ความตลกอยู่ตรงไหนรู้ไหม ฉันพบว่ายิ่งดูไป ฉันยิ่งเห็นความเหมือนของตัวเองกับโจแอนน์อีกหลายข้อ ไม่ว่าจะเป็นผู้ชายแต่ละคนที่เธอเลือกไปเดตด้วยคือผู้ชายธงแดง (Red Flag) ที่ไม่พร้อมจะสานสัมพันธ์ลึกซึ้ง (Emotional Unavailable) เธอติดกับดักของการ Love Bombing จนโงหัวไม่ขึ้น ในขณะเดียวกันก็มีความไม่มั่นคงทางจิตใจ ตั้งคำถามกับคุณค่าในตัวเอง Ghosting คู่เดตรายสัปดาห์ และบางครั้งก็สงสัยว่า ‘คนที่ใช่’ ของเธอจะมีอยู่จริงหรือเปล่า

ถ้าคุณมีอาการแบบนี้เหมือนกัน หรืออย่างน้อยอาจจะเคยปวดหัวกับเรื่องความรัก ความสัมพันธ์ บอกเลยว่า ‘Nobody Wants This’ คือซีรีส์โรแมนติกคอมเมดีที่ห้ามพลาด

และถ้าอินมากๆ รู้สึกว่าตรงสุดๆ อาจมีบางช่วงตอน บางตัวละคร และบางบทสนทนาที่ให้แง่คิดที่ปลดล็อกบางอย่างในใจคุณได้เหมือนฉัน

รักของเหมยลี่ฮอลลีวูด

ขอยกตัวอย่างแบบให้เห็นภาพที่สุด โจแอนน์ใน Nobody Wants This (รับบทโดย Kristen Bell) ก็คล้ายๆ เป็น ‘เหมยลี่’ ฉบับฮอลลีวูดอย่างไรอย่างนั้น

ผู้หญิงในวัย 30 กำลังรอคอยรักที่ใช่ อยู่มาวันหนึ่งก็ได้เจอกับหนุ่มหล่อวัยเดียวกันที่เข้าขากันได้ดีราวกับผู้ชายในฝัน นำไปสู่การลองเปิดใจ การตกหลุมรัก การก้าวข้ามอุปสรรค และเรียนรู้ว่านิยามของความรักที่ดีจริงๆ เป็นยังไง

ถึงอย่างนั้นโจแอนน์ก็แตกต่างกับเหมยลี่อย่างคนละขั้วในบางเรื่อง เธอไม่ใช่สาวออฟฟิศไทยที่รักนวลสงวนตัว เอาแต่ทำงาน และไม่เคยจีบผู้ชายก่อน ตรงกันข้าม โจแอนน์เดตผู้ชายเป็นว่าเล่น (และมักจะเทเขาก่อนเสมอเมื่อรู้สึกว่าคนนั้นไม่เวิร์ก) ประสบการณ์การเดตของเธอโชกโชนมากพอจนเอามาเล่าเป็นพอดแคสต์กับพี่สาวได้เป็นตอนๆ 

         ใช่ เธอคือโฮสต์เจ้าของรายการพอดแคสต์ว่าด้วยความสัมพันธ์ เรื่องบนเตียง และการเอมเพาว์เออร์ผู้หญิงยุคใหม่ ซึ่งไปได้สวยสุดๆ จนแพลตฟอร์มสตรีมมิงต้องมาขอซื้อ

        โจแอนน์คิดว่าเดตของเธอคงจะเป็นเรื่องเล่นๆ ที่ทำเพื่อหาคอนเทนต์มาเล่าในรายการเท่านั้น จนกระทั่งเธอได้เจอกับ ‘โนอาห์’ (รับบทโดย Adam Brody) ในปาร์ตีอาหารเย็นของเพื่อนสนิท เขาคืออาจารย์ชาวยิว (แรบไบ) ผู้เผยแพร่ศาสนา ถ้าเทียบกันแล้วโจแอนน์ก็คือ ‘ชิกซา’ หญิงสาวผู้ทำตัวก๋ากั่น และไม่เชื่อในพระเจ้า

มองจากดวงจันทร์ก็ดูออกว่าทั้งคู่ต่างกันมากเหมือนกับอยู่โลกคนละใบ ดูแล้วความสัมพันธ์ในอนาคตจะมีอุปสรรค และความอีนุงตุงนังตามมาอีกเยอะแน่ๆ

