แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าสิ่งเหล่านี้จะหยุดเราไม่ให้เริ่มทำสิ่งใหม่ๆ ได้

‘สนุกสนาน ขี้เล่น และเข้าถึงง่าย’ สิ่งที่เรารู้สึกเมื่อได้เห็นภาพผ่านโซเชียลมีเดียของ

‘สมบูรณ์-สมบูรณ์ วิวัฒนานุกูล’ คุณลุงช่างไม้วัย 74 ปี ผู้มีใจรักในไม้มาตั้งแต่ยังหนุ่ม โดยใช้ชื่อว่า Boon’s Hobby มีความหมายตรงตัวว่าเป็นงานอดิเรกของลุงสมบูรณ์ ที่ตั้งใจทำสนุกๆ ไม่ใช่ธุรกิจจริงจัง

ความน่าสนใจของ Boon’s Hobby คือการนำไม้เก่าที่เขาเก็บสะสมไว้ มาสร้างสรรค์เป็นเฟอร์นิเจอร์ตกแต่งภายในบ้าน โดยลุงสมบูรณ์ตั้งใจไว้ว่าจะพยายามคงรูปของไม้ให้ธรรมชาติได้มากที่สุด

ด้วยใจรักและใส่ใจในรายละเอียดนั้น ทำให้ผลงานของเขาสะท้อนคาแรกเตอร์ความเป็นตัวเองได้อย่างแจ่มชัด

เมื่อ ‘ไม้เก่า’ กับ ‘วัยเก๋า’ มาเจอกัน เกิดเป็นความเข้ากันแบบลงตัว เราจึงอยากจะพาทุกคนมารู้จักกับลุงสมบูรณ์ แห่ง Boon’s Hobby ผู้เรียก ‘กองไม้’ ว่า ‘กองสมบัติ’

ปลุกไม้จากแพชชัน

หากถามถึงจุดเริ่มต้นความสนใจในไม้ เราคงต้องขอพาทุกคนย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2526 สมัยที่ลุงสมบูรณ์พักอยู่กับน้องชายที่จังหวัดเชียงราย มาวันหนึ่งน้องชายซื้อตอไม้สักมาไว้เต็มโรงงาน ลุงสมบูรณ์เห็นไม้ก็ความเกิดรู้สึกชอบ

เลยให้น้องชายไปเร่ตุนซื้อเก็บไว้ คิดเผื่อว่าวันหนึ่งจะเอามาทำอะไร เวลาล่วงผ่านเลยไป แพชชันที่ก่อตัวมาอย่างยาวนานผ่านไป 30 กว่าปี ก็เพิ่งได้เริ่มลงมือทำจนเกิดเป็น Boon’s Hobby

เขาตั้งต้นสตูดิโอช่างไม้แถบชานเมือง จังหวัดสมุทรสาคร ที่มองไปแต่ทางไหนก็เจอแต่ไม้ตั้งอยู่เต็มไปหมด จนเรานึกภาพต่อไม่ออกว่าไม้เหล่านี้จะ สามารถนำไปทำเป็นอะไรได้บ้าง

“ที่ตั้งอยู่ตรงนั้นหรอ สี่ห้าปีแล้ว ผมเรียกมันว่า “กองสมบัติ” จริงๆ กองสูงกว่านั้นนะ ติดหลังคาเลย”

ลุงสมบูรณ์ได้ไม้มาจากอาคารโรงงานยาสูบที่ถูกรื้อทิ้งแล้ว เขาเห็นแล้วก็อดเสียดายไม่ได้ที่เศษไม้เหล่านี้จะมีจุดจบเป็นเพียงเชื้อไฟ เลยปิ๊งไอเดียคืนชีพให้กับกองไม้กระท่อนกระแท่นเหล่านี้ โดยเอามาลองทำเป็นเก้าอี้สนาม

เมื่อความรักในงานไม้เริ่มหนักแน่นขึ้นเรื่อยๆ เขาก็เริ่มสะสมไม้ตามแหล่งต่างๆ มาชุบชีวิตให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง “อย่างเช่นกองที่อยู่ตรงนี้ ผมก็ไปซื้อมาจากจังหวัดตาก เป็นไม้เนื้อแข็งที่อยู่แถบเขื่อน พอมันตายเขาก็เอามาขายเป็นมัดๆ” ลุงสมบูรณ์พูดพร้อมชีไม้ชี้มือ อวดคลังสมบัติของเขาให้เราฟัง

สำหรับเขาการสัมผัสงานไม้ โดยเฉพาะพวกไม้เก่าๆ ทำให้เราเห็นคุณค่าของมัน “ยกตัวอย่างว่า ถ้าเป็นคนที่ป่วยหรือเป็นคนที่นอนอยู่กับที่ เราอยากปลุกให้เขาลุกขึ้นมา ให้เขามีคุณค่า อยากสร้างคุณค่าในตัวเขา มีความรู้สึกอย่างนั้นจริงๆ เหมือนตอไม้ที่โกดังที่เชียงรายเก็บไว้ ผมก็อยากปลุกให้เขาตื่นขึ้นมา”

เศษไม้เหล่านี้จะถูกลุงสมบูรณ์นำมาล้างเนื้อล้างตัวทำความสะอาดเสียใหม่ และสร้างสรรค์เป็นผลงานต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น เก้าอี้ โต๊ะ ม้านั่ง หรือเชลฟ์วางของ โดยผลงานเหล่านี้จะนำไปวางฝากขายที่ร้าน Woot Woot Store และ Mana.Chujai Café หรือจะสั่งตามออร์เดอร์ก็ได้เช่นกัน

ไม่ฝืนไม้ ไม่ฝืนตัวเอง

จุดเด่นของ Boon’s Hobby คือความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว งานไม้ของเขาโดดเด่นในด้านรูปทรง ความไม่เป๊ะและไม่เนี้ยบจนเกินไป ถ้าเทียบเฟอร์นิเจอร์ที่ผลิตตามแม่พิมพ์ในโรงงานแล้ว งานของลุงสมบูรณ์ไม่สมบูรณ์ตามชื่อเสมอไป ตามหลักการแบบ ‘ไม่ฝืนไม้ และไม่ฝืนตัวเอง’ ที่ลุงสมบูรณ์ยึดมั่นมาตลอด

ไม่ฝืนไม้ คือการที่ลุงสมบูรณ์จะอิงจากสภาพและลักษณะรูปทรงของไม้เป็นหลัก ถ้าไม้มายังไงก็จะพยายามให้ไม้อยู่ในรูปแบบที่เหมือนธรรมชาติมากที่สุด ไม่อยากไปเปลี่ยนไม้ทำให้มันเรียบเป๊ะ หรือขัดจนเงา แค่ทำให้มันเรียบร้อยมากขึ้น ผลงานที่ออกมาจะเน้นทำให้มันแข็งแรง ไม่ได้ใส่อะไรเข้าไปเพิ่มเติมแต่งเยอะ รวมถึงไม่ทำสีและไม่ย้อมสีของไม้

“ส่วนใหญ่ผมจะทำตามรูปทรงของไม้ มีอย่างออร์เดอร์หนึ่ง ลูกค้าสั่งเก้าอี้แบบนี้ตัวหนึ่ง ไซซ์เท่านี้ แต่พอไปดูไม้ที่จะใช้ มันก็ไม่ได้เป๊ะ เราพยายามไม่เอาไม้มาตัดทิ้ง พยายามคงสภาพมันไว้”

ลุงสมบูรณ์ยังเล่าอีกว่าหากไม้กองนั้นมาจากต้นเดียวกัน เวลาเขาทำงานออกมา เขาจะพยายามให้มันอยู่ในตัวเดียวกัน ไม่อยากเอาไม้อื่นเข้ามาผสม เพราะมีความรู้สึกผูกพันว่าไม่อยากให้พวกเขาแยกจากกัน

ไม่ฝืนตัวเอง คือการที่ทำด้วยความคิดของตัวเองเป็นหลัก ไม่ได้กังวลว่าความคิดของเราจะไม่อยู่ในกรอบ
ทำตามจังหวะตัวเอง ไม่รีบร้อนทำเพื่อตามยอดออร์เดอร์ให้ทัน แต่จะใช้เวลากับมัน
ด้วยแนวคิดและความทุ่มเทนี้เขาจึงมีความมั่นใจว่างานที่เขาทำมันไปต่อ และมันขายได้

“ความคิดก็มาจากตัวเรา มาจากวัตถุดิบที่เรามีกับตัวเรา ว่าเราจะสร้างมันขึ้นมายังไง และเราก็ไม่มีข้อจำกัดทางความคิด อย่างเช่น ขาต้องทรงนี้ บางทีขาหน้าเป๋ไปทางหนึ่ง ขาหลังเป๋อีกทางหนึ่ง แต่มันทรงตัวอยู่ได้ นั่งได้”

วิธีการคิดงานของลุงสมบูรณ์จะเริ่มจากมองไม้ก่อน แล้วก็จะเห็นภาพจากไม้ เขาจะจินตนาการว่าไม้ที่เขามีจะสามารถเป็นอะไรได้บ้าง เช่น งานชิ้นหนึ่งเขาออกแบบให้มันเป็นจระเข้ เกิดจากการที่ไม้มีร่องไม้ ลายและผิวของไม้หยาบๆ ทรงไม้คล้ายกับ ตัวจระเข้ แต่ก็มีบางงานเช่นกันที่เขาต้องทำออกมาก่อน ภาพถึงจะตามมา

แต่ถึงอย่างนั้นเอง ลุงสมบูรณ์ก็เป็นคนยังก้าวเดินไปตามทางของโลกที่กำลังหมุนเปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ งานของเขาจึงเป็นงานที่พยายามไม่อิงรูปแบบเก่าๆ

เพราะฉะนั้นหลักการไม่ฝืนไม้และไม่ฝืนตัวเองของลุงสมบูรณ์นี่แหละ ที่ทำให้ผลงานทุกชิ้นของเขามีความยูนีค เป็นงานที่มีชิ้นเดียวในโลก ที่ยังมีลายเซ็นและความครีเอทีฟของลุงสมบูรณ์อยู่ชัดเจน

ประกอบไม้ด้วยใจรัก

ระหว่างการทำไม้เป็นชิ้นงานที่มีเอกลักษณ์ต่างๆ เราถามกลับว่าหากสมมติเขาเริ่มทำ Boon’s Hobby ในตอนที่ยังเป็นวัยรุ่น เขาคิดว่ามันจะออกมาเป็นยังไง จะต่างจากตอนนี้ไหม สามารถทำเป็นงานหลักได้เลยหรือเปล่า

“ไม่ได้ (หัวเราะ) ตอนนั้นเรายังมองไม่ลึกพอ เช่น ตอไม้ เมื่อก่อนอาจเอามาตั้งเป็นกระถาง แต่พอมาตอนนี้ เราคิดว่าไม้ชิ้นใหญ่สามารถเอามาทำอะไรได้มากกว่านั้น ใส่ดีเทลเข้าไปได้มากขึ้น ทำให้มันมีมูลค่ามากกว่าเดิม สิ่งเหล่านี้เกิดจากการที่เราเห็นคุณค่าของไม้มากขึ้น”

การใช้เวลาคลุกคลีอยู่กับไม้นอกจากจะทำให้ลุงสมบูรณ์เห็นคุณค่ามากขึ้นแล้ว ก็ทำให้เขารู้สึกผูกพันกับไม้มากขึ้น สิ่งแรกหลังจากที่ลูกค้าได้รับของไป เขามักจะถามลูกค้าอยู่เสมอว่าชอบไหม ถ้าลูกค้าบอกชอบมาก เขาก็จะมีความสุขมาก แสดงว่าไม้เหล่านั้นจะอยู่กับเจ้าของได้อย่างสบายๆ

“คือเราให้เขาไปเนี่ย เราไม่ได้รู้สึกเสียดาย เพียงแต่ให้กับคนที่เขาโอเคแค่นั้นเอง แต่ทุกคนที่ซื้อไปเขาก็ซื้อด้วยใจรักนะ แล้วเราทำออกมาแต่ละชิ้นเนี่ยเราทำด้วยตัวเราเอง ทำด้วยใจเรา ไม่ใช่ทำเพื่อขาย”

“ใจรักในสิ่งที่ทำนี่สำคัญมากนะ ถ้าใจไม่รักมันจะไม่มีรายละเอียด เราจะมองมันอย่างกับสี่เหลี่ยม คือไม่รู้หลังสี่เหลี่ยมมีอะไร ไม่มองและไม่อยากเห็น เพราะว่าถ้าไม่รักก็คือไม่อยากเห็นใช่ไหม ถ้าเรารัก เราก็อยากเห็น ยกตัวอย่างไม้ ถ้าเรารัก เราก็อยากเห็นว่าลายไม้เป็นยังไง ถ้าไม่รักก็เออ ไม้ ไม่เห็นลาย (หัวเราะ)”

ชีวิตที่ผูกพันกับไม้

“งานไม้ที่เราทำจะอยู่คู่กับคนที่ซื้อไปอีกนาน เหมือนฝากให้คนนึกถึงเมื่อเราจากไป”

ลุงสมบูรณ์ในวัย 74 บอกกับตัวเองไว้ว่าอยากใช้ชีวิตประจำวันเป็นปกติมากที่สุด ไม่อยากใช้ชีวิตไปตามอายุที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อย่างที่คนว่ากันว่าพออายุ 60 ก็เริ่มต้องเข้าวัดเข้าวากัน เขาจึงตั้งใจจะทำงานไม้ไปจนกว่าร่างกายตัวเองจะทำไม่ไหว ทำในแบบที่ไม่ใช่ต้องเร่งมือทำ หรือต้องมีคนสั่งถึงจะทำ แต่ทำในแบบที่ถึงไม่มีคนสั่งก็จะทำต่อไป ตามเศษไม้ที่เขามีอยู่

“ผมคิดว่ามันเป็นการใช้ชีวิตที่สมูท ไม่ติดขัด ที่เราทำงานนี้ ไม่ต้องคอยกังวลเรื่องออร์เดอร์ ไม่ได้ต้องวางไว้ว่าเดือนหนึ่งเราต้องทำได้เท่าไหร่ มันก็ทำให้ใจเราไม่ร้อน ไม่เหมือนสมัยเราทำธุรกิจ ดอกเบี้ยมันวิ่งตามอยู่ตลอดเวลา แซงหน้าเราจนเราวิ่งตามไม่ทัน (หัวเราะ) ทำธุรกิจเสียหายเยอะ ถ้าหากว่าเราไม่มีประสบการณ์เนี่ย มาถึงตอนนี้เรามองกลับไปกับสิ่งที่เดินมา เราก็จะเห็นเลย…ถ้าบอกให้เดินเส้นทางใหม่ก็จะไม่เดินแล้ว”

คุยกันไปเรื่อยๆ จนมาถึงช่วงใกล้จบบทสนทนา เราอยากรู้ว่าหากเปรียบชีวิตของคนเรากับไม้ มันจะเหมือนกันไหม หรือต่างกันยังไง

“เปรียบเทียบกันไม่ได้ (หัวเราะ) คืออายุเยอะขนาดนี้นะ ผมคิดว่างานไม้ที่ทำขึ้นมาแต่ละชิ้นเนี่ย เหมือนกับฝากให้คนนึกถึงเมื่อเราจากไป มันจะอยู่คู่ไปอีกนานกับคนที่ซื้อ อย่างเช่นตัวที่ตั้งอยู่นี้ ที่เรายกกันไม่ไหวน่ะ ตั้งเป็นร้อยปีก็ยังอยู่ได้”

เราถามทิ้งท้ายก่อนจะจากกันว่า สรุปแล้วกองไม้ที่ตั้งอยู่มากมายจนนับไม่ถ้วนเหล่านี้ ลุงสมบูรณ์กะจะใช้จนหมดเลยไหม

“ก็ถ้าไม่ตายไปก่อน” ลุงสมบูรณ์ตอบพร้อมกับหัวเราะออกมาอีกครั้ง

Boon’s Hobby
Facebook : https://www.facebook.com/boonshobby
Instagram : https://www.instagram.com/boonshobby/

ร้าน Woot Woot Store 
ที่อยู่: Warehouse 30 เจริญกรุง 30 แขวงบางรัก เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร 10500
แผนที่ https://maps.app.goo.gl/NTsQfoHA575na7kM7
เวลาทำการ : ทุกวัน เวลา 11::00-18:00 น. (ปิดทุกวันพุธ)

ร้าน Mana.Chujai Café
ที่อยู่: 16 ซอย ลาดพร้าววังหิน 3 แขวงลาดพร้าว เขตลาดพร้าว กรุงเทพมหานคร 10230
แผนที่ https://maps.app.goo.gl/SYNuDmQ1etBPzGf16
เวลาทำการ : ทุกวัน เวลา 09:00-17:00 น.

