“Quokkaaaaaaaaa!”

ความพยายามทั้งหมดที่สั่งสมมามลายหายไปสิ้นเมื่อเสียงแหลมเล็กดังขึ้นทำให้เจ้าควอกก้าชะงักก่อนที่จะกระโดดดึ๋งๆ หลบแผล็วไปอย่างรวดเร็ว เราสะบัดหน้าหันไปตามเสียงด้วยความหงุดหงิด ก็พบกับเด็กน้อยหน้าตาจิ้มลิ้มน่ารักกำลังวิ่งตื๋อตรงมาตามด้วยพ่อแม่ที่ทำหน้าตารู้สึกผิดอย่างสุดซึ้ง ครั้นเห็นว่าเจ้าควอกก้าน้อยหายลับไปแล้ว เจ้าเด็กจิ๋วทำหน้าตาเสียดายจนอดไม่ได้ที่จะไม่ติดใจเอาความ

เราลุกขึ้นมาปัดเศษดินออกจากตัว กล่าวทักทายพ่อแม่เจ้าเด็กตัวซน และเร่งฝีเท้าเดินตัดกลับไปยังเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่ทอดยาวเลียบทะเลสีฟ้าแสนสดใสของเกาะร็อตเนสต์ (Rottnest Island) เกาะเล็กๆ ที่ตั้งอยู่ในทะเลของรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย ที่นี่คือบ้านของควอกก้า เจ้าของฉายาสัตว์ตัวน้อยที่มีความสุขมากที่สุดในโลก

ย้อนเวลากลับไปเมื่อ 50,000 ปีก่อน เกาะแห่งนี้ก็เป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของทวีปออสเตรเลียนี่แหละ ทำให้ยังมีพืชพรรณท้องถิ่นดั้งเดิมและเหล่าสัตว์อาศัยอยู่ ตลอดจนมีการค้นพบเครื่องมือเครื่องใช้และวัตถุโบราณที่บ่งบอกว่ามีชาวอะบอริจินอาศัยอยู่ในพื้นที่นี้ด้วยตลอดช่วง 7,000 ปีที่ผ่านมา จนกระทั่งถึงตอนที่ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นเข้าท่วมพื้นที่ลุ่มต่ำทำให้ดินแดนส่วนที่เหลือนี้ถูกแยกมาเป็นเกาะดังเช่นปัจจุบัน การจะข้ามฝั่งของชนพื้นเมืองก็ทำได้ยากเพราะไม่มีเรือที่ดีพอ เกาะแห่งนี้เลยถูกทิ้งร้างไร้ผู้คนอาศัยนานนับพันปี ชาวอะบอริจินจึงเรียกเกาะร็อตเนสต์ว่า ‘Wadjemup’ แปลว่า แผ่นดินโพ้นทะเลที่มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์สถิตอยู่ (place across the water where the spirits are)

แล้วชื่อ Rottnest นั้นเล่า เจ้าได้แต่ใดมา

ต้องขอเท้าความไปยังช่วงศตวรรษที่ 17 เมื่อครั้งที่ชาวยุโรปล่องเรือมาสำรวจหาแผ่นดินใหม่ นักเดินเรือชาวดัตช์เป็นกลุ่มแรกที่สังเกตเห็นเกาะแห่งนี้และเริ่มเข้ามาทำการสำรวจพื้นที่ พวกเขาพบกับสิ่งมีชีวิตปุ๊กปิ๊กหน้าตาละม้ายคล้ายกับหนูตัวยักษ์อาศัยอยู่เป็นจำนวนมากจึงตั้งชื่อเกาะแห่งนี้เป็นภาษาดัตช์ว่า ‘Rotte nest’ แปลว่า รังหนู นั่นเอง

แต่เจ้าน้องควอกก้าไม่ใช่หนู! ความจริงแล้วมันจัดอยู่ในตระกูลสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีกระเป๋าหน้าท้องเหมือนกับจิงโจ้เลย เพียงแต่มีขนาดเล็กกว่ามากๆ กินพืชเป็นอาหาร มีอุปนิสัยน่ารัก เป็นมิตร ช่างสงสัย สามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้อย่างยอดเยี่ยม แต่ปัจจุบันมีจำนวนลดน้อยถอยลงตามลำดับเนื่องจากถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติและแหล่งอาหารถูกรุกรานโดยมนุษย์ ดังนั้นเกาะร็อตเนสต์แห่งนี้จึงมีความสำคัญมากในฐานะที่เป็นพื้นที่อนุรักษ์พันธุ์ควอกก้าเนื่องจากเป็นหนึ่งในไม่กี่ที่ในออสเตรเลียที่เราจะพบกับพวกมันได้ตามธรรมชาติ

เนื่องจากที่นี่เป็นพื้นที่อนุรักษ์ทางธรรมชาติจึงไม่อนุญาตให้นำรถยนต์ขึ้นมาบนเกาะได้ ฉะนั้นพวกเราเหล่านักท่องเที่ยวจึงมีตัวเลือกในการเดินทางชมความงามโดยรอบของเกาะร็อตเนสต์ดังต่อไปนี้ คือ เช่าจักรยาน ซึ่งเราสามารถเช่าผ่านบริษัทเรือเฟอร์รี่หรือจะเสี่ยงดวงมาเช่ากับร้านบนเกาะก็ได้ (โดยส่วนตัวแล้วเราแนะนำว่าให้เช่ากับบริษัทเรือเฟอร์รี่ไปพร้อมๆ กับตอนซื้อตั๋วจะดีกว่าแม้เมื่อเทียบราคาแล้วจะต้องจ่ายแพงกว่าเดิม เนื่องจากทั้งเกาะมีร้านเช่าจักรยานอยู่เพียงร้านเดียวและมีจำนวนจักรยานให้บริการน้อยนิด ตัวเราเองก็วิ่งไปเช่าไม่ทันเหมือนกัน)

ส่วนตัวเลือกที่สอง คือ เดิน เดิน และเดิน บนเกาะนี้มีเส้นทางเดินชมธรรมชาติให้เลือกทั้งหมด 5 ระยะทาง แบ่งความยากง่ายแตกต่างกันออกไป ถ้าใครรักการเดินแบบเราก็ขอให้เตรียมรองเท้ามาให้ดี

สาม คือ นั่งรถบัสรับส่งตามจุดต่างๆ บนเกาะ เหมาะกับครอบครัวที่มีทั้งเด็กและผู้สูงอายุ หรือนักท่องเที่ยวที่มีเวลาน้อย มาแบบ one day trip โดยรถบัสจะวนไปตามจุดต่างๆ ตามเส้นทางถนนหลักบนเกาะ หากต้องการไปยังชายหาดหรือจุดชมวิวก็ต้องเดินต่อเพิ่มไปอีกเล็กน้อยเท่านั้น

ด้วยความที่เรามีเวลาน้อยมากๆ แค่เพียงครึ่งวันเท่านั้นจึงเลือกเดินในเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่สั้นที่สุด โดยมีระยะทางประมาณ 9.7 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 3-4 ชั่วโมงเท่านั้น เส้นทางดังกล่าวนี้ตัดผ่านชายหาดงดงามหลายแห่ง ประภาคารทางตอนเหนือของเกาะ ทุ่งหญ้าขนาดใหญ่ และทะเลสาบ

แสงแดดยามสายนั้นกำลังอุ่นพอดี มีลมเย็นสบายจากทะเลพัดมาให้รู้สึกสดชื่นแจ่มใส เราสลัดความหงุดหงิดในใจเมื่อครู่และเดินทอดน่องไปเรื่อยๆ ตามทางโดยไม่รีบร้อนพลางสอดส่ายสายตาหากลุ่มโลมาที่นานๆ จะกระโดดขึ้นมาเล่นกับเกลียวคลื่น

ยิ่งมองเห็นตัวเมืองและหมู่ตึกสูงที่ปลายขอบฟ้าไกลสุดสายตายิ่งทำให้รู้สึกว่าได้ตัดขาดจากโลกที่แสนวุ่นวายและกลับมาสู่อ้อมกอดของธรรมชาติอย่างแท้จริง เราหายใจเข้าลึกออกยาวได้อย่างเต็มปอดด้วยความรู้สึกปลอดโปร่งไร้ความกังวลเรื่องมลพิษฝุ่นควันต่างๆ ตลอดจนได้พักสายตาจากการจ้องหน้าจอสี่เหลี่ยม เปลี่ยนมามองต้นไม้ใบหญ้าเขียวขจีรอบตัว ตลอดจนได้หยุดและฟังเสียงลมพัดผ่านยอดไม้และเสียงคลื่นที่พัดเข้าหาฝั่งเป็นจังหวะชวนให้รู้สึกผ่อนคลาย

เมื่อเดินตามเส้นทางที่ลัดเลาะไปตามทุ่งหญ้าเราก็เริ่มปฏิบัติการตามหาควอกก้าทันที เผื่อว่าจะเจอน้องกำลังยืนหลบแดดช่วงเที่ยงวันอยู่ ซึ่งก็เจอจริงๆ ด้วย ฮูเร่! ได้ถ่ายรูปน้องสมใจแล้ว

แต่ไม่ว่าจะนั่งเฝ้า นอนเฝ้า หรือหลอกล่อด้วยดอกไม้อย่างไร ถ้าสิ่งที่มอบให้จากคนที่ไม่ใช่ สุดท้ายก็เท่านั้นเนื่องจากทำอย่างไรน้องก็ไม่ยอมเข้าใกล้มาถ่ายเซลฟี่ด้วยกันเสียที เราจึงถอดใจและบ่ายหน้าเดินต่อไปตามทางของเราที่วนกลับไปยังท่าเรือเฟอร์รี่ ปล่อยให้น้องนั่งเคี้ยวใบไม้อย่างสงบต่อไป

ระหว่างทางก็พบกับควอกก้าอีกมากมาย แต่ไม่มีตัวไหนที่เข้าใกล้ให้ถ่ายรูปเป็นที่ระลึกเลย จนกระทั่งเราเดินกลับไปที่ท่าเรือเพื่อเตรียมตัวกลับ ขณะที่กำลังจะหย่อนก้นลงนั่งที่ม้านั่งใต้ต้นไม้และละเลียดไอศครีมผลไม้ที่เพิ่งซื้อมาเพื่อดับร้อนก็หันไปสบตากับเจ้าน้องหนึ่งตัวที่กระโดดดึ๋งๆ ออกมาจากพุ่มไม้ ทำตาแป๋วแหววแวววาว เคี้ยวใบไม้ตุ้ยๆ พลางจ้องตรงไปทางไอศครีมที่อยู่ในมือ

จังหวะนี้แหละคือโอกาสทองที่รอคอยมาตลอดทั้งวัน เราหยิบโทรศัพท์มือถือขึ้นมาทันที กดเปิดกล้องขึ้นมาทันใด และกดถ่ายภาพไว้อย่างทันท่วงที!

และแล้วก็ได้เวลาเดินทางกลับ หมดเวลาสนุกแล้วสิ เรากล่าวบอกลาเหล่าควอกก้าแสนน่ารักปุ๊กปิ๊ก ท้องฟ้าสดใส สายลมเย็นสบายและผืนน้ำสีฟ้าเป็นประกายของเกาะร็อตเนสต์ที่แสนงดงามอยู่ในใจขณะที่เรือเฟอร์รี่ค่อยๆ แล่นออกจากท่ามุ่งหน้ากลับสู่พื้นแผ่นดินใหญ่

หวังว่าจะได้กลับมาพบกันใหม่นะ

The post เซลฟี่กับน้องควอกก้า เริงร่าบนเกาะ Rottnest Island appeared first on a day magazine.

จู่ๆ ผมก็ได้เปลี่ยนรูปแบบการเดินทาง สำรวจประเทศเล็กๆ อย่างเอลซัลวาดอร์ (El Salvador) ด้วยมอเตอร์ไซค์

โฮสเทลในเมืองซานตาอานา (Santa Ana) ที่ผมเข้าพักมีบริการให้เช่าด้วยสนนราคาไม่แพงนัก ได้ “เจ๊แดง” (ผมชอบตั้งชื่อให้ข้าวของ รวมถึงมอเตอร์ไซค์เช่าคันนี้ด้วย) ซึ่งเป็น Honda mini ดูจิ๋วแต่ทะมัดทะแมงมาผจญภัยด้วยกัน

เอลซัลวาดอร์นั้นมีพื้นที่ทั้งหมดเพียงประมาณสองหมื่นตารางกิโลเมตร พอๆ กับจังหวัดกาญจนบุรีเท่านั้นเอง ดังนั้นถ้าไม่ได้ต้องการสำรวจแบบเจาะลึก การขับมอเตอร์ไซค์เที่ยวสัก 5 วันก็ทั่วทั้งประเทศแล้ว

ผมตั้งต้นที่ซานตาอานา ซึ่งเป็นเมืองเล็ก ทว่าสะดวกสบาย สามารถใช้เป็นฐานในการสำรวจพื้นที่โดยรอบ ไม่ว่าจะเป็นภูเขาไฟซานตาอานา (Volcan Santa Ana) อันเลื่องชื่อและเป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่ปีนง่ายที่สุด อุทยานแห่งชาติเซอโรเวรเด (Cerro Verde) และทะเลสาบโกอาเตเปก (Lago de Coatepeque) ทั้งสามแห่งนี้สามารถเที่ยวให้ครบภายในวันเดียวได้

ระหว่างทางสามารถแวะจอดถ่ายรูปตามจุดชมวิวหรือข้างทางกับต้นกาแฟทั้งหลาย นี่เป็นข้อดีอย่างหนึ่งของการเดินทางด้วยพาหนะส่วนตัว เพราะถ้าไปกับรถโดยสารจะบอกให้คนขับจอดแค่เพื่อลงไปถ่ายรูปก็ดูกระไรอยู่ ทำการสำรวจเสียให้ถ้วนทั่ว พอตกเย็นกลับมาพักในเมือง แบบนั้นก็ได้ แต่ถ้าหากต้องการความเนิบช้ามากกว่านั้น สามารถเตรียมเต็นท์และเครื่องนอนแล้วพักแรมที่อุทยานแห่งชาติ ใช้เวลาเดินเล่นตามเทรลกับถ่ายรูปตามมุมสวยๆ ที่มีภูเขาไฟเป็นฉากหลัง ถ้าไม่อยากพักแรมข้างบน ก็สามารถจองที่พักซึ่งมีอยู่ดาษดื่นริมทะเลสาบ เลือกทานอาหารในร้าน บรรยากาศผ่อนคลาย ส่วนใหญ่นักท่องเที่ยวมักมากันเป็นครอบครัวหรือมาเป็นคู่ คนที่ฉายเดี่ยวอาจเปลี่ยวเหงาเอาได้ง่ายๆ ท่ามกลางบรรยากาศเช่นนี้

ละแวกนี้มีโบราณสถานอยู่สองสามแห่ง เช่น แหล่งโบราณสถานซานอันเดรส (Sitio Arqueológico San Andrés) กับโฮยาเดเซเรน (Joya de Ceren Archaeological Site) คนที่สนใจประวัติศาสตร์สามารถจัดทริปไปเยี่ยมชมได้ อาจจะไม่ได้อลังการงานสร้างเหมือนติกัล (Tikal) ของกัวเตมาลา (Guatemala) หรือเตโอติวากาน (Teotihuacan) ของเม็กซิโก (Mexico) แต่ไปแล้วได้เพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจอารยธรรมแถบเมโสอเมริกาแน่นอน

พาหนะคันเก่งพาผมท่องห่างออกไปยังภูมิภาคอื่นของประเทศ ถนนหนทางค่อนข้างดี ผ่านป่าเขียวขจี สลับท้องทุ่งกสิกรรมและหมู่บ้าน ผัก ผลไม้ รวมถึงผลิตภัณฑ์พื้นบ้านขายกันริมทางก็คุ้นเคย ภูมิประเทศมองเผินๆ คล้ายเมืองไทยมาก แต่สิ่งอื่นๆ ทั้งหน้าตาผู้คน ภาษา อาหารล้วนแตกต่าง บางช่วงสวนทางกับก๊วนนักซิ่งมอเตอร์ไซค์ท้องถิ่นซึ่งส่วนใหญ่มักขับกันด้วยความเร็วค่อนข้างสูง ส่วนผมกับเจ๊แดงนั้นนับเป็นนักบิดสายชิวมากกว่า จึงค่อยๆ ไป อยากแวะจอดตรงไหนก็จอด ไม่ได้รีบร้อนแต่อย่างใด