แต่ทำไมก็ไม่รู้ คนเคร่งศาสนาคนนี้กลับดึงดูดสาวก๋ากั่นอย่างเธอให้เข้าใกล้ได้อย่างประหลาด

คนที่แตกต่างกันมากๆ จะรักกันมากๆ ได้ไหม นั่นคือคำถามที่ซีรีส์ตั้งไว้ให้เราลุ้นหาคำตอบ

นายมั่นคงและนางสาววิตกกังวล

ลึกๆ แล้วโจแอนน์กับฉัน เราเหมือนกันที่ความวิตกกังวล

ถ้าใครเคยศึกษาเรื่อง Attachment Style หรือทฤษฎีรูปแบบความผูกพัน อาจรู้ว่ามีการแบ่งกลุ่มคนตามพฤติกรรมที่พวกเขาเป็นเมื่ออยู่ในความสัมพันธ์อยู่ 3 แบบ นั่นคือแบบมั่นคง (Secure) คนที่ชัดเจนในการมอบ และรับความรักจากคนอื่น 

แบบหลีกเลี่ยง (Avoidant) คนที่เมื่อได้รับความรักมากๆ แล้วจะหลีกหนีมัน เพราะกลัวอีกฝ่ายจะรู้ว่าตัวตนข้างในของตัวเองไม่ดีพอ และสุดท้ายคือแบบของฉันกับโจแอนน์ แบบวิตกกังวล (Anxious)  คนที่วิตกกังวลกับทุกสิ่งในความสัมพันธ์ แม้ไม่มีอะไรเกิดขึ้น แต่เธอจะกังวลไว้ก่อน นำหนึ่งก้าวเสมอ

รู้สึกหงุดหงิดที่เขาไม่ตอบแชท กระวนกระวายขึ้นไปอีกเมื่อเขาหายไป 2-3 ชั่วโมง การสงสัยในตัวเองจนต้องถามว่า “เราดีพอที่จะคบกันคนที่ดีมากๆ ไหม คนที่ยอดเยี่ยมมากๆ น่ะ” หรือการเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นๆ ที่อาจเป็นตัวเลือกที่ดีกว่า ยิ่งเป็นคนในวัย 30+ ที่รู้สึก (ไปเอง) ว่าตัวเรานี้เริ่มโรยรา และการจะหาความโรแมนติกใส่ชีวิตเป็นเรื่องยากขึ้นทุกที นั่นแหละพวกเราชาว Anxious

ยิ่งในเคสของโจแอนน์ เธอกลัวว่าจะเป็นคนคั่นเวลา หรือคนแก้เหงาสนุกๆ ของใคร โดยเฉพาะโนอาห์ซึ่งเพิ่งบอกเลิกผู้หญิงที่คบมานานแรมปีด้วย  

แต่เชื่อไหมว่าความวิตกกังวลเหล่านี้สงบลง เพราะโนอาห์ทำบางสิ่งด้วยความเข้าใจ และ ‘มั่นคง’ อย่างที่ชาว Secure เขาทำ

รักกันต้องคุยกันนะ

สิ่งนั้นคือการสื่อสาร การอยู่ข้างๆ เพื่อรับรู้ว่าเธอวิตก และให้ความมั่นใจกับเธอในเรื่องที่โจแอนน์กำลังวิตกกังวล

แต่ก็ใช่ว่าโนอาห์จะเป็นเทพบุตรที่เดินลงมาจากฟ้า และสมบูรณ์แบบไปเสียหมด เขาเองก็เคยมีปัญหาเรื่องการสื่อสารที่ต้อง ‘กั๊ก’ ตัวเองตามธรรมชาติของเขาที่เป็นคนไม่ค่อยสื่อสารอะไรในใจ  ไหนจะหน้าที่การงานที่ทำให้พูดทุกอย่างที่คิดออกมาไม่ได้ และความสัมพันธ์ครั้งเก่าที่อยู่ไปแบบวันๆ