The post สมบูรณ์ วิวัฒนานุกูล เจ้าของ Boon’s Hobby ช่างไม้วัยเก๋าผู้รักความไม่สมบูรณ์ของไม้ ที่เชื่อว่าไม้เก่าก็มีคุณค่า appeared first on a day magazine.

อาจเป็นเพราะอายุที่มากขึ้นต่างก็แลกมาซึ่งการแบกรับความคาดหวังจากสังคม การเผชิญกับปัญหาในแต่ละวัน รวมถึงปัญหาเรื่องสุขภาพที่แวะเวียนมาทำให้เรารู้สึกไม่มั่นคง และอีกมากมายที่หลายคนคงเคยพบเจอ

แต่ก็ยังมีเรื่องราวของผู้หญิงคนหนึ่งที่ทำให้ความหลงใหลแบบเด็กๆ ของตัวเองผลิบานอีกครั้งในวัย 64 ปี เพื่อการทำตามความฝันครั้งใหญ่ และกลายเป็นหนึ่งในการว่ายน้ำอันน่าจดจำครั้งหนึ่งของโลก กับการว่ายน้ำจากประเทศคิวบาไปรัฐฟลอริดาโดยไม่ใช้กรงกั้นฉลาม ซึ่งใช้เวลาไปทั้งหมด 52 ชั่วโมง 54 นาที 

นำมาสู่คำถามในใจว่าถ้าเราอายุเท่ากับเธอ เราจะยังคงทำตามความฝัน และมีแพชชันเต็มเปี่ยมเหมือนเธอไหมนะ

เรากำลังพูดถึงเรื่อง Nyad (2023) ภาพยนตร์ที่ดัดแปลงมาจากชีวิตจริงของ ‘ไดอานา ไนแอด’ เรื่องราวว่าด้วยหญิงสาวอเมริกัน ผู้มีความหลงใหลในการว่ายน้ำจนนำไปสู่ภารกิจสุดท้าทาย 

หลายคนอาจบอกว่าถ้าเป็นวัยหนุ่มสาวอะไรก็ดูเป็นไปได้ ใครๆ ก็คว้าชัยตั้งแต่อายุยังน้อย แต่สำหรับไดอานา วัยหนุ่มสาวเป็นเพียงจุดเริ่มต้นก่อนที่ความฝันเท่านั้น

ก่อนหน้านี้เธอเริ่มต้นด้วยการว่ายข้ามช่องแคบที่มีระยะทางไกลราว 160 กิโลเมตรในอายุ 28 ปี แต่เธอก็พบกับความล้มเหลว และกลับมาสานต่อมันอีกครั้งในวัยเกษียณ ซึ่งแม้จะต้องผิดหวังซ้ำแล้วซ้ำเล่า ท้ายที่สุดเธอก็ทำมันสำเร็จจนได้ 

ภาพยนตร์นี้เป็นผลงานการกำกับของคู่รักนักสร้างหนังอย่างอลิซาเบธ ไช วาซาร์เฮลยิ (Elizabeth Chai Vasarhelyi) และ จิมมี่ ชิน (Jimmy Chin) เจ้าของผลงานภาพยนตร์สารคดีรางวัลออสการ์ Free Solo (2018) Meru (2015) และ The Rescue (2021)

ความน่าสนใจแรกของหนังเรื่องนี้คือการเล่าเรื่อง ที่ดัดแปลงมาจากชีวิตจริงของไดอานา จึงให้ความรู้สึกเหมือนดูสารคดีที่มาพร้อมความ Cinematic หรือ สุนทรียะทางภาพยนตร์ ที่ทำให้รู้สึกลุ้นเอาใจช่วย และตื้นตันในตอนจบ 

เส้นเรื่องหลักจะเล่าถึงช่วงเวลาของไดอานาวัยเกษียณ และเบื้องหลังว่าเธอต้องพบเจอกับการเริ่มต้นใหม่กับความฝันอีกครั้ง แม้จะดูเป็นเรื่องธรรมดา แต่สำหรับคนอายุ 60 อย่างเธอกลับไม่ใช่เรื่องง่าย 

อย่างการเลือกชุดว่ายน้ำคู่ใจตัวใหม่ การฝึกฝนร่างกายให้กลับมาฟิตอีกครั้งด้วยการออกกำลังกาย และเข้าคอร์สว่ายน้ำสุดเข้มโดยโค้ชคนสนิท ทำให้เห็นว่ากว่าเธอจะคว้าชัยเอาไว้ได้มันไม่ง่ายเลย ไม่เพียงแต่ต้องต่อสู้กับร่างกาย แต่รวมไปถึงจิตใจด้วยเช่นกัน

ระหว่างทางยังการสอดแทรกเรื่องราววัยเด็กอันแสนเจ็บปวดของไดอานา ที่เป็นเหมือนจิ๊กซอว์ไว้ให้ผู้ชมได้ค่อยๆ ต่อ ผสมผสานเข้ากับฟุตเทจภารกิจว่ายน้ำสุดโหดครั้งแรกของเธอตอนอายุ 28 ในปี 1978 

ความสมจริงของเรื่องราวมาพร้อมกับการแสดงแบบขั้นเทพของนักแสดงอย่าง  แอนเน็ตต์ เบนิง (Annette Bening) ผุู้รับบท ไดอานา ไนแอด ที่เอาคนดูแบบอยู่หมัด ด้วยทุกท่วงท่าของการว่ายน้ำสุดโปร ซึ่งกินแอร์ไทม์ของเรื่องไปแล้วครึ่งหนึ่งนั้น ทำให้อดคิดไม่ได้ว่านักแสดงสาวต้องฝึกฝนทักษะเหล่านี้มามากแค่ไหน อีกทั้งความแข็งแรงที่่ส่งผ่านร่างกายและแววตา ก็ทำให้รู้สึกเชื่อได้ว่านี่คือนักกีฬาว่ายน้ำที่กำลังทำสิ่งอันยิ่งใหญ่ และพาให้รู้สึกเอาใจช่วย แม้จะรู้ตอนจบอยู่แล้วว่าการว่ายน้ำครั้งนี้ของเธอมันทำมันสำเร็จแล้วก็ตาม

‘คลื่นที่ถาโถมในชีวิตจริง’

ท่ามกลางอุปสรรคที่เกิดขึ้นระหว่างภารกิจแห่งฝันนี้ เราจะเห็นได้ถึงการต่อกรกับท้องทะเลที่แสนกว้างใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นคลื่นลมที่ควบคุมไม่ได้ และสัตว์ทะเลอย่างฉลาม แมงกะพรุนกล่องที่พร้อมจะจู่โจมเธอทุกเมื่อ

หากลองมองย้อนกลับมาในชีวิตจริงของคนธรรมดาอย่างพวกเรา ที่ต้องเจอกับอุปสรรคในแต่ละวัน ตั้งแต่เรื่องเล็กๆ น้อยๆ สร้างความรู้สึกไม่สบายใจ ไปจนถึงคลื่นลูกใหญ่ที่ฝากความเจ็บปวดเอาไว้  มันก็เหมือนกับไดอานาที่เผชิญกับอุปสรรคมากมายในท้องทะเล ซึ่งคงทำให้เราต่างเข้าใจ เจ็บปวด และฮึดสู้ไปพร้อมกับเธอได้ไม่ยาก

นอกจากหนังจะชวนให้เราลุ้นเอาใจช่วยไดอานาแล้ว ยังฉายให้เห็นพลังของแพชชันต่อการว่ายน้ำ ซึ่งนับเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจ เพราะในทางกลับกันหนังก็พาให้เราพบว่าแท้จริงแล้วอุปสรรคที่ยากพอๆ กันอยู่ใกล้ตัวเธอกว่าที่คิด จากบทพูดตอนหนึ่ง “คุณอายุ 60 แล้วโลกก็ตัดสินว่าคุณเป็นโครงกระดูกเดินได้”

ประโยคที่แค่ฟังก็สัมผัสได้ถึงความเจ็บปวด ชวนให้เราตั้งคำถามว่า ‘นั่นสิ เพราะอะไรกันที่ทำให้คนวัยนี้ถูกขีดกรอบไว้กับตัวเลขสองหลักนี้’ อาจจะเป็นเพราะชุดความคิดบางอย่างของคนในสังคมที่มองมายังคนอายุวัยนี้ว่า ร่างกายคงไม่เหมาะกับการทำกิจกรรมเสี่ยงๆ ซึ่งหากมองในแง่หนึ่งก็ดูหวังดี แต่อีกมุมก็เหมือนเป็นการปิดกั้นคนๆ หนึ่งในการทำสิ่งที่ชอบ ซึ่งการที่ไดอานายังคงมุ่งมั่นทำตามฝันต่อได้ ไม่ได้มีเพียงปัจจัยเรื่องร่างกาย และจิตใจ แต่ยังรวมถึงสภาพแวดล้อมอีกด้วย

เมื่อมีวันที่คลื่นซัดแรง ย่อมมีวันที่มันเงียบสงบ พัดพาแสงสว่างมาสู่ไดอานา ซึ่งหมายถึงกลุ่มคนที่เข้าใจ และคอยอยู่เคียงข้างเธอตลอดการทำภารกิจนี้ อย่างโค้ชประจำตัว กัปตันนักเดินเรือมือฉมัง แพทย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านแมงกะพรุนกล่อง ผู้เชี่ยวชาญด้านฉลาม 

อีกมุมเปรียบเหมือนคนรอบข้าง หรือคนในครอบครัว ทำให้เห็นว่าความเชื่อใจที่ได้รับจากคนเหล่านั้นส่งผลต่อความเชื่อมั่น ซึ่งกลายเป็นส่วนหนึ่งในความสำเร็จของไดอานา โดยหากขาดไปคงจะไม่มีเธอในทุกวันนี้ 

อีกหนึ่งประเด็นที่หนังได้เล่าคือความกล้าที่จะลองทำตามความฝัน ซึ่งกว่าที่ความสำเร็จจะมาสู่ไดอานา เธอก็ต้องพบเจอกับความปั่นป่วนในจิตใจที่เปรียบเสมือนคลื่นใต้น้ำ อันเกิดจากความพ่ายแพ้ถึง 4 ครั้ง แม้จะผิดหวังแต่ช่วงเวลาเหล่านั้นเกิดขึ้นได้ก็เพราะความกล้าหาญในครั้งแรก จับมือกับไฟแห่งความเชื่อ หรือแพชชันที่จะทำมันให้ได้ แม้เธอจะเข้าสู่ช่วงอายุนี้แล้วก็ตาม 

ทุกองค์ประกอบที่ได้กล่าวมา ต่างส่งผลให้เธอประสบความสำเร็จ สะท้อนให้เห็นว่าไม่ว่าจะวัยไหนทุกความฝันก็สามารถเป็นจริงได้ และลูกโป่งแห่งแพชชันก็ยังฟูฟ่องอยู่ในใจของไดอานามาตลอดไม่เปลี่ยนแปลง

หนังทำให้เราตกตะกอนถึงการทำตามความฝันไม่ได้แปรผันตามอายุ ซึ่งประเด็นนี้มีความร่วมสมัยกับสังคมไทย ที่เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ รวมถึงเป็นการชวนตั้งคำถามว่าสังคมพร้อมจะเรียนรู้ เข้าใจ และโอบรับพวกเขาที่พร้อมจะลุกขึ้นมาทำในสิ่งที่รัก หรือทำตามความฝันที่ยังคงลุกโชนอยู่ในหัวใจ เพราะแม้มนุษย์จะเติบโตขึ้นทุกวัน แต่ทว่าความฝันไม่สามารถเลือกอายุของผู้ที่จะไขว่คว้าได้ และคงไม่มีใครอยากเป็นผู้ถูกเลือกให้ต้องละทิ้งซึ่งสิ่งนั้นเช่นกัน

ที่มารูปภาพประกอบ
https://blackbearpictures.com/film-and-tv/nyad

ข้อมูลเพิ่มเติม
https://www.imdb.com/name/nm1888091/?ref_=tt_ov_dr

The post Nyad (2023) ว่ายท้าฝัน พลังแพชชันของวัยเก๋าที่ก้าวผ่านเรื่องอายุ appeared first on a day magazine.

รถไฟคือตัวแทนที่ทำให้เรารู้สึกได้ถึงการเดินทาง และเป็นยานพาหนะที่รับส่งผู้คนที่เห็นมาทุกยุคสมัย แม้จะเป็นภาพที่ชินตามานับสิบปีแต่ ‘ตุ๋ย-สุจินต์ เกยสุวรรณ’ กลับค้นพบกับเสน่ห์ของรถไฟที่มากกว่าคนทั่วไปตั้งแต่อายุสิบขวบ

ความผูกพันในวัยเยาว์ที่เกิดขึ้นก่อให้เกิดความหลงใหลในความสวยงามของรถไฟ ไม่ว่าจะเป็นเสียงของล้อรถไฟกระทบรางเหล็ก เสียงของเครื่องจักรไอน้ำ หรือแม้กระทั่งผู้คนรอบๆ สถานี สุจินต์หลงรักสิ่งเหล่านั้นมาตลอดหลายสิบปี วัยเด็กของเขาล้วนมีแต่รถไฟ สำหรับสุจินต์รถไฟจำลองจึงพิเศษกว่าของเล่นชิ้นอื่นๆ 

แม้บางช่วงชีวิตเขาได้ออกสำรวจสิ่งใหม่ๆ แต่รถไฟไม่เคยห่างหายไปจากใจ ชีวิตใหม่ของสุจินต์ ในวัยเกือบ 60 ปี ได้กลับมาใช้ชีวิตอยู่กับรถไฟอีกครั้ง ไม่ใช่เพียงแค่สะสมรถไฟของเล่นเหมือนที่ผ่านมา แต่ทำให้พิเศษมากขึ้นด้วยการสร้างเมืองแห่งจินตนาการให้รถไฟที่ถูกย่อส่วนได้เคลื่อนที่ ในฐานะนักประดิษฐ์เมืองรถไฟจำลอง

ความคลั่งไคล้รถไฟแบบเด็กๆ นำพาให้เขาได้มาทำงานในฝันได้อย่างไร คือสิ่งที่เราสนใจและพาเรามาเจอกับสุจินต์ในบ่ายวันหนึ่ง

ตลอดเวลาที่เราได้เข้ามาในโลกของเมืองจำลองนี้ เราจะเห็นสายตาความมุ่งมั่นของสุจินต์ต่อรถไฟนั้น ยิ่งทำให้เราสงสัยว่าเพราะอะไรที่ทำให้เขาเลือกที่จะสร้างเมืองนี้ขึ้นมา 

เมื่อคำถามเริ่มขึ้นสุจินต์ก็พาเราย้อนกลับไปอดีต ตั้งแต่จุดเริ่มต้นวันแรกที่ได้รู้จัก เส้นทางชีวิตของเขาที่ได้จากความชอบและการทำเมืองรถไฟจนถึงเรื่องราวรวมไปถึงตัวตนของเขาที่ยังคงอยู่กับรถไฟในวันนี้ จนเราค่อยๆ ซึมซับหัวใจของรถไฟผ่านเมืองจำลองที่เขาสร้างขึ้นด้วยความรัก

การเติบโตพร้อมคุณพ่อพนักงานของการรถไฟฯ สู่ความชอบที่เกิดขึ้นในวัยเยาว์

สุจินต์ในวัยห้าสิบปลายๆ เล่าถึงความทรงจำแรกของตัวเองในวันวาน ตั้งแต่จำความได้เขาเติบโตมาพร้อมคุณพ่อผู้เป็นพนักงานการรถไฟฯ ซึ่งมักซื้อโมเดลรถไฟของเล่นให้เป็นประจำ จนเวลาผ่านไปเขาก็เริ่มซื้อด้วยตนเองจากเงินค่าขนม และเข้าสู่การเริ่มสะสมโมเดลอย่างจริงจัง เขาเล่าด้วยรอยยิ้มเมื่อได้ย้อนกลับไปในวันที่ได้รู้จักกับรถไฟจำลองครั้งแรก

