พิธีที่ว่านี้คือการร่ายรำที่เรียกว่า Mizudome no Mai ซึ่งแปลว่า การเต้นขอให้ฝนหยุด ตรงตัวตามจุดประสงค์ของงาน แม้จะเป็นงานเล็กๆ ที่เมือง Ota ในโตเกียว แต่สืบทอดกันมายาวนานจนจะครบรอบ 700 ปีใน ค.ศ. 2023 นี้  Mizudome no Mai เป็นเทศกาลที่สำคัญของท้องถิ่นที่ได้รับความร่วมมือจากคนในชุมชนมากมาย และได้ขึ้นทะเบียนเป็นวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของโตเกียวด้วย 

เทศกาลนี้จัดทุกเดือน ก.ค. ของทุกปี น่าเสียดายที่กว่าจะรู้จัก ปีนี้เขาก็จัดไปแล้วอย่างเงียบๆ ไม่โปรโมตเพราะกลัวคนมาเยอะ เกรงใจยอดคนติดโควิด ถึงจะไม่ได้ดูของจริง แต่เราได้คุยกับ Hiroshi Narushima เจ้าหน้าที่สมาคมอนุรักษ์เทศกาล Mizudome no Mai ผู้ใจดีเล่าเรื่องราวที่น่าสนใจของเทศกาลที่แม้แต่คนญี่ปุ่นก็แทบไม่รู้จักนี้ให้เราฟัง 

แห่ครั้งแรกเมื่อ 700 ปีก่อน…

ในปี 1321 (บางทฤษฎีบอกว่า 1429) แถบคันโต (โตเกียวและจังหวัดอื่นๆ ข้างเคียง) เกิดหน้าแล้งยาว เจ้าอาวาสวัด Gonshoji เลยนำฟางมามัดเป็นรูปมังกรถวายเทพเจ้า ฝนจึงตกลงมาให้ชาวบ้านดีใจ แต่หลังจากนั้น 2 ปี กลายเป็นว่าฝนตกยาวไม่หยุดสร้างความเสียหายให้ไร่นา ชาวบ้านเลยแอบโทษพิธีกรรมเมื่อ 2 ปีก่อน ร้อนถึงเจ้าอาวาสที่ต้องหาทางแก้ไขปัญหาเอาใจคนในชุมชนอีกครั้ง คราวนี้พระท่านเลยทำหน้ากากหน้าสิงโต (shishi) ขึ้นมา 3 อัน คำว่า ชิชิ หมายถึงสิงโตหรือสิงห์ที่ปกป้องศาลเจ้า ซึ่งพ้องเสียงกับคำว่าชิชิ ที่แปลว่าน้ำหยุดพอดี ดูเป็นมงคล หน้ากากนี้ทำมาให้ชาวนาใส่เต้นขอพรจากเทพมังกรให้ฝนหยุดตก แน่นอนว่าฝนหยุดตกดังใจหวัง ชาวบ้านแสนยินดีเลยร่ายรำถวายเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

แห่มังกรให้ฝนตก แห่สิงโตให้ฝนหยุด

พิธีกรรมของเทศกาลในปัจจุบันจะเริ่มตั้งแต่การจำลองเหตุการณ์ตอนขอฝน จวบจนการเต้นขอให้ฝนหยุด พาร์ตแรกเรียกว่า Michiyuki เริ่มต้นตั้งขบวนกันที่ด้านนอกวัด ห่างไปประมาณ 200-300 เมตร ชายฉกรรจ์ 2 คนจะเข้าไปอยู่ในเชือกถักซึ่งทำจากฟางเพื่อรับบทเป็นมังกร ทีมงานคนอื่นๆ จะอยู่รอบๆ ช่วยกันยกร่างมังกรนี้ไปตามทาง ปิดท้ายด้วยกลุ่มเด็กๆ ถือแท่งไม้ไผ่เคาะพื้น ถือพัดลายดอกโบตั๋น ยืนเป็นการ์ดป้องกัน 

เมื่อพิธีเริ่มต้นขึ้นทีมงานจะยกร่างมังกรมุ่งหน้าสู่วัด โดยจะหยุดเป็นระยะให้เด็กๆ ในท้องถิ่นนำน้ำมาสาดแล้วค่อยเดินหน้าต่อ ทีม 2 หนุ่มเจ้ามังกรงานหนักหน่อยต้องรับมือกับน้ำไปพลาง เป่าหอยสังข์ในมือไปด้วยเป็นระยะเพื่อแสดงความยินดีปรีดา เมื่อทั้งลากทั้งสาดกันมาจนถึงวัด จะถือว่าท่านเทพมังกรบินกลับสวรรค์เรียบร้อย ฝนเลยหยุดตก เข้าสู่โหมดเต้นระบำสิงโตขอบคุณกันไป เป็นอันจบพิธี

แห่แหนกันมาด้วยความผูกพัน

เทศกาลนี้มีความ DIY สูงมาก คนที่รับบทเป็นเทพมังกรเอย คนรำขอบคุณ คนเล่นดนตรี คนทำเวที ส่วนมากคือคนในชุมชนนี้ทั้งนั้น เชือกที่ถักเป็นเทพมังกรก็ถักกันใหม่เองทุกปี เด็กๆ ที่เดินขบวนและทำหน้าที่สาดน้ำก็มาจากโรงเรียนอนุบาลในท้องถิ่นและเหล่าลูกเสือในพื้นที่ สถานที่จัดงาน สถานที่ซ้อมรำ ซ้อมดนตรี ก็ใช้พื้นที่วัดซึ่งมีความสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับคนในชุมชน ข้าวของใช้เสร็จก็เก็บไว้ที่วัดสแตนด์บายรอใช้ใหม่ปีหน้า ของกรุบกริบอย่างหน้ากากสิงโต ชุดที่ใส่รำก็นำจัดใส่ตู้โชว์สวยๆ ทำมุมพิพิธภัณฑ์เล็กๆ ให้คนที่ไม่ได้มาร่วมงานดูย้อนหลังได้ เรียกได้ว่าทำกันเองทุกอย่างเท่าที่ทำไหว คนละไม้คนละมือ

“เมื่อก่อนกำหนดวันที่จัดงานชัดเจน แต่ว่าเปลี่ยนเป็นวันอาทิตย์ที่ 2 ของเดือน ก.ค. แทนตั้งแต่ปีที่แล้วเพราะว่าทีมงานไม่สะดวก ส่วนมากลางานวันธรรมดาลำบาก เพราะต่างก็มีงานทำกันทั้งนั้น เช่น หนึ่งในพี่ผู้ชายที่รับบทเป็นเทพมังกร จริงๆ แล้วอาชีพหลักคือช่างไม้ แต่รับบทเป็นมังกรนี้มาตั้งแต่หนุ่มๆ ทำต่อเนื่องมา 16-17 ปี หนึ่งในคนที่รำก็เป็น ผ.อ.โรงเรียนประถม นอกจากนี้ก็มีอาจารย์มหาวิทยาลัย  มีพนักงานออฟฟิศด้วย ผมเองก็เป็นคนขับรถบัสมาก่อน เวลาออกงานต่างถิ่นก็เอารถมาพาทุกคนไปด้วยกัน แต่ละคนทำงานต่างสายกันมาก แต่ยังไงก็กลับมารวมตัวกันทุกปี”

คนที่มาชมเทศกาลนี้ก็เช่นกัน มีทั้งคนในชุมชน คนในสมาคม และคนย้ายไปอยู่ที่อื่นแล้วแต่ก็กลับมาทุกปีด้วยความผูกพัน บางคนไม่ได้กลับมาดูเฉยๆ กลับมาช่วยงานด้วยก็มี ดูความสัมพันธ์แนบแน่นมากๆ

“คนจากชุมชนข้างเคียง หรือเพื่อนของเพื่อนชวนกันมาอีกทีก็มีนะ ผมว่าคนอยากมาร่วมงานนี้เพราะว่าเป็นเทศกาลที่มีความเป็นมายาวนาน อย่างผมเองก็อาศัยอยู่ที่นี่ตั้งแต่เด็ก ได้เห็นมาตลอด โตขึ้นมาก็อยากมีส่วนร่วม ตอนนี้พวกเด็กๆ ก็สนใจอยากฝึกเป่าขลุ่ยและร่ายรำกันหลายคนเลยล่ะ”

แห่ต่อไปจะได้ไม่ลืมกัน

ฟังดูเหมือนพิธีง่ายๆ สาดน้ำกันสนุกๆ แต่ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่จะสานต่อวัฒนธรรมในชุมชนเล็กๆ ต่อเนื่องมาได้ถึง 700 ปี จริงๆ แล้ววัดนี้ยังมีการร่ายรำเก่าแก่อีกอย่างชื่อเหมือนวัดเป๊ะๆ ว่า Gonshoji-mai แต่คนที่เต้นได้เสียชีวิตไปหมดแล้วสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงไม่เหลือผู้สืบทอดมายังปัจจุบัน

Mizudome-mai เองก็เสี่ยงมากเช่นกัน เพราะว่าคนที่เต้นได้และรู้จักเทศกาลนี้เสียชีวิตระหว่างสงครามเกือบหมด คนที่เหลืออยู่เลยรวมตัวกันรื้อฟื้นเทศกาลนี้ขึ้นมาใหม่หลังสงครามจบในปี 1954 ยิ่งได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของโตเกียวเลยได้โอกาสตั้งชมรมอนุรักษ์ขึ้นมาและพัฒนาเป็นสมาคมอนุรักษ์ที่จริงจังยิ่งขึ้น ทุกวันนี้จึงมีทีมงานคอยดูแลทั้งเรื่องการจัดงาน การหางบประมาณ การทำกิจกรรมเผยแพร่วัฒนธรรมและที่สำคัญที่สุด การฝึกสมาชิกรุ่นใหม่เพื่อสานต่อการร่ายรำนี้ต่อไป

“โควิดทำให้เราไม่ได้จัดมา 2 ปี ถ้าปีนี้ไม่จัดอีก คนน่าจะลืมวิธีรำ วิธีเตรียมงานต่างๆ แน่ๆ เลยขอจัดแบบระมัดระวังและไม่โปรโมตเยอะ คนจะได้ไม่มามากจนเกินไป ประจวบกับปีนี้มีคนอยากเข้าร่วมเยอะพอดี น่าจะเป็นโอกาสเหมาะที่จะได้เผยแพร่และดึงดูดคนรุ่นใหม่มารับช่วงต่อ คนมาดูอาจจะน้อยกว่าทุกปีแต่ก็ยังถือว่าเยอะเลยล่ะ”

แม้จะเป็นงานฟรีที่ใครก็สามารถอาสามาช่วยกันได้ แต่บทบาทสำคัญของงานที่จำเป็นต้องใช้ความชำนาญเป็นพิเศษอย่างบทเทพมังกร บทคนร่ายรำและเล่นดนตรีส่วนมากจะเป็นอาสาสมัครขาประจำที่ทำต่อเนื่องมาหลายปี เพราะกว่าจะฝึกจนทำได้คล่องต้องใช้เวลาถึง 5-10 ปี 

“บทเทพมังกรนี่หายากเพราะรับบทหนักมาก ทั้งโดนม้วน โดนสาดน้ำ ต้องเป่าหอยอีก บางคนอยากทำนะ แต่เป่ายังไงก็ไม่มีเสียงออกมา (หัวเราะ) จังหวะก็สำคัญ ต้องรู้จักออมแรงให้เป่าได้จนถึงหน้าวัดด้วย

อย่างพี่ช่างไม้ที่เป็นเทพมังกรก็ทำมา 17 ปีแล้ว เขาก็บ่นอยู่ว่าหาคนรับช่วงต่อยาก งานจัดแค่ปีละครั้ง โอกาสสอนและฝึกซ้อมก็น้อย แต่ละคนมีงานประจำอื่นอีก” 

จริงๆ แล้วคนอยากมาเป็นส่วนหนึ่งของงานนี้ก็มีไม่น้อย ตอนที่มีรายการโทรทัศน์มาถ่ายงานเทศกาลแล้วพี่เทพมังกรมีโอกาสได้หยอดออกอากาศว่า ‘หาคนมารับช่วงต่ออยู่นะครับ’ วันรุ่งขึ้นก็มีคนส่งอีเมลมาสมัครทันที แต่ปัญหาอยู่ที่ความถี่ในการจัดงานที่ส่งผลต่อระยะเวลาในการฝึกซ้อม การจัดงานปีละครั้ง และการฝึกซ้อมแค่ 2-3 เดือนก่อนเริ่มงาน ในขณะที่ชีวิตก็มีหน้าที่ความรับผิดชอบอื่นๆ อีกยิ่งทำให้การส่งต่อวิชาเป็นไปได้อย่างช้าๆ

“อย่างผมเองก็อยากพักแล้ว ทำมา 54 ปีแล้ว แต่หาคนมาทำแทนไม่ได้ แต่ก็ยังดีนะที่เด็กๆ ในชุมชนหลายคนสนใจ พอเห็นคนอื่นๆ ในชุมชนทำก็อยากจะมีส่วนร่วมบ้าง มาฝึกเป่าขลุ่ยตั้งแต่เด็ก ตอนนี้อาจจะยังไม่ได้เข้าร่วมแสดงวันจริง แต่ก็ได้มาฝึกร่วมกันทุกปี ลูกชายของพี่ช่างไม้ก็เหมือนจะพูดว่าอยากทำเหมือนพ่อนะ” ฮิโรชิเล่าด้วยสายตาที่มีความหวัง

เราเองก็คิดว่าแม้เทศกาลนี้จะไม่แมส แต่ก็มีแฟนคลับกลุ่มย่อยสนใจอยู่ไม่น้อยเลยนะ ถึงขนาดที่ปีนี้เริ่มทำเชือกท่านมังกรสำหรับโชว์โดยเฉพาะเป็นปีแรก เพราะมีคนมาที่วัดแล้วรู้สึกเสียใจที่ไม่มีให้ดู (ปกติใช้แล้วต้องแกะทิ้งไปทุกปีเพราะสภาพเยินเกินกว่าจะนำกลับมาใช้ใหม่หรือตั้งโชว์) 

“พูดตรงๆ เลย ใครที่มาดูเทศกาลแล้วเกิดความรู้สึกอยากมีส่วนร่วม รู้สึกว่าฉันก็ทำได้นะ หรือแค่อยากลอง อยากเรียนรู้เพิ่มเติมก็แวะมาได้เลย เราเปิดรับทุกคน”

นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติอย่างเราก็ขอให้คนแห่กันมาสมัครไม่หยุด พวกเราจะได้ชมเทศกาลเก่าแก่กันต่อไปนานๆ

The post Mizudome no mai เทศกาลแห่เก่าแก่ในโตเกียวที่สาดน้ำใส่มังกรเพื่อขอให้ฝน… หยุด! appeared first on a day magazine.

ภายในงานยังมีความป๊อปของไทยอื่นๆ มาออกร้านอีกมากมาย เช่น กาแฟไทย ช็อกโกแลตไทย หนังสือยอดนิยมในไทยเวอร์ชั่นภาษาญี่ปุ่น ฯลฯ แต่สองคนนั้นมีแฟนคลับในญี่ปุ่นเยอะ เราเลยตั้งใจพุ่งไปสองบูทนั้นก่อนของจะหมด 

ขณะที่กำลังเลือกของอย่างสนุกสนาน คิมุระซังผู้จัดงานก็เดินเข้ามาพอดี เขาบอกว่า ขนมไทยขายดีมาก คนต่อคิวยาวเหยียด 

เฮ้ย เซอร์ไพรส์มาก ขนมไทยฮิตในญี่ปุ่นขนาดนี้ตั้งเแต่เมื่อไหร่?

ตอนที่สาวไทย(คนนี้) อยากจะมุง ตลาดก็วายไปแล้ว ขนมขายหมดเกลี้ยง มีเพียงแค่ชื่อร้าน ‘ภูลม’ ให้เราตามไปส่องต่อ 

กัสจัง สาวน้อยหน้าใสวัย 24 ลูกครึ่งญี่ปุ่นไทยก่อตั้งแบรนด์ภูลมเมื่อประมาณ 2 ปีก่อน เธออาศัยอยู่ที่ประเทศไทยจนถึงอายุ 10 ปี จากนั้นก็กลับมาญี่ปุ่นยาวๆ ได้กลับไปเที่ยวไทยแค่ไม่กี่ครั้ง ครั้งล่าสุดที่เธอเดินทางกลับไปช่วงก่อนโควิด กัสจังได้กินขนมลูกชุบที่อยุธยาแล้วประทับใจมาก ยังไม่ทันได้วางแผนกลับไปกินอีก โรคระบาดก็สกัดสาวน้อยไว้ในโตเกียว เธอจึงตัดสินใจลองทำกินเองแม้จะไม่มีพื้นฐานเกี่ยวกับการทำขนมเลย

“เพราะไม่ค่อยได้กลับไทย เลยเพิ่งมาอินตอนโตนี่เองค่ะ ลองกินขนมไทยจริงจังแล้วว้าวมาก 

“พอกลับไทยไม่ได้เลยเริ่มทำเพราะอยากกิน จริงๆ แล้วที่โตเกียวก็มีลูกชุบค่ะ แต่เป็นแบบแช่แข็ง เราอยากกินของที่ทำใหม่ๆ เลยลองทำ

“อีกอย่างคืออยากให้คนอื่นได้กินด้วย น่าจะมีคนอยากกินเหมือนเรา สมัยก่อนยังไม่ค่อยมีคนทำ แต่ตอนนี้เริ่มมีเยอะขึ้นแล้ว”

ทำกินเองอยู่ประมาณ 2 เดือน แฟนของกัสจังก็เสนอไอเดียว่าน่าจะลองขายดู เธอมองขนมที่ตัวเองทำ ถ่ายรูปก็ดูสวยอยู่ เลยคิดว่า “เออก็ได้นี่” 

ภูลมไม่มีหน้าร้านและไม่ได้ขายออนไลน์ เน้นขายตามงานอีเวนต์หรือเปิดป๊อปอัพ กัสจังลองขายครั้งแรกด้วยการไปขอเช่าพื้นที่ร้านค้าในช่วงเวลาที่เขาไม่ได้ใช้เพื่อเปิดป๊อปอัพเล็กๆ ทดลองตลาด วันแรกที่ลองขายมีลูกค้ามาสิบกว่าคน ซึ่งเพียงพอแล้วที่จะผลักดันให้เธอลุยต่อ

“ตอนแรกคิดแค่ว่าไม่มีคนมาซื้อก็เลิก ทำกินเอง (หัวเราะ)

“พอขายครั้งแรก มีคนมาสิบกว่าคน ดีใจมากที่เขามากินขนมของเรา แรกๆ คนมาลองกินมากกว่า แต่พอทำครั้งแรกแล้วมีคนมา เลยมีกำลังใจทำต่อ สองครั้งแรกเช่าที่ถูกมากๆ ครั้งที่ 3 เลยลงทุนเช่าคาเฟ่สวยๆ”

ช่วงนี้อาหารไทยเป็นที่นิยม ผักชียังป๊อปปัง แต่ขนมไทยนี่สิ ยังไม่เคยได้ยินมาก่อนว่าคนญี่ปุ่นชอบ

ปรากฏว่า ต้องขอบคุณละครวาย!