“รีเบกก้ากับผมเราไม่เคยคุยกันจริงๆ คือเราก็คุยกันนะ แต่ก็ไม่ได้พูดอะไรจริงจัง มีแต่เรื่องคุยวนไปวนมา เราไม่เคยคุยเรื่องที่น่าอึดอัด แล้วอยู่ดีๆ สามปีต่อมา เราก็ไม่รู้จักกันอีกแล้ว” โนอาห์เปิดเผยให้โจแอนน์ฟัง และเธอก็พูดบางสิ่งที่ทำให้เขาฉุกคิดขึ้นมาได้

“การเปิดเผยเรื่องที่ทำให้ไม่สบายใจ มันช่วยสานสัมพันธ์กับคนอื่นได้นะ”

ในขณะที่ตัวโจแอนน์เอง แม้จะแนะนำอีกฝ่ายไปแบบนั้น และมีภาพลักษณ์ของหญิงแกร่งสุดเอมเพาว์เออร์ที่พูดทุกอย่างที่คิด ลึกๆ แล้วเธอก็มีบางเรื่องที่ไม่กล้าสื่อสารออกมาเหมือนกัน คือความกลัวที่อยู่ลึกสุดใจ

มีฉากหนึ่งที่ฉันชอบมาก คือฉากที่ตัวละครทั้งสองเปิดใจต่อกันหลังจากเดตแรก  โจแอนน์และโนอาห์อยู่ในครัว กำลังกินอาหารที่เขาทำ อยู่ๆ ชายหนุ่มก็เปิดประเด็นเรื่องการพยายามในการสานสัมพันธ์

“ผมไม่อยากให้เราคบกันคั่นเวลา ผมอยากให้มันจริงจัง นั่นอาจจะฟังดูน่าอาย แต่ผมโอเคกับมัน ผมไม่ได้ต้องการแค่เล่นสนุก ถ้าคุณคิดอย่างนั้นก็ไม่เป็นไร คุณไม่ได้ติดค้างอะไรผม ผมแค่อยากรู้เฉยๆ” โนอาห์เปิดเผย

โจแอนน์ดูกลัวและกระอักกระอ่วนใจ นั่นก็เพราะเธอกลัวจริงๆ

“ความจริงคือฉันไม่เคยทำแบบนี้มาก่อน มันน่ากลัวมากเลย แม่ฉันเป็นคนเจ้าอารมณ์มากๆ แล้วมันก็ทำให้พ่อเหินห่าง  ฉันพยายามหนักมากมาตลอดเพื่อไม่ให้เป็นแบบนั้น ใช่ บางครั้งฉันทำเรื่องแปลกๆ บางทีฉันก็วู่วามแล้วก็หมกมุ่น” 

“ฉันเคยบอกคุณว่าสิ่งที่ฉันกลัวที่สุด คือดึงหน้าแล้วไม่สวย แต่ฉันว่าฉันได้รู้สิ่งที่กลัวกว่าแล้ว มันคือเรื่องนี้แหละ เรื่องที่ฉันจะเอาความรู้สึกไปผูกมัดกับผู้ชายที่สักวันจะคิดได้ว่ารับมือฉันไม่ไหว แล้วฉันก็จะใจสลาย นี่คือเรื่องที่ไม่น่าหลงใหลที่สุดที่คุณเคยเห็นเลยใช่ไหม”

เธอกลั้นใจ เตรียมใจไว้แล้วว่าเขาอาจจะตอบว่า ‘ใช่’ คิดว่าเธอเยอะเกินไป และจบเรื่องทุกอย่างทั้งหมด แต่โนอาห์กลับปฏิเสธ

“ไม่ น่าหลงใหลที่สุดต่างหาก ผมต้องการสิ่งนี้ ผมต้องการทั้งหมดเลย”

“แต่คุณจะทำอย่างนั้นหรือเปล่า คุณจะทำฉันใจสลายหรือเปล่า”

“ผมคงขาดใจตายจริงๆ ถ้าทำคุณใจสลาย” การสื่อสารนั้นจบด้วยจุมพิตหวาน มันกลายเป็นจุดเริ่มต้นของความสัมพันธ์ที่สวยงามของทั้งคู่

รักนี้ไม่มีใครอยากได้…ยกเว้นคนที่ใช่

อาจเพราะในยุคสมัยนี้ การจะกระโดดลงไปในความสัมพันธ์ดูเป็นเรื่องที่เดิมพันสูง และยากขึ้นไปทุกที 