บางเมืองมีความน่าสนใจมากกว่าที่อื่น เช่น เมืองชายแดนอย่างลาปาลมา (La Palma) เพราะเอกลักษณ์ด้านศิลปะตามกำแพงและผนังบ้านเรือนแทบทุกหลัง พวกเขาใช้สีฉูดฉาดกับลวดลายมองเผินๆ คล้ายงานเด็กวาด บอกเล่าเรื่องราวชีวิตประจำวันของคนท้องถิ่น รังสรรค์และถ่ายทอดออกมาให้เป็นสีสันแก่เมือง ศิลปินผู้ซึ่งเป็นเจ้าตำรับการวาดภาพลักษณะเฉพาะนี้ชื่อเฟอร์นานโด ยอร์ท (Fernando Llort) เขาเริ่มทำงานศิลปะในวัยหนุ่มแน่น ไฟแรง สร้างผลงานแล้วขายเพื่อเลี้ยงชีพ ขณะเดียวกัน ก็ต้องการเห็นสังคมและชีวิตผู้คนเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้น จึงถ่ายทอดความรู้นี้ให้แก่ชาวเมือง รวมตัวกันกลุ่มสหกรณ์ จนกระทั่งลาปาลมาซึ่งเป็นเมืองเกษตรกรรม ชาวบ้านส่วนใหญ่ยากจน เคยพึ่งพารายได้จากการปลูกข้าวโพดและถั่ว ก็มีรายได้เพิ่มพูนจากการผลิตงานศิลปะ ความเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลต่อเนื่องถึงทัศนคติของคนทั้งเมืองในการพึ่งพาอาศัยช่วยเหลือเกื้อกูลกันด้วยความสามัคคี เพราะพวกเขาได้เห็นประจักษ์พยานของการรวมพลังกันนั่นเอง ไม่เพียงแต่เท่านั้น งานศิลปะซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะโดดเด่นของคนเมืองนี้ถึงขั้นได้รับการยกย่องให้เป็นอัตลักษณ์ของประเทศ นอกจากนั้น ยังมีการใช้งานศิลปะในจัดกิจกรรมบำบัดเพื่อลดการใช้ความรุนแรงในกลุ่มเด็กวัยรุ่น การได้ศึกษาข้อมูลล่วงหน้าเกี่ยวกับที่มาที่ไปของสถานที่ช่วยให้เกิดความประทับใจได้มากกว่าเยอะเลย

อีกเมืองเล็กที่มีเสน่ห์มาก คือ ซูชิโตโต (Suchitoto) อยู่เที่ยวสักวันสองวันมีอะไรให้ทำไม่มีเบื่อแน่นอน หรือถ้าจะอยู่นานกว่านั้นเพื่อเทคคอร์สภาษาสเปนก็ได้ อันที่จริง เมืองท่องเที่ยวแทบจะทุกแห่งในทวีปอเมริกากลางล้วนมีโรงเรียนสอนภาษาสเปน เป็นโอกาสดีสำหรับคนที่ต้องการเพิ่มขีดความสามารถในการสื่อสารกับคนท้องถิ่น เมืองนี้เคยได้รับผลกระทบจากสงครามกลางเมืองกินเวลายาวนานสิบกว่าปีในปี 1979 ถึง 1992 ไม่แตกต่างจากทุกพื้นที่ในเอลซัลวาดอร์ ตึกรามทรุดโทรม ประชากรเมืองลดฮวบ แต่ได้รับการบูรณะขึ้นมาใหม่หลังจากนั้น จึงกลับมาสวยน่าอยู่ เริ่มดึงดูดคนให้พากันมาเที่ยว เพราะได้อารมณ์ย้อนยุค ภาครัฐเข้ามาส่งเสริมร่วมด้วย จึงทำให้เมืองซึ่งไกลปืนเที่ยงได้รับความนิยม มีโรงแรมสไตล์โคโลเนียล ร้านกาแฟเก๋ ร้านอาหาร และความสะดวกสบายรองรับคนมาเยือนอย่างพร้อมสรรพ

ชาวเมืองนี้อยู่กันอย่างสโลว์ไลฟ์มาก ภาพพ่อแม่จูงมือลูกไปส่งที่โรงเรียนตอนเช้า และไปรอรับเมื่อโรงเรียนเลิก คุณป้านั่งขายขนมปังหน้าบ้านรับแดดอุ่นยามเช้า พลางพูดคุยทักทายเพื่อนบ้านที่ผ่านไปมาอย่างอารมณ์ดี คุณลุงคุณตานั่งจับกลุ่มกันหน้าตลาดสด เปิดเพลง พูดคุยหยอกล้อสัพเพเหระ บางคนอ่านหนังสือพิมพ์ ต่างไม่ได้รีบร้อนใด ๆ หรือถ้าไปนั่งร้านอาหาร สั่งมื้อเช้ามื้อเย็นมาทาน อาจจะต้องรอนานหน่อยถือเป็นเรื่องปกติ ถนนหนทางปูด้วยก้อนหิน เป็นการจำกัดความเร็วของรถราไปโดยปริยาย บริเวณใกล้เคียงมีทะเลสาบและน้ำตกสวยอะเมซิ่งที่สามารถไปเที่ยวได้ด้วย เพราะเป็นหน้าผาแท่งหินบะซอลต์สีดำแล้วสายน้ำไหลผ่านลงมา เป็นภาพแปลกตามากทีเดียว

ผมอาศัยข้อมูลในคู่มือโลนลี่แพลเน็ตช่วยในการวางแผนและตัดสินใจไปเยือนเมืองต่างๆ อย่างเมืองบนเขาอย่างอะเลเกรีย (Alegria) และเบอร์ลิน (Berlin) ก็แวะไปสำรวจด้วย แต่ไม่ได้ทำตามทุกอย่างที่หนังสือแนะนำ พยายามค้นหาสิ่งน่าสนใจตามแบบของตัวเอง แน่นอน การขึ้นไปบนเขาทำให้ได้เห็นวิวสวยตามจุดต่างๆ แค่นี้ก็ถือว่าคุ้มแล้ว

เสร็จจากภูเขาก็ลงทะเลบ้าง เมืองและหมู่บ้านชายทะเลเลียบไปตามชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกความยาวนับร้อยกิโลเมตร ส่วนใหญ่รองรับนักท่องเที่ยวท้องถิ่น ซึ่งอะไรต่อมิอะไรยังคงความดิบอยู่มาก ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหารทะเลริมหาด หรือเกสต์เฮาส์ไม่ได้ดูหรูหราและเป็นระเบียบเรียบร้อยแต่อย่างใด แต่มีหมู่บ้านอย่างน้อย 2 แห่งที่ดูดีกว่าที่อื่นและดึงดูดคนต่างชาติให้นิยมไปเที่ยวกัน ได้แก่ เอลตุงโก (El Tunco) กับเอลซุนเต (El Zunte) บรรดาแบ็คแพ็คเกอร์หนุ่มสาวโปรดปราน 2 แห่งนี้มากเป็นพิเศษ เพราะมีผับบาร์รองรับความบันเทิงยามค่ำคืน แทบทุกคนไปเพราะต้องการเล่นกระดานโต้คลื่น หรือไม่ก็ไปเทคคอร์สโต้คลื่น ตลอดแนวชายฝั่งเป็นหาดทรายดำสลับกับกรวดก้อนใหญ่ เป็นลักษณะพิเศษของทรายที่เกิดจากการผุกร่อนหินภูเขาไฟ

ทริปขับมอเตอร์ไซค์เที่ยวรอบนี้ถือว่าเป็นการแค่การสำรวจคร่าวๆ เป็นเหมือนน้ำจิ้มชิมลาง รอบหน้าถ้ากลับมาเที่ยวเอลซัลวาดอร์ ผมอยากจะเช่ามอเตอร์ไซค์เที่ยวช้าๆ สักหนึ่งเดือน เจาะลึกและทำความรู้จักประเทศเล็กๆ แห่งนี้ให้มากขึ้น

The post ขี่มอเตอร์ไซค์ท่องเอลซัลวาดอร์ สำรวจธรรมชาติและผู้คนที่อยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน appeared first on a day magazine.

ภาพจำในสายตาชาวโลกต่อเอลซัลวาดอร์ (El Salvador) ซึ่งเป็นประเทศขนาดเล็กสุดในดินแดนอเมริกากลาง ประชากรแค่ราวหกล้านห้าแสนคน คือสงครามกลางเมือง ความยากจน แก๊งค้ายาข้ามชาติกับอันธพาลครองเมือง ส่งผลทำให้ไม่ค่อยมีนักท่องเที่ยวไปเยือนกันเท่าไหร่

ชาวแบ็คแพ็กเกอร์กับนักปั่นจักรยานท่องโลกทั้งหลายมักจะรีบเดินทางผ่านให้เร็วที่สุด เพื่อข้ามไปสู่ประเทศข้างเคียงอย่างกัวเตมาลา (Guatemala) หรือนิคารากัว (Nicaragua) ส่วนพวกที่ตัดสินใจอยู่เที่ยวก็มักไม่ได้อยู่กันนาน โดยบอกเหตุผลว่าเป็นประเทศเล็กนิดเดียวและไม่มีอะไรน่าสนใจเท่าไหร่

ประเทศนี้เต็มไปด้วยรอยรั่วและปัญหาตามบริบททางสังคม การเมือง ประวัติศาสตร์ และสภาพแวดล้อมของตนเอง ไม่ต่างจากทุกประเทศบนโลกใบนี้ สื่อนานาชาติก็มักจะขยันนำเสนอข้อมูลเหล่านี้ เช่น ข่าวเกี่ยวกับคนคุกที่นิยมสักลายลงไปตามหน้าตาและผิวหนัง ข่าวแก๊งลักพาตัว ข่าวเด็กและผู้หญิงสูญหายหรือโดนทำร้ายร่างกาย เป็นต้น

แน่นอน มันมีมูลความจริง นักข่าวทั้งหลายนำเอาข้อเท็จจริงมาตีแผ่ แต่นั่นเป็นด้านเดียว หากอยากได้ข้อมูลเชิงบวกเกี่ยวกับประเทศนี้ ต้องเข้าไปหาดูตามช่อง youtube ของ vlogger ทั้งหลายที่เข้าไปท่องเที่ยวแล้วนำเสนอเรื่องราวซึ่งแตกต่างจากข่าวกระแสหลักแทบจะโดยสิ้นเชิง

ผมพยายามศึกษาข้อมูลพอสมควรก่อนไปเยือนเอลซัลวาดอร์ ทั้งในเรื่องความปลอดภัยกับสถานที่ท่องเที่ยวน่าสนใจต่าง ๆ เพราะเชื่อว่าเตรียมตัวดีย่อมนำพาให้การเดินทางราบรื่นมีชัยเกินครึ่ง เมื่อถึงเวลาก็จับรถบัสจากกัวเตมาลาซิตี้ (Guatemala City) ไปยังชายแดน รถบัสจอดตรงด่านพอดี จึงไม่ต้องเสียเวลาเดินไกล เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองกัวเตมาลาประทับตราลงบนพาสปอร์ต เสร็จก็เดินข้ามสะพานซึ่งมีแม่น้ำเป็นพรมแดนธรรมชาติกั้น อีกด้านคือเอลซัลวาดอร์

ขั้นตอนการเข้าประเทศไม่ได้ยุ่งยาก เป็นด่านที่ไม่วุ่นวายเลยแม้แต่น้อย รับพาสปอร์ตคืนแล้วก็เดินไม่ไกลนักไปยังรถประจำทางซึ่งรอผู้โดยสารอยู่ริมถนน สักพักคนขับก็สตาร์ทเครื่องและขับออกจากจุดจอด เพื่อไปยังอะวาชาปาน (Ahuachapan) เป็นเมืองใกล้สุดซึ่งอยู่ห่างออกไปราวยี่สิบกิโลเมตร ค่าโดยสารจ่ายกับคนขับได้เลย สกุลเงินหลักที่ใช้ในประเทศนี้คือดอลล่าร์สหรัฐ ข้อสังเกตอย่างแรก คือมีทั้งสติ๊กเกอร์แปะด้านนอกรถและแผ่นกระดาษติดด้านในระบุค่าตั๋วชัดเจน จึงไม่ต้องงงหรือกลัวว่าคนต่างชาติจะโดนชาร์จเยอะกว่า อีกความแตกต่างจากกัวเตมาลา คือพลขับของประเทศนี้ไม่ได้เร่งเครื่องเต็มที่ชวนหวาดเสียว ตรงกันข้ามเขาขับช้า รู้สึกปลอดภัยและสบายใจกว่ากันเยอะ ประเทศนี้ยังมีรถโดยสารอีกประเภท คือรถกระบะมีหลังคาที่ไม่มีเบาะหรือเก้าอี้ ผู้โดยสารต้องยืนอย่างเดียว

จับรถบัสอีกต่อเพื่อไปยังหมู่บ้านบนเขาชื่ออะทาโก (Ataco) ตามที่คู่มือ Lonely Planet แนะนำ เป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางซึ่งทางการเอลซัลวาดอร์ระบุว่าเป็นถนนสายดอกไม้งามหรือ Ruta de las Flores บรรยากาศผ่อนคลาย เต็มไปด้วยนักท่องเที่ยวท้องถิ่นเพราะเป็นวันหยุดสุดสัปดาห์ ถนนปูด้วยก้อนหินขรุขระแต่สวย บ้านบางหลังเปิดให้แขกเข้าพักเพื่อเป็นรายได้เสริม โรงแรม ร้านและเพิงขายอาหารคึกคัก ร้านขายของที่ระลึกขายสินค้าคล้ายกัน เพลงเปิดผ่านลำโพงจากมุมโน้นนี้ดังคละเคล้ากัน รถเอทีวีจอดเรียงกันข้างลานกลางหมู่บ้าน พร้อมให้เช่าขับเล่น แรกสัมผัส ไม่ได้รู้สึกว่าประเทศนี้น่ากลัวเลยแม้แต่น้อย ผู้คนใช้ชีวิต ดิ้นรนขวนขวาย ทำงาน พักผ่อน และท่องเที่ยวกันตามปกติ

เมืองเล็กอื่นๆ อีกสองสามแห่งบนถนนสายดอกไม้งามก็น่าแวะด้วยเช่นกัน สูดอากาศบริสุทธิ์อุดมด้วยโอโซนทำให้สดชื่นมาก ป่าเขาเขียวขจี บ่อน้ำพุร้อนกระจายตัวตามดงดอยแถบนี้ นกนานาชนิดบินเล่นส่งเสียงไพเราะ พืชเศรษฐกิจที่มีปริมาณมากยิ่งกว่าดอกไม้หลากชนิดคือกาแฟ ถ้าเรียกว่าเป็นถนนสายกาแฟน่าจะเหมาะกว่า ไร่กาแฟขนาดใหญ่ทั้งหลายมักบริการที่พักและทัวร์ชมกระบวนการผลิตแก่นักท่องเที่ยวด้วย เอลซัลวาดอร์ส่งออกกาแฟเป็นล่ำเป็นสันมานานแล้ว ประวัติศาสตร์และความเป็นมาเกี่ยวกับกาแฟของที่นี่ก็น่าสนใจไม่แพ้กลิ่นและรสชาติกาแฟในถ้วยโปรดด้วย

เมืองใหญ่สุดของประเทศนี้คือ เมืองหลวงซานซัลวาดอร์ (San Salvador) บริเวณใจกลางและพื้นที่ปริมณฑลมีผู้คนอาศัยอยู่คิดเป็นสัดส่วนหนึ่งในสามของประเทศ ดังนั้น ทุกอย่างจึงกระจุกกันอยู่ที่นี่ นับเป็นศูนย์กลางทางการเมือง เศรษฐกิจ การเงิน การศึกษา และวัฒนธรรม หน้าตาคนออกไปทางลูกผสมกันเสียเป็นส่วนใหญ่ คนดำซึ่งถูกขนมาในยุคค้าทาสแต่งงานกับชนพื้นเมืองหรือไม่ก็กับคนขาวจากยุโรปสมัยล่าอาณานิคม เมื่อผสมสายเลือดกันผ่านหลายรุ่นเป็นเวลาหลายร้อยปี จึงได้คนเอลซัลวาดอร์หน้าตาผิวพรรณกึ่งๆกลางๆ เต็มบ้านเต็มเมือง ความเป็นชนเผ่าพื้นเมืองไม่ชัดเจน อย่างนายนายิบ บูเคเล (Nayib Bukele) ประธานาธิปดีคนปัจจุบันนั้นมีเชื้อสายปาเลสไตน์กับกรีก ซึ่งความคละเคล้าแบบนี้นี่เองที่นับเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของประเทศนี้

ซานซัลวาดอร์เป็นเมืองใหญ่ แบ่งออกเป็นหลายโซน มีความแตกต่างทางชนชั้นปรากฎชัดเจน ย่านบ้านคนรวยเต็มไปด้วยห้างร้านทันสมัย สินค้าแบรนด์เนมจากทั่วโลกมาเปิดสาขากัน โชว์รูมรถยนต์หรู อาหารฟาสต์ฟู้ตและซูเปอร์มาร์เก็ตใหญ่สัญชาติอเมริกันทุกยี่ห้อมีครบหมด แต่ห่างออกไปแค่ไม่กี่ช่วงตึกกลับเป็นย่านชุมชนแออัด บ้านเรือนสร้างด้วยสังกะสีและวัสดุรีไซเคิล ภาพคนเดินคุ้ยถังขยะเพื่อหาของกินอาจไม่ใช่ภาพแปลกเกินไปนัก สภาพสังคมและปัญหาความเหลื่อมล้ำต่างๆ มักถูกสะท้อนออกมาโดยกลุ่มคนหลากหลาย หนึ่งในนั้นคือบรรดาศิลปิน ตัวอย่างงานศิลปะ ไม่ว่าจะเป็นภาพถ่าย ภาพวาด การจัดวาง งานปั้น เหล่านี้สะสมและแสดงไว้ในพิพิธภัณฑ์ศิลปะประจำเมือง นอกจากได้ซึมซับความงาม กระตุ้นให้เกิดแรงบันดาลใจใหม่ๆ แล้ว ยังได้ทำความเข้าใจประเทศนี้มากขึ้นผ่านผลงานเหล่านั้นไปในขณะเดียวกันด้วย