ช่วงที่คนไม่กล้าออกจากบ้าน หลายคนว่างดูละครไทย จนกระแสเริ่มมาแรง อาหารและเครื่องดื่มที่อยู่ในละครก็ได้รับความสนใจไปด้วย 

“คนที่มาซื้อช่วงแรกๆ คือแฟนละครที่อยากกินขนมไทยแบบที่เคยเห็นในเรื่อง เช่น ขนมลืมกลืน บุหลันดั้นเมฆ ตอนแรกเราก็ไม่รู้ จนคนที่มาซื้อบอก เราเลยเจาะกลุ่มนี้ไปเลย”

แต่จะเกาะกระแสละครอย่างเดียวก็ไม่ได้ ลูกค้าหลายคนที่ไม่รู้จักขนมไทยหรือไม่ได้ชอบดูละครไทยเดินผ่านร้านก็แค่มองๆ แล้วจากไป กัสจังจึงอยากพัฒนาตัวเอง จนตอนนี้ทำขนมได้ถึงยี่สิบกว่าชนิด เช่น ขนมชั้น ขนมกล้วย หม้อแกงเผือก ข้าวเหนียวปิ้งไส้เผือก สังขยาฟักทอง

“ทำแต่ขนมที่มีในละคร คนที่ชอบไปเที่ยวเมืองไทยหรือชอบอาหารไทยก็จะไม่ค่อยสนใจ พอเราเริ่มทำขนมอื่นๆ ด้วย คนกลุ่มนี้ที่รู้จักขนมพวกนั้นอยู่ก่อนแล้วก็มาลองกิน ได้ลูกค้าเพิ่มอีกกลุ่ม

“คนที่ดูละครก็ชอบพวกลูกชุบ ส่วนคนที่ชอบเที่ยวเมืองไทยก็จะชอบขนมที่มีขายตามข้างทางอย่างขนมต้มค่ะ”

ทำขนมได้เยอะขึ้น มีฐานลูกค้าใหญ่ขึ้น แต่คนทำยังมีเพียงกัสจังคนเดียวเหมือนเดิม การไปออกบูทหรือเปิดป๊อปอัพแต่ละครั้งเลยต้องจำกัดชนิดขนมและปริมาณขนมที่ผลิตได้ในแต่ละวันยังไม่มากพอต่อความต้องการของลูกค้า อย่างวันสัมภาษณ์ซึ่งกัสจังมาออกร้านอีกที่ ขนมขายหมดตั้งแต่บ่ายสาม เธอง่วนทำขนมลืมกลืนไปด้วย จะได้มีขนมขายต่อตอนห้าโมงเย็น ซึ่งยังไม่ทันเอาขนมออกมาวาง ก็มีคนญี่ปุ่นมายืนต่อแถวรอไม่น้อย

“คนอุตส่าห์ตั้งใจมาแล้วไม่ได้ซื้อ เขาก็เสียใจ บางคนต่อว่ามาเลย เราก็เข้าใจเขาและต้องแก้ปัญหานี้ให้ได้ คิดว่าจะกลับมาเช่าที่เปิดร้านป๊อปอัพอาทิตย์ละครั้ง ลูกค้าจะได้มีที่ให้มาซื้อเป็นระยะ ไม่กระจุกรวมตัวกันตามงานเยอะๆ”

ขนมไทยขายดีที่ญี่ปุ่น คนไทยที่ไม่ค่อยกินขนมไทยอย่างเราก็แอบดีใจไปด้วย สมัยเป็นนักเรียนแลกเปลี่ยนเมื่อสิบกว่าปีที่แล้ว มีคนชวนไปทำเวิร์กช็อปขนมไทยกับคุณป้าเหล่าแม่บ้านในท้องถิ่น เราเลือกทำกล้วยบวชชี ปรากฏว่ามีคุณป้าท่านหนึ่งไม่ยอมกิน บอกว่ารับไม่ได้ที่ใส่เกลือลงไปในของหวาน แอบอยากรู้ว่าตอนนี้คนญี่ปุ่นเปิดใจให้ส่วนประกอบของขนมหวานมากขึ้นหรือยัง

“มีบางอย่างที่คนญี่ปุ่นไม่เข้าใจเหมือนกันนะคะ เช่น การใส่น้ำตาลในข้าวเหนียว หรือการใส่หอมเจียวในขนมหม้อแกง ทำขายคนญี่ปุ่น เราก็ต้องปรับบ้างเหมือนกันค่ะ เช่น ลดน้ำตาล เอาตัวเองอร่อยอย่างเดียวไม่ได้”

ขนมญี่ปุ่นโบราณก็หวานมากเหมือนกัน นอกจากความแตกต่างด้านวัฒนธรรมการกินบางอย่าง ขนมไทยของเราก็น่าจะเข้าไปอยู่ในหัวใจชาวญี่ปุ่นได้ไม่ยาก ไม่แน่ว่าหลังจากนี้ขนมไทยอาจจะฮิตไม่แพ้ผักชีหรือกะเพราก็ได้นะ อย่างน้อยก็มีกัสจังแห่งร้านภูลมตั้งใจจะทำขนมไทยต่อไปเรื่อยๆ 

“ตอนแรกตั้งใจว่าจะทำงานเก็บเงินไปอยู่เมืองไทยค่ะ เพราะเบื่อความหนาวของที่นี่ พอได้ทำขนมแล้วรู้สึกแฮปปี้ที่จะอยู่ญี่ปุ่น ตอนนี้สนุก ไม่กลับไทยแล้วก็ได้” สาวน้อยนักทำขนมหัวเราะส่งท้ายก่อนจะหอบขนมที่ทำเสร็จใหม่ๆ ไปหาลูกค้าที่ตั้งแถวรอยาวเหยียด

The post Phulom ขนมไทยสุดป๊อปที่ชาวญี่ปุ่นหลงรัก appeared first on a day magazine.

แม้ละคร โซตัสฯ จะเพิ่งออนแอร์ที่ญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการเมื่อต้นปี 2022 แต่แฟนคลับละครวายชาวญี่ปุ่นแอบหาช่องทางติดตามผลงานของหนุ่มสิงโตมาหลายปีแล้ว ก่อนโควิดก็ยังแวะมาจัดแฟนมีตติ้งอยู่เป็นระยะ แม้จะรู้ว่ามีแฟนๆ ติดตามอยู่บ้าง แต่เจ้าตัวก็ไม่คาดคิดว่าจะได้เป็นศิลปินคนแรกของไทยที่มี Official Fanclub ในญี่ปุ่น ซึ่งมีชื่อว่า Samoonjaopa JAPAN

ช่วง 3 ปีที่ผ่านมา เราพอรู้มาบ้างว่าละครไทยเริ่มเป็นที่นิยมในญี่ปุ่น แต่ไม่เคยรู้เลยว่าแฟนคลับของสิงโต ปราชญา มีมากขนาดไหน แอบไปส่องไอจีน้องก็พบว่าเพื่อนต่างชาติของเราหลายคนทั้งญี่ปุ่น จีน มาเลเซีย ฯลฯ ต่างเป็นแฟนคลับของเจ้าป่าผู้น่ารักคนนี้ และเมื่ออัพรูปคู่ที่ถ่ายกับน้องวันสัมภาษณ์ลงสตอรี่ในอินสตาแกรม เพื่อนต่างชาติที่ไม่เคยคุยกันมานับสิบปีก็ทักมาว่า

“ฉันอิจฉาเธอมาก!”

โอเค ดาเมจแรงมาก ยอมแล้ว

โอกาสดีที่สิงโตแวะมาทำงานและจัด Fan Meeting ที่โตเกียวและโอซาก้า เราเลยขอยืมตัวมาคุยเกี่ยวกับบทบาทและการทำงานร่วมกับญี่ปุ่น รวมไปถึงความต่างทางวัฒนธรรมที่ชวนยิ้มอาโนเนะ อยากรู้ว่าเจ้าป่าหน้าใสผู้ทำให้สาวกรี๊ดแตกกลางชิบุย่าแบบไม่อายใครเป็นคนยังไง ตามไปอ่านได้เลย

ก่อนมาทำงานที่ญี่ปุ่น ชอบอะไรเกี่ยวกับญี่ปุ่นบ้างไหม

สิ่งที่ชอบมากๆ ในญี่ปุ่นคืออนิเมะ ผมดูเยอะมากตั้งแต่เด็กๆ ตั้งแต่ยังไม่รู้ว่านี่การ์ตูนญี่ปุ่นหรือของประเทศไหน โตมาหน่อยที่ชอบและรักมากๆ คือ อินุยาฉะ เทพอสูรจิ้งจอกเงิน ต่อให้มีเรื่องอื่นมากมาย เนื้อเรื่องดีกว่าหรืออะไรก็ยังชอบเรื่องนี้ เพราะว่าเป็นความประทับใจแรกของการดูอนิเมะ โตมาอีกหน่อยก็คิดว่าไม่อินกับอนิเมะแล้ว ปรากฏว่าไม่เลย เรายังดูและอ่านอยู่เรื่อยๆ อย่างล่าสุดก็ One Piece, Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba (ดาบพิฆาตอสูร), Jujutsu Kaisen (มหาเวทย์ผนึกมาร) ผมเลยมองว่าเราผูกพันกับความเป็นญี่ปุ่นเยอะมาก อะไรที่เป็นญี่ปุ่นแฝงในอนิเมะ เราก็ซึมซับมา มาญี่ปุ่นแรกๆ เราก็ติดมาเหมือนกัน เช่น การพูดคำว่า เห— อยู่ๆ ก็เปลี่ยนตัวเองเป็นคนญี่ปุ่น (หัวเราะ)

ดูเยอะๆ แล้วอยากไปเที่ยว อยากกินอะไรไหม

อยากครับ เรื่องที่ทำให้อยากเที่ยวญี่ปุ่นมากๆ คือ Your Name และ 5 Centimeters per Second ภาพสวยมาก ภาพแบ็กกราวนด์อนิเมะเรื่องอื่นไม่ทำให้เราอินกับวิวด้านหลังตัวละครขนาดนั้น แต่ 2 เรื่องนี้ นำเสนอความเป็นญี่ปุ่นได้ดีมากๆ

แล้วได้อะไรจากการ์ตูนมาใช้ทำงานบ้างรึเปล่า

ไม่ถึงกับติดความเป็นการ์ตูนนะครับ แต่ละครบางเรื่องมันจะต้อง overacting นิดหนึ่ง เราก็จะนึกภาพในหัวง่ายๆ จากอนิเมะที่เคยดู อย่างเช่น อินุยาฉะ ตัวเอกมีความโวยวายนิดหนึ่ง เราก็เก็บมาคิดว่าถ้าเป็นตัวละครในชีวิตจริง คาแรกเตอร์จะประมาณไหน

รู้สึกอย่างไรบ้างที่ได้บทบาทเป็นศิลปินคนแรกที่มี Official Fanclub ในญี่ปุ่น

เอาจริงๆ แอบกลัวนะครับ (หัวเราะ) เพราะมันทิ้งช่วงจากผลงานแรก 5-6 ปี แล้วเราก็ไม่รู้ว่าแฟนๆ ที่ติดตามผลงานเรา ณ ปัจจุบันมีมากน้อยแค่ไหน เพราะดูจากทวิตเตอร์ก็ไม่รู้ว่ามีมากน้อยแค่ไหน มันก็ทำให้คิดว่า ถึงกับต้องเปิดออฟฟิเชียลแฟนคลับเลยเหรอ

โปรเจกต์นี้เกิดขึ้นได้อย่างไร

เริ่มจากการที่ซีรีส์มาออนแอร์ช่วงโควิด ทำให้มีคนได้ดูผลงานผมเยอะขึ้น จำนวนแฟนคลับเลยเยอะขึ้น พอกระแสดีแต่บินมาจัดแฟนมีตติ้งไม่ได้เลย ทาง eplus (บริษัทจัดจำหน่ายตั๋วคอนเสิร์ตเจ้าใหญ่ในญี่ปุ่น) เลยอยากทำ Official Fanclub ขึ้นมาเพื่อเป็นช่องทางให้ผมกับแฟนคลับได้ใกล้ชิดกันมากขึ้น เพราะไม่ได้เจอกันสักพักแล้ว แต่ผมยังมีผลงานที่ไทยออกมาเรื่อยๆ เลยลองทำเป็นระบบสมาชิกดูเพื่อใช้เป็นช่องทางติดต่อกัน

เรามีส่วนร่วมอย่างไรบ้างในการทำ Official Fanclub

ผมคุยกับผู้จัดการตั้งแต่แรกว่าเรากลัว แล้วก็อยากรู้ว่าการมีออฟฟิเชียลแฟนคลับต้องทำอะไรบ้าง ควรจะปล่อยคอนเทนต์แบบไหนบ้าง บางอย่างอาจจะไม่ตรงกับตัวตนของเรามั้ย เช่น ผมชอบถ่ายรูปคนอื่น ถ้าไม่ใช่งาน เลยจะไม่ค่อยชอบถ่ายรูปตัวเอง ทำให้ไม่ค่อยมีรูปตัวเองลงโซเชียล เรื่องนี้ก็ต้องมาคุยกับเขาตั้งแต่แรก เขาก็จะบอกว่าอย่างน้อยมันควรมีรูปแบบไหนบ้างเพื่อแฟนคลับ หรือลงโพสต์ให้แฟนคลับช่วงพิเศษบ้าง เช่น คริสมาสต์ และการอวยพรวันเกิดแฟนคลับในแต่ละเดือน เราต้องคุยกันเพื่อหาจุดตรงกลาง เพราะเราก็ไม่รู้ว่าแฟนๆ ชาวญี่ปุ่นต้องการอะไร ทางอีพลัสก็จะเสนอมา ถ้าเราทำได้ก็ไม่ติดเลย แต่บางอย่างอาจจะขัดกับตัวตนของเรา หรือต้องแคร์แฟนคลับที่อื่นด้วยก็อาจจะมีขอไว้บ้างเฉพาะโอกาสพิเศษอะไรแบบนี้ครับ

เห็นปฏิทินตัวแรกที่ทำกับ Official Fanclub ภาพดูญี่ปุ่นมากๆ

ตอนแรกก็แบบ ผมหน้าไทย จะถ่ายสไตล์ญี่ปุ่นได้เหรอ ฟีดแบ็กจะดีใช่มั้ย ทีมงานญี่ปุ่นก็บอกว่าได้เลย คนญี่ปุ่นชอบแบบนี้ อย่างบางรูปที่ส่งมาให้เราเช็ก เราไม่โอเคเลย แต่เขาบอกว่าคนญี่ปุ่นกรี๊ดมาก เราก็ อ๋อเหรอ ถ้าเขากรี๊ด ก็ลองดู เวลาที่ทำงานด้วยกัน มีอะไรแบบนี้เยอะเลยครับ

รูปแบบการทำงานของไทย-ญี่ปุ่นต่างกันไหม

ถ่ายรูปสไตล์ญี่ปุ่นจะเน้นธรรมชาติ ละมุนๆ ใสๆ ไม่แต่งเยอะ ทุกอย่างดูเรียบง่ายแต่น่ารัก ดูเรียล วิธีละลายพฤติกรรมของช่างภาพที่เพิ่งเจอกันครั้งแรกก็แตกต่างกันครับ ปกติที่ไทย เราก็แนะนำตัวแล้วก็เริ่มงานเลย ค่อนข้างเป็นทางการ แต่คุณอะระกิ ช่างภาพผู้รับผิดชอบการถ่ายโฟโต้บุ๊กรอบนี้มาถึงก็บอกเลยว่า อย่าคิดว่าผมคืออะระกินะ ผมคืออะระโกะ หมายถึงให้มองเขาเป็นผู้หญิง เป็นแฟน เพราะธีมการถ่ายรูปคือฟีลแฟน เป็นวิธีสร้างความคุ้นเคยที่ขำมากครับ

อุปสรรคในการทำงานล่ะ

เวลาทำงานที่ไทย ถ่ายเสร็จผมจะไปดูหลังมอนิเตอร์ว่าเราโอเคมั้ย ควรจัดท่าทางแบบไหน การถ่ายของญี่ปุ่นก็ลำบากอีกแบบตรงที่ผมไปดู ผมว่าไม่โอเค แต่เขาบอกดีแล้ว คนญี่ปุ่นชอบแบบนี้ แต่ในความรู้สึกเรา เรามองว่าเราทำให้มันดีกว่านั้นได้อีกนะ เขาก็บอกว่าดีแล้ว คนญี่ปุ่นชอบ เราก็จะลังเลว่าได้จริงเหรอ ต้องปรับตัวเรื่องนี้ครับ

ประสบการณ์การทำงานในไทยและญี่ปุ่นเกื้อกูลกันอย่างไรบ้าง

ที่ไทยเรามีประสบการณ์มากพอที่จะทำงานได้ลื่นไหลได้ระดับหนึ่ง เราก็พยายามเอาประสบการณ์นั้นมาปรับใช้ที่นี่ด้วย ตั้งแต่เรื่องการแต่งหน้าไปจนถึงเรื่องถ่ายงาน แอบนำเสนอการทำงานแบบไทยๆ ไปบ้าง เช่น ท่าโพสที่ผมชอบ เขาก็ซื้อ เราก็ขายไปเรื่อยๆ ว่าที่ไทยชอบแบบนี้ หรือการแต่งหน้าแบบที่เรามั่นใจ เราอาจจะขอเติมนิดนึง เขาจะโอเคมั้ย หลุดความญี่ปุ่นเขามั้ย เราก็แอบขอปรับในสิ่งที่เรารู้สึกมั่นใจ คำที่ได้ยินทุกวันในการทำงานคือ kakkoii–คักโคอี้—(แปลว่า เท่) (หัวเราะ)