“คุณพ่อทำงานรถไฟและก็จะพาเที่ยว พาไปทำงานด้วย เราเลยมีความผูกพันกับรถไฟมาตลอด เขาจะคอยเล่าระบบการทำงานรถไฟให้ฟัง เช่น ตรงนี้ทำงานยังไง รถจักรคันนี้ของประเทศอะไร ตอนเด็กๆ คุณพ่อก็ซื้อของเล่นมาให้เป็นรถไฟจำลองใส่ถ่านแล้ววิ่งได้ เราก็เลยรู้จักรถไฟและชอบตั้งแต่นั้นมา” 

“ซื้อรถไฟจำลองครั้งแรกคือตอนสมัยป.7 ตอนนั้นยังไม่รู้หรอกว่ามีรถไฟจำลองแบบนี้ เราชอบแผนกของเล่นอยู่แล้ว จนไปเจอรถไฟจำลองเป็นเรื่องราว ไม่เหมือนที่เราเคยเล่น เรารู้สึกเปิดโลกมาก ทีนี้ไปทุกวันเลย ไม่ได้คิดว่าจะทำอะไรนอกจากซื้อมาเล่นและสะสม เราค่อยๆ เก็บเงินทีละเล็กทีละน้อย จนมีวันหนึ่งพ่อเห็นว่าเราชอบมากเลยพาไปซื้อ Starter Set เป็นจุดเริ่มต้นของการเล่นรถไฟจำลองนี้เลย” 

แม้เวลาจะผ่านไปแต่ความชอบรถไฟก็ยังไม่จางหาย

เมื่อเติบโตขึ้นตลอดช่วงชีวิตวัยรุ่นจนถึงวัยทำงาน การต้องใช้ชีวิตในโลกกว้างทำให้ได้เจอสิ่งต่างๆ มากมายเข้ามาในชีวิต ผลักดันให้เขาเลือกทำงานฝ่ายศิลป์ในบริษัทสิ่งพิมพ์ อีกหนึ่งงานที่เขาถนัดเช่นกัน ความชื่นชอบรถไฟจำลองจึงกลายเป็นเพียงงานอดิเรกที่ชุบชูใจได้ในเวลาว่างเท่านั้น 

ถึงจะเลือกเส้นทางอาชีพการเขียนภาพศิลปะบนนิตยสาร แต่ตลอดเวลาหลายสิบปีไม่ได้ทำให้เขาทิ้งรถไฟไปแต่อย่างใด ในใจนั้นยังคงชอบรถไฟอยู่เสมอ

“เรายังชอบรถไฟอยู่ตลอด แต่พอเราเริ่มเป็นวัยรุ่นมันไม่ได้ห่างเหินหรอก ยังชอบอยู่ เพียงแต่ว่าความเป็นวัยรุ่นก็มีช่วงไปติดเพื่อน ไม่ได้ซื้อรถไฟไปลองใช้ชีวิตทำอย่างอื่น”

จนวันหนึ่งในตลาดนัดจตุจักรท่ามกลางร้านขายหนังสือมากมาย สุจินต์ได้พบนิตยสารรถไฟเล่มนึงที่ชื่อว่า ‘Model Railroader Magazine’ จุดประกายให้เขากลับมาในโลกของรถไฟจำลองนี้อย่างจริงจังมากขึ้น 

ถึงแม้ไม่ได้เรียนเกี่ยวกับรถไฟมาโดยตรง แต่เพราะการได้อ่านหนังสือเล่มนี้ทำให้เขาได้เข้าไปทำความรู้จักกับรถไฟได้มากกว่าเดิม และเปิดโลกใบใหม่ที่ทำให้เขาได้ค้นพบว่าการเล่นรถไฟจำลองนี้มีอะไรมากมายกว่าที่เคยเล่นมา

รถไฟที่ทำให้ชีวิตเริ่มนับหนึ่งใหม่อีกครั้ง

การเปลี่ยนผ่านของเทคโนโลยี ส่งผลไปถึงการทำงานของคนทำนิตยสาร งานศิลปะไม่สนุกอีกต่อไปแล้ว สุจินต์ตัดสินใจลาออกจากงาน และกลายเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญในชีวิต

แม้จะรู้ว่าตัวเองมีสิ่งที่ชอบอย่างการสร้างรถไฟจำลอง แต่การต้องนับหนึ่งใหม่ในวัย 40 ปี ไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับใครหลายคนเลย หากเราอยากมีพื้นที่ในการทำเมืองรถไฟจำลองอย่างจริงจังจะทำได้ที่ไหน คำถามมากมายเกิดขึ้น แต่ถึงอย่างนั้นเขาก็หันหลังให้ความกังวล เลือกสร้างพื้นที่นั้นขึ้นมาด้วยตัวเอง และตัดสินใจเริ่มต้นแนะนำตัวเองว่า ‘นักประดิษฐ์เมืองจำลองรถไฟ’ 

ผลงานแรกที่สุจินต์ได้ทำเมืองรถไฟจำลองอย่างจริงจังนั่นคือ งานจำลองรถไฟฟ้า BTS เมื่อ 20 ปีก่อน เขาถูกรู้จักในฐานะกลุ่มคนรักรถไฟมากขึ้นหลังจากนั้น มีหลายคนติดต่อมาให้เขาได้ลองทำงานอะไรใหม่ๆ มากกว่าเดิม ประสบการณ์ที่สะสมมาจึงทำให้เขาเชื่อมั่นในตนเองในการทำอาชีพสร้างเมืองจำลองรถไฟในช่วงอายุที่ใครก็บอกว่าเป็นไปไม่ได้

เส้นทางใหม่ของสุจินต์ไม่ได้ทำให้เขาทิ้งการวาดรูปที่ชื่นชอบ เขายังนำศิลปะตลอดหลายสิบปีมาใช้ในอาชีพใหม่ในครั้งนี้ด้วย

ทุกครั้งในการคิดจะสร้างเมืองขึ้นมาใหม่ อย่างแรกที่เขาทำ คือการร่างภาพแปลนตามขนาดพื้นที่เจ้าของงานมีแจ้งมา และเมืองที่รถไฟต้องขับผ่าน โดยมีแรงบันดาลใจจากความฝันในวัยเด็ก และวาดออกมาตามในจินตนาการที่อยากให้เป็นและเมืองในต่างประเทศที่ชอบ ภาพในหัวถูกเรียบเรียงออกมาผ่านดินสอและสีน้ำในกระดาษหนึ่งแผ่น 

นอกจากนี้เขายังลงมือทำเอง ตั้งแต่การหาอุปกรณ์ จนถึงการสร้างงาน ที่เขาบอกว่า ‘สนุก’ ในทุกขั้นตอน   ด้วยความเชื่อว่าตัวเองเป็นเหมือนคนตัวเล็กที่กำลังอาศัยในโลกของเมืองจำลองที่เขากำลังสร้างขึ้น 

สิ่งรอบๆ ของเมืองจิ๋วแห่งนี้ไม่ว่าเป็นต้นไม้ น้ำ หรือก้อนหิน สุจินต์ตั้งใจจะถ่ายทอดออกมาให้เราได้รู้สึกถึงสิ่งนั้นอย่างสมจริงที่สุด รวมไปถึงรถไฟที่สามารถขับเคลื่อนด้วยไอน้ำเหมือนจริง ราวกับว่าเราจะกลายเป็นมนุษย์ที่ตัวใหญ่ขึ้นรายล้อมไปด้วยเมืองย่อส่วน

ความลับทำให้เมืองรถไฟจำลองสนุกไปอีกแบบสุจินต์บอกว่าเขาสร้างบทบาทให้ตัวเองไปด้วย

เขามักจินตนาการว่ากำลังใส่ชุดสีน้ำเงินเข้มและหมวกประจำตัวของพนักงานขับรถไฟ พร้อมที่จะขับไปรับผู้โดยสารตามสถานี แววตาที่เราได้เห็นในตอนนั้น สัมผัสได้เลยว่า สุจินต์กำลังจะพาเราไปไหนสักที่หนึ่งอยู่จริงๆ 

“เราต้องเป็นทุกอย่างเลย รับบทบาทเป็นทั้งนายสถานี ผู้โดยสาร นักการภารโรงรถไฟ เป็นคนข้างทางที่เดินอยู่ด้วย”

“เราไม่เคยเบื่อรถไฟเลย เราต้องสร้างภารกิจให้กับตัวเอง เช่น จำลองรถเสีย ทำให้เหมือนจริงทุกอย่าง สวมบทบาทเป็นทุกอย่างทำให้เป็นภารกิจจริงแล้วจะสนุก อยู่ได้ทั้งวันเลย ถ้าจะปล่อยให้วิ่งเฉยๆ สามรอบสี่รอบเดี๋ยวก็เบื่อแล้ว”

เด็กชายสุจินต์วัยสิบขวบและสุจินต์ในช่วงชีวิตใกล้ 60 ปี

“ทุกคนมักจะบอกว่ารถไฟก็แค่ของเล่น แต่เรารู้สึกว่าไม่ใช่ของเล่นมันเป็นอดิเรก มันมีความสันทนาการที่สามารถต่อยอดทำอะไรก็ได้”

ถึงจะเป็นคำถามที่โดนถามอยู่บ่อยครั้งว่าทำไมอายุเท่านี้แต่ยังเล่นของเล่น คำตอบของสุจินต์ยิ่งทำให้เรารู้ว่าหัวใจของเขายังคงรักรถไฟเหมือนตั้งแต่วันแรกที่ได้รู้จักรถไฟจำลอง

เขาตอบกลับมาอย่างหนักแน่นว่า อายุไม่ใช่ตัวจำกัดและเมืองรถไฟตรงหน้าที่เขากำลังสร้างอยู่นี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่ของเล่น แต่เป็นโลกใบหนึ่งของเขาที่ทำให้เขาได้สัมผัสถึงความสุขที่แท้จริงเลยก็ว่าได้

เรื่องราวชีวิตที่ผ่านมาเขาไม่เคยรู้สึกเสียใจสักนิด เพราะคนเรามีความชอบได้หลายอย่าง ทั้งหมดนั้นหล่อหลอมให้เป็นสุจินต์ในวัย 58 ปีแบบทุกวันนี้

“ทุกครั้งที่นั่งรถไฟเรารู้สึกมีความสุข ตามกาลเวลาก็เปลี่ยนแปลงไปแต่ในใจเรายังเหมือนเดิม เราสบายใจกับรถไฟ”

“การได้เล่นรถไฟนี่แหละ มันยังอยู่ในใจเราเสมอ ทำให้เราย้อนกลับไปตอนเด็กๆ ตอนที่เราอยู่กับพ่อ เห็นรถไฟเข้ามาจอดที่สถานี บรรยากาศรอบสถานี ตอนนี้เราได้ทำเหมือนเราย่อตัวเองเข้าไปอยู่ในงาน เวลาเห็นรถไฟวิ่งแล้วเราอยู่ข้างๆ เห็นรถไฟวิ่งผ่านต่อหน้า อาการเดียวกันกับตอนเด็กๆ เลย”

“ตัวเรายังรักรถไฟเหมือนเดิม มันเข้ากระดูกไปแล้วไม่ได้แค่เข้าเส้นเลือดนะ  ไม่มีที่ไหนรักษาได้ด้วย”

หากคนบนโลกมี 100 คน คงจะมีสัก 5 คนที่สามารถทำและรักสิ่งๆ หนึ่งได้หลายสิบปีจนไม่น่าเชื่อ หนึ่งในนั้นก็คงจะมีชื่อของสุจินต์อยู่ด้วย ที่มีใจรักรถไฟเหมือนวันแรกที่ได้ก้าวขาเข้าไปในโลกแห่งนี้ เขาไม่เคยรู้สึกเบื่อเลยและยังค้นหาเส้นทางใหม่ๆ ในการเล่นเสมอ แม้ในอนาคตจะมีสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้นและคาดไม่ถึงมากมาย แต่การใช้เวลาตลอดสิบปีในเส้นทางนี้ก็สามารถตอบได้ชัดเจนว่าเขาให้ใจกับรถไฟไปทั้งหมดแล้ว

และถ้าหากโลกนี้มีเครื่องมือย้อนเวลา…

เมื่อถามถึงคำถามสุดท้ายที่มีช่วงเวลาไหนที่เขาอยากย้อนกลับไปมากที่สุดและอยากบอกอะไรกับตนเอง ถึงแม้ว่าเขาจะเชื่อว่าตนเองใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่มาเสมอ แต่ก็ยังมีที่สุจินต์รู้สึกว่าหากย้อนกลับไปก็คงจะดี

“เราก็อยากกลับไปเป็นหนุ่มนะ (หัวเราะ)”  

“อยากบอกให้ใช้ชีวิตให้เต็มที่เพราะตอนช่วงนี้เราเริ่มทำงานสนุกแล้ว ทำงานสนุกแต่ร่างกายตัวเองมันกลับร่วงโรยลงจะปีน ทำนั่นนี่ทีก็ยาก ถ้าเป็นหนุ่มๆ คงปีนข้ามได้สบาย เราก็มองภาพว่าถ้าตอนนั้นมีโอกาสได้ทำรถไฟนี้แบบจริงจัง แล้วเราอายุเท่าตอนนั้นนะคงสนุกกว่านี้เยอะ มีอะไรให้ทำมากกว่านี้”

“ได้ย้อนไปสักสามสิบก็ยังดีเราก็คงยังทำงานได้อีกหน่อย ตอนนี้มีเรื่องราวที่อยากทำอีกเยอะ ยังมีอะไรอยู่ในใจ หลายอย่างที่ยังไม่ได้ทำเกี่ยวกับการเล่นรถไฟ ยิ่งกว่าร่างกายก็คือเราไม่มีโอกาสทำแล้วเท่านั้นเอง”

เมื่อสุจินต์พาเราเดินทางมาถึงชานชาลาสุดท้าย เขาหยิบรูปฝีมือการเขียนภาพที่เขาได้วาดมาให้เราดูหลากหลายแผ่น นั่นคือจุดเริ่มต้นของผลงานที่อยู่ตรงหน้าเราในตอนนี้ แม้ว่าเมืองจำลองรถไฟจะยังไม่เสร็จเรียบร้อย แต่เราก็รู้สึกรอคอยวันที่ได้เห็นเมืองแห่งนี้ที่เป็นโลกแห่งใหม่ของสุจินต์เช่นกัน 

ตลอดบทสนทนาเราสัมผัสได้ว่าการเนรมิตเมืองจินตนาการออกมา ใช้ความรักต่อรถไฟอย่างมาก เขาแทรกความรู้ต่างๆ ของรถไฟให้เราฟังตลอดที่ได้พูดคุยกัน จนเราก็อดรู้สึกหลงใหลในรถไฟไม่ได้เลย และคาดไม่ถึงว่ารถไฟจะค้นพบอะไรได้มากมายเช่นนี้ 

เส้นทางชีวิตระหว่างสุจินต์และรถไฟที่ยาวนานมา 50 กว่าปีนี้ เดินทางยังไม่สิ้นสุดลง 

เขายังยืนหยัดว่าจะไม่ทิ้งรถไฟจำลองและเมืองแห่งจินตนาการนี้ บั้นปลายชีวิตสุดท้ายแค่เพียงได้ใช้ชีวิตเรียบง่ายและผจญภัยในเมืองจำลองเล็กๆ ของตัวเองพร้อมรถไฟ แค่คิดก็คงจะมีความสุขมากเพียงพอแล้ว 

หลังบทสนทนาระหว่างเราและสุจินต์จบลง สิ่งหนึ่งที่ทำให้เราคิดได้หลังจากเรื่องราวทั้งหมดได้ถูกพูดถึงนั่นก็คือ ในวันที่เรามองว่าอายุเรานั้นแก่เกินไป อาจจะเป็นวันเดียวกับวันที่เราเจอเส้นทางใหม่และสามารถทำไปพร้อมๆ กับความชอบของเราก็ได้ คงไม่มีอะไรที่สายไปหรอกถ้าสิ่งนั้น ‘ยังอยู่ในใจ’ ของเรา

ช่องทางการติดตามโลกรถไฟจำลอง
Facebook : The Trains
Sujin Keuysuwan
Youtube : สุจินต์ เกยสุวรรณ

The post ตุ๋ย-สุจินต์ เกยสุวรรณ หัวใจที่ยังเป็นเด็กของคนทำเมืองรถไฟจำลอง จากสิ่งที่ชอบเป็นงานที่รัก appeared first on a day magazine.