อีกหนึ่งความธรรมดาของที่นี่ แต่แตกต่างจากประเทศอื่น คืออาหารประเภทหนึ่งที่น่าจะเรียกได้ว่าเป็นอาหารประจำชาติ ก็คือปูปูซาส (pupusas) นั่นเอง Pupuseria หรือร้านขายปูปูซาสนั้นมีอยู่ทั่วไป จะกินจริงเป็นมื้ออาหารหรือกินเล่นรองท้องก็ได้ เป็นแผ่นแป้งสอดไส้หลายอย่าง เลือกได้ตามความชอบของผู้กิน หลักๆ คือไส้ชีส ถั่วบด ชีสกับพริก ไก่ หมู เห็ด ชีสหรือถั่วกับฟัก หรือกับดอกประจำถิ่นอย่างโลโรโก (loroco) ก็ได้ เรียกว่าสามารถรังสรรค์ไส้ข้างในได้ตามความชอบ ส่วนแป้งนั้นมีให้เลือกว่าต้องการแป้งข้าวโพดหรือข้าวจ้าว แม่ค้าปั้นแป้งพร้อมใส่ไส้แล้วใช้มือบีบให้แบน จากนั้นนำไปวางลงบนเตาร้อน คอยใช้ตะหลิวแบนพลิกเป็นระยะๆ จนกระทั่งสุกดีจึงนำไปวางบนจานแล้วเสิร์ฟ บนโต๊ะมีซอสมะเขือเทศสดโฮมเม้ดปรุงรสกับผักหั่นดองสำหรับลูกค้าตักเติมตัดเลี่ยนได้ตามใจชอบ หรือจะกินเปล่าๆ โดยไม่เติมซอสหรือผักก็ได้ด้วยเช่นกัน กินขณะยังร้อน แป้งกรอบด้านนอก ไส้ในเค็มมัน ปูปูซาสเป็นเมนูอาหารที่มีความลงตัวมาก อร่อยและสนนราคาไม่แพงด้วย

อีกอย่างที่นับว่าต่างจากทุกประเทศในแถบนี้ ก็คือเอลซัลวาดอร์เป็นประเทศแรกในโลกที่ประกาศให้สกุลเงินดิจิตัลอย่างบิตคอยน์เป็นอีกสกุลเงินหลัก สามารถนำมาใช้ซื้อขายได้จริง ภาครัฐสนับสนุนให้ร้านค้าปกติ ร้านขายของชำ หรือแม้กระทั่งคนเดินเร่ขายของสามารถสมัครเข้าร่วมการรับจ่ายเงินสกุลนี้ อีกทั้งยังมีการพยายามส่งเสริมสนับสนุนให้ศิลปิน NFT art หรือ Crypto art ขายของในโลกดิจิตัลได้ด้วย

จะว่าเป็นประเทศทันสมัยก็ยังไม่ใช่ เพราะหลายอย่างยังอีเหละเขะขะ เรื่องง่ายๆ อย่างการปลูกฝังคนให้เกิดจิตสำนึกเรื่องการจัดการขยะ หรือการจัดการกับควันจากท่อไอเสียรถยนต์ยังไม่สามารถทำได้ การบูรณะอาคารบ้านเรือนในย่านเมืองเก่า กับการเก็บสายไฟระโยงระยางยังอยู่ระหว่างดำเนินการกันอยู่ ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมามีการปราบปรามจับกุมสมุนแก๊งอิทธิพลเข้าคุกมากที่สุดเป็นประวัติการณ์ เป็นความพยายามปัดกวาดประเทศชาติให้สะอาด คล้ายกับว่าในขณะพยายามก้าวไปข้างหน้า มุ่งสู่อนาคตที่สดใสกว่าที่เคยเป็นมา ก็ยังคงต้องจัดการกับปัญหาสะสมต่อเนื่องในอดีตอีกมากมายด้วยเช่นกัน

ปฐมบทของการมาถึงเอลซัลวาดอร์สำหรับผม จึงยังไม่ใช่การพยายามดิ่งตรงไปตามแหล่งท่องเที่ยวสำคัญต่างๆ แต่เริ่มต้นด้วยการพยายามมองดูสิ่งธรรมดาสามัญอันมีเอกลักษณ์เฉพาะ แล้วหาความเชื่อมโยงของสิ่งเหล่านั้นกับบริบทของประเทศ ซึ่งโดยส่วนตัวแล้วเห็นว่าเป็นสิ่งสำคัญประการหนึ่งของการออกไปท่องโลกกว้าง เพราะนอกจากจะทำให้ซึมซับความประทับใจได้มากกว่าแล้ว ยังเป็นการสัมผัสความพิเศษในความ (ดูเหมือน) ไม่มีอะไรของสถานที่นั้นๆ ที่มีโอกาสไปเยือนอีกด้วย 

The post อาหาร ผู้คน กาแฟ Bitcoin และเอกลักษณ์ของ El Salvador ที่สื่อไม่ค่อยพูดถึง appeared first on a day magazine.

สถานที่หลายแห่งบนโลกใบนี้เปี่ยมไปด้วยเสน่ห์โดยไม่ต้องพยายามค้นหา ความสวยงามของภูมิทัศน์ชวนหลงใหลได้ทันทีที่ไปถึง หนึ่งในนั้นคือทะเลสาบอะติทลัน (Lake Atitlan) นักท่องเที่ยวแทบทั้งร้อยมักไม่พลาดไปเที่ยวกันเมื่อไปเยือน Guatemala นับเป็นที่ท่องเที่ยวยอดฮิตอันดับต้นๆ ของประเทศนี้ก็ว่าได้ บ้างถึงกับยกให้เป็นทะเลสาบที่สวยที่สุดในโลก

ทะเลสาบนี้อยู่สูงพันห้าร้อยเมตรจากระดับน้ำทะเล กว้างประมาณสิบแปดกิโลเมตร และลึกถึงสามร้อยสี่สิบเมตร ถือว่าเป็นทะเลสาบที่ลึกที่สุดในอเมริกากลาง โอบล้อมด้วยป่าเขา เมืองเล็กนับสิบล้อมอยู่โดยรอบ ผู้คนสัญจรถึงกันด้วยรถยนต์หรือทางเรือ ยักษ์ใหญ่ทั้งสาม ซึ่งได้แก่ภูเขาไฟอะติทลัน ภูเขาไฟโตลิมาน และภูเขาไฟซานเปโดร (Volcan Atitlan, Volcan Toliman, Volcan San Pedro) ตระหง่าน เสริมความสวยสง่าอลังการมากขึ้นไปอีกหลายเท่าตัว

เมืองหลักซึ่งเจริญมากที่สุด คือพานาฮาเชล (Panajachel) นักท่องเที่ยวมักจะตั้งต้นกันที่นี่ ที่พักทุกระดับกระจายตัวอยู่ทั่วเมือง ในขณะที่ร้านอาหารท้องถิ่นกระจุกอยู่บริเวณริมหาด เดินผ่านแถวนี้กลิ่นอาหารลอยมาเตะจมูกชวนน้ำลายสอ ส่วนถนนซานตานเดอร์ (Calle Santander) นั้นเต็มไปด้วยร้านขายของที่ระลึกซึ่งจำหน่ายงานศิลปะ ผ้าปักและทอมือ เสื้อผ้า ของกระจุกกระจิก เซรามิก เครื่องประดับ และอื่นๆ อีกมากมาย

บริษัททัวร์พร้อมบริการ ร้านเช่ามอเตอร์ไซค์มีอยู่สามสี่เจ้า แต่ค่าเช่าค่อนข้างแพง ร้านอาหารหลากสัญชาติพร้อมสรรพให้เลือกไปนั่งทาน มีร้านกาแฟฮิพซึ่งเจ้าของกิจการเป็นคนหนุ่มสาวเกาหลีมาตั้งรกรากที่นี่แล้วเปิดร้านกับโรงคั่วน่ารักชื่อ Café Loco ด้วย พวกผู้หญิงและเด็กชนพื้นเมืองเดินเร่ขายสินค้าให้แก่นักท่องเที่ยวเป็นภาพชินตา เป็นเรื่องปกติที่ย่านขายของแทบจะทุกเมืองท่องเที่ยวมักมีบรรยากาศคล้ายกัน ประหนึ่ง copy และ paste กันมา เหมือนจะต่าง แต่ก็คล้ายกันมาก ซึ่งก็ไม่เป็นไร นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ชื่นชอบ และคนท้องถิ่นก็ได้ทำมาค้าขาย ถือว่าได้ประโยชน์ทั้งสองฝ่าย

คนท้องถิ่นซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวมายาก็นิยมมาเที่ยวทะเลสาบด้วยเช่นกัน แต่พวกเขามีโซนเที่ยวแยกต่างหากออกจากนักท่องเที่ยวต่างชาติ โดยชอบพากันไปที่หาดอยู่อีกด้านของเมือง ไม่ใช่เพราะรังเกียจเดียดฉันกันแต่อย่างใด แต่เพราะสไตล์ในการท่องเที่ยวและความชอบแตกต่างกันนั่นเอง ส่วนใหญ่มักหอบลูกจูงหลาน มากันทั้งครอบครัว เห็นเหมารถบัสทั้งคันกันมาก็มี พากันนั่งปิกนิกปิ้งย่าง ถ่ายรูปกับป้ายเมืองโดยมีวิวภูเขาไฟเป็นฉากหลัง เด็กๆ ชอบลงไปเล่นน้ำกัน จริตใครจริตมัน ไม่มีถูกหรือผิด

ถ้าอยู่ยาวนานมากพอ ก็จัดทริปด้วยตัวเองเพื่อไปสำรวจเมืองอื่นๆ ในบริเวณโดยรอบ แต่ละที่มีบรรยากาศแตกต่าง อย่างเช่น ซานฮวน (San Juan) นั้นเหมาะสำหรับคนที่สนใจเรื่องกาแฟและผ้าทอพื้นบ้าน เพราะมีสหกรณ์กาแฟที่เกษตรกรรวมตัวกันเพื่อดำเนินกิจการ กับมีการรวมตัวกันของกลุ่มแม่บ้านเพื่อผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ในขณะที่ปาโลโป (Palopo) นั้นก็ไม่ด้อยเรื่องผ้าทอ และยังขึ้นชื่อเรื่องการทำเครื่องปั้นดินเผาอีกด้วย หรือโตลิมาน (Toliman) นั้นจัดว่าเป็นเมืองเล็กตามแบบฉบับกัวเตมาลาซึ่งนักท่องเที่ยวไม่ไปกัน ดังนั้น หากอยากเห็นวิถีชีวิตจริงๆ ก็ไปเมืองนี้ก็ได้ แต่ถ้าต้องการเที่ยวแบบเจาะลึก ก็สามารถติดต่อบริษัททัวร์ท้องถิ่น ให้เขาจัดทริปเพื่อเรียนรู้วิถี ภูมิปัญญา ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ปัญหาและความท้าทายที่คนในพื้นที่กำลังประสบอยู่ก็ได้ด้วยเช่นกัน

อีกเมืองที่นักท่องเที่ยววัยรุ่น ไม่ก็ฮิปปี้มักไปกระจุกตัวกันอยู่ คือซานเปโดร ลา ลากูนา (San Pedro La Laguna) ฝรั่งแบ็คแพ็คเกอร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวยุโรปสร้างวัฒนธรรมการเดินทางในวัยหนุ่มสาว ส่งต่อแนวคิดนี้จากรุ่นสู่รุ่นกันมานาน พ่อแม่สนับสนุนลูกให้ออกไปท่องโลก โดยส่วนใหญ่ต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายขณะเดินทางเอง วัยรุ่นเหล่านี้จึงต้องทำงานเก็บเงิน คล้ายเป็นกุศโลบายในการสอนพวกเขาให้รู้จักดูแลตัวเองตั้งแต่ยังอายุน้อย การออกเดินทางเสมือนเป็นขั้นตอนสำคัญของการค้นหาตัวเองให้เจอ ทางฝั่งเอเชียก็เห็นจะเป็นคนญี่ปุ่นที่ออกเดินทางแบบนี้กันเยอะมาแต่ไหนแต่ไรแล้วเช่นกัน

เนื่องจากยังอายุน้อย ก็เลยมักไหลไปตามๆ กัน จากที่หนึ่งไปสู่อีกเมืองหนึ่ง อาศัยบอกต่อๆ กัน หรือใช้คู่มือเดินทางเป็นตัวช่วย ว่าถ้าไปทวีปใดประเทศไหนจะต้องไม่พลาดตรงไหนบ้าง จนในที่สุดกลายเป็นเส้นทางคลาสสิก หรือที่คนมักเรียกกันว่า gringo trail สิ่งอำนวยความสะดวกจึงรังสรรค์ขึ้นเพื่อรองรับคนเหล่านี้ โฮสเทลที่จับกลุ่มลูกค้าประเภทนี้ให้บริการห้องพักราคาย่อมเยา มีห้องครัวสำหรับทำสำรับกับข้าว บางแห่งดึงดูดด้วยการจัดปาร์ตี้ จ้างวงดนตรีมาเล่นยามค่ำคืน สถานบันเทิงอย่างผับบาร์พากันเปิดดึกคึกคัก แบ็คแพ็กเกอร์ทั้งหลายจึงสนุกกันได้สุดเหวี่ยง

คนที่อายุเยอะหน่อยและเลยวัยสำมะเลสังสรรค์ดึกดื่น ก็สามารถหามุมสงบได้ไม่ยาก ทะเลสาบกว้างใหญ่มีพื้นที่มากพอให้ทุกคนรื่นรมย์ตามความนิยมชมชอบส่วนตัวได้เสมอ ใครที่ไม่ต้องระวังเรื่องสะตุ้งสะตัง ก็จ่ายค่าโรงแรมแพงหน่อย แลกกับได้วิวงามเงียบ หรือหากเป็นนักเดินทางทุนต่ำ และต้องการบรรยากาศแบบเดียวกัน ก็สามารถเลือกสถานที่กางเต็นท์ที่สนามหญ้าของโรงแรมหรูบางแห่งก็ได้ บางที แค่ได้นั่งโง่ๆ มองภาพที่อยู่ต่อหน้า จมลงไปในสถานที่ ยอมถูกดูดกลืนลงไปในสรรพสิ่งรอบข้างโดยไม่ต้องขวนขวายหากิจกรรมใดๆ ทำ ก็นับเป็นความพิเศษอย่างหนึ่งอันพึงกระทำขณะท่องเที่ยวแล้วล่ะ เพราะบางครั้ง การไม่ต้องทำอะไรเลยก็นับเป็นสิ่งวิเศษสุดได้ด้วยเช่นกัน

เนื่องจากรายล้อมไปด้วยภูเขาไฟ จึงมีบ่อน้ำร้อนหลบซ่อนตามจุดต่างๆ ไม่ยากเกินจะตามหาจนพบ รื่นรมย์แช่น้ำร้อนออนเซนท่ามกลางบรรยากาศห้าดาวและวิวหลักล้าน จะมีอะไรดีไปกว่านี้ อากาศยามเช้าตรู่หนาวเหน็บ ลงไปแช่น้ำแร่อุ่นจัด มองดูแสงแห่งวันใหม่ค่อยๆ เปลี่ยนสี เงาตกกระทบบนผิวน้ำกระเพื่อมไหว ในขณะด้านหลังเป็นภูเขาเต็มไปด้วยสายหมอกล้อเล่นกับต้นไม้ สายน้ำตกลงมาจากร่องผาเป็นองค์ประกอบลงตัว

เมื่อไหร่ก็ตามที่มีโอกาสออกเดินทาง ไม่ว่าจะแค่เพื่อพักผ่อนในวันหยุด เก็บเรี่ยวแรงในการกลับไปลุยทำงานกับใช้ชีวิตปกติ หรือออกท่องโลกเพื่อค้นหาความหมายที่มากกว่าแค่ไหลไปตามกระแสสังคม

เราต่างต้องการพื้นที่หายใจหายคอ เพื่อจะทบทวน ให้ถนนทางกายภาพนำไป

ในขณะเดียวกัน ถนนภายในซึ่งนำไปสู่การค้นพบบทเรียนสำหรับจิตใจก็ขนานควบคู่กันไปด้วย

The post ทะเลสาบอะติทลัน แหล่งท่องเที่ยวในกัวเตมาลาที่ถูกยกให้เป็นทะเลสาบที่สวยที่สุดในโลก appeared first on a day magazine.