เพราะทุกวันนี้เราแมตช์กับคนแปลกหน้าได้ในเสี้ยววินาที ตกหลุมรักเขาในชั่วข้ามคืน แต่ในขณะเดียวกัน เทคโนโลยีก็ทำให้เรารู้สึกว่าเรามีตัวเลือกมากมาย ถ้าคุยๆ ไปแล้วไม่เวิร์กก็ไม่เป็นไร จะเข้าแอพฯ กลับมาปัดหารักแท้กี่รอบก็ได้ 

นั่นทำให้หลายคนยิ่งกั๊ก ไม่กล้าลงใจในความสัมพันธ์ นำไปสู่การจมอยู่กับวังวนของ Situationship ที่ต้องเดาใจอีกฝ่ายครั้งแล้วครั้งเล่า  

ทำไมก็ไม่รู้ ยุคนี้การจะแสดงออกว่าจะรักจะชอบใครสักคนกลายเป็นเรื่องที่ดู ‘ไม่คูล’ และไม่ค่อยจะมีใครทำซะอย่างนั้น แต่ไม่ใช่กับโจแอนน์และโนอาห์ ที่ทำให้เราเห็นว่าถ้ายิ่งรักกัน ยิ่งต้องแสดงออกสิ ถ้าอยากรู้จักกันและกันอย่างลึกซึ้งก็ยิ่งต้องสื่อสารกัน และถ้าหากเจอเรื่องราวยากๆ ในความสัมพันธ์ก็ยิ่งต้องจับมือกันให้แน่นขึ้น

จริงอยู่ที่การอยู่กับคนที่ใช่ อะไรๆ ก็ง่าย แต่ในหนังสือหลายเล่มอาจไม่ได้พูดต่อว่า ‘มันก็ไม่ได้ง่ายเสียทีเดียว’ 

ความสัมพันธ์มีขึ้นมีลงเป็นปกติ มีโมเมนต์ล้ำค่า และมีอุปสรรคที่เราต้องก้าวผ่าน การไม่ยอมแพ้ในกันและกัน นั่นอาจเป็นสิ่งสำคัญที่สุดหรือเปล่า

‘ความง่าย’ ในคำว่าคนที่ใช่ อาจหมายถึงอยู่ด้วยกันได้ง่ายๆ มีความสุข ราบรื่น สบายใจ แต่ในอีกความหมายคือมันอาจหมายถึงคนที่ไม่ปล่อยมือกันไป ‘ง่ายๆ’ ก็ได้นะ

The post เพราะคนที่ใช่คือคนที่ไม่ปล่อยมือจากกันง่ายๆ ‘Nobody Wants This’ ซีรีส์โรแมนติกที่ตีแผ่โลกความสัมพันธ์ของคนยุคใหม่ appeared first on a day magazine.

ดราม่า ติ๊กถูก

แอกชัน ติ๊กถูก 

ตัวละคร LGBTQ+ ที่ไม่ได้ถูกทรีตเป็นแค่ตัวตลก ติ๊กถูก

โมเมนต์สุดจิ้น ติ๊กถูก (หลายๆ ครั้งเลย)

หากเราจะเปิดหนัง LGBTQ+ ดูสักเรื่อง จะมีอะไรที่เราต้องการไปมากกว่านี้ และเพราะว่าติ๊กถูกได้ทุกข้อ ฉัน (และมั่นใจว่าเพื่อนชาวสีรุ้งอีกหลายคน) จึงยกให้ Marry My Dead Body หรือ แต่งงานกับผี เป็นหนึ่งในหนังขึ้นหิ้งในใจหลังจากได้ดูครั้งแรกบน Netflix เมื่อหลายปีก่อน

แน่นอนว่าเมื่อค่ายหนังอารมณ์ดี GDH ประกาศว่าจะนำมารีเมกเป็นเวอร์ชันไทย แถมยังได้ศิลปินคู่จิ้นดัง บิวกิ้น-พีพี มานำแสดงและเป็นหนังเรื่องแรกที่พวกเขาได้นำแสดงคู่กัน ฉันก็นับวันรอดูแทบไม่ไหว

และหลังจากได้ดูด้วยตาของตัวเอง Marry My Dead Body เวอร์ชันไทยหรือ ซองแดงแต่งผี ก็ไม่ทำให้ผิดหวังเลยสักนิด