นั่นคือร้านเช่าหนังสือวราสาส์น ร้านที่เต็มไปด้วยชั้นหนังสือตั้งเรียงรายจนแทบมองไม่เห็นด้านในสุดของห้อง แต่ฟุ้งไปด้วยกลิ่นหนังสือเก่าที่รอต้อนรับเราอย่างอบอุ่น กองหนังสือการ์ตูนชุดใหม่เป็นสิ่งที่สะดุดตาเราเป็นอย่างแรก เราเก็บเสียงหัวใจที่เต้นรัวและความประทับใจเล็กๆ ที่เกิดขึ้น ก่อนจะไล่สายตาไปเห็นวราภรณ์ เจ้าของร้านเช่าหนังสือวราสาส์นวัย 70 ปี ที่กำลังยิ้มทักทาย เมื่อเห็นเราเข้ามาในร้าน ก่อนบทสนทนาความรักในหนังสือกำลังเริ่มต้นขึ้น

“ครอบครัวของป้าเนี่ยคุณพ่อเนี่ยเป็นไหหลำ เรียกพ่อเป็น ‘เด’ สมัยตั้งแต่ป้ายังตัวเล็กๆ อายุไม่เท่าไหร่ ลุงป้าน้าอาทั้งหลายเนี่ยพายเรือมาหาเด ให้เดอ่านจดหมายจากเมืองจีน ป้ามีหน้าที่ชงชาให้เพื่อนๆ เด แล้วก็ฝนหมึกเตรียมไว้ให้ พอโตขึ้น พี่ชายชอบอ่านหนังสือและชอบซื้อนิยายกำลังภายในมาอ่าน เขาก็ซื้อมา เราก็อ่าน พออ่านแล้วก็ติด ก็ชอบ พอโตขึ้นมาหน่อย เราก็เริ่มอ่านนิตยสาร หนังสือพิมพ์เยอะแยะไปหมด”

“ตอนนั้นก็ได้อ่านนู่นนี่นั่นมาเรื่อยๆ แล้วก็พัฒนา เราก็จะอ่านอยู่อย่างนี้จนซึมซับ พอเริ่มเข้าระดับมัธยมก็เข้าห้องสมุดทุกวัน อ่านทุกอย่าง ประวัติศาสตร์ อ่านนู่นนี่นั่น ความที่เรารักการอ่าน เราก็อ่านทุกอย่าง เป็นคนที่อ่านได้ทุกแนว เราก็จะได้จากสิ่งนี้เยอะมาก ส่วนหนึ่งก็คือครอบครัวป้าเลยที่ทำให้เห็นว่าเราอยู่ใกล้ชิดกับหนังสือ”

วราภรณ์ เชฎฐาวิวัฒนา วัย 70 ปี เล่าถึงจุดเริ่มต้นของร้านที่จุดประกายมาจากความชอบในวัยเด็กและชีวิตประจำวันที่ได้คลุกคลีกับหนังสืออยู่เสมอ จนแตกขยายมาเป็นการตามหาความสุขเล็กๆ ให้ตัวเอง และต่อยอดมาเป็น ‘ร้านวราสาส์น’ ที่วราภรณ์อุทิศทั้งชีวิตเพื่อการคงอยู่ของร้านที่เธอรัก ซึ่งเป็นทั้งความสุขและตัวตนของเธอ

“หนังสือเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตป้า
เพราะว่าตั้งแต่เด็กจนตอนนี้ป้าอายุ 70 ปี
ตลอดตั้งแต่ป้าจำความได้ ป้าขาดหนังสือไม่ได้
แล้วเวลาอยู่กับหนังสือป้าก็มีความสุข”

“สมัยป้าเรียนมัธยมป้าจะย้ายมาอยู่แถวๆ บางลำพู เมื่อก่อนก็จะมีร้านเช่าหนังสืออยู่สองร้าน วันๆ หนึ่งป้าจะเดินไปเช่าหนังสือบ่อยมาก วันหนึ่งก็ 4-5 เล่ม อ่านจบปุ๊บเดินไปบุศยพรรณไปเช่าหนังสือ แล้วก็เดินกลับ วันหนึ่งก็เสียหลายตังค์อยู่ เพราะเดินหลายรอบ แต่มันก็เป็นความสุข ก็ตั้งแต่เด็กมาจนแก่ก็ติดอยู่กับหนังสือ มันเหมือนเราได้อยู่ในโลกส่วนตัวของเราที่มันทำให้เรามีความสุขมาก ถ้ามีใครที่อยู่ในที่นี้ยังไม่ชอบอ่านหนังสือ ลองดู แล้วจะรู้เลยว่ามันวิเศษมากเลย” 

“ตอนป้าทำงาน เพื่อนๆ เรียกป้า ‘หญิงเหล็ก’ เพราะว่าป้าทำงานอยู่ถึงตีหนึ่งตีสองเกือบทุกวันนะ เลิกงานกว่าจะถึงบ้านก็สองสามทุ่ม หอบงานกลับไปทำบ้าน ตระเวนส่งลูกน้องอีก เพราะว่าลูกน้องผู้หญิงก็เป็นห่วงเขา ก็ต้องไปส่งถึงบ้านพอรับราชการได้สัก 2-3 ปี เราจะทำอะไรดีที่ทำให้เรามีความสุข สิ่งแรกที่คิดก็คือ ‘หนังสือ’ เพราะความรักหนังสือและเราอยู่กับหนังสือมาตลอดชีวิตวัยเด็ก” จากความสุขในการอ่านหนังสือสมัยเด็กของวราภรณ์ยังคงสานต่อให้เธอชื่นชอบเรื่องหนังสือ แม้กระทั่งถึงช่วงวัยทำงานที่ต้องเจอช่วงเวลาที่แสนเหนื่อย แต่เธอก็ยังมีเวลาให้กับหนังสือ จนกระทั่งตัดสินใจเปิดร้านแห่งนี้ขึ้นมา

“เมื่อก่อนก็เปิดร้านตรงนี้แหละ แต่ชั้นมันไม่เยอะขนาดนี้ แต่ก่อนจะมีที่นั่งให้ลูกค้า เพราะว่าหนังสือเรายังน้อย เราก็ค่อยสะสม ไปซื้อหนังสือตามบ้าน ประกาศรับซื้อ ใครอยากขายเราก็ตระเวน สองคนกับแฟนก็ไปตระเวนซื้อมาเข้าร้าน ก็ค่อยๆ เพิ่มพูนเรื่อยๆ จนถึงทุกวันนี้มันก็เยอะเป็นแสนๆ ชั้นเธอจะเห็นว่าไม่สวยงาม เพราะเราก็มองว่าหนังสือ ถ้าเป็นไม้เนี่ย ปลวกมันจะกิน ก็ใช้เหล็ก สองคนตายายก็ซื้อเหล็กฉาบแล้วก็มานั่งต่อๆ ๆ แฟนก็ทำชั้นขึ้นมาเยอะขนาดนี้อย่างที่หนูเห็น นี่คือมูลเหตุจริงใจจากการที่เรารักการอ่าน แล้วเราก็คิดว่าสิ่งนี้จะทำให้เรามีความสุข”

วราภรณ์ที่หลงรักโลกแห่งนวนิยายจีนกำลังภายในตั้งแต่ยังเด็กจนถึงปัจจุบันได้ต่อสู้ผ่านภารกิจที่ใช้ความอดทนมากมายมาสู่เจ้าของสถานที่แห่งความทรงจำของใครหลายๆ คน ชีวิตของเธอเปรียบเหมือนกับชีวิตของจอมยุทธ์หญิงสุดเท่ ที่เธอไม่เพียงต้องรับผิดชอบภาระงานหลักอย่างการทำงานรับราชการเพื่อหาเงินทุนหล่อเลี้ยงร้านเช่าหนังสือ แต่เธอยังต้องเรียนรู้ทักษะการบริหารที่เธอเองก็ไม่คุ้นเคยมาก่อนในวัย 27 ปี 

ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่เธอจะเปิดร้านหนังสือบนความไม่แน่นอนในช่วงอายุที่เริ่มใฝ่หาความมั่นคงในชีวิต แต่เธอก็พร้อมสู้เพื่อความสุขและสิ่งที่ตัวเองรักอย่างการอ่านและร้านเช่าหนังสือ สมกับฉายา ‘หญิงเหล็ก’ ที่กลายเป็นหนึ่งในตัวตนที่ทำให้เธอเป็นคนใจสู้และพร้อมรับมือกับทุกความลำบากที่เข้ามา ไม่ว่าจะเป็นแววตาที่เป็นประกาย น้ำเสียงหนักแน่นแต่เปี่ยมไปด้วยและคำตอบที่วราภรณ์ร้อยเรียงออกมา เป็นหลักฐานชั้นดีเลยว่าเธอ ‘รัก’ หนังสือและมีความตั้งใจที่อยากจะใช้ทุกช่วงเวลาในชีวิตเติบโตไปกับร้านเช่าหนังสือแห่งนี้ แม้ว่าในปัจจุบันจะเป็นช่วงซบเซาของร้านเช่าหนังสือที่ค่อยๆ จางหายไปตามช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่าน

“ร้านเช่าหนังสือเป็นความภาคภูมิใจ เป็นความสุข เป็นส่วนหนึ่งในชีวิตป้า
อย่างที่บอกว่าจะพยายามอยู่ให้นานที่สุดเท่าที่เราจะสามารถทำได้
เพราะว่ามันเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตเรา แล้วมันทำให้เรามีความสุข”

“ถ้าถามว่าในเชิงเศรษฐกิจคุ้มไหม จนถึงทุกวันนี้ก็ไม่คุ้มนะ แต่อย่างที่บอกว่าด้วยใจรัก เราเปิดอยู่เพราะเรามีความสุขกับการอยู่กับหนังสือ แล้วก็มีความสุขที่ได้เห็นคนอ่านหนังสือ ป้ามีวิสัยทัศน์ว่าต้องมองไปข้างหน้าว่าเราพอใจไหม ถึงจะไม่พอใจ แต่เราจะมีความสุขกับสิ่งที่เราทำไหม แล้วเมื่อเราเดินไปข้างหน้าแล้ว เดินให้ตลอด อย่าเดินถอยหลัง ถ้ามันล้มก็สู้ อย่าล้มแล้วไม่ลุก เพราะทำทุกอย่างมันไม่ได้ว่าจะประสบความสำเร็จหมด”

“ทุกคนเราทำอะไรก็แล้วแต่ต้องมีโอกาสผิดพลาด เมื่อมีปัญหาก็ “ไม่เป็นไร” คิด หาทางแก้ ปัญหาทุกอย่างแก้ได้หมด ไม่มีปัญหาไหนที่แก้ไม่ได้ในทัศนคติของป้า ถ้าเราตั้งใจจะแก้มัน เพียงแต่ว่าบางปัญหาเราจะแก้ได้ทันที บางปัญหาจะต้องใช้เวลา แค่เท่านั้นเอง อยู่ที่เรา เหมือนพิสูจน์ความสามารถตัวเองด้วย ยิ่งเห็นคนมาเยอะๆ หยิบนู่นหยิบนี่ แล้วเขาอ่านมาแล้วป้าจะถามลูกค้าตลอด “เป็นไงถูกใจไหม” ยิ่งลูกค้าที่เขาให้เราเลือกหนังสือให้ เขาบอกถูกใจ เราก็ยิ่งมีความสุขว่าเราได้ทำให้คนที่เขาเข้าร้านเรามีความสุข”

เห็นถึงความตั้งใจของเธอในการทำร้านเช่าหนังสือ แต่ในขณะเดียวกันทุกวันนี้ก็มีน้อยร้านจนแทบจะนับนิ้วได้ที่เปิดเป็นร้านเช่าหนังสือ เพราะกำไรน้อยและรายได้ก็ไม่มีความมั่นคง แล้วอะไรคือสิ่งที่ทำให้เธอยืนหยัดทำร้านเช่าหนังสือ แทนที่จะเป็น ‘ร้านขายหนังสือ’ 

“หนังสือเล่มหนึ่งป้าลงทุนไป คนอ่านเป็นพันเป็นหมื่น อ่านน้อยหน่อยก็อาจจะเป็นหลักสิบหลักร้อย เรื่องไหนที่ฮอตๆ หน่อยก็เป็นหลักพันหลักหมื่น มันก็เป็นวิทยาทานที่ว่าคนได้อ่าน ได้เรียนรู้จากหนังสือ ถ้าหาที่ไหนไม่มี มาหาที่เรา ป้าอยากให้เด็กหลายๆ คนได้อ่าน ขายเธอไปก็อยู่ที่เธอคนเดียว มีคนมาซื้อหนังสือป้าเยอะ ที่แบบหนังสือหายากหรือหนังสือที่ฮอตๆ ขายไปคุณก็ได้ของคุณ ป้าก็บอกเขาว่าแต่ถ้าอยู่ที่ร้านป้า คนได้อ่านหลักร้อยหลักพัน มันเป็นวิทยาทานที่เราเหมือนเผยแพร่ความรู้ เราอาจจะไม่ได้ร่ำรวย สามารถที่จะไปแจกจ่ายไรได้ แต่เราแจกจ่ายความรู้ให้กับคน ให้เยาวชนได้เยอะแยะนะ”

นับเป็นการลงทุนแสนยิ่งใหญ่ที่ตัดสินใจนำโลกที่ได้ตกหลุมรักในวัยเด็กมาก่อร่างสร้างเป็นร้านเช่าหนังสือ แถมยังต้องต่อสู้ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคม ผ่านยุคที่ร้านเช่าหนังสือเพิ่มบ้านเริ่มโบกมือลา และช่วงคนอ่านหนังสือเล่มน้อยลง หันไปอ่านอีบุ๊กมากขึ้น ยิ่งในช่วงโควิดที่หลายธุรกิจหยุดชะงัก จนทำให้เธอค้นพบแก่นของการเป็นร้านเช่าหนังสือนั่นคือความสามารถในการปรับตัวที่ต้องดึงดูดลูกค้ามาที่ร้าน เพราะร้านเช่าหนังสือไม่สามารถวิ่งไปหาลูกค้าด้วยตัวเองได้ ซึ่งเป็นวิทยายุทธที่ช่วยต่อยอดให้เธอสามารถรับมือกับปัญหาทางเศรษฐกิจและสภาพสังคมที่เปลี่ยนไปตามกาลเวลาได้จนถึงปัจจุบัน

อย่างไรก็ตามเธอต้องใช้พลังปราณมากมายควบคู่หลายกระบวนท่าที่เรียนรู้ด้วยตัวเองเพื่อตามให้ทันยุคสมัยและผู้คนที่เติบใหญ่ทุกวัน แต่วราภรณ์ยังคงยืนหยัดสู้และเรียนรู้ที่จะพัฒนาการบริหารจัดการเพื่อคงร้านนี้ไว้ สมฉายา ‘หญิงเหล็ก’ ทำให้ปัจจุบันร้านเช่าหนังสือวราสาส์นกลายเป็นพื้นที่แห่งความอบอุ่นที่รอให้ลูกค้าหน้าเก่าได้เข้ามาขุดค้นเศษเสี้ยวแห่งเรื่องราวในวัยเยาว์ของตัวเอง ในขณะเดียวกันก็อ้าแขนต้อนรับลูกค้าหน้าใหม่ให้ได้เข้ามาลองสัมผัสเสน่ห์อันไม่รู้จบของการอ่าน

