอาจไม่จำเป็นต้องนำเสนอเพียงความเศร้าแค่ด้านเดียว เหมือนในสมัยก่อนที่คนทำกันมายาวนาน แต่มันอาจเป็นการส่งความรู้สึกที่หลากหลายดังกล่าว ซึ่งการออกแบบงานศพก็ไม่ต่างกับงานเลี้ยงทั่วไป โดยมีจุดร่วมเหมือนกันนั่นคือ ‘การออกแบบประสบการณ์’ ภายในงานที่ต้องคิดถึงรูปแบบสถานที่ ผู้คน อาหาร และอารมณ์ให้เป็นไปตามที่ต้องการ ซึ่งแต่ละงานก็จะให้ความรู้สึกและประสบการณ์ที่ต่างกันออกไป เหล่านี้คือแนวคิดของ ฟีฟ่า-คณกฤษ สุริยเสนีย์ ทายาทรุ่นที่สามของ ‘สุริยาหีบศพ 2499’ 

ธุรกิจสุริยาหีบศพ 2499 เริ่มต้นทำตั้งแต่รุ่นอากงสู่รุ่นคุณพ่อ ผู้ให้บริการงานศพครบวงจรเป็นเวลายาวนานกว่า 67 ปี ตั้งแต่การนำส่งศพจากโรงพยาบาลไปวัด การฉีดฟอร์มาลีน การทำความสะอาดศพไปจนถึงการจัดงานศพจนเสร็จเรียบร้อย 

เมื่อถึงคราวของฟีฟ่าทายาทรุ่นที่ 3 ต้องสานต่อกิจการ ก็มีความตั้งใจอยากพัฒนาธุรกิจของครอบครัว ที่ไม่ใช่เน้นเรื่องการบริการงานศพเพียงอย่างเดียว แต่ยังให้ความสำคัญกับ ‘ประสบการณ์’ ในงานศพ ซึ่งหมายถึงการสร้างประสบการณ์ที่น่าจดจำครั้งหนึ่งในชีวิต ทั้งตัวเราก่อนที่จะลาจากโลกนี้ไปแล้ว และคนที่เข้ามาร่วมงานไม่แพ้งานเลี้ยงอำลาทั่วไป

สาเหตุที่ฟีฟ่ามีความคิดดังกล่าว ต้องย้อนกลับไปที่เขาเองจบทางด้านการโรงแรม ซึ่งตอนแรกดูไม่น่าสอดคล้องกับธุรกิจโลงศพมากเท่าไหร่นัก 

“จริงๆ แล้วงานศพก็มีการบริการที่เหมือนกับงานแต่งงานนะครับ มีดอกไม้ มีเลี้ยงอาหาร จัดร้องเพลงเหมือนกัน แต่แค่ความรู้สึกภายในงานที่มันต่างกันออกไป” 

“ผมเจอมาหลายงานศพ
อยากให้งานศพไม่ได้มีแต่อารมณ์เศร้า
แต่มีหลากหลายอารมณ์ได้เหมือนกัน”

ด้วยเหตุผลดังกล่าว จึงทำให้เขาได้ทำงานร่วมกับ ดิว-นิธิศ บัญชากร นักออกแบบภายในมาเป็นที่ปรึกษาในการออกแบบประสบการณ์งานศพ แรกเริ่มพวกเขาได้ชวน รัสเซีย-ประภัสสร สุขเกษตร นักออกแบบลองจัดทำนิทรรศการในงาน ‘Bangkok Design Week 2023’ กับโปรเจกต์ชื่อว่า ‘การออกแบบงานศพของตนเอง’ หรือ ‘Myself Funeral’ เพื่อเป็นการถ่ายทอดความรู้สึก และตัวตนของตัวเองออกมาเป็นรูปแบบต่างๆ ผ่านงานศพก่อนที่ตัวเราเองจะจากไป

ภายในงานเล่าเรื่องงานศพ 5 แบบแบ่งตามช่วงอายุและพฤติกรรมของคนในวัยนั้นๆ ซึ่งมีไลฟ์สไตล์ไม่เหมือนกัน เช่น ช่วงอายุ 0-12 ขวบ เป็นวัยเด็ก การออกแบบจึงตกแต่งด้วยผ้าลายดอกไม้ แสดงถึงความไร้เดียงสาของเด็กน้อย

ช่วงอายุ 13-25 ปีเป็นวัยรุ่นที่มีความคิดความอ่านเป็นของตนเองและชอบเล่นโซเชียลมีเดียมากกว่าวัยอื่น ซึ่งงานศพของพวกเขาอาจจะต้องการระบายความในใจมากกว่าการวางพวงหรีดข้างโลงที่ไม่มีใครรับรู้ความรู้สึกของเขา โดยงานศพของวัยนี้อาจจะอยากให้แขกในงานสามารถมาเขียนเรื่องราวและความต้องการของตนเองหรือคนเสียชีวิต

“ในมุมนักออกแบบ ตอนแรกผมเข้าใจว่า การออกแบบงานศพ เราต้องออกแบบโลงศพให้สวยๆ แต่จริงๆ แล้วโลงศพไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสวยงามภายนอก เพราะรูปร่างของมันเปลี่ยนแปลงตลอดอยู่แล้ว สิ่งที่สำคัญของงานศพกลับกลายเป็นว่า มันคือ ‘ประสบการณ์’ ภายในงานเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้เกิดความทรงจำ” ดิวกล่าว

ออกแบบงานศพด้วยตนเอง

เราชวนคุยต่อ หากให้ทั้งสองดีไซน์งานศพของตัวเองหน้าตาจะเป็นอย่างไร ฟีฟ่านั่งนึกสักพักก่อนตอบคนแรกว่า “ผมเล่าผ่านเพลงครับ อยากให้คนที่มาร่วมงานรู้ว่า เราเป็นคนอย่างไร เลยอยากเล่าผ่านเพลง ผมว่า เพลงน่าจะสื่อความหมายได้ดีกว่า ซึ่งก็เป็นเพลงของเราเอง เพลงมีความเป็นตัวตนของเราอยู่ในนั้น แล้วมาเปิดในงานศพ” 

สำหรับดิวคิดว่า “ถ้าเราอายุ 30 ปี กับตอนที่เราอายุ 40 ปี ตอนนั้นมันอาจจะเปลี่ยนไปแล้ว อย่างถ้าผมได้ออกแบบงานศพตัวเองในอายุ 30 ผมอาจจะมีลูกแล้ว เราคงอยากอัดวิดีโอไว้เยอะๆ ให้ลูกผมดูในงานศพ ซึ่งตอนอายุ 40 ปี ถ้าผมไม่มีลูกก็อาจจะไม่ใช่แบบนี้ก็ได้นะ”

พวกเขาต่างเห็นพ้องตรงกันว่า งานศพสมัยนี้สามารถเล่าเรื่องได้หลากหลาย ไม่ได้ยึดติดว่า ต้องเป็นการไว้อาลัยเสมอไป “ในปัจจุบันเกือบทุกครั้งที่เราไปงานศพ เรามักจะเจอสคริปต์กระดาษที่เล่าประวัติของผู้เสียชีวิต คนที่พูดก็จะร้องไห้ คนฟังก็น้ำตาคลอ ผมก็เลยมองว่า งานศพมันสามารถมีได้หลากหลายรูปแบบ มันสามารถเล่าอีกมุมหนึ่งได้นะ เล่าในสิ่งที่อยากเล่า ไม่ได้ยึดติดตามที่เราเห็นทั่วไป มันคือการสร้างประสบการณ์ที่แตกต่างให้กับคนที่มาร่วมงาน ผมมองว่านี่คือ innovation ของงานศพรูปแบบหนึ่ง” ดิวและฟีฟ่าขยายเสริม

ลบภาพจำงานเศร้า

ในระหว่างสัมภาษณ์ ฟีฟ่าและดิวชวนไปเดินดูโลงศพในโรงงาน เราค้นพบว่าโลงศพมีลักษณะแตกต่างกันออกไปในหลากหลายแบบ ทั้งโลงศพแบบจีนที่ทำมาจากไม้สัก โลงศพไทยมักประดับด้วยลายองค์เทพพนมมือ หรือลายดอกไม้ต่างๆ แต่สิ่งที่ทำให้เราสะดุดตาคือโลงศพขนาดเล็กจิ๋วคืออะไร ฟีฟ่าเล่าว่ามันคือโลงศพสำหรับสุนัข

“เมื่อก่อนอาจจะไม่ค่อยเห็นคนทำโลงศพให้สัตว์เลี้ยงแต่สมัยนี้คนเลี้ยงสัตว์มากขึ้น และให้ความสำคัญกับมันมาก บางคนก็ต้องการจะจัดงานศพให้กับน้องเพื่อรำลึกถึงเขา ซึ่งทางเราก็มีทำโลงศพน้องหมา และสามารถใส่รายละเอียดในโลงได้ เช่น สี หรือข้อความฝากถึงเขา ไม่ใช่แค่การขุดหลุมฝังเพียงอย่างเดียว” ฟีฟ่าอธิบายเสริม

แล้วมีการออกแบบงานศพไหนเป็นที่น่าจดจำสำหรับพวกเขาบ้าง ฟีฟ่าพยักหน้าหนึ่งครั้งและบอกว่า มีงานหนึ่งที่เขาต้องการให้ธีมงานศพเป็น ‘บ่อน’ 

ฟีฟ่าเล่าบรรยากาศในงานว่า “งานนั้นเป็นรูปแบบของคนจีน เขาบอกผมว่า เขาไม่อยากได้เครื่องกระดาษแบบบ้านธรรมดา อยากมีเครื่องบิน มีเรือยอร์ช หรือบ้าน ซึ่งทั้งหมดเป็นกระดาษนะครับ ขนาดใหญ่เลยสูง 4-5 เมตร ภายในงานมีตกแต่ง ตู้สล็อต โต๊ะบาคาร่าจัดเต็ม แล้วคนที่มาร่วมงาน เขาก็ไม่ได้มานั่งเสียใจอย่างเดียว เขาก็จะแบบ เฮ้ย อะไรวะเนี่ย แปลกตาแปลกใจมากกว่านั่งเสียใจ”

“อีกอย่างเขาไม่อยากได้ดอกไม้เป็นพุ่ม เขาอยากได้ดอกไม้เป็นรูปไพ่โพธิ์ดำ รูปคิงเลย แล้วเอาไปไว้หน้าเมรุ เด่นมาก จนถึงขั้นมีคนมากมายมาถ่ายรูปคู่กับดอกไม้ในงานศพ ผมว่ามันคือการออกแบบประสบการณ์อีกแบบหนึ่งที่น่าสนใจ”

ดิวเล่าเสริมว่า “งานนี้เขามีรายละเอียดในงานศพเยอะมาก ตั้งแต่สถานที่จอดรถว่า ต้องให้รถเข้าทางไหน คนออกทางไหน ทางเดินหักมุมหรือโผล่แบบไหนจะเจอซุ้ม  ซึ่งก็ต้องดีไซน์ให้เกิดประสบการณ์แปลกใหม่ ให้ความรู้สึกเหมือนเราหลุดไปอีกโลกหนึ่งเลย แม้แต่เสียงดนตรีที่แขกคนสำคัญเดินเปิดเข้าในงานก็ไม่เหมือนกันด้วยนะครับ”

คนเป็นและความตาย

สำหรับคนที่ต้องทำงานเกี่ยวกับความตายแทบทุกวัน หรืออยู่ในสถานที่ที่มีศพเก็บไว้ บางคนมองว่าเป็นการใช้ชีวิตที่ชวนขนหัวลุก สำหรับทั้งสองเคยกลัวบ้างไหม

ฟีฟ่าตอบ “ผมไม่กลัวนะ ผมชินแล้ว เพราะเราอยู่ตรงนี้มาตั้งแต่เด็ก สมัยนั้นผมยังเล่นซ่อนแอบ วิ่งไล่จับ ปีนโลงศพกันอยู่เลย ในมุมมองผม มันไม่ใช่ความตายด้วยซ้ำ เพราะผมมองแค่ว่า มันเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับงานศพเท่านั้นเอง ถ้าถามว่าเคยเจอผีไหม สำหรับผมไม่เคยเจอที่ทำงานเลยนะ แต่คนอื่นบอกเคยเจอ (หัวเราะ)” 

แตกต่างจากดิวที่เป็นเรื่องชวนหลอนสำหรับเขา “ผมกลัวอยู่แล้วครับ ช่วงแรกที่ทำงานที่นี่ผมห้อยพระเต็มคอเลย (หัวเราะ) พอใส่แล้วก็เลยไม่ค่อยกลัว แต่ถ้าไม่ห้อยก็กลัวเหมือนกัน จำได้เลยในวันแรกที่เข้ามาทำงาน ฟีฟ่าถามผมว่า จะไปดูห้องฝากร่างไหม มีเก็บศพไว้อยู่ (หัวเราะ) คือผมก็ขาสั่นอยู่เหมือนกัน แต่พอผ่านไประยะหนึ่งก็เริ่มชินไปเอง แต่ถ้าไปวัดก็ยังกลัวอยู่นะ”

เมื่อพูดถึงการทำธุรกิจที่ขึ้นชื่อเกี่ยวกับ ความตาย การจากลา และการสูญเสีย เชื่อว่าฟีฟ่ากับดิวคงเห็นเหตุการณ์แบบนี้อยู่บ่อยครั้ง หลังจากทำงานนี้ด้วยกัน พวกเขามีความคิดหรือความรู้สึกเกี่ยวกับความตายเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง

ฟีฟ่าตอบก่อนว่า “ตอนแรกผมกลัวนะเรื่องของความตาย แต่ผมเพิ่งซึมซับได้ตอนที่ต้องไปออกงาน เราก็จะเห็นคนที่เขาอยู่ในสภาวะเศร้า ซึ่งเราเจอเหตุการณ์แบบนี้ทุกวัน ช่วงแรกรู้สึกหดหู่มาก แต่พอไปบ่อยๆ เราก็เริ่มชินไปเอง การที่เรารู้สึกชิน ไม่ได้แปลว่าเราไม่รู้สึกอะไร แต่เราแค่เข้าใจและยอมรับความจริงได้มากกว่า”

“กลัวความตายไม่ผิดนะ แต่กลัวการคาใจ
ทำไมเราไม่วางแผนเตรียมเอาไว้ก่อน
แล้วคนข้างหลังจะเป็นอย่างไร
นั่นคือสิ่งที่ผมกลัวมากกว่า”

สำหรับดิวตอบว่า “ช่วงหลังๆ เราเริ่มเข้าใจแล้วว่าธุรกิจนี้มันเป็นเรื่องอ่อนไหวง่าย ถ้าเรารู้สึกไปกับเขา เราก็จะเอาความเศร้าของเขากลับมาด้วย แต่ไม่ใช่ว่าเราไม่รู้สึก เราแค่ต้องมีการจัดการความเศร้าในตอนนั้น แต่พอถึงในเวลาจริงทุกคนก็เศร้าตามอยู่ดี มันเศร้ามากเลย แต่ก็ต้องเข้าใจว่ามันคือเรื่องที่ต้องเกิดขึ้นสักวันหนึ่ง”

ตลอดบทสนทนาของเรื่องราวธุรกิจงานศพ ทำให้เราค้นพบว่างานศพไม่จำเป็นต้องมีเพียงแค่ความเศร้าที่อบอวนไปทั่วงาน แต่มีได้หลากหลายอารมณ์เหมือนกับงานอื่น จริงอยู่ที่การจากลาเป็นเรื่องที่น่าเศร้า แต่ถ้ามองมุมกลับกัน ในมุมของคนที่กำลังจะจากลาโลกนี้ก็คงไม่อยากให้ทุกคนเศร้าเสียใจจนเป็นทุกข์ แต่อยากสร้างความทรงจำที่ดีให้กับคนที่รักได้มีความสุขไปกับงานครั้งสุดท้ายของเขา

อีกหนึ่งบทเรียนที่ค้นพบระหว่างบทสนทนา นั่นคือความตายเป็นเรื่องใกล้ตัวมากเสียจนน่าใจหาย  เพราะเราไม่สามารถรู้วัน เวลา สถานที่ หรือสาเหตุการจากไปของเราได้เลย จนทำให้เราต้องกลับมาคิดว่า หากเราจากไปแล้ว คนรอบข้างจะเป็นอย่างไร ดังนั้นหากเรายังมีเวลาเหลืออยู่ เราจะวางแผนและใช้ชีวิตกับพวกเขาอย่างไรให้คุ้มค่ามากที่สุด ก่อนวันสุดท้ายจะมาถึง เพราะชีวิตมันสั้นเกินกว่าจะคาดเดา เหมือนกับคำที่ฟีฟ่าพูดไว้ว่า

“เพราะชีวิตคือความไม่แน่นอน 
แต่ความตายมันแน่นอน
หากมีเวลา ก็จะวางแผนใช้ชีวิต
เพื่อจะไม่ได้นึกเสียใจภายหลัง” 

ปัจจุบันสุริยาหีบศพ 2499 ได้สร้างอีกหนึ่งแบรนด์ที่ชื่อว่า ‘บริ-บุญ’  มีจุดประสงค์เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์ให้กับแบรนด์สุริยาหีบศพ 2499 มุ่งเน้นการบริจาค โดยทุกคนสามารถบริจาคพวงหรีด และโลงศพที่เป็นการบริจาคแบบ 1 แถม 1 เช่น เมื่อซื้อพวงหรีดแถมบริจาคโลงศพ หรือบริจาคโลงศพก็จะได้บริจาคพวงหรีดไปด้วย นอกจากนี้ยังมีโต๊ะและเก้าอี้ดีไซน์น่ารักที่เมื่อซื้อหนึ่งตัว อีกหนึ่งตัวก็จะถูกบริจาคให้กับเด็กๆ ที่ต้องการ

สามารถติดต่อขอบริจาคและสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ 092-508-1086 หรือ Line: @boriboonsuriya 

เรื่อง: ชุติมณฑน์ แก้วมี ภาพ: สันติพงษ์ จูเจริญ

The post สุริยาหีบศพ 2499 จากธุรกิจขาย ‘โลงศพ’ สู่การออกแบบประสบการณ์ ‘งานสุดท้ายของชีวิต’ appeared first on a day magazine.

ปลากะพง ปลาทู ปลาสลิด ปลา…..

หลายคนน่าจะกำลังนั่งนึกชื่อปลาอยู่ตอนนี้ (หากนึกชื่อได้เกินสิบชนิด เราขอตบมือให้คุณเลย เพราะตอนนี้ผู้เขียนยังคงคิดอยู่) อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าคำตอบของใครหลายคนคงหนีไม่พ้นปลาที่เราเห็นอยู่เต็มตามท้องตลาดหรือในห้างสรรพสินค้า ซึ่งน่าจะมีไม่กี่ชนิดอย่างที่เกริ่นไว้ข้างต้น 

        ทั้งที่ความเป็นจริงแล้ว ในท้องทะเลไทยมีปลาแหวกว่ายมากมายกว่าร้อยชนิด แถมยังมีความอร่อยและคุณค่าสารอาหารไม่แพ้ปลาแมสๆ ในตลาด ส่วนสาเหตุที่เราไม่ค่อยได้เห็นปลาหน้าใหม่โผล่ขึ้นมาอยู่บนแผง ก็เพราะว่าคนไทยส่วนมากไม่ค่อยรู้จัก ไม่เคยได้ยิน เลยทำให้มันไม่ได้รับความนิยม และถูกลดคุณค่ากลายมาทำเป็นอาหารสัตว์แทน

        เพราะอยากให้คนไทยรู้จักปลาไทยมากกว่าที่เห็นตามท้องตลาดในเมือง จึงทำให้ โอม – กศม ชูดอกไม้ และ พฤทธิ์ – พฤทธิ์ กุลวิจิตรรังสี สองเพื่อนสนิทลุกขึ้นมาทำเพจ ‘ลันตาปลาไทย’ ธุรกิจขายปลาทะเลไทยส่งตรงจากเรือชาวประมงท้องถิ่นในเกาะลันตา และต่อยอดสู่การทำร้านอาหารปลาไทยชื่อว่า ‘Fishmonger’ ที่พวกเขาตั้งหมุดหมายในชีวิตว่า อยากจะขายปลาไทยให้ครบ 100 ชนิด

        ย้อนกลับไปจุดเริ่มต้นการทำเพจลันตาปลาไทย พวกเขาสองคนเป็นเชฟทำอาหารและชื่นชอบการตกปลาเป็นชีวิตจิตใจ โอมกับพฤทธิ์เล่าว่า ทุกครั้งที่ล่องเรือตกปลาจะได้เจอกับปลาหน้าตาแปลกๆ ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน ซึ่งพวกมันจะโผล่มาในช่วงมรสุมและฤดูกาลที่แตกต่างกัน แน่นอนว่าทุกตัวได้รับการพิสูจน์จากสองเชฟไปเรียบร้อย 

        “ผมกินหมดแหละครับ (หัวเราะ) ตกขึ้นมาได้ก็อยากลองทำอาหารดูว่ารสชาติเป็นอย่างไร อย่างปลาตัวไหนเนื้อสีแดง เช่น ปลาทูน่า มันจะเหมาะแก่การกินดิบและอร่อย เพราะถ้ากินสุกปุ๊บ เนื้อมันจะค่อนข้างแข็ง แต่ถ้าปลาเนื้อสีขาวอย่างปลากะพง เหมาะสำหรับเอามาต้มกินจะอร่อย เวลาผมตกปลาได้ ก็ทำอาหารกินกันบนเรือสดๆ เลยครับ”

        ระหว่างที่พูดถึงเรื่องราวบนเรือ พวกเขาเล่าพลางเปิดมือถือโชว์รูปปลาที่จับได้ให้เราดู “ตอนตกปลามีจับได้ทั้งตัวเล็กและตัวใหญ่ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน อย่างปลาในรูปนี้คือ ‘ปลาอินซา’ หน้าคล้ายปลาอินทรี มันอยู่ในทะเลลึกกว่า 80 เมตร ตัวใหญ่มาก และตัวมันหนักได้มากกว่า 70 กิโลกรัม ถือเป็น Game Fish ปลายอดนิยมของคนตกปลา เพราะมันว่ายน้ำเร็วไม่แพ้ปลาทูน่าเลย เอาไปทำแกงเหลือง หรือทอดน้ำปลาอร่อย”

        โอมปัดรูปในมือถือไปเรื่อยๆ จนหยุดที่รูปปลาสีแดงสุดแปลกตา “อันนี้คือ ‘ปลาเก๋าเพลิง’ สีแดงจัดจ้านมาก อยู่ในน้ำลึกเกิน 20 เมตร หนังสีแดงสดของมันมีไว้พรางตัวในน้ำ เพราะคลื่นแสงสีแดงจากพระอาทิตย์จะไม่สามารถส่องถึงได้ในน้ำทะเล ศัตรูก็จะมองเห็นยาก ตัวนี้เอาไปต้มลวกจิ้มกินกับข้าวต้มโอเคเลยครับ”

        ยังไม่ทันหายตื่นตากับปลาเก๋าเพลิง โอมก็โชว์รูปปลาตัวใหญ่อีกชนิด “ตัวนี้ชื่อ ‘ปลาสีทองหัวโต’ ปลาน้ำลึกประมาณ 180 – 350 เมตร และต้องจับด้วยเบ็ดเท่านั้น เพราะอุปกรณ์จับปลาอื่นๆ ยังลงไปไม่ถึงความลึกระดับนี้ สังเกตปลาสไตล์น้ำลึก ดวงตาจะกลมโตเพราะมีไขมันใต้ผิวหนังเยอะ ทำซาชิมิเนื้อดีมากครับ”

ปลาไทยว่ายไม่ถึงฝั่ง

        จากความชอบตกปลา ทำให้พวกเขารู้สึกตื่นเต้นทุกครั้ง เวลาเจอปลาแปลกใหม่ในท้องทะเล ยิ่งตกปลาพบสายพันธุ์ใหม่ ก็ยิ่งทำให้พวกเขาตั้งคำถามกับตัวเองอยู่บ่อยครั้งว่า ทำไมถึงไม่เห็นปลาพวกนี้ขายที่กรุงเทพฯ บ้างเลย พฤทธิ์ ซึ่งเป็นคนเกาะลันตาจึงพาโอมลองออกไปหาคำตอบนี้ด้วยกัน

        โอมเฉลยว่า “พฤทธิ์พาไปดูหมู่บ้านชาวประมงและได้คำตอบว่า ส่วนมากปลาในตลาดจะมีคนกลางเข้าไปซื้อ เขาก็ไม่เอาปลาที่ไม่แมสขึ้นไปขาย เอาแต่ชนิดที่คนรู้จักขึ้นไป ปลาพวกนี้เลยติดอยู่แต่ในตลาดท้องถิ่น ทีนี้เราก็ถามต่อว่า ปลาพวกนี้ถ้าจับได้แล้วจะทำอย่างไร เขาก็บอกว่า ขายในตลาดชุมชนหรืออาจจะส่งไปเป็นอาหารให้พนักงานโรงแรม เพราะมันจะขายได้ในราคาที่ลดหลั่นกันมา ถ้าจับได้เยอะๆ ก็นำมาแปรรูป เอาไปตากแห้งบ้าง หรือทำปลาเค็มบ้าง”  

        “พอมันเยอะมากๆ ระบายไม่ทัน ปลามันก็ค่อยๆ เน่าเสีย หลังจากนั้นก็กลายเป็นปลาป่นเอาไปทำลูกชิ้น ราคามันก็จะยิ่งลง คุณภาพก็ค่อยๆ ถอยลง ดังนั้นพอเก็บไว้ 5 – 7 วัน มันเริ่มกินไม่ได้ก็เอามาทำเป็นอาหารสัตว์เลี้ยง ไก่ เป็ด ปลากะพง หรือปลาดุก ซึ่งความเป็นจริง ปลาเหล่านี้มันคือปลาธรรมชาติที่ปลอดสารเคมี แต่กลายเป็นว่าถูกทำเป็นอาหารให้กับปลาในฟาร์ม ซึ่งมันก็น่าเสียดายในคุณภาพของปลาที่คนน่าจะได้กิน แต่ว่าไม่มีใครรู้จักแค่นั้นเอง”

        “เราก็เลยทดลองขายปลาเหล่านั้น เริ่มจากเจ้าแรกเป็นเพื่อนผม เขาเปิดร้านข้าวต้มพอดี ตอนแรกเขาก็บอกว่าเอาปลาเก๋า เพราะข้าวต้มก็ต้องปลาเก๋าอยู่แล้ว เลือกเนื้อคุณภาพดี ลูกค้าก็ชอบ สักพักเราก็เริ่มเอาปลาแปลกๆ ไปทดลองบ้าง อย่างปลากะมงและปลากะพงแดงเขี้ยว เราเอาไปขายประมาณ 2 – 3 เดือน กลายเป็นว่าลูกค้าที่ร้านข้าวต้มฝากถามว่า อยากจะซื้อเนื้อปลาแปลกๆ กลับบ้านได้ไหม จนมันกลายเป็นที่สนใจ ผมก็เลยเริ่มต้นความคิดทำเพจขายปลาออนไลน์ชื่อว่า ‘ลันตาปลาไทย’ ขึ้นมาขายอาหารทะเลจากประมงพื้นบ้าน ทั้งปลา กุ้ง และปลาหมึก”

        ไม่เพียงแค่ส่งเสริมปลาไทยให้คนไทยรู้จัก แต่ลันตาปลาไทยยังสนับสนุนอาชีพชาวประมงท้องถิ่นในการสร้างรายได้อีกทางหนึ่งด้วย เพราะปลาทุกตัวนั้นมาจากเรือของชาวประมงพื้นบ้านในเกาะลันตาทั้งหมด 

        “ส่วนตัวผมมีเพื่อนเป็นชาวเล อูรักลาโว้ย บนเกาะลันตาเลย เขาก็หาปลาของเขา แต่ทีนี้ผมรู้สึกว่า ทำไมเราต้องทำอะไรแบบเดิมๆ แบบเฮ้ย หาปลามา ส่งแพ จบ แล้วด้วยความที่ผมเคยทำอาหารที่เมืองนอกด้วยแหละ แล้วก็ไปเห็นสิ่งต่างๆ มา มันก็ทำให้เรารู้สึกว่า เออ ถ้าเราทำให้ปลาที่คนหรือตลาดในกรุงเทพฯ ไม่ค่อยรู้จักให้เป็นที่รู้จัก อย่างน้อยมันก็สามารถเปิดช่องทางในการซื้อขายให้เขาได้ว่า จริงๆ แล้วปลาชนิดนี้มันก็อร่อยนะ 

        “แล้วชาวประมง เวลาเขาจับขึ้นมาแล้วมีกำลังใจในการจับนะ เออ คนกรุงเทพฯ รู้จักปลาเขานะ จากตรงนั้นผมก็มาคุยกับโอมว่า อยากเอาปลาจากชุมชนของผมเองเนี่ยแหละมาทำขาย ให้มันไปเด้งอยู่บนแผนที่ประเทศไทยตรงนี้มีปลานะ อร่อยนะ ทุกคนรู้จักนะ” พฤทธิ์กล่าว

“มีอยู่บางครั้งชาวประมงก็พูดด้วยความภูมิใจว่า ปลาเขาไปถึงกรุงเทพแล้วนะ คนกรุงเทพฯ กินปลาเราแล้วนะ”

        โอมขยายเสริม “เราช่วยเพิ่มมูลค่าปลาให้กับเขา บางครั้งชาวประมงบางแห่งเขาก็ท้อเหมือนกัน เช่น ฤดูนี้เป็นหน้าปลากะมงเข้ามาในพื้นที่เยอะเลย แต่คนกรุงเทพฯ เขาก็ไม่นิยมกัน มันก็ขายไม่หมด คุณภาพของปลาก็ค่อยๆ ลดลง เขาก็ท้อ เขาก็ต้องไปจับปลาอย่างอื่นกัน จริงๆ มันก็ไม่ใช่การใช้ชีวิตตามฤดูกาลแล้ว ความเป็นจริงในแต่ละฤดูกาลจะมีปลาแต่ละชนิดเข้าใกล้ชายฝั่ง คนก็จะเข้าไปจับทำอาหาร ชาวประมงไม่ต้องล่องเรือออกไปไกล แต่พอคนไม่ต้องการ บางทีชาวประมงก็ต้องออกไปไกลขึ้น เพื่อจะตามหาปลาเก๋าหรือปลาที่ตลาดต้องการ” 

        “แม้ว่าปัจจุบันมีการทำปลาฟาร์มก็จริง แต่มันก็ไม่เหมือนปลาธรรมชาติตรงที่เนื้อมันก็จะเฟิร์มมากกว่า เพราะปลาว่ายน้ำผ่านกระแสน้ำทำให้เนื้อดีและมีความนุ่มของเนื้อปลาธรรมชาติที่มันไม่เหมือนกับปลาเลี้ยง ตรงนั้นแหละที่ผมว่ามันเป็นเสน่ห์ เพราะว่าบางทีเรากินปลาเลี้ยง ผมรู้สึกว่าเนื้อมันเละเพราะถูกเลี้ยงจำกัดพื้นที่ ไม่ได้ออกกำลังกาย เนื้อจะไม่ค่อยเฟิร์ม”

        “ยกตัวอย่างปลากะมงก็รสชาติดีไม่แพ้ปลากะพง เนื้อขาว เนื้อเฟิร์ม คนใต้ชอบกินมากกว่าปลากะพงอีก เพราะเขาชอบเอาไปทำแกงส้ม ซึ่งคนกรุงเทพฯ ไม่ค่อยรู้จัก ตอนนี้ร้านอาหารที่ภูเก็ตเขาก็เริ่มนิยมขึ้นมา รวมถึงทุกวันนี้เทรนด์อาหารหรือการกินสุขภาพดี เขาก็ชอบใช้ผลิตภัณฑ์จากชุมชน (local product) มากขึ้น คนก็เริ่มให้ความสำคัญมากขึ้น มันก็เหมือนเนื้อไทยในสมัยก่อน 5 – 10 ปีที่แล้ว ตอนนั้นทุกคนมีความคิดว่า เนื้อไทยจะไปอร่อยสู้เนื้อญี่ปุ่น ออสเตรเลียได้อย่างไร ทุกวันนี้เนื้อไทยพัฒนาขึ้นมาเรื่อยๆ ปลาไทยก็เช่นเดียวกัน” 