ส่วนประสบการณ์จากญี่ปุ่นที่ผมอยากเอาไปลองใช้ที่ไทยคือ อยากจะพูด arigato (ขอบคุณ) ตลอดเวลา ปกติที่ไทยเราไม่มีพูดขอบคุณกันเยอะขนาดนี้ คือผมเป็นคนติดพูดสวัสดี ขอบคุณ ขอโทษอยู่แล้ว แต่ที่นี่ยิ่งกว่านั้นอีก ไม่ว่าจะไปที่ไหน ทุกคนจะพูดตลอด ทีมงานทุกคนทั้งขอบคุณและเอาขนมของฝากมาให้ เป็นวัฒนธรรมที่น่ารักมากๆ เลยคิดว่าเอาไปลองทำที่ไทยจะเป็นยังไงนะ

มาทำงานที่ญี่ปุ่น 12 วันทั้งให้สัมภาษณ์กับสื่อต่างๆ ทำโฟโต้บุ๊ก จัดแฟนมีตติ้ง ได้เรียนรู้อะไรบ้าง

การทำงานครับ สิ่งที่เรารู้จักคือการทำงานแบบบ้านเรา แต่จริงๆ แล้วยังมีรูปแบบการทำงานอีกหลากหลายมากเลยที่เราเอาบรรทัดฐานของเราไปวัดไม่ได้ ซึ่งเราเอามาตรฐานบ้านเราเป็นตัววัดมาโดยตลอดว่าเราต้องทำให้ได้ประมาณนี้ แต่ความต้องการของแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน

อยากชวนคุยเรื่องการจัดงานแฟนมีตติ้งที่ญี่ปุ่นด้วย งานนี้สิงโตต้องทำอะไรบ้าง

หลักๆ คือมาพบปะแฟนๆ มาใช้เวลาร่วมกันครับ เล่นเกมด้วยกัน แฟนคลับอยากรู้อะไรก็ถามได้เลย แต่คุยกันอย่างเดียวกลัวจะนิ่งไป ผมก็มีสลับร้องเพลงบ้าง

การเตรียมตัวก่อนมาล่ะ

ส่วนใหญ่การเตรียมตัวจะเป็นเรื่องการร้องเพลงครับ ที่เหลือคือเตรียมตัวมาเจอ มาใช้เวลาด้วยกัน

มีปัญหาทางภาษามั้ย

มีบ้างครับ ผมค้นพบว่าในการมาเจอกันแบบนี้ ถ้าคุยภาษาเดียวกันจะสนุกไปด้วยกันง่ายกว่า เล่นมุกอะไรก็รับส่งกันได้เลย พอเป็นคนละภาษา อาจจะมีความคลาดเคลื่อนในการแปล มีบางคำที่ภาษาไม่เหมือนกัน ก็ เอ๊ะ นิดนึง พอมันทิ้งช่วงประโยค ผมก็กลัวคนจะไม่สนุก

รูปแบบการจัดงานแฟนมีตติ้งที่ไทยกับญี่ปุ่นเหมือนหรือแตกต่างกันยังไงบ้าง

รูปแบบโดยทั่วไปคล้ายๆ กันครับ ที่ต่างคือวัฒนธรรมของแฟนๆ ซึ่งแต่ละประเทศจะไม่เหมือนกันอยู่แล้วครับ

แฟนคลับญี่ปุ่นแตกต่างจากประเทศอื่นอย่างไรบ้าง

เท่าที่สัมผัสมา แฟนญี่ปุ่นน่ารักมาก ถ้าพูดตามตรงคือ เราเจอแฟนหลายประเทศ และมีคนหลายแบบ ในทุกประเทศก็จะมีบางกลุ่ม ประเทศละคนสองคนที่เขาเข้ามาใกล้เกิน ทำให้ทีมงานทำงานลำบาก ต้องคอยเตือนเสมอ แต่แฟนญี่ปุ่นที่ผมเจอตั้งแต่ตอนมาครั้งแรกที่ โซตัสฯ ยังไม่บูมที่นี่ คือเขาเจอเราโดยบังเอิญ แต่อยู่ห่างมากๆ เขาทำหน้าเหมือนจะร้องไห้ คือโบกมือจากที่ไกลๆ อยู่ตรงนั้น น่ารักมากๆ ผมเข้าใจนะว่าวัฒนธรรมญี่ปุ่นเคารพพื้นที่ส่วนตัวของศิลปิน แต่เข้ามาใกล้อีกนิดก็ได้นะครับ (ยิ้ม) ผมสายตาสั้น (หัวเราะ) เรื่องนี้เป็นความประทับใจที่กลับไปเล่าให้เพื่อนฟังถึงความน่ารักของคนญี่ปุ่นเลยครับ

อีกอย่างคือ ผมชอบความน่ารักของคนญี่ปุ่น ‘สวัสดี ขอบคุณ ขอโทษ’ เป็นคำที่ผมพูดอยู่เสมออยู่แล้ว คนญี่ปุ่นก็ให้ความสำคัญกับการพูด 3 คำนี้เหมือนกันเลยทำให้ผมรู้สึกว่า เราเข้ากันได้ ทัศนคติไปในทิศทางเดียวกัน

เท่าที่รู้มาคนญี่ปุ่นไปคอนเสิร์ต เขาไม่ค่อยกรี๊ด ไม่ค่อยแสดงออกเท่าไหร่ แฟนคลับที่ไปงานแฟนมีตติ้งของสิงโตเป็นสไตล์ไหน

ใช่ครับ เขาจะค่อนข้างนิ่งๆ ซึ่งบางทีก็เกร็งครับ เพราะในฐานะศิลปิน สิ่งที่เราอยากรู้คือแฟนๆ สนุกหรือเปล่า แล้วพอแฟนญี่ปุ่นสำรวม เราก็จะ เอ๊ะ เราพูดอะไรไม่โอเคหรือเปล่า เราควรปรับปรุงอะไรมั้ย ในฐานะเอนเตอร์เทนเนอร์มันเลยเป็นเส้นบางๆ ที่มีความยากครับ ซึ่งผมก็เคยพยายามบอกให้เต้นแล้วนะครับ ตั้งแต่ครั้งแรกๆ ที่จัดแฟนมีต (หัวเราะ) ผมก็เกรงใจเขา เขาก็เกรงใจเรา เราเกรงใจกันไปมา (หัวเราะ) นี่ก็เป็นสิ่งที่ผมประทับใจมาก

สื่อสารกับแฟนต่างชาติยังไง ในเมื่อเขามาตามเราไม่ได้

ส่วนมากเป็นสื่อโซเชียลครับ เช่น ทวิตเตอร์ มีแฮชแท็ก #SingtoPrachya ที่ทุกประเทศใช้ร่วมกัน ผมก็จะเข้าไปดู เราตอบไม่ไหวทุกคน เลยไม่ตอบ จะได้ไม่มีคนน้อยใจ แต่เข้าไปอ่านครับ

งานอื่นๆ ที่ไม่ใช่ละครวาย แฟนๆ ยังติดตามไหม

แฟนญี่ปุ่นดูเรื่อง เฟรนด์โซน ก่อนประเทศอื่นอีกนะครับ เขาคงหาทางดูกันเอง เรื่องอื่นๆ ก็เห็นตามไปดูนะครับ

รู้ไหมว่าทำไมแฟนๆ ชาวญี่ปุ่นรักเรา ทั้งๆ ที่ประเทศเขามีสื่อวายมากมาย

ผมไม่รู้ตั้งแต่แฟนคลับไทยแล้วครับผม (หัวเราะ) ผมเคยพูดกับแฟนๆ ตลอดว่า ผมไม่รู้หรอกว่าคุณชอบผมตรงไหน แต่ผมเข้าใจได้เพราะว่าบางครั้งเราก็ชอบศิลปินที่คนอื่นไม่ได้อินไปด้วยเหมือนกัน มันบอกไม่ถูกว่าทำไม แต่เราคลิกกับคนนี้ เราจะตามผลงานเขา มันบรรยายเป็นคำพูดไม่ได้ว่าเพราะอะไร

จริงๆ แล้วผมเป็นหนึ่งในคนที่ติดตามอนิเมะญี่ปุ่นเยอะมาก จนวันนึงได้มีโอกาสมาทำงานกับทางญี่ปุ่นด้วยตัวเองจริงๆ ก็ดีใจมากๆ ขอบคุณทุกคนที่ติดตามและซัพพอร์ตผลงาน ผมดีใจที่สามารถทำให้ทุกคนมีความสุขได้ครับ

The post สิงโต ปราชญา นักแสดงไทยคนแรกที่มี Official Fanclub ในญี่ปุ่น กับประสบการณ์ต่างวัฒนธรรมชวนยิ้ม appeared first on a day magazine.

สมุดจดตารางชีวิตประจำปีของที่นี่ก็แจ่มมาก มีหลายไซส์หลายดีไซน์ เป็นหนึ่งในความสนุกทุกสิ้นปีที่เราได้เลือกไดอารี่คู่ใจในปีใหม่ สมุดบันทึกเฉพาะทางอื่นๆ ก็มากมี เช่น สมุดบันทึกกาแฟที่กินในแต่ละวัน สมุดรีวิวหนังที่ดู นอกจากนี้พวกสมุดกรุบกริบ แปะรูป เขียนข้อความเพื่อมอบเป็นของขวัญให้เพื่อนหรือคนสำคัญก็มีไม่น้อย เรียกได้ว่าถ้าหลวมตัวเข้าจักรวาลเครื่องเขียนของญี่ปุ่นแล้ว อย่าหวังจะได้บินกลับดาวง่ายๆ

แม้จะได้เจอของเก๋มามากมาย แต่แล้ววันหนึ่งเราก็ได้เจอกับสมุดที่ชวนให้คิดว่า จริงเหรอ ทำสมุดแบบนี้ออกมาขายได้จริงๆ เหรอ

นั่นคือสมุดปกสีแดงที่มีช่องรูปหัวใจไว้ให้สอดรูปซึ่งเขียนว่า Present Book คู่มือทำความรู้จักคนที่ฉันรัก 

นี่มันอะไรกัน แม้จะพอรู้อยู่แล้วว่าญี่ปุ่นชอบเขียน ชอบงาน DIY ประดิดประดอย แต่นี่มัน next level จนต้องติดต่อไปยังผู้ผลิต IROHA PUBLISHING บริษัทยักษ์ใหญ่ผู้สร้างสรรค์ทั้งหนังสือ สินค้าเครื่องเขียนกุ๊กกิ๊กและสมุดรูปแบบต่างๆ มากมาย เพื่อทำความเข้าใจวัฒนธรรมการเขียนอันลึกซึ้งนี้!

เขียนเพื่อใครสักคน

Yukinobu Nomura เจ้าของกิจการเป็นทั้งกวีและช่างภาพ ก่อนจะมาเป็นเจ้าของบริษัทใหญ่โต ในวัยหนุ่มเขาเคยขายโปสการ์ดแฮนด์เมดมาก่อน เลยเข้าใจเสน่ห์ของการสร้างสรรค์ผลงานต่างๆ ด้วยมือที่ทำให้ผู้อื่นรู้สึกดีใจ เลยเป็นแรงบันดาลใจให้สร้างสรรค์สินค้าต่างๆ ในปัจจุบัน 

Present Book คือซีรีส์สินค้าที่ใช้เขียนสำหรับมอบเป็นของขวัญให้คนสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นครอบครัว เพื่อนหรือแฟน เพื่อส่ง ‘ความรู้สึกชอบมากๆ’ ให้กับคนสำคัญผ่านตัวหนังสือและรูปถ่าย สมุดในซีรีส์นี้มีหลายหมวดให้เลือก เช่น สมุดเล่มเล็กให้เขียนสั้นๆ เกี่ยวกับ 100 เรื่องที่เราชอบเกี่ยวกับคนคนนั้นและ 10 ความทรงจำที่ประทับใจ คู่มือทำความรู้จักคนที่ฉันรักก็เป็นหนึ่งในสินค้าหมวดนี้ 

สิ่งที่ทำให้ว้าวจนต้องติดต่อขอคุยคือ เมื่อลองเปิดดู มันจริงจังมาก มีช่องให้เขียนชื่อ วันเกิด น้ำหนัก ส่วนสูง ฯลฯ พร้อมชาร์ตพลังจุดแข็งจุดอ่อนนิสัยต่างๆ (หากคิดภาพไม่ออก ขอให้คิดถึงเวลาเล่นเกมส์หรืออ่านการ์ตูนแล้วมีแนะนำตัวละคร แนะนำสกิลต่างๆ เช่น วิ่งเร็ว ยิ่งแม่น ถึก ผ่านภาพแผนภูมิ) ลงละเอียดถึงขั้นให้เขียนอธิบายลักษณะต่างๆ ของร่างกาย เช่น ไหล่กว้าง ข้อมือเล็ก มีกล้ามอ่อนๆ คำพูดติดปาก สไตล์การแต่งตัว นอกจากนี้ยังมีงานอดิเรก สิ่งที่ชอบ และมีพื้นที่ให้คนเขียนสรุปด้วยว่าชอบเขาที่ตรงไหน

เราต้องชอบเขามากแค่ไหนกันนะ ถึงเขียนอะไรแบบนี้ออกมาได้เป็นเล่มๆ และที่แน่ๆ เราคงต้องชอบการเขียนไม่น้อยไปกว่ากัน

คนของ IROHA PUBLISHING แง้มให้เราฟังที่มาของการเขียนความรู้สึกลงบนสมุดว่า “เพราะคนญี่ปุ่นเป็นคนขี้อาย”

บางทีอยากบอกความรู้สึกกับคนในครอบครัวหรือเพื่อนสนิทแต่ไม่กล้าพูดออกมา และความขี้อายนี้เองทำให้การเขียนสื่อความในใจฝังตัวอยู่ในวัฒนธรรมญี่ปุ่นมายาวนาน เช่น คนญี่ปุ่นชอบเขียนข้อความลงกระดาษ พับเป็นรูปทรงน่ารักๆ แล้วมอบให้เพื่อน หรือแลกสมุดสลับกันเขียนไดอารี่เวลาต้องแยกย้าย เช่น เพื่อนย้ายโรงเรียน ย้ายที่ทำงาน มักจะเขียนข้อความลงกระดาษแข็งมอบให้กันก่อนลา ซึ่งการพับกระดาษน่ารักๆ ส่งให้เพื่อนเป็นสิ่งที่ทีมออกแบบของ IROHA PUBLISHING เคยสัมผัสมาโดยตรงตอนเด็กเลยนำมาพัฒนาต่อเป็นสินค้าที่ยังคงความรู้สึกกระจุกกระจิกกระชุ่มกระชวยหัวใจเมื่อได้ใช้หรือมอบให้คนอื่น แม้จะเป็นผู้ใหญ่แล้วก็ตาม

สแครปบุ๊กหรือสมุดบันทึกต่างๆ ก็เข้าใจได้นะ แต่ถึงขั้นแปะรูป วาดชาร์ตพลัง บันทึกคำที่พูดบ่อยๆ ฯลฯ ทำคู่มือคนรักนี่ ถึงกับต้องถามเขาไปตรงๆ ว่ามันมีคนทำเหรอ

“สมัยก่อนตอนฉันอยู่ชั้นประถม เด็กๆ มักจะวาดและเขียนอะไรทำนองนี้ให้กันอยู่แล้วนะคะ เพื่อนในห้องบางคนอยากสะสมโปรไฟล์เพื่อนๆ ก็จะแจกกระดาษให้เพื่อนคนละแผ่นแล้วเพื่อนๆ จะกรอกข้อมูลกลับมาให้ สมุดนี้เลยพัฒนาคอนเซปต์มาจากตรงนั้น แต่ปรับเป็นเล่มเดียวลงรายละเอียดเฉพาะบุคคล คล้ายๆ กับเป็นคู่มือทำความรู้จักมนุษย์คนนั้นๆ ไปเลย

“เรื่องนี้ไม่แปลกเลยค่ะสำหรับที่ญี่ปุ่น” 

เขียนเพื่อตัวเอง 

จริงๆ แล้วนอกจากสมุดคู่มือเจาะลึกแฟนฉัน ยังมีสมุดอีกอย่างของแบรนด์นี้ที่เราชอบมาก นั่นคือ Sunny Log Note (หลายคนอาจจะคุ้นๆ เพราะมีขายที่ลอฟต์ในไทยด้วย) สมุดซีรีส์ Sunny มีทั้งสมุดโน้ตธรรมดา สมุดจดตารางงาน และสมุดบันทึกเรื่องราวกึ่งๆ ไดอารี่ที่เขาเรียกว่า Log Note

วัฒนธรรมการเขียนอีกอย่างของญี่ปุ่นที่น่าสนใจคือการจดบันทึกลงสมุดตารางงาน/ไดอารี่ แต่ละแบรนด์แข่งการใช้ความคิดสร้างสรรค์ทำให้สมุดน่าจดน่าเขียน นอกจากดีไซน์ดี ยังใช้งานได้จริง เช่น สิ่งที่เราชอบเกี่ยวกับ Sunny Log Note คือการแบ่งช่องให้จด 3 ขนาด ได้แก่ Collecting ช่องเล็กๆ จดความรู้สึก เรื่องราวสั้นๆ หรืออะไรที่สะกิดใจเล็กๆ น้อยๆ, Writing Out ช่องใหญ่ขึ้นมาหน่อย สำหรับวันที่มีเรื่องราวอยากถ่ายทอดออกมาและ Reviewing การย้อนกลับมามองตัวเองในอาทิตย์/เดือนที่ผ่านมา รูปแบบการเขียน 3 ฟอร์แมตนี้เข้ากับการใช้งานของเรามาก เพราะบางวันก็แค่อยากเขียนว่าวันนี้รู้สึกดี แต่บางวันก็อยากเม้าท์กับตัวเองยาวหน่อย ช่วยแก้ปัญหาที่น้อยไปหรือที่ไม่พอ และการได้มองย้อนกลับไปดูสิ่งที่ผ่านมาก็ช่วยเตือนสติให้ใส่ใจสิ่งที่ละเลยไปได้หลายครั้ง 