ในดินแดนแห่งภูเขาไฟ

แผ่นดินอเมริกากลาง (Central America) นอกจากขึ้นชื่อเรื่องกาแฟและโบราณสถานอย่างปิรามิดมายาแล้ว ยังเต็มไปด้วยภูเขาไฟอีกด้วย นักท่องเที่ยวนิยมเดินขึ้นสู่ปากปล่องภูเขาไฟ กิจกรรมอีกอย่างซึ่งทั้งคนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวชื่นชอบ คือการแช่น้ำแร่ตามน้ำพุร้อนต่าง ๆนั่นเอง 

กัวเตมาลา (Guatemala) คือประเทศหนึ่งที่ขึ้นชื่อเรื่องนี้ มีเมืองหนึ่งซึ่งรายล้อมไปด้วยบ่อน้ำร้อน ชาวบ้านใช้ประโยชน์กันมายาวนาน ในขณะที่นักท่องเที่ยวเมื่อมาถึงมักจะไม่พลาดอาบน้ำแร่กัน เมืองนี้ชื่อว่าเซลา (Xela) 

เซลานั้นเป็นชื่อดั้งเดิม แต่เมื่อสเปนเข้ายึดครองก็จัดการเปลี่ยนชื่อเสียใหม่ว่าเก็ทซัลเตนังโก (Quetzaltenango)  คนที่นี่ยังคงเรียกเซลากันติดปากอยู่ดี เมืองนี้ตั้งอยู่บนเขาสูงสองพันกว่าเมตร ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ ห่างจากเมืองหลวงกัวเตมาลา ซิตี้ (Guatemala City) ประมาณสองร้อยกิโลเมตร รายล้อมไปด้วยป่าสนและป่าดิบชื้น ภูมิทัศน์มองเผินๆ คล้ายยุโรปมาก ชนพื้นเมืองมายาอาศัยอยู่กันมายาวนานจนถึงปัจจุบัน ในขณะที่อีกราวครึ่งหนึ่งของประชากรเป็นลูกผสมระหว่างคนยุโรปกับคนพื้นเมือง แม้ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการ แต่คนที่นี่และหมู่บ้านโดยรอบยังพูดภาษาท้องถิ่นในชีวิตประจำวัน

อันที่จริงเมืองนี้ไม่ได้ถึงกับพึ่งพาการท่องเที่ยว ชาวบ้านทำมาค้าขาย ทำการเกษตร เศรษฐกิจท้องถิ่นจึงไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยเงินจากคนนอกเท่าไหร่ ต่างจากอันติกัว (Antigua) หรือฟลอเรส (Flores) ซึ่งมีชื่อเสียง ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้ไปเยือนมายาวนาน โรงแรม โฮสเทล ร้านค้า ร้านอาหาร บริษัททัวร์ และกิจกรรมอะไรต่อมิอะไรจึงพร้อมสรรพ เซลานั้นแตกต่าง บรรยากาศเป็นแบบเมืองปกติทั่วไปของกัวเตมาลา ใครที่ชอบอะไรไม่ปรุงแต่งมากนักน่าจะชอบเซลา 

การเดินทางไปเซลาทำได้หลายวิธี คนต่างชาติส่วนใหญ่มักเลือกจ่ายแพงกว่า โดยสารรถตู้สำหรับนักท่องเที่ยวโดยเฉพาะ หรือนั่งรถบัสปรับอากาศซึ่งสะดวกสบายกว่า แต่ยังมีวิธีที่จ่ายน้อยกว่าและสนุกกว่า คือการโดยสารรถบัสรุ่นเก่า ฝรั่งเรียกรถชนิดนี้ว่า chicken bus มันเป็นรถรับส่งนักเรียนของสหรัฐอเมริกาที่ปลดระวาง แล้วโละให้ประเทศแถบอเมริกากลางเอามาใช้ต่อ โดยอาจจะทำสีรถเสียใหม่ให้ฉูดฉาดหรือคงสีเหลืองแบบเดิมๆ ไว้

รถประเภทนี้จอดทุกที่ที่ผู้โดยสารโบกเรียกหรือต้องการลงจากรถ ไม่เฉพาะคน แต่สัมภาระพะรุงพะรังในตะกร้าชะลอมจำพวกผักผลไม้ หมูเห็ดเป็ดไก่ก็ขนขึ้นได้ด้วย ใครมีกล่องหรือกระเป๋าขนาดใหญ่สามารถให้คนรถแบกขึ้นหลังคาให้ได้ด้วย คล้ายรถเมล์พัดลมสีส้มสีเขียวของบ้านเราในสมัยก่อน ได้อารมณ์อิรุงตุงนังแต่สนุกสนาน

คนกัวเตมาลาไม่เคอะเขินที่จะนั่งเบียดกับคนที่ไม่ได้รู้จัก พวกเขาชินกับการต้องอัดแน่นประหนึ่งซาร์ดีนในซอสมะเขือเทศกระป๋อง คันหนึ่งอาจจุคนนับร้อยเป็นเรื่องปกติของรถบัสที่นี่ ผู้โดยสารก็ต้องไว้ใจคนขับมาก ๆด้วย ที่พูดแบบนี้ก็เพราะโชเฟอร์ชำนาญทาง เร่งความเร็วเต็มที่ ต้องหาที่เกาะหรือจับราวเบาะไว้ให้แน่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งเวลาเข้าโค้ง ดนตรีเปิดผ่านลำโพงคือเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของ chicken bus ด้วย ไม่มีคันไหนขับเงียบๆ โดยไร้เสียงเพลง

เรื่องเกี่ยวกับไก่อีกอย่างที่เป็นเอกลักษณ์ของกัวเตมาลา คือร้านขายไก่ทอด

แม้ไม่ใช่อาหารท้องถิ่นเหมือนทาโคสหรือทามาเลส แต่พวกเขาก็นิยมกินกันอย่างแพร่หลายจนแทบจะต้องยกระดับให้เป็นอาหารประจำชาติอีกเมนู ร้านขายไก่ทอดมีหลากหลายยี่ห้อและดูดีทันสมัยด้วย เช่น Pollolandia แปลตรงตัวหมายถึงดินแดนแห่งไก่ (pollo เป็นคำภาษาสเปน อ่านว่าโปโย) หรือ Pollo Campestre อีกเจ้าคือ Don Pollo ส่วน Pollo Campero นั้นดูดีมีระดับกว่าใครอื่น แน่นอนว่ามี KFC เข้ามาตีตลาดบ้าง แต่ส่วนตัวเห็นว่ารสชาติสู้ไก่ทอดตำรับอเมริกากลางไม่ได้เลย

ของทอดอีกอย่างที่คนแถบนี้ชื่นชอบ คือเครื่องในทอดและหมูกรอบ เรียกว่าชิชารอน (chicharron) ชั่งขายกันเป็นปอนด์ (หรือครึ่งปอนด์ก็ได้) หนึ่งปอนด์หนักเกือบครึ่งกิโลกรัม เหมาะเอาไปทำกะเพราหมูกรอบมาก แม่ค้าประเทศนี้ชำนาญการทอดให้กรอบนอกนุ่มใน  ใบกะเพราอาจจะหาซื้อยากหน่อย แต่โหระพาขายกันทั่วไปในตลาดสด ถ้าคิดถึงเมนูนี้ก็อาจเปลี่ยนมาทำโหระพาหมูกรอบแทนก็ไม่เลว

น้ำแร่ร้อนจะเยียวยาทุกอย่าง

ภายในเมืองเซลามีสิ่งธรรมดาสามัญให้เดินเล่นชมชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คน คนนั่งพักกันตามสวนสาธารณะ คนขายไอศกรีมเข็นรถเข็นพร้อมตะโกนขายของ ใครต่อใครเร่เดินขายของกระจุกกระจิก อีกมุมหนึ่งชายพร้อมโทรโข่งพูดผ่านเครื่องขยายเสียงพกพา พยายามบอกเล่าเรื่องราวของพระเจ้าและการไถ่บาป อีกฝั่งถนนมีรถบัสจอดรอผู้โดยสาร ส่วนลานกลางเมืองเก่าก็เหมาะนั่งเล่นสังเกตอากัปกิริยาผู้คนเช่นกัน ที่นี่มีฝูงนกพิราบรอให้คนซื้ออาหารถุงเพื่อโปรยให้พวกมันมาจิกกิน ตลาดและท่ารถเป็นสถานที่สนุกและฟรีสำหรับกิจกรรม people watching เช่นกัน รถรา สินค้าประดามี และเสื้อผ้าสีสันฉูดฉาดที่คนสวมใส่ทำให้มองดูได้อย่างเพลิดเพลิน

ชมเมืองจุใจแล้ว ก็หากิจกรรมกลางแจ้งประเภทเดินบ้าง ใกล้หน่อยก็ขึ้นเนินเหนือเมืองไปตามถนนแคบชัน ได้เห็นวิวเมืองสวย ๆ หากอยากทดสอบกำลังขามากกว่านั้นก็เดินขึ้นสู่ยอดภูเขาไฟทรงปิรามิดสมมาตร ซึ่งมีให้เลือกหลายลูก ติดต่อโฮสเทลหรือโรงแรมเพื่อให้เขาช่วยหาไกด์นำทางน่าจะดีกว่าพยายามไปเอง ด้วยเหตุผลของความปลอดภัยเป็นหลัก โอกาสโดนปล้นจี้แทบไม่มี แต่อันตรายในแง่ทางชันและอาจจะหลงทางแล้วเจอสภาพอากาศเลวร้ายมากกว่า ระหว่างทางผ่านเรือกสวนไร่นา ชาวบ้านง่วนกับการปลูกพืชผักหรือกำลังเก็บผลผลิตเพื่อนำไปสู่ตลาด สินค้าทางการเกษตรในละแวกนี้นอกจากขายในประเทศแล้ว ยังส่งออกไปยังประเทศข้างเคียงอย่างเอลซัลวาดอร์ (El Salvador) อีกด้วย ในแง่คุณภาพชีวิตแล้วนับว่าอยู่ในระดับสมบูรณ์พูนสุขเลยทีเดียว ยิ่งเดินสูงขึ้นยิ่งเจอเมฆหมอก จนในที่สุดไร้เงาผู้คนบ้านเรือน การเดินเขาแถบนี้อาจจะต้องวัดดวงเอา ถ้าฟ้าเปิดก็ได้เห็นวิวว้าว แต่ถ้าหมอกหนาก็อาจได้เซ็งกันบ้าง 

ที่ชวนผ่อนคลายจากทั้งความปวดเมื่อยและช่วยคลายความตึงเครียดได้ในเวลาเดียวกัน ดีทั้งต่อกายและดีต่อใจ ก็คือการไปแช่น้ำแร่ร้อนธรรมชาติอันมีอยู่มากมายเหลือคณานับ

ใกล้สุดและห่างจากตัวเมืองเพียงสามกิโลเมตร แต่ต้องเดินขึ้นเขา ไม่ก็จับแท็กซี่หรืออูเบอร์ไป คือ Los Vahos ซึ่งไม่เชิงว่าเป็นบ่อน้ำร้อน แต่เป็นห้องอบซาวน่าซึ่งต่อท่อนำไอร้อนจากใต้พิภพเข้ามาสู่ห้องอบที่มีทั้งแบบส่วนรวมและส่วนตัว หากไม่อยากเดิน สามารถเลือกไปที่หมู่บ้านอัลโมโลงกา (Almolonga) หรือซูนิล (Zunil) โดยจับรถบัสท้องถิ่น สองหมู่บ้านนี้มีโรงอาบน้ำและอบตัวมากมายหลายเจ้าให้เลือก บางแห่งมีสระว่ายน้ำร้อนด้วย ส่วนบ่อน้ำร้อนธรรมชาติที่ขึ้นชื่อมาก คือน้ำพุร้อน Aguas Amargas และ Fuentes Georginas สองแห่งนี้ไปยากหน่อยถ้าไม่มีรถยนต์ส่วนตัว เพราะอยู่นอกเส้นทางรถโดยสาร แต่ถ้าได้ไปรับรองว่าคุ้มยิ่งกว่าคุ้ม

อากาศหนาว ฝนพรำ ได้ลงไปแช่ออนเซ็นท่ามกลางธรรมชาติ กล้ามเนื้อตึงขมึงค่อยๆ คลาย จิตใจก็สบายด้วย ไม่มีอะไรเปรมไปกว่านี้แล้ว   

The post ท่องเมือง Xela แหล่งรวมบ่อน้ำร้อนเก่าแก่และไม่ปรุงแต่งในกัวเตมาลา appeared first on a day magazine.

Jon Bon Jovi

แต่ละคนมีความชื่นชอบหลงใหลแตกต่างกัน เมื่อออกเดินทาง ก็มักจะตามรอยหรือตามหาสิ่งที่ตนเองสนใจเหล่านั้น

ครั้งหนึ่งขณะกำลังเริ่มปีนภูเขาคินาบาลู (Kinabalu Mountain) แห่งประเทศมาเลเซีย (Malaysia) อันเลื่องชื่อว่าสวยที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผมพบนักท่องเที่ยวไทยกลุ่มหนึ่ง พวกเขาเป็นนักดูนก และไม่ได้สนใจปีนป่ายให้ถึงยอด ต่างพากันแบกกล้องเลนส์ยาวคนละตัวสองตัว สนุกสนานกับการได้เห็นนกชนิดใหม่ๆ เดินกันแค่บริเวณเชิงเขา ไม่กระตือรือร้นอยากพิชิตยอดเขาเหมือนนักท่องเที่ยวทั่วไปแต่อย่างใด

น้องอีกคนหนึ่งที่รู้จักกันสนใจพืชผักผลไม้ทางทวีปอเมริกากลางและใต้มาก ถึงกับบอกว่าหากมีโอกาสได้ไปเยือนต้องสำรวจสิ่งเหล่านั้นให้ได้ เป็นหนึ่งในเป้าหมายหลักของการอยากไปเยือนดินแดนแถบนี้ ติ่งเกาหลีมักไปตามดูสถานที่ถ่ายทำซีรีส์ที่ตนเองชื่นชอบเมื่อไปเยือนเกาหลีใต้ (South Korea) คนบ้าไวน์มักไม่พลาดไปร่วมทัวร์ชิมไวน์เมื่อไปถึงบอร์โด (Bordeaux) ของฝรั่งเศส (France) หรือถ้าหากพูดถึงประเทศนิวซีแลนด์ (New Zealand) แล้ว ก็มักเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ จึงดึงดูดคนที่ชอบเดินป่า ทำกิจกรรมกลางแจ้งที่ได้จุ่มจ่อมตัวเองในธรรมชาติ

กรณีของผม สนใจเรื่องกาแฟมาก เมื่อไปถึงพื้นที่ตอนกลางและภาคใต้ของประเทศเม็กซิโก (Mexico) รู้ว่าเป็นดงกาแฟ จึงพยายามหาโอกาสทำความรู้จักแหล่งกาแฟแถบนั้นให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ โดยใช้วิธีค้นคว้าข้อมูลจากอินเตอร์เน็ต ไม่ก็ใช้วิธีสังเกตหรือพูดคุยสอบถามคนท้องถิ่น

เมื่อไปถึงเมืองวาฮากา (Oaxaca City) เดินไปมาในตัวเมืองก็สะดุดตาร้านกาแฟเจ้าหนึ่งซึ่งมีสาขามากกว่าทุกยี่ห้อ ร้านนี้ชื่อ Café Brujula หนึ่งในสาขาเป็นโรงคั่วและครัวทำเบเกอรี่ด้วย ผมคิดว่าน่าจะมีอะไรพิเศษ จึงแวะไปทุกวัน สั่งเมนูกาแฟสลับกันไป เริ่มคุยกับบาริสต้า ได้พบกับเจ้าของร้านซึ่งเป็นชายวัยกลางคนอเมริกันชื่อไคล์ (Kyle) พื้นเพเป็นครูสอนหนังสือมาก่อน ต่อมาเปลี่ยนอาชีพเป็นมือคั่วกาแฟประจำร้านกาแฟในเมืองที่ตนเองอาศัยอยู่ คลุกคลีอยู่ในวงการกาแฟได้พักใหญ่ก็ตัดสินใจย้ายไปเม็กซิโก ได้ภรรยาเป็นคนที่นี่ แล้วเริ่มทำร้านกาแฟในปี 2006 นับเป็นร้านกาแฟเน้นคุณภาพแห่งแรกของเมืองนี้ เคยเผชิญและผ่านวิกฤติเศรษฐกิจการเมืองหลายรอบ ครั้งล่าสุดคือพิษโควิดหยุดโลกนั่นเอง แต่ก็รอดมาได้ด้วยการทำงานเป็นทีม ปัจจุบันขยายกิจการเป็น แปดสาขาแล้ว และได้เริ่มทำไร่กาแฟเมื่อราวหกปีก่อนด้วยเช่นกัน