“จริงๆ ปลาไทยมันมีดีมาตั้งนานแล้ว เพียงแต่เราไม่รู้เอง ว่ามันดีแค่ไหน” 

เปิดร้านคนขายปลา

        เมื่อเปิดเพจลันตาปลาไทยมาได้ประมาณ 4 ปีก็เจอกับสถานการณ์โควิดเข้ามารุมล้อม ธุรกิจส่วนตัวของโอมเจอปัญหาหนักทำให้เสียลูกค้ามากมาย อย่างไรก็ตามเพจลันตาปลาไทยยังคงได้รับการตอบรับดีอยู่ เพราะมีคนซื้อปลาไทยกลับไปทำอาหารกินที่บ้าน และเริ่มมีลูกค้าที่อยู่ตามคอนโดฯ เรียกร้องให้ทำอาหารพร้อมทานมากขึ้น เนื่องจากพวกเขาไม่สะดวกทำอาหารและยังอยากกินปลาเนื้อดีอยู่ จนสุดท้ายพวกเขาก็ทำอาหารจนลูกค้าติดใจในรสมือ แถมยังชักชวนให้เปิดร้านอาหารจริงๆ สักที โอมกับพฤทธิ์จึงตัดสินใจตั้งร้าน ‘Fishmonger’ ที่แปลว่า ‘คนขายปลา’ ขึ้นมา และยังอยากขายอาหารที่ชูเอกลักษณ์ปลาไทยไว้เหมือนเดิม

        พวกเขาเลือกทำอาหารแบบ Fish and Chips เพราะคิดว่ามันเป็นเมนูที่ค่อนข้างกินง่าย เข้าถึงได้ทุกวัย และในบ้านเราเองก็ยังมีร้านฟิชแอนด์ชิปส์ที่สเปเชียลลิสต์น้อยมาก แต่ก็อดสงสัยไม่ได้ว่าการทำ Fish and Chips มองภายนอกเป็นลักษณะปลาชุบแป้งทอด มันจะโชว์ปลาไทยได้อย่างไร  

       “มันเป็นปลาชุบแป้งทอดก็จริง แต่เราไม่ได้ทอดเนื้อปลาจริงๆ นะ ด้วยความที่แป้งมันห่อเนื้อปลาไว้ มันทำให้เกิดการอบอยู่ข้างใน เหมือนการนึ่งปลามากกว่าที่เราจะทอดปลาตรงๆ คือตัวแป้งมันจะเก็บความชื้นไว้หมดเลย ทีนี้มันก็เหมือนกับเรากินปลานึ่งที่มีแป้งกรอบๆ อยู่รอบนอกมากกว่า ซึ่งเนื้อปลาข้างในมันจะชุ่มฉ่ำ ถ้าทอดสุกพอดี เวลาหั่นออกมาน้ำไหลโชกเลยครับ” พฤทธิ์อธิบายพร้อมคุณโอมหั่นปลาทอดให้ดู (และน้ำไหลโชกอย่างที่บอกจริงๆ)

        เมนูร้าน Fishmonger เป็นแบบให้เลือกชิมปลาไทยที่สนใจ เช่น ปลาสร้อยนกเขา ปลาน้ำดอกไม้ ปลาช่อนทะเล ปลาเก๋า ปลาอังเกย หรือบางเดือนก็จะมีปลาหน้าใหม่ๆ เข้ามาตามฤดูกาลไม่ซ้ำกัน จับคู่กับรูปแบบอาหาร เช่น แบบฟิชแอนด์ชิปส์ แบบเบอร์เกอร์ปลา หรือแบบสลัดปลาย่าง

         ความน่าสนใจอยู่ที่การลองชิมปลาไทยหน้าตาแปลกใหม่ ซึ่งแต่ละชนิดมีเนื้อและผิวสัมผัสไม่เหมือนกัน เมื่อเอามาทำอาหารรูปแบบต่างๆ ก็จะได้รสชาติที่มีความอร่อยแตกต่างกัน อย่างอาหารที่สองเชฟเสิร์ฟให้เรากิน เขาได้เลือกปลาเก๋าถ่านทำเมนูฟิชแอนด์ชิปส์ เนื้อปลานุ่มละเอียดห่อด้วยแป้งกรอบ กินคู่กับทาร์ทาร์ซอสผสมกับถั่วลันเตาบดจะยิ่งเพิ่มความอร่อยทวีคูณ

        สำหรับเมนูเบอร์เกอร์ใช้ปลาช่อนทะเล ถ้าได้เห็นของจริงแล้วจะน้ำลายสอ เพราะทางร้านให้เนื้อปลาชิ้นใหญ่ เนื้อแน่นและเหนียวนิดหนึ่ง กัดพร้อมกับแฮมเบอร์เกอร์เข้ากันอย่างลงตัว หากไม่ชอบสายของทอด ลองมาสัมผัสสลัดปลาย่างกับปลาเหลืองอินเดีย เนื้อปลาแน่นฟูทานคู่กับผักและน้ำสลัดชวนให้รสชาติกลมกล่อม  

        หลังจากกินจนอิ่มท้อง ขอสารภาพตามตรงว่า ขณะที่ตักอาหารเข้าปากในหัวมีแต่คำว่าอร่อย อร่อย และอร่อยเต็มไปหมด การกินปลาครั้งนี้เรียกว่า เปิดประสบการณ์ใหม่ที่ได้ลิ้มลองปลาไทยอื่นๆ ที่ไม่เคยได้ยินมาก่อน แต่ตอนนี้เราคงรู้จักมันเป็นอย่างดี และหากมากินอีกก็คงจะลองเปิดโอกาสรับประทานปลาหน้าใหม่ๆ ให้มากกว่านี้ 

คนรู้จักปลา เจ้าของก็สุขใจ

        ระหว่างบทสนทนาเราเห็นถึงความตั้งใจของทั้งสองหนุ่มในการนำเสนอปลาไทย และการสนับสนุนสินค้าของชาวประมงให้แพร่หลายมากกว่าเดิมผ่านการทำเพจลันตาปลาไทยกับร้านอาหาร Fishmonger ในทุกวันนี้ เราถามพฤทธิ์กับโอมทิ้งท้ายว่า หลังเปิดธุรกิจมาสักพัก รู้สึกประทับใจในจุดไหนมากที่สุด

        พฤทธิ์ขอตอบคนแรกว่า “ผมรู้สึกดีใจที่ตลาดเปิดใจรับปลาที่แปลกๆ หรือปลาใหม่ๆ มากขึ้น  เมื่อก่อนบางครั้งคนท้องถิ่นเองก็อาจจะมองไม่เห็นคุณค่าของมัน แต่เราทำให้มันมีค่าขึ้นมา ซึ่งหนึ่งชีวิตที่เสียไป เราไม่ได้ทำให้มันเสียไปโดยเปล่าประโยชน์ ผมรู้สึกภูมิใจกับสิ่งนั้นมากกว่า แล้วผมดีใจที่มีคนมาถามว่า ปลาอะไรเนี่ย ฉันไม่รู้จักเลย แต่ก็ลองกินนะ ก็ลองสั่งดู เอ้ย อร่อยแล้วอยากกลับมากินซ้ำอีกครั้ง” 

        โอมเสริมต่อทิ้งท้ายว่า “ถ้าถามเด็กสมัยนี้ว่ารู้จักปลาทะเลอะไรบ้าง ก็ต้องตอบแซลมอน ปลาทูน่า ปลากะพงแน่เลย ผมชอบเวลาที่มีคนรู้จักแล้ว บางคนกางคอมพิวเตอร์มาคุยกับผมเลยนะครับ เอ้ย คุณโอม นี่มันปลาสายพันธุ์อะไร เหมือนเขาไปทำการบ้านมาเลย เพราะผมจะลงสตอรี่ที่ร้านทุกวัน ว่าวันนี้มีปลาอะไรบ้าง แสดงว่าคนที่สนใจปลาไทยก็มีและเยอะด้วย เออ ก็รู้สึกดีใจนะ ว่าคนชอบปลาไทยมากขึ้น เห็นคุณค่าของในประเทศมากขึ้น”

          “ผมตั้งเป้าเลยว่า ในหนึ่งปีอยากจะขายครบ 100 ปลา 100 ชนิด ซึ่งตอนนี้น่าจะ 60 – 70 ชนิดไปแล้ว แล้วก็กลายเป็นว่า คนกรุงเทพรู้จักปลาไทยเยอะขึ้น ผมหวังว่าต่อไปตลาดกรุงเทพฯ ก็จะสามารถรับซื้อปลาแปลกๆ พวกนี้ได้ คนจะกล้าซื้อ กล้ากิน รวมถึงชาวประมงพื้นถิ่นก็สามารถส่งปลาที่คนไม่รู้จัก ขึ้นมาสู่ตลาดใหญ่ในกรุงเทพฯ ได้สักที”

ภาพ: สันติพงษ์ จูเจริญ

The post จากเพจขายปลาไทย สู่ร้านอาหาร Fishmonger เพราะอยากชูปลาไทยครบ 100 ชนิดให้คนไทยได้ชิม appeared first on a day magazine.

The Summer Coffee Company ก่อตั้งและบริหารโดย โน้ต-ชุติมา อนันรยา ร่วมกับพาร์ตเนอร์ กอล์ฟ-คณิน อนันรยาโดยธุรกิจเบสอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นแบรนด์ที่มีอายุ 4 ปี และมีจังหวะก้าวย่างน่าสนใจตรงที่เริ่มจากการขายออนไลน์ก่อน ก่อนจะเปิดออนกราวนด์คาเฟ่ที่อยุธยาเมื่อประมาณ 2 ปีที่ผ่านมาเพื่อสร้างประสบการณ์ให้ลูกค้าในอีกมิติ

ความน่าสนใจอีกอย่างคือ แบรนด์นี้ขับเคลื่อนด้วยรูปแบบองค์กรเต็มตัว เพราะเชื่อในระบบทีมและความเชี่ยวชาญเฉพาะทางของแต่ละส่วนงาน มากกว่าว่าเจ้าของจะต้องลงไปลุยเองทุกอย่าง และเชื่อในเรื่องการตัดสินใจผ่านดาต้า มากกว่าการตัดสินใจด้วยความรู้สึกหรือสัญชาตญาณ

จากทีมเล็กๆ ไม่กี่คนในวันเริ่มต้นติดตั้งเครื่องคั่วกาแฟ ปัจจุบัน The Summer Coffee Company มีทีมงานกว่า 50 ชีวิต ด้วยความเชื่อที่ว่า คนยิ่งเยอะยิ่งสร้างงานได้มาก และมองเห็นโอกาสที่จะพาทุกคนเติบโตไปได้อีกมาก โดยมีเป้าหมายว่า อยากจะเป็นคอฟฟี่เฟรนด์ที่อยู่ในชีวิตประจำวันของผู้คน

ใช้ความรู้ทางด้านศิลปะมาช่วยในการสื่อสารเชิงพาณิชย์ 

โน้ต-ชุติมา อนันรยา ไม่ได้เป็นคนอยุธยา แต่เป็นคนกรุงเทพฯ ที่ย้ายมาอยู่อยุธยาได้ประมาณ 7 ปีแล้ว

“โน้ตเรียนด้านการออกแบบที่มัณฑนศิลป์ ศิลปากร จบมาปุ๊บก็ไปทำงานออกแบบเครื่องประดับ ทำอยู่ประมาณ 2 ปี รู้สึกว่าอยากจะทำอะไรที่เกี่ยวกับการสื่อสารมากขึ้น เลยมาหางานที่เป็นพีอาร์ งานมาร์เก็ตติ้งคอมมูนิเคชั่น ทำได้อีกสัก 2 ปีก็กระโดดมาทำร้านของตัวเองเลย”

ตอนนั้นเธอมีความชอบในเรื่องคาเฟ่และกาแฟเป็นทุนเดิม จึงคุยกับแฟนว่าอยากหาที่ทางเปิดร้าน แล้วพอดีครอบครัวของแฟนมีบ้านตากอากาศอยู่ที่อยุธยา เลยมาใช้ประโยชน์ตรงนี้ในการได้ลองทำ 

ในตอนนั้นใช้ชื่อร้านว่า Summer House ตั้งใจที่จะให้เป็นคาเฟ่ แต่เนื่องจากมีพื้นที่ใหญ่ และลูกค้าที่มาคาดหวังว่านอกจากกาแฟแล้วจะมีอาหารด้วย ต่อมาจึงค่อยๆ มีอาหารและปรับมาเรื่อยๆ จนความเป็นร้านอาหารมาครอบความเป็นร้านกาแฟ สุดท้ายเธอจึงตัดสินใจแยกออกมาเปิดเป็นอีกบริษัทหนึ่ง เป็นที่มาของ The Summer Coffee Company ในปัจจุบัน โฟกัสไปที่เรื่องกาแฟอย่างเดียว 

“เป็นการเริ่มต้นที่ถ้าถามว่ายากมั้ย ก็ยาก อยู่ดีๆ เราต้องเป็นคนกำหนดสิ่งที่เราจำเป็นต้องทำขึ้นมาเอง แต่ก็ไม่ได้คิดว่ามันเป็นเรื่องยากขนาดนั้น เราก็ค่อยๆ ทำตามศักยภาพที่เราทำได้ และก็โชคดีที่รู้ตัวตั้งแต่แรกว่า ไม่สามารถทำทุกอย่างคนเดียวได้ ก็พยายามจะหาทีมงาน หาคนที่ specialize ในแต่ละส่วนมาช่วยกัน มาทำงานร่วมกัน ให้มันเกิดผลงานขึ้นมาได้ เราไม่ได้คิดว่าทุกอย่างต้องเกิดขึ้นจากมือเรา เชื่อมาตั้งแต่แรกเลยว่าต้องมีทีมที่ดี”

นี่เป็นจุดที่ทำให้เธอได้ใช้งานศิลปะที่ชอบ จากเดิมที่อาจจะเป็นจินตนาการฟุ้งๆ และไม่ค่อยมีฟังก์ชั่นนัก มา commercialize ให้เป็นศิลปะในแบบที่จับต้องได้ เป็นที่มาของวิชวลของแบรนด์ทั้งหมด ให้คนได้เสพทั้งแบรนด์และของคุณภาพ

จากร้านออนไลน์สู่คาเฟ่ออนกราวนด์ เพิ่มประสบการณ์ที่รอบด้านให้กับลูกค้า

หลังจากแยกออกมาทำกาแฟเต็มตัวแล้ว โน้ตพบว่าตลาดกาแฟนั้นกว้างมาก แต่ละคนมีความชอบ มีความสะดวกที่ต่างกัน บางคนสะดวกทำเองที่บ้าน บางคนสะดวกมาที่ร้าน บางคนสะดวกกาแฟสำเร็จรูป จึงทำให้เธอยิ่งรู้สึกว่าธุรกิจนี้น่าสนใจ และอยากที่จะแทรกซึมเข้าไปในชีวิตประจำวันของลูกค้าให้ได้ ไม่ใช่แค่หน้าร้านที่ลูกค้าต้องเดินทางมา

“ร้านออนไลน์เรารู้สึกว่าคอนเนกกับลูกค้ามากยิ่งขึ้น เมืองไทยโด่งดังเรื่อง chat commerse ลูกค้าชอบพิมพ์ชอบแชตมาถามมาคุย เรามีเวลาคุยกับลูกค้าได้มากกว่าเวลาที่เรายืนอยู่หน้าร้าน ลูกค้าเองก็ทลายกำแพงต่างๆ ที่เขารู้สึกว่าไม่กล้าถาม พอเราได้คุยกับลูกค้ามากขึ้น ก็รู้สึกว่ามันมีหนทางให้เราเข้าไปอยู่ในชีวิตประจำวันของเขาได้มากยิ่งขึ้น เราสัมผัสได้ถึงความชอบที่แตกต่าง และคิดว่ามันน่าสนใจมาก”

ช่วงโควิดเป็นช่วงที่ดีของทางแบรนด์ เพราะคนมองหากาแฟมากขึ้น จากการที่หลายร้านกาแฟถูกปิดไป หรือการเวิร์กฟรอมโฮมก็ตาม ทำให้คนเริ่มคิดว่า จริงๆ ทุกคนก็สามารถทำกาแฟเองที่บ้านได้ The Summer Coffee Company จึงขอยกมือเป็นคอฟฟี่เฟรนด์ของทุกคน ที่จะช่วยอำนวยความสะดวกในทุกๆ ด้านเรื่องกาแฟ

จนถึงจุดหนึ่ง The Summer Coffee Company จึงเปิดคาเฟ่เพิ่มขึ้นมาอีกช่องทางหนึ่งเพื่อให้ลูกค้าได้เดินเข้ามาสัมผัสในโลกจริงด้วย

“เราขายอยู่บนโลกออนไลน์มาตลอด ทำจนรู้สึกว่าเราอยากจะมีฟิสิคอลสโตร์ที่ให้ลูกค้าได้เดินทางมา และมาสัมผัสประสบการณ์อีกมิติหนึ่งที่แตกต่างจากการที่เขาได้พูดคุยและซื้อของทางออนไลน์ ให้เขาได้มาเห็นของจริง มาคุยกับบาริสต้าจริง ว่าสิ่งที่คุณเคยถามมา มันเป็นอย่างนี้นะ ได้มาลองชิมกาแฟในแบบที่เราอยากนำเสนอ เราอยากทำให้ลูกค้าเดินเข้ามาแล้วมีประสบการณ์ของกาแฟที่รอบด้าน ต่อยอดมาจากออนไลน์ มากกว่าจะมองว่าเป็นคาเฟ่คาเฟ่หนึ่ง”

เปลี่ยนข้อจำกัดให้เป็นโอกาส สร้างคนในท้องถิ่น

อยุธยาเป็นเมืองที่มีศักยภาพในการทำธุรกิจ เนื่องจากเป็นจังหวัดท่องเที่ยว แต่การที่ธุรกิจเบสอยู่อยุธยานั้น น่าสนใจว่ามีข้อได้เปรียบหรือข้อจำกัดอย่างไรบ้าง

“ไม่แน่ใจว่าเป็นข้อได้เปรียบมั้ย แต่อยู่ที่นี่แล้วรู้สึกว่า เรามีเวทีของเราที่ทำให้คนมองเห็นเราได้เต็มภาพมากยิ่งขึ้น ไม่จำเป็นต้องเล็กๆ ยิบๆ ย่อยๆ กระจายไปตามที่ต่างๆ แต่เรามี flagship ของเราตรงนี้ ให้คนได้มา experience เรา”

แน่นอนว่า การไปเปิดสาขาที่กรุงเทพฯ หรือที่อื่นๆ ก็เป็นสิ่งที่อยู่ในแพลน เพราะอยากให้การเข้าถึงระหว่างลูกค้ากับแบรนด์มีความใกล้ชิดยิ่งขึ้น

ส่วนข้อจำกัดของการอยู่ต่างจังหวัดก็อาจจะมีบ้างในเรื่องของบุคลากรที่ต้องสร้างขึ้นมาเอง  

“แต่ก็แฮปปี้นะคะที่ได้ทำ และไม่ได้มองว่ามันเป็นข้อจำกัดแล้ว เราทำมาจนรู้สึกว่ามันก็มีเส้นทางของมัน เป็นโอกาสที่ดีเหมือนกันที่เราได้สร้างทีมเทรนนิ่งของเราขึ้นมา เพื่อที่เวลามีคนสมัครบาริสต้าเข้ามาปุ๊บ เรามีทีมเทรนนิ่งเลย แล้วในอนาคตมันอาจจะเป็นโรงเรียนเล็กๆ สำหรับบาริสต้าในพื้นที่นี้ด้วยเช่นกัน ที่เวลาเขานึกถึงว่าอยากจะมาเรียนเป็นบาริสต้า ก็มาเรียนที่นี่ได้โดยไม่จำเป็นต้องมาเป็นพนักงานของเรา”

ปัจจุบันทีมงานของที่นี่เป็นคนในท้องถิ่นอยุธยา รวมถึงจังหวัดใกล้เคียงอย่าง อ่างทอง สุพรรณบุรี 

“หลายคนมาจากอยุธยา ไปทำงานกรุงเทพฯ สุดท้ายย้ายกลับมา ดีใจที่เราได้เป็นที่ที่เขารู้สึกว่า กลับมาในจังหวัดบ้านเกิดแล้วมีงานที่ตอบโจทย์เขา” 

ขับเคลื่อนองค์กรอย่างเป็นระบบด้วยทีมที่มีความถนัดเฉพาะทาง และใช้ดาต้าในการตัดสินใจ  

ปัจจุบัน The Summer Coffee Company มีพนักงาน 50-60 คน ในทุกๆ ฟังก์ชั่นการทำงาน ทั้งหน้าร้าน R&D มาร์เก็ตติ้ง โปรดักชั่น หรือทีมบัญชีที่คอยคอลเลกดาต้าทั้งหมดมาวิเคราะห์

“เรามีรูปแบบเป็นองค์กรจริงจังมากค่ะ เพราะเรารู้ว่าคนเดียวเราทำไม่ได้ ด้วยความที่เชื่อในเรื่องของทีมมาก ให้คุณค่าของการเป็นทีมเวิร์ก ความเป็นเลิศของคน ความเฉพาะทางของคน การ specialize ในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง รวมถึงความคิดสร้างสรรค์ด้วยเช่นกัน เลยเป็นที่มาของการต้องมองว่า จะสร้างองค์กรยังไงให้สามารถผลิตงานขึ้นมาได้ และทุกๆ คนแฮปปี้ที่จะทำงาน 

“องค์กรของโน้ตมีค่าเฉลี่ยของพนักงานค่อนข้างต่ำ เรียกว่าเป็นเด็กรุ่นใหม่หมดเลย ซึ่งเขาจะมีความคิดสร้างสรรค์ มีความคิดนอกกรอบได้บ้าง โน้ตเปิดมากที่จะได้ทำงานกับเขาและก็ได้เรียนรู้ไปพร้อมๆ กัน เราให้คุณค่ากับมันสมองและ creativity ของพวกเขา ทำให้เราพยายามที่จะลดเวิร์กโหลดอื่นๆ อย่างเช่นงานที่ซ้ำซ้อน งาน labor ต่างๆ โดยพยายามจะหาเทคโนโลยีมาช่วยเขาให้ได้มากที่สุด ใช้ RPA (Robotic Process Automation) ในการลดงานเหล่านั้น ทำทุกอย่างให้เป็นระบบมากที่สุด” 

นอกจากเชื่อในเรื่องของทีมเวิร์กแล้ว ที่นี่ยังเชื่อเรื่องของดาต้าด้วยเช่นกัน 

“เนื่องจากโน้ตเป็นคนที่ไม่ได้มีพื้นฐานการเรียนหรือการทำงานที่เป็นงานบริหารมาเสียทีเดียว โน้ตเลยเชื่อว่า เราไม่สามารถจะใช้กึ๋นหรือใช้อารมณ์ในการตัดสินใจได้ เราใช้ข้อมูลเป็นหลัก ใช้ดาต้าเป็นสิ่งสำคัญ ใช้เทคโนโลยีต่างๆ มาคอยเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลมาเป็นตัวช่วยในการตัดสินใจ เวลาที่จะตัดสินใจทำอะไร

“เช่น เราดูยอดขายของเรา เรามีประวัติการขายของเราทั้งหลาย สมมติว่ากาแฟตัวไหนขายดี เรามีดาต้าเป็นยวงเลย ว่าในแต่ละช่วงที่เราโปรโมตอะไรออกไป สื่อสารอะไรออกไป ยอดขายตัวไหนที่ยังคงเป็นฮีโร่ของเรา เราไม่ได้คิดว่ามันเป็นโชคชะตา หรือเป็นช่วงอารมณ์ในการซื้อของคน แต่มันเห็นอยู่แล้วว่าสินค้าตัวนี้เป็นที่ต้องการ เราเลยอาจจะใช้โปรดักต์ตัวนี้มาต่อยอดสร้างโปรดักต์ใหม่ๆ ขึ้นมา เป็นต้น ไม่ใช่อยู่ดีๆ นั่งมโนขึ้นมาว่า เราจะมีกาแฟรสนั้นรสนี้

“เพราะฉะนั้นงานในแต่ละงานของที่บริษัทนี้จะมีความยูนีคมาก อย่างเช่นมีพนักงานคนหนึ่งคอยดูดาต้า วิเคราะห์โดยเฉพาะ จบนักคณิตศาสตร์มาก็มี เป็นงานที่เขาไม่คิดว่าเขาจะหาได้ในจังหวัดนี้ (หัวเราะ) เราก็สร้างงานให้เขา มันคือสิ่งที่เราต้องการมากๆ เหมือนกัน คนที่คอยดู วิเคราะห์ตัวเลขเหล่านี้ หาค่าความสัมพันธ์ต่างๆ”

เชื่อใน speed มากกว่า perfection และความสำคัญของ manpower 

องค์กรใหญ่ก็ยิ่งต้องโต โน้ตบอกว่าธุรกิจออนไลน์ยังโตได้อีกเยอะ ขอแค่มี manpower หรือกำลังคนที่จะช่วยผลิตงานให้ขยายขึ้นไปอีก เพื่อจะได้ใช้ศักยภาพของคนที่เยอะขึ้น มีความเฉพาะเจาะจงมากยิ่งขึ้น 

“โน้ตเชื่อว่า ยิ่งมีคนเยอะ ยิ่งสร้างงานขึ้นมาให้ได้อีกเยอะ เพราะเราคิดว่าทุกคนยื่นงานให้เราเสมอ ยิ่งเยอะยิ่งดี

“แต่ตอนนี้บางทีรู้สึกว่าจำกัดในบางอย่าง งานที่เราคิดมันออกมาไม่เร็วพอ เพราะเราเชื่อใน speed มากกว่า perfection คือ ณ วันนี้ อะไรที่มันเร็วมันต้องรีบทำมาก่อน ดีไม่ดีเดี๋ยวค่อยว่ากัน ถ้าเฟลก็ไม่เป็นไร เดี๋ยวก็หาอะไรใหม่ทำขึ้นมาเพิ่ม โน้ตเลยเชื่อว่า manpower สำคัญ ยิ่งช่วยกันคิดช่วยกันทำขึ้นมา ยิ่งก่อให้เกิดงาน และยิ่งเร็วเท่าไหร่ก็ยิ่งทำให้ได้เห็นว่า ตอนนี้เรามาถูกทางหรือเปล่า คือถ้าเราไม่รีบทำคนอื่นอาจจะทำแล้ว ทำไว้ก่อนแล้วเราค่อยมาเลิร์นนิ่งกันว่ามันดีไม่ดียังไง แล้วค่อยปรับในอนาคต

“เช่น ในเรื่องของงานมาร์เก็ตติ้ง หรืองานพวกอาร์แอนด์ดีทั้งหลาย บางทียิ่งคิดเยอะอาจจะทำให้นานเกินไป สมมติเราคิดอะไรออกมาปุ๊บ มองมันน่าจะดี เรารีบปล่อยออกมาก่อน ไม่ว่าจะเป็นโปรดักต์หรือเรื่องการสื่อสารก็ตาม เรามีไอเดียอะไรใหม่ๆ ขึ้นมา ถ้ามันอยู่ในวิถีที่น่าสนใจ อาจจะออกนอกกรอบไปบ้าง โน้ตเปิดที่จะให้เขาทำเลย แล้วลองดู อะไรที่มันไม่ดูเป็นผลเสีย ไม่ดูเป็นภาพลบกับบริษัทมากนัก อะไรที่มันน่าจะลองก็ลอง”

การมีคนเยอะ ก็ต้องมีวิธีจัดการคนที่เยอะนั้น โน้ตบอกว่าก็ใช้วิธีเหมือนทำงานกลุ่ม แยกย้ายกันไปทำ ยิ่งองค์กร flat ยิ่งรู้สึกถึงการมีส่วนร่วม ทุกคนสามารถพูดได้ ออกความคิดเห็น และลองทำอะไรได้ เพราะที่นี่ให้คุณค่ากับมันสมองของทุกๆ คนที่รับเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของทีม

“องค์กรเรามีลักษณะ flat เราแยกทีมออกไปบริหาร เพราะฉะนั้นเรามีทีมลีดเดอร์ของแต่ละทีม แล้วเขาก็ไปดูแลปกครองกันเองในวิธีของเขา ถามว่ามีปัญหาเรื่องคนมั้ย โน้ตว่าก็คงมี แต่ปัญหามันก็คงจะเล็กกว่าที่ถ้าหากว่าทุกอย่างรวมศูนย์มาที่เดียว เพราะการดูแลที่ทั่วถึงนั้นสำคัญ ปัญหามันอาจจะเกิดจากการที่ดูแลไม่ทั่วถึง ความต้องการที่ไม่ตรงกัน ไม่สามารถส่งมอบงานได้ หรืออะไรที่สะสมไว้นานเกินไป ถ้าเกิดว่ามีการดูแลกันอย่างใกล้ชิดและดีมากยิ่งขึ้นของทีมลีดเดอร์ที่ดูแลในทีมของเขา ปัญหาเหล่านั้นก็อาจจะน้อยลง และอาจจะเห็นปัญหาตั้งแต่เนิ่นๆ ช่วยๆ กันแก้ไขปัญหาเรื่องคนมีอยู่แล้วทุกองค์กร ยิ่งคนเยอะด้วยแล้ว แต่เราก็ไม่ได้มองว่ามันเป็นปัญหาขนาดนั้น”

ความสำเร็จไม่ใช่ภาพใหญ่ แต่คือทุกรายละเอียดที่ภูมิใจ

จากการเริ่มกินกาแฟลาเต้ของเธอในวันนั้น โน้ตไม่อยากจะเชื่อเหมือนกันว่า แพสชั่นที่มีต่อกาแฟจะพาเธอมาถึงตรงนี้ได้ ทุกวันนี้โน้ตมองว่ากาแฟยังเป็นธุรกิจที่มีมีศักยภาพมากๆ ยิ่งเห็นว่าจะโตไปได้ในทางไหน สามารถแตกอะไรออกไปได้อีกบ้าง เธอก็ยิ่งมีแพสชั่นขึ้นไปอีก 

“คิดว่ากาแฟก็ยังเป็นตลาดที่ใหญ่ และพร้อมจะรับผู้เล่นใหม่เข้ามาเสมอ อยู่ที่ว่าทำอะไร เพราะอย่างที่บอกว่าความต้องการของคนต่างกันมาก และพร้อมจะเปลี่ยนไปในทุกวัน วันนี้ชอบกาแฟแบบนี้ ในอนาคตก็อาจจะชอบกาแฟอีกแบบหนึ่ง อาจจะมีข้อจำกัดที่ทำให้เขารู้สึกว่า กาแฟแบบนี้ไม่ตอบโจทย์กับเวลาในชีวิตเขาแล้ว 

“เพราะฉะนั้นถ้าเรามองให้ออกว่าลูกค้าต้องการอะไร แล้วเราสามารถทำอะไรได้บ้าง เข้ามาเลย โน้ตว่ากาแฟยังเล่นได้อีกเยอะ ขอแค่ โน้ตคาดหวังให้ทุกคนที่เข้ามาเล่นในสนามกาแฟ มีความคิดสร้างสรรค์ แล้วจะยิ่งทำให้โตขึ้นไปกันได้อีก การทำธุรกิจเกี่ยวกับกาแฟจะยิ่งสนุกขึ้นไปอีก แต่ถ้าเกิดว่าเข้ามาแล้วทำตามแพตเทิร์นของคนอื่น ทำเหมือนเดิมๆ ทำตามๆ กันมา โน้ตว่าคนทำธุรกิจก็เบื่อ ลูกค้าก็เบื่อ และอาจจะมีส่วนเรื่องของการประสบความสำเร็จหรือไม่ด้วยเช่นกัน ถ้าเกิดเรายิ่งครีเอทีฟ ทำอะไรให้น่าตื่นเต้น โน้ตว่าลูกค้าพร้อมที่จะรับอยู่แล้ว ยิ่งคนรักกาแฟที่เป็นลูกค้า เขาพร้อมที่จะเรียนรู้อะไรใหม่ๆ ได้ลองอะไรใหม่ๆ อยู่แล้ว เข้ามาเลย อยากให้เข้ามาเยอะๆ”

สำหรับตัวเธอเอง ไม่ได้ให้ค่าของความสำเร็จที่เป็นชิ้นใหญ่ แต่เก็บทุกๆ ไมล์ที่มองกลับไปแล้วรู้สึกถึงความภูมิใจ 

“โน้ตอาจจะเป็นคนที่ไม่ได้ยึดติดกับความสำเร็จ ที่ถ้ามาถามว่าวันนี้สำเร็จแล้วหรือยัง ในอนาคตข้างหน้าก็คงจะตอบเหมือนเดิมว่า ไม่ได้ปักธงไว้ว่าอะไรคือความสำเร็จ เพราะความสำเร็จในแต่ละอย่างมันคงขยับธงออกไปเรื่อยๆ เพราะฉะนั้น รู้สึกว่าเราให้ค่ากับสิ่งที่เป็นผลงานที่สร้างออกมามากกว่า อย่างเช่นอะไรที่วันนี้เรามองกลับไปแล้วเราภูมิใจ นั่นก็เรียกว่าประสบความสำเร็จแล้ว

“ณ วันนี้ถ้าถามว่า มองกลับไปแล้วโน้ตภูมิใจกับอะไรบ้าง ก็คงเป็นเรื่องของการที่เราได้สร้างองค์กรหนึ่งมา แล้วมันก็เติบโต เป็นที่รู้จักของคน และทำให้คนที่อยู่ในองค์กรของเรา เขาก็ภูมิใจไปกับเราด้วยเหมือนกัน เพราะสิ่งที่ออกมา มันมาจากมือพวกเขา อันนี้คือสิ่งที่ภูมิใจมาก มันอาจดูเป็นนามธรรม แต่ว่ามันมีความหมายมาก กับคนที่ทำงานแล้วเขารู้สึกมีส่วนร่วมจริงๆ แล้วเราก็ไม่เคยเทกเครดิตว่ามันเป็นของเราคนเดียว Summer ไม่เท่ากับคนใดคนหนึ่ง Summer คือองค์รวมทั้งหมดเลย”

เพราะว่าเชื่อว่าตัวเองทำไม่ได้ จึงหาคนมาจับมือแล้วไปด้วยกัน เธอบอกว่า นั่นแหละ คือสิ่งที่พาเธอให้มาถึงจุดนี้ได้

The post The Summer Coffee Company แบรนด์กาแฟที่เชื่อในเรื่องทีมเวิร์กและความถนัดเฉพาะทาง appeared first on a day magazine.