เราอยากรู้ว่า IROHA PUBLISHING รู้ได้ยังไงว่าคนอยากได้พื้นที่แบบไหนในการจดบันทึก

“เราแบ่งแบบนี้เพราะว่านี่เป็นสิ่งที่คนเขียนและเห็นคุณค่าของไดอารี่ทำเป็นประจำอยู่แล้ว เราแค่ทำเป็นฟอร์แมตให้ชัดเจน จะได้เขียนง่ายขึ้นสำหรับคนที่อาจจะเพิ่งเริ่มเขียนหรือคิดไม่ออกว่าจะทำยังไงดี”

ภารกิจของบริษัทหรือเป้าหมายในการสร้างสรรค์เครื่องเขียนสิ่งคิ้วต์ต่างๆ ของ IROHA PUBLISHING คือ การสร้างสังคมที่เต็มไปด้วยความรัก ความฝัน และรอยยิ้ม แต่โลกจะสงบสุขได้อย่างไร ถ้าเราไม่เริ่มจากการรักตัวเองก่อน IROHA PUBLISHING เชื่อว่าการเขียนทำให้เรารู้สึกรักตัวเองมากขึ้นได้ และ Sunny คือสมุดที่จะมาทำให้ชีวิตเราแจ่มใสตลอดปี

“Sunny พัฒนามาจากสมุดจดตารางชีวิต เป็นสมุดที่จะอยู่คู่เราไปตลอด 1 ปี รับรู้เรื่องราวในทุกวัน ทุกสัปดาห์ ทุกเดือน ทั้งเรื่องดี เรื่องเศร้า เป้าหมาย ความฝัน และความกังวล การบันทึกเรื่องราวเหล่านี้ทำให้เราได้ใช้เวลาเพื่อตัวเองและเข้าใจตัวเองมากยิ่งขึ้น การที่เราสามารถเป็นตัวเองได้อย่างเต็มที่และจริงใจกับความรู้สึกของตัวเองคือเสน่ห์ของการจดบันทึกค่ะ Sunny เลยถูกสร้างขึ้นมาเพื่อสร้างความสุขแบบนั้นให้ผู้ใช้

คีย์เวิร์ดสำคัญของ Sunny Log Note คือ Clear, Positive, Feel Right เพราะอยากให้ใช้ง่าย ดีไซน์สวยสะอาดตา เมื่อได้ใช้ได้เขียนแล้วผู้ใช้รู้สึกชอบตัวเองมากยิ่งขึ้น พวกเราเลยพยายามหาไอเดียทำให้สมุดน่าเขียนยิ่งขึ้น สร้างความรู้สึกในแง่บวก เพราะการจดบันทึกช่วยทำให้เรารู้จักและเข้าใจตัวเองมากขึ้น ได้เรียบเรียงความคิดและความรู้สึกซึ่งทำให้ชีวิตง่ายขึ้น”

ที่น่าสนใจคือในยุคที่ใครๆ ก็จดบันทึกลงสมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ต น้องสมุดกรุบกริบยังคงมีที่ยืนเหนียวแน่นในใจคนญี่ปุ่น

“ที่ญี่ปุ่นมีสำนวนที่ว่า ตัวอักษรคือกระจกสะท้อนหัวใจ เพราะเชื่อกันว่าความสะอาดและความเรียบร้อยในการเขียนตัวอักษรเป็นสิ่งที่สะท้อนความรู้สึกข้างใน การเขียนเลยให้ความรู้สึกที่แตกต่างจากการพิมพ์ นอกจากนี้ตอนเด็กๆ ก็มีวิชา Calligraphy ที่ต้องคัดลายมือให้เขียนตัวหนังสือสวยๆ คนญี่ปุ่นเลยติดนิสัยการฝึกเขียนในสมุดมาตั้งแต่เด็กๆ บางคนก็ยังชอบคัดลายมือมาจนถึงตอนโต น่าจะมีส่วนทำให้วัฒนธรรมการเขียนบนกระดาษยังแข็งแรงอยู่”

ไม่ว่าจะเป็นการเขียนให้คนที่ชอบหรือเขียนเพื่อให้รู้สึกชอบตัวเองก็เป็นเรื่องที่ดีต่อใจที่น่าลองดูนะ

The post IROHA PUBLISHING สำนักพิมพ์ที่ใช้ความขี้อายส่งเสริมวัฒนธรรมการเขียนบันทึกในสมุดสุดคาวาอี้ appeared first on a day magazine.

จนกระทั่งพกความกังวลว่าเมนส์จะมามั้ยไปเข้าห้องน้ำของห้าง PARCO สาขา Shinsaibashi…

เขามีเครื่องแจกผ้าอนามัยหน้าตาทันสมัยติดตั้งอยู่ในห้องน้ำทุกห้อง (หรืออย่างน้อยก็ที่ชั้น 10) วิธีใช้งานแสนง่ายดาย เพียงแค่ดาวน์โหลดแอปแล้วเอามือถือไปจ่อที่เครื่อง น้องผ้าอนามัยชั้นดีมีมาตรฐานจากแบรนด์ชั้นน้ำของญี่ปุ่นก็เด้งออกมาให้ใช้อย่างรวดเร็วและไร้ข้อผูกมัด สาวไทยรีบจิ้มขอ 1 แผ่นมาพกติดตัว (ไม่ต้องกลัวคนแห่มากดไปตุนจนเขาเจ๊ง เพราะ 1 คนกดได้ 1 แผ่นใน 2 ชั่วโมงและกดได้ทั้งหมด 7 แผ่นต่อเดือน ถือว่ามีความเข้าใจเรื่องการเปลี่ยนผ้าอนามัยที่ดี) พอได้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ผ้าอนามัยเข้าถึงง่ายและฟรีถึงได้รู้ว่าชีวิตดีเป็นแบบนี้นี่เอง

ราคาผ้าอนามัยในญี่ปุ่นไม่ถูกเลย ยิ่งนำของแบรนด์ดังมาแจกฟรีแบบนี้ ความประทับใจยิ่งทวีคูณ เมื่อแอบหาข้อมูลต่อจึงพบว่าคุณเครื่องแจกผ้าอนามัยเหล่านี้เป็นผลงานของบริษัทสตาร์ทอัพที่มีชื่อว่า OiTr, Inc. (อ่านว่า โอะอิเทะรุ) ซึ่งตั้งใจจะผลักดันให้ผ้าอนามัยฟรีตามห้องน้ำเป็นเรื่องธรรมดาที่ควรจะเป็นเหมือนทิชชู Toshihiko IIzaki ผู้เป็นทั้ง Senior Managing Director และ COO เป็นผู้ชายเลยไม่เข้าใจความลำบากของผู้หญิงเวลามีประจำเดือนเท่าไหร่แต่เขาตั้งบริษัทนี้กับพาร์ตเนอร์ด้วยความตั้งใจจะทำธุรกิจที่มีประโยชน์ต่อสังคมเลยกำหนดปรัชญาของบริษัทไว้ว่า ‘What is good for you and good for society’ เมื่อเขาได้อ่านบทความเรื่องทำไมผ้าอนามัยไม่มีให้ใช้ฟรีเหมือนทิชชู ถึงได้ฉุกคิดถึงปัญหาสังคมข้อนี้ขึ้นมา ทั้งความลำบากทางกายและการเงิน ความเขินอายที่ต้องเดินแอบๆ ถือผ้าอนามัยไปห้องน้ำ ความแพนิกที่เมนส์มากะทันหัน สิ่งที่เราคุ้นชินว่าเป็นเรื่องธรรมดามาโดยตลอดอาจจะไม่ใช่ความปกติที่ดี แต่พวกเขาเชื่อว่าสามารถปรับให้มันดีขึ้นได้แต่ต้องทำให้มันยั่งยืนด้วยการกลายเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐาน

OiTr เพิ่งเริ่มกิจการช่วงปลายเดือนสิงหาคม ปี 2021 อาจจะยังแพร่หลายไม่มากนักแต่ก็นับว่าไปได้สวย ในปัจจุบันติดตั้งเครื่องไปแล้วทั้งหมด 1,121 เครื่องใน 85 อาคาร ซึ่งมีทั้งโรงเรียน ออฟฟิศ สถานที่ราชการและอาคารพาณิชย์ต่างๆ ตึกดังๆ ที่คนไทยน่าจะรู้จัก (และแวะไปพึ่งพาได้) เช่น ห้าง PARCO shinsaibashi, ห้าง Shibuya 109, ห้าง Shibuya Modi และโซน Gransta Tokyo ที่สถานีโตเกียว ตอนนี้ยังกระจายไปได้แค่ 18 จังหวัดแต่ก็มีคนดาวน์โหลดแอปทะลุ 100,000 คนแล้ว

ว่าแต่ใครเป็นคนจ่ายค่าผ้าอนามัย?

OiTr นำกำไรจากการขายโฆษณาบนจอดิจิทัลของเครื่องมาจัดการค่าใช้จ่ายเหล่านั้น เจ้าของสถานที่จึงไม่ต้องแบกรับต้นทุนเพิ่มและได้มีส่วนร่วมส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของผู้หญิง Murana Ogura ผู้จัดการแผนก Wellness ซึ่งดูแลด้านการขายและการตลาดบอกว่าบางคนก็ไม่อยากได้ผ้าอนามัยฟรีเพราะความรู้สึกเป็นหนี้บุญคุณหรือรู้สึกได้รับการกุศล การมีโฆษณาให้ดูเลยเป็นเหมือนการแลกเปลี่ยนกัน ไม่ทำให้คนรู้สึกไม่ดีหรืออยากปฏิเสธความช่วยเหลือ คนที่ไม่จำเป็นต้องใช้ผ้าอนามัยแต่ช่วยดูโฆษณาก็เหมือนได้มีส่วนช่วยเพื่อนหญิงคนอื่นๆ เป็นการเกื้อกูลกันของชาวห้องน้ำหญิง

โดยส่วนตัวแล้วไม่ค่อยเข้าใจความรู้สึกของคนที่ต่อต้านไม่ใช้ผ้าอนามัยฟรีเพราะรู้สึกได้รับความช่วยเหลือเท่าไหร่ ทั้งๆ ที่มีคนทำสำรวจลองคำนวณค่าใช้จ่ายของผู้หญิงตลอดระยะเวลาประมาณ 40 ปีที่มีประจำเดือนพบว่าสูงถึง 500,000 เยน แต่นี่คือประเทศญี่ปุ่นที่ผู้คนคิดเยอะใส่ใจรายละเอียดหลายอย่างที่เรามองข้าม ก็น่าจะเป็นไปได้ ยิ่งไปอ่านเจอเรื่องราวของคุณครูโรงเรียนประถมคนหนึ่งยิ่งเห็นภาพมากขึ้น คุณครูในวัยเด็กเคยลำบากเรื่องประจำเดือนมากเพราะสถานะทางการเงินของที่บ้านไม่เอื้อต่อการซื้อผ้าอนามัย ต้องทนใช้แผ่นเดียวทั้งวันหรือใช้ทิชชูพับแทน ซึ่งเธอเลือกที่จะซ่อนความลำบากไม่ไปขอผ้าอนามัยที่ห้องพยาบาลเพราะไม่อยากให้คนสงสาร และเมื่อมีโอกาสเธอจึงพยายามผลักดันให้มีผ้าอนามัยในห้องน้ำหญิงที่โรงเรียน ซึ่งความฝันของคุณครูดูจะใกล้ความจริงมากยิ่งขึ้น เพราะโตเกียวประกาศนโยบายใหม่เมื่อเดือนกันยายนปีที่แล้วให้ห้องน้ำหญิงในโรงเรียนของรัฐมีผ้าอนามัยแจกฟรี รวมไปถึงจะพยายามขยายนโยบายไปยังสถานที่ราชการต่างๆ ด้วย (บางที่ก็ใช้ OiTr นี่แหละ)

แรงกระเพื่อมเรื่องผ้าอนามัยฟรีดูจะไปได้สวยในประเทศที่ผู้หญิงยังโดนกดทับอยู่หลายอย่าง ล่าสุดเมื่อต้นเดือนมีนาคมที่ผ่านมา แบรนด์ผ้าอนามัยชื่อดังอย่างลอรีเอะก็ประกาศโปรเจกต์ใหม่ Laurier in Workplace เริ่มนำผ้าอนามัยไปวางตามห้องน้ำของบริษัทต่างๆ หวังลดภาระจากการมีประจำเดือนให้สาวๆ และสร้าง awareness เรื่องนี้มากขึ้นเพราะจากผลสำรวจที่ลอรีเอะจัดทำพบว่าคนที่ทำงานกว่า 40 เปอร์เซ็นต์ไม่เข้าใจความลำบากทางกายภาพที่เกิดขึ้นจากประจำเดือนและผู้หญิงมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์แทบไม่มีเวลาไปเปลี่ยนผ้าอนามัย

ตอนนี้เพิ่งเริ่มมีการเปลี่ยนแปลง ความฝันเรื่องการมีผ้าอนามัยแจกฟรีทั่วไปในห้องน้ำยังอาจจะต้องรออีกสักหน่อย แม้แต่ที่มหาวิทยาลัยของเราซึ่งรับเครื่อง OiTr  มาติดตั้งด้วยก็ยังไม่ทั่วถึง แต่ไม่แน่ว่ากว่าโลกจะกลับมาเดินทางไปมาหาสู่กันได้ตามปกติอีกครั้ง ญี่ปุ่นอาจจะมีผ้าอนามัยฟรีสแตนด์บายรออวดชาวโลกแล้วก็ได้

The post OiTr ผ้าอนามัยฟรีคือธุรกิจที่ดีกับคุณและสังคม appeared first on a day magazine.

อีกหนึ่งเมนูยอดฮิตที่อยากแนะนำคือ คุณมันหวานตากแห้ง

คนไทยอาจจะไม่คุ้น แต่ฮิตจนมีศาลเจ้ามันหวานตากแห้งเลยทีเดียว!

เอ๊ะ ศาลเจ้าบูชามันหวานหรืออะไรยังไง? วันนี้ขอพาทุกคนเดินทางไปยังจังหวัด Ibaraki เพื่อทำความรู้จักกับศาลเจ้า Hoshiimo (โฮชิอิโมะ-แปลว่ามันหวานตากแห้ง) ที่มีโทริอิสีเหลืองทองอร่ามกลายเป็นแลนด์มาร์กสุดป๊อปแห่งใหม่ของจังหวัดไปพร้อมๆ กัน

ก่อนอื่นขอเล่าความสัมพันธ์ระหว่างจังหวัดอิบะระกิกับคุณมันหวานก่อน จังหวัดอิบะระกิตั้งอยู่ไม่ไกลจากโตเกียวมากนัก นั่งรถไฟประมาณ 1 ชั่วโมงก็ถึง ในแง่ของปริมาณการปลูกมันหวาน ที่นี่ครองอันดับ 2 ของประเทศมาหลายปีโดยเป็นรองแค่จังหวัด Kagoshima ในแถบคิวชูเท่านั้น แต่ยืนหนึ่งเรื่องการผลิตมันหวานตากแห้งของประเทศด้วยส่วนแบ่งตลาดประมาณ 90 เปอร์เซ็นต์เชียวล่ะ!

เคล็ดลับความอร่อยของมันหวานอิบะระกิอยู่ที่ดินซึ่งมีที่มาจากขี้เถ้าภูเขาไฟ ระบายน้ำได้ดี มีลมทะเลซึ่งเต็มไปด้วยแร่ธาตุพัดผ่าน นอกจากนี้เกษตรกรยังมีความเชี่ยวชาญและขยันพัฒนาเทคนิคการปลูกและสายพันธุ์ แม้จริงๆ แล้วเมนูมันหวานตากแห้งจะถือกำเนิดที่จังหวัด Shizuoka แต่อิบะระกิก็รับองค์ความรู้มาพัฒนาต่อกว่าร้อยปีจนมีความเชี่ยวชาญด้านการนึ่ง หั่น ตาก ไม่แพ้ใคร เมื่อมีวัตถุดิบชั้นดีในมือและเทคนิคชั้นเยี่ยม จึงไม่น่าแปลกใจที่มันหวานตากแห้งของอิบะระกิได้ครองพื้นที่ในตลาดและหัวใจคนญี่ปุ่น

อีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้กิจการมันหวานตากแห้งที่นี่รุ่งเรืองคือ การสนับสนุนจากหน่วยงานรัฐในท้องถิ่น ช่วงแรกทางจังหวัดอยากให้การทำมันหวานตากแห้งเป็นอาชีพเสริมของเกษตรกรและสร้างผลิตภัณฑ์เด่นในท้องถิ่น เมื่อประสบความสำเร็จจนกลายเป็นอาชีพหลักและของขึ้นชื่อประจำจังหวัดก็ยังไม่หยุดดันปั้นดาวเพราะยังมีคนไม่รู้จักความดีงามของมันหวานตากแห้งอิบะระกิอีกมากมาย (ฉันเอง) หน่วยงานของจังหวัด, เมืองและหน่วยงานโปรโมตการท่องเที่ยวต่างช่วยกันทำนู่นนี่ส่งเสริมให้คนรู้จักความดีงามของน้องมันหวานตากแห้งยิ่งขึ้นไปอีก ทางศาลเจ้า Horide ศาลเจ้าเก่าแก่ในเมือง Hitachinaka ซึ่งเป็นหนึ่งในย่านแปรรูปมันหวานที่สำคัญของจังหวัดเลยอยากมีส่วนร่วมในการโปรโมตของดีท้องถิ่นบ้าง และตัดสินใจเลือกทำในสิ่งที่ตนเองถนัดที่สุดคือ ศาลเจ้านั่นเอง!