ความสัมพันธ์แบบแอกชัน-ดราม่าดี้ของสายตำรวจกับผี      

ซองแดงแต่งผี แทบจะถอดเรื่องราวมาจาก Marry My Dead Body ฉบับไต้หวันแบบเป๊ะๆ จะมีเพียงรายละเอียดบางอย่างที่ถูกเปลี่ยนให้เข้ากับบริบทสังคมไทย และบทสรุปของตัวละครบางตัวที่ไม่เหมือนกับต้นฉบับ แต่ก็เรียกรอยยิ้มได้ดี

หนังเล่าเรื่องราวของ ‘เม่น’ อดีตโจรกิ๊กก๊อกที่ผันตัวมาเป็นสายตำรวจ ซึ่งวันหนึ่งดันดวงซวยไปหยิบ ‘ซองแดง’ ที่บรรจุเล็บและเศษผมของ ‘ตี่ตี๋’ เกย์หนุ่มที่วางแผนกำลังจะแต่งงานแต่กลับประสบอุบัติเหตุเสียชีวิตซะก่อน ซึ่งเป็นแผนของอาม่าของตี่ตี๋ที่เชื่อว่าวิญญาณของหลานชายจะยังวนเวียนไม่ไปไหนหากยังไม่ได้แต่งงาน เม่นจึงต้องจำใจแต่งงานหลอกๆ กับตี่ตี๋

แต่เรื่องยังไม่จบเท่านั้น เพราะหลังงานแต่ง วิญญาณของตี่ตี๋ได้ย้ายเข้ามาอยู่กับเม่นฉันสามีภรรยา นำไปสู่จุดเริ่มต้นของความสัมพันธ์ระหว่างคนกับผีที่โคตรจะแตกต่าง ทว่าก็เข้ากันได้ดีอย่างน่าประหลาด และการไขปริศนาว่าทำไมวิญญาณของตี่ตี๋จึงไม่ไปผุดไปเกิดเสียที ยังมีอะไรที่ติดค้างอยู่หรือเปล่า

ซองแดงแต่งผี คงความกลมกล่อมของ Marry My Dead Body ที่เป็นส่วนผสมของคอเมดี้ แอกชัน ดราม่ามาได้อย่างครบถ้วน แต่สิ่งที่ทำให้ฉันประทับใจมาตั้งแต่ฉบับไต้หวัน คือการเล่าเรื่องของ ‘ชายแทร่’ และ ‘เก้งออกสาว’ ที่คิดเล่นเห็นต่างกัน แต่กลับต้องมาอยู่ด้วยกันอย่างไม่มีทางเลือก

มิตรภาพของชายแทร่กับตัวแม่ตัวมัม      

ว่ากันตามตรง เม่นเป็นชายแทร่ที่ยังมีทัศนคติไม่ดีต่อกลุ่ม LGBTQ+ อย่างกับคนรุ่นเก่า (หนังไม่ได้เล่าเยอะว่าทำไมเม่นถึงคิดแบบนี้ แต่ขอเดาว่าอาจเติบโตมากับค่านิยมโบราณ หรืออยู่ในสังคมที่ไม่ได้เปิดกว้างต่อชาวเพศหลากหลายนัก) และบางทีเขาก็เผลอเหยียดโดยไม่รู้ตัว ในขณะตี่ตี๋ก็เป็นตัวแม่ตัวมัมตัวมารดา ผู้ที่ไม่ได้โอบรับความเฟมินีนในตัวเองเท่านั้น หากเมื่อครั้งยังมีชีวิตอยู่ เขายังเป็นคนต่อสู้เรียกร้องเรื่องเพศและอีกหลายเรื่องที่คนรุ่นใหม่ให้ความสำคัญ 

มันจึงสนุกมากที่เห็นคน 2 ขั้วมาเจอกัน เขม่นกัน และปะทะกัน ในทางหนึ่ง การที่ตี่ตี๋เข้ามาในชีวิตเม่นอาจดูเป็นการดัดสันดานเขากลายๆ ให้กลายเป็นคนที่เปิดกว้างทางความคิดมากกว่านี้ ซึ่งจากในหนังเราจะเห็นว่าจริงๆ แล้วเม่นไม่ได้เป็นคนเลวร้ายและไม่ได้อยากทำร้ายใคร เขาแค่ต้องการการ ‘เปิดก๊อก’ ทางความคิด เปิดอกรับฟังเรื่องราวของคนที่ไม่เหมือนเขา จนสามารถสร้างความเห็นอกเห็นใจและเคารพความแตกต่างได้ในที่สุด