ฝีเท้าหยุดกึกตรงหน้าตึกแถวพาณิชย์หลายชั้น จากชั้นล่างสุดระดับเสมอสายตาเรามองเห็นผลิตภัณฑ์ของแบรนด์ Aviva Spirit วางเรียงขนานไปกับออฟฟิศที่จัดสรรปันส่วนกันชัดเจน แล้วทายาทคนโตของครอบครัวรีบเดินมาเปิดประตูร้านต้อนรับด้วยสีหน้าเชื้อเชิญเป็นมิตร

อย่างที่รู้กัน ธุรกิจตี่จู้เอี๊ยะ-ศาลเจ้าของครอบครัววิวัฒนะประเสริฐเริ่มต้นจาก อาจารย์สุภชัย วิวัฒนะประเสริฐ เป็นผู้ก่อตั้ง ด้านภรรยาคือ ธนพร พิชญาจิตติพงษ์ บริการลูกค้าและฝ่ายขาย ส่วนแมค-ณัฐพงศ์ วิวัฒนะประเสริฐ ดูภาพรวมแบรนดิ้งและการตลาด พวกเขามีจุดยืนเรื่องการบริการลูกค้าด้วยหัวใจจนเป็นที่ยอมรับ และเชื่อว่าลูกค้าต้องเป็นที่หนึ่งพร้อมผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ ที่สำคัญยังเจาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ด้วยภาพลักษณ์ดีไซน์ทันสมัย เห็นได้จากที่ Aviva Spirit เข้าร่วมจัดแสดงในงาน Creative Design and Showcase กับธีม ‘มูเตลู ฤกษ์งามยามดี’ ที่ TCDC กรุงเทพฯ เมื่อต้นเดือนกรกฎาคม นับเป็นเรื่องราวน่าสนใจอยู่มากทีเดียว

ครบรอบ 10 ปีของแบรนด์ Aviva เราชวนครอบครัววิวัฒนะประเสริฐย้อนคุยถึงเรื่องราวความเชื่อที่หลายคนคุ้นเคยอย่าง ตี่จู้เอี๊ยะ ศาลพระภูมิ ศาลตายาย กับการดีไซน์รูปลักษณ์ให้กลายเป็นของตกแต่งบ้าน อิงความเชื่อตามหลักฮวงจุ้ย และอยู่ร่วมกับคนเมืองตามยุคสมัยได้อย่างสง่างาม

หมายเหตุ : ศาสตร์ ‘ฮวงจุ้ย’ กับการตั้งวางเจ้าที่ในอาคารบ้านเรือนขึ้นกับ ‘ความเชื่อส่วนบุคคล’

ฮวงจุ้ยและเจ้าที่ สองสิ่งนี้ ‘จำเป็น’ แค่ไหน

“คนไทยเชื้อสายจีนจะตั้งเจ้าที่กันเกือบหมด สะใภ้คนไทยที่แต่งเข้าบ้านคนจีนนั่นก็ใช่” คำพูดของธนพรระหว่างให้สัมภาษณ์ในช่วงหนึ่ง

“ถ้าคนจีนในประเทศไทยส่วนใหญ่ เน้นคำว่า ‘ส่วนใหญ่’ เขาจะนิยมตั้งตี่จู้กันทั้งนั้น แต่คนรุ่นใหม่ติดภาพลักษณ์ตรงสีมันเด่น เข้ากับดีไซน์บ้านยาก” อ.สุภชัยเสริม

“เพราะดีไซน์บ้านสมัยใหม่เป็นแบบเรียบง่าย โมเดิร์น หรือลอฟต์” แมคช่วยอธิบาย

เราพยักหน้าคล้อยตามกับที่มาของคำถามว่า ทำไมบ้านคนไทยเชื้อสายจีนจึงต้องมีตี่จู้เอี๊ยะหรือเจ้าที่

ถ้าไม่มีอะไรผิดพลาด ราวสี่ห้าขวบเราก็เห็นตี่จู้เรือนสีแดงวางตั้งหราอยู่กลางบ้านแล้ว ภาพที่แม่คอยถวายน้ำชา จุดธูปไหว้ จัดหาเครื่องไหว้ในวันสำคัญตามปฏิทินจีนเรายังพอจำมันได้ แต่ก็อดนึกสงสัยไม่ได้ว่าทำไมที่บ้านต้องมีตี่จู้ คำตอบจากครอบครัววิวัฒนะประเสริฐในวันนั้นช่วยเปิดโลกได้ดี

พูดถึง ‘ตี่จู้’ นั่นคือ ‘เทพแห่งดิน’ หรือเจ้าที่ปกปักคุ้มครองอาคารบ้านเรือน เพราะคนจีนหรือคนไทยเชื่อกันว่าเจ้าที่มีอยู่ทุกแห่ง คนที่มีบ้าน มีร้านค้าจึงต้องหาหลักแหล่งเป็นที่เป็นทางให้เจ้าที่ได้อาศัย ตัวเรือนตี่จู้เลยเปรียบเป็นบ้านให้กับเจ้าที่ ถ้ามอบบ้านที่ดีแถมถูกหลักฮวงจุ้ย คล้ายเป็นการแสดงความเคารพและขอบคุณที่ช่วยสอดส่องดูแลที่พักอาศัยให้กับเจ้าของ ง่ายๆ คือ ตี่จู้เอี๊ยะมีไว้สำหรับบูชาเจ้าที่ แต่ถ้าถามว่า หากบ้านใครไม่ตั้งตี่จู้-เจ้าที่จะเป็นไรหรือไม่ ครอบครัววิวัฒนะประเสริฐตอบตรงๆ ว่า ตามหลักฮวงจุ้ยแล้ว…ควรมีจะดีกว่า

อ.สุภชัยเล่าว่า ตี่จู้พัฒนาตัวเรือนมาเรื่อยๆ จากที่ใช้แค่กระป๋องนม ก็เริ่มกลายเป็นเรือนไม้หรือไม้สัก เรือนสีแดง และทุกวันนี้เป็นแบบมินิมัลหรือโมเดิร์น

ถัดมาคือ ‘ศาล’ ที่ตั้งบริเวณด้านนอกอาคาร ธนพรและอ.สุภชัยอธิบายโดยรวมว่า ศาลมีอยู่สองรูปแบบ คือศาลพระภูมิและศาลตายาย ศาลพระภูมิคือพระภูมิชัยมงคล (เทพชั้นสูง) ศาลตายายคือเจ้าที่ ซึ่งคนไทยนิยมวางศาลตายายก่อน หากมีบริเวณกว้างก็จะวางศาลพระภูมิด้วย

สำหรับการวางเจ้าที่ตามหลักฮวงจุ้ย อ.สุภชัยยกตัวอย่างตี่จู้ ถ้าตามหลักฮวงจุ้ยคือ ‘ไม่จำเป็น’ ต้องวางตี่จู้ให้ตรงกับประตูหน้าบ้านอย่างที่เคยเห็น หมายความว่าควรเน้นเรื่องการกำหนดขนาดพื้นที่หรือองศาของบ้านในการตั้งตี่จู้และตั้งศาลตามความเหมาะสมมากกว่า โดยตี่จู้ควรตั้งแนบสนิทกับผนังนิ่งทึบ ศาลพระภูมิ-ศาลตายายก็ไม่ควรมีกลิ่นเหม็นอับหรือมีสิ่งรบกวนในระยะหนึ่งถึงสองเมตรถึงจะดี

เชี่ยวชาญฮวงจุ้ยคืองานหลัก

เดิมที อ.สุภชัยจบคณะเศรษฐศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ บินไปเรียนต่อปริญญาโท บริหารธุรกิจ (MBA) ที่สหรัฐฯ แล้วกลับมาสืบทอดกิจการค้าส่งสเตนเลส-ลวดเพลาที่บ้านเมื่อ 15 ปีก่อนจนปัจจุบัน

จุดเปลี่ยนที่ทำให้ อ.สุภชัยกลายเป็นซินแสมืออาชีพ แม้ตอนแรกไม่เชื่อในศาสตร์ฮวงจุ้ยมากนักคงเป็นช่วงที่ได้ไปดูโครงการบ้านจัดสรรหลังแต่งงาน พนักงานเซลส์ที่เสนอขายโครงการบ้านแนะนำให้ดูฮวงจุ้ยบ้านกับซินแสท่านหนึ่ง ซินแสท่านนั้นมักเรียกกันในหมู่ลูกศิษย์ว่าปรมาจารย์ด้านฮวงจุ้ย นั่นคือ ‘อาจารย์เกรียงไกร บุญธกานนท์’ จากคำพูดของเซลส์ อ.สุภชัยเริ่มสะกิดใจแล้วเริ่มต้นเรียนศาสตร์ด้านฮวงจุ้ยกับอาจารย์เกรียงไกรอย่างจริงจัง อีกทั้งศึกษาเพิ่มเติมด้วยตัวเองจนได้เป็นผู้ช่วยสอนลูกศิษย์ของอาจารย์เกรียงไกร จากนั้นเริ่มเปิดเฟซบุ๊กเพจ ‘Fengshui Balance – ฮวงจุ้ย สมดุลแห่งธรรมชาติ’ ตามคำเรียกร้องของลูกศิษย์

ประสบการณ์กว่า 30 ปีกับอาชีพซินแส งานหลักของ อ.สุภชัยคือการจัดฮวงจุ้ยให้เหมาะสมกับพื้นที่ทั้งภายในและภายนอกตัวบ้านหรือโครงการต่างๆ เชื่อว่าจะช่วยเรื่องของโชคลาภหรือส่งเสริมบารมีแก่เจ้าของ นอกจากการจัดฮวงจุ้ยบ้านแล้ว เมื่อเดินทางไปดูดวงให้ลูกค้าครั้งไหนมักจะมีลูกค้าที่เข้ามาปรึกษาเพื่อขอคำแนะนำเรื่องตี่จู้ที่ไม่ใช่ตัวเรือนสีแดง เพราะอาจไม่เหมาะกับบ้านหรืออาคารร้านค้าแนวโมเดิร์นอย่างปัจจุบัน เลยได้ทีปรึกษาอาจารย์เกรียงไกรและเริ่มวางแผนคิดค้นรูปลักษณ์ตี่จู้ขึ้นใหม่ ซึ่งต้องเข้าทางความเป็นโมเดิร์นลักชัวรี่และเข้ากันได้กับบ้านของคนรุ่นใหม่ด้วย

ความเชื่อกับโปรดักต์ที่ไม่ได้มาเล่นๆ

หลังรับคำปรึกษามาจากลูกค้า อ.สุภชัยก็ได้ลองวางโมเดลของเรือนตี่จู้ในรูปแบบโมเดิร์น ใช้เวลาปรับปรุงพัฒนาดีไซน์จนลงเอยด้วยวัสดุหินอ่อนที่ตรงตามคอนเซปต์ตี่จู้คือเทพแห่งดิน ในชื่อแบรนด์ ‘Aviva’ มาจากคำว่า ‘Viva’ ที่แปลว่า ชัยชนะ แต่เพิ่มพยัญชนะตัว ‘A’ นำหน้าดูเป็นลูกเล่นเมื่อเสิร์ชชื่อบนอินเทอร์เน็ตก็จะเจอเป็นอันดับต้นๆ นั่นเอง และ ‘Spirit’ ที่มาจาก ‘Spiritual’ แปลว่า จิตวิญญาณ รวมๆ แล้วแปลได้ว่า จิตวิญญาณแห่งชัยชนะ

Aviva Spirit เริ่มวางจำหน่ายโปรดักต์เมื่อปี 2555 พร้อมจดลิขสิทธิ์และสิทธิบัตรสำเร็จในปี 2562 แม้ในทีแรก การปลุกปั้นแบรนด์กับธนพรผู้เป็นภรรยานั้นไม่ง่าย เพราะขึ้นชื่อว่าเป็นโปรดักต์ซึ่งเกี่ยวข้องกับความเชื่อย่อมเข้าไปขัดกับความเชื่อเดิมของใครไม่ได้เสียทีเดียว แต่ อ.สุภชัยเลือกแนวทางต่อยอดธุรกิจโดยหาจุดศูนย์กลางของกันและกันที่ยึดหลักความเชื่อเดิมตามหลักฮวงจุ้ยไว้ จนมาช่วงหลัง อ.สุภชัยเริ่มวางมือจากแบรนด์ Aviva ไปบ้างเพราะงานรัดตัว แล้วเปิดทางให้ทายาทคนโตอย่างแมคเข้ามาช่วยสานกิจการแทน

แมคเรียนจบบริหารธุรกิจจากจุฬาฯ เคยทำงานที่แบรนด์เฟอร์นิเจอร์ไม้สัก ‘WoodDen’ ฝ่ายพัฒนาธุรกิจกับรุ่นพี่ที่จุฬาฯ ได้เข้าไปเรียนรู้วัฒนธรรมองค์กร การวางกลยุทธ์สินค้า และกระบวนการทำงานตั้งแต่เพิ่งเริ่มกิจการจนขยับขยายขึ้น แต่ความที่ตัวเขาอยากเป็นผู้ประกอบการ ฝึกฝนการทำงานกับรุ่นพี่ราว 1 ปีก็ออกมาช่วยกิจการต่อที่บ้าน พอกลับมาเลยได้แรงบันดาลใจมาจาก WoodDen ว่าถ้ามองตี่จู้ไปไกลกว่านั้นก็น่าจะเป็นโปรดักต์ของแบรนด์เฟอร์นิเจอร์หรือแบรนด์ Home Decoration ได้ ซึ่งเป็น Home Décor ที่ดึงเอาความเชื่อมาดีไซน์ให้เป็นโมเดิร์น แต่อุปสรรคอยู่ที่ ‘ความเชื่อ’ ของคนไทยแตกแขนงออกกว้าง ดังนั้น โจทย์มีอยู่ว่าจะทำอย่างไรได้บ้างกับโปรดักต์ที่มีอยู่ โดยหลักๆ คือเข้ามาพัฒนาเว็บไซต์ โซเชียลมีเดีย เพิ่มการดีไซน์แบรนดิ้งให้ดูมีเอกลักษณ์ขึ้น และเข้าไปปิดช่องโหว่ของ Business Development (โอกาสทางธุรกิจ) เพื่อเข้าถึงกลุ่มคนรุ่นใหม่ให้มากที่สุด

กลับมาที่โปรดักต์ของ Aviva Spirit ออกแบบให้ดูแตกต่างจากตี่จู้หรือศาลเจ้าทั่วไปคือ หนึ่ง ใช้วัสดุหินอ่อนสังเคราะห์นำเข้าทั้งกับตัวเรือนตี่จู้และศาล ซึ่งมีคุณสมบัติที่ดีกว่าหินอ่อนตามธรรมชาติ ทนทานต่อการแตกหัก ตามหลักฮวงจุ้ยจะสื่อพลังได้ดีกว่าไม้ สอง ทำความสะอาดง่าย เหมาะกับคนมีเวลาน้อย สาม ใช้ระบบไฟ LED สำหรับตัวเรือนจะกำหนดเวลาเปิด-ปิดประมาณ 8 ชั่วโมง ส่วนกระถางธูปไฟฟ้าใช้เวลา 18 นาทีไฟจะปิดเองโดยอัตโนมัติ เพื่อแก้ปัญหาไฟชอร์ต ขี้เถ้าธูปหกเกลื่อน สี่ ภาพลักษณ์ที่ดูเรียบง่ายทันสมัยที่กลมกลืนและสมูทกับตัวบ้านหรือเฟอร์นิเจอร์ภายในบ้านได้

ธนพรเล่าว่า เมื่อ 10 ปีก่อนโปรดักต์อย่างตี่จู้เอี๊ยะจะมีทั้งสีขาวและสีเบจ เริ่มต้นจาก 2 ไซส์คือ 18.5 นิ้ว และ 24 นิ้ว จนพัฒนาโปรดักต์เป็น 27 นิ้ว (รุ่นยอดนิยมของร้านทั้งสีขาวและสีเบจ) ต่อมาคือ 35 นิ้ว และไซส์ใหญ่สุดคือ 42 นิ้ว โดยพัฒนาไซส์ของเรือนตี่จู้ตามขนาดที่อยู่อาศัยของลูกค้า แล้วเริ่มผลิตโปรดักต์จากความต้องการของลูกค้าคือโต๊ะหรือตู้ครอบตี่จู้หินอ่อนเพื่อวางตี่จู้โดยลูกค้าไม่ต้องบิวด์-อินผนังบ้านเพิ่ม

ข้อสำคัญคือ สัดส่วนของตัวเรือนตี่จู้ใช้ความกว้าง ยาว สูงตรงตามหลักฮวงจุ้ยที่เรียกว่า ‘มิติหลู่ปัง’ ตรงกลางตัวเรือนมีคำว่า ‘ตี่ซิ้ง’ แปลว่า เจ้าที่ เขียนด้วยลายมือของอาจารย์เกรียงไกรที่ใช้แทนรูปหรือตุ๊กตาอากง ส่วนเสาไฟที่ตัวเรือนเป็นตัวอักษรจีนมงคลเรืองแสงทั้งสองด้าน เขียนแถวละ 5 ตัว จะมีเฉพาะตี่จู้รุ่น 27, 35 และ 42 นิ้ว

สิบปีที่ผ่านมา โปรดักต์ที่ขายดีที่สุดยกให้ ‘ตี่จู้เอี๊ยะ’ รองลงมาเป็นชุดเครื่องไหว้ทั้งสีทองและสีโรสโกลด์หลากรูปทรง และศาลพระภูมิกับศาลตายาย

แมคเล่าต่อว่า โปรดักต์ในอนาคตของ Aviva Spirit คือการทำหิ้งพระจากไม้สักพม่าที่เน้นรายละเอียดตามหลักสัดส่วนจริง คือความกว้าง ยาว สูง ให้ตกที่ตัวเลขมงคลตามหลักฮวงจุ้ย และดีไซน์ความเป็นโมเดิร์นให้เข้ากันได้กับทุกบ้านโดยเฉพาะคอนโดมิเนียม รวมถึงตู้พระและเรือสำเภาแบบโมเดิร์น

เราชะโงกหน้าดูตัวอย่างโปรดักต์ซึ่งจะออกวางจำหน่ายเร็วๆ นี้ นั่นคือหิ้งพระที่วางรูปปั้นเจ้าแม่กวนอิมสีออกโทนส้มน้ำตาล ส่วนตัวประหลาดใจเล็กน้อยเพราะคุ้นเคยกับเจ้าแม่กวนอิมองค์หยก แต่ธนพรและอ.สุภชัยอธิบายว่าบางองค์ก็เป็นเรือนหินอ่อน ไม้ เรซิ่น ฯลฯ “บางทีทำออกมาเป็น Toys and Decorations ก็มีนะ (หัวเราะ)” อ.สุภชัยเล่า

Aviva Spirit เปรียบลูกค้าเหมือนเพื่อน-ญาติพี่น้อง

ปัจจุบัน  Aviva Spirit นอกจากมีฐานลูกค้าที่ไทยแล้ว ยังมีลูกค้าชาวสิงคโปร์ เวียดนาม กัมพูชา และญี่ปุ่น ครอบคลุมตั้งแต่เจ้าของบ้าน โชว์รูมรถหรู เวดดิ้งสตูดิโอช่างแต่งหน้ามือหนึ่งของไทย บล็อกเกอร์บิวตี้ชื่อดัง ดารานักแสดง ไปจนถึงร้านอาหาร คาเฟ่ เซเว่น-อีเลฟเว่น มินิมาร์ต แม้กระทั่งคลินิกเสริมความงาม

“เมื่อก่อนลูกค้า 80-90% จะเป็นเจ้าของบ้าน แต่ปัจจุบันเจ้าของบ้าน 60% อีก 40% คือร้านค้าอย่างออฟฟิศหรือโรงงาน ลูกค้าร้านอาหาร ร้านคาเฟ่ก็เยอะ แต่แปลกใจตรงที่มีลูกค้ากลุ่มใหม่อย่างคลินิกเสริมความงาม และล่าสุดร้านขายเครื่องสำอางก็เป็นลูกค้าเพิ่ม เราเลยมองว่าตลาดนี้มันขยายได้อีกเยอะ ต่อไปคงมองหาพาร์ตเนอร์หลายๆ พาร์ต เช่น สถาปนิก ซึ่งตอนนี้เราก็เป็นพาร์ตเนอร์ที่ดีกับ WoodDen หรือการมองหาดีลเลอร์ก็สำคัญ เพราะเราเจอปัญหาอย่างลูกค้าผู้สูงอายุที่อยู่ต่างจังหวัดอาจจะเดินทางมาดูสินค้าลำบาก ถ้าได้ดีลเลอร์ที่โอเคก็จะดีมาก” แมคแจงให้เห็นภาพ

“สำหรับเราที่ขายมาเป็นเวลาสิบปี เพราะเราวาง positioning ของแบรนด์ไว้ค่อนข้างสูง คอนเซปต์ของเราคือ ลูกค้าคือเพื่อน คือญาติ จะสอนลูกน้องทุกครั้งว่า การเตรียมงานก่อนส่งถึงมือลูกค้าทุกครั้งสินค้าต้องสมบูรณ์ร้อยเปอร์เซ็นต์ และต้องผ่านขั้นตอนการตรวจจากแม่ทุกจุด ทุกซอก ทุกมุม ในขั้นสุดท้ายจึงจะส่งให้ลูกค้าได้ เพราะถ้าเรือนตี่จู้บิ่นหรือแตกร้าวคนจีนจะถือว่าไม่เป็นมงคล พอวาง positioning แบบนี้ลูกค้าประมาณ 80% ก็กลับมาซื้อกับเรา อีกอย่างหนึ่งคิดว่าธุรกิจเติบโตไปได้เพราะกลุ่มคนรุ่นใหม่ในช่วงอายุ 35-45 ปีที่เพิ่งเริ่มสร้างครอบครัวเขากลับมาซื้อซ้ำ” ธนพรเล่าอย่างภูมิใจ

“เราบอกลูกน้องกับลูกเสมอว่า ต้องดูแลลูกค้าให้เหมือนกันหมดทุกคน เพราะเชื่อเสมอว่าลูกค้าที่มาอุดหนุนเราเขาต้องเชื่อมั่นและไว้วางใจสินค้าเราแล้วจริงๆ ถ้าเราไม่มีลูกค้าก็ไม่สามารถมาไกลขนาดนี้ พวกเขาทำให้เราเดินต่อไปได้” ธนพรย้ำ

เหมือนกับต้นทุนธุรกิจแรกเริ่ม คือเน้นสินค้าคุณภาพ บริการด้วยหัวใจ ตอบโจทย์ความเชื่อความศรัทธา เน้นศาสตร์ฮวงจุ้ย เหล่านี้คือหัวใจสำคัญของ Aviva Spirit

ขอขอบคุณ : ครอบครัววิวัฒนะประเสริฐสำหรับข้อมูล  

Aviva Spirit โทร. 08-1448-4648 (คุณธนพร)

ไลน์ > @avivaspirit (มี @ นำหน้า)

เฟซบุ๊ก > Aviva Spirit

อินสตาแกรม > @avivaspirit.th

และเว็บไซต์ > www.avivaspirit.com

The post นับหนึ่งถึงสิบกับ Aviva Spirit ธุรกิจตี่จู้เอี๊ยะ-ศาลเจ้าแบบ Spiritual Home Decorations ที่ดึงความเชื่อมาดีไซน์ในรูปแบบ Modern Luxury appeared first on a day magazine.

ท่ามกลางสังคมแห่งความโกลาหลวุ่นวาย บนโลกที่จมดิ่งในวังวนของการแข่งขัน ความคาดหวัง ความกดดันที่ค่อยๆ กัดกินจิตใจเราอยู่ทุกวัน ไม่ต่างจากชีวิตของหนอนผีเสื้อที่พยายามดันตัวเองออกมาเผชิญโลกกว้าง คงจะดีไม่น้อยถ้าหากมีใครสักคนเป็นเพื่อนร่วมทางในช่วงเปลี่ยนผ่านของชีวิต 

นั่นคือความตั้งใจของ MasterPeace ศูนย์ปรึกษาเชิงจิตวิทยาที่เริ่มต้นจากสองสาวเพื่อนสนิท น้ำผึ้ง-กิตินัดดา อิทธิวิทย์ และ ฝ้าย-กันตพร สวนศิลป์พงศ์ ซึ่งเจอกันตอนเรียนปริญญาโทสาขาจิตวิทยาการปรึกษา คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมีภาพฝันตรงกันว่าอยากเปิดศูนย์ให้บริการปรึกษาเชิงจิตวิทยาเป็นของตัวเอง ทั้งคู่จึงได้ส่งบัตรเทียบเชิญ กัญ-วรกัญ รัตนพันธ์ รุ่นพี่คนสนิทที่เป็นคนดูแลในช่วงฝึกงาน ที่ศูนย์สุขภาวะทางจิต จุฬาฯ มาเป็นผู้ร่วมก่อตั้งด้วยกัน ทั้งสามคนมองเห็นคุณค่าในชีวิตตรงกันและอยากทำงานกับคนกลุ่มกว้างมากกว่าแค่ในห้องบำบัด 

สิ่งแรกที่พวกเธอคิดตรงกันคือชื่อแบรนด์ MasterPeace เพราะทำให้นึกถึงงานชิ้นเอกของศิลปิน ส่วนหนึ่งอาจเพราะทั้งสามคน นอกจากเป็นนักจิตวิทยาการปรึกษาแล้ว ยังมีสิ่งที่สนใจแตกต่างกันไป คนนึงชอบงานศิลปะ อีกคนชอบทำอาหาร และคนสุดท้ายชอบเขียนหนังสือ ดังนั้นการรวมตัวกันเปรียบเหมือนเป็นพื้นที่ให้ความแตกต่างของแต่ละคนมาเจอกันอย่างสนุกสนานในแบบของตัวเอง จนเกิดเป็นคอนเซปต์ Meet & Embrace Your True Self

ทั้งสามคนเชื่อตรงกันว่า เราทุกคนคืองานศิลปะที่มีความงามเฉพาะตัว ไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบ ‘เพราะความไม่สมบูรณ์แบบเราจึงเป็นมนุษย์’ และทุกคนสามารถเติบโตอย่างสร้างสรรค์ได้ในแบบตัวเอง สามารถที่จะสร้าง Peace หรือ ‘ความสงบสุขในใจตนเอง’ ให้เกิดขึ้นได้ แม้อยู่ในสถานการณ์ท้าทายหรือโลกจะใจร้ายกับเราสักเพียงใดก็ตาม

จิตวิทยานอกห้องบำบัด

หลายคนอาจจะมองว่าจิตวิทยาเข้าถึงยาก มีภาพจำว่าต้องอยู่แค่ในห้องสี่เหลี่ยม หากต้องการรับบริการปรึกษาจำเป็นต้องเดินเข้าไปหานักจิตวิทยาเท่านั้น แต่ MasterPeace  ไม่ทิ้งการทำงานเชิงรุกที่พยายามพาจิตวิทยาออกไปหาผู้คนผ่านการสื่อสารรูปแบบใหม่อย่างสร้างสรรค์ ดีไซน์ส่งต่อไอเดียไปให้คนทั่วไปจนกลายเป็นเรื่องที่สามารถพูดคุยกันได้ในชีวิตประจำวัน ทำให้ผู้คนเข้าถึงคอนเทนต์ของจิตวิทยาได้มากขึ้นและไปได้ไกลกว่าที่มันเคยเป็น

ฝ้าย : เรารู้สึกว่าเนื้อหาเรื่องจิตวิทยามันสนุกนะ แล้วก็เป็นเรื่องที่จริงๆ แล้วคนควรจะได้รู้ไม่ใช่เหรอ ไม่จำเป็นว่าต้องเป็นบุคลากรด้านนี้เท่านั้นถึงจะได้เข้าใจ เราแค่คิดว่ามันอาจจะยังมีพื้นที่หนึ่งที่เราน่าจะกระโดดเข้าไปทำอะไรได้ เรามองว่าเนื้อหาจิตวิทยามันน่าจะไปเปลี่ยนเป็นอย่างอื่นได้มากขึ้น อยากให้จิตวิทยามันไปไกลกว่าที่มันเคยเป็น ไม่ใช่แค่ต้องอยู่ในตำราเท่านั้น ซึ่งการทำงานเป็นโปรเจกต์ที่อยู่นอกห้องบำบัดเราสามารถเข้าถึงคนได้เยอะมาก ใช้เทคโนโลยี ใช้ชาแนลอื่นๆ ในการพาความรู้หลักการเดียวกันไปถึง และมันอาจจะไปถึงได้เร็วเพียงพอก่อนที่เขาจะมาถึงห้องบำบัดก็ได้ 