“จากสิ่งแวดล้อมรอบตัวเรา มันก็ทำให้ป้าวิเคราะห์ว่าปัญหาของบ้านเราคือการที่เด็กขาดการอ่าน แล้วก็ราชการ รัฐบาลไม่ส่งเสริมให้เด็กรักการอ่าน แล้วมันจะเป็นปัญหาในอนาคตข้างหน้าอีก 5 ปี 10 ปีแน่ รัฐบาลสนับสนุนหรือส่งเสริมเรื่องให้เด็กเข้าถึงเทคโนโลยี คือพัฒนาแต่ด้านนี้ คือโอเคมันต้องมี เพราะว่าไม่งั้นเราตามไม่ทันโลก แต่มันไม่ควรเป็นปัจจัยหลัก ปัจจัยหลักคือควรสนับสนุนให้เด็กรักการอ่าน เพราะป้ามองว่ามันดี มันวิเศษกว่าการพัฒนาด้านนั้น ด้านนู้น เราอาจจะรู้ไม่ลึกซึ้ง เรารู้น้อย แต่มันไม่ทำให้ประเทศชาติเสียหาย แต่ถ้าเราขาดการอ่าน ป้าว่ามันทำให้ประเทศชาติเสียหาย นี่ในความเข้าใจของป้านะ”

“ร้านป้าอยู่ได้ทุกวันนี้ส่วนหนึ่งก็คือ เด็กบางส่วนที่ยังอ่าน แต่ถามว่าเยอะอย่างสมัยก่อนไหม ก็ไม่ สมัยก่อนร้านป้าเนี่ยพอเปิดตั้งแต่เช้า ลูกค้าจะมารอ เปิดร้านปุ้๊บร้านป้าไม่ใช่เปิดเที่ยงครึ่งนะ เปิดแปดโมงครึ่ง ลูกค้ารอแล้วก็เข้าร้านจนถึงปิดร้าน ยิ่งช่วงเย็นเนี่ยลูกค้ารอคิวจนถึงประตู นี่คือความนิยมของการอ่านสมัยก่อน แต่เดี๋ยวนี้มันก็ลดลงเรื่อยๆ”

“วันเด็กป้าถึงเปิดให้เด็กอ่านฟรีทุกปี เมื่อก่อนเด็กเข้ามาที วันเด็กก็เยอะ สัก 10 ปีเนี่ยปีละคน ปีที่ผ่านมามกราคมก็หนึ่งคน ปีที่แล้วก็หนึ่งคน ป้าก็มีความสุขนะ แต่ก็เหนื่อย เพราะเด็กเขาจะรื้อๆ มาเละเทะหมดแหละ แต่เราเห็นแล้วเราก็มีความสุขว่าเด็กเขาชอบการอ่าน”

อีกหนึ่งความตั้งใจของเธอคือการสร้างพื้นที่อิสระเพื่อรองรับเยาวชนที่อยากลิ้มลองโลกการอ่าน ให้พวกเขาได้เข้ามาลองสัมผัสหนังสือ ได้ลองพลิกหน้ากระดาษและซึมซับอรรถรสจากการอ่าน แม้เยาวชนจะอ่านหนังสือกันน้อยลง แต่วราภรณ์ก็ยังคงจะยึดมั่นในความตั้งใจนี้ของตัวเองต่อไป เหมือนกับเป็นการบอกต่อประโยชน์ของการอ่านของรุ่นพี่ให้กับเหล่ารุ่นน้อง โดยเฉพาะเด็กรุ่นใหม่ในปัจจุบันที่ไม่ค่อยมีโอกาสได้สัมผัสบรรยากาศร้านเช่าหนังสือและไม่ค่อยหยิบหนังสือเล่มมาอ่าน

ถึงแม้ตอนนี้จะมีจำนวนเด็กที่มีความทรงจำกับร้านเช่าหนังสือและความสนใจในหนังสือเล่มลดน้อยลง แต่ปฏิเสธไม่ได้เลยจริงๆ ว่าบรรยากาศของกลิ่นหนังสือเก่า เสียงพลิกกระดาษ รวมถึงเสียงเจื้อยแจ้วของชุมชน ล้วนเป็นเสน่ห์เรียกคืนความทรงจำในวัยเด็กของหลายๆ คนที่มีหัวใจเชื่อมต่อกับหนังสือ จินตนาการ และความสนุกสนาน เพราะไม่ว่าจะอายุเท่าไหร่ ผ่านประสบการณ์และความยากลำบากมามากเพียงไหน ความชอบในสมัยเด็กที่สื่อถึงความเป็นเด็กนั้นยังคงมีอยู่ตัวตนในจิตวิญญาณของทุกคน เช่นเดียวกับความชอบและความกระตือรือร้นด้วยใจรักหนังสือของวราภรณ์จนทำให้เกิดสถานที่ที่ ‘ยังอยู่ในใจ’ ของเธอและผู้คน

“เราอยากบอกตัวเองว่าคิดถูกแล้ว
ที่ทำให้เรามีความสุขในบั้นปลายของชีวิต
และได้อยู่กับสิ่งที่เรารัก”

“โอ้โห ลูกค้าป้าเนี่ยเมื่อก่อนมาเช่าตั้งแต่เด็กๆ เขาแวะเวียนมานี่เขาก็ยังแวะมา จนโตเป็นหนุ่มมีลูกมีเต้าหลายคน ลูกค้าที่เป็นนักศึกษาจบไปก็ย้ายไป ลูกค้าอยู่นู่นนี่นั่น ก็ยังเดินทางมาเช่าเรา ทั้งๆ ที่ถามเขาจะคุ้มไหม บางทีเขาก็เสียค่าใช่จ่ายสูงนะ แต่มันก็เป็นความสุขของเขา ในขณะที่ก็เป็นความสุขของเรา”

“นอกจากประทับใจที่เรามีหนังสือหลากหลายแล้ว บริการจากเจ้าของก็คือการให้บริการที่ดีกับเขา หนูอยากหาอะไรบอกเลย เราเต็มที่ เรื่องไหนป้าไม่สนุก ป้าไม่แนะนำลูกค้านะ คือเราต้องมีใจนักเลง กล้าได้กล้าเสีย ไม่ใช่ยัดเยียดให้ลูกค้า”

การพูดคุยของวราภรณ์กับลูกค้าที่เข้ามาทำให้เรานึกถึงช่วงเวลาที่ได้คุยเรื่องสัพเพเหระกับคุณย่าคุณยายที่บ้าน ทุกการแนะนำหนังสือแต่ละเล่มเต็มไปด้วยความจริงใจและความใส่ใจ แถมเธอยังมีการอัปเดตผ่านไลน์กลุ่มอย่างสม่ำเสมอ เมื่อมีหนังสือที่ลูกค้าอยากอ่านเข้ามาเธอก็จะจำหนังสือของแต่ละคนได้แม่น ก่อนจะทักคนๆ นั้นไปว่า หนังสือเล่มนี้มาแล้ว เดี๋ยวป้าเก็บไว้ให้เรานะ ที่ไม่ใช่เพียงลูกค้าไม่กี่คนที่วราภรณ์จำได้ ไม่เช่นนั้นสมาชิกในไลน์กลุ่มคงไม่สะสมมาเกินสามร้อยคนและยังทยอยเพิ่มขึ้นอยู่เรื่อยๆ จนถึงตอนนี้

“เหนื่อยแต่ก็สู้ ใจสู้ซะอย่าง จากเหตุผลในด้านจิตใจที่เล่าให้ฟังทั้งหมด เราก็อยากอยู่อะ จะอยู่กับร้านนี้จนกว่าร่างกายเราจะไม่ไหว และเรามีความสุข เราได้เห็นลูกค้าเต็มร้าน เลือกนู่นเลือกนี่ ยิ่งเด็กๆ ป้าเห็นมันเข้าร้าน ป้ามีความสุขมาก ยืนมองเขาเลือกหนังสือเราก็มีความสุขแล้วนะ สิ่งไหนที่บั้นปลายชีวิตของคนแก่ที่จะทำให้เรามีความสุข แต่ละคนก็อาจจะไม่เหมือนกัน ป้าเนี่ยแค่มีหนังสือเล่มหนึ่งแล้วป้าก็เปิดเพลงที่ป้าชอบ แค่นี้ก็มีความสุขแล้ว” วราภรณ์พูดด้วยน้ำเสียงมั่นใจ พร้อมกับแววตามุ่งมั่น

บทสนทนาในเวลาไม่กี่นาทีกับวราภรณ์เหมือนกับการเปิดเครื่องฉายโปรเจกเตอร์แห่งเรื่องราวและชีวิตในวัยเยาว์ที่ทำให้เราได้กลับไปย้อนดูว่าร่องรอยของสิ่งที่เราชอบตั้งแต่สมัยเด็ก รวมถึงความปรารถนาที่เราเคยวาดฝันไว้ได้ถูกหลงลืมไปมากน้อยขนาดไหน และยังทำให้เราตั้งคำถามกับตัวเองอีกว่า ความสุขของเราทุกวันนี้คืออะไร เราได้เติมเต็มความสุขนั้นที่อาจถูกหลงลืมไปบ้างไหม แล้วเราได้สนุกกับชีวิตเต็มที่หรือยังนะ

ใครที่อยากสัมผัสโลกของการอ่านในร้านเช่าหนังสือที่มีเจ้าของเป็นคนรักหนังสือมานานตลอดการเปลี่ยนผ่านหลายช่วงอายุคน พร้อมกับฟังรีวิวจากเจ้าของร้านอย่างวราภรณ์แบบเป็นกันเองก็สามารถแวะไปพูดคุยแลกเปลี่ยนกันได้ที่ร้านวราสาส์น ตามที่อยู่ด้านล่างนี้ได้เลย

วราสาส์น
Facebook : วราสาส์น
สถานที่ตั้ง : 68, 56 ซ. เพชรบุรี 5 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร 10400
แผนที่ : https://maps.app.goo.gl/xFktv6YTGV5fboRWA
เวลาทำการ : ทุกวัน เวลา 12:30-20:30 น. (ปิดทุกวันอาทิตย์)

The post วราสาส์น  ร้านเช่าหนังสือของหญิงเหล็กวัย 70 ปีที่ยังคงทำอยู่ เพราะอยากให้เด็กรักการอ่านมากขึ้น appeared first on a day magazine.

อาคารนี้เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ Yayoi Kusama หรือว่า ‘คุณป้าฟักทอง’ ที่เราหลายคนเรียกกัน ภายใต้ความเรียบและทันสมัยของตึก จะมองเห็น ‘ลายจุด’ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของคุณป้าได้ตั้งแต่ไกล

หากมาในช่วงกลางวัน พิพิธภัณฑ์ของคุณป้ามองดูโดดเด่น แต่ถ้ามาช่วงใกล้ค่ำ แสงสีขาวท่ามกลางความมืดจากทั้ง 5 ชั้นของพิพิธภัณฑ์ จะเป็นเหมือนกับแสงสว่างที่นำพาเราสู่จุดหมายปลายทาง

ก่อนจะมาเป็นพิพิธภัณฑ์ Yayoi Kusama

คุณป้า ‘ยาโยอิ คุซะมะ’ เป็นที่รู้จักทั่วโลกในระดับแมส ขนาดที่พบเห็นงานศิลปะของคุณป้าได้ในพิพิธภัณฑ์ใหญ่ๆ ทั่วทุกมุมโลกมายาวนาน แต่ใครจะรู้ว่าเส้นทางชีวิตคุณป้าเป็นอย่างไร? กว่าที่จะเป็น ‘คุณป้าฟักทอง’ ดังเช่นในวันนี้

คุณป้าเข้าเรียนวิชาภาพวาดญี่ปุ่นในมหาวิทยาลัยศิลปะเกียวโต และใช้เวลาค้นหาแนวทางของตัวเองเป็นเวลาหลายปี ในระยะแรกคุณป้าทดลองการใช้เทคนิคต่างๆ ทั้งการวาดสีน้ำ สีกวอชและสีน้ำมัน แล้วค่อยๆ ค้นพบประติมากรรมดังเช่นปัจจุบัน

คุณป้าตัดสินใจย้ายไปยังกรุงนิวยอร์กในช่วงที่วงการอาร์ตมีความคึกคักและเฟื่องฟูที่สุด ศิลปะแนว Avant-Garde (อาว็อง-การ์ด) ของคุณป้าเป็นที่กล่าวขานในช่วงปลายยุค 50 และยุค 60 ด้วยความมีเอกลักษณ์ ความกล้าในการแสดงออก และความหมายที่สื่อในผลงาน เช่น เสรีภาพในการแสดงออกและการต่อต้านสงคราม นับได้ว่าเป็นศิลปินหญิงจากซีกโลกตะวันออกที่ได้รับการยอมรับในแวดวงศิลปะระดับโลกในช่วงเวลานั้น

หลังจากเดินทางกลับมายังประเทศญี่ปุ่น คุณป้าเริ่มเขียนหนังสือและบทกวี โดยที่ยังคงสร้างสรรค์งานอาร์ตอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าจะไม่ได้รับการยอมรับมากเท่ากับในนิวยอร์กก็ตาม

 แต่ผลงานของคุณป้าก็ค่อยๆ เป็นที่สนใจมากขึ้นในญี่ปุ่น จนเกิดเป็นนิทรรศการที่ Mori Art Museum ในโครงการ Roppongi Hills เมื่อปี 2004 ซึ่งนับเป็นจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ของแวดวงศิลปะ เพราะรปปงงิฮิลส์ซึ่งเพิ่งเปิดทำการเมื่อปีก่อนหน้านั้น เป็นโครงการนำร่องย่านการค้า ที่อยู่อาศัย และศิลปะวัฒนธรรมขนาดยักษ์แห่งแรกๆ ของญี่ปุ่น ซึ่งยกระดับให้ทัดเทียมโครงการนำสมัยในหลายประเทศทั่วโลก

รปปงงิฮิลส์เป็นการประกาศศักยภาพทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมของญี่ปุ่นสู่สายตาโลก พิพิธภัณฑ์ศิลปะโมริจึงเป็นเหมือนสะพานเชื่อมศิลปะญี่ปุ่นเข้ากับโลกปัจจุบัน และยังพลิกโฉมวงการศิลปะร่วมสมัยของญี่ปุ่น ด้วยการจัดแสดงผลงานของศิลปินแถวหน้าของญี่ปุ่นอย่าง Takeshi Murakami และคุณป้าฟักทอง 

นิทรรศการของคุณป้าในครั้งนั้น จึงเป็นการแนะนำให้โลกรู้จักกับผลงานงานอาร์ตร่วมสมัยของญี่ปุ่น ซึ่งส่งผลให้คุณป้าเป็นหนึ่งในตัวแทนศิลปินชาวญี่ปุ่นที่สายตาชาวโลก

ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา คุณป้าได้รับเชิญให้จัดแสดงผลงานหลากหลายรูปแบบในพิพิธภัณฑ์ต่างๆ ทั่วโลก ทั้งภาพเขียน ไปจนถึงประติมากรรม และยังได้รับเกียรติจาก Lousiana Museum of Modern Art ให้วาดภาพประกอบวรรณกรรมระดับตำนานของโลกเรื่อง ‘The Little Mermaid’ ของ Hans Christian Andersen

ที่มาของลายจุด

ความรู้สึกละเอียดอ่อนและความชอกช้ำทางจิตใจที่สะสมมาเป็นเวลานาน ได้รับการแสดงออกผ่านงานศิลปะของคุณป้า

ตอนเด็กๆ คุณป้าวาดภาพวงกลมซ้ำๆ อยู่อย่างนั้น แทนที่จะวาดภาพบ้านและครอบครัวเหมือนกับเด็กคนอื่นๆ วงกลมที่ว่า ก็เหมือนกับความรู้สึกที่วนเวียนไปมาในจิตใจ คุณป้าวาดไปเรื่อยๆ จนเป็นหนึ่งเดียวกับตัวตนของตัวเอง

มองจากภายนอก คุณป้าดูเหมือนคนไม่ค่อยพูด เก็บตัว และแสดงออกทางสีหน้าด้วยความขึงขังและเคร่งขรึม แต่การวาดรูปและการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ สะท้อนให้เห็นความละเอียดอ่อนที่มีอยู่ในจิตใจของคุณป้า