ไม่แน่ใจว่าคุยกันถูกคอหรือว่าอย่างไร เมื่อถามว่าพอจะเป็นไปได้ไหมที่จะไปเยี่ยมชมไร่กาแฟ ไคล์ตอบตกลง

เรานัดแนะวันเวลากัน ออกเดินทางไปยังไร่กาแฟซึ่งอยู่ที่พลูมา ฮิดาลโก (Pluma Hidalgo) ห่างออกไปสองร้อยกิโลเมตรเศษ ใช้เวลาขับรถห้าชั่วโมง ละแวกดงดอยแถวนี้มีชื่อเสียงด้านกาแฟมานานแล้ว เป็นแหล่งกาแฟสำคัญแห่งหนึ่งของเม็กซิโก อาราบิก้าสายพันธุ์ทิปิก้าซึ่งปรับตัวเข้ากับพื้นที่ได้ดีได้รับการเรียกชื่อเสียใหม่ว่าพันธุ์พลูมาตามชื่อหมู่บ้าน คล้ายพันธุ์บลูเมาเท่นจากประเทศจาไมกา (Jamaica) ซึ่งเป็นพันธุ์ทิปิก้าที่เรียกชื่อตามภูเขาของที่นั่นนั่นเอง

สภาพอากาศยังส่งเสริมความโดดเด่นให้กาแฟที่มาจากแหล่งนี้มากด้วย เพราะห่างจากชายทะเลเพียงสี่สิบกิโลเมตร ไอน้ำผสมไอเกลือลอยตัวจากทะเล กลายเป็นเมฆหมอกพัดขึ้นมา ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของพื้นที่นี้ มีสภาพเป็นป่าดงดิบอันอุดมสมบูรณ์

บนดอยแถบพลูมา ฮีดาลโกมีไร่กาแฟมากมาย เจ้าของไร่ทั้งหลายมีตั้งแต่รายใหญ่ ครอบครองพื้นที่กันหลายพันไร่ขึ้นไป หรือขนาดกลางอย่างไร่บรูฮู (Bruju Finca) ซึ่งกว้างประมาณสามร้อยไร่ ในขณะที่ชาวบ้านทั่วไปปลูกกันคนละหย่อม ขนาดไม่เกินสิบไร่ นักท่องเที่ยวทั้งเม็กซิกันและคนต่างชาตินิยมมาเที่ยวเพื่อชิมกาแฟและเที่ยวเชิงเกษตรกัน เรือสำราญมักจัดโปรแกรมพาผู้โดยสารมาเทียบท่าที่เมืองวาตุลโก (Huatulco) แล้วโดยสารรถบัสขึ้นมาชมกระบวนการผลิตกาแฟ

อันที่จริง ไคล์ซื้อไร่กาแฟต่อจากครอบครัวหนึ่งซึ่งเคยทำอาชีพนี้มาเป็นร้อยปี แต่ปัจจุบันลูกหลานไม่มีใครสืบต่ออีกต่อไป เขาจึงรับช่วงต่อลมหายใจให้มัน ไร่บรูฮูตั้งอยู่ที่ความสูง 1,300 – 1,500 เมตรจากระดับน้ำทะเล ดังนั้นกาแฟที่ผลิตได้จากที่นี่จึงจัดเป็นเมล็ดที่ภาษากาแฟเรียกว่า SHB หรือ Strictly High Beans ถ้าเก็บผลสุกนำมาแปรรูปดี ก็จะได้กาแฟคุณภาพสูง เพราะเมล็ดสะสมสารอาหารซึ่งส่งผลต่อกลิ่นและรสชาติไว้มากกว่ากาแฟซึ่งปลูกในพื้นที่ต่ำ สองปีที่แล้วไคล์และทีมทำการแปรรูปกาแฟจากไร่นี้แล้วส่งเข้าประกวดเป็นครั้งแรก ผลปรากฎว่าได้รับรางวัลชนะเลิศอันดับที่ห้าจากการประกวดสุดยอดกาแฟเม็กซิโก (Cup of Excellence) ประจำปี 2021 โดยกาแฟที่ส่ง คืออาราบิก้า สายพันธุ์เกชา แปรรูปด้วยวิธีตากแห้งทั้งผล ได้คะแนนสูงถึง 89.53 ซึ่งถือว่าสูงมาก นับว่าประสบความสำเร็จเกินคาด ถือเป็นนิมิตหมายอันดีในการก้าวสู่การเป็นผู้นำด้านกาแฟในประเทศนี้

แนวคิดในการทำงานของไคล์เองน่าสนใจ เขารับพนักงานเข้ามา ฝึกฝนให้ทุกคนเข้าใจบทบาทหน้าที่ของตัวเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการไวต่อความต้องการของลูกค้า เขาทำหน้าที่พี่เลี้ยงและยอมปล่อยให้ลูกน้องได้แสดงความสามารถอย่างเต็มที่ ความเป็นกันเองก็เป็นอีกคุณลักษณะดี ทำให้คนที่เข้ามาทำงานที่นี่อยู่กับเขาได้นาน

สำหรับการดูแลจัดการไร่ เขายกให้อัลเฟรโด (Alfredo) เด็กหนุ่มรุ่นใหม่จบการศึกษาโดยตรงด้านการเกษตร สาขาพืชสวน ให้รับผิดชอบ การเอาคนที่มีความรู้ความชำนาญตรงด้านมาทำงานย่อมเอื้อให้งานประสบความสำเร็จได้มากกว่า เพราะเป็นระบบ รวมถึงนำศาสตร์เข้ามาใช้เต็มที่ในการเพาะปลูก โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้วยวิธีอินทรีย์ คำนวณส่วนผสมของปุ๋ยอินทรีย์ให้เหมาะสมต่อต้นกาแฟ นำเอาของเหลือทิ้งจากร้านกลับคืนมาสู่ไร่เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ อนาคตหวังจะให้เป็นกิจการที่สามารถหมุนเวียนทุกอย่างให้อยู่ในวงจรได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สายพันธุ์หลัก ณ ปัจจุบันที่ปลูกคือเกชา ซึ่งโดดเด่นด้านรสชาติอยู่แล้ว หน้าฝนปีนี้พวกเขาจัดการย้ายต้นกล้าจากเรือนเพาะชำ เป็นสายพันธุ์พลูมาซึ่งเป็นพันธุ์ดั้งเดิมของที่นี่ เริ่มนำไปลงปลูก รออีกสามสี่ปีก็จะได้ผลผลิตแล้ว

ไคล์พูดได้อย่างน่าคิดว่า ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการทำไร่กาแฟ คือการให้คนอายุน้อยทำงานนี้ เพราะมีพลังเรี่ยวแรงเยอะ ลุยงานได้มากกว่า อีกอย่างคือการเพาะต้นกล้าและปลูกกาแฟรุ่นใหม่ๆ เพราะต้นกาแฟให้แข็งแรงกว่า ให้ผลผลิตดีกว่าต้นกาแฟเก่าทั้งหลาย

พบปะ ได้ทำความรู้จักกาแฟแบรนด์นี้ ได้แรงบันดาลใจและเรียนรู้หลายอย่าง โดยเฉพาะอย่างจากหัวเรืออย่างไคล์

เพื่อนคนหนึ่งน่าจะสังเกตพฤติกรรมบ้ากาแฟของผมมาได้พักใหญ่แล้ว อาจสงสัย เมื่อพบกัน จึงถาม “ผมว่าคุณก็รู้เรื่องอะไรต่อมิอะไรเกี่ยวกับกาแฟตั้งเยอะตั้งแยะแล้วนะ ตกลงว่าคุณจะเอาประสบการณ์พวกนั้นไปทำอะไรครับ” ผมหัวเราะ ไม่ได้ตอบตรงคำถาม แต่เลี่ยงบอกไปว่า การเรียนรู้นั้นไม่มีที่สิ้นสุดครับ 

The post ตามรอยเส้นทางกาแฟที่ไร่บรูฮู Bruju Finca ในแหล่งปลูกกาแฟที่สำคัญที่สุดของเม็กซิโก appeared first on a day magazine.

รัฐบาลเม็กซิโกพยายามส่งเสริมการท่องเที่ยวภายในประเทศ ด้วยการประกาศให้สถานที่ซึ่งมีคุณสมบัติเหมาะสมเป็น Pueblo Magico หรือ ‘เมืองพิเศษ’ นั่นรวมถึงในรัฐเชียปาส (Chiapas State) ซึ่งอยู่ทางตอนใต้สุด อาณาเขตติดต่อกับประเทศกัวเตมาลา (Guatemala) 

เมืองซึ่งแห่งหนึ่งคือซานคริสโตบาล เด ลาส กาซาส หรือเรียกสั้นๆ ว่าซานคริสโตบาล ถูกประกาศให้เป็นเมืองมหัศจรรย์เมื่อปี 2003 ยิ่งกว่านั้น ในปี 2010 ประธานาธิบดียกให้เป็นที่สุดแห่งเมืองพิเศษ ส่งผลให้กลายเป็นเมืองซึ่งนักท่องเที่ยวทั้งจากรัฐอื่นๆ และคนต่างชาติหลั่งไหลกันไปเยือนเพื่อชื่นชมความงดงามกันอย่างล้นหลาม

นักท่องเที่ยวบางส่วนไม่เห็นด้วย เพราะมองว่าเป็นการโฆษณาเกินจริง นั่นอาจเป็นเพราะพวกเขาตั้งความหวังไว้สูงก่อนไปเยือน วาดภาพซานคริสโตบาลเสียสูงส่งเกินควรเอง อาจรำคาญที่ต้องเบียดเสียดไปกับฝูงทัวริสต์ด้วยกันเอง โดยรู้สึกเหมือนอยู่ในสวนสนุกซึ่งทุกอย่างรังสรรค์ขึ้นมาเพื่อความบันเทิงฉาบฉวย หรืออาจเพราะว่าเขาเหล่านั้นไม่ได้ใช้เวลาสังเกตรายละเอียดเปี่ยมเสน่ห์ของเมืองได้มากพอก็เป็นได้

ซานคริสโตบาลเป็นเมืองขนาดย่อมบนภูเขา ประชากรรวมทั้งหมดแค่สองแสนเศษ ตั้งอยู่ที่ความสูงราว 2,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล อากาศดีตลอดปี ไม่ร้อนและไม่หนาวจนเกินไป เคยเป็นเมืองหลวงของรัฐเชียปาสเนิ่นนาน ก่อนที่จะย้ายเมืองหลวงไปที่ตุกส์ลา (Tuxtla) อันเป็นศูนย์กลางการเมืองการปกครองของรัฐ ณ ปัจจุบัน ทว่า ด้วยความขลังและเก๋ามากพอ ซานคริสโตบาลก็ยังคงได้รับการยอมรับกันในวงกว้างอยู่ดี ว่าเป็นศูนย์รวมทางวัฒนธรรมของรัฐชายแดนแห่งนี้ เมืองเริ่มก่อร่างสร้างเป็นหลักเป็นฐานเมื่อครั้งสเปนเข้าครองทวีปนี้เมื่อราวครึ่งศตวรรษที่แล้ว ผังเมืองออกแบบไว้เป็นอย่างดี อาคารบ้านเรือน โบสถ์เก่าแก่ และถนนยังคงเค้าเดิมไว้สูงมาก

ความประทับใจแรกเมื่อมาถึง เช้าตรู่ ขณะทุกสิ่งยังคงหลับใหล เดินช้าๆ แบกเป้ใบเขื่องไว้บนหลัง จากท่ารถไปยังบ้านพักซึ่งจองไว้ พื้นถนนปูด้วยก้อนหิน รถราสัญจรทางเดียว ทางเท้าแคบเสียจนต้องเบียดผ่านกับผู้สวนทาง อาคารสร้างติดกัน ส่วนใหญ่สูงเพียงชั้นเดียว ไม่เกินสองชั้น หลังคามุงกระเบื้องอิฐเผา ดูเก่า สวยขลัง ประตูทุกบ้านทั้งหลายยังคงปิดสนิท ประหนึ่งพยายามระแวดระวังขโมยขโจร เสียงไก่ขันดังมาแต่ไกล ตัดความเงียบงันของชั่วโมงเช้าตรู่เช่นนี้ จะว่านี่เป็นเมืองก็ไม่ใช่ หมู่บ้านก็ไม่เชิง ซานคริสโตบาลคือเมืองแบบไหนกันนะ 

ส่วนตัวแล้ว ผมเชื่อว่าสถานที่ทุกแห่ง ไม่ว่าจะดูดีหรือแย่แค่ไหนก็ตาม ย่อมมี ‘ของ’ มากเพียงพอที่จะมอบให้แก่ใครก็ตามแต่ที่ไปเยือน นั่นรวมถึงซานคริสโตบาล ซึ่งเป็นทั้งเมืองที่มีคนรักและเกลียดด้วยเหตุผลแตกต่างกันออกไป เช่นนั้นแล้ว เรามาทำการสำรวจเมืองนี้กันดีไหม ดูซิว่าเมืองนี้มีอะไรหยิบยื่นให้รื่นรมย์ชื่นชมและเรียนรู้ได้บ้าง

ส่วนใหญ่เรามักตั้งต้นสำรวจเมืองกัน ณ สถานที่พัก ผมพักในห้องรวมของโฮสเทลราคาย่อมเยา แขกเข้าพักส่วนใหญ่อยู่กันเพียงวันสองวันก็เดินทางต่อไปยังเมืองอื่น ผมพักที่นี่หนึ่งสัปดาห์ เพราะต้องการซึมซับความเป็นซานคริสโตบาลให้ได้ระดับหนึ่ง ในโฮสเทลยังมีคนอยู่ยาวนานกว่าผมอีกสองสามคนด้วย พวกเรามักพบกันเวลาเช้าเมื่อตื่นนอนมาต้มน้ำเพื่อชงกาแฟและทำอาหารเช้าทาน คุยกันสัพเพเหระบ้างพอเป็นกระสาย ไม่ก็แลกเปลี่ยนความเห็นเรื่องต่างๆ ยามขึ้นไปนอนเปลบนดาดฟ้าบ้าง โดยต่างคนต่างรู้ ‘ขอบเขต’ การพบปะสังสรรค์ ไม่ห่างเหินจนน่าเกลียด ขณะเดียวกัน ก็ไม่พยายามพัวพันก้าวก่ายจนเกินงามด้วย

ผ่านพบ ไม่จำเป็นต้องผูกพัน นั่นอาจเป็นนิยามของนักเดินทาง ได้รู้จักกันแค่ระดับหนึ่ง ไม่ต้องผูกชีวิตติดกัน ดีกว่า (การพยายาม) ลึกซึ้งตอกติดกับใครสักคนหรือใครหลายคนเป็นไหนๆ คนรอนแรมผู้เลือกโลกกว้างเป็นบ้านเห็นว่าอิสระและความยืดหยุ่นมีความหมายและสำคัญมากกว่านั่นเอง

ถนนคนเดินสองสายตัดกัน ผ่าใจกลางเมือง คือ Real de Guadalupe กับ 20 de Noviembre ความหนาแน่นของนักท่องเที่ยวหนาแน่นมากที่สุด เดินกันขวักไขว่ พนักงานร้านอาหารยื่นเมนูแนะนำชักชวนคนเข้าร้าน วนิพกบรรเลงดนตรีแลกเศษเงิน บรรดาพ่อค้าแม่ขายงัดทักษะธุรกิจขายตรงมาใช้กัน ตลาดขายงานศิลปะและงานทำมือมีทั้งแบบเป็นหลักแหล่งและตลาดนัดตอนค่ำหน้าโบสถ์กลางเมือง ใครชอบช้อปปิ้งสนุกสนานกับการได้ละลายทรัพย์เล่นแน่นอน มีจุดชมวิวอย่างน้อยสองแห่งอยู่คนละฝั่งเมือง เดินเล่นขึ้นไปตามขั้นบันไดเพลินดี ข้างบนนั่นมีโบสถ์ด้วย เวลาค่ำคืนมีผับบาร์สำหรับคนชอบปาร์ตี้กินดื่ม ซานคริสโตบาลมีแทบทุกอย่างพร้อมสรรพให้นักท่องเที่ยวได้เสพ 

รัฐเชียปาสขึ้นชื่อเรื่องกาแฟกับโกโก้ สามารถผลิตกาแฟได้มากกว่ารัฐอื่นๆ โกโก้ซึ่งนำผลสุกมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ช็อกโกแลต เป็นทั้งเครื่องดื่มและขนมหวานนั้นได้รับความนิยมมาตั้งแต่ยุคโบราณเมื่ออารยธรรมมายารุ่งเรืองแล้ว เมืองนี้คือสวรรค์ของคนที่ชื่นชอบสองอย่างนี้ล่ะ เพราะมีร้านกาแฟและช็อกโกแลตซึ่งเน้นคุณภาพมากมายให้ไปเยือนไปชิม  