น้ำผึ้ง : เราไม่ได้มีเพดาน ไม่ได้มีกรอบว่ามันจะต้องเป็นแนวไหน ตราบใดที่มี ‘คน’ ตรงนั้น เราพาจิตวิทยาไปได้หมดด้วยการผสมผสานกับศาสตร์ต่างๆ ขอแค่เห็นว่าโจทย์คืออะไร แล้วเราก็ค่อยดีไซน์วิธีสื่อสารรูปแบบใหม่ๆ และพาสิ่งที่อยู่ในห้องบำบัดออกไปให้เข้าใกล้ใจผู้คนมากขึ้น

กัญ : ในห้องบำบัดเราก็ทำงานกันอย่างเต็มที่ มันคือสิ่งที่เป็นพื้นฐานของการทำงานที่นักจิตวิทยาทุกคนพยายามทำและทำมันอย่างดีมากๆ แต่ว่าพอเราขยับมานั่งข้างๆ อีกโพสิชั่นหนึ่ง เรารู้สึกว่ามีองค์ความรู้บางอย่างที่เราอยากทำต่อไปให้มันกว้างขึ้น อยากทำให้คนไม่พูดแค่โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล หรือเครียด เราไม่ได้มีเป้าหมายแค่นั้น เรารู้สึกว่าทุกอย่างที่เป็นสุขภาพใจสามารถพูดคุยและดูแลได้ 

ปลูกดอกไม้ไว้นอกรั้วบ้าน

2-3 ปีที่ผ่านมา ความรู้สึกเครียดหรือกังวลเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นกับหลายๆ คน ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงหรือสูญเสียการควบคุมต่างๆ ในชีวิต แน่นอนข้างในต้องสั่นไหวอยู่แล้ว แต่ในโลกความเป็นจริงต้องยอมรับว่าไม่ใช่ทุกคนที่จะมีพื้นที่ปลอดภัย หรือมีความพร้อมที่จะเข้าถึงบริการตรงนี้ ดังนั้น MasterPeace ตั้งใจที่ปลูกดอกไม้นอกรั้วบ้านเพื่อลดช่องว่างเหล่านี้ 

น้ำผึ้ง : เรามองเห็นและเข้าใจปัญหาเชิงโครงสร้าง ความไม่เท่าเทียม ความเหลื่อมล้ำต่างๆ ส่งผลต่อสุขภาพจิตของคนไม่มากก็น้อย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มคนชายขอบที่เข้าไม่ถึงสิทธิหรือ resource ต่างๆ ทั้งๆ ที่การเข้าถึงบริการดูแลสุขภาพใจควรเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่คนทั่วไปพึงมี ไม่จำเป็นว่าต้องเป็นสิทธิพิเศษแล้วถึงได้ เราจึงพยายามพาสิ่งที่อยู่ในห้องบำบัดออกไปหาผู้คน ซึ่งอาจจะช่วยเป็นเหมือน momentum ที่เหวี่ยงไปให้สังคมเกิดความตระหนักรู้ เห็นความสำคัญ รับฟังอย่างเข้าอกเข้าใจและดูแลกันมากขึ้น

กัญ : ด้วยเซอร์วิสที่มันมีเรื่องของค่าใช้จ่าย คนที่จะสามารถเข้าถึงบริการได้แสดงว่าต้องเป็นคนที่มีความพร้อม มีโอกาสในระดับนึงเหมือนกัน ปัญหาสุขภาพจิตของคนที่เข้ามาคือเรื่องของการใช้ชีวิต พอมันถูกทับด้วยทุนในการเข้ามารับการปรึกษาได้ มันก็จะคัดกรองคนจำนวนหนึ่ง เราแบ่งเป็นสองฝั่ง ฝั่งแรกคือคนที่มาด้วยตัวเอง ฝั่งสองคือคนที่มีคนสนับสนุน ซึ่งก็คือกลุ่มเด็กวัยรุ่น เยาวชน กลุ่มนี้มีไม่มาก เพราะกว่าที่เขาจะผ่านด่านของการสื่อสารกับที่บ้านเพื่อที่จะเข้ามารับบริการได้ ด่านนั้นก็อาจเป็นเรื่องยากสำหรับบางบ้าน หรือเขาตัดสินใจเข้ามารับบริการเองก็อาจจะจ่ายได้แค่ 1-2 ครั้งเท่านั้น 

ฝ้าย : สำหรับคนที่ยังไม่พร้อมไม่ว่าจะทางจิตใจหรือทางทุนทรัพย์ เราว่างานเชิงรุกก็อาจจะช่วยเป็นทุ่นหย่อนให้เขาผ่อนได้เหมือนกัน เขาไม่ได้มาเจอพวกเราโดยตรงแบบตัวต่อตัวในห้องบำบัด แต่เรายังมีอะไรเล็กๆ น้อยๆ ที่หย่อนเอาไว้ข้างนอกบ้าน เหมือนปลูกดอกไม้ไว้นอกรั้วบ้านตัวเอง เผื่อใครเดินผ่านไปผ่านมาแล้วเห็น เขาจะได้มีอะไรเล็กๆ ที่เก็บกลับไปพอที่จะดูแลตัวเองได้ แล้วในวันหนึ่งที่เขารู้สึกอย่างแน่วแน่ว่าเขาต้องการพื้นที่ตรงนี้ เขาก็จะมา

Creative therapy 

ตอนนี้ MasterPeace ให้บริการทั้งรูปแบบ onground และ online เพื่อให้เข้าถึงกลุ่มคนที่หลากหลาย นอกจากนี้ยังมีทีมนักจิตวิทยาการปรึกษา นักจิตบำบัด และนักพฤติกรรมศาสตร์มืออาชีพที่เชี่ยวชาญในหลากหลายทฤษฎี ทั้งสายมนุษยนิยม (Humanistic Approach) และสายบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (Cognitive Behavior Approach) เข้ามาร่วมทำงานด้วยกัน ไม่เพียงมีความรู้ในด้านจิตวิทยาแต่ยังควบคู่ไปกับด้านครีเอทีฟ

น้ำผึ้ง : บริการของเราจะแบ่งเป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ คือสำหรับบุคคลทั่วไปที่ต้องการจะปรึกษาเชิงจิตวิทยารายบุคคล ซึ่งตอนนี้เปิดให้บริการแบบ Soft Launch และจะให้บริการอย่างเป็นทางการน่าจะปลายปีนี้ มีนักจิตปรึกษา นักจิตบำบัด ที่มีความเชี่ยวชาญในการให้บริการปรึกษาเชิงจิตวิทยากับจิตบำบัดมาให้บริการตรงนี้ แต่สำหรับลูกค้าองค์กรตอนนี้เรามีบริการอยู่ 4 แบบ

บริการแรก การจัดทำบรรยาย เวิร์กช็อป ฝึกอบรมต่างๆ เราจะเข้าไปทำในพื้นที่ของลูกค้าองค์กร

บริการที่สอง การครีเอตคอนเทนต์ร่วมกับลูกค้าองค์กรสื่อ อย่างเช่น การเขียนคอลัมน์ peace of mine กับ a day, พอดแคสต์ Heal ใจ กับ Fastwork, ร่วมเป็น co-host ในพอดแคสต์ R U OK กับ The Standard และคอนเทนต์ล่าสุดที่ฝ้ายได้ช่วยเขียนให้ Mirror Thailand 

บริการที่สาม การเป็นที่ปรึกษาและร่วมออกแบบการเล่าเรื่องทางจิตวิทยา เพื่อพาจิตวิทยาไปผนวกกับศาสตร์อื่นๆ ออกมาในแพลตฟอร์มที่หลากหลาย จากที่เคยทำมาก็มีโปรเจกต์ Meet Your Monster งานสำรวจสุขภาพใจเด็กที่เราร่วมออกแบบและทำงานร่วมกับ Glow Story และ สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์  มีเจ้าภาพใหญ่เป็น กสศ. (กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา) และโปรเจกต์ล่าสุดคือนิทรรศการสุขภาพจิตในรูปแบบ Digital Art ชื่อ CONNE(X)T HOMECOMING พาใจกลับบ้าน กับ Eyedropper Fill ซึ่งมีเจ้าภาพเป็น สสส. (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ)

บริการสุดท้าย การดูแลสุขภาพใจของพนักงานในองค์กร ซึ่งจะเปิดบริการในสิ้นปีนี้

เพื่อนร่วมเดินทาง

อย่างไรก็ตาม พวกเธอเชื่อว่าในศักยภาพของมนุษย์เปรียบเหมือนการเติบโตของผีเสื้อ ในระหว่างทางพวกเธอจะเป็น ‘เพื่อนร่วมเดินทาง’ ไปพร้อมกัน อาจจะไม่มีคำตอบสำเร็จรูปมอบให้ แต่จะทำหน้าที่คอยรับฟัง คอยเอื้อให้มองเห็นว่าปัญหาที่แท้จริงอยู่ตรงไหน แล้วให้พวกเขาได้ตัดสินใจและเดินต่อไปด้วยตัวเอง 

กัญ : ใน process ของ therapy นักจิตวิทยาการปรึกษาจะเหมือนเป็นเพื่อนร่วมเดินทาง เราไม่ใช่คนตัดสินใจให้ เราไม่ใช่เป็นคนคิดให้ แต่เราค่อยๆ ดึงและเดินไปพร้อมกับจังหวะของผู้ที่มาคุยกับเรา จังหวะไหนเขาเดินได้ช้าหน่อย เราก็เดินช้าๆ พร้อมเขา แต่ในขณะเดียวกันเราช่วยกันเกลี่ยทางให้มันเดินง่ายขึ้น จังหวะไหนเขาเดินได้เร็วหน่อยเราก็เดินตามจังหวะนั้น แล้วลองดูว่าอะไรที่ทำให้เขาเดินได้เร็วขึ้น

ฝ้าย : เราจะเป็นเพื่อนร่วมเดินทางในช่วงระยะเวลาที่ใครคนหนึ่งหรือใครหลายๆ คนกำลังอยู่ในช่วงของการ transform ตรงนั้นของชีวิต สำหรับเราผีเสื้อเขาเป็นสัตว์ตัวเล็กๆ ที่ดูบอบบาง แต่เขาก็มีชีวิตอย่างสวยงามในแบบของเขา ผีเสื้อจึงเป็นสัญลักษณ์ที่เหมาะสมกับการทำงานด้านจิตใจสำหรับเรา

น้ำผึ้ง: เราเชื่อในศักยภาพของมนุษย์คือ process ในการเติบโตของผีเสื้อ เป็นหนอนนี่มันก็อาจไม่ได้น่ารัก กระบวนการเติบโตมันอาจจะไม่ได้สวยงาม ไม่ได้สมบูรณ์แบบ แต่ในความไม่สมบูรณ์แบบเราเชื่อว่าทุกคนมีศักยภาพที่จะเติบโต ใช้ชีวิตแบบมีความสุข มีความสงบ และมีคุณภาพได้ โดยมันจะมีความสงบมากขึ้นถ้าเขามีเราเป็นเพื่อนร่วมทางช่วยในการสำรวจใจ ประคับประคองไปด้วยกันในจังหวะที่เขารู้สึกว่าชีวิตมันไม่โอเค แล้วเมื่อใดก็ตามที่เขารู้สึกโอบรับความไม่สมบูรณ์แบบของตัวเองได้ ตัวเขาเองก็จะเปิดพื้นที่ให้กับความไม่สมบูรณ์แบบของคนรอบข้างได้มากขึ้นเช่นกัน 

พื้นที่ปลอดภัยของกันและกัน

แน่นอนว่า MasterPeace อาจไม่ใช่ศูนย์ให้บริการปรึกษาเชิงจิตวิทยาที่ดีที่สุด แต่เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญทำให้ทุกคนมองสุขภาพจิตเป็นเรื่องธรรมดาที่สามารถพูดคุยกันบนโต๊ะอาหารได้ และมีพื้นที่ปลอดภัยที่เอื้อบรรยากาศให้แต่ละคนได้เติบโตในแบบฉบับของตัวเอง ความจริงแล้วในมุมนักจิตวิทยาเองก็เป็นมนุษย์คนหนึ่งที่เจอเรื่องราวในชีวิตมาไม่ต่างจากคนทั่วไป การทำงานตรงนี้จึงเป็นพื้นที่ให้ความแตกต่างของผู้ก่อตั้งทั้งสามได้มาเติบโตไปพร้อมๆ กัน

กัญ : เราอยากให้เรื่องสุขภาพจิตเป็นเรื่องที่ธรรมดาที่สุดที่เราจะกลับมาดูแลตัวเองได้ เป็นเรื่องปกติทั่วไปที่ถูกพูดถึง ไม่อยากให้เราต้องใช้ตัวเราเพื่อขับเคลื่อนไปด้วยความเคี่ยวเข็ญ แต่อยากให้รู้สึกว่าการที่เรามีชีวิตอยู่ในแต่ละวันมันมีความหมายยังไงกับตัวเราเอง เมื่อเรารับรู้สิ่งเหล่านี้ได้แปลว่าเราเห็นความสำคัญของตัวเราเอง ฉันสำคัญ ฉันจึงอยู่ตรงนี้ แล้วอย่างนั้นมันจะขับเคลื่อนตัวเราได้

น้ำผึ้ง : บางคนอาจจะมองว่าการที่เขาเปิดเผยความเปราะบางมันอาจจะดูเป็นเรื่องใหญ่ เป็นเรื่องอ่อนแอ แต่จริงๆ แล้วการเปิดเผยความรู้สึกความอ่อนแอ ความเปราะบางต่างๆ มันคือความเข้มแข็งนะ การที่คนนึงกล้าแชร์เรื่องราวออกมามันอาศัยความกล้าเยอะมากๆ เราเองก็เป็นมนุษย์ เราเองก็เป็นนักจิตที่มีความรู้สึกเหมือนกับทุกคน เราต่างเป็นคนที่เผชิญเรื่องราวในชีวิตไม่แตกต่างกัน เลยยิ่งเข้าใจถึงความสำคัญของการเป็นพื้นที่ปลอดภัยที่พร้อมจะรับฟัง

ฝ้าย : ถ้าหากโลกมันไม่ไหวแล้วก็ลองเดินเข้ามาคุยเถอะ นักจิตก็เป็นคนธรรมดาคนหนึ่ง เราไม่ได้ล้มลุกคลุกคลานน้อยไปกว่าคนที่มาหาเรา เราอาจจะผ่านเรื่องผ่านราวมาคล้ายๆ กันนั่นแหละ แต่เราอาจจะหาจังหวะที่ได้คุยกับตัวเองเยอะหน่อย เราก็เลยรู้ว่าน่าจะผ่านอะไรประมาณนี้ หรือถ้าไม่รู้เราก็ยินดีที่จะนั่งอยู่กับคุณนะ เพื่อที่คุณจะค่อยๆ หาทางไปได้ในจังหวะของคุณ อย่ารอจนถึงจุดสุดท้ายของตัวเองเลย เราเชื่อมั่นจากใจว่าทุกคนมีศักยภาพ ถ้าคุณได้ใช้ชีวิตอย่างที่เป็นตัวคุณจริงๆ คุณจะทำอะไรได้อีกเยอะมาก การดูแลใจมันเหมือนการลุกขึ้นมาจัดบ้านเพื่อที่จะให้บ้านเป็นระเบียบขึ้น ให้ฝุ่นในบ้านมันน้อยลงหน่อย ในวันนั้นเราอาจจะไปเจอของมีค่าที่เราวางลืมทิ้งไว้ก็ได้ แต่แน่นอนว่ากระบวนการเหล่านี้ต้องใช้แรงและความพยายาม เราเข้าใจความ struggle ตรงนั้นนะ แล้วก็เข้าใจอีกเช่นกันในจังหวะที่รวบรวมความกล้าไม่ว่าจะทางใจทางการเงินเพื่อมาหา แต่อยากให้รู้ว่าเราอยู่ตรงนี้ 

หากแต่ละคนได้ใช้ชีวิตอย่างที่เป็นตัวเองจริงๆ ออกมา มันจะเปล่งประกาย และเมื่อคนเราไม่ถูกครอบ เราเชื่อจากใจเลยว่าทุกคนจะบลูมมิ่งเป็นดอกไม้ที่เบ่งบานแบบมีสีสันของตัวเองอย่างแน่นอน

The post MasterPeace ศูนย์ปรึกษาเชิงจิตวิทยาที่เชื่อว่าทุกคนสามารถเติบโตได้ในแบบฉบับของตัวเอง appeared first on a day magazine.

เรื่องนี้อยู่ในสายตาของ แบงค์-เธียรชัย พิสิฐวุฒินันท์ มาตั้งแต่เด็ก จากจุดเริ่มต้นเล็กๆ ที่เขารู้สึกว่า ทำไมนักกีฬาในประเทศไทยถึงไม่ดูเท่และโปรเฟสชั่นแนลเหมือนนักกีฬาต่างประเทศ จนไปสู่การลงลึกในเรื่องของธุรกิจและสปอร์ตมาร์เก็ตติ้งเมื่อเขาโตขึ้น

แบงค์เป็นทายาทของค่ายมวยนครหลวงโปรโมชั่น เขาโตมาในค่ายมวย คลุกคลีตีโมงกับวงการนี้มาตั้งแต่เกิด จึงย่อมรู้อินไซด์เป็นอย่างดี และด้วยมีเป้าหมายที่อยากจะพัฒนาวงการกีฬา วงการมวย แบงค์จึงลุยหาประสบการณ์ให้ตัวเองทั้งจากการเรียนและการทำงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง จนเมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม แบงค์จึงจับมือกับพาร์ตเนอร์ตั้งบริษัทชื่อ โกลเบิล สปอร์ต เวนเจอร์ส จำกัด หรือ GSV ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ Plan B ผู้นำด้านสื่อนอกบ้านและผู้เล่นรายใหญ่ในธุรกิจกีฬา

ปัจจุบันบริษัท GSV ได้เข้ามาถือหุ้นและได้สิทธิ์ในการบริหารเวทีราชดำเนิน และเริ่มสร้างความเปลี่ยนแปลงขนานใหญ่ในหลายๆ ด้าน เพื่อยกระดับวงการมวยไทยให้เป็นสปอร์ตเอนเตอร์เทนเมนต์ระดับโลก และพลิกโฉมเวทีราชดำเนินยุคใหม่ให้เป็น Destination ของมวยไทยโลก ของนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก รวมถึงคนไทยทุกคน

ทั้งหมดที่ว่ามานำทีมโดยซีอีโอหนุ่มที่มีกีฬามวยอยู่ในสายเลือดคนนี้

เด็กที่โตมาในค่ายมวยอย่างคุณได้สัมผัสกับประสบการณ์แบบไหนมาบ้าง

คุณพ่อผมทำค่ายมวยนครหลวงโปรโมชั่นมาประมาณ 40 ปีแล้ว ฉะนั้นก็แทบจะเรียกว่าผมเกิดโตมาในค่ายมวยเลย ที่บ้านแต่ก่อนเปิดห้องนอนมาก็จะเห็นเวทีมวย เห็นกระสอบทราย มีนักมวยซ้อมกันอยู่ ตัวผมเองคุณพ่อก็จะจับซ้อมตลอด เสาร์-อาทิตย์ หรือตอนปิดเทอม ซึ่งผมก็ชอบมาก แต่จริงๆ แล้วผมมีพี่ชายคนโต ชื่อคุณป๊อป-โชคชัย พิสิฐวุฒินันท์ สมัยหนุ่มๆ เขาเป็นนักมวยทีมชาติระดับท็อปๆ ของประเทศ รุ่นเดียวกับพี่สมรักษ์ คำสิงห์ แล้วตอนนี้ก็เป็นเฮดโค้ชของค่ายนครหลวงโปรโมชั่นด้วย คือสมัยพี่ชายคนโต เขาก็เน้นไปทางซ้อมเป็นนักมวยเลย แต่ว่าพอสมัยผมซึ่งเด็กกว่าเยอะ คุณพ่อก็เริ่มเปลี่ยนใจ ให้ซ้อมมวยเพื่อป้องกันตัว เพื่อออกกำลังกายมากกว่า ไม่ได้ให้ซ้อมมวยเพื่อเป็นนักมวยแล้ว ก็จะมุ่งเน้นให้เรียนมากกว่า แต่เมื่อก่อนตอนเด็กๆ ผมก็เป็นนักแบดมินตันเดินสายแข่งด้วย

ที่บอกว่าชอบมวยมันเป็นเพราะว่าคุณเห็นมัน อยู่กับมันอยู่แล้ว หรือว่าจริงๆ แล้วรู้สึกยังไง

ผมว่าหลายๆ อย่างคงปนกัน มันชอบในหลายแง่มุม ชอบในแง่ซ้อมแล้วสนุก ชอบในแง่ดูเป็นกีฬาแล้วสนุก แต่ที่แน่ๆ พอเราโตมาในค่ายมวยแล้วรู้จักนักมวย มันก็ทำให้เราอินมาก โดยเฉพาะค่ายมวยนครหลวงโปรโมชั่น เป็นค่ายที่เน้นเรื่องมวยสากล พอต่อยขึ้นมาอยู่ระดับท็อปแล้ว ก็จะมีการไปต่อยชิงแชมป์โลกที่ต่างประเทศ แล้วเวลาเรารู้จักนักมวย เป็นเพื่อน เป็นรุ่นพี่รุ่นน้อง สนิทกับเขา แล้วเราได้อยู่ในประสบการณ์ร่วมเป็นทีมเดียวกัน เวลาเขาไปต่อยชิงแชมป์โลกในต่างประเทศ มันเป็นไฟต์ที่กำหนดชะตาชีวิตของคนคนหนึ่ง และครอบครัวเขาได้จริงๆ ซึ่งเราอยู่กับเขามาตั้งแต่ก้าวแรกๆ ที่เขาเป็นมวยดาวรุ่งขึ้นมา รู้ว่าเขาเคยมีชีวิตลำบากยังไง แล้ววันหนึ่งที่ความฝันของทุกคนมาอยู่ตรงหน้า มันเป็นอะไรที่ค่อนข้างอยู่ในความทรงจำและอินมาก 

อย่างเช่นสมัยพี่วีระพล นครหลวงโปรโมชั่น ไปต่อยที่ญี่ปุ่นหลายครั้ง ต่อยสนามใหญ่ๆ อย่างโอซาก้าโดม มีคนดู 3-4 หมื่นคน บรรยากาศยิ่งใหญ่ แล้วชนะในไฟต์ระดับโลกขึ้นมา หรือพี่แหลม ศรีสะเกษ นครหลวงโปรโมชั่น ไปชนะได้แชมป์โลกที่เมดิสันสแควร์การ์เด้นที่อเมริกา มันเป็นโมเมนต์ที่ยิ่งใหญ่ที่ไม่มีประสบการณ์ไหนเหมือนหรือเทียบเท่าได้สำหรับผม 

ตอนเด็กๆ คุณเติบโตมาโดยถูกคาดหวังว่าจะต้องมารับช่วงต่อธุรกิจมั้ย

คงไม่ถึงกับคาดหวังว่าต้องสืบต่อธุรกิจ แต่ว่าก็มีอย่างหนึ่งที่เหมือนเป็นหน้าที่ตั้งแต่เด็ก คือคุณพ่อก็ทำค่ายมวยนครหลวงโปรโมชั่นเป็นเบอร์ต้นๆ ของประเทศ หรือของเอเชียก็ว่าได้ สิ่งหนึ่งที่คุณพ่อขาดไปก็คือพูดภาษาอังกฤษไม่ค่อยเก่ง เขาก็เลยส่งผมและพี่ชายที่อายุเท่าๆ กันอีกคนไปเรียนโปรแกรมอินเตอร์ ด้วยความตั้งใจเลยว่า สองคนนี้ต้องพูดภาษาอังกฤษได้ เพื่อให้ช่วยเขาในการประสานกับทั้งโปรโมชั่นมวย โปรโมเตอร์ต่างๆ ในต่างประเทศ ประสานกับสภามวยโลก ประสานกับพาร์ตเนอร์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งผมก็เลยมีโอกาสได้ทำสิ่งนี้มาตั้งแต่ ม.ต้น ด้วยซำ้ ตามไปทุกที่ ไปญี่ปุ่น ไปยุโรป ไปแปลไปคุยประสานงานต่างๆ ให้กับทางค่ายนครหลวงโปรโมชั่น 

แล้วจริงๆ คุณมีความฝันหรือเป้าหมายส่วนตัวที่อยากไปให้ถึงมั้ย

ตั้งแต่สมัยอนุบาล เวลาทำการบ้านผมก็จะวาดรูปนักมวยไทยชูเข็มขัดแชมป์โลกที่อเมริกา สนามอย่างเมดิสันสแควร์การ์เด้น หรือ MGM ลาสเวกัส ก็เป็นหนึ่งในความฝัน ซึ่งภาพนั้นก็เป็นจริงขึ้นมากับพี่แหลม ศรีสะเกษ นครหลวงโปรโมชั่น

ในอีกแง่หนึ่ง ด้วยความที่เป็นนักกีฬาด้วยตัวเอง แต่ก่อนเป็นนักแบด และอยู่ในวงการมวยมาด้วย ความฝันที่มีก็คือ อยากจะมีส่วนร่วมในการพัฒนาวงการกีฬาไทย ยิ่งถ้าสมัยผมเด็กๆ 20 กว่าปีที่แล้ว ก็จะมีความคิดว่าทำไมนักกีฬาไทย คนไม่ได้มองว่าเท่เหมือนนักกีฬาต่างประเทศนะ ต่างประเทศนี่ใครเป็นนักกีฬา เท่ตั้งแต่เป็นนักกีฬาโรงเรียน ยันถ้าเป็นซูเปอร์สตาร์แบบฟุตบอลพรีเมียร์ลีก หรือ NBA ก็ยิ่งเท่ระดับโลกไปเลย ตอนเด็กๆ ก็จะคิดแค่นั้น แล้วก็คิดว่าทำไมวงการกีฬาไทย การจัดกีฬาไทย มันดูไม่ได้เท่เหมือนที่ต่างประเทศ อันนั้นก็เป็นความฝันที่คิดว่า วันหนึ่งจะทำยังไงดีให้วงการกีฬามัน professionalized ขึ้นมา มีความเป็น industry หรือวงการที่แข็งแกร่ง

พอโตขึ้นมา สิ่งนี้ก็ติดอยู่ในหัวผมเรื่อยๆ ในหลายๆ แง่มุม ตอนเด็กๆ อาจจะดูแค่รูปลักษณ์ภายนอก แต่ว่าโตขึ้นมาก็ศึกษาลึกซึ้งขึ้นไปว่า บิสสิเนสโมเดลเขาเป็นยังไง ทำไมมีสปอนเซอร์มาเยอะ วิธีการจัดการของทั้งวงการของต่างประเทศเป็นยังไง เทียบกับของเราเป็นยังไง ทำไมเราทำไม่ได้เหมือนเขา จะทำอย่างไรดี ก็ค่อนข้างเป็น obbession นิดหนึ่ง ตั้งแต่เด็กเป็นต้นมาว่าจะทำยังไงดีให้วงการกีฬา วงการมวยมันพัฒนาไปเหมือนเมืองนอกได้

คุณมองว่ายังไงชีวิตก็มาทางด้านกีฬาแน่ๆ 

คิดว่าสักวันหนึ่งมาแน่ๆ อย่างที่บอก ตั้งแต่มัธยมผมก็ช่วยที่ค่ายไปขาหนึ่ง อีกขาหนึ่ง ผมก็ตั้งใจเรียนของผมไป อยากยืนได้ด้วยลำแข้งของตัวเอง แล้ว ณ วันนั้น ตั้งแต่วันที่เราเรียนจบมหาวิทยาลัยมา (คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) วงการกีฬาไทยยังไม่ได้แข็งแกร่ง ถึงแม้ ณ วันนี้ผมก็ยังคิดว่าไม่ได้แข็งแกร่งนะ มันก็ไม่ได้มีโอกาสอะไรที่จะทำให้เราเข้าไปทำงานในวงการกีฬา แล้วมีอาชีพเป็นหลักเป็นแหล่ง เป็นเรื่องเป็นราวได้ อันนี้หนึ่ง แล้วก็สอง จริงๆ เราอยากทำมวยนะ สักวันหนึ่งเราก็มีความฝันว่าจะทำให้มันดี แต่ตอนที่เรียนจบมหาวิทยาลัยมาก็ยังมองไม่เห็นว่า เราจะไปทำอะไรยังไง ประสบการณ์ก็ไม่มี ความรู้ก็ไม่ได้มีมากพอ ถ้าเรียนจบเป็นเด็กจบใหม่ปุ๊บ กระโดดเข้าวงการมวยเลย ก็คงหนีไม่พ้นแบบเดิมๆ ที่เขาทำกันมา นั่นคือเหตุผลที่ทำให้ผมยังไม่กระโดดเข้าไปทำมวยเต็มตัวตั้งแต่ตอนนั้น วงการมวยมันก็มีทั้งเสน่ห์และความยากอยู่อย่างหนึ่งคือ เป็นวงการที่อยู่มานาน 50-60 ปีแล้ว แต่อยู่กันเอง เหมือนเป็นอีกโลกหนึ่งที่คนภายนอกเข้าไม่ถึง

เพราะฉะนั้น ขาหนึ่งเราก็ช่วยนครหลวงโปรโมชั่นมาโดยตลอด แต่อีกขาหนึ่งก็ไปทำอาชีพของตัวเองด้วย เน้นไปทางสายธุรกิจ โดยงานแรกที่ทำหลังจากเรียนจบมหาวิทยาลัย มีโอกาสได้ไปทำบริษัทแมเนจเมนต์แอนด์คอนซัลติ้ง เป็นที่ปรึกษาธุรกิจอันดับต้นๆ ของโลก ชื่อ McKinsey & Company ก็เป็นสายงานที่ได้ทำในแง่ของกลยุทธ์ธุรกิจในหลายๆ อุตสาหกรรม และก็ได้ไปทำหลายๆ ฟังก์ชั่นในหลายๆ ประเทศ โดยหวังว่าสักวันหนึ่งจะเอาความรู้และสิ่งที่ไป explore มาพัฒนาวงการกีฬาได้ 

หลังจากนั้นผมก็ได้ไปเรียน MBA ที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ที่อเมริกา ซึ่งเป็น MBA โปรแกรมท็อปของโลกและเข้ายากที่สุด ก็ถือว่าเป็นโชคดีของผม ปีหนึ่งมีคนไทยไปน้อยมาก บางปีก็ไม่มีคนไทยเข้าได้เลย แต่ที่ผมบอกกับทางมหาวิทยาลัย ณ ตอนนั้น ผ่านการเขียน essay และการสัมภาษณ์ ว่าทำไมเขาถึงต้องรับเรา คือ ผมบอกว่าผมอยากจะไปเอาความรู้มาพัฒนาวงการกีฬาไทยให้ได้ เพราะผมเชื่อว่าหากเราสามารถพัฒนาอุตสาหกรรมหรือธุรกิจกีฬาในไทยได้ เราจะสามารถสร้างโอกาสให้คนได้อีกเยอะมาก 

ตอนนั้นทำไมคุณตัดสินใจไปเรียนต่อ 

หนึ่งก็คือเป็นเวลาที่เหมาะที่จะไป สองก็คืออยากไปหาโอกาสที่จะทำงานสายกีฬา ตอนนั้นก็คิดว่าอาจจะเป็นที่ต่างประเทศ เพื่อที่ว่าสักวันหนึ่งก็จะกลับมาเมืองไทย ซึ่ง MBA ของสแตนฟอร์ดจะมีคลาสกีฬาที่ดังอยู่ ชื่อว่าสปอร์ตแมเนจเมนต์ เป็นคลาสที่นำผู้บริหารต่างๆ ในทีมกีฬาใหญ่ๆ ทั่วโลกมาเป็นเกสต์สปีกเกอร์และมาสอน อย่างเช่น เซอร์อเล็กซ์ เฟอร์กูสัน, โจ เลคอป ที่เป็นศิษย์เก่าและตอนนี้เป็นเจ้าของทีมบาสเกตบอล Golden State Warriors ทีมแชมป์ NBA ปีล่าสุด ก็มีคนประมาณนี้มาสอน ว่าเขาทำยังไง มุมมองของการพัฒนาธุรกิจด้านกีฬาเป็นยังไง เป็นคลาสที่ตั้งใจว่าอยากไปเรียนให้ได้ ซึ่งดีและชอบมากๆ 