ภาพวาดที่ประกอบด้วยวงกลมนับพันวงที่ค่อยๆ วาดอย่างประณีตจนกลายเป็นแพตเทิร์น การลงสีด้วยด้วยความระมัดะวัง การนำสิ่งที่เวียนวนในความรู้สึกมาสร้างสรรค์ผลงาน

คุณป้าจะลงมือวาดรูป เมื่อต้องการหลีกหนีโลกแห่งความจริง ศิลปะช่วยเยียวยาความกลัว ความกังวล และบาดแผลในจิตใจของคุณป้า จนวันหนึ่งคุณป้าค้นพบว่า ‘ศิลปะ’ ทำให้คุณป้ามีชีวิตอยู่ได้ในโลกใบนี้

ทำความเข้าใจความรู้สึกของตัวเองที่พิพิธภัณฑ์ Yayoi Kusama

พิพิธภัณฑ์ยาโยอิ คุซะมะ ดำเนินงานโดยมูลนิธิยาโยอิ คุซะมะของคุณป้า เปิดให้เข้าชมเป็นรอบ รอบละ 90 นาที ในราคาเพียง 1,100 เยน (ประมาณ 300 บาท) สำหรับผู้ใหญ่ และ 600 เยน (ประมาณ 180 บาท) สำหรับเด็กอายุ 6-18 ปี โดยจะต้องจองรอบในการเข้าชมและซื้อตั๋วล่วงหน้าทางเว็บไซต์ของพิพิธภัณฑ์

เหตุผลหนึ่งน่าจะเพื่อดูแลให้จำนวนผู้เข้าชมในแต่ละรอบไม่มากหรือหนาแน่นจนเกินไป การชมงานศิลปะของคุณป้าต้องใช้การตีความและทำความเข้าใจ แล้วส่วนใหญ่ยังสวยสะดุดตาจนต้องกดถ่ายรูป จำนวนผู้เข้าชมที่กำลังดีจึงมีส่วนช่วยให้ประสบการณ์การชมพิพิธภัณฑ์ของคุณป้าเป็นไปอย่างรื่นรมย์

ในพิพิธภัณฑ์จัดแสดงทั้งนิทรรศการถาวร และนิทรรศการหมุนเวียนซึ่งเปลี่ยนปีละ 2 ครั้ง ล่าสุดเป็นนิทรรศการชื่อ ‘Yayoi Kusama: Portraying the Figurative’ 

นิทรรศการนี้เป็นการนำเสนอภาพวาดจากในสมุดสเกตช์ของคุณป้าในช่วงที่เป็นวัยรุ่น จนถึงปัจจุบัน ซึ่งแสดงให้เห็นเอกลักษณ์ของคุณป้าตั้งแต่ช่วงแรกอย่างชัดเจน ทั้งการใช้สีเข้มและโทนสีสดใส การวาดลายจุดซ้ำไปซ้ำ และลายแพตเทิร์น เราจะมองเห็นความสดใสและสนุกสนานในผลงานช่วงวัยรุ่นของคุณป้า แต่จะค่อยๆ ลดลงจนดูขรึมขึ้นตามเวลา

ส่วนที่ไม่อยากให้ทุกคนพลาดคือบริเวณชั้น 5 ของพิพิธภัณฑ์ ซึ่งเป็นพื้นที่จัดแสดงประติมากรรมรูปฟักทองลายจุดของคุณป้า จุดนี้เป็นจุดที่ถ่ายรูปสวยที่สุดจุดหนึ่งในพิพิธภัณฑ์

เวลาชมงานอาร์ตของคุณป้า วินาทีแรกจะรู้สึกเหมือนกำลังมองภาพลวงตา วินาทีต่อมาจะรู้สึกสงสัย

วินาทีต่อๆ ไปจะพยายามทำความเข้าใจ ซึ่งไม่แตกต่างอะไรจากการที่เรามองดูสิ่งต่างๆ บนโลกเลย

ความจริงที่ถูกสร้างขึ้น ความจริงที่เรามองเห็น ความจริงที่เป็นอยู่อย่างแท้จริง

สิ่งที่เราเห็นอาจจะไม่ใช่ความจริง แต่เป็นเพียงภาพลวงตาที่เกิดขึ้นซ้ำไปมาในความคิด จนไม่อาจสลัดออกไปได้ 

คุณป้าถ่ายทอดสิ่งที่คุณป้ารู้สึกนึกคิดออกมาให้โลกชื่นชมได้อย่างงดงาม จนเราพยายามทำความเข้าใจในความรู้สึกของตัวเองดูบ้าง…

ขอบคุณรูปภาพจาก https://www.instagram.com/yayoikusamamuseum?igsh=N3hncWswdXFubDYw

The post Yayoi Kusama Museum และความพยายามทำความเข้าใจตัวเอง appeared first on a day magazine.

แต่ในโลกภาพเคลื่อนไหวฮิตเลอร์ถูกนำเสนออย่างหลากหลาย คนรุ่นใหม่อาจเห็นฮิตเลอร์ในแง่ขบขันจากหนังดัง Jojo Rabbit (2019) ย้อนไปช่วงยุคหลัง Y2K เคยมีหนังสุดอื้อฉาวอย่าง Downfall (2004) ที่พยายามเปิดเผยด้านที่เป็นมนุษย์ของเขา แล้วก็ยังมี Hitler: A Film from Germany (1977) หนังยาว 7 ชั่วโมงที่ใช้ฟอร์มของละครเวทีมาเล่าชีวิตฮิตเลอร์แบบไม่แคร์ความสมจริง

เป็นข้อถกเถียงอยู่เสมอว่า การผลิตซ้ำภาพยนตร์ว่าด้วยฮิตเลอร์หรือการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวนี่มันส่งผลดี (การตระหนักรู้ทางประวัติศาสตร์) หรือผลเสีย (การตอกย้ำความเจ็บปวด) กันแน่ บ้างสันนิษฐานว่าฮอลลีวูดมักไฟเขียวกับหนังประเภทนี้อยู่แล้ว เพราะวงการนี้เต็มไปด้วยนายทุนชาวยิวมากมาย ไม่น่าแปลกใจที่มันได้ออสการ์อยู่เสมอ อีกประเด็นถกเถียง คงเป็นเรื่องแนวทางของหนัง มิคาเอล ฮาเนเก (คนทำหนังชาวออสเตรียเจ้าของหนังฉาว Funny Games) เคยวิจารณ์ว่า เขาไม่ชอบหนังแบบ Schindler’s List (1993) หรือ Downfall สักเท่าไร มันเต็มไปด้วยความดรามาติก อคติ และเป็นส่วนตัว (Subjective) เขาชอบหนังที่เลือกมุมมองแบบกลางๆ (Objective) มากกว่า อย่าง Night and Fog (1956) ที่เป็นภาพฟุตเทจของค่ายกักกันชาวยิวหลังจากสงครามโลกครั้งที่สองจบลง

สำหรับผู้กำกับ โจ เบอลิงเกอร์ เขาตัดสินใจทำซีรีส์ความยาว 6 ตอน Hitler and the Nazis: Evil on Trial (ออนแอร์ทางเน็ตฟลิกซ์เมื่อช่วงต้นมิถุนายน 2024) ด้วยเหตุว่าคนรุ่นใหม่ไม่รู้จักแล้วว่าค่ายเอาชวิตซ์คืออะไร มีความสำคัญอย่างไร อย่างที่เราเห็นดรามาอยู่เนืองๆ ว่าเหล่าหนุ่มสาวไปถ่ายรูปเซลฟีร่าเริงเกินเหตุที่หน้าค่ายเอาชวิตซ์ หรือนักท่องเที่ยวไปปีนป่ายแอกต์ท่ากันบน Holocaust Memorial ที่เบอร์ลิน เมื่อปี 2019 เศรษฐีชาวอิสราเอลถึงขั้นลงทุนสร้างอินสตาแกรมชื่อ Eva.Stories จ้างนักแสดงมารับบทเป็นเด็กสาวชาวยิวชื่ออีวา บอกเล่าชีวิตของเธอในช่วงนาซีบุกฮังการี เพื่อให้คนรุ่นใหม่ได้รับรู้เรื่องการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

ก่อนหน้านี้เบอลิงเกอร์ทำสารคดีเกี่ยวกับฆาตกรต่อเนื่องมาหลายเรื่องในซีรีส์ Conversations with a Killer (2019-2022) ไม่ว่าจะ เท็ด บันดี้, จอห์น เวย์น เกซี หรือ เจฟฟรีย์ ดาห์เมอร์ แต่เมื่อต้องทำสารคดีเกี่ยวกับอาชญากรสงครามอย่างฮิตเลอร์ เขาก็ขนข้อมูลมาให้ผู้ชมอย่างเต็มที่ ซีรีส์มีสองเส้นเรื่องใหญ่ๆ คือช่วงชีวิตของฮิตเลอร์ ไล่เรียงตั้งแต่วัยหนุ่มจนได้ขึ้นมาเป็นผู้ท่านนำ (Führer) ตัดสลับกับการตัดสินคดีของศาลทหารระหว่างประเทศที่เมืองนูเรมเบิร์กในปี 1946 ที่เอาพวกพรรคนาซีมาขึ้นศาล นอกจากนั้นยังมีการสัมภาษณ์นักวิชาการต่างๆ และเสียงบรรยายที่มาจากหนังสือของ วิลเลียม แอล ไชเรอร์ นักข่าวชาวอเมริกัน ดังนั้น Hitler and the Nazis จึงมีความซับซ้อนทั้งภาพและเสียงอยู่บ้าง แต่ผู้ชมก็ใช้เวลาปรับตัวไม่นานนัก

องค์ประกอบทางภาพยนตร์ของ Hitler and the Nazis ยังมีเรื่องน่าสนใจ อย่างการทำเทคโนโลยีมาช่วย เช่นการแปลงฟุตเทจขาวดำเป็นสี (Digital Colorization) หรือข้อความจากหนังสือของไชเรอร์ ก็ใช้ AI ทำให้เสียงบรรยายใกล้เคียงกับเสียงไชเรอร์มากที่สุด ส่วนดนตรีประกอบดัดแปลงมาจากสกอร์ที่แต่งโดยเหล่าผู้รอดชีวิตจากการฆ่าล้างชาวยิว และน่าเซอร์ไพรส์ว่าหนึ่งในคนทำเพลงคือ เซิร์จ แทนเคียน นักร้องนำของวงเมทัลรุ่นเก๋า System of a Down ซึ่งสามารถทำเพลงแนวคลาสสิกได้เหมาะเจาะกับซีรีส์อย่างยิ่ง

หากเป็นผู้ศึกษาสงครามโลกครั้งที่สองมาถี่ถ้วน Hitler and the Nazis อาจไม่ได้น่าตื่นเต้นอะไรนัก แต่ผู้เขียนคิดว่าข้อดีของซีรีส์คือทำให้เข้าใจประวัติศาสตร์ช่วงนั้นได้ชัดเจนขึ้น ไม่ว่าจะสาเหตุที่ฮิตเลอร์รังเกียจยิวจนถึงขั้นต้องสร้างค่ายกักกันและห้องรมแก๊ส, ความเลวร้ายของนาซีที่แผ่กระจายไปถึงประเทศอื่นอย่างออสเตรีย โปแลนด์ เบลารุส, ความสัมพันธ์ของเยอรมนีกับสหภาพโซเวียตที่แปรผันจากมิตรเป็นศัตรู แต่ข้อเสียหลักของซีรีส์ที่ผู้ชมล้วนเห็นตรงกันคือบรรดาฉากสร้างขึ้นใหม่ (Recreation) ไม่ว่าจะฉากฮิตเลอร์กับพวกพ้องนาซี หรือฉากขึ้นศาลที่เมืองนูเรมเบิร์กที่ออกจะเยิ่นเย้อเกินความจำเป็น ยิ่งไปกว่านั้นนักแสดงที่รับบทฮิตเลอร์ก็ดูไม่เหมือนตัวจริงเอาเสียเลย แถมยังแอกต์ติงเล่นใหญ่จนกลายเป็นขบขัน (แม้ว่าฮิตเลอร์จะขึ้นชื่อเรื่องการออกท่าออกทางก็ตาม)

ตอนหนึ่งที่สำคัญมาก Hitler and the Nazis คือการอธิบายว่าคนเยอรมันนิยมชมชอบในตัวฮิตเลอร์ด้วย 3 เหตุผลด้วยกัน หนึ่ง-เขาทำให้เศรษฐกิจดีขึ้นหลังจากภาวะ Great Depression ในยุค 30 สอง-ฮิตเลอร์เป็นนักพูดที่มีเสน่ห์ และสาม-เขาสร้างภาพว่ายิวคือตัวร้ายทางเศรษฐกิจที่กัดกินประเทศ หรือทำให้มวลชนมีศัตรูร่วมกัน ซึ่งทุกสิ่งที่กล่าวมาล้วนสอดคล้องกับสถานการณ์ในยุโรปช่วงหลังโควิดที่พรรคฝ่ายขวาได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ ประชาชนเริ่มเห็นตรงกันว่านโยบายเศรษฐกิจแบบเสรีนิยมไม่อาจกอบกู้วิกฤตเศรษฐกิจได้, พรรคขวาจัดในฝรั่งเศสมีนักการเมืองหนุ่มรูปหล่ออย่าง จอร์แดน บาเดลลา ที่ได้ใจคนรุ่นใหม่ และนโยบายหลักๆ ของพรรคฝ่ายขวาคือกีดกันผู้ลี้ภัยหรือส่งกลับประเทศบ้านเกิด ซึ่งประชาชนบางส่วนมองว่าเป็นปัญหาเรื้อรังของประเทศ

ในแง่หนึ่งอาจมองได้ว่าคนเยอรมันคล้อยตามฮิตเลอร์เพราะในยุค 30 ผู้คนยังไม่ตระหนักเรื่องความเท่าทันสื่อมากนัก พวกเขาเชื่อสุนทรพจน์ของท่านผู้นำ, ข่าววิทยุ, ภาพยนตร์โฆษณาชวนเชื่อ มันเป็นโลกที่ยังไม่มีโซเชียลอันช่วยให้เห็นมุมมองที่กว้างขวางและหลากหลาย (ชาวเยอรมันหลายคนไม่รู้ถึงการดำรงอยู่ของค่ายกักกันชาวยิวด้วยซ้ำ) แต่ในอีกทางโซเชียลมีเดียก็เป็นตัวแปรสำคัญของเกมการเมืองปัจจุบัน หลายเสียงเห็นตรงกันว่า โดนัลด์ ทรัมป์ ได้ใจคนอเมริกันเพราะการทวีตสุดปั่นของเขา นี่อาจรวมถึงปรากฏการณ์ ‘ฟ้ารักพ่อ’ ในยุคพรรคอนาคตใหม่ และการใช้สื่อโซเชียลฯ อย่างชาญฉลาดของพรรคก้าวไกลจนได้มาซึ่ง 14 ล้านเสียง

ผู้เขียนสังเกตว่าคอมเมนต์ตามโซเชียลมีเดียของชาวไทยในช่วงหลังเริ่มไม่น่าสบายใจมากขึ้นทุกวัน โดยเฉพาะข่าวสงครามรัสเซีย-ยูเครน (ที่เชียร์รัสเซียออกนอกหน้า โดยมักอ้างว่ายูเครนแส่หาเรื่องเองที่จะเข้านาโต้) และความขัดแย้งในฉนวนกาซา (ที่เชียร์ให้อิสราเอลจัดการอย่างเบ็ดเสร็จโดยอคติและความเกลียดชังต่อมุสลิม) เดิมทีผู้เขียนหวังว่ามันจะเป็นแค่ชาวเน็ตเกรียนๆ หรือไอโออะไรสักอย่าง แต่เมื่อมันมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องก็แอบหวั่นใจอยู่เหมือนกัน ทำให้นึกถึงตอนหนึ่งของ Hitler and the Nazis ที่ว่า “ปัญหาใหญ่ที่สุดของฮิตเลอร์คือเขาเป็นคนขาดความเห็นอกเห็นใจ (Empathy) ผู้อื่น” มันคือสิ่งสามัญธรรมดาสำหรับการเป็นมนุษย์ แต่เมื่อมนุษย์หลงลืมมัน ประวัติศาสตร์อันเลวร้ายก็จะกลับมาซ้ำรอยได้ไม่ยาก

The post Hitler and the Nazis: Evil on Trial – สำรวจกระบวนการปีศาจของฮิตเลอร์ (อีกครั้ง) ในยามโลกหันขวา appeared first on a day magazine.