ตลาดสดถือเป็นพิพิธภัณฑ์มีชีวิต เพราะเห็นวิถี จริต วัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นการแต่งกาย อาหารการกิน พืชผักผลไม้ สินค้าสารพัน หลายอย่างเห็นแล้วแปลกใจ เช่น สมุนไพรตากแห้ง มีทั้งเปลือกไม้ ใบ ดอก รากไม้ ผลไม้หลายอย่างมีเหมือนทางฝั่งเอเชีย เช่น เงาะ แม้กระทั่งน้อยหน่าและละมุดก็มีด้วย ยอดและดอกฟักทอง หรือฝักกระถินอ่อนคนก็นิยมรับประทานกัน ในขณะที่พริก ถั่ว พืชตระกูลฟัก และข้าวโพดนั้นหลากหลายพันธุ์กว่าที่เราปลูกกันในไทยแน่นอน คนที่นี่ผูกพันกับพืชผักดังกล่าวเหล่านี้ เหมือนคนไทยและข้าวเป็นสิ่งที่ขาดจากกันไม่ได้นั่นเอง 

คนท้องถิ่นหลักของที่นี่คือชาวมายา แต่ก็แยกย่อยไปอีกมากมายหลายชนเผ่า ซึ่งมีภาษาและเครื่องแต่งกายแตกต่างกัน อย่างในเมืองซานคริสโตบาลและบริเวณโดยรอบนั้นเป็นคน Tzotzil และ Tzeltal เสื้อผ้าอาภรณ์ฉูดฉาดบาดตา สร้างสีสันให้เมืองมากโข

โบสถ์เก่าแก่ที่หมู่บ้านชามูลา (Chamula) เป็นอีกแห่งที่ไม่ควรพลาด อยู่ห่างจากซานคริสโตบาลประมาณ 10 กิโลเมตร นั่งรถตู้โดยสารแป๊บเดียวก็ถึง ความพิเศษของที่นี่ คือการผสมผสานความเชื่อแบบคริสต์คาทอลิกเข้ากับศาสนาดั้งเดิม ที่นี่น่าจะเป็นศาสนสถานแห่งเดียวในประเทศนี้ที่เก็บค่าเข้าชมและมีกฎระเบียบต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เจ้าหน้าที่เฝ้าอยู่หน้าโบสถ์บอกทุกคนไม่ให้ถ่ายรูปหรือคลิปใดๆ ซึ่งก็ดูจะสมเหตุสมผลอยู่ ปริมาณคนไปเยือนมาก การเคารพสถานที่จึงเป็นสิ่งที่พึงกระทำ

เมื่อเข้าไปข้างใน เหมือนหลุดเข้าไปอีกโลกหนึ่ง เพราะไม่มีแสงสังเคราะห์ มีเพียงแสงธรรมชาติลอดเข้ามาจากหน้าต่าง กับแสงเทียนซึ่งชาวบ้านจุด ชาวบ้านมาทำพิธีอุ่นหนาฝาคั่ง ส่วนใหญ่มากันทั้งครอบครัว แยกไปมุมของตัวเอง ไม่มีเก้าอี้ยาวเหมือนโบสถ์ทั่วไป พวกเขาปูพื้นด้วยใบสนสด ต่างวางเทียนเรียงกับพื้นหลายแถว เมื่อเริ่มจุดเทียน ผู้เฒ่าประจำครอบครัวเริ่มสวดมนต์ด้วยภาษาท้องถิ่น เทเหล้าและเครื่องดื่มลงจอกแล้วราดลงไปตามช่องว่างในแถวเทียน นำไข่และผักไปเซ่นไหว้ด้วย คล้ายพิธีกรรมเก่าแก่ แต่มาทำกันในโบสถ์ จึงเป็นสิ่งที่น่าสนใจมากเมื่อได้เห็นด้วยตาตัวเอง   

ยังมีสถานที่ท่องเที่ยวในละแวกใกล้เคียงยอดฮิตอีกมาก ทั้งโตรกผา น้ำตก ถ้ำ และโบราณสถานมายาอย่างพีระมิดที่ปาเลงเก (Palenque) บริษัททัวร์ต่างๆ ในเมืองนี้สามารถจัดทริปได้ทุกประเภทตามความต้องการของลูกค้า หรือถ้าไม่ชอบติดสอยห้อยตามกับใครก็สามารถเช่าจักรยานหรือมอเตอร์ไซค์แล้วจัดทริปตามความพอใจก็ได้

ถ้ามาเที่ยวที่นี่แล้วก็อยู่ให้นานหน่อย อย่ารีบมารีบไปนะ เพราะซานคริสโตบาลนั้นพิเศษจริงๆ

The post ซานคริสโตบาล เมืองท่องเที่ยวที่ยังรักษาวัฒนธรรมของชนเผ่ามายาได้จนถึงปัจจุบัน appeared first on a day magazine.

(Tori Murden)

1

เพื่อนนักข่าวชาวสโลวาเกียและสามีชาวเม็กซิกัน พบกันคราวผมขายกาแฟริมทางในตัวเมืองเชียงใหม่ จากนั้นไม่ได้เจอกันอีกเลยนานหลายปี จนกระทั่งผมไปถึงเมืองวาฮากา (Oaxaca city) ทั้งสองย้ายถิ่นฐานมาปักหลักที่นี่ (พวกเขาพบรักกันที่เชียงใหม่) ได้พบกันอีกนับเป็นเรื่องน่ายินดี มากกว่านั้น พวกเขายังเป็นสะพานเชื่อม ให้ผมได้มีโอกาสรู้จักชาวสวนกาแฟครอบครัวหนึ่งอีกด้วย

ครอบครัวของลูซิโอ ฮีเมเนซ (Lucio Jimenez) อาศัยอยู่ที่หมู่บ้านซานติอาโกอาติทลัน (Santiago Atitlan) เช็คจากแผนที่กูเกิลแล้วตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของวาฮากาและห่างออกไปราวร้อยห้าสิบกิโลเมตร ไกลปืนเที่ยง ติดต่อทางโทรศัพท์กับลูซิโอไม่ได้ การส่งข้อความก็มีข้อจำกัดมากเช่นกัน วิธีง่ายสุดคือเหมาแท็กซี่ไป แต่ผมไม่มีปัญญาจ่ายแพง จึงต้องหาวิธีซึ่งสอดรับกับงบประมาณตัวเอง ไม่รู้แน่ชัดว่าจะต้องจับรถโดยสารสายไหนบ้างและต้องเปลี่ยนรถกี่ต่อจึงจะไปถึงจุดหมายนั้นได้ ในเมื่อตั้งใจมั่นเหมาะ แรงจูงใจหลักคือการไปสำรวจแหล่งกาแฟในดงดอยแห่งประเทศเม็กซิโก แม้โจทย์รอบนี้ดูจะยากในที ก็จะพยายาม ไปถึงหรือไม่นั้นไม่ได้สำคัญที่สุด สำคัญกว่าคือการลงมือทำ โดยมีเจ้าความไม่รู้ว่าจะไปเจออะไรระหว่างทางบ้างเป็นสีสัน เพราะรู้สึกว่าจะได้ผจญภัย

เส้นทางซึ่งอยู่นอกหมุดหมายท่องเที่ยวปกติ ไม่ได้ระบุในคู่มือเดินทางใดๆ ย่อมไปยากกว่า แต่บางครั้ง ความสนุกของการเดินทางไม่ได้อยู่แค่เฉพาะการไปถึงปลายทางเท่านั้น ทว่าคือสิ่งละอันพันละน้อยที่พบเจอขณะกำลังเดินทางอยู่ด้วยเช่นกัน

เช็คเอาท์ออกจากโฮสเทล เดินแบกเป้ใบหนักไปยังถนนใหญ่ ยืนรอที่ป้ายรถเมล์ ดูป้ายแท็กซี่ที่ไปเมืองมิทลา (Mitla) รู้ว่าแท็กซี่ประเภทนี้ไม่ต้องเหมา จ่ายแค่ส่วนของเรา ซึ่งแพงกว่าการโดยสารรถตู้หรือรถเมล์หน่อยนึง ต่อแรกไม่ค่อยยาก เพราะเมืองนี้ขึ้นชื่อเรื่องโบราณสถานสำคัญ นักท่องเที่ยวไปเที่ยวกันเยอะอยู่แล้ว ใช้เวลาราวครึ่งชั่วโมงก็ลงรถแล้วจ่าย รอแท็กซี่คันต่อไป ขยายดูแผนที่ในมือถือแล้วเห็นว่าเมืองต่อไปที่เป็นไปได้มากที่สุดคืออายุทลา (Ayutla) รอเป็นชั่วโมงจึงได้นั่งเบียดไปกับผู้โดยสารคนอื่น ถนนไต่ระดับสูงขึ้นเรื่อย ๆ ผ่านภูมิประเทศแห้งแล้ง จนกระทั่งที่สองพันเมตรขึ้นไป จึงเปลี่ยนเป็นป่าเขียวครึ้ม ไม่น่าเชื่อว่าเพียงแค่ชั่วโมงเดียวบนรถ ภูมิประเทศจะเปลี่ยนไปได้มากขนาดนี้

ระยะทางจากอายุทลาไปยังซานติอาโกอาติทลันนั้นราวห้าสิบกิโลเมตร ณ จุดนี้งงเป็นไก่ตาแตก เพราะไม่ได้มีรถโดยสารใด ๆไปยังหมู่บ้านแห่งนี้ ถามชาวบ้านแถวนั้น เขาบอกให้โบกรถและถามคนขับเอา บ้างโบ้ยให้ไปถามแท็กซี่จอดเรียงรายย่านกลางเมือง งมโข่งอยู่สองสามชั่วโมง ตัดสินใจนั่งรถตู้อีกต่อ เพื่อไปลงที่ปากทาง นั่นหมายความว่ายังเหลือระยะทางเบ็ดเสร็จอีก (ตั้ง) สามสิบกิโลเมตร

แล้วจะทำยังไงต่อ มันไม่ได้ใกล้ขนาดจะเดินถึงได้อย่างง่ายดาย เช็ครายละเอียด ต้องเดินขึ้นเขา จุดสูงสุดของเส้นทางเกือบสามพันเมตรจากระดับน้ำทะเล แล้วจึงจะได้ลงไปสู่หมู่บ้านเป้าหมาย แต่ในเมื่อไม่ได้ทางเลือกอื่นหลงเหลือ ก็จำเป็นต้องใช้วิธีเดิน โดยหวังไว้ลึกๆ ว่าจะได้อาศัยโบกรถไปกับคนที่ผ่านไปบ้าง ขึ้นเขาอย่างเนิบช้า หอบเหนื่อย และเหงื่อผุดเม็ดไปได้สักสามกิโลเมตร รถเก๋งเก่ากำลังจะผ่าน โบกและขอไปด้วย สื่อสารกันไม่ค่อยรู้เรื่อง ระดับความชำนาญภาษาสเปนยิ่งกว่าเด็กหัดพูด เป็นปัญหาอยู่บ้าง อาศัยถูไถโบ้ยใบ้ก็ไปได้ในที่สุด รถเก๋งคันดังกล่าวปล่อยผมลงที่ทางแยกเลยจุดสูงสุดของเส้นทาง เพราะเขาจะต้องเลี้ยวซ้ายเข้าหมู่บ้านตัวเองแล้ว

เดินต่อไปเพียงลำพัง ผ่านป่าต้นน้ำอุดมสมบูรณ์ อากาศหนาวสัมผัสผิวกาย เป้เริ่มรั้งบ่ากดแผ่นหลัง นานเข้าความเจ็บปวดทวีคูณ ฝ่าเท้าก็ไม่ยินดีด้วยกับสภาพถนนลูกรังแบบนี้ ยังเหลืออีกสิบกว่ากิโลเมตร ย่ำค่ำแบบนี้ไปไม่ถึงแน่นอน จำเป็นต้องหามุมหลบกางเต็นท์นอนในไร่ข้าวโพดใครสักคน กลางคืนมาพร้อมกับฝนกระหน่ำและฟ้าแลบฟ้าร้อง แต่คนจรหลับใหลสนิทได้ด้วยความอ่อนเพลีย

2

ราวสิบโมงเช้าของวันถัดไปจึงไปถึงซานติอาโกอาติทลัน สัมผัสแรกคือเป็นหมู่บ้านเจริญกว่าที่คิดเยอะ ทั้งหมดราวสามร้อยหลังคาเรือน ทุกคนในชุมชนรู้จักกันทั่วถึง แค่บอกว่าต้องการไปบ้านของลูซิโอ ชาวบ้านเขาก็ยิ้มแย้ม กระตือรือร้นช่วยชี้ทางพร้อมพาไป จนได้พบกับชายวัยสามสิบปลาย ดูเขาไม่ได้แปลกใจ อาจจะเพราะเพื่อนได้ส่งข้อความไปให้เขาแล้ว ว่าอาจจะมีคนแปลกถิ่นไปเยือน

ภายในห้องครัวซึ่งยังคงใช้เตาฟืน ภรรยาของลูซิโอทำหน้าที่แม่บ้าน หุงหาอาหารเสิร์ฟทุกคนในบ้าน ซึ่งประกอบด้วยพ่อตาแม่ยายอายุแปดสิบ ลูกสาวรุ่นและลูกชายวัยแปดขวบ ผมเป็นแขกเหรื่อพลัดหลงมาก็ได้รับการต้อนรับและปฏิบัติเฉกเช่นสมาชิกในครอบครัวด้วย ผัดไข่ใส่แตงและมะเขือเทศ แกงถั่ว ชี้ส แป้งตอร์ติยา เสิร์ฟพร้อมซุปเนื้อวัวตากแห้ง กาแฟร้อนจากสวนของพวกเขา ผมแซวว่าเป็นสตาร์บัคส์ของชาวมิเฮ ทุกคนหัวเราะร่าไปกับมุกจืด ๆนั้น

ชนเผ่ามิเฮ (Mixe People) เป็นหนึ่งในชาติพันธุ์ของประเทศเม็กซิโก นิยมอาศัยกันอยู่บนพื้นที่ภูเขาสูง ยังคงรักษาภาษาและวิถีไว้อย่างค่อนข้างเหนียวแน่น วันที่ผมไปถึงเป็นวันสุดท้ายของงานเฉลิมฉลองนักบุญประจำหมู่บ้านประจำปี จัดขึ้นห้าวัน แต่ละวันกิจกรรมแตกต่างกันไป อย่างเมื่อวานเห็นบอกว่าเป็นวันชนวัว วันนี้เป็นวันแข่งบาสเก็ตบอล ทุกคนต้องร่วมกิจกรรมและช่วยงานในฐานะเป็นสมาชิกของหมู่บ้าน ดังนั้น ทั้งลูซิโอ ภรรยาของเขา ลูกสาว และลูกชายล้วนต้องมีส่วนด้วย ผมก็เลยได้ร่วมชมการแข่งขันกับเขาโดยไม่ได้คาดคิด มีทีมหลากหลายมาจากหลายหมู่บ้านข้างเคียงร่วมประชันขันแข่งกัน ในขณะที่วงดุริยางค์สี่วงจากสี่ชุมชนก็ร่วมทำหน้าที่บรรเลงดนตรีสลับกัน ถือว่าเป็นกองเชียร์ เพิ่มสีสันให้กับการแข่งขัน วัฒนธรรมของที่นี่แตกต่าง ไม่ได้มีทีมเชียร์ลีดเดอร์คอยกำกับกองเชียร์ให้ปรบมือร้องเพลงให้พร้อมเพรียง แต่เขาใช้วงดนตรีซึ่งเน้นเครื่องตีและเป่าเป็นหลักในการเชียร์กีฬา

แม้จะสนุกตื่นเต้นไปกับบาสเก็ตบอล แต่ผมไม่อาจะนั่งบนอัฒจันทร์ได้ทั้งวัน อีกอย่าง ผมไม่ได้จะมาอยู่ที่นี่นานเป็นสัปดาห์ ดังนั้น จึงเอาเวลาช่วงบ่ายเดินเล่นสำรวจบริเวณโดยรอบหมู่บ้าน บ้านเรือนปลูกสร้างลดหลั่นไปตามเนินในหุบซึ่งตั้งอยู่ที่ความสูงพันห้าร้อยเมตรจากระดับน้ำทะเล บ้านส่วนใหญ่สร้างด้วยอิฐและปูน มีบางส่วนยังคงเป็นบ้านดิน หลายครอบครัวมีสวนผักหลังบ้าน แปลงปลูกกาแฟกระจายอยู่โดยรอบ ทั้งแบบปล่อยปละละเลย และสวนที่เจ้าของดูแลเป็นอย่างดีก็มี ไก่และไก่งวงแสนเชื่องไม่แสดงอาการตระหนกเมื่อคนแปลกหน้าเดินผ่านหน้าบ้านพวกมัน หมาซึ่งจะต้องทำหน้าที่เฝ้าบ้านก็ชินกับผู้คนเดินผ่านไปมาจนไม่เห่าไล่เช่นกัน ซึ่งถ้ามองอีกมุม แสดงให้เห็นว่าที่นี่มีความปลอดภัยสูงมากนั่นเอง