ขอเล่าโยงไปเลยว่า เป็นโชคดีที่พระเจ้าประทานมาว่า ในคลาสสปอร์ตแมเนจเมนต์ หนึ่งในคลาสมีวิทยากรคนหนึ่ง ที่ ​ณ วันนั้นเขาเป็นเฮ้ดของ HBO Sport ชื่อคุณปีเตอร์ เนลสัน ซึ่ง HBO เอง ถือว่าเป็นผู้ถ่ายทอดและเป็นผู้เล่นในวงการมวยสากลที่ใหญ่ที่สุดในโลก ถ่ายทอดมวยสากลมาทุกยุคทุกสมัย ตั้งแต่มูฮัมหมัด อาลี, ไมก์ ไทสัน, ฟลอยด์ เมย์เวทเธอร์ จูเนียร์, แมนนี ปาเกียว แล้ว ณ วันนั้น HBO กำลังจะสร้างซูเปอร์สตาร์คนใหม่ของวงการมวยสากล ชื่อว่า โรมัน กอนซาเลซ เป็นชาวนิการากัว ณ วันนั้นมีสถิติต่อย 40 ครั้งไม่เคยแพ้ใคร 

จังหวะโชคดีพอดีที่ตอนนั้นค่ายเราก็มีนักมวยที่อยู่อันดับต้นๆ ของโลกในรุ่นเดียวกับโรมัน กอนซาเลซ เหมือนกัน ก็คือพี่แหลม ศรีสะเกษ นครหลวงโปรโมชั่น ซึ่งแต่ก่อนคนจะบอกว่า นักมวยไทยไปต่อยอเมริกาไม่ได้ ต่อย HBO ไม่ได้ เพราะไม่มีใครรู้จัก ใครจะมาดู ศรีสะเกษจะไปต่อยกับโรมัน กอนซาเลส เรื่องแพ้ชนะยังไม่ต้องพูดถึง แค่จะได้ไปต่อยก็ไม่ต้องคิดแล้ว เพราะเป็นไปไม่ได้ ซึ่งตอนนั้นผมมีโอกาสได้คุยกับคุณปีเตอร์ เนลสัน ก็เลยไปขายให้เขาฟัง ว่าเรามีนักมวยคนหนึ่ง ต่อยสนุกมากๆ เลย ชื่อศรีสะเกษ การันตีได้เลยว่าคนนี้ต่อยกันกับโรมันมันแน่ๆ เราก็ทำไฮไลต์ ส่งเรื่องไป 

เราตื๊อเขาอยู่ประมาณ 1 ปีหลังจากวันนั้น จนสุดท้ายโชคชะตาเข้าข้าง โดยทั้งทางสภามวยโลกก็สนับสนุน โปรโมเตอร์ของโรมัน กอนซาเลสก็ยอม HBO ก็เห็นดีเห็นงามด้วย ที่จะให้โรมันต่อยกับศรีสะเกษได้ ในที่สุดเดือนมีนาคม ปี 2017 ศรีสะเกษก็ได้โอกาสไปต่อยชิงแชมป์โลกกับโรมัน กอนซาเลส ที่เมดิสันสแควร์การ์เดน นิวยอร์ก ซึ่งถือว่าเป็นเมกะของมวยโลก เป็นคนไทยคนแรกที่ได้ไปชิงแชมป์โลกถ่ายทอดผ่าน HBO Pay-Per-View แล้ววันนั้นพี่แหลมก็พลิกโลกสร้างประวัติศาสตร์ได้เป็นแชมป์โลก 

ผมยังจำภาพและความรู้สึกทุกอย่างในวันนั้นได้หมดเลย ตอนที่เดินพาพี่แหลมขึ้นไปบนเวทีที่เมดิสันสแควร์การ์เดน แสงสีเสียง บรรยากาศ พูดตอนนี้ยังขนลุก เป็นประสบการณ์ที่เซอร์เรียล เหมือนอยู่ในหนัง มันเป็นประสบการณ์ที่ยิ่งใหญ่ ณ วันนั้นจนถึงวันนี้ก็เลยคิดว่า เราก็อยากสร้างบรรยากาศแบบนี้ อยากจะสร้างสถานที่ที่มันเป็นเวิลด์คลาส สถานที่ที่ทุกคนสามารถมีโฟกัสใจจดใจจ่อกับเกมการแข่งขัน อยู่ในที่ที่เดียวคือบนเวทีได้เหมือนกันในประเทศไทย 

จากจุดนั้นมาถึง GSV ได้ยังไง

ตอนนั้นเรียนจบปุ๊บ กระแสพี่แหลม ศรีสะเกษ ก็ยิ่งใหญ่มากในวงการกีฬา เหมือนเป็นความฝันที่ทั้งที่ค่าย ทั้งที่บ้าน ทุกคนในวงการมวย มีมาตลอด และไม่เคยมีนักมวยแบบนั้น ตอนแรกผมก็ชั่งใจว่าจะกลับมาเมืองไทยหรือว่าจะทำงานที่ต่างประเทศไปเลย แต่ว่าพอมีพี่แหลม ก็คิดว่าชีวิตหนึ่งคงมีสักครั้ง เลยกลับมาเพื่อช่วยที่ค่ายและช่วยพี่แหลม มาอยู่ในวงการและทำมวยสากลเต็มตัว เป็นกึ่งๆ ผู้จัดการต่างประเทศให้พี่แหลม ศรีสะเกษ แล้วก็มาทำรายการมวยสากลในไทยด้วย ชื่อ WP Boxing ทำร่วมกับเวิร์คพอยท์ เริ่มทำตอนปี 2019 เป็นรายการมวยสากลที่เปลี่ยนแปลงรูปแบบการจัดครั้งแรกในประเทศไทย มีการจัดสตูดิโอแสงสีเสียงแบบอินเตอร์ การประกบคู่มวยก็สูสี สนุกสนาน จนได้รับรางวัล Program of the Year จากสภามวยโลก WBC 

จริงๆ กับทางผู้บริหาร Plan B เราก็รู้จักและช่วยเหลือกันมาเรื่อยๆ อยู่แล้ว ในแง่ของการโปรโมตนักกีฬาต่างๆ Plan B ถ้าคนในวงการธุรกิจก็คงจะทราบดีว่าเป็นผู้นำในแง่ของสื่อนอกบ้านในประเทศไทยและในทวีปเอเชีย แต่ว่าอีกอย่างหนึ่งที่ Plan B มีธุรกิจที่แข็งอยู่ก็คือ การทำสปอร์ตมาร์เก็ตติ้ง หรือว่าการทำธุรกิจในแง่กีฬา เช่น Plan B ได้เป็นผู้ถือสิทธิ์ร่วมกับสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย มีส่วนร่วมในการหาสปอนเซอร์และพัฒนาวงการกีฬาฟุตบอลในประเทศไทยมา 4-5 ปี ทั้งฟุตบอลทีมชาติและฟุตบอลลีกทุกระดับ หรืออย่างปีที่แล้วก็เป็นผู้ถือลิขสิทธิ์การถ่ายทอดกีฬาโอลิมปิกที่โตเกียว

ผมกับ Plan B มีความเชื่อและเป้าหมายเดียวกัน คือการพัฒนาในแง่ของสปอร์ตมาร์เก็ตติ้งและธุรกิจกีฬาโดยองค์รวมทั้งหมด เราก็ได้คุยกันและเห็นตรงกันว่า ส่ิงที่เป็นมรดกอันล้ำค่าของคนไทย เป็นกีฬาที่มีความสำคัญกับคนไทยมากที่สุดเป็นอันดับหนึ่ง และมีศักยภาพที่ยังไปได้อีกไกลมากๆ ก็คือกีฬามวยไทย จึงเป็นที่มาของการตั้ง บริษัท โกลเบิล สปอร์ต เวนเจอร์ส จำกัด หรือ GSV มาเป็นบริษัทย่อยในเครือของทาง Plan B โดยมิสชั่นของเราก็คือ เราอยากจะมีส่วนร่วมในการพัฒนาวงการกีฬามวยไทยให้ไปสู่ระดับโลกให้ได้ 

ตอนตั้งบริษัท GSV ได้เข้ามาทำเวทีราชดำเนินหรือยัง

มาพร้อมๆ กันครับ เป็นการคุยร่วมกันหลายฝ่าย ท่านผู้บริหารของเวทีราชดำเนินเองก็มีความคิดคล้ายๆ กับเรา คือ อยากจะยกระดับวงการมวยไทยให้ไปสู่ระดับโลก อยากจะให้เวทีราชดำเนินเป็นจุดหมุดหมายของวงการมวยไทย ของนักท่องเที่ยว และของทุกคน อยากจะให้เวทีราชดำเนินเป็นสปอร์ตเอนเตอร์เทนเมนต์เซ็นเตอร์หลักของประเทศไทย เรามีจุดมุ่งหมายดียวกัน ก็เลยเป็นการได้มาร่วมงานกันกับทุกฝ่าย ซึ่งที่ผ่านมาหลายทศวรรษ เวทีราชดำเนินได้รับการบริหารโดย บริษัท เวทีราชดำเนิน จำกัด ซึ่งปัจจุบันบริษัท GSV ก็ได้เข้ามาลงทุนถือหุ้นและได้รับสิทธิ์ในการบริหารเวทีราชดำเนิน และทำงานร่วมกัน 

คุณเข้ามาเพื่อที่จะมาเปลี่ยนแปลง กับองค์กรที่อยู่มานาน กับผู้คนที่อยู่ตรงนั้นมาก่อน คุณต้องเจอกับอะไรบ้าง

ผมว่าการเปลี่ยนแปลงยากเสมอสำหรับทุกๆ คน ทุกๆ องค์กร แต่ถ้าให้พูดวันนี้ ผมถือว่าบริษัท GSV และทีมงานของเราทุกคนโชคดีมากที่พาร์ตเนอร์ทุกคน โดยเฉพาะคนในราชดำเนินมีจุดมุ่งหมายและมีความฝันที่อยากจะทำในสิ่งเดียวกัน นั่นคือยกระดับกีฬามวยไทยให้ไปสู่ระดับโลกให้ได้ และอยากจะทำให้เวทีราชดำเนินเป็นสปอร์ตเอนเตอร์เทนเมนต์ระดับโลกให้ได้ อันนี้เรามีตรงกัน แล้วเราก็เข้ามาทำงานร่วมกันจนถือว่ากลมกลืนเป็นทีมเดียวกัน ซึ่งผมอยากจะเรียกว่าเป็นทีมอเวนเจอร์ในการมาร่วมพัฒนากีฬามวย ในส่วนทีมของ GSV เอง เราสร้างทีมที่มีทั้งคนมีประสบการณ์ในวงการมวยมา ไฟแรง และบางคนอาจจะเป็นคนรุ่นใหม่ที่ไม่เคยอยู่ในวงการมวยมาก่อน แต่มีแพสชั่นในการพัฒนาวงการกีฬาหรือวงการมวยเหมือนกัน ระหว่างทางมีการเปลี่ยนแปลงในหลายๆ อย่าง แต่ผมถือว่าเราโชคดีมากที่ได้รับความร่วมมือจากทุกฝ่ายดีจริงๆ

ตั้งแต่เข้ามาบริหารเวทีราชดำเนิน คุณทำอะไรไปแล้วบ้าง

เราเข้ามาร่วมบริหารเวทีราชดำเนินตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ปีนี้ สิ่งแรกเลยที่เราทำได้ก็คือ เราได้รวบรวมโปรโมเตอร์และสายมวยหลักของประเทศไทยมาอยู่ที่ราชดำเนิน แต่ก่อนโดยเฉพาะสัก 10-20 ปีที่ผ่านมา โปรโมเตอร์สายต่างๆ อาจจะทำงานร่วมกันไม่มากนัก โปรโมเตอร์แต่ละสายก็จะอยู่ต่างเวทีกัน แต่ว่า ณ วันนี้เรามีโปรโมเตอร์สายหลักมาอยู่ร่วมกันที่เวทีราชดำเนินแล้ว อย่างเช่น เพชรยินดี, เกียรติเพชร, ส.สมหมาย ทำให้ตอนนี้เราน่าจะมีแอคเซสของนักมวยไทยครอบคลุม 80-90 เปอร์เซ็นต์ของทั้งประเทศ อันนี้คือการสร้างให้ราชดำเนินเป็นเป็นฮับหลักจริงๆ ของมวยไทย อันนี้อันที่หนึ่ง

สอง เรามีการรีโนเวตสถานที่ในเวทีราชดำเนิน ทั้งในแง่รูปลักษณ์ภายนอก และแสงสีเสียงแบบเวิลด์คลาสภายใน ภายนอกเรารีโนเวตให้รูปลักษณ์มีความโมเดิร์นแต่คลาสสิก โดยอินสไปเรชั่นเราเอามาจากโรงละครบรอดเวย์ในนิวยอร์ก โดยมีเป้าหมายจะให้ราชดำเนินเป็นสปอร์ตเอนเตอร์เทนเมนต์หลักของประเทศไทย เราอยากจะให้คนทุกเพศทุกวัยเข้ามาที่สนามมวยได้ เหมือนกับที่ถ้าเราไปอเมริกา คนก็จะอยากไปสนาม NBA ไปดูบาส หรือสนาม NFL เพื่อไปดูกีฬาและในแง่ของเอนเตอร์เทนเมนต์ด้วย หรือว่าที่อังกฤษ คนก็จะไปดูฟุตบอล คนไทยทั่วไปถ้าไม่ใช่เซียนมวย เข้าสนามมวยน้อย และก็ยังไม่ค่อยกล้าเข้า อันนี้เราอยากจะทำจริงๆ ให้มันเป็นหนึ่งในเดสติเนชั่นที่คนอยากจะมาสำหรับทุกเพศทุกวัย และเราอยากจะทำให้ราชดำเนินเป็นหนึ่งในท็อปเดสติเนชั่นของนักท่องเที่ยวที่มาเมืองไทย

สาม เราได้เริ่มทำรายการราชดำเนินเวิลด์ซีรีส์ ในชื่อ RWS ขึ้นมา โดยเป้าหมายของเรา เราอยากจะให้รายการนี้เป็นรายการมวยระดับโลก เทียบเท่า UFC ของมวยไทย จะเป็นรายการที่จะหานักมวยไทยที่เก่งที่สุดในโลกจริงๆ ในแต่ละรุ่นการแข่งขัน และจะเป็นรายการที่ทำให้คนที่ทั้งเป็นแฟนฮาร์ดคอร์และเป็นแฟนทั่วไป หรือคนที่ไม่เคยดูมวยสามารถเข้าถึงและเข้าใจได้ง่าย เป็นรายการที่เน้นการออกอาวุธ เน้นความสนุกสนาน เอานักมวยตัวท็อปของทั้งโลกมาเจอกัน เราได้มีการเปลี่ยนกฎกติกาหลายๆ อย่าง ที่จะทำให้มวยไทยดูง่ายขึ้นและสนุกขึ้น อย่างเช่น เราได้เปลี่ยนกติกาการให้คะแนน ซึ่งเป็นรายการมวยไทยอาชีพแรกของโลก ที่การให้คะแนนจะเป็น open scoring หรือเปิดคะแนนทุกยก 

ความหมายคือต่อยยกแรกปุ๊บ ใครคะแนนนำ พักยกรู้เลย ต่อยยกสองจบปุ๊บ รู้เลย ยกสามขึ้นมา ถ้าฝ่ายไหนรู้ตัวว่าตัวเองแพ้อยู่ เช่น 2 ต่อ 0 ยก ก็ต้องเร่งแล้ว เหมือนฟุตบอล จะหมดเวลาเหลืออีก 5 นาที ตาม 2-0 ก็ต้องพับสนามบุกแล้ว ซึ่งอันนี้ทำให้เข้าใจง่ายและตรงไปตรงมาสำหรับทุกฝ่าย เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของวงการมวย ผมเชื่อว่ากฎกติกานี้ทำให้การแข่งขันและดูมวยไทยสนุกขึ้นมาก เป็นการพลิกวงการเลย เราเป็นเจ้าแรกที่ทำ และได้ไปเปิดตัวรายการ RWS ที่ไทม์สแควร์นิวยอร์ก

นอกจากนี้เรายังมีการจัดรายการใหญ่ พี่บัวขาว บัญชาเมฆ กลับมาต่อยที่เวทีราชดำเนินเป็นครั้งแรกในรอบ 18 ปี โดยต่อยกับคู่ชกชาวญี่ปุ่นที่เป็นดาวรุ่งร้อนแรงมากๆ คือ โคตะ มิอุระ เราอยากจะใช้รายการนี้เป็นตัวเชื้อเชิญให้คนรุ่นใหม่ก้าวขาข้างแรกเข้ามาในเวทีราชดำเนิน แล้วมาเห็นสิ่งที่เราพยายามจะทำ มาเห็นมวยไทยยุคใหม่ และราชดำเนินยุคใหม่ และอย่างสุดท้ายที่เราทำตั้งแต่เข้ามาก็คือ วันที่ 5 สิงหาคม เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของเวทีมวยราชดำเนินที่มีการแข่งขันมวยหญิง 

ในฐานะคนรุ่นใหม่ที่เป็นผู้นำทีม คุณมีวิธีทำอย่างไรให้ทุกๆ คนยอมรับในตัวคุณ 

อาจจะเป็นคำตอบที่แปลกนิดหนึ่ง แต่จริงๆ ตื่นมาทำงานทุกวัน เรื่องนี้ไม่ใช่สิ่งที่ผมคิดในแต่ละวันเลย มันไม่ได้เป็นโจทย์ที่ผมโฟกัส สิ่งที่เราโฟกัสก็คือ จะทำยังไงให้แผนการที่เรามีมันลุล่วงไปได้ จะทำยังไงให้ได้รับความร่วมมือจากทุกๆ ภาคส่วนในการยกระดับวงการมวยไทยขึ้นมาให้ได้ 

อย่างหนึ่งที่เราเชื่อมั่นกันจริงๆ ก็คือมวยไทยเป็นทรัพย์สมบัติของชาติไทยราชดำเนินเป็นองค์กรที่อยู่คู่กับมวยไทยมานาน และเป็นองค์กรที่ยิ่งใหญ่ สิ่งที่ผมและทุกคนอยากจะทำมันยิ่งใหญ่กว่าปัจเจกบุคคล ยิ่งใหญ่กว่าตัวผมเอง ผมเป็นตัวแทนหลายๆ คนในการมาเล่าสิ่งนี้ แต่ว่ามันไม่ใช่สิ่งที่เกี่ยวกับผม ไม่ได้เกี่ยวกับ GSV มันคือเรื่องของราชดำเนิน มันคือเรื่องของมวยไทย เพราะฉะนั้นทุกคนพร้อมที่จะช่วยเหลือ และพร้อมที่จะผลักดันวงการมวยไทยไปด้วยกัน

พอมันเป็นสิ่งใหม่ เราก็ต้องเรียนรู้อะไรไประหว่างทางค่อนข้างเยอะ หลักๆ เลยคือ ไม่ว่าใครจะเก่งแค่ไหน ถ้าสิ่งที่อยากทำและความฝันมันใหญ่มาก มันไม่สามารถทำได้ด้วยตัวคนเดียว การที่มีพาร์ตเนอร์ มีกลุ่มคนที่เชื่อในสิ่งเดียวกัน และพร้อมที่จะเสียสละ พร้อมที่จะสู้ไปในเป้าหมายเดียวกัน ผมว่าอันนี้เป็นเรื่องสำคัญ 

The post แบงค์-เธียรชัย พิสิฐวุฒินันท์ การพลิกโฉมเวทีราชดำเนินสู่ยุคใหม่ของมวยไทยให้ไปไกลระดับโลก appeared first on a day magazine.

แบรนด์รองเท้าอายุร่วม 70 ปี กับสินค้ารองเท้าแตะและรองเท้าผ้าใบบ้านๆ ที่ปัจจุบันไปอยู่ใน metaverse หรือออกรุ่น limited edition ให้คนซื้อได้รับสินค้าแบบสุ่มเหมือนกาชาปอง ไปจนถึงรองเท้าแตะที่ผลิตจากขยะทะเลเพื่อรณรงค์เรื่องสิ่งแวดล้อม หรือออกรองเท้าผ้าใบสีแดงตอนลิเวอร์พูลได้แชมป์ยุโรป เพราะทำตามสัญญาที่ให้ไว้ในโลกโซเชียล   

สิ่งเหล่านี้นอกจากความคิดสร้างสรรค์แล้ว ยังต้องใช้ความกล้าอีกด้วย

ตลอดสิบกว่าปีที่ผ่านมา ความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ค่อยๆ เกิดขึ้นกับนันยาง จากการเข้ามาของทายาทรุ่นที่ 3 อย่าง จั๊ก-จักรพล จันทวิมล ซึ่งปัจจุบันเป็น ผู้จัดการทั่วไป บริษัท นันยางมาร์เก็ตติ้ง จำกัด ผู้อยู่เบื้องหลังในการผลักดันความคิดใหม่ๆ

ในทางกลับกัน มันก็ไม่ใช่ว่าอยู่ดีๆ เขาจะใช้ความเป็นทายาทเดินเข้ามาแล้วบอกว่าจะเปลี่ยนแปลงโน่นนี่ องค์กรที่มีอายุขนาดนี้ มีคนทำงานหลากหลายเจเนอเรชั่น แน่นอนว่าเขาก็ต้องผ่านการพิสูจน์ตัวเองมาก่อน

วันนี้เราจะมาถอดวิธีคิดการปรับตัวของแบรนด์เก่าแก่ในโลกยุคใหม่ โดยฝีมือของคนรุ่นใหม่ที่ต้องเข้ามาสานต่อธุรกิจครอบครัวกับผู้ชายคนนี้กัน  

ใช้รุ่น limited edition เป็นตัวสื่อสารแบรนด์

ภาพของนันยางตอนที่ผมเพิ่งเข้ามาทำเมื่อสิบกว่าปีก่อน ก็เป็นรองเท้าที่ได้รับความนิยมสำหรับรองเท้านักเรียน รองเท้าแตะเองก็ขายดีแบบเงียบๆ แต่ไม่เคยพูดอะไรเกี่ยวกับรองเท้าแตะเลย ปัจจุบันเราตั้งใจว่าจะทำ limited edition ประมาณปีละครั้งเพื่อการสื่อสาร ซึ่งกระบวนการคิดก็คงต้องเริ่มเล่าจากว่า รองเท้าของเราไม่ใช่รองเท้าแฟชั่น แต่เป็นรองเท้าฟังก์ชั่น

เราใช้คำว่าเราเป็นรองเท้า ‘ฟังก์ชั่น’ ซึ่งจะตรงข้ามกับ ‘แฟชั่น’ ก็คือ เป็นรองเท้าใช้งาน ไม่ต้องมาพูดว่าสวยไม่สวย ยังไม่นับว่าความสวยไม่สวยก็เป็นเรื่องปัจเจกอีก สิ่งที่ฟังก์ชั่นกับแฟชั่นแตกต่างกันก็คือ แฟชั่นต้องเปลี่ยนตลอดเวลา อัพเดตเป็นซีซั่น ขายแพงในช่วงไฮซีซั่น พอหมดซีซั่นปุ๊บก็ลดราคา clearance แล้วออกรุ่นใหม่ เป็นไซเคิลของมัน 

ส่วนฟังก์ชั่นก็คือ ขายตลอด เหมือนเดิม ดังนั้นเราจะไม่สามารถขายราคาสูงได้ แต่เราก็จะไม่มีการลดราคา clearance ก็จะไปเรื่อยๆ ดังนั้น อันนี้ก็เป็นพื้นฐานแรกของนันยางที่เราเดินมา ทั้งตัวรองเท้าผ้าใบและรองเท้าแตะ 

ทีนี้ในส่วนของ limited edition ผมว่าเหมือนเราทำให้ลูกค้าดีใจมากกว่า ว่าไอ้ที่เคยใส่ๆ กันมามันก็มีสีสันบ้าง และภูมิใจกับมันได้เหมือนกัน ฉะนั้นนี่ก็คือกรอบแนวคิดของยุคหลังๆ ที่เราทำเป็นพวกรุ่นพิเศษออกมา คือเหมือนเดิมเราก็ดีอยู่แล้ว เราคงไม่ได้ไปทางแฟชั่น เพราะเราวิเคราะห์ตัวเองแล้วเราคงไปไม่ถึง เราเลยทำในสิ่งที่เราถนัด แต่ว่าในบางมุมบางจังหวะ ที่เราเริ่มมีความโดดเด่นในเรื่องของการปรับตัวที่เร็ว หรือว่าเลือกกระแสเลือกมุมที่จะพูดได้ค่อนข้างตอบรับกับสิ่งที่ลูกค้าต้องการ อะไรแบบนี้ก็เลยเกิดสปาร์กขึ้นมา

สำหรับ limited edition ของนันยางช้างดาว ปีที่แล้วเราเลือกทำ ‘กาช้างปอง’ เกิดจากความคิดที่ว่า สินค้าของเรามีแค่ 6 สี สีเดิมคือ น้ำเงิน เขียว แดง ตั้งแต่ 69 ปีที่แล้ว ตอนหลังก็เริ่มมีสีเพิ่มขึ้นมาเป็น สีขาว สีดำ สีเหลือง แล้วพฤติกรรมผู้บริโภคบางส่วน เช่น ซื้อสีน้ำเงินกับสีแดงแล้วเอาหูไปสลับกันเอง ซึ่งก็เป็นเรื่องปกติของนันยาง ทุกคนก็คงจะเคยเห็นกัน จริงๆ เราก็อยากทำเยอะๆ ให้มันหลายๆ สีเหมือนกัน แต่ก็อาจจะมีอุปสรรคหลายๆ อย่างตามมา แต่พอเป็น limited edition ก็เป็นจุดที่เราสามารถเล่นได้บ้างแล้ว และที่ผ่านมาก็เร่ิมมีการตอบรับค่อนข้างดี คนค่อนข้างให้คุณค่ากับมันมากขึ้น

เราก็เลยทำตัว ‘กาช้างปอง’ ขึ้นมา ใส่กิมมิกให้เป็นการเล่นเกมแบบสุ่มเหมือนกาชาปอง โดยทุกคำสั่งซื้อจะได้รับสินค้าแบบสุ่ม ซึ่งสินค้ามี 3 รุ่น มีโอกาสที่จะได้ยาก-ง่าย 3 ระดับ รุ่นนี้เราผลิตมาประมาณ 20,000 คู่ เมื่อผลิตเสร็จ แม่พิมพ์จะถูกทำลาย ซึ่งสำหรับความเป็น limited edition มันอาจจะดูเยอะ แต่ถ้าพูดถึงนันยางที่ปีหนึ่งเราขายเป็น 10 ล้านคู่ 20,000 คู่ก็น่าจะถือว่าเหมาะสม 

ตัว ‘กาช้างปอง’ เราได้กระแสตามที่คาดหวังไว้ ได้รับการพูดถึงในระดับหนึ่ง แต่ก็ยอมรับว่าอาจจะเบาไปนิดหนึ่ง เป็นอีกอันที่เราทำแล้วเรียกว่าเสมอตัว คือเราได้ยอดขายตามที่คาดหวังไว้ แต่ก็อดขึ้นป้าย sold out เพราะที่ผ่านมาเราเคยทำขายแป๊บเดียว sold out มาแล้ว

อย่างไรก็ตาม มองจากทุกมุม มันก็ทำให้เกิดความเป็น branding ความเป็น marketing ขึ้นมา คนพูดถึง ซึ่งอาจจะเปรียบเทียบได้กับการสื่อสารหรือการโฆษณา แต่เราใช้ตัว limited edition หรือว่าตัวโปรดักต์เป็นตัวทอล์ก ที่สำคัญเรายังได้รายได้กลับมา ไม่ได้ใช้เงินไปกับโฆษณาอย่างเดียว ถามว่ายอดขายเป็นประเด็นหรือเปล่า จริงๆ ก็ต้องบอกว่าเราอยากได้ทั้งสองต่อ เราอยากได้กระแสด้วย แล้วก็อยากขายได้ด้วย ถ้าพูดกันภาษาครีเอทีฟก็คืออยากได้ทั้งเงินทั้งกล่อง แต่ทั้งนี้ผู้บริโภคก็ต้องมีความสุขด้วยที่ได้ของเรา 

ผมเรียกสิ่งนี้ว่าเป็นการสื่อสารอย่างหนึ่ง ไม่ว่าเราจะทำรุ่นไหน รุ่น ‘KHYA’ (ขยะ) รองเท้าแตะที่ผลิตจากขยะทะเล เราก็สื่อสารว่าเราห่วงใยเรื่องขยะ ทำรุ่นแอนตี้บูลลี่ ก็เป็นการสื่อสารว่าในโรงเรียนมีการบูลลี่กันเยอะ เพื่อที่จะบอกว่า แม้จะเป็นองค์กรหรือสินค้า แต่ในฐานะ global citizen หรือ thai citizen เราก็น่าจะพูดได้เหมือนกัน เพียงแต่จะพูดในรูปแบบไหนยังไง ลิเวอร์พูลกำลังจะได้แชมป์ เราก็บอกบ้างสิ เห็นคนอื่นเขาบอกกันว่า ถ้าลิเวอร์พูลได้แชมป์จะทำอะไรกัน ถ้าลิเวอร์พูลได้แชมป์ เราจะทำรองเท้าสีแดง แล้วเราก็ทำจริงๆ เป็นสินค้าเลย อันนี้เป็นอีกสเต็ปหนึ่ง ที่นอกเหนือจากการทำเป็นแค่ให้คนแชร์ในเฟซบุ๊ก เป็นไวรัลหรือเป็นรูปเฉยๆ ซึ่งอันนั้นเราก็ไม่ทิ้ง 

ผู้บริโภคอยู่ที่ไหน เราอยู่ที่นั่น

เราเริ่มรับคริปโตเคอร์เรนซีเจ้าแรกๆ เมื่อประมาณต้นปีที่แล้ว และล่าสุดนันยางได้เข้าไปอยู่ใน metaverse เรียบร้อยแล้ว ใน metaversethailand.io เพราะพื้นฐานของการที่เราทำธุรกิจหรือทำตลาดกับผู้บริโภคก็คือ ผู้บริโภคอยู่ที่ไหน เราก็ต้องอยู่ที่นั่น หรือว่าเขาคุยอะไรกัน เราก็ต้องคุยให้รู้เรื่อง เราต้องการสื่อสารไปที่ใคร ก็ต้องสื่อให้ตรงกลุ่ม

ดังนั้นในเมื่อปัจจุบันมีผู้บริโภคส่วนหนึ่ง อาจจะเป็น innovator หรือ early adopter มากๆ ที่เขาเริ่มจะไป metaverse แล้ว ถ้าเราคิดว่าไม่ได้เสียหายอะไร และสามารถพัฒนาไปได้ เราก็ลองดู

metaverse อย่างที่ทราบ มีมากมายมหาศาล เราเลือก metaverse thailand เพราะอยากสนับสนุนของคนไทย และเรียนรู้ไปพร้อมกัน เพราะเขาก็ยังพัฒนาอยู่ ตอนแรกก็ไปจองพื้นที่ก่อน ตอนหลังเริ่มสร้างตึกได้เราก็สร้างตึก ใส่ความครีเอทีฟเข้าไป แทนที่เราจะสร้างเป็นรูปตึกธรรมดา เราเอาตึกรูปรองเท้าแตะละกัน ซึ่งตอนนี้ก็รอระบบที่จะเปิดร้านอยู่