ศาลเจ้าโฮะชิอิโมะเพิ่งถูกสร้างขึ้นในปี 2019 ถือเป็นศาลเจ้าน้องใหม่ในเครือของศาลเจ้าโฮะริเดะซึ่งตั้งอยู่ใกล้ๆ กัน นอกจากเป้าหมายหลักในการช่วยโปรโมตโอท็อปของท้องถิ่น การขอบคุณเทพเจ้าที่ปกป้องดูแลชาวไร่ชาวนามาจนถึงปัจจุบัน ศาลเจ้าโฮะริเดะอยากถือโอกาสนี้แสดงความขอบคุณเหล่าบุคคลสำคัญที่ทำให้มันหวานตากแห้งของจังหวัดรุ่งเรืองด้วย ที่นี่จึงเป็นศาลเจ้าที่บูชาผู้มีบทบาทสำคัญทั้ง 5 คนเคียงข้างไปกับท่านเทพ เช่น ผู้ริเริ่มการทำมันหวานตากแห้ง และผู้พัฒนาเทคนิคการผลิต (ศาลเจ้าญี่ปุ่นมีการบูชาคนดีที่โดดเด่นในด้านต่างๆ อยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องบูชาเทพเพียงอย่างเดียว) สรุปคือศาลเจ้าโฮะชิอิโมะเป็นศาลเจ้าที่ถูกตั้งขึ้นมาเพื่อขอบคุณและขอพรให้การทำมันหวานตากแห้งในท้องถิ่นเจริญสืบเนื่องต่อไป

งานสายมูอาจจะถนัดอยู่แล้ว แต่งานสร้างกิมมิกขายมันหวานอาจจะไม่สันทัดเท่าไหร่ ศาลเจ้าโฮะริเดะเลยยกให้ผู้เชี่ยวชาญมาช่วยดูแล ซึ่งไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านศาลเจ้า แต่เป็นกราฟฟิคดีไซเนอร์ชื่อดังอย่าง Taku Sato เลยทีเดียว ถ้าชื่อทะคุ ซาโต้ ไม่คุ้นหู ผลงานของเขาคุ้นตาแน่นอน เขาเป็นกราฟิกดีไซเนอร์ที่ทำงานหลากหลายมากทั้งงานภาพ งานออกแบบแพ็กเกจ งานแบรนดิ้ง ป้าย เว็บ อินทีเรีย ฯลฯ สิ่งที่คนไทยน่าจะเคยเห็นได้แก่ กล่องนมเมจิ, งานโฆษณาของ ISSEY MIYAKE, โลโก้ของ BAO BAO ISSEY MIYAKE ไดเรกเตอร์พิพิธภัณฑ์ศิลปะสุดฮิป 21_21 DESIGN SIGHT, แพ็กเกจสกินแคร์ของ SEKISEI 

งานออกแบบศาลเจ้าโฮชิอิโมะของเขาก็เท่ไม่แพ้งานพาณิชย์อื่นๆ จุดที่ป๊อปสุดคือ โทริอิสีเหลืองทองทั้ง 26 ต้นที่สะท้อนถึงสีเหลืองทองสดใสของมันหวานพันธุ์เบนิฮารุกะซึ่งเป็น 1 ใน 3 สายพันธุ์ที่ขายดีทั้งแบบสดและตากแห้ง โทริอิสีเหลืองทองนี้กลายเป็นมุมฮิตในไอจีอย่างรวดเร็วเพราะโดยทั่วไปโทริอิมักจะมีสีแดง ตามความเชื่อว่าจะช่วยปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกไปได้ หรือบางที่อาจจะมีสีอื่นบ้าง เช่น สีขาว สีดำ หรือสีน้ำเงิน แต่สีเหลืองนี่หายาก ไม่แน่ว่าที่นี่อาจจะเป็นที่แรกนะ นอกจากนี้ ตราประทับศาลเจ้าก็เท่แบบยังดูน่าเกรงขาม เมื่อวางเทียบกับตราประทับของศาลเจ้าโฮริเดะจะเห็นความแตกต่างด้านดีไซน์ชัดเจน (ชาวญี่ปุ่นมีวัฒนธรรมพกสมุดไปประทับตราของวัด/ศาลเจ้าเพื่อสะสม คล้ายๆ กับที่นักท่องเที่ยวชอบปั๊มตรายางตามสถานีรถไฟหรือจุดท่องเที่ยวต่างๆ) ความเก๋ยังมีอีก เช่น เซียมซีและแผ่นเขียนขอพรทรงมันหวานตากแห้ง และแน่นอนว่าในศาลเจ้ามีมันหวานตากแห้งขาย ไม่รู้ว่าทำการปลุกเสกรึยังแต่ที่แน่ๆ แพ็กเกจดีงามยิ่ง 

อีกสิ่งสำคัญที่ดึงดูดคนมาไหว้พระที่นี่คือ ความเป็นศาลเจ้าที่ขึ้นชื่อเรื่องความสมหวังในสิ่งที่อยากได้ โดยเกิดจากการเล่นคำในภาษาญี่ปุ่น Hoshiimo ซึ่งหมายถึงมันหวานตากแห้งนั้นออกเสียงใกล้เคียงกับคำว่า Hoshii-mono (โฮชี่โมะโนะ)ซึ่งแปลว่าของที่อยากได้ การมาไหว้พระที่ศาลเจ้าโฮชิอิโมะเลยจะช่วยดลบันดาลให้ทุกคนได้โฮชี่โมะโนะนั่นเอง

บอกตามตรงว่าตอนที่เห็นศาลเจ้านี้ก็คิดว่าคนคงแห่ไปเพื่อถ่ายรูปสร้างคอนเทนต์กันเป็นหลัก แต่ปรากฏว่าช่วงปีใหม่ที่ผ่านมามีคนญี่ปุนไปต่อคิวไหว้พระรับปีใหม่เพื่อสิริมงคลมากมาย บางคนถึงกับขับรถมาจากต่างเมืองโดยเฉพาะ แสดงว่าแม้จะเป็นศาลเจ้าอายุน้อย 2 ปีนิดๆ ที่มีกิมมิกเก๋ๆ ไม่ได้ทำให้คนไม่เชื่อถือ อีเวนต์สำคัญประจำปีอย่างการไหว้พระปีใหม่ก็ยังเลือกที่นี่ หรือจริงๆ แล้ว คนที่มาอาจจะไม่ได้หวังผลทางการมูขนาดนั้นก็ได้ แต่ไม่ว่าจะมาด้วยเหตุผลอะไร ถ้ากลับไปด้วยความอิ่มใจ ศาลเจ้าได้โปรโมตมันหวานของจังหวัดก็นับว่าสมหวังกันถ้วนหน้าแล้วล่ะ

เครดิตรูป

https://horide-hachiman.com/horide/history/

http://japanesedesign.pl/2014/20th-anniversary-campaign-by-taku-satoh-for-issey-miyakes-pleats-please-line/

https://mds.isseymiyake.com/mds/en/product/

https://www.g-mark.org/

https://www.maruhi.co.jp/hoshiimo-process.html

https://www.hoshiimogakko.com/history.html

The post Hoshiimo ศาลเจ้ามันหวานตากแห้งผู้เกิดมาเพื่อส่งเสริมผลิตภัณฑ์ในท้องถิ่น appeared first on a day magazine.

ที่นี่เป็นย่านที่มีซับคัลเจอร์แข็งแรง เต็มไปด้วยไลฟ์เฮาส์ ร้านเสื้อผ้าวินเทจ ร้านขายแผ่นเสียง โรงอาบน้ำสาธารณะเก่าแก่ และแกเลอรีจิ๋วแต่แจ๋วมากมาย หลังจากอาศัยอยู่ในย่านมาหลายปี เราคุ้นเคยกับบรรยากาศเหล่านี้เลยไม่ค่อยแปลกใจเวลาเห็นสตรีทอาร์ตใหม่ๆ บนผนัง หรือการเปิดตัวของ BnA Hotel Koenji โรงแรมศิลปะเล็กๆ ที่มีเพียง 2 ห้องกับ 1 บาร์

มาตื่นเต้นอีกทีก็ตอนรู้ว่าโรงแรมศิลปะกับภาพวาดบนผนังที่กระจายไปทั่วนั้นเป็นผลงานของคนกลุ่มเดียวกันที่มุ่งมั่นส่งเสริมศิลปินในท้องถิ่นและสร้างแรงบันดาลใจให้คนทั่วไป แถมทำเป็นล่ำเป็นสัน นอกจากที่โคเอนจิ ยังมีที่อากิฮาบาระ นิฮงบาชิ และเกียวโต 

ที่สำคัญ แม้ในญี่ปุ่นจะมีโรงแรมศิลปะมากมาย แต่ที่นี่เป็นที่เดียวที่แบ่งรายได้ให้กับศิลปินเจ้าของผลงานในแต่ละห้องโดยตรงทุกครั้งที่มีคนเข้าพัก

ดูรูปในเว็บแล้วอยากค้างแรม ได้อ่านเรื่องราวแล้วค้างคาใจ ณ เวลาบ่าย 2 ของวันธรรมดาที่อากาศแสนดี ก่อนแขกจะเริ่มทยอยเข้าพัก เราเลยขอเช็กอินยึดพื้นที่ล็อบบี้สุดเก๋ของ BnA Wall เพื่อพูดคุยกับ Yu Tazawa 1 ใน 4 ผู้ก่อตั้งซึ่งรับบทเป็น CEO ของ BnA ถึงความสร้างสรรค์ทั้งปวง

Bed and Art

BnA ย่อมาจาก Bed and Art เป็นธุรกิจที่เกิดจากการรวมตัวของ 4 หนุ่มผู้มีวิสัยทัศน์คล้ายกัน ได้แก่ Yu Tazawa, Yuto Maeda, Keigo Fukugaki และ Kenji Daikoku สำหรับพวกเขา BnA ไม่ใช่โรงแรมแต่เป็น cultural space ส่วนห้องพักของพวกเขาถือเป็นงานศิลปะที่เข้าถึงได้ผ่านประสบการณ์ (การนอน)

“ผมกับยูโตะทำธุรกิจ Airbnb ด้วยกันมาก่อน ตอนนั้นทำง่ายๆ ขำๆ ต่างคนต่างทำธุรกิจอื่นไปด้วย จนได้มารู้จักกับเคโกะซึ่งเป็นสถาปนิกและอินทีเรียดีไซเนอร์ ผมกับเคโกะต่างไปเรียนที่อเมริกาทั้งคู่และกลับมาอยู่ญี่ปุ่นในช่วงไล่เลี่ยกันเพื่อนเลยแนะนำให้รู้จักกัน” ยูซึ่งไปเรียนต่อด้านวิศวกรรมและศิลปะเริ่มเล่า

ในฐานะดีไซเนอร์ เคโกะอยากยกระดับศิลปะแห่งการออกแบบอาคารและการออกแบบภายใน เขาไม่ชอบที่งานศิลปะมักถูกใช้เป็นแค่เครื่องประดับในงานตกแต่งบ้าน เช่น เวลาเราออกแบบห้องหรือที่ทำงาน เราออกแบบอย่างอื่นก่อนแล้วค่อยเลือกงานศิลปะมาใส่เป็นขั้นตอนสุดท้าย ตอนเคโกะได้ออกแบบออฟฟิศให้บริษัทอเมริกันยักษ์ใหญ่ในญี่ปุ่นเขาเลยชวนสตรีทอาร์ทิสต์ชาวญี่ปุ่น 2-3 คนมาร่วมงาน และแทนที่จะออกแบบออฟฟิศแล้วเอางานศิลปะมาตกแต่ง เขาเริ่มจากงานศิลปะก่อนแล้วค่อยคิดส่วนอื่น

เมื่อเคโกะและยูได้คุยกันเรื่องนี้ พวกเขาเลยเกิดไอเดียว่าอยากทำบางอย่างร่วมกันที่ผสมผสานระหว่างธุรกิจ การออกแบบ และศิลปะ

“เราผสมบริการกับศิลปะให้กลายเป็นสิ่งที่น่าสนใจ และในเมื่องานศิลปะช่วยทำให้คนจองห้องพักมากขึ้น รายได้ส่วนหนึ่งก็ควรจะถูกส่งต่อให้ศิลปินด้วยถึงจะยุติธรรม เท่าที่รู้ผมว่าเราน่าจะเป็นเจ้าเดียวที่แชร์รายได้ให้ศิลปิน”

ความเป็นมาของผู้ก่อตั้ง 3 คนแรกเป็นเช่นนี้ ส่วนเรื่องราวของผู้ก่อตั้งคนที่ 4 นั้นเราขออุบไว้ก่อน

Bed, Art, Wall and Museum

อย่างที่เกริ่นไว้ BnA ทำงานมาหลายโปรเจกต์ รวมแล้วนับได้ 4 โรงแรมที่มีคอนเซปต์แตกต่างกันออกไปแต่มีจุดร่วมหลักคือการแบ่งปันรายได้ให้เจ้าของผลงานในห้องพัก 

“ตอนสร้างโรงแรมเราพยายามคิดถึงคาแร็กเตอร์ของเมืองนั้นๆ แล้วหาความเชื่อมโยงกับคนในชุมชนและบริบทของย่าน อย่างโคเอนจิเป็นย่านที่ศิลปินอยู่อาศัยและพักผ่อน เราเลยทำส่วนพนักงานต้อนรับให้เป็นบาร์สำหรับแฮงก์เอาต์ของศิลปิน ศิลปินกับนักท่องเที่ยวจะได้สังสรรค์แลกเปลี่ยนกัน แต่นิฮงบาชิเป็นย่านออฟฟิศเราเลยทำให้เป็นที่ที่ศิลปินมาทำงานและสร้างเวิร์กช็อปชั้นใต้ดินให้ศิลปินมานั่งทำงานและจัดอีเวนต์ได้” ซีอีโอหนุ่มเล่าถึงการวางคอนเซปต์ของแต่ละสาขา

ขอยกตัวอย่างดีเทลของโรงแรมด้วย BnA Wall ที่เรานั่งชิลอยู่ ที่นี่รับบทเป็น creative hub ในนิฮงบาชิ ย่านธุรกิจสุดหรูของโตเกียว โดยมีพระเอกเป็น ‘wall’ หรือ ‘กำแพง’ ตามชื่อเป๊ะๆ เพราะที่นี่สร้างกำแพงสูง 6 เมตรยาวจากชั้นใต้ดินขึ้นมายังล็อบบี้ ให้ศิลปินที่ยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จักได้โอกาสมาวาดสตรีทอาร์ต โชว์ผลงานแบบปังๆ แถมยังสามารถถ่ายรูปนำไปทำพอร์ตโฟลิโอต่อได้ด้วย

แม้ญี่ปุ่นจะดูเปิดกว้างทางศิลปะแต่การหาพื้นที่สาธารณะวาดภาพสตรีทอาร์ตแบบถูกกฎหมายนั้นยากมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งพื้นที่ขนาดใหญ่แบบนี้ ชั้นใต้ดินของโรงแรมสาขานี้จึงถูกเรียกว่า factory เป็นพื้นที่ให้ศิลปินได้แสดงฝีมือ จัดอีเวนต์ วางขายผลงานต่างๆ ซึ่งภาพบนกำแพงจะเปลี่ยนใหม่ทุก 2-3 เดือนให้ศิลปินหน้าใหม่คนอื่นๆ ได้รับโอกาสแบบเดียวกัน แขกที่มาพักก็วินเหมือนได้ล็อบบี้ใหม่เรื่อยๆ 

ส่วนห้องพักก็ธีมแน่นจัดเต็ม ที่นี่มีห้องหลากหลายแบบ เช่น ห้อง Daytime’s Daydream จำลองความสตรีทของโตเกียว พื้นเป็นกระเบื้องที่ใช้ 3D printing ทำลวดลายของสิ่งที่น่าจะมีคนเมาทำหล่นตกบนพื้นถนนย่านชิบุยะ เช่น ร่ม ถุงมือ กุญแจ, ห้อง Sushi Wars นี่เต็มไปด้วยป๊อปคัลเจอร์ ตะโกนความเป็นญี่ปุ่นเต็มที่ สร้างสรรค์โดยศิลปินอิสระอดีตไอดอลสาวที่ผันตัวมาเป็นนักดนตรี ส่วนห้อง Hardcore Game Room ก็ตรงตัวตามชื่อเป๊ะๆ มีความสนุกซ่อนไว้มากมาย เช่น เกมโอเทลโล่บนผนังที่เล่นได้จริง โต๊ะที่ทำจากตัวต่อไม้เจงก้า ภาพลวงตาที่ต้องใช้มือถือหรือกล้องมองถึงจะเห็นภาพ

ถ้าแหวกแนวหน่อยต้องยกให้ห้อง Float ที่ล้ำมาก ดูเผินๆ คือความทันสมัยไฟนีออน แต่จริงๆ มีธีมคือ meditation หรือการทำสมาธิ มีเสียงดนตรีให้เลือกเปิดกล่อมเกลาจิตใจและอุปกรณ์ทำสมาธิเรียบเก๋ ห้องทุกแบบมาพร้อมกิมมิกสนุกๆ ตั้งแต่ประตูห้องที่เขียนชื่อผลงาน ชื่อศิลปิน และวิธีที่ใช้ราวกับเป็นรายละเอียดผลงานที่มักเห็นเขียนกำกับใต้ภาพ

“เวลาสร้างห้อง เรามีงบให้ศิลปินก้อนหนึ่งแล้วเปิดโอกาสให้ศิลปินสร้างสรรค์ห้องได้เต็มที่โดยไม่ได้มีบรีฟกำหนดทิศทางอะไร ผมอยากให้ห้องเป็นงานศิลปะถาวรและไม่ได้เน้นแค่สไตล์ร่วมสมัย อย่างโรงแรม BnA Alter Museum ที่เกียวโตมีทั้งงานแบบดั้งเดิม (traditional) ผสมงานอาว็อง-การ์ด ใช้วิธีสร้างผลงานอะไรก็ได้ ส่วนศิลปินจะเป็นใครก็ได้ที่ทำห้องสนุกๆ ด้วยกันได้ ไม่ต้องเป็นคนญี่ปุ่นก็ได้ ขอแค่มาจากชุมชน”

คำพูดของเขาทำให้เราร้องอ๋อ คิดถึงห้อง Galápagos Danchi ที่ได้แรงบันดาลใจจากอพาร์ตเมนต์ญี่ปุ่นในยุค 1950, ห้อง 2019/3019 ที่ใช้เทคนิคการซ่อมแซมเซรามิกเก่าแก่อย่างคินสึงิ และห้อง goen no ma ที่เต็มไปด้วยเหรียญ 5 เยนที่คนมักใช้บริจาคในศาลเจ้า