ในสมัยกรีกโรมัน ศิลปะถูกอุทิศให้กับความเชื่อเรื่องเทพเจ้า พอมาถึงสมัยเรเนซองส์ ทุกองค์ประกอบทางศิลปะ ทั้งโทนสีจนถึงแสงเงา ต่างก็แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองและเฟื่องฟูในทุกๆ ด้าน ตั้งแต่ศิลปะ วัฒนธรรม ไปจนถึงวิทยาการ

ส่วนยุคกลาง ความงามทางศิลปะและสถาปัตยกรรมสร้างขึ้นมาจากศรัทธาในพระเจ้าภายใต้ภาวะสงครามและความขัดแย้ง

ช่วงปฏิวัติอุตสาหกรรม ศิลปะเริ่มแพร่ขยายออกไปสู่ผู้คนในวงกว้าง ภาพของรถไฟและเครื่องจักรไอน้ำ กลายเป็นหัวข้อใหม่ที่ปรากฏในงานศิลป์

แล้วในปัจจุบันศิลปะต้องการแสดงออกถึงสิ่งใด?

Museum of Modern Art กับศิลปะสมัยใหม่

‘ศิลปะสมัยใหม่’ เป็นการพูดถึงงานศิลปะที่สร้างขึ้นในระหว่างปี 1860 ถึงปี 1970 ซึ่งถ่ายทอดผลงานออกมาด้วยมุมมองใหม่ โดยแทบไม่มีอิทธิพลของศิลปะยุคก่อนๆ หลงเหลือเลย หัวข้อหลักของศิลปะยุคเก่ามักมาจากความเชื่อหรือเรื่องราวทางด้านศาสนา แต่ศิลปะสมัยใหม่เป็นการสำรวจเรื่องราวหรือเทคนิคการสร้างสรรค์ผลงานศิลป์ที่แตกต่างจากที่ผ่านมา 

แล้วพิพิธภัณฑ์ MoMA (Museum of Modern Art) ก็ก่อตั้งขึ้นเพื่อศิลปะสมัยใหม่และร่วมสมัยในปัจจุบันโดยเฉพาะ

แม้ว่า ‘ศิลปะ’ จะมีความหมายและสร้างให้เกิดความรู้สึกที่ไม่เหมือนกันตามแต่ละคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคสมัยแห่งความแตกต่างอย่างในปัจจุบัน แต่คงไม่มีใครปฏิเสธได้ว่า MoMA เป็นศูนย์กลางของศิลปะสมัยใหม่ที่โดดเด่นที่สุดของยุค

MoMA ตั้งอยู่ระหว่าง Fifth และ Sixth Avenue ใน Manhattan ย่านที่แพงที่สุดของกรุงนิวยอร์ก สถาปัตยกรรมและอาคารจำนวนมากในบริเวณนั้น สร้างขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 จนถึงต้นศตวรรษที่ 19 ในสไตล์ Art Deco ซึ่งเป็นตัวแทนความรุ่งเรืองและหรูหราของสถาปัตยกรรมรูปแบบใหม่ในช่วงอดีต

ตรงกันข้ามกับสถาปัตยกรรมในย่านแมนฮัตตัน ซึ่งแฝงไว้ด้วยปริบททางวัฒนธรรม พิพิธภัณฑ์ MoMA สร้างขึ้นในปี 1939 ด้วยแนวคิดสถาปัตยกรรมยุคใหม่ที่มีแบบแผนและโครงสร้างเรียบง่ายและขรึม โดยได้รีโนเวตครั้งใหญ่ในปี 2004 โดยสถาปนิกชาวญี่ปุ่นชื่อ Taniguchi Yoshio ซึ่งให้ความสำคัญกับความมินิมอลที่เป็นสื่อกลางของงานศิลปะสมัยใหม่ โดยยังคงรักษาเอกลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมของอาคารพิพิธภัณฑ์ MoMA ที่สร้างขึ้นในตอนแรกไว้

ปัจจุบัน MoMA ให้นิยามตนเองว่าเป็น ‘สถานที่ซึ่งจุดพลังสร้างสรรค์ กระตุ้นความคิด และเป็นบ่อเกิดของแรงบันดาลใจ’ แล้ว MoMA ก็ทำได้เช่นนั้นจริงๆ 

ศิลปะสมัยใหม่ งานอาร์ตร่วมสมัย และกรุงนิวยอร์ก

MoMA มีบทบาทสำคัญในการนำเสนอผลงานอาร์ตจากศิลปินสมัยใหม่ในระดับมาสเตอร์พีซ จึงไม่แปลกที่เราจะพบเห็นภาพวาด The Starry Night ซึ่งมีมูลค่าสูงสุดของ Vincent Van Gogh ภาพเพนต์ติงแนว Cubism ของ ​Picasso ภาพวาดดอกบัว Waterlillies ที่เล่นกับสีสันของแสงอย่างมีชั้นเชิงของ Claude Monet ภาพวาดแนว Abstract ที่ไม่ต้องการการตีความของ Rothko ภาพ Composition in Red, Blue, and Yellow ซึ่งเป็นตำนานของการใช้องค์ประกอบศิลป์โดย Piet Mondrian คอลเลกชันภาพชุด Campbell’s Soup Cans ที่โด่งดังของ Andy Warhol และผลงานของศิลปินร่วมสมัยที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ล่าสุดสร้างสรรค์ผลงาน

เรียกได้ว่าเป็นความตระการตาของงานศิลป์ที่มีปฏิสัมพันธ์กับผู้คนโดยไม่ต้องฝืนหรือพยายามใดๆ 

แค่ก้าวเข้าไปในตัวอาคารของพิพิธภัณฑ์ แรงบันดาลใจก็เปี่ยมล้น จนอยากลุกขึ้นมาสร้างสรรค์ผลงานบ้าง

และด้วยความที่นิวยอร์กเป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรมของโลก MoMA จึงจัดกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้ทางด้านศิลปะและวัฒนธรรมในรูปแบบที่สนุกสนาน ทันสมัยและแปลกตาเป็นประจำตลอดทั้งปี เช่น กิจกรรมชมพิพิธภัณฑ์ช่วงกลางคืน (Night at the Museum) การฉายภาพยนตร์และการแสดงแนวทดลอง แล้วยังมีการถ่ายทอดแง่มุมต่างๆ ที่น่าสนใจของงานอาร์ตโดยภัณฑารักษ์ประจำพิพิธภัณฑ์ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับคอมมิวนิตีศิลปะ

ร้านหนังสือและ Museum Shop ที่ดีที่สุด

แม้ว่า MoMA จะให้ความสำคัญกับการจัดแสดงงานศิลปะสมัยใหม่เป็นหลัก แต่ก็ตระหนักถึงความสำคัญของ ‘หนังสือ’ ในเป็นสื่อกลางถ่ายทอดองค์ความรู้ทางด้านศิลปะ ร้านหนังสือของพิพิธภัณฑ์ MoMA จึงเป็นแหล่งรวบรวมสิ่งพิมพ์ทางด้านอาร์ตที่ดีที่สุดอีกแห่งหนึ่งของโลก

บนชั้นหนังสือสีดำที่ดูทันสมัยของร้าน จะพบกับหนังสือ Square Circle Triangle โดย Bruno Munari นักออกแบบแถวหน้าของศตวรรษที่ 20 ชาวอิตาเลียน ซึ่งสำรวจและนำเสนอศักยภาพในการประกอบขึ้นเป็นสิ่งต่างๆ ของรูปทรงสี่เหลี่ยม วงกลมและสามเหลี่ยม

เดินไปอีกนิด จะพบกับหนังสือ Dear Data โดย Stefanie Posavec และ Giorgia Lupi สองดีไซเนอร์จากต่างซีกโลก ซึ่งบันทึกข้อมูลด้วยภาพ (Data Visualization) ลงบนโปสการ์ด เพื่อส่งถึงกันทุกๆ สัปดาห์เป็นเวลา 1 ปีเต็ม

ที่ขาดไม่ได้คือ หนังสือ Wonderwall Case Studies โดย Gestalten สำนักพิมพ์หนังสือทางด้านศิลปะและสุนทรียศาสตร์ระดับคุณภาพจากกรุงเบอร์ลิน หนังสือเล่มนี้รวบรวมกรณีศึกษาจากผลงานการออกแบบและตกแต่งภายในของสตูดิโอระดับโลกจากประเทศญี่ปุ่นที่มีชื่อว่า ‘Wonderwall’ ตั้งแต่การออกแบบร้าน UNIQLO ในหลายประเทศทั่วโลก เช่น Uniqlo Flagship Store ซึ่งเป็นแลนมาร์กสำคัญของย่าน Ginza ในกรุงโตเกียว การออกแบบศาลเจ้า Homangu Kamado Jinja Juyosho ในเมืองฟุกุโอกะของญี่ปุ่น ด้วยมุมมองแบบมินิมอล และการออกแบบประสบการณ์เท่ๆ และน่าจดจำให้กับ Samsung 837 ในย่าน Meatpacking District ของกรุงนิวยอร์ก

ส่วน Museum Shop ของ MoMA ก็รวบรวมสินค้าดีไซน์และทางด้านศิลปะเอาไว้อย่างตื่นตาตื่นใจ ไม่ว่าจะมองไปทางไหน ก็โดนใจไปหมด เราถูกใจภาพ Crying Girl ของ Roy Lichtenstein บนเครื่องเขียนชิ้นเล็ก กระดาษโน้ตลายกล่องคำพูดจากหนังสือการ์ตูน (Manga และ Comic) กระเป๋าพับได้ของพิพิธภัณฑ์ MoMA และ Art Object ที่สร้างขึ้นโดยศิลปินร่วมสมัย

กว่าจะรู้ตัว ก็ถือของเต็มตะกร้าไปต่อแถวยาวรอบร้านเพื่อรอจ่ายเงิน โดยปราศจากคำถามในใจใดๆ ทั้งสิ้น!

ขอบคุณรูปภาพจาก  

http://www.moma.org.
https://clios.com

The post MoMA ศิลปะสมัยใหม่ ศิลปะร่วมสมัย และแพชชันของกรุงนิวยอร์ก appeared first on a day magazine.

ถ้านึกถึงการ์ตูนสยองขวัญไทย เราจะนึกถึงเรื่องไหนกันบ้าง? แม่นาค ผีกระสือ หรือ ผีปอบ

เรื่องราวผีไทยเหล่านี้เป็นสิ่งที่เราคุ้นเคยกันดี แต่ถ้าคุณกำลังมองหาความสยองสัญชาติไทยรสชาติใหม่ เราจะขอพาทุกคนมาเติมคลังสยองกับ Siamese Creepy Story เว็บตูนสยองขวัญไทยที่จะทำให้คุณมองผีไทยไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

ด้วยการวาดและการเล่าเรื่องผีไทยในแบบที่ไม่เหมือนใคร จาก ‘เบี้ยว-พีรพล กรณ์เชย’ ผู้เขียนเว็บตูนสยองขวัญไทยเรื่องนี้ ที่เลือกใช้ลายเส้นที่เบี้ยวสมชื่อ แลดูเหมือนไม่จงใจให้ออกมาเป็นอย่างนี้แต่กลับสื่ออารมณ์ได้ราวกับตัวละครนั้นมีชีวิตจริงๆ ผสมผสานกับการเล่าเรื่องสยองขวัญแบบไทยๆ ในรสชาติที่แตกต่างออกไปจากที่เราคุ้นเคยทำให้เรื่องนี้คู่ควรแก่การค้นพบในวงการการ์ตูนสยองขวัญเป็นที่สุด

หากเปรียบเส้นทางนักวาดของเบี้ยวเป็นรถไฟ จุดเริ่มต้นของการวาดรูปของเบี้ยวไม่ได้แตกต่างจากนักวาดท่านอื่นๆ เท่าไหร่นัก เป็นเด็กชายเบี้ยวที่ชอบวาดรูปเหมือนกัน เพียงแต่การเป็นนักวาดไม่ใช่ความฝันที่มีมาตั้งแต่แรกเริ่ม สถานีในฝันของเขาคือการเป็นผู้กำกับ แต่เพราะการเป็นผู้กำกับไม่อาจตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของเขา จึงทำให้เขาเลือกที่จะลงจากรถไฟที่สถานีการเป็นนักวาดการ์ตูนแทน

“ผมฝันอยากเป็นคนทำหนัง แต่ไม่ได้เรียนเกี่ยวกับการทำหนังมา ช่วงมหาลัยก็ยังมีแพชชันในการเล่าเรื่องอยู่ มันก็เหมือนเป็นความอัดอั้น มีความรู้สึกของการอยากจะเล่าเรื่องอะไรเสมอเลยครับ”

ความชื่นชอบในภาพยนตร์สยองขวัญทุกรูปแบบและความต้องการที่อยากจะเล่าเรื่อง เขาจึงเลือกเล่าเรื่องผ่านการวาดการ์ตูน ถึงแม้จะขาดภาพเคลื่อนไหวและเสียงประกอบ แต่ผลงานของเขาก็สามารถเล่าเรื่องออกมาได้ดีไม่แพ้ภาพยนตร์ 

จุดเด่นอีกอย่างของเรื่องเล่าสยองขวัญจากเบี้ยวคือ รสชาติที่ไม่เหมือนใคร อย่างการตั้งคำถามกับการเกิดขึ้น มีอยู่ และการเป็นไปของเรื่องลี้ลับต่างๆ เพราะเชื่อว่าเรื่องผีและวิทยาศาสตร์ ฟิสิกส์ หรือชีวะอยู่ตรงข้ามกัน สิ่งนี้เลยกลายเป็นแรงบันดาลใจในการเล่าเรื่องของเขา

“ถ้ามีโอกาสก็อยากนั่งสัมภาษณ์ผีเหมือนกันว่ากิจวัตรเขาเป็นยังไง คิดอะไรอยู่ ผีสำหรับผมคือสิ่งที่ผมอยากหาคำตอบให้ชัดเจนว่า สรุปแล้วเขาเป็นยังไงกันแน่ โลกหลังความตายมีจริงไหม เขาคิดอะไรอยู่”

ขณะเดียวกันการตั้งคำถามเกี่ยวกับผีของเบี้ยวก็ทำให้คนอ่านได้เห็นแนวคิดใหม่ๆ เกี่ยวกับที่มาที่ไปของผีหรือการมองผีให้เป็นวิทยาศาสตร์มากขึ้น อย่างเช่นตอน ‘BE THAT GHOST IN OLD ERA’ ที่ใช้การผนวกความเป็นไปได้ทางวิทยาศาสตร์กับผีไทยที่เราคุ้นเคยกันดีอย่าง ผีเปรต เบี้ยวตีความเรื่องของผีเปรตในแง่มุมที่ต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง เปลี่ยนจากความเชื่อเรื่องเวรกรรมเป็นความผิดพลาดทางการโอนถ่ายสสารของเครื่อง ‘Time Machine’ ทำให้มนุษย์ที่เดินทางข้ามกาลเวลานั้นมีรูปร่างยืดยาวตามห้วงเวลาแทน ไม่ใช่ผีเปรตอย่างที่เราเข้าใจ

Siamese Creepy Story ทำให้เราได้ตกผลึกอะไรบางอย่างเกี่ยวกับเรื่องราวลี้ลับได้เสมอ คนน่ากลัวกว่าผี และผีอาจเป็นเพียงแค่จิตตุงแป่ง (ปรุงแต่ง) ของคนเราก็เท่านั้น แง่มุมเหล่านี้อาจทำให้เรามองเรื่องราวลี้ลับอีกร้อยแปดไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป 

ใครที่อยากลองสัมผัสความระทึกขวัญด้วยตัวเอง นักเขียนเรื่องนี้ก็ได้แนะนำมาให้เรา 2 เรื่อง นั่นคือ ‘สุภาพสตรีที่โทรหาคนตาย’ และ ‘สองชั้น’ ด้วยการเล่าเรื่องแบบหักมุม และการันตีว่าไม่มีใครสามารถเดาตอนจบได้ถูกแน่นอน 

เรื่องราวของเบี้ยว ผู้เป็นคนไทยคนเดียวที่ติดอันดับท่ามกลางเว็บตูนระทึกขวัญต่างชาติ อาจทำให้เราหันมาให้ความสนใจกับวงการนักวาดการ์ตูนสยองขวัญไทยมากขึ้น และช่วยกันหาคำตอบว่า ทำไมเราถึงไม่ค่อยพบเจอการ์ตูนแนวนี้ที่เขียนโดยคนไทยกันบ้างเลยนะ ถ้าหากมีพื้นที่หรือการสนับสนุนจากคนอ่านมากขึ้น เราอาจจะได้พบเจอความหลากหลายของการ์ตูนกว่าที่เป็นอยู่หรือเปล่า  

ช่องทางการติดตาม

Facebook : เบี้ยวรู้เบี้ยวเห็น

Webtoon : Siamese Creepy Story

The post เบี้ยวรู้เบี้ยวเห็นแห่ง Siamese Creepy Story นักวาดการ์ตูนสยองขวัญที่เชื่อมระหว่างผีและวิทยาศาสตร์ appeared first on a day magazine.