ถามว่าตรงนี้เราตั้งเป้าไว้อย่างโน้นอย่างนี้หรือเปล่า ผมยอมรับเลยว่าตัวนี้เราก็ไม่ได้รู้เยอะ แต่มองว่ามันเป็นการเรียนรู้และพัฒนาไปด้วยกัน เพราะเราก็ไม่ได้ว่าจะทำธุรกิจไอทีหรือเป็น tech จ๋า เราก็ยังขายรองเท้าบ้านๆ อีแตะที่มันอยู่ของมันมา 70 ปีนี่แหละ แต่ว่าถ้าโลกเขาไปถึงไหนแล้ว เราก็ควรจะไปอยู่ตรงนั้นบ้าง เพราะย้อนกลับไปสมัยก่อนเราก็ยังไม่มีเว็บไซต์ ไม่มีอีเมล ฉะนั้นจะช้าจะเร็ว วันหนึ่งถ้ามันซัคเซส ผู้บริโภคตอบรับ เราก็จะเป็นคนแรกๆ ที่ไป ก็เลยเป็นแนวคิดแบบนี้ขึ้นมา

การที่นันยางเริ่มเปลี่ยนจากการเป็นแบรนด์ฟังก์ชั่นจริงๆ มาเป็นแบรนด์ฟังก์ชั่นที่เอา creativity มาใช้ในการสื่อสาร ต้องบอกว่าส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากสื่อยุคใหม่ ซึ่งตอนนี้กลายเป็นสื่อปกติไปแล้ว และอาจจะกำลังล้าสมัยในไม่ช้า เพราะว่าในอดีต เรามีงบประมาณอยู่ก้อนหนึ่งที่สามารถยิงกระสุนได้แค่นัดเดียว คืออยู่ในทีวีช่วงเปิดเทอม แล้วในอดีตย้อนกลับไปอีกก็อาจจะมีการแถมของเล่น คือสามารถทำได้แค่นั้น เพราะสื่อมีรองรับแค่นั้น นั่นคือ traditional

พอมาถึงยุคที่เฟซบุ๊กมาใหม่ๆ ผมมาทำแรกๆ ก็เป็นเจ้าหน้าที่การตลาดเด็กๆ ยังไม่ได้คุม ตอนนั้นก็เลยนั่งทำเฟซบุ๊กกัน เพราะว่าเราไม่ค่อยมีอะไรทำ เพราะการตลาดตอนนั้นคือการทำโฆษณา แล้วนันยางขายรองเท้าผ้าใบ 80% เป็นรองเท้านักเรียน ซึ่งก็ขายอยู่ช่วงเดือนเดียวคือเมษายน-พฤษภาคม ช่วงเปิดเทอม หลังจากนั้นก็ว่างละ ก็เลยเกิดตรงนี้ขึ้นมาว่า เราทำอะไรได้มากขึ้นมั้ย ก็เริ่มทำเฟซบุ๊กง่ายๆ ซึ่งถ้ากลับไปเปรียบเทียบกับ metaverse ตอนนั้นก็ทำให้เรารู้จักเฟซบุ๊ก รู้ลูกเล่นของมัน แล้วก็ทำอะไรกับมันมาเรื่อยๆ

อาจจะเรียกว่าเฟซบุ๊กเองเป็นจุดเริ่มต้น หรือเป็นสื่อที่กลายมาเป็นพื้นฐานของเรา จนถึงวันนี้เรามีคนติดตามอยู่ล้านคน และก็ไม่เพิ่มแล้ว เพราะว่าระบบที่เกี่ยวข้องกับ engagement ของเฟซบุ๊กก็เปลี่ยนไป แรกๆ เราก็ลองทุกอย่างที่ทำได้ หลายๆ อย่างที่เราลองก็ไม่ได้ว่าต้องเสียเงิน แต่ว่าบางทีก็อาจจะทำไม่ได้เพราะไปติดขั้นตอนภายใน 

ผมมองในมุมของการตลาดหรือว่ามุมของคนที่ทำการสื่อสาร บางทีพวก authorization ต่างๆ อาจจะมีปัญหาในเรื่องยุคใหม่ยุคเก่า ซึ่งคงไม่ใช่เฉพาะนันยาง หลายๆ ที่ก็คงจะเป็น เพราะว่าเรายังมีคนทำงานที่เป็นผู้ใหญ่ใน Generation Baby Boomer เรายังมีคนทำงานระดับซีเนียร์มากๆ ใน Generation X ตอนนี้ผมมาช่วย มีทีมมาช่วยก็อาจจะเป็น Gen Y ในขณะเดียวกันทีมครีเอทีฟ หรือว่าทีมโฆษณา ทีมพาร์ตเนอร์ ก็อาจจะเป็นเจนเด็กๆ Gen Z แล้วเราขายรองเท้าให้กับลูกค้าที่เป็น Gen Alpha หรือ Gen Z

 เพราะฉะนั้น Generation เป็นอะไรที่เราต้องทำความเข้าใจกัน คือถ้าจะให้ Baby Boomer มาเคาะเพื่อที่จะเอาใจเด็ก Gen Alpha มันก็ห่างกันตั้ง 5 Gen ซึ่งแค่ 2 Gen มันก็มีปัญหาแล้ว ฉะนั้นตรงนี้เป็นจุดที่ผมว่าถ้าคุยกันได้ หรือว่าพยายามเข้าใจซึ่งกันและกัน มันไม่มีปัญหาหรอก Generation Gap ตรงนี้มันก็จะเข้าใกล้กันเข้ามา

ถอดคำว่า ‘เจ้าของ’ ออกไป 

คนทำธุรกิจครอบครัว โดยเฉพาะรุ่นหลังๆ มักจะมีปัญหาว่า เสนออะไรไป ผู้ใหญ่ไม่ค่อยให้ผ่าน หรือว่าอะไรที่มันแหวกๆ แล้วผู้ใหญ่ไม่เข้าใจ โดยส่วนตัวถามว่าเจอมั้ย เจอ แต่ว่าผมมองมันยังไง และจะแนะนำอย่างไรมากกว่า 

สิ่งที่มองก็คือ เราต้องแยกกันระหว่างครอบครัวกับธุรกิจ ซึ่งผมว่าอันนี้เป็นพื้นฐานก่อนว่า การที่เรามาทำงาน เราอาจจะเป็นเจ้าของ หรือส่วนหนึ่งของเจ้าของ มาตั้งแต่เราเกิด อ้าว! นี่ บ้านทำนันยางเหรอ บ้านทำร้านทอง บ้านทำโรงเหล็ก บ้านทำร้านขายของชำ เราก็ซึมซับว่าเราเป็นเจ้าของ จริงๆ เราก็ไม่รู้หรอกว่า คำว่าเจ้าของแปลว่าอะไร แต่รู้ว่าเป็นเจ้าของต้องทำอะไรได้ทุกอย่าง

ทีนี้วันหนึ่งเมื่อเรามาทำงาน ทันทีที่เราก้าวเข้ามาในที่ทำงาน เราจะต้องถอดความเป็นเจ้าของออกไปทันที ผมเลยบอกว่า วันแรกที่เราเข้ามาทำงานในธุรกิจครอบครัว วันนั้นจะเป็นวันสิ้นสุดของความเป็นเจ้าของของเรา 

เพราะว่าอะไร? ‘เจ้าของ’ แปลว่าอะไรก่อน ถ้าเกิดเอาความเป็นจริงเลยก็คือ ผู้ถือหุ้น ทีนี้ถ้าเกิดเอาความไม่จริง เอาความที่รู้ๆ กัน เจ้าของก็คือ เป็นคนที่จะทำอะไรก็ได้ สมมติผมเป็นเจ้าของโทรศัพท์เครื่องนี้ ผมจะทำอะไรกับมันก็ได้ แต่ปรากฏว่าเวลาเรามาทำงาน เราไม่เห็นทำอะไรกับมันได้เลย แปลว่า เราไม่ใช่เจ้าของ เราอาจจะเป็นลูกเจ้าของ เราอาจจะเป็นหลานเจ้าของ เราไม่สามารถทำอะไรมันได้เลย ดังนั้นเราต้องลืมไปเลยว่า เราเป็นเจ้าของ เราก็เป็นพนักงาน เราก็เป็นลูกจ้างคนหนึ่ง

ที่สำคัญที่สุดในเรื่องของธุรกิจครอบครัวที่อยากจะแนะนำ เราโชคดีด้วยที่ความเป็นนันยางนั้นเป็นโครงสร้างของบริษัทมาอยู่แล้ว ดังนั้นก็มีตำแหน่งแห่งหนของคนที่ทำงาน วันที่เรามาทำงาน เราเป็นพนักงาน เราก็ทำในหน้าที่ที่ เรารับผิดชอบ เราจะไปยุ่งในเรื่องอื่นๆ ก็ไม่ได้ เพราะก็มีคนที่เขาดูแลอยู่ ไม่ว่าจะเป็นคนในครอบครัวหรือพนักงาน

กลับมาที่คำถาม แล้วมีปัญหามั้ยที่ว่าเสนออะไรไปแล้วโดนตีกลับ ข้อที่หนึ่ง เรามีหน้าที่เสนอหรือเปล่า เราอยู่ในตำแหน่งหน้าที่ที่เสนอได้หรือยัง คือต้องมองในเชิงอาชีพ ทำงานบริษัท เอ็งเป็นเด็กจบใหม่มา เอ็งได้เสนอในที่ประชุมที่ต้องรับการตัดสินใจจริงๆ หรือเปล่า หรือเราพูดเล่นกันที่บ้าน นั่งกินข้าวกันอยู่แล้วบอกว่าอยากทำอันนี้ๆ กันมั้ย

เพราะฉะนั้นพอไปถึงดีเทล ผมจะไม่คุยงานที่บ้าน บังเอิญว่าครอบครัวผม หมายถึงคุณพ่อคุณแม่ผมก็ไม่ได้ทำอยู่ในธุรกิจนี้ จะเป็นคุณป้าคุณลุง เป็นคนในเครือญาติ แต่ว่าก็เจอกันตลอดที่บ้าน เพราะบ้านอยู่ติดกัน แต่เราแทบจะไม่คุยกันเรื่องงาน ส่วนเรื่องงาน เราก็จะมานั่งคุยกันในห้องประชุม และในวาระ ไม่ใช่เดินผ่านแล้วคุย

ในความเป็นจริงนันยางเราค่อนข้างคอนเซอร์เวทีฟ เราเป็นองค์กรที่ไม่เสี่ยง หรือเสี่ยงน้อยมาก ดังนั้นแล้วถ้าเราถูกปฏิเสธไอเดียเราทำยังไง คือถ้าเราทำจริง เราก็ต้องไม่งอนกลับบ้าน หรือว่าเลิกละ ไม่ให้เกียรติเราเลย โดยเฉพาะสมมติพนักงานปฏิเสธ ซึ่งจริงๆ เขาอาจจะตำแหน่งใหญ่กว่า และมีบทบาทหน้าที่ดูแลตรงนั้น เช่น เรื่องของโปรดักชั่นมันทำไม่ได้เป็นต้น

เราก็คงจะต้องมาหาจุดปิดช่องว่าง ทีมก็ต้องไปดูว่าทำไมโปรดักชั่นถึงบอกว่าทำไม่ได้ มันติดตรงไหน ติดเพราะทัศนคติ หรือติดในทางเทคนิค หรือติดเพราะกำลังการผลิตไม่พอ อุปกรณ์นี้เราไม่มี หรือว่าไม่อยากทำ ก็ต้องมาคุยกัน 

ผู้ใหญ่บอกขายไม่ได้หรอก คำว่าขายไม่ได้ มันก็ต้องกลับมาดูว่า แนวคิดคำว่าขายไม่ได้หรอกมันคืออะไร แล้วเราจะทำให้เขามั่นใจได้อย่างไรว่ามันขายได้ เราก็ต้องไปคุยกับผู้บริโภคให้เยอะ ให้รู้อินไซต์ หรือเราก็ต้องทำเซอร์เวย์ คือข้อมูลอะไรต่างๆ นานาก็ต้องมีเยอะขึ้น นอกจากความที่เราคิดเอง 

คือผมเองก็โดนตามใจมาในระดับหนึ่ง ผมก็ค่อนข้างไม่ยอม แต่ว่าวิธีไม่ยอมของเราก็คือ ต้องไปหา ไปแก้ว่ามันติดตรงไหนอะไรยังไง ค่อยๆ ไปแก้ทีละก้อน 

ขณะเดียวกันในอดีตของนันยาง ซึ่งจริงๆ แล้วหลายๆ ที่ก็จะเป็นแบบนี้ ก็คือว่า พอหัวหน้าไม่เอาปุ๊บ หรือคนที่ค่อนข้างน่ากลัวไม่เอาปุ๊บ ก็จะถอยกัน โดยที่อาจจะไม่ได้ดูในบริบทหรือในรายละเอียดว่าสุดท้ายไม่เอาเพราะว่าจุดไหนๆ 

อะไรที่ดีอยู่แล้วไม่จำเป็นต้องเปลี่ยน  

รองเท้าของเราเป็นรองเท้าที่อยู่มาเกิน 60-70 ปี แล้วเราไม่ได้เปลี่ยนอะไรเลย มันเลยเชย มันเหมือนเดิม แต่ว่าการที่มันอยู่รอดมาได้ 70 ปี ผมยังมองไม่ออกว่าอะไรที่ไม่เปลี่ยนเลยใน 70 ปี แล้วยังมีอยู่ในโลกนี้ รัฐบาลกี่รัฐบาล บริษัทเปลี่ยนไปกี่บริษัท บริษัทที่มีอยู่อายุเกินกว่าเราไปมากๆ โปรดักต์เขาก็เปลี่ยนตลอด เขามีการพัฒนา มีนวัตกรรม ใส่อะไรเข้าไปมากมาย ในขณะเดียวกันเราก็อยู่กับไอ้รองเท้าแตะธรรมดาแบบนี้ รองเท้าผ้าใบพื้นเขียวอยู่อย่างนี้

ดังนั้น มหัศจรรย์มากนะ มันพิเศษมาก และเป็นจุดที่น่าศึกษาหาความรู้มากๆ ว่า มันเกิดอะไรขึ้น เราต้องเอาอันนี้มาเป็นจุดแข็งของเรา เป็นจุดที่เราภูมิใจ แล้วจะไปต่อยังไง อันนี้อยู่ที่ว่า creativity แล้วล่ะ หรืออยู่ที่เราอยากจะไปในทิศทางไหน แต่ต้องไม่ลืมว่านี่คือพื้นฐาน

คำถามที่ว่าทำไมถึงไม่เปลี่ยน ก็ต้องย้อนกลับว่า แล้วเปลี่ยนทำไมก่อนดีกว่า ทำไมสินค้าต้องเปลี่ยน ผมเชื่อว่า ข้อที่หนึ่ง เพราะว่ามันขายไม่ได้ หรือกำลังจะขายไม่ได้ มันเลยต้องเปลี่ยน หรือเปลี่ยนจะได้ทันสมัย เปลี่ยนจะได้ทันคนอื่นเขา จะได้เท่ จะได้ขายดีกว่านี้ 

เราก็มาดู ทันสมัย เราก็คงต้องถามต่อไปว่า ทันสมัยแล้วได้อะไร แตกความคิดไปเรื่อยๆ ขายดีกว่านี้ แน่ใจเหรอ หรือว่ามันจะยิ่งทำให้ขายได้น้อยลง เราก็คงต้องคุยไปเรื่อยๆ

แต่ว่าสุดท้ายแล้ว สำหรับเราคงไม่ได้เปลี่ยน แต่อาจจะเพิ่มมากกว่า เพราะว่าสิ่งที่เราทำมันก็ดีอยู่แล้ว แล้วสิ่งที่เราเพิ่มมาเรื่อยๆ แต่ก็เพิ่มไม่เยอะ เพิ่มในจุดที่เราสามารถเพิ่มได้ เช่น limited edition ซึ่งกลับกลายเป็นทั้งเงินทั้งกล่องเหมือนกัน โดยที่เรายังสามารถพูดได้ว่า จริงๆ เราก็ไม่ได้เปลี่ยนอะไร แต่ว่าก็มีอะไรมาเพิ่มเติมตรงนี้ มันอาจจะไม่ได้มีขายตลอด แต่ว่าถ้าขายตลอด มันก็อาจจะขายไม่ได้เหมือนกัน 

ทำไมนันยางถึงยังขายดีอยู่ โดยหลักการ คุณภาพเราไม่ลด เพราะฉะนั้น ไม่ว่าคุณจะซื้อตอนไหนก็ยังจำได้อยู่ แต่ว่าถ้าพูดในภาพรวม ผมว่าเราทำในสิ่งที่เราแข็งแรง ทำในสิ่งที่เราถนัด ถ้าพูดเท่ๆ มันจะมีคำพูดของบรูซ ลี บอกว่า เขาไม่กลัวคนที่เตะได้พันท่า แต่เขากลัวคนที่เตะได้ท่าเดียวพันครั้ง ซึ่งเราก็ทำอยู่อย่างนี้แหละ เราไม่ออกนอกลู่นอกทาง หมายถึงว่าเราก็ไม่ได้ไปทำโน่นนี่นั่น ไม่ได้มีสินค้าเยอะ มันทำให้ทีมเราทั้งทีมมีสรรพกำลังเหลือ ในขณะที่บริษัทอื่นๆ เขาก็มีทีมอยู่ประมาณนี้ แต่เขาทำหลายตัว เราก็เลยโฟกัสอยู่อย่างนี้ ปัญหานิดเดียวของเรามันก็เลยได้รับการสนใจเยอะ เพราะว่าเราก็มีเรื่องอยู่แค่นี้ 

ข้อดีของมันคือ เราโฟกัสมาก ข้อเสียคือ เราก็ไม่ diversify เราก็ไปไกลมากไม่ได้ แต่บังเอิญว่าเราพอใจในประมาณนี้ ค่อยๆ ไป สะสมความสำเร็จมาเรื่อยๆ โดยเฉพาะในช่วงวิกฤต ความคอนเซอร์เวทีฟเลยเป็นพระเอก เพราะว่าเราไปเรื่อยๆ สมมติเศรษฐกิจดี คนอื่นโต 10% เราอาจจะโต 2% วันที่เศรษฐกิจตก 20% เราก็ยังโตอยู่ 2% มันก็เลยเราเท่มากเลยกับคนอื่น ขณะเดียวกันในวันที่คนอื่นเท่ เราก็อยู่อย่างนี้ เราเลยพอใจในประมาณนี้ 

นั่นเป็นเชิงแนวคิด แต่ว่าในเรื่องของสินค้า ถ้ากลับมาที่รองเท้านักเรียน ต้องบอกว่า ฟังก์ชั่นมันตอบโจทย์นักเรียน เพราะว่าในอดีตแล้ว รองเท้านันยางไม่ได้ทำมาเพื่อนักเรียน เราทำมาเพื่อเป็นรองเท้าแบดมินตัน แล้วหลังจากนั้นก็ได้รับความนิยมทั่วไป ใส่ได้ทุกอย่าง ใส่เที่ยวใส่เล่น ทีนี้มีอยู่ยุคหนึ่ง ประมาณปี 2520 กว่าๆ สินค้าต่างประเทศเริ่มเข้ามา การตลาดเริ่มชัดเจน นักโฆษณาเริ่มชัดเจน เทคโนโลยีเริ่มชัดเจน ทำให้กิจกรรมหนึ่งอย่างต้องใส่รองเท้าหนึ่งคู่ วิ่งอินดอร์ เอาต์ดอร์ ตีแบดฯ ตีเทนนิส ต้องเป็นของเฉพาะทาง นันยางนี่เป็นรองเท้า all around เป็นเป็ดใส่ได้ทุกอย่าง เลยไม่มีที่ยืน เราไปยืนในทิศทางไหนดี ก็เลยมาดูกลุ่มลูกค้าของเรา

กลุ่มลูกค้ากลุ่มหนึ่งของเราคือกลุ่มนักเรียน กลุ่มนักเรียนนี้ คนที่ทำอาชีพนักเรียนมีอยู่ประมาณ 1 ใน 4 ของประเทศไทย เรามี 60 กว่าล้านคน นักเรียนมีอยู่ประมาณ 15 ล้านคน ดังนั้น หนึ่ง เป็นกลุ่มที่ใหญ่ สอง ฟังก์ชั่นมันตอบโจทย์ คือไม่แพงแล้วใส่ได้ทุกอย่าง ใส่เดินไปโรงเรียน ใส่วิ่ง เล่นพละ ใส่อยู่ในห้องเรียน ไม่แพง 300 บาท หายก็ไม่เป็นไร หายก็ซื้อใหม่ เพราะรองเท้านักเรียนหายบ่อย โดนขโมยกัน แล้วก็โตเร็ว 

เราเลยมาโฟกัสมันมากขึ้น จังหวะที่มีการทำโฆษณา เราเลยทำโฆษณาเกี่ยวกับนักเรียน มันก็ถูกปลูกฝังมาเรื่อยๆ ทั้งๆ ที่ในความเป็นจริงแล้ว กฎของกระทรวงศึกษาธิการไม่เคยมีบอกว่า ต้องใส่รองเท้าแบบนันยาง ถ้าถามว่าทำไมถึงใส่นันยาง คนจะบอกว่าเพื่อนใส่พี่ใส่ จากวันนั้นจนถึงวันนี้ ก็ยังเป็นแบบนั้นอยู่ จะไม่มีพูดว่า เพราะอาจารย์บังคับ หรือเพราะโรงเรียนบอกให้ใส่ แต่เป็นการบอกเล่ามาเพราะพฤติกรรมผู้บริโภคเป็นแบบนี้

ขณะเดียวกันในส่วนของเรา การผลิตหรือการตลาด เราก็ยังโฟกัสในเรื่องนี้ พัฒนาอย่างต่อเนื่องให้มันได้คุณภาพ ตรึงราคาไว้ได้ ทำการตลาดให้เข้าถึงกลุ่มผู้บริโภค ซึ่งเราก็อยู่กับผู้บริโภคกลุ่มเดิม Gen Alpha อยู่กับที่ ซึ่งเหมือนเราซ้ำชั้น ม.4 มา 60 ปีก็จริง แต่มันยากมาก เพราะอย่าลืมว่าเด็กก็เปลี่ยนไปทุกยุคทุกสมัย ที่บอกเราซ้ำชั้นมา โอย ง่ายนี่หว่า ขายแต่นักเรียน แต่ต้องไปมองดูว่า พฤติกรรมนักเรียนนั้นเปลี่ยนไปกี่ตลบแล้ว จริงๆ แล้วการที่อยู่กับที่ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย

The post จักรพล จันทวิมล ผู้เปลี่ยนรองเท้าใช้งานอย่าง นันยาง ให้กลายเป็นแบรนด์ที่สนุกและสร้างสรรค์ appeared first on a day magazine.

ขออนุญาตตอบแทนให้เลยก็ได้ว่า รายชื่อเหล่านี้ทำให้คุณรู้สึกตื่นตาตื่นใจ เพราะแต่ละคนเป็น ‘เบอร์ใหญ่’ เป็นผู้นำทางความคิดในสายงานของตัวเองทั้งนั้น สิ่งที่คุณคิดต่อไปก็คือ แล้วคนที่ทำแพลตฟอร์มนี้เป็นใครกันหนอ จึงสามารถรวบรวมบุคคลระดับนี้มาสอนได้มากมาย เขาต้องเป็นคนที่มีพาวเวอร์อะไรบางอย่างแน่ๆ   

แต่แท้ที่จริงแล้ว เปล่าเลย Co-Founder และ CEO ของแพลตฟอร์มเรียนออนไลน์ Cariber ที่เรากำลังพูดถึงอยู่นี้ เป็นเพียงเด็กหนุ่มวัย 25 ปีที่ชื่อ พี-พีรเดช มุขยางกูร

เด็กหนุ่มที่ก่อนหน้านี้หลังเรียนจบจาก BBA ธรรมศาสตร์ เคยทำงานประจำมา 1-2 แห่ง จากนั้นเมื่อเดือนเมษายน 2020 นี้เอง ลาออกมาเริ่มทำธุรกิจของตัวเองกับเพื่อนซี้อีกคนที่ชื่อ ฟิว-ณัฐพนธ์ เมธาภาคย์ ทั้งๆ ที่ยังไม่รู้แน่ชัดว่าจะทำอะไรกัน 

จนถึงวันนี้ ผ่านมาเกือบ 2 ปีแล้ว ผลลัพธ์ของการลงมือทำในวันนั้น ไม่เพียงแต่กลายเป็นรูปเป็นร่างและตั้งต้นยืนได้ แต่ดูเหมือนว่าแพลตฟอร์มคอร์สออนไลน์อย่าง Cariber ที่เรียกร้องสายตาผู้พบเห็นได้จากความ ‘ปัง!’ ของเหล่า instructor นั้น กำลังเริ่มออกเดินไปตามเส้นทางของตัวเองข้างหน้า ทีละก้าว อย่างมั่นคง และมีเป้าหมาย

a day จะพาคุณไปรู้จัก Founder หนุ่ม ผู้ที่บอกว่าตัวเองเป็น problem solver ชอบการขาย และคลั่งไคล้ฟุตบอลคนนี้

เริ่มจากการเป็นโบรกเกอร์ขายขนมให้แม่

ผมชอบเรื่องธุรกิจการค้าขายมาตั้งแต่เด็ก อาจจะไม่ถึงขั้นรู้ตัวขนาดนั้น แต่ก็สั่งสมมาเรื่อยๆ อย่างเช่นเมื่อก่อนแม่ผมทำร้านขายขนม แล้วอาจารย์ที่โรงเรียนชอบสั่งขนมของแม่ ผมก็จะเป็นเหมือนโบรกเกอร์ คอยดีลว่าใครเอาอะไรบ้าง และขอค่าคอมมิชชั่นจากคุณแม่ นั่นคือสตอรี่ตอนเด็กๆ

พอมาปี 2009 ตอนนั้นผมอยู่ ม.2 ชอบดูบอลมาก และบอลไทยกำลังบูมสุดๆ ผมเชียร์ทีมเมืองทอง ปรากฏว่าเสื้อเมืองทองขาดตลาด แล้วพอดีผมได้ไปซัมเมอร์ที่สิงคโปร์ จนสุดท้ายไปเรียนต่อที่นั่น ที่สิงคโปร์มีเสื้อบอลเยอะมาก ผมก็ซื้อมาทำดีไอวายที่ไทย ขายออนไลน์ผ่านเว็บบอร์ด เสื้อเปล่าแบรนด์แท้ตัวละ 500 มาใส่โลโก้ สกรีนสปอนเซอร์ ติดอาร์ม ตัวแพงสุดขายได้ 5,000 ผมขายหลัก 500-1,000 ตัว มาร์จินสูงมาก แต่ธุรกิจนี้ก็อยู่ได้แค่ 2-3 ปี เพราะมันเกิดจากความไม่เสถียรของสภาพตลาด ณ ตอนนั้น ปัจจุบันคงทำไม่ได้แล้ว

นั่นเป็นครั้งแรกที่ผมได้จับเงินเป็นเนื้อเป็นหนังจากการทำธุรกิจ สนุกมากกับการซื้อมาขายไป เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ชอบการค้าขาย การทำธุรกิจแบบจริงๆ จังๆ จำได้ว่าวันไปสัมภาษณ์เข้า BBA ธรรมศาสตร์ หรือคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชีอินเตอร์ฯ คำถามคือจบไปแล้วอยากทำอะไร ผมตอบว่าอยากทำธุรกิจส่วนตัว อยากเป็นผู้ประกอบการ 

สิ่งนี้เลือนรางหายไปบ้างในช่วงที่เรียน และเริ่มได้ mindset ของการเป็นพนักงานประจำมา แต่ทำไปสักพักก็รู้ว่า เราอยากลองในสมรภูมิของผู้ประกอบการมากกว่า  

ลาออกจากงานประจำมาทำธุรกิจ ให้เวลาตัวเอง 1 ปี  

ตอนเรียนอยู่ BBA ธรรมศาสตร์ ผมมีโอกาสได้ไปฝึกงานที่ Lazada Uber Microsoft เพราะมีความชอบเกี่ยวกับ tech startup โปรดักต์หรือเซอร์วิสที่เกี่ยวข้องกับตัวเอง ในสภาพแวดล้อมที่มีคนรุ่นใหม่เยอะๆ 

จบมาได้ไปทำงานที่ Sea Group ในหน่วยงานที่ทำ Garena เกม ROV จริงๆ ชอบสภาพแวดล้อมและตัวบริษัทมาก แต่ผมอาจจะไม่ได้เป็นคนที่ชอบเกมขนาดนั้น เลยลาออกมาทำบริษัทเล็กลง เป็น Product Manager ที่สตาร์ทอัพตัวหนึ่ง ชื่อ Workmate ก่อนหน้านี้ใช้ชื่อ Helpster เป็น regional สตาร์ทอัพมีเฮดควอเตอร์อยู่สิงคโปร์ มีโปรดักต์ที่อินโดนีเซียและไทย เป็นที่ที่เริ่มทำโปรดักต์ในส่วนของ tech มากขึ้น

หลังจากนั้นผมก็ลาออกจากงานประจำมาเริ่มทำธุรกิจของตัวเองกับเพื่อนอีกคนหนึ่งคือ ฟิว-ณัฐพนธ์ เมธาภาคย์ ฟิวกับผมเป็นเพื่อนที่สนิทกันมาตั้งแต่อยู่ BBA ฟิวเรียนการตลาด ผมเรียนการเงิน ตอนปี 3 เราทำโปรเจกต์ด้วยกันใน dtac accelerate ซึ่งเป็นโครงการสนับสนุนสตาร์ทอัพ และมีไอเดียอยากทำธุรกิจด้วยกันมาตั้งแต่ตอนนั้น

ผมกับฟิวตัดสินใจร่วมหัวจมท้ายกันโดยให้เวลาตัวเอง 1 ปี เพราะเงินทุนเรามีจำกัด ใช้แค่ทุนตัวเอง และ 1 ปีน่าจะเป็นเวลาที่พอวัดได้ว่าเวิร์กหรือไม่เวิร์ก ก็คุยกันแค่นั้น เราเชื่อในกันและกันมากประมาณหนึ่ง 1 เมษายน ปี 2020 ผมก็ลาออกจากงานมา ส่วนฟิวก่อนหน้านั้นทำธุรกิจส่วนตัว เขียนหนังสือ ก็หยุดมาโฟกัสสิ่งนี้เต็มตัวเช่นกัน

วันแรกเราคิดว่าเราอยากทำสตาร์ทอัพ แต่จะทำอะไรดี ถ้าพูดตรงๆ ก็ยังคิดไม่ออกร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่เรามองเห็นสิ่งหนึ่งที่คิดว่าน่าสนใจคือ หนึ่ง, เราเห็นว่ามีมีเดียในตลาดค่อนข้างเยอะ สอง, สิ่งที่เราชอบอยู่แล้วคือเป็นคนชอบเรื่องการงาน ชอบใช้ LinkedIn หลายคนบอกผมชอบหางานมากกว่าทำงาน ก็รู้สึกว่ามันดูมีทาร์เก็ต สิ่งแรกที่ทำเราคิดไม่เยอะเลย คือเราอยากสัมภาษณ์คน และเป็นเรื่องเกี่ยวกับการงาน เรื่อง Career ก็เลยเกิดเป็น Career Fact ขึ้นมา เป็นมีเดียอันหนึ่งซึ่งเราก็รู้ว่ามีเดียมีข้อดีและมีข้อจำกัดของมัน แต่เรารู้สึกว่าวันนั้นเป็นไอเดียที่เริ่มได้ง่ายและเริ่มได้เลย ก็เริ่มกันจากตรงนั้นก่อน

หลังจากทำ Career Fact ได้ 3-4 เดือน สัมภาษณ์พี่ๆ น่าจะหลัก 10 คนแล้ว ระหว่างนั้นก็หาโอกาสไปเรื่อยๆ ว่าเราจะทำอะไรต่อดี มีลิสต์ของไอเดียที่อยากทำอยู่แล้ว แต่ก็รู้สึกยังไม่ใช่สักที จนเราไปสัมภาษณ์พี่ผู้บริหารท่านหนึ่ง เขาบอกเราว่า คุณมีโอกาสได้สัมภาษณ์คนเก่งๆ พวกผู้บริหาร จากแค่สัมภาษณ์ คุณน่าจะลองทำให้มันยาวขึ้นนะ ไหนๆ ก็ตั้งกล้องถ่ายอยู่แล้ว ทำให้ยาวกว่านี้หน่อยก็เป็นคอร์สได้ เหมือน MasterClass ไง

นั่นเป็นคล้ายๆ จุดเริ่มต้น เราก็นำไอเดียนั้นกลับมาคิดต่อว่า จริงๆ มีโอกาสในตลาดมากน้อยแค่ไหน ซึ่งก่อนหน้านั้นเราเองอาจจะไม่ได้เป็นคนที่มีความรู้ในเรื่อง learning platform เราไม่ใช่คนที่ชอบดูคอร์สออนไลน์มากขนาดนั้น เคยดูบ้างแต่คงไม่ใช่ทาร์เก็ตหลัก ฉะนั้นเราก็ต้องกลับมาศึกษาตลาด โดยพักไอเดียไว้ด้านหนึ่งก่อน ไอเดียคือ MasterClass แล้วมาแยกว่าปัญหาที่ user เจอในปัจจุบัน อะไรบ้างที่เราเข้าไปตอบโจทย์ได้

สุดท้ายแล้วมันกลับมาตรงที่ว่า เราเชื่อว่า วันนี้ถ้าเราทำคุณภาพที่ดีกว่าได้ หรือถ้าเราโฟกัสที่คุณภาพในเลิร์นนิ่งแพลตฟอร์ม เราน่าจะมีความแตกต่างในตลาดนี้ 

แล้วคุณภาพที่ว่ามันคืออะไรบ้างล่ะ? คุณภาพมีตั้งแต่ผู้สอน โปรดักชั่น curation จนไปถึงการขาย จะขายยังไง สิ่งที่เราเชื่อคืออะไร แล้วสิ่งที่ตลาดต้องการคืออะไร นั่นคือจุดเริ่มต้นที่ค่อยๆ คราฟต์ไอเดียของ Cariber ขึ้นมา 

ยังไม่ซื้อไม่เป็นไร แต่เห็นคนสอนแล้วต้องร้อง ‘ว้าว!’