พื้นที่เพาะปลูกใกล้ชุมชนส่วนใหญ่เป็นไร่ถาวร ในขณะห่างออกไปเป็นไร่หมุนเวียน ชาวดอยที่นี่ไม่ได้ปลูกข้าวไร่เฉกเช่นชาวปวากะญอทางภาคเหนือของไทย แต่ถางพื้นที่ปลูกข้าวโพดซึ่งเป็นพืชหลักในการดำรงชีพมาตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์ ชนิดพืชพันธุ์แตกต่าง ทว่าวิถีกสิกรรมดอยกลับคล้ายคลึงกันมาก ราวกับเคยถ่ายทอดแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ข้ามทวีปกันมาในรุ่นบรรพชน

เช้าวันถัดไป หลังไปเดินเล่นที่ตลาดเช้า กลับมากินข้าวเช้า เสร็จนั่งซ้อนมอเตอร์ไซค์ไปยังสวนกาแฟของลูซิโอซึ่งมีอยู่ทั้งหมดห้าแปลงด้วยกัน ส่วนหนึ่งเพราะพี่ชายคนหนึ่งย้ายไปทำงานในตัววาฮากา จึงยกให้เขาดูแลแทน เขาเป็นลูกคนสุดท้อง รับหน้าที่ดูแลพ่อแม่แก่ชรา อีกทั้งเจ้าตัวยังชื่นชอบชีวิตชนบทและทำการเกษตรเป็นทุนเดิม จึงไม่เห็นว่าจำเป็นต้องดิ้นรนเช่นคนหนุ่มสาวไปขายแรงงานในเมือง พวกผู้ชายหลายคนในหมู่บ้านข้ามชายแดนโดยปราศจากเอกสารถูกต้องเพื่อหางานทำที่สหรัฐอเมริกา ลูซิโอหัวก้าวหน้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งความคิดด้านการทำกาแฟ นอกจากปลูกอาราบิก้าแยกสายพันธุ์อย่างเป็นระบบแล้ว เขายังเริ่มต้นเพาะต้นกล้ากาแฟทั้งหมดยี่สิบเจ็ดสายพันธุ์ เพื่อทดลองว่าพันธุ์ไหนบ้างที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่แถบนี้ แววตาเป็นประกายเปี่ยมความหวังขณะบอกเล่าสิ่งที่ตนเองหลงใหล ผมเดินตาม รับฟังสิ่งที่เขาทุ่มเทกระทำด้วยความทึ่ง

ก่อนจากลากันเพื่อกลับสู่เมืองใหญ่ ภรรยาของลูซิโอห่อแผ่นแป้งตอร์ติยากับน้ำพริกไว้ให้กินระหว่างทาง ส่วนลูซิโอให้กาแฟคั่วบดสองถุง กับเมล็ดพันธุ์กาแฟอีกบางส่วน เผื่อผมจะกลับทดลองเพาะแล้วปลูกบนดอยที่ไทย ไม่แน่ กาแฟของลูซิโอก็อาจจะชอบดินฟ้าอากาศที่ไทยด้วยเช่นกัน ใครจะไปรู้

The post รอนแรมลัดเลาะสู่ Santiago Atitlan แหล่งปลูกกาแฟสำคัญในเม็กซิโก appeared first on a day magazine.

(Hone Tuwhare, Deep River Talk: Collected Poems)

1

พวกเราบังเอิญพบกัน โดยสารรถสองแถวคันเดียวกัน ผมเพิ่งเสร็จจากไปเยือนไร่กาแฟแห่งหนึ่งในละแวกพลูมาฮีดาลโก (Pluma Hidalgo) ส่วนเอมิลิโอเพิ่งลงมาจากเมืองบนภูเขาในละแวกเดียวกัน เพื่อมุ่งหน้าสู่หมู่บ้านชายทะเล

เขาใช้เวลาหลายวันที่ซานโฮเซเดลปาซิฟิโก (San Jose del Pacifico) ในการสื่อสารกับเห็ด ชายหนุ่มบอกเช่นนั้น

ดูเหมือนเหตุผลในการเสพเห็ดเมาของเขาแตกต่างพอสมควรจากนักท่องเที่ยวทั่วไป เพราะขณะเห็ดออกฤทธิ์ มันเหมือนกับเหตุการณ์ซ่อนเร้นปรากฎชัด สิ่งที่เขาเคยพยายามเก็บงำไว้ รวมถึงเรื่องราวในอดีตกำลังชกเขาเข้าที่ใบหน้าอย่างเต็มเหนี่ยว เป็นการเผชิญหน้ากับความเป็นจริงที่เจ็บปวด

นั่นไม่ใช่ความมึนเมาอันรื่นรมย์พึงประสงค์เลยแม้แต่น้อย แต่ผลลัพธ์ก็คือ เขาได้ชำระล้างบางสิ่งบางอย่างออกไป และนั่นเป็น “จุดเริ่มต้น” ของการก้าวต่อไป ใช้ชีวิตบนโลกอันแสนซับซ้อนใบนี้

อันที่จริง ชนพื้นเมืองในรัฐวาฮากา (Oaxaca State) รู้จักคุณสมบัติของเห็ดเมากันมานานแล้ว หมอพื้นบ้านใช้สมุนไพรหลากชนิดกันมาแต่โบร่ำโบราณ รวมถึงเห็ดบางชนิดก็นำมาใช้รักษาอาการเจ็บป่วยให้แก่คนในชุมชน เป็นการผสมผสานทั้งพิธีกรรมเข้าด้วยกันกับยาจากป่า การเยียวยาแบบองค์รวม หมายถึงจัดการกับปัญหาทางกายและใจไปพร้อมๆ กัน มาเรีย ซาบินา (Maria Sabina) คือหนึ่งในหมอซึ่งเป็นที่รู้จักกันในวงกว้าง รูปภาพหญิงมีอายุกำลังคาบบุหรี่จากใบยาสูบมวนเองพ่นควันโขมงมักปรากฎตามสถานที่ท่องเที่ยวหรือโฮสเทล กลายเป็นไอคอนสำคัญ คนทั่วโลกแห่แหนกันไปยังหมู่บ้านของเธอเพื่อรับการรักษาจนกลายเป็นกระแส แน่นอน นักท่องเที่ยวจำนวนมากนิยมเสพของมึนเมาและสารเสพติดฉวยโอกาสนี้ ใช้เห็ดด้วยจุดประสงค์เดียวกับการดื่มเหล้า สูบกัญชา หรือการฉีดยาเข้าเส้น

ครึ่งชั่วโมงให้หลัง สองแถวไปถึงหมู่บ้านมาซุนเต (Mazunte) ผู้โดยสารทุกคนลงจากรถ พวกเราต่างบอกลาและอวยชัยให้พรแก่กัน ชายหนุ่มแบกเป้ใบเขื่องขึ้นหลัง เพื่อไปยังที่พักที่เขาจองไว้ ส่วนผมยังคงต้องจับรถอีกต่อ ตั้งใจไปหาที่พักแรมริมหาดที่หมู่บ้านซิโปลิเต (Zipolite) ซึ่งอยู่ห่างออกไปเพียงราวห้ากิโลเมตร

2

มนุษย์แบ็คแพ็กเกอร์ทั้งหลายมีเส้นทางท่องเที่ยวจำเพาะของพวกเขาเอง บอกต่อกันปากต่อปาก กลายเป็นสถานที่หรือเมืองคลาสสิก คู่มือท่องเที่ยว Lonely Planet ซึ่งยุคหนึ่งเคยได้รับความนิยมอย่างสูง แทบจะนับเป็นคัมภีร์นักเดินทางท่องโลก ก็ผลิตหนังสืออ้างอิงตามเส้นทางคนแบกเป้เช่นกัน จึงไม่แปลกแม้แต่น้อย หากเพื่อนใหม่คนหนึ่งหรือหลายคนเคยเจอกันที่เมืองหนึ่ง แล้วหวนมาพบกันอีกในอีกที่หนึ่ง 

ถ้าเฉพาะในรัฐวาฮากาแล้ว แหล่งท่องเที่ยวหลักๆ เห็นจะหนีไม่พ้นการไปตั้งต้นที่เมืองวาฮากา (Oaxaca City) ซึ่งอยู่บนเขา จากนั้นส่วนใหญ่มักจะมุ่งหน้าต่อไปยังเมืองริมทะเลฝั่งแปซิฟิก อย่างปวยร์โตเอสกอนดิโด (Puerto Escondido) หรือไม่ก็วาตุลโก (Huatulco) ส่วนพวกต้องการหนีความวุ่นวาย ทว่ายังมีความสะดวกสบายพร้อมสรรพ มักเลือกไปหมู่บ้านท่องเที่ยวอย่างมาซุนเต หรือซิโปลิเต บางส่วนแวะไปเที่ยวหาดไร้ผู้คนอย่างกากาลูตา (Cacaluta Beach) เพื่อตามรอยฉากหนัง road trip ในตำนานตำรับเม็กซิกันเรื่อง Y Tu Mama Tambien

แต่ก่อนไปถึงทะเล ก็มักพากันแวะที่เมืองเห็ดเมาอันเลื่องชื่ออย่างซานโฮเซเดลปาซิฟิโก ค่าที่อยู่กึ่งกลางระหว่างทาง อีกทั้งยังเอื้อต่อการรับประสบการณ์สุดแสนพิเศษจากเห็ดเมาด้วยนั่นเอง นับเป็นครึ่งทางระหว่างภูเขากับทะเลอันแสนวิเศษเสียนี่กระไร 

สำหรับซิโปลิเตแล้วมีความพิเศษมากกว่าแห่งอื่นๆ อยู่บ้าง ในฐานะที่ขึ้นชื่อว่าเป็นหาดเปลือยแห่งเดียวของประเทศเม็กซิโกซึ่งกฎหมายรับรองเมื่อปี 2016 และตั้งแต่ปีนั้นเป็นต้นมา ในช่วงกุมภาพันธ์ก็มีการจัดเทศกาลเปลือยขึ้นทุกปี ให้สาวความย้อนกลับไป จุดเริ่มต้นมาจากยุคฮิปปี้ในช่วงทศวรรษที่ 70 หมู่บ้านริมทะเลแห่งนี้เป็นแม่เหล็กดึงดูดพวกเขามาที่นี่เพราะความไม่มีอะไรนี่แหละ ชายหาดโล่ง บังกะโลสร้างด้วยวัสดุธรรมชาติ ถนนหนทางยังเป็นลูกรัง ไร้ความเจริญทางวัตถุโดยประการทั้งปวง ผ่านไปห้าสิบปี ปัจจุบันสภาพหมู่บ้านเปลี่ยนแปลงไป เจริญมากขึ้น ทว่ายังคงเค้าความบ้าน ๆและฟีลฮิปปี้ไว้สูงมากอยู่ดี

นักเล่นกระดานโต้คลื่นนิยมพิชิตคลื่นสูงที่นี่ ทั้งที่รู้ว่าโอกาสจะโดนซัดสำลักน้ำเค็มนอกฝั่งซึ่งตนเองอาจหาญต่อกรกับธรรมชาติ แต่ก็มิวายยังคงไม่ยินยอมศิโรราบต่อคลื่นแรงเหล่านั้น การเกิดเป็นมนุษย์บางครั้งก็มักจะมาพร้อมกับโจทย์ยาก ๆเช่นนี้นี่เอง

ชาวราสต้าบางกลุ่มจู่ ๆก็พากันโผล่มา สยายเต็นท์เต็มหาดกันราวกับเป็นหมู่บ้านชาวโฮมเลสริมทะเล จัดกิจกรรมอะไรต่อมิอะไรกันไปวันสองวัน ถึงเวลาก็สลายตัว คืนชายหาดให้แก่หมู่บ้านดังเดิม รถตู้โวคสวาเกนของหนุ่มสาวชาวเดรดล็อคคู่หนึ่งหลบมุมในซอย นั่นเป็นทั้งพาหนะและบ้านเคลื่อนที่ซึ่งพาพวกเขาไปยังที่ต่าง ๆ เพื่อเห็นโลกกว้าง ขณะเดียวกันก็ประกอบอาชีพถักทำเครื่องประดับขายไปด้วย ภาพคนหนุ่มสาวผมยาวชาวละตินเดินถือแผงกำไลข้อมือและสร้อย เร่ขายตามหาด คละเคล้ากันกับชาวบ้านที่เดินขายทาโคส (tacos) หรือทามาเลส (tamales) ให้แก่นักเที่ยวเป็นภาพชินตา

ชั้นเรียนโยคะ คอร์สทำสมาธิ การนวดบำบัด และเวิร์คช้อปผสมผสานจิตวิทยาเข้ากับหลักปรัชญาว่าด้วยการสร้างความสงบสุขให้แก่จิตใจเป็น “สินค้า” ขายดีในที่แบบนี้ ในขณะเดียวกันปาร์ตี้ถึงเช้าและการเสพยาทุกขนานก็พร้อมจะทำลายใครก็ตามที่หลงไปชื่นชอบมันด้วย 

3

สายๆ ของวันปกติ แดดจัดจ้า ผมมุดออกจากเต็นท์ตัวเอง เทของเหลวสีน้ำตาล เป็นกาแฟสกัดเย็นซึ่งแช่ผงกาแฟในน้ำเปล่าข้ามคืนลงไปในแก้วพลาสติก นั่งลงไปบนพื้นทราย จิบกาแฟอร่อยรสละมุน

ลมเย็นยามเช้าทำให้สดชื่นมาก คลื่นร่าเริงขยันม้วนตัวขึ้นสูง ไม่ต่ำกว่าสองเมตร แล้วพากันกระแทกตัวแรงสู่ฝั่ง คำรามกึกก้องเช่นนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย มองไปยังฉากทะเล ในกรอบสายตา เห็นครอบครัวหนึ่ง ประกอบด้วยพ่อแม่วัยสามสิบต้น ลูกชายตัวน้อยน่าจะราวห้าขวบ พวกเขาพากันเดินผ่านหน้าลานพักแรม คนพ่อถือร่มชายหาดคันเบ้อเร่อ คุณแม่เทินตุ๊กตาเป่าลมรูปเสือตัวใหญ่เท่าเสือจริงสีสันสดใสไว้บนหัว ขณะเด็กน้อยเดินตามต้อยๆ

ครอบครัวนี้เปลือยกายล่อนจ้อนคล้ายเป็นสิ่งสามัญพึงกระทำประการหนึ่ง เดินสวนผ่านคุณตาคุณยายร่างท้วมหนังพุงห้อยเผละเปลือยเปล่าอีกคู่ที่เดินเล่นจูงมือกันรับแดดยามเช้า ในขณะหญิงฝรั่งเรือนร่างสมส่วนอีกนางเสียบหูฟังก้าวย่างเหยียบทรายละเอียด ที่นี่มีผู้คนเปลือยเดินย่ำหาดทรายและลงเล่นน้ำเค็มเป็นเรื่องธรรมดา ภาพลักษณะนี้เห็นกันชินตา เป็นภาพปกติเกินกว่าจะมาตั้งคำถาม

ไม่ได้หมายความว่าทุกคนหรือประชากรหลักแก้ผ้าเดินกันโทง ๆทั่วไป น่าจะมีเพียงแค่ห้าเปอร์เซ็นต์เท่านั้นกระมังที่จัดอยู่ในกลุ่มนัก naturist หรือ nudist นักท่องเที่ยวทั่วไปและชาวบ้านจากหมู่บ้านนี้ก็ยังคงนุ่งห่มตามปกติ นักนิยมเปลือยกายไม่ได้รู้สึกประดักประเดิด ขณะที่คนใส่เสื้อผ้าก็ไม่ได้มองว่าชีเปลือยเป็นสิ่งอุจาดตาแต่อย่างใดด้วยเช่นกัน

ตามทัศนะของชาว naturist แล้ว พวกเขามีความเชื่อแรงกล้า ว่าการเปิดโอกาสให้ทุกส่วนของร่างกายได้สัมผัสสภาพแวดล้อมโดยรอบนั้น เป็นการสร้างเสริมจิตใจให้แข็งแรงได้ทางหนึ่ง

ราวเที่ยงวันของวันเดียวกัน ผมเดิน (ใส่เสื้อผ้า) ไปยังปลายาเดลอามอร์ (Playa del Amor) ซึ่งอยู่ปลายสุดด้านตะวันออก หาดนี้แยกขาดจากหาดหลักซึ่งยาวเกือบสองกิโลเมตรด้วยโขดหินสูง ต้องเดินขึ้นเนินเล็ก แล้วจึงลงไปสู่หาดอามอร์ซึ่งกว้างไม่ถึงร้อยเมตร นั่งหลบแดด สั่งเครื่องดื่มขวดเล็กจากเพิงขายของเพียงเพื่อจะได้ครอบครองมุมหลบแดดบ่าย เปิดหนังสือติดกระเป๋ามาอ่าน พลางสายตากวาดไปด้วยบ้าง เห็นและได้ยินเสียงสามีภรรยาคู่เมื่อเช้าหัวเราะร้องร่า หญิงทำหน้าที่ผลักตุ๊กตาเสือยักษ์ออกสู่ทะเล สามีนั่งเปลือยกายบนตัวเสือโดนคลื่นพัด คลื่นแรงซัดเข้าฝั่ง ซัดโครมจนเสือพลิกคว่ำ สามีตกจากหลังเสือ ภรรยากรีดร้อง ไม่ใช่เพราะเห็นว่าอันตราย แต่เพราะสนุกสนานราวกับได้กลับไปเป็นเด็กน้อยเช่นลูกชายอีกครั้ง ผมหัวเราะออกมาดังๆ ด้วยความขบขัน คนข้างเคียงก็พากันหัวเราะด้วยเช่นกัน ครอบครัวนี้ทำให้ผมมองความเปลือยเปล่าด้วยมุมมองที่แตกต่าง เปลือย หาใช่อนาจารแต่อย่างใดไม่ 

ย่ำค่ำ บรรยากาศผ่อนคลายกว่าทุกช่วงของวัน ใครต่อใครพากันออกมาสูดอากาศบริสุทธิ์ริมหาด ร้านอาหาร ผับ บาร์เปิด แสงไฟและเสียงเพลงดึงดูดผู้คน คลื่นยังคงซัดแรงเช่นเดิม และราตรียังคงยาวนานเกินกว่าจะรีบกลับไปมุดเต็นท์นอน แม้จะรู้ว่าในที่สุดจะต้องพ่ายแพ้ ไม่อาจยืนหยัดผ่านค่ำคืนได้นานและนิรันดร์กาลเฉกเช่นทะเล แต่การได้เตร็ดเตร่ไปตามชายหาดในเวลาเช่นนี้นับเป็นความรื่นรมย์มากยิ่ง

The post Zipolite ชายหาดว่างเปล่าที่กลายเป็นจุดกำเนิดวัฒนธรรมฮิปปี้ในประเทศเม็กซิโก appeared first on a day magazine.