จากการที่ BnA ช่วยโปรโมตศิลปินในท้องถิ่นด้วยวิธีนี้มาระยะใหญ่ มีศิลปินหลายคนที่ผลงานไปเข้าตาคนในวงการศิลปะจนได้รับคำชวนให้ไปจัดนิทรรศการหรือวาดกำแพงที่ต่างประเทศด้วยนะ

Bed, Art and Community

อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนน่าจะรู้สึกแล้วว่าคำว่า ‘ชุมชน’ เป็นคีย์เวิร์ดสำคัญของ BnA 

มันเป็นสิ่งที่ทำให้ CEO ยูได้พบกับ ‘เคนจิ’ ผู้ก่อตั้งคนที่ 4 ด้วย

“Airbnb ห้องแรกของเราที่ย่านอิเคะบุคุโระ เป็นเหมือนโปรเจกต์ DIY เป็นโปรเจกต์นำร่อง เป็นห้องง่ายๆ ตั้งอยู่ในย่านที่ไม่ได้มีบรรยากาศทางวัฒนธรรมอะไรเป็นพิเศษ แต่ผู้คน สื่อ และนักท่องเที่ยวต่างชาติก็เริ่มสนใจห้องของเรา ตอนนั้นผมได้เรียนรู้ว่าคนที่มาพักสนใจคอมมิวนิตี้เบื้องหลังงานศิลปะในห้องด้วย เหมือนกับพอเห็นศิลปินออกแบบห้อง เห็นงานแล้วรู้ว่ามีชุมชนเบื้องหลัง”

โปรเจกต์ถัดมายูเลยเริ่มมองหาย่านที่มีบรรยากาศทางวัฒนธรรมแข็งแรงและได้เจอเคนจิ ซึ่งเป็นผู้นำชุมชนในโคเอนจิและทำสเปซสร้างสรรค์เพื่อศิลปินมา 7-8 ปี โรงแรม BnA Koenji โรงแรมแห่งแรกของ BnA จึงเกิดขึ้นโดยปรับจากพื้นที่ที่ชุมชนศิลปินใช้อยู่แล้วให้กลายเป็นศูนย์กลางระหว่างศิลปินในท้องถิ่นกับนักท่องเที่ยว

ส่วน Koenji Mural City Project เป็นโปรเจกต์ที่ต่อยอดจากโรงแรม งานนี้พวกเขาขอความร่วมมือจากคนในท้องถิ่นและสำนักงานเขตเพื่อใช้กำแพงเป็นผืนผ้าใบให้ศิลปิน สร้างมูลค่าทางวัฒนธรรมใหม่จากการเป็นเมืองวินเทจอย่างเดียวให้กลายเป็นย่านที่คนอยากมาเพื่อชมงานศิลปะด้วย 

“การทำงานกับเคนจิครั้งนี้กลายเป็นโมเดลให้เรา นั่นคือการหาผู้นำชุมชนที่เราจะสร้างโรงแรมแล้วต่อยอดร่วมกัน และแทนที่จะเลือกชวนศิลปินที่ดังแล้วมาร่วมงานเราก็พยายามหาศิลปินในท้องถิ่น ไม่จำกัดว่าต้องเป็นคนญี่ปุ่นเท่านั้น แค่เป็นคนในท้องถิ่นที่ยังไม่ถูกค้นพบ”

เป้าหมายของ BnA คือ ‘Inspire Everyone to be a Creative Citizen’ หรือการ ‘สร้างแรงบันดาลใจให้ทุกคนเป็นพลเมืองที่สร้างสรรค์’ พวกเขาจึงไม่ได้เน้นแค่การจัดแสดงศิลปะและสนับสนุนศิลปินในท้องถิ่น แต่อยากให้โรงแรมกลายเป็นพื้นที่สร้างแรงบันดาลใจ สนับสนุนให้คนมีความคิดสร้างสรรค์และกล้าที่จะลองทำอะไรใหม่ๆ โดยไม่ต้องเป็นอะไรที่ยิ่งใหญ่ แค่ตื่นมาในห้องพักแล้วรู้สึกอยากทำอะไรบางอย่าง แม้จะเป็นแค่ความคิดก็ได้ รวมไปถึงรับงานโปรเจกต์อื่นๆ ที่สอดคล้องกับแนวทางนี้ ทั้งการเป็นที่ปรึกษาการพัฒนาเมืองและพื้นที่ต่างๆ

“การสร้างสรรค์เป็นพื้นฐานของมนุษย์อยู่แล้ว เป็นสิ่งที่พาผู้คนเข้ามาหากัน ชุมชนไม่ได้สร้างจากคนสองคนหรือการทำอะไรเท่ๆ แต่การทำโปรเจกต์สามารถส่งเสริมการสร้างชุมชนได้

“ตอนเรียนอยู่ที่ฟิลาเดลเฟียผมชอบสไตล์คอมมิวนิตี้ของเขามาก ที่นั่นเป็นเมืองศิลปะ มีดนตรี สตรีทอาร์ตมากมาย งานศิลปะ งาน DIY เทคโนโลยีอยู่ร่วมกัน มีการข้ามวงการซ้อนกันไปมาทั้งธุรกิจ แฟชั่น ศิลปะ ซึ่งผมชอบมาก มันต่างจากญี่ปุ่นที่คอมมิวนิตี้ศิลปะยังเล็กและจำกัดวงแคบ”

ในเว็บไซต์ของ BnA Hotel มีข้อความที่เราชอบมาก 

“ถ้าใครมีโปรเจกต์บ้าๆ และดูท่าจะเป็นไปไม่ได้ ติดต่อเข้ามาเลยนะ”

แค่อ่านก็รู้สึกถึงความเป็นไปได้ที่ไม่จำกัดของพวกเขาและโปรเจกต์ในอนาคต

เราถามยูว่าที่ผ่านมามีโปรเจกต์บ้าๆ อันไหนเล่าให้ฟังได้บ้าง เขาบ่นว่าเลือกยากแล้วหัวเราะนิดหน่อยก่อนแง้มให้ฟังว่าโปรเจกต์ Watari Triple C Project ที่กำลังทำอยู่ก็พีคไม่เบา ที่ผ่านมาเราเห็นงานศิลปะและธุรกิจผสมผสานกันส่งเสริมการเลี้ยงชีพของศิลปิน ส่วนโปรเจกต์นี้ที่นำชื่อมาจากเมืองที่โดนสึนามิถล่มในปี 2011 จะนำศิลปะ ดนตรี และกีฬามารวมกันเพื่อฟื้นฟูเมือง

จาก Bed และ Art สู่ Bed, Art, Music, Sports และ Community วันข้างหน้า BnA จะเดินทางพาโรงแรมไปเชื่อมโยงกับอะไรอีก เราชักอยากรู้แล้วสิ

The post BnA Hotel โรงแรมญี่ปุ่นที่อยากให้การนอนช่วยซัพพอร์ตศิลปินท้องถิ่น appeared first on a day magazine.

เมื่อไม่นานมานี้เราเพิ่งกดติดตามอินสตาแกรม tsuntsuku2 ที่เต็มไปด้วยภาพครอบครัวตุ๊กตาฉลามแบรนด์ IKEA ในอิริยาบถแสนน่ารักน่าเอ็นดู ไม่ว่าจะเป็นโมเมนต์ทำงานบ้าน เล่นซ่อนแอบ พยายามซ่อมแอร์ ล้อมวงกินบะหมี่ถ้วย นอนผึ่งพัดลม ปิกนิกในสวน เตรียมของอพยพเพราะกลัวแผ่นดินไหว แถมบางวันยังออกไปนั่งชิลล์ในคาเฟ่นอกบ้าน สมแล้วที่รายการโทรทัศน์ญี่ปุ่นจะขอนำภาพไปแนะนำความคาวาอี้อยู่หลายครั้ง 

น่ารักขนาดนี้ ถึงใครจะไม่เข้าใจภาษาญี่ปุ่น แค่เข้าไปส่องก็น่าจะโดน 6 ฉลามแบ๊วตกกันบ้างล่ะ

เหล่าฉลามแห่งบ้าน tsuntsuku2 มีทั้งหมด 6 ตัว ได้แก่ Haru-same, Aki-same, Kiri-same, Mura-same, Hi-same และน้องเล็ก Ko-same ไม่ต้องห่วงว่าน้องๆ จะกัดกันและนำมาซึ่งภาพสยองขวัญ เพราะฉลาม IKEA แก๊งนี้ไม่ดุร้าย คุณเจ้าของแอ็กเคานต์เขียนยืนยันไว้แล้วในโปรไฟล์ว่า “น้องฉลามทุกตัวรักกันดี”

โชคดีที่ฉลามบ้านนี้พูดภาษาญี่ปุ่นได้ เราเลยมีโอกาสทำความรู้จักความน่ารักที่อยู่นอกเหนือจากที่เห็นในรูป และถึงคุณ Tsuntsuku ผู้เป็นเจ้าของแอ็กเคานต์จะขี้อายเลยขอไม่เปิดเผยตัวตน แต่เธอก็ยินดีแชร์เรื่องราวให้ฟังและให้รู้จักในฐานะ ‘มนุษย์ผู้รักตุ๊กตา’

ฉลามทั้ง 6 กับชีวิตประจำวัน

“ปกติฉันเป็นสายส่อง (รูปในอินสตาแกรม) มาตลอด จนอยู่มาวันหนึ่งอยากลองอัพโหลดรูปแบบคนอื่นบ้าง พอลองแล้วสนุกดีก็เลยทำต่อเนื่องมาเรื่อยๆ ไม่ได้วางแผนอะไรมากเลยค่ะ” ซึนสึกุเริ่มเล่าถึงที่มาของอินสตาแกรมที่เพิ่งเริ่มทำเมื่อปลายปี 2019

ด้วยความที่ไม่ได้ตั้งใจจะทำอินสตาแกรมสำหรับครอบครัวฉลาม IKEA ตั้งแต่แรก ชื่อแอ็กเคานต์ก็เลยไม่เกี่ยวข้องกับฉลามแม้แต่น้อย แต่เป็นชื่อเล่นของเจ้าตัวที่พี่สาวตั้งให้ ส่วนสิ่งที่ทำให้สาวขี้อายตัดสินใจเลือกอัพรูปฉลามเป็นเพราะน้องหน้าตาน่ารักดี ยิ่งอยู่ด้วยกัน 6 ตัวยิ่งได้อิมแพกต์ความน่ารักแบบคูณ 6

ตอนเริ่มต้นอาจจะบังเอิญ แต่พอเริ่มแล้วเธอก็ทำอินสตาแกรมนี้ด้วยความตั้งใจ เริ่มจากการตั้งชื่อฉลามทั้งหกที่เล่นคำอย่างสนุกสนาน เพราะคำว่า ‘ซาเมะ’ แปลว่าฉลามก็จริง แต่เมื่อเติมคำที่อยู่หน้าซาเมะเข้าไป ชื่อฉลามทั้งหกจะหมายถึงฝนรูปแบบต่างๆ ของญี่ปุ่น เช่น ฮารุซาเมะ คือฝนในฤดูใบไม้ผลิ, อากิซาเมะ คือฝนในฤดูใบไม้ร่วง หรือชื่อโคซาเมะของเจ้าน้องเล็กก็แปลว่าฝนปรอยๆ

ด้วยภารกิจที่ต้องเลี้ยงลูกไปด้วย มนุษย์ผู้รักตุ๊กตาผู้นี้จึงไม่มีเวลาสร้างคอนเทนต์มากนัก แต่ก็มากพอให้อัพได้วันละโพสต์ให้แฟนๆ ได้ชื่นใจ 

“ฉันใช้เวลาถ่ายรูปไม่นานเท่าไหร่ รวมแต่งรูป คิดแคปชั่นต่างๆ แล้วตกประมาณ 30 นาทีต่อวัน เพราะว่าต้องเลี้ยงลูกด้วย ส่วนมากจะพยายามอัพช่วงก่อนเที่ยงหรือเที่ยงนิดๆ เพราะว่าแสงสวยกำลังดี เหมาะกับการถ่ายรูปในบ้านซึ่งเป็นสถานที่หลักในการถ่าย”

แม้ชีวิตส่วนตัวจะยุ่ง แต่ใครเข้าไปส่องชีวิตเจ้าฉลามจะเห็นว่าเธอช่างคิดเรื่องราว ช่างหา (อะไรให้ฉลาม) ทำได้มากมาย เช่น ภาพฉลามแห่ไปขอให้เด็กน้อยซึ่งกำลังหลับปุ๋ยเขยิบที่ให้หน่อย เมื่อเด็กน้อยไม่เขยิบให้เจ้าฉลามทั้งหลายก็ล้มตัวนอนเรียงกันข้างๆ ซะเลย, ภาพกลุ่มหมีจาก Nitori (ร้านแบบ IKEA แต่เป็นของญี่ปุ่น) มาขอเคลียร์ใจกับแก๊งฉลามที่ไม่ยอมเก็บของเล่น แต่กลายเป็นว่าแก๊งพี่หลามทั้ง 6 รุมขู่หมีขาวแทน และภาพฉลามน้อยโคซาเมะที่แปลงร่างเป็นเงือกผู้หลงใหลในตัวมนุษย์และเบื่อท้องทะเล

“จริงๆ แล้วฉันเป็นคนไม่ได้คิดอะไรลึกซึ้งแล้วก็เขียนไม่เก่งเลยค่ะ ตอนเช้าตื่นมาฉันจะคิดว่า ‘วันนี้ถ่ายแบบนี้ละกัน’ แล้วก็ถ่ายเลย ส่วนมากถ่ายวันต่อวัน ไม่ค่อยถ่ายตุนไว้ ส่วนเนื้อหาก็เขียนไปตามที่รู้สึกเวลาเห็นน้องๆ ฉลามโดยไม่ได้คิดอะไรมาก แค่เห็นแล้วเกิดความรู้สึกว่า ‘คงกำลังพูดแบบนี้อยู่สินะ’”

ถึงจะออกตัวว่าทำไปแบบไม่คิดอะไรมาก แต่ความเรียบง่าย ไม่ซับซ้อน ภาพกิจกรรมธรรมดาประจำวัน ผสมกับมุมมองของคนที่เข้าใจเสน่ห์ของฉลามยัดนุ่น ก็ทำให้แอ็กเคานต์ tsuntsuku2 มีเสน่ห์ที่ความน่ารักอย่างเป็นธรรมชาตินี่แหละ

“นานๆ ทีอาจจะมีอัพรูปคนบ้าง แต่ตัวหลักคือน้องฉลาม ที่นี่มนุษย์เป็นได้แค่ตัวประกอบเท่านั้นค่ะ”

ฉลามทั้ง 6 กับชีวิตเซเลบ

ครอบครัวฉลามบ้านนี้ไม่ธรรมดาเลย เพิ่งเริ่มทำมาได้ไม่ถึง 2 ปี แต่ปัจจุบัน ณ วันที่เขียนบทความนี้ tsuntsuku2 มีฟอลโลเวอร์ 15,400 คน ได้ออกทีวีหลายครั้ง แถมมีเว็บไซต์และอินสตาแกรมของต่างประเทศนำไปแนะนำมากมาย

“จุดเริ่มต้นที่ทำให้คนมาติดตามเพิ่มขึ้นเยอะน่าจะเป็นภาพเหล่าฉลามต่อคิวรอเข้าห้องน้ำ โพสต์วันที่ 9 ธันวาคม ปี 2020 ภาพนั้นได้รับฟีดแบ็กดีเป็นพิเศษ ยิ่งหลังจากนั้นรายการโทรทัศน์นำไปออกอากาศด้วยก็เลยมีคนมาฟอลโลว์เพิ่มเยอะมาก นอกจากนี้เวลามีเว็บไซต์หรืออินสตาแกรมต่างประเทศเอาไปลงก็จะมีคนจากประเทศนั้นๆ ตามมาฟอลโลว์เยอะเหมือนกันค่ะ”

เธอบอกว่ารูปที่ได้รับความนิยมส่วนมากจะเป็นรูปที่สื่อสารเรื่องราวได้โดยไม่ต้องอ่านแคปชั่น เช่นรูปที่ฉลามทำตัวเหมือนมนุษย์ และรูปที่ฉลามน้อยโคซาเมะได้ออกไปเที่ยวนอกบ้าน

“คนที่มาติดตามมีทั้งคนญี่ปุ่นและคนต่างประเทศ ฉันดีใจมากๆ ค่ะที่มีคนเข้ามาดูรูปมากมาย

“ฉันว่าคนต่างชาติชอบอินสตาแกรมนี้เพราะฉลาม IKEA เป็นที่นิยมอยู่แล้ว บวกกับเพราะฉันอัพรูปทุกวันด้วยมั้ง แต่คิดว่าเหตุผลหลักก็คือเพราะมีคนเข้าใจเสน่ห์ของฉลามเยอะนั่นเองค่ะ!”