ในหลายๆ ธุรกิจสำหรับสตาร์ทอัพ คำว่าเทคโนโลยีอาจจะเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ฉันต้องมีแพลตฟอร์มที่ดีมากๆ ถึงจะ launch ได้ แต่ด้วยความยูนีคของเลิร์นนิ่งแพลตฟอร์ม สิ่งที่ยากที่สุดก็คือผู้สอน นั่นคือความท้าทายแรกที่เราเจอ

ต้องบอกว่าในวันแรกรายชื่อที่เราติดต่อ เราไม่ได้ตั้งเกณฑ์อะไรเยอะ จริงๆ เกณฑ์เรามีอันเดียวและคิดว่าน่าจะเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด คือเราอยากให้คนที่เข้ามาดูแพลตฟอร์มเรา เขายังไม่ซื้อไม่เป็นไร แต่เขาต้องรู้สึกว่า ‘ว้าว’ ดึงคนนี้มาสอนได้ยังไง เพราะเราไม่ใช่ผู้เล่นคนแรกในตลาดแน่ๆ เราเป็น late comer ถ้าเราอยากจะแตกต่าง อันนั้นก็เป็น wow factor ที่เราต้องพยายามหาให้ได้ 

การหาผู้สอนในระดับที่ให้ความรู้สึก ‘ดึงคนนี้มาได้ยังไง’ นั้นยากมากๆ เพราะถ้าย้อนกลับไป เราอาจจะมีเครดิตของการทำ Career Fact มาบ้าง แต่ก็ยังน้อยมากๆ ที่จะไปบอกผู้บริหารว่า ผมขอเวลาทำเนื้อหากับพี่ๆ 5-10 ชั่วโมงก่อนถ่ายทำ แล้วก็ขอเวลาพี่ๆ 1 วันเต็มในการถ่ายทำ ตั้งแต่ 8 โมงเช้าถึง 5 โมงเย็น มันคงเป็นอะไรที่ยากมากๆ 

ซึ่งด้วยความที่ไม่รู้ว่าจะติดต่อยังไง เราก็สู้แบบมวยวัดเลย คือทุกคอนเนกชั่นที่มี ทุกช่องทางที่เราไปได้ ทุกคนที่เรารู้จัก LinkedIn ทักหาคนมากมาย เรารู้ว่าสิ่งที่เราทำดูน่าจะมีประโยชน์ ลองคุยกับพี่ๆ หลายๆ คน ซึ่งวันนั้นก็ต้องยอมรับว่าคนสนใจมีไม่เยอะ เพราะหนึ่ง, เขาไม่รู้ด้วยซ้ำ เราบอกว่า พี่ ผมอยากทำมาสเตอร์คลาส คำถามแรกที่เขาคงคิดในใจ แต่เขาไม่ได้บอกผมก็คือ พวกเราจะทำได้เหรอ เพราะเราเองก็ไม่ได้มีประสบการณ์ ผมก็ไม่เคยทำโปรดักชั่นกองใหญ่มา วันแรกที่ถ่ายทำ Cariber นั่นคือโปรดักชั่นที่ใหญ่ที่สุดในชีวิตผมแน่นอน ก่อนหน้านั้นคือตั้งกล้องคนเดียว ถ่ายรูปคนเดียว ซึ่งพอเป็นแบบนั้นก็ต้องหาคนที่เชื่อและให้โอกาสพวกเราจริงๆ

สุดท้ายหลังจากติดต่อไปเยอะมากๆ ก็ได้พี่ๆ มา 3 ท่านแรกในระยะเวลาประมาณ 7 เดือนที่หา คือ คุณฐากร ปิยะพันธ์ ผู้บริหารทางด้านการเงิน, คุณมณีรัตน์ อนุโลมสมบัติ ซีอีโอของ Sea ประเทศไทย และคุณบรรยง พงษ์พานิช ประธานกรรมการบริหาร ธนาคารเกียรตินาคินภัทร จนสามารถเปิดตัวแพลตฟอร์ม Cariber ได้เมื่อเดือนมีนาคม 2021

สิ่งที่จะทำให้ผู้สอนมาหรือไม่มา คือเขาเชื่อมั่นในตัวเรามากน้อยแค่ไหน 

ตอนทำฟรีมีเดียมันเหมือนมีความเข้าใจที่ตรงกันว่า ไม่มีเรื่องของตัวเงินเข้ามาเกี่ยวข้อง เป็นการแลกเปลี่ยนกัน คือทางเรามีคอนเทนต์ แล้วเราก็ให้คอนเทนต์นั้นกับ public แต่ตอนนี้เป็นเซอร์วิสที่มีการขาย แน่นอนว่าต้องมีการตอบแทนที่สมน้ำสมเนื้อสำหรับพี่ๆ แต่ผมรู้สึกว่า สิ่งที่สำคัญกว่านั้นคือ คุณค่าบางอย่างที่เราเสนอให้มากกว่า 

เพราะถ้าพูดตามตรง พี่ๆ ท่านจะมาหรือไม่มา จริงๆ เงินอาจจะไม่ใช่ปัจจัยหลัก หรืออาจจะไม่ใช่ปัจจัยเลยด้วยซ้ำ สิ่งที่จะทำให้เขามาหรือไม่มา คือ เขาเชื่อมั่นมากน้อยแค่ไหนในสิ่งที่เรากำลังจะทำ ซึ่งวันแรกก็ต้องยอมรับว่ายาก เราเองไม่ได้มีเครดิตอะไรไปบอกเขาว่าผมเคยทำแบบนี้มา แต่พอวันนี้เราเปิดตัวมาได้สักพักหนึ่งแล้ว เหมือนการให้พี่ๆ เข้าไปดูว่า อันนี้คือความตั้งใจที่เราเคยทำมาก่อนหน้า ทุกท่านก็จะรู้สึกเห็นดีเห็นงามว่าส่ิงที่เราทำมันโอเค

ถ้าคำที่ผมบอกเลยก็คือ วันนี้พอพี่ๆ ประสบความสำเร็จถึงจุดหนึ่งแล้ว ทุกท่านอยากจะ leave legacy หรือทิ้งอะไรไว้ให้คนรุ่นหลัง ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ซึ่งก่อนหน้านั้นเขาเขียนหนังสืออัตชีวประวัติของตัวเอง หรือหนังสือในเรื่องที่ตัวเองถนัด เราเองรู้สึกว่าการเขียนหนังสือเป็นวิธีหนึ่งที่ดีมากๆ ผมเองก็อ่านหนังสือ แต่คือเรามีทางเลือกให้พี่ๆ อันนี้เป็นดิจิทัลแพลตฟอร์มที่ทำหน้าที่คล้ายๆ กันในการส่งต่อ ซึ่งผมรู้สึกว่ามันมีความคล้ายคลึงกับการเขียนหนังสือตรงที่ว่า ไม่รู้ว่าผมผิดมั้ย แต่ผมเชื่อว่าพี่ๆ หลายๆ คนที่เป็นผู้นำทางความคิด ผู้บริหาร เวลาเขียนหนังสือไม่ได้มุ่งหวังเรื่องค่าตอบแทนเพียงอย่างเดียว แต่อยากเขียนเพราะเขาอยากแบ่งปันจริงๆ เราก็เชื่อว่ามันมีองค์ประกอบเหมือนกันในการทำคอร์สนี้ ไม่แน่ว่าอาจจะเข้าถึงคนได้มากกว่าด้วยซ้ำ เพราะก็จะมีคนที่ชอบอ่าน และคนที่ชอบดู

อันนี้ก็เป็นภาพที่บอกพี่ๆ เขา ก่อนหน้านั้นเราก็ทำรีเสิร์ชมาประมาณหนึ่ง พอรู้ว่าหลายๆ ท่านมีความอยากจะเขียนหนังสืออยู่แล้ว เราเองก็ได้อ่านได้มีการติดตามหลายๆ ท่านอยู่แล้ว 

สร้างคอร์สแบบครูพักลักจำ ให้เวลา และลงเงิน 

จริงๆ ทั้งผมและฟิวไม่มีความรู้ทั้งทางด้านโปรดักชั่น และ education มาก่อนมากนัก สิ่งที่ทำคือครูพักลักจำอย่างเดียว เราดูทุกแพลตฟอร์มที่มีทั้งไทยและต่างประเทศ แล้วลิสต์เลยว่าสิ่งที่เราชอบคืออะไรบ้าง สิ่งที่เราไม่ชอบ จุดอ่อนจุดแข็งของแต่ละคน แล้วก็มาดูว่าเราจะออกแบบคอร์สอย่างไรให้มันดีที่สุด น่าตื่นตาที่สุด กระบวนการของการพัฒนาคอร์สจริงๆ มันเริ่มมาจากการดูว่าข้างนอกเป็นยังไงบ้าง เพราะเรารู้ว่าเราไม่ใช่คนแรกที่ทำในตลาดแน่ๆ มีตัวอย่างมากเกินพอที่จะดูได้

หลังจากดูเสร็จก็มาพัฒนาว่า แล้วใน Cariber ควรมีอะไรบ้าง ก็กลับมาที่ตัว instructor หรือผู้สอน วิธีการเล่าเรื่องเล่ายังไงให้สนุกที่สุด วันนี้ยังไม่เพอร์เฟกต์ แต่นั่นคือความตั้งใจของเราจริงๆ ศัพท์ที่ใช้กันก็คือ edutainment นั่นเอง

ส่ิงหนึ่งที่เราเชื่อก็คือ คอร์สที่ดีไม่จำเป็นต้องยาว วันแรกต้องบอกว่าเป็นการตัดสินใจที่ยาก ทุกคนก็บอกว่าถ้าคอร์สยาว 3-4 ชั่วโมง คนจะรู้สึกว่าคุ้ม ยิ่งยาวยิ่งคุ้ม ซึ่งเรามีความรู้สึกแตกต่างออกไป อาจจะเพราะผมเป็นคนสมาธิสั้นเล็กน้อย คนอาจจะมองว่าคุ้มก็จริง แต่ถ้าเรียนไม่จบก็ไม่มีประโยชน์อะไร ในหลายๆ ครั้งเราตัดฟุตเทจออกเกือบครึ่ง สิ่งไหนที่เรารู้สึกว่าซ้ำ ผู้เรียนไม่จำเป็นต้องรู้ ถ้าครบองค์ประกอบที่ผู้สอนอยากจะสื่อแล้ว เราก็ตัดแค่นั้น

ในด้านของการทำบท ทำให้แตกต่างยังไง ผมว่าต้องขอบคุณย้อนกลับไปที่พี่ๆ ผู้สอน สุดท้ายแล้วไม่ว่าเราจะตั้งใจทำการบ้านขนาดไหน ถ้าผู้สอนไม่ได้ให้เวลากับเรา ก็ผลิตงานที่ดีออกมายาก เราเองเคยทำงานสัมภาษณ์มาประมาณหนึ่ง เลยพอรู้ว่าในหลายๆ ประเด็นเราอยากจะไปมากกว่านี้  

พอพี่ๆ ผู้สอนเขาร่วมมือและให้เวลาเต็มที่ ก็เห็นได้ชัดว่ามันไปได้ลึกกว่าจริงๆ

สิ่งที่อาจจะไม่เรียกว่าเป็นข้อเสีย แต่เป็นสิ่งเราต้องแลกก็คือ มันเป็นกระบวนการที่ใช้เวลานานมาก ทำให้เราเปิดตัวผู้สอนได้ 1 ท่านต่อเดือน ซึ่งเมื่อเทียบกับตลาดแล้วถือว่าค่อนข้างช้า แต่ก็ได้ผลลัพธ์ออกมาคมอย่างที่เราต้องการ

อันนั้นคือ primary research ส่วน secondary research ข้อดีของเราอย่างหนึ่งคือ ด้วยความที่เราเป็นเด็ก เราต้องทำการบ้านเยอะมากๆ อยู่แล้ว ต้องให้เครดิต Co-Founder ของผมเต็มๆ คือฟิว ฟิวเป็นคนคุมฝั่งคอนเทนต์ทั้งหมด เรื่องไหนเขาไม่รู้เขาจะไปอ่านหนังสือมาเลยเล่มหนึ่ง เพื่อที่จะได้สื่อสารกับพี่ๆ ผู้สอนได้ ผมว่าสองด้านนี้คือจุดที่ทำให้เราแตกต่าง

ในแง่โปรดักชั่น เราพยายามจะลงทุนที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ ซึ่งมันก็คือเงิน หลายคนจะถามว่ามันจำเป็นมั้ย ต้องขนาดนั้นเลยเหรอ แต่ถ้าเราเชื่อในสิ่งนี้ เราให้ความสำคัญกับสิ่งนี้ เพราะฉะนั้นเราก็จ่ายกับสิ่งนี้ 

ย้อนกลับไป เราก็อยากให้เกียรติกับพี่ๆ ผู้สอนที่มาสอนด้วย เราก็รู้ว่าเราขอมากกว่าปกติ เพราะฉะนั้นเวลาให้เราก็อยากจะให้มากกว่าปกติ คุ้มค่าคุ้มเวลากับที่เขามอบให้เรา 

เลือกทีมงานที่ทัศนคติมากกว่าประสบการณ์  

Cariber เป็นบริษัทเล็กๆ ที่อยากจะเป็นสตาร์ทอัพ ปัจจุบันมีทีมงาน 18 คน อายุเฉลี่ย 25 ปี ค่อนข้างเด็กพอสมควร อาจจะดูย้อนแย้งกับธุรกิจที่ทำนิดนึง พี่ๆ ที่มาสอนก็จะค่อนข้างรุ่นใหญ่ เบอร์ใหญ่

นอกจากผมกับฟิวเป็นเพื่อนกันมาก่อน ทีมงานยุคก่อตั้งเกือบทุกคนก็เป็นเพื่อนกันมาก่อน และทุกคนเป็นคนรุ่นราวคราวเดียวกัน อาจจะอายุห่างกันบวกลบไม่เกิน 2-3 ปี ไม่มีใครต้องเรียกใครว่าพี่หรือยกมือไหว้ ฉะนั้นเราอยู่ในบรรยากาศแบบนี้ ผมเองก็โดนด่าได้ถ้าทำงานไม่ดีแม้ว่าจะเป็นซีอีโอ และทุกอย่างก็ flexible สไตล์บริษัทรุ่นใหม่ ใครอยากเวิร์กฟรอมโฮม ใครอยากเข้าออฟฟิศก็ได้

ถ้าเราต้องเลือกคนมาทำงาน แน่นอน ประสบการณ์สำคัญ แต่เราจะดูที่แอดติจูดเป็นหลัก เรารับบางคนมาทำงานบางตำแหน่งที่เขาไม่เคยทำมาก่อนด้วยซ้ำ แต่เราก็จ้างมาเพราะเชื่อว่าสุดท้ายถ้าเขามีแอดติจูดที่ดี เขาตั้งใจทำ ยังไงมันก็สำเร็จ

เพราะวันที่ผมกับฟิวเริ่ม Career Fact เราก็ไม่ได้มีประสบการณ์ด้านมีเดียมาก่อน วันที่เราเริ่ม Cariber ผมเองก็ไม่ได้ดูคอร์สออนไลน์มาเยอะ ไม่ได้เป็นคนอยู่ในอุตสาหกรรมนี้ ไม่ได้เข้าใจ EdTech แต่สุดท้ายผมว่าสิ่งที่ทำให้เราเริ่มต้นมาได้ แม้วันนี้ยังไม่ดีที่สุด ก็คือเรารู้แล้วว่าเราอยากทำสิ่งนี้ คำถามคือ เราตั้งใจ ให้ใจ ให้ชีวิตกับมันได้หรือเปล่า 

ถ้าอยากเป็นสตาร์ทอัพก็ต้องลองไปเรื่อยๆ 

สิ่งที่เราอยากจะเป็นหรือเป้าหมายของเราก็คือ สร้างการศึกษาคุณภาพในราคาที่จับต้องได้ ฟังแล้วอาจจะดู cliché แต่เป็นเพราะว่าเป้าหมายเรามีหลายด้าน เฉพาะด้านการศึกษานี้ผมว่ายังมีบิสสิเนสโมเดลอีกหลายๆ ตัวมากที่เราสามารถไปได้ เราอาจจะไม่ได้มีภาพชัดเจนว่าอีก 3 ปี 5 ปีจะเป็นยังไง มันก็มีหลายๆ โปรเจกต์ที่เราลอง การทำสตาร์ทอัพคือ เราลอง ลองไปเรื่อยๆ ถ้าไม่เวิร์ก ก็เปลี่ยน จนถึงจุดหนึ่งมันอาจจะเกิดเป็นธุรกิจใหม่ได้เลย 

แน่นอน เราดีใจที่เราเริ่มต้นมาได้ แต่เรื่องความสำเร็จนั้นผมยังรู้สึกว่าอีกไกลมาก เวลามีคนเดินมาบอก ดีนะ เก่งนะ พอมาคิดว่าสิ่งนี้มันเริ่มต้นมาได้ยังไง เรามาถึงวันนี้ได้ยังไง จริงๆ ต้องบอกว่าเรามีทั้ง investor instructor คือวันนี้เราเริ่มต้นมาได้เพราะพวกเขามีส่วนอย่างมากจริงๆ รู้สึกขอบคุณพี่ๆ เหล่านั้นมาก และเราก็ยังมีเป้าหมายที่อยากจะ achieve ต่อไป

โดยส่วนตัวผมเองกับธุรกิจนี้ อาจจะไม่ใช่แพสชั่นนำ ผมใช้ปัญหานำมากกว่า รู้สึกว่ามันมีปัญหาในตลาด แล้วเราคิดว่าเราเป็นคนที่สามารถแก้ปัญหานั้นได้ เราก็อยากจะลอง นั่นคือสิ่งที่ไดรฟ์ผม ถ้าถามว่าวันนี้มองอะไรต่อ เราก็มองว่าถ้าปัญหานี้ยังมีช่องให้เราแก้ได้อยู่ และเราก็ยังรู้สึกสนุกกับการทำมัน สมมุติพอปัญหานี้แก้ได้แล้ว คำถามก็จะเป็น แล้วปัญหาที่ใหญ่ขึ้น กว้างขึ้น หรือปัญหาอีกด้านหนึ่งมีอะไรบ้าง ที่เราสามารถเข้าไปแก้ได้ ผมรู้สึกว่าเป็นอย่างนั้น เป็น problem solver ไม่ได้บอกว่าอยากจะแก้ทุกปัญหา แค่อยากจะแก้ปัญหาที่เราแก้ได้ ปัญหาที่เรารู้สึกว่ามีความสามารถในการแก้

ส่วนสิ่งที่เป็นแพสชั่นนำ ชีวิตนี้ผมจะเข้าวงการฟุตบอลแน่นอน ยังคิดไม่ออกว่าจะทำอะไรในนั้น ไม่รู้ว่าฟันเฟืองไหนในวงการฟุตบอลที่เราจะเข้าไปได้ แต่ผมจะต้องเข้าวงการฟุตบอลให้ได้

The post พีรเดช มุขยางกูร ซีอีโออายุน้อยแห่ง Cariber คอร์สออนไลน์ที่ชวนผู้นำทางความคิดมาแชร์ความรู้ให้หนุ่มสาวฟัง appeared first on a day magazine.

นี่คือเรื่องราวของ ตุ้ย-เนรมิต สร้างเอี่ยม เจ้าของ ‘กาดเกรียงไกรมาหามิตร’ ซึ่งเปิดให้บริการเมื่อปลายปีที่แล้ว โดยเนรมิตโกดังไหดองที่ไม่ได้ใช้งานแล้วภายในพื้นที่โรงงานเกรียงไกรผลไม้ ให้กลายเป็นกาดเก๋ๆ จำหน่ายทั้งของกินของใช้ของฝาก เพื่อสนับสนุนคนท้องถิ่นด้วยแนวคิด ‘ยะด้วยใจ๋’ และให้บรรยากาศเป็นกันเองแบบ ‘มาหามิตร’

เขาคืออดีตผู้บริหาร บริษัท แกรนด์ ยูนิตี้ ดิเวลล็อปเมนท์ จำกัด ผู้ประสบความสำเร็จกับโครงการอย่างคอนโดมิเนียมแบรนด์ยูดีไลท์ โครงการบ้านบ้าน วิภาวดี 20 

จุดเปลี่ยนบางอย่างในชีวิตทำให้เขาต้องทบทวนตัวเองและตัดสินใจย้ายภูมิลำเนาไปอยู่เชียงใหม่ ครั้นเมื่อต้องลงมือทำธุรกิจที่ไม่คุ้นมือเพื่อให้มีอะไรทำในช่วงบั้นปลาย เขาพบว่านอกจากต้องปรับ mindset ของตัวเองให้เข้ากับที่นั่นแล้วก็ยังมีอีกหลายสิ่งที่ต้องเรียนรู้

การเดินทางของชีวิต กรุงเทพฯ-เชียงใหม่ ครั้งนี้ จึงเป็นการตกผลึกทางความคิดหลายๆ ด้านของ ตุ้ย-เนรมิต สร้างเอี่ยม อย่างแท้จริงแม้ในวัยที่โชกโชนประสบการณ์แล้ว ซึ่งเขาได้ทิ้งร่องรอยลำดับวิธีคิดที่น่าสนใจไว้ในบทสัมภาษณ์นี้ 

1

คนทำอสังหาฯ เชื่อเรื่องเจ้าที่เจ้าทาง

อยู่เชียงใหม่นานๆ คุณมองกรุงเทพฯ เปลี่ยนไปเยอะมั้ย

ผมไปอยู่ตอนที่เราเซ็ตอัพกาด รวมประมาณสัก 3 เดือน แต่ก่อนผมเป็นวิศวกร ทำเรื่องอสังหาฯ ฉะนั้นสมัยก่อนตึกทุกตึกในกรุงเทพฯ ผมเรียกชื่อได้หมดเลย พอหายไป 3 เดือน ลงมา ทำไมมีตึกแหลมๆ โผล่ขึ้นมา อันนี้ตึกอะไร (หัวเราะ)

เราก็ไม่อยากจะบอกว่าเราเข้าใจชีวิตมากขึ้น แต่รู้สึกว่านิยามของการพัฒนากรุงเทพฯ มันไปอยู่ในรูปของเรื่องเศรษฐกิจเรื่องการใช้เงินมากกว่าเรื่องอื่นๆ อย่างคลองช่องนนทรี ผมยังคิดว่ามีวิธิใช้เงินได้ประหยัดและทำได้ดีกว่านี้ ได้ประโยชน์กว่านี้ เลยมองว่า กรุงเทพฯ ก็พัฒนาอยู่ตลอด เห็นตลอด แต่ว่าไม่ค่อยชอบในแนวทางแบบนั้นแล้ว ถึงแม้ว่าเราจะเคยอยู่ในธุรกิจอสังหาฯ เราชอบจะเห็นสิ่งปลูกสร้างอยู่แล้ว 

ความเปลี่ยนแปลงในลักษณะนี้มันเกิดขึ้นในเชียงใหม่มากขึ้นมั้ย หรือเปลี่ยนแปลงในอัตราเร็วเท่านี้หรือเปล่า

เชียงใหม่ผมว่าแปลก คือผมเองอยู่อสังหาฯ มานาน คนที่อยู่อสังหาฯ ส่วนใหญ่ก็จะเชื่อเรื่องเจ้าที่เจ้าทาง อย่างเวลาเราซื้อที่ทำคอนโดฯ เราก็ต้องดูเรื่องพวกนี้เหมือนกัน 

เชียงใหม่มีการพัฒนาอยู่เรื่อยๆ แต่ก็มีการล้มหายตายจากไปในอัตราที่ใกล้เคียงกัน แล้วผมรู้สึกว่าคนที่ล้มหายตายจาก ก็จะเป็นคนทำธุรกิจที่เหมือนไม่ค่อยเหมาะกับเชียงใหม่เท่าไหร่ เชียงใหม่นี่ 700 กว่าปี เก่าแก่กว่ากรุงเทพฯ ผมเลยเชื่อว่าเชียงใหม่เจ้าที่ดี เขาช่วยในเรื่องของการดูแล ใครที่ทำธุรกิจอย่างไม่ทำร้ายเชียงใหม่ ก็จะอยู่ไปได้เรื่อยๆ ไม่เดือดร้อนอะไร

ทำธุรกิจแบบไม่ทำร้ายเชียงใหม่ คุณคิดว่าควรเป็นธุรกิจแบบไหน 

ถ้าเราเข้าใจความเป็นมาและประวัติศาสตร์ ผมว่าเชียงใหม่เป็นเมืองที่ผู้คนสงบ ภาษาเหนือเขามีคำว่า ‘ต๊ะต่อนยอน’ ตอนผมไปเชียงใหม่แรกๆ ผมก็ไปจากทุนนิยมที่กรุงเทพฯ อะไรก็ต้องเร็วและแรงในการทำธุรกิจ ถึงแม้เราบอกว่าเราอยากไปเกษียณอายุที่โน่น เราก็อดเผลอที่จะเร็วกับแรงไม่ได้ แต่ลูกน้องผมทุกคน ไม่มีใครเร็วแรงกับผมเลย จะกระทั่งผมได้สติว่า แล้วเรามาที่นี่เราต้องการจะเร็วกับแรงไปเพื่ออะไร เราก็เลยเริ่มมองลูกน้องแล้วพยามยามเริ่มปรับตัวเอง ให้ ‘ต๊ะต่อนยอน’ ตามเขาไปหน่อย

อย่างเช่น ถ้ากรุงเทพฯ ผมบอกลูกน้อง งานต้องเสร็จวันนี้ คำว่าวันนี้มันมีถึงเที่ยงคืน คือทำไปจนกระทั่งต้องเสร็จ แต่เชียงใหม่ พอ 5 โมงปุ๊ป เสร็จไม่เสร็จไม่เป็นไร (หัวเราะ) ทุกคนสลายตัวกลับบ้านไปอยู่กับครอบครัว กรุงเทพฯ นี่ไม่เสร็จไม่เลิก 

ผมก็เลยคิดว่าเชียงใหม่เป็นเมืองของความสงบ ความบาลานซ์ และการเคารพพื้นถิ่นต่างๆ สมมุติเอาธุรกิจแบบพัทยาไปลงเชียงใหม่ ผมว่าจะไม่รอด ยิ่งถ้าไปเลือกทำเลที่อยู่ข้างวัดก็อยู่ไม่ได้นาน 

อย่างที่บอกว่าคุณเชื่อเรื่องเจ้าที่เรื่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ อยากรู้ว่าตอนรู้จักพื้นที่กาดเกรียงไกรฯ เซ้นส์คุณรู้สึกว่ามันคือโชคชะตา หรือมีอะไรบางอย่างบอกว่าที่นี่พิเศษกว่าที่อื่นมั้ย 

จริงๆ ตอนนั้นผมว่าเป็นอารมณ์นำพามามากกว่า เพราะเราประสบปัญหาในครอบครัวคือเสียคุณแม่ไป แล้วเราก็คิดว่าชีวิตมันคืออะไร แล้วก็ตัดสินใจว่าเราควรจะเบากับเรื่องงาน เรื่องความเครียด เรื่องสุขภาพ สมัยก่อนผมไม่สนใจเรื่องสุขภาพ ผมคิดว่าไม่มีใครทำงานแล้วตายแน่ๆ เลยตัดสินใจว่ายังไงก็ต้องย้ายภูมิลำเนาไปอยู่เชียงใหม่

ก่อนจะมาเห็นพื้นที่ของโรงงานนี้ เราเดินทางขึ้นลงเชียงใหม่ สมมุติผมเลิกงานวันศุกร์ ผมบินละ ไปกับภรรยา พอไปถึงสนามบินก็มีรถเช่ารอหนึ่งคัน พอเช้าวันเสาร์ผมก็ขับรถเช่าวิ่งตามรถของโบรกเกอร์เพื่อดูที่ในเชียงใหม่ ผมใช้เวลาอย่างนี้ทุกสัปดาห์อยู่ 8 เดือน และตัดสินใจเลือกที่ทำเลหนึ่งในอำเภอแม่ริม

พอเลือกได้แล้วเราก็เริ่มคิดว่า จะมาอยู่เชียงใหม่เฉยๆ ไม่ทำอะไร เราคงจะกลายเป็นคนแก่ที่หงอยลงไปเรื่อยๆ ก็คิดว่าต้องทำอะไรสักอย่างหนึ่ง ซึ่งตอนนั้นผมตั้งใจจะทำเกษตรต้นน้ำ คือลงมือปลูกเลย เราสงสัยว่า ทำเกษตรทำไมต้องขาดทุน ทำให้มันได้กำไรไม่ได้หรือไง เราอยากพิสูจน์ตรงนั้น แล้วที่ดินที่หามาได้ก็เป็นชัยภูมิสำหรับการทำเกษตรต้นน้ำ

จากการไปตรงนั้น 8 เดือน เราได้ไปรู้จักกับเจ้าของโรงงานเกรียงไกรผลไม้ ทำธุรกิจแปรรูปผลไม้ วันหนึ่งแกฝากบอกมาทางเพื่อนผมว่า อยากจะขายโรงงาน เพราะลูกๆ ไม่เอาแล้ว ผมเองเนื่องจากเราอยากหาอะไรทำอยู่แล้ว อยากทำเกษตรอยู่แล้ว แต่เป็นเกษตรต้นน้ำ แต่เราก็มานั่งฉุกคิดนิดหนึ่ง ถ้าทำเกษตรต้นน้ำเราน่าจะคุมเรื่องราคาลำบาก แล้วตอนนั้นเกษตรกรก็ย่ำแย่อยู่แล้วในทุกผลผลิต มาเริ่มกลางน้ำนี่ก็ดีเหมือนกัน เราน่าจะปรับปรุงอะไรได้ เสร็จแล้วค่อยไปทำต้นน้ำก็ไม่น่าสาย 