เป็นเสียงที่ปลุกฉันขึ้นจากภวังค์ในเวลา 7 โมงเช้า ฉันสะลึมสะลือรัดเข็มขัด พร้อมชะโงกหน้า มองไปที่หน้าต่างเครื่องบินที่กําลังจะลงจอดในไม่ช้า

อยู่ๆ หัวใจก็เต้นรัว นี่สินะความรู้สึกตื่นเต้นกระฉับกระเฉงจากการได้ออกเดินทาง มันกลับมาแล้ว หลังจากการแพร่ระบาดของ Covid-19 อยู่นานหลายปี ฉันนอนอยู่บ้านจนกระเป๋าเดินทางฝุ่นจับ ล้อหลุด รองเท้าคู่โปรดก็พานพื้นเสื่อม เหมือนมาย้ำเตือนว่า เวลาผ่านไปทุกวัน หากอยากจะทําอะไรก็จงรีบทําเถอะนะ เพราะวันคืนผ่านแล้วผ่านเลยไม่อาจย้อนกลับ

ฉันคิดถึงความรู้สึกตอนเดินทางจะแย่ จากชีวิตที่เคยเล็งปฏิทินทุกวันหยุดยาว งานอดิเรกคือการส่องหาตั๋วถูก และใช้เวลาว่างส่วนใหญ่ในชีวิตกับการวางแผนการท่องเที่ยว ถ้าหากฉันไม่ได้ตัดสินใจฆ่าเวลาด้วยการลงเรียนปริญญาเอกที่สถาบันแห่งหนึ่ง ป่านนี้ฉันอาจจะไม่ได้ตายเพราะโควิด แต่ถูกความเซ็งเศร้าฆ่าตายเอาได้ เพราะหัวใจที่เต้นแบบไม่มีเหตุผล สักวันมันอาจจะหยุดเต้นเพราะหมดความจําเป็นก็ได้นะ

เครื่องบินลงจอดเรียบร้อยเมื่อฉันอ่านมาถึงหน้านี้ของหนังสือ Ludwig II A Different King of King พอดี

“When the two of us are no longer, our work will still serve as shining example to posterity, an example that will delight for centuries to come, and hearts will be kindled in admiration of Art, Art that come from God, Art that lives forever”

Ludwig II to Richard Wagner on 4 August 1865

บางทีนะ ฉันคิดว่า king Ludwig II เอง ก็คงมีมุมอ่อนไหวลึกๆ ในจิตใจกับบางผู้คน และมีความศรัทธาในศิลปะเกินกว่าที่ใครในยุคนั้นจะเข้าใจก็เป็นได้

สมัยเด็กๆ ฉันหลงรักวิชาประวัติศาสตร์มาก เคยร่ำเรียนมาว่า สมัยศตวรรษที่ 19 ราชอาณาจักรบาวาเรีย (Kingdom of Bavaria) มีกษัตริย์ที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีสภาวะทางจิตไม่ปกติ หนึ่งในนั้นคือ ลุดวิกที่ 2 (Ludwig II) เจ้าของปราสาทนอยชวานสไตน์อันโด่งดัง (ต้นแบบของปราสาทดิสนีย์) ผู้เติบโตมากับบรรดาคนรับใช้ในราชวงศ์ ผู้เกิดมาพร้อมทรัพย์สินมากมายของราชอาณาจักรบาวาเรีย แต่ปราศจากความรักความอบอุ่นจากการใกล้ชิดพ่อแม่

มกุฏราชกุมารลุดวิกขึ้นครองราชย์เมื่ออายุเพียงแค่ 19 ปี ฉันอดนึกถึงตัวเองไม่ได้ ในช่วงอายุ19 ปี ฉันยังเรียนไม่จบระดับอุดมศึกษา แต่ลุดวิกที่ 2 ผู้หลงใหลในงานศิลปะและใช้เงินของตัวเอง หมดไปกับการทุ่มเทสร้างปราสาท จนสุดท้ายถูกปลดออกจากการเป็นกษัตริย์เพราะเหตุว่าสุรุ่ยสุร่าย ไม่ทํางานทําการนอกจากเผาผลาญงบไปกับการสร้างปราสาท

น่าสงสารนะ ฉันเดินดูบรรดาสมบัติของราชวงศ์บาวาเรียมากมายที่ museum ของเมืองมิวนิก ทําไมนะ การถือกําเนิดมาพร้อมสมบัติมากมายขนาดนี้ กลับไม่สามารถซื้อความสุขหรือแม้แต่ฐานันดรของผู้สืบราชวงศ์ได้ ถ้าอย่างนั้นแล้ว แท้จริงคนเราควรจะรวยไปเพื่อใคร หรือเพื่ออะไรกันแน่นะ

ที่ร้ายยิ่งกว่าคือ ก่อนหน้านั้น ในปี 1872 ออตโต น้องชายของลุดวิก เคยถูกวินิจฉัยมาก่อนแล้วว่ามีอาการผิดปกติทางจิต จนในที่สุดมีคําสั่งจากแพทย์วินิจฉัยให้ออตโตต้องถูกกักบริเวณอยู่ในวังตามลําพัง

จะออตโตผู้น่าสงสาร หรือลุดวิกเองก็ตาม ฉันคิดว่าบางทีประวัติศาสตร์ก็ตกเป็นเครื่องมือทางการเมืองของคนบางกลุ่ม มีนักประวัติศาสตร์ยุคใหม่บางคนเชื่อว่า การวินิจฉัยและการรักษาที่มีต่อทั้งลุดวิกและออตโตนั้น เกิดขึ้นโดยมีแรงขับเคลื่อนทางการเมืองอยู่เบื้องหลัง

ลุดวิกที่รู้กันดีว่าว่ายน้ําเก่งยิ่งนัก กลับถูกพบจมน้ําอยู่ริมทะเลสาบใกล้ปราสาท แต่จะเพราะเหตุลึกลับใดๆ ของการเสียชีวิตของกษัตริย์หนุ่มก็ตาม หรืออาการผิดปกติทางจิตจะเป็นเรื่องจริงหรือไม่ก็ตาม ปราสาทนอยชวานสไตน์ที่ฉันได้สัมผัสแห่งนี้กลับมีเสน่ห์อย่างประหลาดในการดึงดูดผู้คนจากทั่วสารทิศรอบโลกให้มาเยี่ยมชมความงาม และก่อให้เกิดแรงบันดาลใจทางศิลปะสําหรับใครหลายคน รวมถึงฉันเองด้วย

ปราสาทและเรื่องราวเจ้าของปราสาทยังฝังอยู่ในใจอีกสักพัก การจะ move on ไปหาสิ่งใหม่ ทําได้ไม่ง่ายนัก แต่เพราะชีวิตไม่อาจหยุดอยู่กับที่ในทุกขณะที่นาฬิกาไม่เคยหยุดเดิน ฉันจึง move on เดินกําตั๋ว 9 ยูโรในมือเพื่อเตรียมออกเดินทางสู่จุดหมายปลายทางต่อไป

ฉันจับรถไฟเดินทางต่อไปยังพระราชวังนึมเฟนบวร์ก ที่ซึ่งเป็นของพระราชวงศ์บาวาเรียมาก่อนอยู่แล้วมากกว่า 200 ปี ข้อดีของพระราชวังนี้คือ สามารถถ่ายรูปพระราชวังทั้งภายใน ภายนอก รวมถึงพิพิธภัณฑ์พระราชวังต่างๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับพระมหากษัตริย์แห่งบาวาเรียด้วย ซึ่งแตกต่างจากปราสาทนอยชวานสไตน์ที่ถ่ายรูปได้เพียงภายนอกเท่านั้น

ด้วยข้อดีของเจ้าตั๋ว 9 ยูโรที่พาฉันตะลอนได้ทั่วเยอรมนีในราคาเหมือนเที่ยวแถวนครปฐม ขอเล่านิดว่าตั๋วนี้ออกใช้ชั่วคราวโดยการรถไฟของประเทศเยอรมนี เพื่อเหตุผลในการช่วยเหลือลดค่าครองชีพของประชาชนช่วงเดือน มิ.ย. – ส.ค. 65 นี้ ทําให้นักเดินทางพเนจรอย่างฉันเลยพลอยได้อานิสงส์เดินทางตะลุยได้ทั่วประเทศด้วยตั๋วราคาตก 300 กว่าบาทไทย และไม่ต้องจองรถไฟ ไม่ต้องเสียค่าอะไรเพิ่มอีกแล้ว ช่างเป็นบุญวาสนาของฉันยิ่งนัก

และแล้ว จะด้วยเพราะบุพเพสันนิวาสหรืออะไรก็ตาม ความอยากใช้ตั๋วให้คุ้มของฉันเลยลากขามาถึงเมืองน่ารักแห่งหนึ่งที่แอบเดินทางมายากนิดนึง แต่ถึงแล้วรับรองว่าคุ้มแน่นอน เมืองที่ฉันจะเล่าต่อไปนี้มีชื่อว่า Rothenburg ob der Tauber เป็นเมืองที่นักท่องเที่ยวหลายๆ คนยกย่องว่าสวยงามและมีเสน่ห์ที่สุดในบรรดาเมืองน้อยใหญ่ต่างๆ ที่ตั้งอยู่เรียงรายบนถนนสายโรเเมนติกแห่งแคว้นบาวาเรียของเยอรมนี เป็นเมืองจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกปีละหลายล้านคน

เมืองนี้ตั้งอยู่ในหุบเขาทางบริเวณตอนเหนือของแคว้นบาวาเรีย ห่างจากเมือง Wurzburg ซึ่งถือเป็นต้นทางของถนนสายนี้ประมาณ 90 กิโลเมตร สามารถเดินทางไปได้โดยทางรถไฟหรือรถบัสโดยสารประจําทาง โดยอาจเริ่มที่เมือง Wurzburg ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือ หรือจะไปตั้งต้นที่เมือง Füssen ทางตอนใต้ของเเคว้นบาวาเรีย ซึ่งเป็นที่ตั้งของปราสาทในเทพนิยาย นอยชวานชไตน์ (Schloss Neuschwanstein) อีกหนึ่งเเหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมก็ได้ โดยเราสามารถเลือกเเวะเที่ยวชม หรือพักค้างคืนตามเมืองรายทางของถนนเส้นนี้ได้ตามสะดวก

ว่ากันว่า ในอดีตเมืองนี้เคยมีฐานะเป็นเมืองปกครองอิสระของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ โดยในช่วงปี ค.ศ. 1200 เป็นศูนย์กลางแห่งการติดต่อค้าขาย มีความเจริญรุ่งเรืองมากในยุคนั้น ต่อมาในประมาณปี ค.ศ. 1800 โรเธนเบิร์ก ออบ เดียร์ เทาเบอร์ ก็ได้ถูกรวมอยู่ในรัฐบาวาเรียของเยอรมนี

ภายในบริเวณเขตเมืองเก่าจะเป็นอาคารบ้านเรือนในยุคกลาง สไตล์ Half-Timberred ที่มีหน้าจั่วและหลังคาสีเเดง-ส้ม โบสถ์เก่าเเก่ และถนนที่ปูด้วยหินตามแบบโบราณ อันเป็นเอกลักษณ์ของบ้านเรือนสไตล์เยอรมนี ทั้งนี้ ปัจจุบันอาคารเหล่านี้ได้กลายสภาพเป็นโรงแรมที่พักสําหรับนักท่องเที่ยว ร้านอาหาร และร้านขายสินค้าที่ระลึกเสียเป็นส่วนใหญ่

อย่าได้ถามว่าชอบเมืองนี้ขนาดไหน ฉันขอโหวตให้เป็นเมืองน่ารักอันดับหนึ่งในใจเลย การมาเยอรมนีหนนี้เป็นการเดินทางมาเพื่อทํางาน โดยมีเป้าหมายที่การเยี่ยมชมปราสาท และได้พบรักใหม่ กับการตกหลุมรักเมืองน่ารักแห่งนี้ มาฟังประวัติเรื่องเล่าของเมืองนี้กันสักนิดนะ

มีเรื่องเล่าขานกันว่า ในสมัยสงคราม 30 ปี เมืองนี้ถูกปิดล้อมโดยกองทัพของนายพลทิลลี่ นายพลได้ยื่นข้อเสนอว่า หากใครสามารถดื่มไวน์ปริมาณ 3.5 ลิตรหมดได้ในทีเดียว จะปล่อยเมืองนี้ให้เป็นอิสระ ในวันนั้นนายกเทศมนตรีนุสช์ (Nusch) รับคําท้าและก็ทําได้สําเร็จ จึงทําให้เมืองรอดพ้นจากการถูกทําลายและยังคงรักษาความสวยงามมาได้จนถึงทุกวันนี้ ปัจจุบันโรงเหล้าเเห่งนั้นได้กลายมาเป็นศูนย์บริการข้อมูลท่องเที่ยว (Tourist Information Office) ของเมืองไปเเล้ว

ในช่วงเดือนกรกฎาคมที่ฉันเดินทางมาที่เยอรมนีนั้น ฟ้าฝนช่างเป็นใจให้การท่องเที่ยวของฉัน เพราะพระอาทิตย์แห่งฤดูร้อนกว่าจะตกก็ปาเข้าไป 3 ทุ่มครึ่ง แต่กระนั้นแมฉันจะท่องเที่ยวได้ยาวนานปานใด สุดท้ายวันนี้เยอรมนีก็กลายเป็นอดีตสําหรับฉัน

เครื่องบินโดยสารการบินไทยแล่นลงจอดช้าสมฉายา smooth as silk ฉันจากเยอรมนีมาแบบไม่อยากเอ่ยคําลา แต่งานที่รออยู่ประหนึ่งน้ําพริกปลาทูถ้วยเก่าที่รอเจ้าของมาจิ้มทาน ฉันปิดหน้าหนังสือที่ยังอ่านค้างไว้ การเตรียมตัวกลับไปทํางานตามเดิม สําหรับวันนี้ทริปตะลุยปราสาทและแวะเมืองน่ารักในเยอรมนี หลังผ่านพ้น Covid-19 สอนให้ฉันรู้ว่า สมองไม่เคยหยุดจินตนาการ ขาไม่เคย หยุดก้าวเดิน และหัวใจไม่เคยลืมการออกเดินทาง

เยอรมนีหรือที่ไหนก็คงไม่ไกลเกินไป ตราบใดที่หัวใจยังใฝ่หาอิสรภาพจากการเดินทาง และในวันหน้าเมื่อมีโอกาส ฉันขอกลับมาที่นี่อีกครั้ง ดินแดนแห่งปราสาทเทพนิยายและศิลปะสถาปัตยกรรมอันสวยงามล้ำค่ามากมาย งดงามประหนึ่งเทพเจ้าสร้างขึ้น นี่สินะที่กษัตริย์ลุดวิกกล่าวว่า Art that come from God, Art that lives forever…..

The post ทริปตะลุยปราสาทบนเส้นทาง The Romantic Route ในเยอรมนี และเมืองที่รับนักท่องเที่ยวทั่วโลกปีละหลายล้านคน appeared first on a day magazine.