เสน่ห์ของน้องฉลามตัวนุ้มนุ่มนี่แรงเกินต้านจริงๆ ดูได้จากคอมเมนต์นับร้อยของแฟนๆ ในแต่ละโพสต์ที่ไม่ได้แค่ชมว่าน่ารักหรือส่งอีโมจิรูปหัวใจ แต่ส่วนมากตั้งใจเขียนคอมเมนต์ยาวๆ เป็นเรื่องเป็นราวต่อเนื่องกับแคปชั่นที่เจ้าของเขียนไว้ มีชวนน้องฉลามคุยอย่างจริงจัง แสดงความห่วงใยต่างๆ นานา เช่น ภาพน้องกินข้าวก็มีคนมาถามว่าอิ่มไหม ภาพน้องไม่สบายก็มีคนมาแนะนำวิธีดูแลสุขภาพพร้อมคำอวยพรให้หายไวๆ งานแฟนอาร์ตก็มี ขอส่งของให้น้องๆ ฉลามอีก ราวกับฉลามทั้งหกเป็นบอยแบนด์ดาวรุ่งยังไงอย่างงั้น

“จริงๆ แล้วแค่มีคนมาคอมเมนต์ก็ดีใจแล้วค่ะ แต่นี่ทั้งชวนคุยกับน้องๆ จริงจัง ทั้งแสดงความห่วงใยอีก คนที่ติดตามมีแต่คนใจดีทั้งนั้นเลย”

ฉลามบกทั้ง 6 กับคอมมิวนิตี้ตุ๊กตา

สิ่งที่เราเห็นในคอมเมนต์อยู่บ่อยๆ คืออินสตาแกรมเพื่อนฉลามมากมายทั้งในญี่ปุ่นและต่างประเทศที่แวะมาทักทาย ชวนคุยตามประสาปลาหน้าดุดันแต่หัวใจแบ๊ว เราเองไม่เคยรู้มาก่อนเลยว่าในอินสตาแกรมมีครอบครัวฉลาม IKEA มากมายขนาดนี้ พอไปเช็กดูถึงได้รู้ว่าตุ๊กตาฉลาม IKEA ในญี่ปุ่นบูมมาก ขายไปได้แล้วกว่า 300,000 ตัวภายใน 4 ปีที่ผ่านมา แถมยังขาดตลาดอยู่บ่อยๆ เรียกว่าฮอตจนแบรนด์ปั๊มลูกหลานเจ้าฉลามมาขายแทบไม่ทัน

นอกจากนี้ในคอมเมนต์ยังมีแอ็กเคานต์เพื่อนตุ๊กตาข้ามสายพันธุ์และข้ามแบรนด์แวะมาทักทายเรื่อยๆ เช่น หมีขาวจาก Nitori ที่ฮิตไม่แพ้พี่หลาม ยิ่งเห็นหมีกับฉลามสนิทกัน คุยกันมุ้งมิ้งในคอมเมนต์ มวลคาวาอี้ก็อบอวลไปทั่ว บางแอ็กเคานต์ยังชวนกันไปคอลแล็บสร้างภาพน่ารักๆ อีก ที่น่ารักมากคือช่วงโอลิมปิกที่ผ่านมา อินสตาแกรมตุ๊กตานกแท็กมาชวนเหล่าฉลามบ้าน tsuntsuku2 ไปวิ่งคบเพลิงร่วมกับตุ๊กตาแอ็กเคานต์อื่นๆ ทีมน้องหลามก็จัดภาพให้พร้อมพร็อพมาเต็ม กลายเป็นโพสต์ที่แฟนๆ กรี๊ดอีกอัน

มิตรภาพนี้ไม่ได้อยู่แค่บนโลกออนไลน์เท่านั้น แต่บ้านตุ๊กตาต่างๆ ยังมีการส่งของขวัญ การ์ด และจดหมายมอบให้กัน แม้แต่ในจ่าหน้าซองยังมีวงเล็บเขียนชื่อฉลามเลย บางอันก็เขียนว่า ‘ถึงฉลามจากหมี’ จะน่ารักไปไหน (แต่ต้องมีชื่อเจ้าบ้านกำกับด้วยนะ เดี๋ยวพี่ไปรษณีย์งง) 

“บางทีพวกเราก็เขียนจดหมายหรือส่งของขวัญให้กัน ถ้าไม่มีโควิด-19 ก็อยากเจอแฟนๆ ที่มาติดตามด้วยค่ะ แต่ตอนนี้คงยาก…” คุณเจ้าของผู้ตั้งใจตอบคอมเมนต์ทุกอันอย่างแข็งขันเล่าความในใจ

ที่มาของความปังในเวลาไม่นานคงเป็นเพราะรูปและเรื่องราวน่ารักๆ ช่วยสร้างรอยยิ้มให้ผู้คนที่ผ่านมาเจอ หลายคนได้รับพลังบวกจากการมีส่วนร่วมในชีวิตอันเรียบง่ายของฉลามทั้งหก หลายคนมาปรึกษาปัญหาชีวิตตัวเองกับฉลามและได้รับกำลังใจกลับไปด้วย เช่น โพสต์ที่โคซาเมะแต่งตัวเป็นกองเชียร์ มีพู่เชียร์ลีดเดอร์พร้อมแจกความสดใส ก็ได้รับคอมเมนต์จากทางบ้านว่า “กำลังจะพรีเซนต์งาน เป็นกังวลมาก แต่ได้รับกำลังใจจากโคซาเมะก็รู้สึกมั่นใจขึ้นมา ขอบคุณนะ” บ้างก็มาคอมเมนต์ว่า “ให้กำลังใจฉันด้วยนะ” 

นอกจากนั้นในภาพอื่นๆ ก็มีคนเข้ามาขอบคุณและให้กำลังใจฉลามน้อยมากมาย ซึ่งพลังบวกนั้นก็หมุนเวียนส่งกลับมาถึงซึนสึกุอีกที กลายเป็นแรงบันดาลใจให้คุณแม่ลูกอ่อนทำอินสตาแกรมต่อไปแม้จะมีภารกิจในชีวิตประจำวันนับไม่ถ้วน

“จริงๆ แล้วฉันไม่ได้กำหนดว่าต้องอัพรูปยังไง ถี่แค่ไหน แต่ฉันก็ตั้งใจจะอัพทุกวัน เพราะเวลาคนที่ติดตามหรือคนที่มาดูรูปเขียนคอมเมนต์ทิ้งไว้ให้มันทำให้ฉันมีกำลังใจค่ะ”

ดังนั้นเราคงต้องขอบคุณคอมเมนต์นับร้อยในแต่ละวันที่ทำให้ทุกคนยังได้ติดตามครอบครัวนี้ต่อไปเรื่อยๆ

“หลังจากนี้ฉันก็คงจะอัพรูปแนวนี้ต่อไป ขอบคุณทุกคนจริงๆ ค่ะที่รักน้องฉลาม”

The post รู้จักแก๊งฉลามแห่ง tsuntsuku2 ไอจีของคุณแม่ญี่ปุ่นที่ใช้ตุ๊กตาเล่าเรื่องพิเศษของวันธรรมดา appeared first on a day magazine.

หลายคนอาจจะเสียดายที่ไม่ได้เห็นพิธีเปิดออริจินอลแบบที่มีภาพหลุดออกมา แต่พิธีทั้งสองก็ได้รับเสียงชื่นชมและมีการแสดงแฝงวัฒนธรรมน่าตื่นเต้นมากมายสมกับที่เป็นประเทศญี่ปุ่น วันนี้เราจึงขอเลือกโมเมนต์จากพิธีเปิดและปิด Tokyo Olympic 2020 มาเล่าถึงวัฒนธรรมที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง ตั้งแต่วัฒนธรรมป๊อปๆ ที่ทุกคนรู้จักไปจนถึงวัฒนธรรมดั้งเดิมที่ยืนหยัดมาได้จนถึงปัจจุบัน

1. การแสดงก่อสร้างและ 5 ห่วงโอลิมปิกไม้ มรดกถ่ายทอดจากยุคเอโดะ

การแสดงฉากก่อสร้างงานไม้ที่เห็นในพิธีเปิดไม่ได้มีไว้เพื่อความอลังการอย่างเดียว แต่เป็นสัญลักษณ์ของการเชื่อมต่อยุคสมัยระหว่างเอโดะกับปัจจุบัน

งานนี้นำแสดงโดย Edo Shobokinenkai ทีมดับเพลิงที่สืบทอดวิชาดับเพลิงมาตั้งแต่สมัยเอโดะร่วมกับดาราและนักเต้นแท็ปแดนซ์ชื่อดัง เพลงที่ใช้ประกอบการแสดงคือเพลง Kiyari-uta ว่ากันว่าเป็นเพลงที่สืบทอดต่อกันมาในหมู่ช่างทำนั่งร้านตั้งแต่สมัยเอโดะเช่นกัน เรื่องเล็กๆ น้อยๆ ที่น่าประทับใจมากคือการที่ทีมงานอุตส่าห์ใส่ดีเทลการเข้าไม้ลงไปในท่อนไม้ที่ใช้แสดงด้วย ส่วนเสื้อผ้าที่เห็นนั้นก็เป็นเหมือนเสื้อผ้าที่ใส่ในสมัยก่อนเป๊ะๆ

สัญลักษณ์โอลิมปิกที่ทำจากไม้ก็พิเศษไม่น้อย เริ่มจากไม้ที่ใช้ซึ่งนำมาจากต้นไม้ที่ปลูกด้วยเมล็ดที่นักกีฬาแต่ละประเทศนำมาให้ในการแข่งขัน Tokyo Olympic 1964 ป่านี้มีต้นไม้ประมาณ 160 ต้น ปลูกที่เมือง Engaru ในฮอกไกโด ถึงอย่างนั้นก็ไม่ต้องห่วงว่าทีมงานจะไปโค่นต้นไม้อันมีค่าเหล่านี้เพียงเพื่อเอามาใช้ในการแสดง เพราะไม้ที่เห็นบนเวทีได้มาจากการตัดขยายระยะซึ่งเป็นวิธีจัดการลดความหนาแน่นของป่า ลดการแก่งแย่งสารอาหารของต้นไม้ และเปิดโอกาสให้ต้นอื่นได้เติบโต ท่อนไม้ที่เห็นในการแสดงช่วงแรกก็เป็นไม้ตัดขยายระยะเช่นกัน โดยนำมาจาก 47 จังหวัดทั่วประเทศเพื่อเน้นวัฒนธรรมไม้อันแข็งแรงของญี่ปุ่น 

ท้ายที่สุด สัญลักษณ์ 5 ห่วงโอลิมปิกเส้นผ่าศูนย์กลาง 4 เมตรนี้ ดูไปก็ชวนให้คิดถึงเทคนิค yosegi-saiku ของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นการนำไม้แต่ละชนิดมาตัดเป็นแท่งรูปทรงต่างๆ ทั้งวงกลม สามเหลี่ยม สี่เหลี่ยม หลากหลายขนาด แล้วประกอบกันเพื่อสร้างลายมงคลที่มีมากกว่า 50 ชนิด จากนั้นก็นำไปจัดวางสร้างแพตเทิร์นหลายร้อยรูปแบบ 

แม้ห่วงไม้จะไม่ได้ใช้เทคนิค yosegi-saiku จริงๆ แต่การที่การแสดงหนึ่งรวมเอาวัฒนธรรมด้านไม้ใส่ลงไปได้เยอะขนาดนี้ก็น่าประทับใจมากแล้ว

2. Pictogram หรรษา

หลังจากชาวญี่ปุ่นสร้าง ‘pictogram’ ขึ้นใน Tokyo Olympic 1964 สัญลักษณ์คนเล่นกีฬานี้ก็กลายเป็นสิ่งที่ชาวโลกประทับใจและนำไปใช้อย่างกว้างขวาง ในการแข่งขันครั้งนี้ทีมงานเลยกดดันไม่น้อยในการสานต่อ ตำนานให้คงอยู่

 Masaaki Hiromura ผู้รับผิดชอบการออกแบบสัญลักษณ์พิกโตแกรมของ Tokyo 2020 คิดอยู่หลายตลบก่อนมาจบที่คอนเซปต์ที่เน้นหัวใจของนักกีฬา นั่นคือกล้ามเนื้อที่ผ่านการฝึกฝนอย่างหนักหน่วง เขาจึงเพิ่มเส้นโค้งที่เน้นกล้ามเนื้อและการเคลื่อนไหวที่เป็นเอกลักษณ์ของกีฬาแต่ละชนิด 

การแสดงพิกโตแกรมในพิธีเปิดที่กลายเป็น talk of the world (คือขั้นกว่าของ talk of the town!) สานต่อแนวคิดนั้นเช่นกัน ในการแสดง พิกโตแกรมมนุษย์สุดทะเล้นทั้ง 3 คน ได้แก่ HIRO-PON (นักแสดงละครใบ้ หนึ่งในดูโอ้ GAMARJOBAT ที่แยกทางกันแล้วแต่เขายังใช้ชื่อนี้ในวงการอยู่) และ MASA กับ hitoshi (ดูโอ้ละครใบ้สุดฮาในนาม GABEZ) อยากสื่อถึงการเคลื่อนไหวของนักกีฬาอย่างเรียบง่ายที่สุด แต่ที่พิเศษคือพวกเขาเพิ่มสิ่งที่ภาพ 2 มิติทำไม่ได้อย่างการสร้างอารมณ์ความรู้สึก จากประสบการณ์การเป็นนักแสดงละครใบ้มายาวนาน HIRO-PON พบว่าการแสดงแบบแอนะล็อกที่ใช้เพียงท่าทางจะทำให้คนดูมีอารมณ์ร่วม เลยออกมาเป็นการแสดงที่น่ารัก น่าลุ้น และน่าประทับใจอย่างที่เห็น

ในส่วนของการแบ่งหน้าที่ พิกโตแกรมสีน้ำเงินกับขาวที่ทำท่ากีฬาต่างๆ เป็นหลักคือ MASA กับ hitoshi ส่วน HIRO-PON นั้นรับบทช่างภาพเป็นหลัก เขาจะเข้าไปร่วมแสดงด้วยเฉพาะบางท่าที่จำเป็นต้องใช้ 3 คน จริงๆ แล้วนอกจาก 3 คนนี้ยังมีสตาฟคอยช่วยเหลือในการเปลี่ยนฉากต่างๆ อีก 2 คนด้วย

สิ่งที่เห็นในโทรทัศน์ช่างเรียบง่าย เป๊ะปัง และราบรื่น แต่จริงๆ แล้วเดอะแก๊งเพิ่งได้รับการติดต่อให้มาแสดงเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมานี้เอง แถมบรีฟที่ผู้จัดโอลิมปิกมอบให้ก็สั้นมากคือ “ช่วยแสดงเป็นพิกโตแกรมหน่อย” แต่รายละเอียดต่างๆ พวกเขาต้องคิดกันเองทั้งหมด ในที่สุดพวกเขาก็ตัดสินใจว่าจะแสดงสัญลักษณ์ให้ครบทั้ง 50 ชนิดกีฬาแม้จะได้รับโควตาเวลามาแค่ 4 นาที! แม้สุดท้ายจะต่อรองจนได้มาเพิ่มอีก 1 นาทีก็ยังถือว่าหืดขึ้นคอเพราะท่าหนึ่งมีเวลาทำแค่ไม่กี่วินาทีเท่านั้น 

“เพราะนักกีฬาทุกคนรอชมอยู่ในสนาม การเลือกข้ามกีฬาใดกีฬาหนึ่งจึงไม่เคยอยู่ในทางเลือกเลย และถ้ามองจากมุมของนักกีฬาคงไม่มีใครไม่ลงแข่งเพียงเพราะท่านั้นมันแสดงยาก” HIRO-PON ให้สัมภาษณ์กับ NHK ไว้เช่นนั้น

3. พาเหรดนักกีฬาที่มาจากมังงะ

โอตาคุตบมือรัวๆ (ฉันเอง) เมื่อได้เห็นป้ายชื่อประเทศที่เข้าร่วมการแข่งขันทำเป็นช่องบอลลูนคำพูดแบบในหนังสือการ์ตูน ส่วนชุดขาว-ดำที่คนวิจารณ์ว่าดูจ๋อยๆ นิดหน่อยนี้ จริงๆ แล้วก็มีถึง 60 แบบเชียวนะ ออกแบบโดย Keiji Wakabayashi ดีไซเนอร์ผู้เคยร่วมงานกับบริษัทดังมากมาย เช่น UNIQLO เครื่องแบบพนักงานห้างอิเซตัน สาขาชินจูกุ และชุดนักร้องค่ายจอห์นนี่ (อันนี้ไม่รู้เกี่ยวไหม แต่เขาเกิดในปี 1964) 

สำหรับงานพิธีเปิดนี้ เขาตั้งใจให้เสื้อผ้าดูคล้ายภาพลวงตาแบบ Trompe-l’œil ซึ่งเป็นเทคนิคสร้างศิลปะที่ทำให้ภาพ 2 มิติดูเป็น 3 มิติ (ถ้ายังงงเพราะตอนดูคนถือป้ายไม่เห็นจะรู้สึกว่ามัน 3 มิติตรงไหน ขอให้คิดถึงพวก trick art ที่เราชอบไปถ่ายรูปกัน ความตั้งใจเขาคือสิ่งนั้น) ปกเอย กระเป๋าเสื้อเอย ล้วนใช้การวาดเอาแล้วถมด้วยลายที่ชวนให้คิดถึงสกรีนโทนแบบในการ์ตูน

4. เพลงประกอบดังกระหึ่มจากเกมและอนิเมะ

นอกจากพิกโตแกรม สิ่งที่ทำให้ผู้ชมกรีดร้อง (ด้วยความยินดี) ไปทั่วโซเชียลมีเดียตอนดูพิธีเปิดคือเพลงจากเกมต่างๆ ที่เปิดตอนนักกีฬาแต่ละประเทศเดินเข้า ส่วนถ้าคุณไม่ใช่เกมเมอร์ที่ฟังปุ๊บแล้วนึกชื่อเพลงออกปั๊บแต่เกิดติดใจสิ่งที่ได้ฟังขึ้นมา เราขอก๊อปแปะลิสต์จาก Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games ไว้ให้ดูเป็นที่ระลึก จะได้ไปเสิร์ชฟังกันได้ง่ายๆ นะ (เรียงตามลำดับการเปิด)

Dragon Quest – 序曲：ロトのテーマ

Final Fantasy – 勝利のファンファーレ

The Tales Series – スレイのテーマ～導師

Monster Hunter – 英雄の証

Kingdom Hearts – Olympus Coliseum – The Shining Sun

Chrono Trigger – カエルのテーマ

Ace Combat – First Flight

The Tales Series – 王都-威風堂々

Monster Hunter – 旅立ちの風

Chrono Trigger – ロボのテーマ

Sonic the Hedgehog – Star Light Zone

Winning Eleven – eFootball walk-on theme

Final Fantasy – Main Theme

Phantasy Star Universe – Guardians

Kingdom Hearts – Hero’s Fanfare

Gradius – 01 ACT I-1

NieR – イニシエノウタ

Saga Series – 魔界吟遊詩-サガシリーズメドレー2016

Soulcalibur – The Brave New Stage of History

สำหรับพิธีปิด แฟนป๊อปคัลเจอร์อาจจะเหงาสักหน่อยแต่ก็ยังพอได้ชื่นใจบ้างเมื่อวง Tokyo Ska Paradise Orchestra เล่นเพลง Gurenge เพลงจากอนิเมะยอดฮิตของปีที่แล้วอย่าง Demon Slayer ในแบบสกาเก๋ๆ ส่วนเพลงอมตะ Sukiyaki ผลงานของ Kyu Sakamoto อาจจะไม่ได้อยู่ในหมวดเกมหรือการ์ตูน แต่ต้องพูดถึงนิดหนึ่งเพราะเพลงนี้ถูกใช้ในพิธีเปิดของพาราลิมปิกในปี 1964 ด้วย เป็นอีกจุดที่แสดงการเชื่อมต่อของยุคสมัยได้ดีมากๆ