ด้วยเหตุผลต่างๆ เหล่านี้ คือตอนแก่ต้องมีอะไรทำ มีโอกาสทำเกษตรกลางน้ำมา แล้วโรงงานเองก็เป็น systematic มีระบบของมัน เพราะตอนนั้นเราทำบริษัทอสังหาฯ ก็ค่อนข้างจะวุ่นวายพอสมควร 3 ข้อนี้ คิดไม่นานเลยครับ 2 วันตัดสินใจเลย ผมเลยคิดว่าไม่ได้ดูเรื่องที่อะไรมากมายหรอก คือวันนั้นมันมีปัจจัยแวดล้อมอย่างอื่นที่มาบอกเราว่าเราควรจะเอา

เพียงแต่ว่าก็มีมุมมองทางด้านอสังหาฯ อยู่บ้าง ที่มันก็ตั้ง 7 ไร่นะ ถ้าเราทำไม่ได้จริงๆ เจ๊ง อย่างน้อยก็เหลือที่ อย่างน้อยใช้วิชาทำอสังหาฯ ก็กลับมาทำที่ตรงนี้ได้ คงไม่ได้ล่มจมอะไร ก็เลยตัดสินใจ 

2

ถูกถีบตกน้ำก็ต้องเอาตัวเองให้รอด

ปกติคนที่ทำธุรกิจมานานๆ เวลาจะทำอะไรใหม่ๆ ก็จะต้องพยายามมองภาพให้เห็นชัดเจนก่อน รู้ว่าจะทุ่มแค่ไหน ถ้าเจ๊งแล้วเสียเท่าไหร่ ตอนนั้นในหัวคุณคิดภาพไว้ยังไงบ้าง

พอคิด 2 วันปุ๊ป ผมกลับมาบอกเพื่อนๆ ที่สนิท เอาตังค์มารวมกันหน่อยสิ จะไปซื้อโรงงานทำ มันก็ถามว่าทำทำไมวะโรงงาน บอกว่ากูอยากมีอะไรทำตอนแก่ๆ แล้วก็คิดว่าในอนาคตภูมิอากาศสภาพแวดล้อมจะทำให้ของสดน้อยลง ฝรั่งมันทำแฮม เราต้องไปกินแฮมกินเบคอนมันแพงๆ กิมจิของเกาหลีก็แพง ทั้งๆ ที่เป็นของไม่สด อีกหน่อยผมว่าเมืองไทยของสดจะขาดแคลน ฉะนั้นเรามีโรงงานแปรรูปไว้น่าจะดี ผมก็โน้มน้าวเพื่อนอย่างนี้ พร้อมด้วยข้อสุดท้ายว่า เออ เอาน่า ถ้าเจ๊งก็ยังเหลือที่ดิน ทุกคนอยู่ในวงการอสังหาฯ ก็โอเค งั้นเอา

แต่ถึงที่สุดแล้วเราไม่ได้อยากจะเจ๊งหรอกครับ คิดว่าอย่างน้อยเราไม่ได้ซื้อแฟรนไชส์มา เราซื้อหมดเลย ตั้งแต่ที่ดิน ตัวโรงงาน ตัวลูกค้า ตัวแบรนด์ แล้วผมก็เชื่อว่า ไม่ว่าจะธุรกิจไหน เราเรียนมา มีประสบการณ์มา เราทำได้ทุกธุรกิจ เพียงแต่ต้องอาศัยจังหวะเวลา ช่วงสัก 3 ปีแรก ในการเรียนรู้ ในการถูกหลอกเยอะๆ หน่อย ในการโง่เยอะๆ หน่อย ปีที่ 4 เราก็จะฉลาดละ เราก็จะเริ่มเทคออฟได้ละ คิดแค่นี้ก็เลยลุยเลย 

พอเริ่มลุยเลยเส้นทางของมันเป็นยังไงบ้าง จากตัวโรงงานวันนั้น กลายเป็นกาดตรงนี้

จริงๆ แล้วลุยเลยก็ยังสบายๆ เพราะคุณเกรียงไกรเจ้าของเดิมบอกเราว่าเดี๋ยวช่วย 1 ปี เราก็ใจเย็น มีเวลาตั้งปีในการเรียนรู้ แต่ว่าพอเราซื้อได้ 3 เดือน คุณเกรียงไกรก็เสียชีวิต คราวนี้เลยรู้สึกว่าเหมือนถูกถีบตกน้ำ 

เราก็ต้องเริ่มใช้สมองมากขึ้นละ เริ่มกลับเข้าไปดู ไปเรียนรู้ กระเทียมต้นมันหน้าตาเป็นยังไง ท้อลักษณะต้นเป็นยังไง ผลผลิตที่ดีคืออะไร บ๊วยมันปลูกอยู่ที่ไหนเหรอ เริ่มเรียนรู้ไปทีละตัวๆ เป็นความจำเป็นบังคับ ซึ่งผมเชื่อว่าถ้าใครถูกถีบตกน้ำแล้วตัวเองต้องรอด ต้องว่ายให้ได้ ทุกคนก็ทำเหมือนผม แล้วก็จะรอดได้ เพียงแต่จะรอดอย่างดีมากหรือดีน้อยก็แล้วแต่ฝีมือ 

ซึ่งก็ต้องขอบคุณเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ไม่ได้ขอบคุณที่คุณเกรียงไกรเสียชีวิต แต่ขอบคุณเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทำให้เราได้ใช้สมอง ใช้พลัง เพื่อมาทำความเข้าใจ ฉะนั้นเวลา 3 ปีมันก็จะลดลงเร็วขึ้น จากแผนที่ผมบอกว่าผมเรียนรู้ 3 ปี ก็เหลือแค่ปีกว่าๆ 2 ปี เราก็คิดว่าเราน่าจะพอจับทางได้แล้ว เริ่มจะต่อยอดหรือพลิกแพลงได้บ้างแล้ว 

การทำธุรกิจครั้งนี้ในเชียงใหม่ต่างจากงานลงทุนด้านอสังหาฯ ที่เคยทำก่อนหน้านี้ที่กรุงเทพฯ มากมั้ย

หนึ่งคือ อันนี้เราเป็นเจ้าของเอง ที่กรุงเทพฯ ตอนทำคอนโดฯ เราเป็นเหมือนมือปืนรับจ้าง เราบริหารให้เขา ฉะนั้นการที่เราใช้เงินตัวเอง ถึงแม้เป็นเงินตัวเองส่วนหนึ่ง เงินเพื่อนๆ อีกส่วนหนึ่ง เงินเพื่อนๆ มันทำให้เราต้องขยันมากกว่าเงินตัวเราเองอีก ความที่เราต้องเอาให้รอด พลังหรือแพสชั่นตรงนี้มันรุนแรงมากกว่าตอนทำอสังหาฯ อีก ถึงแม้เพื่อนจะบอกว่า โอเค มึงทำเจ๊งไม่เป็นไร เหลือที่ดิน แต่เราก็ทำอย่างนั้นไม่ได้อยู่ดี มันก็ได้แต่คำพูดหยอกๆ กันไป แต่ข้อเท็จจริงธุรกิจลงทุนมันก็ต้องมีกำไร อันนี้คือข้อแตกต่างข้อที่หนึ่ง

ข้อที่สอง ผมก็มีแพสชั่นเพิ่มขึ้นมาอย่างที่เล่าให้ฟัง ว่าทำไมคนทำเกษตรไม่รวย จริงๆ ตัวเองวันนี้ไม่ได้อยากรวยเลย แค่รู้สึกอยากทำให้คนเห็นว่า ทำเกษตรมันเลี้ยงชีพได้ ฉะนั้นแพสชั่นข้อนี้ก็เป็นตัวเสริมเข้าไปว่า อยากจะทำให้เป็นตัวอย่างแก่สังคม

ตอนผมทำอสังหาฯ ที่กรุงเทพฯ เราทำโมเดลอันหนึ่งไม่เหมือนใคร คือเราสร้างตึกได้เร็วมาก เช่น ตึก 6 หมื่นตารางเมตร 2 ตึก ตึกละ 30 ชั้น เราสร้างปีเดียว ถ้าตึก 8 ชั้น 200 ยูนิต 2 ตึก เราสร้าง 7 เดือน ในขณะที่คนอื่นใช้เวลาปีครึ่งถึง 3 ปี ด้วยโมเดลอย่างนี้ ประหยัดเวลาไปได้ 1-2 ปี เวลาที่หายมันเป็นเงินเป็นร้อยล้านนะครับ เราก็เลยมาทำราคาให้ถูกลงได้โดยที่ยังกำไรไม่แตกต่างจากรายอื่น แล้วลึกๆ ผมทำผมไม่ได้กลัวคนมาเลียนแบบ ผมทำโดยอยากที่จะให้คนเลียนแบบ ให้เขาเห็นว่า จริงๆ งานก่อสร้างที่เราจะรับรู้กันตลอดเวลาว่าที่ไหนก็ดีเลย์ แต่เรานี่ไม่ใช่ตรงเวลา เราผิดเวลาโดยเร็วกว่าเดิม คนก็ไปเลียนแบบกัน ผมรู้สึกว่าดี ที่ผมได้ทำอะไรทิ้งไว้กับสังคม ทำให้เกิดประสิทธิภาพ

เกษตรก็เหมือนกัน แพสชั่นตรงนี้เราอยากทำให้คนเห็นว่ามันทำได้ ไม่ได้มีอะไรซับซ้อนไปกว่ากัน เพียงแต่ว่าเราต้องถอยกลับมายืนแล้วมองกลับเข้าไปใหม่ แล้วก็ปรับแต่งมันใหม่ขึ้นมาเท่านั้นเอง

ยกตัวอย่างเหมือนลูกน้องเคยมาหาผม บอกว่า มีอีเมล์อยู่ 300 ฉบับที่อ่านไม่ทัน ผมบอกว่าให้ลบทิ้งให้หมดเลย แล้วพอมีฉบับใหม่เข้ามาวันพรุ่งนี้ให้เริ่มอ่านให้ทันแต่ละฉบับ เพราะถ้าเรามัวไปอ่านฉบับที่ติดลบ 300 ไล่มาเรื่อยๆ วันนี้เราก็ยังอยู่ในสภาพดีเลย์

เหมือนกันกับเกษตร วันนี้ผมบอกกับเกษตรกรที่อยู่หน้าบ้านผมที่เชียงใหม่ หยุดปลูกไปเลย 3 ปี แล้วค่าข้าวทั้งหมด 10 ไร่ตรงนี้เดี๋ยวผมจ่ายให้ พักดินเลย ไม่ต้องไปทำอะไร แล้วอีก 3 ปีข้างหน้ามาเจอกัน วันนี้เดี๋ยวเราจะปลูกปอเทืองปลูกถั่วอะไรกันไป เติมไนโตรเจนลงไป เป็นทุ่งดอกไม้แล้วไถกลบ ปลูกใหม่ กลบไป และไม่ต้องใช้สารเคมีอีกแล้ว สมมุติเราทำอย่างนี้ได้ 3 ปี ปีที่ 4 เราจะตั้งต้นได้ เราจะกำหนดราคาได้ เราจะหยุดทุกอย่างได้ หยุดปัญหาของกำไรขาดทุน ของศัตรูพืช ของยาฆ่าแมลง ได้หมดเลย

แต่ชีวิตจริงจะมีใครลบอีเมล์ 300 ฉบับ กับยอมอยู่เฉยๆ 3 ปีมั้ยครับ เรื่องนี้ต้องใช้ความเข้าใจอย่างมาก วันนี้ผมก็ยังโน้มน้าวเกษตรกรหน้าบ้านผมไม่ได้ ทั้งที่ผมจะจ่ายตังค์ให้ 3 ปี 

3

เป็นเถ้าแก่ทำทุกอย่าง สนุกกว่าเป็นซีอีโอเยอะ

ตอนนี้งานหลักๆ ที่ทำที่เชียงใหม่มีอะไรบ้าง 

ผมกลับไปเป็นเถ้าแก่หนักๆ อีกครั้งหนึ่ง เพราะว่าลูกน้องเราน้อยมาก ตอนไปอยู่เชียงใหม่แรกๆ เราใส่คนเพิ่มเข้าไปทุกฝ่ายเลย ทำตัวเหมือนชินกับทุนนิยมอยู่กรุงเทพฯ มีการตลาด มีการขาย มีแบรนดิ้ง ปรากฏว่าขาดทุนย่อยยับเลย ขาดทุนในเรื่องของกำลังคนนี่แหละ เพราะว่าการเราที่ใส่คนเข้าไปหนึ่งคน สมมุติเรากำไร 10 เปอร์เซ็นต์ ใส่คนเข้าไป 1 หมื่นบาท ยังไม่ต้องคิดค่าโต๊ะ ค่าเก้าอี้ ค่าแอร์ ค่าสวัสดิการ ค่าอะไรที่เราต้องจ่ายออนท็อปเข้าไป คิดแค่ 1 หมื่น เขาเองเดือนหนึ่งต้องหารายได้ให้เรา 1 แสนนะ ถ้าเรากำไร 10 เปอร์เซ็นต์ 

พอมาหลังๆ เราก็เริ่มปรับองค์กรว่า งานขายของเราจริงๆ มันเป็นอีกประเภทหนึ่งแล้ว ไม่ใช่ประเภทเป็นเหมือนขายบ้าน ปรับไปปรับมา ตอนนี้ก็เลยมีคนเหลืออยู่แค่ 5 คน 5 คนนี้เป็นสตาฟที่ยุ่งกับดาต้าเบส ยุ่งกับตัวเลข ยุ่งกับงานบริหาร แล้ว 5 คนนี้มันทำตั้งแต่ HR ยัน มาร์เก็ตติ้ง ยันแบรนดิ้ง คือหมุนกันอยู่ในนี้ ดูแลตัวกาด ดูแลโรงงาน ดูแลทั้งหมด ซึ่งผมบิวด์ 5 คนนี้ขึ้นมาจนกระทั่งมันเข้าใจได้แล้วว่า พี่ไม่ต้องมีคนมากกว่านี้หรอก มากกว่านี้เดี๋ยวเราอยู่กันไม่ได้ (หัวเราะ) ซึ่งผมดีใจมากนะที่ลูกน้องมาพูดอย่างนี้ คือมันมีความเป็น entrepreneur กันไปแล้ว

ผมเลยต้องทำงานอยู่กับพวกเขา เช่นก่อนมาสัมภาษณ์ ผมเพิ่งออกแบบฉลากสินค้าใหม่ของโรงงานเสร็จไปหนึ่งตัว ใช้ illustrator นั่งทำเอง ทำหมดแหละครับ บางทีเห็นขยะก็เก็บ โบกรถ ช่วยกัน ทำเหมือนกับเราเป็นเถ้าแก่จริงๆ ไม่ได้เป็นแบบซีอีโอเหมือนสมัยก่อนที่เรามีลูกน้องเยอะๆ คุยกับลูกค้าด้วย การคุยกับลูกค้าจะทำให้เราเห็นโอกาสเสมอ รับโทรศัพท์ ตอนนี้ในกาดใครโทรมาเจอผมแน่ๆ เขาไม่รู้หรอกว่าเป็นผม ผมอยากรับเองเพื่อจะได้รับรู้ปัญหาต่างๆ เวลามีคนโทรมาถาม  

พอทำงานแบบเถ้าแก่แล้ว ชีวิตเปลี่ยนไปมากมั้ย 

จริงๆ ผมมารู้สึกว่าผมชอบทำงานอย่างนี้นะ ผมชอบทำงานที่คนน้อยๆ แล้วทุกคนก็มีบรรทัดเดียวกันที่มองอยู่ ตอนที่ผมทำอสังหาฯ ถึงแม้คนผมจะเยอะ แต่ก็ถือว่าผมมีคนน้อยที่สุดในอุตสาหกรรม ถ้าคิดเป็นรายได้ต่อหัวก็ถือว่ามียอดขาดต่อหัวที่สูงที่สุดในตลาด ตอนนั้นเราก็สร้างทีมคล้ายๆ อย่างนี้ แม้แต่แม่บ้านก็เห็นบรรทัดสุดท้ายร่วมกัน คือเขาจะรู้ว่าตัวเขาและรายละเอียดต่างๆ ที่เขาใช้อยู่ เช่น เขาเสิร์ฟน้ำลูกค้า ไม้กวาด มันมีผลกระทบมาถึงบรรทัดสุดท้ายด้วย 

แล้วผมรู้สึกว่าทำแบบคนน้อยๆ อย่างนี้ดี บางทีการมีคนเยอะก็มีข้อเสียเยอะ หนึ่ง, การเมืองเยอะ สองคือ เราคงไม่ได้สามารถทำให้ทุกคนขยันเหมือนกันได้หมด ถ้ามีคนขี้เกียจขึ้นมาปุ๊ป มันมีโอกาสขยายวงหรือแพร่เชื้อ แต่ถ้าคนน้อยๆ เรายังมีโอกาสทำให้ทุกคนเรียกว่ายุ่งๆ แล้วก็ขยันได้เหมือนๆ กัน พอมีคนขยันโดย ecosystem ผมว่าคนมันจะขี้เกียจไม่ได้เลย 

4

เครื่องมือตอบสนองบางอย่างลึกๆ ในใจ

ธุรกิจตัวกาดที่ทำอยู่ตอนนี้ เหมือนคุณใส่ความเป็นตัวเองได้เต็มที่ ซึ่งมีความน่าสนใจในหลายจุด แต่ที่อยากถามคือชื่อ ทำไมถึงใส่คำว่า ‘มาหามิตร’ เข้าไปในกาดเกรียงไกรด้วย 

เป็นคำถามที่คนถามเยอะมาก ว่า adjective ตัวนี้มันมาจากไหน ผมอธิบายง่ายๆ ว่า สมัยก่อนแม่ลากผมไปตลาดด้วย ซื้อของจริงๆ ใช้เวลา 10 นาทีเอง แต่ว่าแม่เดินคุยอยู่ชั่วโมงหนึ่ง คือแม่ไปหาเพื่อน การไปตลาดของแม่คือการเพลิดเพลิน ผมก็อยากให้ทุกคนที่มากาดของผมมีความสุข มาแล้วได้ทักทายกัน ได้รู้จักกันไปหมด คุยกันได้ทุกเรื่อง ผมว่าความสุขมันอยู่ตรงนั้นแหละครับ 

ผมเรียนที่เชียงใหม่ ตอนจบมาผมซื้อที่ไว้อยู่แปลงหนึ่งที่เชียงใหม่ แต่ว่าเนื่องจากถนนไปตัดผ่านก็เลยไม่อยากอยู่ที่แปลงนั้นแล้ว ผมเคยคิดว่า ผมอยากจะอยู่ในชุมชนที่เราเดินไปตรงไหน อยากกินข้าวบ้านไหนก็เข้าไปกินได้เลย เพราะว่าเราได้ช่วยเหลือคนไว้เยอะ เราเดินไป เหนื่อย อยากขอน้ำกินหน่อย เขาก็ให้กิน หิวข้าวเขาก็ให้กิน เราอยากเป็นอย่างนั้น ตอนนี้กาดมันเลยมาเป็นเครื่องมือตอบอะไรบางอย่างลึกๆ ในใจผมตรงนั้น ผมอยากให้ทุกคนมาหามิตรกัน มาเป็นมิตรกัน แล้วก็มาเป็นมหามิตร คือเป็นมิตรที่ยิ่งใหญ่กันอีกที ในตอนสุดท้าย

จริงๆ ต้องชมเชยทีมเอเจนซีที่ทำงานให้ผม พอผมเล่าเรื่องแบบนี้ไป เขาก็ไปจัดการมาเลย ผ่านไปประมาณสัก 4-5 วัน กลับมาด้วยประมาณสัก 7-8 ชื่อ มีชื่อนี้อยู่ด้วย ผมเห็นปุ๊ป ผมบอกว่าซื้อเลย ไม่ต้องไปหาอีกแล้ว จบเลย ชอบมาก 

ที่บอกว่ากาดเป็นที่ที่มาหาเพื่อนได้ อยากรู้ว่าในเชิงการทำให้เกิดขึ้นจริงคุณทำยังไง เพราะว่าบางคนเข้ามาที่กาด เขาอาจจะรู้สึกว่านี่ก็คืออีกหนึ่งโครงการตลาดที่คนกรุงเทพฯ มาทำที่เชียงใหม่ แต่เบื้องลึกเบื้องหลังของมันแล้ว คุณมีวิธีการออกแบบยังไงให้คนรู้สึกว่านี่คือสถานที่ที่เรามาเจอเพื่อนได้ 

ผมว่าข้อที่หนึ่ง ตัวเราต้องเป็นคนที่เฟรนด์ลี่มากๆ ก่อน ซึ่งอันนี้ก็ไม่ขัดกับความตั้งใจและนิสัยผมอยู่แล้ว จริงๆ เราไม่ได้เป็นหัวหน้าพ่อกาดแม่กาดเขา แต่ว่าพอเราเป็นเจ้าของกาด เราก็เหมือนเป็นพ่อที่ปกครองลูก ต้องดูแลให้ลูกเกิดความยุติธรรมอะไรต่างๆ ฉะนั้นเราก็ต้องปฏิบัติตัวให้เป็นตัวอย่างก่อน

อันที่สองก็คือ ผมบอกว่ากระดุมเม็ดแรกของความสำเร็จผม ไม่ได้อยู่ที่สถานที่หรือสิ่งของ แต่อยู่ที่ตัวพ่อกาดแม่กาด ฉะนั้นทุกรายผมจะสัมภาษณ์และคัดเลือกเอง ผมจะดูสินค้าทุกตัวเอง ชิมอาหารเอง ดูแววตา ฟังเสียงพูด ดูท่าทางอวัจนภาษาเขาเอง เพื่อดูว่าคนๆ นี้เป็นคนยังไง ฉะนั้น พอผมได้คนที่เฟรนด์ลี่ พร้อมจะมีเพื่อนพอๆ กับพร้อมจะค้าขาย ผมเชื่อว่าอันนี้คือคีย์หลักสำคัญซึ่งสำเร็จไปแล้ว 80 เปอร์เซ็นต์ หมายถึงว่าแค่เราคัดเลือกพ่อกาดแม่กาดที่พร้อมจะมีเพื่อน

ผมดีใจมากเลยเพราะมีคนเขียนมาหลังบ้านผม ว่าผมไปปรับความคิดของพ่อกาดแม่กาดได้ยังไง เขาพูดได้เหมือนกับว่าเขารักกาดนี้มาก เช่น มีแม่กาดคนหนึ่ง เขาอธิบายสินค้าเขา กรอบของการคัดเลือกเรามีคำว่า ‘ยะด้วยใจ๋’ คือทำด้วยใจ เราคัดเลือกอย่างนี้เพราะว่าเวลาเขาอธิบายสินค้า มันจะเห็นภาพ เพราะเขาเป็นคนลงมือทำ เขาพูดสินค้าเขาเสร็จ เขาไม่ได้ยัดเยียดขาย แต่ยังแนะนำสินค้าของร้านอื่นให้ไปลองดู เพราะเขาไปกินมาแล้วแล้วเขาชอบ อย่างนี้เป็นต้น คือผมคิดว่าเขาไม่ได้คิดว่าเขาต้องขาย แต่เขาคิดว่าลูกค้าควรจะได้สิ่งที่ดีที่สุด เหมาะสมกับลูกค้าที่สุด ในการมากาดครั้งนี้ ลูกค้าก็ประทับใจมากและเขียนมาชมผม

นอกจากนี้ผมมีอบรมสัมมนาอยู่เรื่อยๆ เพื่อที่จะปรับปรุงวิธีการดำเนินธุรกิจของพ่อกาดแม่กาด แต่ไม่ได้ปรับปรุงให้มันเป็นทุนนิยม แต่ปรับปรุงให้ทำน้อยได้มาก ไม่ใช่ทำมากได้มาก ทุนนิยมวันนี้ถ้าอยากได้เงินมากต้องทำเยอะๆ เพราะว่าเปอร์เซ็นต์กำไรนี่มันเอาขึ้นไม่ได้ กำไรมันเท่าเดิม เปอร์เซ็นต์เท่าเดิม แต่ว่าอยากจะได้เม็ดเงินมากก็ต้องขายให้ได้ปริมาณมาก แต่ผมเองชวนเขาให้ทำปริมาณน้อยลง แล้วใส่ความพิถีพิถันเข้าไปอีก ใส่ความใส่ใจ ใส่คุณภาพเข้าไปอีก แล้วขายให้แพงขึ้น ผมดึงเขามาอีกทางหนึ่ง อยากให้เขาเหนื่อยน้อยลง แต่ได้ผลตอบแทนกลับไปคุ้มค่า แล้วมีแพสชั่นหรือมีกำลังใจในการกลับไปทำให้มันดียิ่งขึ้นไปอีก 

คุณบอกว่าตัวกาดจริงๆ ถูกสร้างมาเพื่อชุมชน แต่ว่า ณ ตอนนี้มีนักท่องเที่ยวเข้าไปเยอะมากกว่าที่คิดไว้ อยากรู้ว่าคุณมองอนาคตมันไว้ยังไง เราจะดูแลขาขึ้นของกาดนี้ยังไงให้มันไม่เป๋จากทิศทางที่เราตั้งไว้ 

เป๋ไม่เป๋ผมว่าอยู่ที่เราเลย ถ้าเราไม่ได้โปรโมตกับนักท่องเที่ยว ถ้าเราโฟกัสไปที่คนท้องถิ่นแล้วก็พยายามทำทุกอย่างเพื่อส่งเสริมให้คนท้องถิ่นเข้า เดี๋ยวเขาก็มาเอง ซึ่งวันนี้ผมก็ไม่ได้โปรโมตในมุมนักท่องเที่ยวเลย โมเดลหลายๆ อันที่ใส่เข้าไป อย่างเมื่ออาทิตย์ก่อนเพิ่งใส่โมเดลเรื่องสมาชิกเข้าไป แล้วก็คุยกับร้านค้า เขาก็เริ่มไปทำบัตรสะสมแต้ม แบบปั๊มทีละดวงๆ ซึ่งเขาก็ไม่มีเงินที่จะไปทำแบบเป็นระบบไอที ผมบอกเอาอย่างนี้แหละ กระดาษง่ายๆ ดี ไม่ต้องคิดว่ามันต้องดิจิทัลอะไรหรอก เอาอะไรที่เห็นผลได้ เราก็เริ่มมาส่งเสริมการขายกับลูกค้าในท้องถิ่น เช่นในช่วงประมาณ 2 เดือนที่ผ่านมาเราอาจจะยุ่งมากจนไม่ได้ถามชื่อถามเสียงลูกค้า วันนี้เราเห็นหน้าเขา รู้ว่าเป็นคนในชุมชน เราน่าจะเริ่มคุยกับเขา ถามชื่อถามเสียง เริ่มดีไซน์บริการที่เหมือนรู้ใจเพื่อน เพื่อนมารู้เลยว่าจะซื้ออันนี้ชอบอันนี้ 

5

ถ้าหลุดพ้นพันธนาการก็ทำตามความฝันได้

คงมีคนทำธุรกิจหลายคนที่อยากทำแบบคุณ ไปทำธุรกิจด้วยใจ อยากเป็นเถ้าแก่ทำงานประณีต แต่ติดที่ว่าบางทีเขาทำไม่ได้ เพราะติดเงื่อนไขหลายๆ อย่าง คุณมีคำแนะนำมั้ยว่า เราจะทำธุรกิจแบบที่เราใส่ใจกับมันมากขึ้นได้ยังไง ในระบบทุนนิยมที่บีบคั้นให้เราต้องทำมากได้มากอยู่ตลอดเวลา

ผมคิดว่าเราต้องมาเริ่มถามก่อนว่า จริงๆ เป้าหมายในชีวิตเราคืออะไร เราทำงานเยอะๆ ไปเพื่ออะไร ผมกล้าถามเพราะผมทำงาน 7 โมงเช้าถึงตี 1 ตี 2 มาเป็นเวลา 20-30 ปี ผมไม่ได้รังเกียจเรื่องการทำงานหนัก แต่ว่าถ้าเราทำจนกระทั่งสุขภาพเสีย กินข้าวไม่เป็นเวลา นอนไม่เป็นเวลา เราก็คงต้องทำงานเยอะๆ เพื่อเตรียมเงินก้อนโตไว้สำหรับหาหมอตอนเจ็บป่วย แต่ถ้าเราดูแลร่างกายให้ดีหน่อยตั้งแต่วันนี้ล่ะ ทานข้าวให้ตรงเวลา นอนให้หลับ อยู่ในที่ชอบๆ ไม่ต้องรอตายแล้วค่อยอยู่ ก็มีโอกาสทำให้สุขภาพดี ไม่ต้องเจ็บป่วย แล้วเราจะหลุดพ้นจากพันธนาการอีกเยอะมาก

พอหลุดพ้นแล้ว เราก็ถามต่อไปว่า จริงๆ แล้วชีวิตเราต้องการทำอะไรบ้างที่เป็นความฝัน หลายคนอาจจะเคยมีความฝันแต่ฝังมันลงไปลึกมากจนลืมๆ ไปแล้ว ต้องไปขุดๆ มาหน่อย เอากลับมาแล้วก็ดูสิว่า ทุกวันนี้เรามีช่องทาง มีเทคโนโลยีใหม่ๆ อินเทอร์เน็ตที่ทรงพลังมาก แอพพลิเคชั่นที่ไปไกลมาก มีโอกาสอะไรหลายๆ อย่างที่สามารถเอาความฝันกลับมาทำให้สำเร็จได้เยอะมาก โดยที่เราไม่ต้องไปหาเงินเพื่อการเจ็บป่วย

แต่ว่าปัจจุบันคนไม่หลุดพันธนาการสิครับ มันติดอยู่ตรงนี้ ต้องหาเงิน อยากสบาย อยากไปทำตามความฝัน แต่ว่าจะต้องหาเงินเตรียมไว้ก้อนหนึ่งก่อน หาเงินไปเท่าไหร่ยังไม่รู้เหมือนกัน แต่อยากหาให้ได้เยอะที่สุดเท่าที่แรงจะทำได้ แต่จริงๆ คิดเสียหน่อยก็ดีว่าเราต้องใช้เงินเท่าไหร่ เราจะได้รู้ตัวเองว่าเราต้องการแค่ไหน เราก็ทำไปถึงแค่ตรงนั้น แล้วก็เอ็นจอยระหว่างทางไปด้วย แล้วก็เริ่มสร้างความฝัน ทยอยออกมาทำความฝันตัวเอง

ผมออกมาทำโรงงานนี้ ผมคิดว่าจริงๆ อยู่ในทุนนิยมผมยังทำเงินได้อีกเยอะมากเลยนะ แต่ผมก็บอกว่าผมไม่รู้จะเอาเงินไปทำอะไรแล้ว เพราะแต่ละวันผมไม่ได้ใช้เงินเยอะ เราก็ออกมาได้เลยครับ เพราะผมขอแค่ เดินได้ นอนหลับได้ กินอาหารได้ มีเพื่อนไม่ต้องเยอะมาก และมีคุณค่าต่อสังคม ถ้า 5 ข้อนี้ผมผ่าน ผมก็พร้อมจะตื่นขึ้นมาอย่างมีพลังทุกวันแล้วล่ะ

The post ตุ้ย-เนรมิต สร้างเอี่ยม อดีตนักพัฒนาอสังหาฯ ผู้สร้าง ‘กาดเกรียงไกรมาหามิตร’ ด้วยแนวคิดธุรกิจแบบ ‘ยะด้วยใจ๋’ appeared first on a day magazine.