ถ้าเป็นเมื่อก่อนบทละครพีเรียดที่เราเคยดูแทบจะไม่เห็นความรักของเพศหลากหลายเลย ทั้งที่จริงเรื่องแบบนี้ก็มานานแล้ว

แต่ทำไมเราไม่ค่อยเห็นมันเลยนะ

‘siameseterrace’ หรือ ‘เฌอเอม’ ศิลปินนักวาดลายเส้นดินสอที่นำเสนอกลิ่นอายความเป็นไทย หรือบางคนอาจจะรู้จักในฐานะเจ้าของผลงานภาพพีเรียดนักเรียนนายเรืออุ้มเงือก ณ อ่าวไทย ที่มาพร้อมกับเสน่ห์ที่น่าสนใจอย่างการเล่าเรื่องผ่านตัวละคร LGBTQIA+ โดยเฉพาะชาว Non-binary หรือเพศวิถีที่อยู่นอกเหนือค่านิยมระบบสองเพศ 

ที่มาของชื่อ ‘siameseterrace’ มาจากการกร่อนชื่อวงโปรดอย่างวง ‘เฉลียง’ มาเป็น ‘ระเบียง’ และแปลออกมาเป็น ‘Terrace’ ในภาษาอังกฤษ ซึ่งสื่อถึงระเบียงบ้านที่มีการจัดแสดงภาพวาดและเรื่องราวสังคมไทยในอดีตพร้อมกับสะท้อนความหลากหลายทางเพศในปัจจุบัน เพื่อนำเสนอภาพของการมีอิสระเสรี ความหลากหลายทางเพศและตัวตนอันไร้ซึ่งพันธนาการทางสังคม

จากความชอบในตัวพ็อปคัลเจอร์ของไทย โดยเฉพาะเพลงและละครยุคเก่า ทำให้ตัวศิลปินเริ่มตั้งคำถามถึงการนำเสนอภาพความรักในสื่อที่มีเพียงตัวละครชาย-หญิง และการถูกลบเลือนตัวตนของบุคคลทุกเพศ เธอจึงนำความชอบและการตั้งคำถามรวมเข้ากับความสนใจในทัศนียภาพของประเทศไทยผสมผสานกันออกมาเป็นผลงานในชื่อ ‘siameseterrace’ 

เฌอเอมเล่าให้เราฟังอีกว่าสำหรับเธอแล้ว ผลงานของเธอเป็นเหมือนกับการจำลองสถานการณ์ในอดีตที่ทุกคนสามารถแสดงออกถึงรสนิยมทางเพศได้อย่างเปิดเผย ซึ่งขัดกับขนบของสังคมสมัยก่อน นั่นจึงทำให้เราเห็นภาพคู่รักเพศวิถีอื่นที่เล่าเรื่องราวของตัวพวกเขาเองตามทิวทัศน์ที่เปิดกว้างและไร้ขอบเขต 

อีกหนึ่งความตั้งใจในอนาคตที่ศิลปินต้องการถ่ายทอดให้ทุกคนได้เห็นมากขึ้น คือ ความสัมพันธ์และวิถีความรักในแบบของชาว Aromantic หรือผู้คนที่มีแรงดึงดูดกับใครสักคนเชิงโรแมนติกได้ยากหรือมีแรงดึงดูดในรูปแบบอื่น ไม่ว่าจะเป็น การรักแบบพาร์ตเนอร์หรือรักแบบเพื่อนร่วมโลก เพราะเรื่องราวเหล่านี้ยังไม่ค่อยเห็นในสื่อมากนัก

ศิลปิน ‘siameseterrace’ ยังเน้นย้ำในจุดยืนอีกว่า “อยากเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยให้เรื่องนี้เป็นเรื่องธรรมดา” ที่สื่อว่า ความหลากหลายทางเพศคือเรื่องราวความสัมพันธ์ที่เป็นเหมือนกับรสนิยมหนึ่งของมนุษย์ จนมาถึงในวันนี้ที่กฎหมายสมรสเท่าเทียมผ่านแล้ว เราก็หวังว่าผลงานของเฌอเอมจะเป็นอีกหนึ่งผลงานสร้างสรรค์ที่ทำให้ทุกคนมองเห็นความรักของเพศที่หลากหลายได้ชัดเจนมากขึ้น

The post ทัศนียภาพและวิถีแห่งรัก ภาพวาดสะท้อนหุบเขาแห่งความสัมพันธ์ของ LGBTQIA+ โดย siameseterrace appeared first on a day magazine.

นอกจากนี้มันยังเคยเป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบเครื่องแต่งกายของตัวละครเอกในการ์ตูนเรื่อง ‘นานะ’ ของญี่ปุ่น โดยการแสดงออกทางความคิดผ่านลายกราฟิกบนเสื้อยืดอีกด้วย
นั่นคือเครื่องประดับของแบรนด์ ‘Vivienne Westwood’ (วิเวียน เวสต์วูด) ชื่อของแฟชั่นดีไซเนอร์ระดับตำนานจากสหราชอาณาจักร ผู้สร้างแรงกระเพื่อมให้กับวงการออกแบบทั่วโลกครั้งแล้วครั้งเล่า 

วิเวียน เวสต์วูด เป็นตำนานของการนำมุมมองและความรู้สึกที่มีต่อสังคม เศรษฐกิจและวัฒนธรรม มาสร้างสรรค์เป็นผลงานออกแบบ จนได้รับเลือกให้เป็นนักออกแบบแห่งปีของสหราชอาณาจักร และได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จักรวรรดิบริติช พร้อมคำนำหน้าชื่อว่า ‘Dame’ ที่มีความหมายว่า ‘ท่านผู้หญิง’

เริ่มต้นที่ดนตรีพังก์

ดนตรีเป็นแรงบันดาลใจให้มนุษย์สร้างสรรค์หลายสิ่งหลายอย่าง สำหรับวัยรุ่นผู้หญิงคนหนึ่งในช่วงยุค 70 ดนตรีเปลี่ยนชีวิตที่เต็มไปด้วยความไม่มั่นใจและหวาดหวั่น ให้กลายเป็นมั่นใจอย่างเปี่ยมล้น

วิเวียน เวสต์วูด ในช่วงวัยรุ่นเป็นเหมือนกับเราๆ หลายคนที่ไม่รู้จะทำอะไรกับชีวิต วิเวียนมาจากครอบครัวเล็กๆ จากชนบทของอังกฤษ เธอตัดสินใจลงเรียนวิชาการออกแบบจิวเวลรีและเครื่องเงินที่ Harrow Art School ในกรุงลอนดอน ทั้งๆ ที่ไม่รู้ว่าจะนำวิชาที่เรียนไปใช้ประกอบอาชีพและทำมาหากินอะไร เธอจึงตัดสินใจเปลี่ยนไปเรียนวิชาอื่นซึ่งเตรียมสู่การเป็นครูสอนหนังสือแทน

แต่ระหว่างที่วิเวียนสอนหนังสือเพื่อหาเลี้ยงชีวิต เธอก็ยังไม่ลืมความฝันในการออกแบบ เธอทำเครื่องประดับวางขาย และทดลองออกแบบเสื้อผ้า

แล้ววันหนึ่งเธอก็พบกับ Malcolm McLaren (มัลคอล์ม แมกคลาเรน) ชายหนุ่มผู้ที่เป็นผู้จัดการของวงดนตรี Sex Pistols ในเวลาต่อมา

เส้นทางการเป็นนักออกแบบของวิเวียน ก็เริ่มต้นขึ้น

วิเวียนออกแบบเสื้อผ้าให้กับวง Sex Pistols ซึ่งเป็นวงดนตรีพังก์มาแรงของอังกฤษในช่วงยุค 70 แล้วร้านเสื้อผ้าของวิเวียนและมัลคอล์มก็กลายเป็นสถานที่พบปะสังสรรค์ของนักดนตรีพังก์และแวดวงเดียวกัน 

เหตุผลที่ดนตรีพังก์ได้รับความนิยมสูงสุดในอังกฤษช่วงเวลานั้น เป็นเพราะสภาพทางสังคมและการเมืองที่กดดัน ดนตรีพังก์แสดงออก ซึ่งความรู้สึกอย่างตรงไปตรงมาและกล้าหาญ การที่วิเวียนสื่อสารมุมมองทางความคิดผ่านการออกแบบเสื้อผ้า จึงเข้ากันกับดนตรีพังก์ได้อย่างลงตัว

“Too fast to live too young to die” หรือว่า “เร็วเกินที่จะมีชีวิต และยังเด็กเกินที่จะสิ้นลมหายใจ” เป็นวลีอมตะจากวิเวียน เวสต์วูดที่มีส่วนช่วยขยายฐานความนิยมในดนตรีพังก์ไปทั่วกรุงลอนดอน

โลโก้ที่ลงตัวเมื่อ 16 ปีให้หลัง

หลังจากที่เปิดร้านเสื้อผ้าแห่งแรกในกรุงลอนดอนได้ 16 ปีเต็ม วิเวียน เวสต์วูดถึงได้ออกแบบโลโก้รูปลูกดาวเสาร์อย่างที่ใช้ในปัจจุบัน

ก่อนหน้านี้งานออกแบบเสื้อผ้าของวิเวียน เน้นเรื่องการสื่อสารมุมมองและความคิดเป็นหลัก แต่ในช่วงปลายยุค 80 วิเวียนเริ่มมีวิสัยทัศน์ที่มองไปยังอนาคตผ่านธรรมเนียมเก่าแก่

“Take tradition into the future” หรือการนำธรรมเนียมจากอดีตไปสู่อนาคต เป็นที่มาของแนวคิดการออกแบบโลโก้ของแบรนด์วิเวียน เวสต์วูดที่มีชื่อเรียกว่า ‘The orb’

คำว่า ‘orb’ โดยทั่วไป หมายถึง สิ่งของที่มีทรงกลมเหมือนกับลูกบอล เช่น ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาวเคราะห์ แต่ในวัฒนธรรมตะวันตก คำว่า ‘The orb’ เป็นสัญลักษณ์สำคัญซึ่งมีประวัติศาสตร์ย้อนไปตั้งแต่หลายพันปีก่อน 

‘The orb’ เป็นตัวแทนของจักรวาลหรือโลกที่มีความกลมเกลียวเป็นหนึ่งเดียวกัน ในภายหลังได้มีการเพิ่มรูปไม้กางเขนลงไปตามความเชื่อของศาสนาคริสต์ ประเพณีการใช้ The orb เป็นสัญลักษณ์แทนผู้ครองอาณาจักรหรือจักรพรรดิมีมาตั้งแต่สมัยโรมัน และยังคงใช้มาถึงปัจจุบันในสหราชอาณาจักร

วิเวียน เวสต์วูด จึงได้นำสัญลักษณ์ The orb มาประยุกต์ใหม่ โดยเติมวงแหวนรอบดวงดาวลงไป เพื่อสื่อถึงอดีตที่นำสู่อนาคต และได้นำโลโก้ The orb มาใช้ในคอลเลกชันเสื้อผ้าของเธอตั้งแต่ปี 1986 เป็นต้นมา 

หรือว่า…เป็นเวลา 38 ปีมาจนถึงปัจจุบัน

ปริบทของแบรนด์ Vivienne Westwood และโลโก้ The Orb

วิเวียน เวสต์วูด เป็นสัญลักษณ์ของความเชื่อมั่น กล้าแกร่ง แต่งดงามทางด้านการออกแบบแฟชั่น แต่ละคอลเลกชันของเธอล้วนสื่อความหมายและมีจุดมุ่งหมายที่จะสร้างสิ่งดีๆ ในโลก ทั้งการต่อต้านสงคราม ไปจนถึงการรณรงค์ด้านสิ่งแวดล้อม 

ด้วยความมีเอกลักษณ์ กล้าหาญและเป็นตัวของตัวเอง เสื้อผ้าของของวิเวียน เวสต์วูด จึงเป็นแรงบันดาลใจสำคัญในการถ่ายทอดความรู้สึกและบุคลิกลักษณะของตัวละครเอกในการ์ตูนเรื่องนานะ จนเกิดเป็นปรากฏการณ์ความบ้าคลั่งแบรนด์วิเวียน เวสต์วูดในหลายประเทศ โดยเฉพาะในประเทศญี่ปุ่น และในหมู่แฟนคลับการ์ตูนเรื่องนี้ที่มีอยู่ทั่วโลก

เสื้อยืดแนวพังก์กับเสื้อหนังสไตล์ Biker และกระโปรงผ้าทวีดลายสกอต เป็นสินค้าขายดีของบูติกวิเวียน เวสต์วูด จนแบรนด์ต้องเพิ่มไลน์สินค้าให้มากขึ้น เพื่อรองรับฐานลูกค้าที่มีความหลากหลาย

ผ้าเช็ดหน้าและถุงเท้าลายวิเวียน เวสต์วูด เป็นไอเทมยอดฮิตของ #ootd ในอินสตาแกรม เดรสกระโปรงของวิเวียน เวสต์วูด เป็นตัวเลือกในใจของการเดินบนพรมแดง ทั้ง Zendaya และ Taylor Swift ต่างก็ชื่นชอบการออกแบบของแบรนด์วิเวียน เวสต์วูดทั้งสิ้น

แต่สิ่งที่น่าจับตามองที่สุดคือ การที่สร้อยคอโลโก้ The Orb ของแบรนด์ อยู่บนคอสายแฟชั่นทั่วประเทศไทยในตอนนี้

แม้ว่าตลอดมา วิเวียน เวสต์วูด จะเป็นที่รู้จักในเรื่องดีไซน์ที่โดดเด่นสะดุดตาและเปี่ยมไปด้วยความหมาย แต่ในระยะหลังได้ปรับเปลี่ยนดีไซน์จิวเวลรีและเครื่องประดับชิ้นเล็กให้มีความเรียบง่ายมากยิ่งขึ้น เพื่อการสวมใส่ในชีวิตประจำวัน และเน้นไปที่ความสวยงามไร้กาลเวลาของ The Orb จึงไม่แปลกที่จะถูกใจสายแฟชั่นหลายคน 

สร้อยคอเงินและสร้อยคอสีทอง พร้อมจี้รูปโลโก้ The Orb ของวิเวียน เวสต์วูด ราคาเริ่มต้นที่ประมาณ 5,000 บาท แต่สวมใส่ได้ในทุกโอกาสและไม่เคยล้าสมัย หากเปรียบกับหลายแบรนด์ที่ดีไซน์เปลี่ยนทุกคอลเลกชันแล้ว ราคานี้จึงมีความคุ้มค่ามาก

อีกทั้งยังเป็นการสื่อจุดยืนที่เป็นตัวของตัวเองจนได้รับการยอมรับในแบบของ ‘ท่านผู้หญิงวิเวียน เวสต์วูด’ อีกด้วย

รูปภาพ : https://www.viviennewestwood.com/

The post Vivienne Westwood ที่มาของโลโก้คล้ายดาวเสาร์? ตัวจี๊ดแฟชั่น ดนตรีพังก์และคำนำหน้า ‘ท่านผู้หญิง’ appeared first on a day magazine.