5. เสียงเพลงชาติจากคณะแสดงหญิงล้วนระดับตำนาน

สาวๆ ทั้ง 20 คนผู้ขับร้องเพลงชาติญี่ปุ่นในพิธีปิดคือกลุ่มนักแสดงหญิงตัวท็อปจากโรงละคร Takarazuka Revue ซึ่งเป็นละครเวทีแบบมิวสิคัลที่มีนักแสดงเป็นผู้หญิงเท่านั้นและสืบทอดประวัติศาสตร์มายาวนานกว่าร้อยปี

การจะเป็นนักแสดงที่นี่ได้ต้องร่ำเรียนและฝึกฝนอย่างหนัก แต่ละคนต้องครบเครื่อง เก่งทั้งร้อง เต้น และการแสดง โรงละครแห่งนี้มีโรงเรียนฝึกฝนนักแสดงของตัวเองโดยเฉพาะและต้องสอบเข้าเท่านั้น เรียกว่าเข้ายาก ฝึกโหด เหมือนเป็นเด็กฝึกในค่ายเพลงเกาหลีไม่มีผิด นอกจากนี้ภายในโรงละครจะแบ่งเป็น 5 กลุ่ม ได้แก่ ดอกไม้ พระจันทร์ หิมะ ดวงดาว และคอสมอส ละครแต่ละเรื่องจะใช้นักแสดงของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเท่านั้น แต่เหนือไปกว่านั้นยังมีกลุ่มตัวแม่ที่เรียกว่า Senka ที่สามารถไปแจมกับกลุ่มไหนก็ได้ (ก็เพราะเป็นตัวแม่ยังไงล่ะ) 

และผู้ที่มาร่วมงานพิธีปิดที่เราเห็นก็คือตัวท็อปของแต่ละกลุ่มนั่นเอง ส่วนชุดที่ใส่ในงานคือชุดทางการของที่นี่ซึ่งมักใช้ในพิธีสำคัญต่างๆ เช่น พิธีเข้าเรียน พิธีจบการศึกษา เป็นต้น

6. กลองยักษ์ เอฟเฟกต์หลักในละครคาบูกิ

ระหว่างพิธีปิดเราได้เห็นพี่ญี่ปุ่นสุดห้าวตีกลองยักษ์อย่างเข้มแข็ง สิ่งนั้นคือ Wa-Taiko แปลง่ายๆ ว่ากลองญี่ปุ่นที่มีมาตั้งแต่ยุคโจมง (ราวๆ 14,000-1,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ว่ากันว่าใช้เพื่อส่งสัญญาณให้เพื่อนหรือเป็นเครื่องมือในการสื่อสารกับเทพเจ้าหรือบรรพบุรุษ กลองนี้ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องดนตรีในยุคหลังที่เริ่มได้รับอิทธิพลจากประเทศอื่น และหลอมรวมกับวัฒนธรรมญี่ปุ่นอย่างกลมกลืนเมื่อกลองกลายเป็นซาวนด์เอฟเฟกต์หลักในละครคาบูกิที่ถือกำเนิดในสมัยเอโดะ จนกลายเป็นส่วนประกอบที่สำคัญของงานเทศกาลและการแสดงต่างๆ

แต่ที่ได้ฉายเดี่ยวเป็นการแสดงศิลปะประเภทหนึ่งนั้นคือช่วงหลังสงครามโลก มือกลองสายแจ๊สชาวญี่ปุ่นเป็นคนริเริ่มนำกลองญี่ปุ่นมาแสดงนำและกลายเป็นที่นิยมจนการแสดงกลองนี้มักเป็นส่วนหนึ่งของงานอีเวนต์สำคัญ แน่นอนว่ารวมไปถึง Tokyo Olympic ครั้งที่แล้วด้วย!

7. งานเต้นรำท้องถิ่นฉลองพิธีปิด

ในช่วงท้ายของพิธีปิด เราได้เห็นวิดีโอพาชมการเต้นรำของแต่ละท้อนถิ่นเบาๆ เริ่มต้นด้วยการร่ายรำแบบโบราณของชนเผ่าไอนุในฮอกไกโดจุดเด่นอยู่ที่การผสมผสานชีวิตประจำวัน ความเชื่อ และศิลปะเอาไว้ด้วยกัน มักเต้นในงานเทศกาลสำคัญของชาวไอนุหรือการเฉลิมฉลองภายในครอบครัว การเต้นชนิดนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่นที่สำคัญของชาติด้วยเพื่ออนุรักษ์ไว้ให้ชนรุ่นหลังด้วย

หลังจากนั้นเป็นการแนะนำ Bon Odori (การเต้นรำในเทศกาลโอบ้ง) ของหลายๆ จังหวัด โอบ้งเป็นเทศกาลหน้าร้อนที่สำคัญของญี่ปุ่น จัดขึ้นเพื่อระลึกถึงวิญญาณบรรพบุรุษที่เชื่อว่าจะกลับมาได้ปีละครั้งในเทศกาลนี้ การเต้นของแต่ละท้องถิ่นจะมีรายละเอียดแตกต่างกันเล็กน้อย โดยรวมแล้วมีมากกว่า 100 ประเภททั่วประเทศ เริ่มต้นที่การเต้น Eisa (อ่านว่า เอ-สะ) ของโอกินาว่า ซึ่งเป็นศิลปะท้องถิ่นโบราณที่สืบทอดกันมานาน การเต้นนี้คนหนุ่มสาวในท้องถิ่นจะรวมตัวกันมาร่ายรำเพื่อส่งวิญญาณของบรรพบุรุษกลับสวรรค์อย่างปลอดภัย รวมไปถึงขอพรเพื่อความปลอดภัยและสุขภาพของคนในครอบครัวด้วย

ถัดมาคือการเต้น Nishimonai ของจังหวัดอาคิตะ แต่เดิมการเต้นนี้เกิดจากการขอพรเทพเจ้าให้ผลิตผลทางการเกษตรงอกงาม ต่อมามีการผสมผสานเข้ากับการเต้นเพื่อระลึกถึงผู้เสียชีวิตและกลายเป็นการเต้น Nishimonai ในปัจจุบัน จุดเด่นอยู่ที่ความคอนทราสต์กันระหว่างเสียงดนตรีที่มีชีวิตชีวาและการเต้นรำอันอ่อนช้อยสง่างาม ชุดที่ใส่เต้นในงานเป็นกิโมโนแบบต่อผ้าพิเศษและหมวกฟางทรงครึ่งวงกลม

วิดีโอจบลงที่ Gujo Odori ของจังหวัดกิฟุซึ่งมีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 400 ปี แถมยังเป็น 1 ใน 3 Bon Odori ที่โดดเด่นของญี่ปุ่น ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่นที่สำคัญเช่นกัน การเต้นรำนี้เกิดขึ้นเพราะอยากส่งเสริมให้คนในชุมชนได้มาสนุกร่วมกันโดยไม่ต้องคำนึงเรื่องฐานะทางสังคม และแม้จะเป็นเทศกาลเก่าแก่แต่ก็เข้าถึงง่ายเพราะเขาจัดกันทีละ 30 วันตั้งแต่กลางเดือนกรกฎาคมเลยทีเดียว

จาก VTR ตัดกลับมาที่ Olympic Stadium จะได้พบกับการเต้น Bon Odori ของโตเกียวที่เป็นอีกหนึ่งการเต้นรำพื้นบ้านในช่วงเทศกาลโอบ้ง เนื่องจากโอลิมปิกจัดในช่วงฤดูร้อนของญี่ปุ่นพอดี การเลือก Bon Odori ของแต่ละท้องถิ่นมาแสดงนั้นเป็นเหมือนการแนะนำให้ชาวต่างชาติได้รู้จักกับหน้าร้อนของญี่ปุ่น อีกทั้งยังเหมือนเป็นการพาเที่ยวทิพย์ผ่านหน้าจอไปในตัว

การแสดงที่อาจจะไม่อู้ฟู่อลังการตามความคาดหวังแต่ก็ยังสร้างความประทับใจ หลายคนบอกว่าสถานการณ์แบบนี้ทำได้ขนาดนี้ก็ถือว่าดีมากแล้ว แม้จะมีเสียงต่อต้านหรือความกังวลในหมู่คนญี่ปุ่นกันเองว่าจะจัดมหกรรมใหญ่ขนาดนี้จริงๆ เหรอ แต่ในเมื่อเขาลุยต่อก็ดูเหมือนจะมีคนเอาใจช่วยญี่ปุ่นเยอะอยู่นะ 

แน่นอนว่านี่คงไม่ใช่ช่วงที่เหมาะสมที่สุดในการจัดโอลิมปิก แต่ในฐานะอาสาสมัคร เราเชื่อว่าผู้เกี่ยวข้องทุกคนทำดีที่สุดเท่าที่สถานการณ์จะอำนวยแล้ว

พอทุกอย่างจบลง สิ่งที่เหลืออยู่ในใจไม่ใช่เรื่องแพ้-ชนะ แต่เป็นความรู้สึกขอบคุณที่มีต่อผู้เกี่ยวข้องทุกคน 

お疲れ様です。ありがとうございます！

ใครอยากทบทวนความทรงจำให้เต็มตา ย้อนกลับไปดูพิธีเปิดและพิธีปิดอีกครั้งกันเถอะ

The post จากงานไม้ถึงดาบพิฆาตอสูร! 7 วัฒนธรรมญี่ปุ่นจากพิธีเปิด-ปิด Tokyo Olympic 2020 appeared first on a day magazine.

นอกจากดราม่าเรื่องชาวญี่ปุ่นที่ต่อต้านการจัดงาน การพบผู้ติดเชื้อโควิด-19 ในหมู่บ้านนักกีฬาและผู้เกี่ยวข้องเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ การถอนตัวหรือถูกปลดกลางอากาศของผู้รับผิดชอบหลายหน่วยงาน อาสาสมัครหลายคนยังฉีดวัคซีนไม่ครบ อาหารที่จัดให้ไม่เหมาะกับนักกีฬา ฯลฯ ยังมีผู้เดือดร้อนตัวจิ๋วอีกกลุ่มที่อยากขอความเห็นใจจากผู้จัดงาน Tokyo Olympic

นั่นคือ ‘น้องแมวจรจัด’ ผู้อยู่ใกล้สถานที่จัดงานต่างๆ โตเกียวโอลิมปิก

เรื่องเริ่มต้นจากการที่เราเห็นเพื่อนชาวญี่ปุ่นผู้เป็นทาสแมวแชร์แคมเปญร้องเรียน Tokyo Olympic ตอนแรกนึกว่าเพื่อนเชียร์ให้ยกเลิกงาน แต่ปรากฏว่าเธอเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่อนุญาตให้อาสาสมัครเข้าไปให้อาหารแมวจรจัดได้ตามปกติในย่าน Olympic Stadium เพราะช่วงเดือนมิถุนายน-กันยายน ทางการได้จำกัดการสัญจรของพาหนะต่างๆ ในโซนนี้ รวมไปถึงห้ามคนนอกที่ไม่ได้อยู่อาศัยในย่านนี้เข้ามาป้วนเปี้ยนด้วย เธอบอกว่าเหล่าแมวๆ อยู่อาศัยแถวนั้นมาตั้งนานแล้ว และเคยชินกับการที่อาสาสมัครกลุ่มนี้เข้าไปดูแลเรื่องอาหารการกินและสุขภาพต่างๆ อยู่ๆ พี่ๆ ก็หายไป 3 เดือน แมวจะงงและหิวมาก!

กลุ่ม ‘อาสาสมัครเพื่อแมวชุมชน 42825’ ผู้ริเริ่มแคมเปญนี้รวมตัวกันมาตั้งแต่ปี 2008 และจับมือกับเขตชินจูกุช่วยกันดูแลแมวจรจัดในชุมชนมาตั้งแต่ปี 2009 มีเจ้าหน้าที่รัฐหนุนหลังแบบนี้ดูเหมือนไม่น่าจะมีปัญหา แต่ปรากฏว่าเฉพาะช่วงโอลิมปิก ย่านนั้นกลายเป็นเขตปกครองพิเศษของ Japanese Olympic Committee (JOC) ที่ทางเขตชินจูกุก็ไม่มีอำนาจไปก้าวก่าย เดอะแก๊งเลยต้องเรียกร้องผ่านอินเทอร์เน็ตแทน 

ระหว่างรอคนลงชื่อ เรามาดูกันว่าปกติที่โตเกียวเขาจัดการกับปัญหาแมวจรจัดกันยังไงบ้าง

จริงๆ แล้วโดยทั่วไปแต่ละเขตจะมีมาตรการดูแลน้องแมวจรจัดอยู่แล้ว แต่รายละเอียดอาจจะแตกต่างกันไปแล้วแต่นโยบายและงบ อย่างเขตชินจูกุที่ให้ความร่วมมือกับอาสาสมัครเป็นอย่างดีมองว่าถ้าปล่อยแมวไว้เฉยๆ อาจจะมีทาสแมวขาจรสงสารแมวและเอาข้าวมาให้กินบ้าง แต่เศษอาหารที่แมวกินเหลือจะกลายเป็นขยะตามถนนไปอีก ปัญหาเรื่องการขับถ่ายก็ไม่ได้รับการแก้ไข ยิ่งไม่ได้ทำหมันแมวจรยิ่งขยายสมาชิกครอบครัว อาจจะร้องเสียงดังหรือรบกวนชาวบ้านแถวนั้นที่ไม่ได้มีใจเอ็นดูเท่าไหร่นัก ซึ่งถ้ามีคนร้องเรียนให้เขตไปจับ พอจับมาแล้วไม่มีคนรับไปเลี้ยง สุดท้ายเราก็คงพอเดากันได้ว่าน้องต้องไปไหนต่อ 

ดังนั้นพออาสาสมัครติดต่อเขตไปว่าอยากเปลี่ยนบทบาทเจ้าเหมียวจรจัดที่คนมองว่าสร้างปัญหาให้กลายเป็นแมวของชุมชนที่อยู่ร่วมกับมนุษย์อย่างเป็นสุข ทางเขตเลยยินดีให้ความร่วมมือจัดสรรงบสนับสนุนการทำหมันและดูแลสุขภาพแมวทั้งหลาย ติดตั้งห้องน้ำแมวในพื้นที่สาธารณะ ทำความสะอาดเศษอาหาร ตั้งกฎห้ามวางอาหารทิ้งไว้เพื่อรักษาความสะอาด แถมยังทำใบปลิวและคู่มือแบบแบ๊วๆ ให้ความรู้เรื่องการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ รวมไปถึงวิธีให้อาหารแมวที่ถูกต้องและวิธีทำห้องน้ำแมวแบบง่ายๆ

มากไปกว่านั้น เพื่อจัดการปัญหาที่ต้นตอ เขตยังขอความร่วมมือจากผู้เลี้ยงแมวไม่ให้ทอดทิ้งน้อง ซึ่งจะเป็นการเพิ่มจำนวนแมวจรจัดให้ชุมชน (ถ้าทิ้งแล้วโดนจับได้ ต้องจ่ายค่าปรับ 1 ล้านเยน!) ใครจะทำหมันแมวเดี๋ยวเขตช่วยออกค่าทำหมันให้ส่วนหนึ่งด้วยเลย ส่วนค่าใช้จ่ายอื่นๆ นั้นได้รับบริจาคบ้างหรือเป็นรายได้จากการขายสินค้าเพื่อหาเงินดูแลแมวบ้าง ส่วนหน้าที่ลงแรงทำความสะอาดหรือให้อาหารอย่างเป็นระบบระเบียบก็เป็นของอาสาสมัครและคนในชุมชนที่มีจิตวิญญาณความเป็นทาสแมวอ่อนๆ นั่นเอง

จริงๆ แล้วเราเขียนมาถึงตรงนี้ตั้งแต่ก่อนโตเกียวโอลิมปิกจะเริ่มต้นขึ้น สอบถามไปยังทางการตั้งแสนนานก็ไม่ได้รับคำตอบว่าตกลงชะตากรรมแมวจรจัดในช่วงโอลิมปิกจะเป็นยังไง ยิ่งมีดราม่าใหม่ๆ เกิดขึ้นทุกวันพร้อมจำนวนผู้เกี่ยวข้องที่ติดโควิด-19 มากขึ้นเรื่อยๆ ก็ทำใจไว้แล้วว่าเขาคงวุ่นกับงานหลักมากกว่าจะมาสนใจเรื่องนี้

แต่ก่อนจะส่งต้นฉบับ เราแอบกลับเข้าไปดูเว็บไซต์ของแคมเปญช่วยน้องแมวอีกครั้ง

เจ้าของแคมเปญเพิ่งมาอัพเดตว่าสุดท้ายแล้วรวมรายชื่อได้ประมาณ 12,500 คน และไปต่อรองได้สำเร็จแล้ว!

แม้เขาจะยังไม่ได้เขียนรายละเอียดอะไรมากนอกจากประโยคที่ว่า ‘ทุกอย่างกำลังมุ่งหน้าไปยังทิศทางที่ดี’ แต่การที่ผู้มีอำนาจตัดสินใจให้ความสำคัญกับมวลชนกลุ่มเล็กๆ ที่รวมตัวกันช่วยเหลือสิ่งมีชีวิตตัวจ้อยบนท้องถนนทำให้ใจฟูขึ้นมานิดหน่อยในช่วงที่โอลิมปิกก็ต้องเชียร์ คลัสเตอร์เดลตาก็ต้องกลัว นี่จึงเป็นครั้งแรกที่ดีใจทั้งๆ ที่เราต้องแก้บทความใหม่

พลังความมุ่งมั่นของทาสแมวก็อยู่ในระดับเดียวกับโอลิมปิกสินะ นี่แหละ united by emotion ตรงกับ motto ของ Tokyo Olympic 2020 ที่สุดเลย

#StrongerTogether ทั้งคนและแมว

The post ทาสแมวช่วยด้วย! เมื่อแมวจรจัดตกเป็นผู้ประสบภัย Tokyo Olympic 2020 appeared first on a day magazine.