แม้ว่าจะดูผิดที่ผิดเวลา แต่สำหรับเรา การพบกันของเม่นกับตี่ตี๋จึงเป็นสิ่งที่ถูกต้องเหมาะสม ยิ่งพัฒนากลายเป็นมิตรภาพก็ยิ่งยืนยันว่าความสัมพันธ์ของพวกเขาเป็นสิ่งสวยงาม 

และนั่นแหละคือความหมายของมิตรภาพ มันช่วยให้เราได้มองเห็นตัวเองอย่างเต็มตา ทำให้เราเป็นคนที่ดีขึ้น และค้นพบแง่มุมใหม่ที่ตัวเองไม่คิดว่าจะมีอยู่ในตัว

วิชาความเท่าเทียม 101 ของคนดู

นอกจาก ซองแดงแต่งผี จะมีด้วยรสชาติแบบหนังคอเมดี้ของ หมู ชยนพ และความฟีลกู้ดแบบ GDH ที่เราคุ้นเคย ปฏิเสธไม่ได้ว่าส่วนประกอบสำคัญที่ทำให้หนังสนุกขึ้นมาก คือพลังดาราของบิวกิ้น-พีพี ที่ฉายความความเป็นซูเปอร์สตาร์ได้อย่างโชนแสง มากกว่าสวมบทบาทให้เราขำทั้งน้ำตา ทั้งสองยังมอบเพลงประกอบที่เพราะมากๆ ให้กับเรื่องนี้อีก

แต่สิ่งที่ชอบที่สุดของเรื่องนี้ ยังเป็นการหยอดใส่ประเด็นปัญหาที่ผู้มีความหลากหลายทางเพศต้องเผชิญได้อย่างลงตัว นอกจากตัวเม่นที่ตี่ตี๋จะต้องไฝว้แล้ว เขายังต้องต่อสู้กับพ่อของตัวเองที่ตั้งท่าจะไม่ยอมรับการแต่งงาน

บางคนอาจสงสัยว่า ปี 2025 แล้ว เรายังต้องดูหนังเกี่ยวกับพ่อแม่ที่ไม่ยอมรับในตัวลูกที่เป็นเกย์อีกเหรอ ประเด็นนี้ถูกเล่าซ้ำๆ มาในหนังหลายเรื่องแล้ว และการเล่าแบบไม่ได้สำรวจลงลึกมากใน ซองแดงแต่งผี ยังจำเป็นอยู่ไหม

สำหรับเรา คำตอบคือยังจำเป็น แม้ประเทศไทยจะขึ้นชื่อว่าเป็นประเทศที่โอบรับความหลากหลาย สิทธิเรื่องความเท่าเทียมของเราจะก้าวหน้าไปไกลกว่าประเทศอื่นๆ แต่ตราบใดที่ยังมีเด็กๆ ที่ยังไม่กล้าเป็นตัวเองอย่างเต็มที่เพราะกลัวพ่อแม่ไม่ยอมรับ และตราบใดที่ยังมีพ่อแม่ที่ยังไม่เปิดกว้างทางความคิดในเรื่องเพศ หนังอย่าง ซองแดงแต่งผี ก็ยังจำเป็น

เพราะอย่างไรเสีย การจะสร้างสังคมที่โอบรับความหลากหลายอย่างแท้จริงนั้นต้องใช้ 2 สิ่ง นั่นคือการขับเคลื่อนเรื่องสิทธิไปพร้อมกับการปลูกฝังทัศนคติที่ดีในสังคม  

แล้วจะมีอะไรที่ดีไปกว่าหนังที่มีฉากหน้าคล้ายอมยิ้มหวานแต่สอดไส้ประเด็นรสขมอ่อนๆ สักเรื่องกันล่ะ คุณว่าไหม

The post ซองแดงแต่งผี : มิตรภาพที่ดีที่ทำให้เราเห็นตัวเองได้อย่างเต็มตา และพาให้เราเป็นคนที่ดีขึ้น appeared first on a day magazine.

แต่ไม่กี่นาทีต่อมา เมื่อแน่ใจว่าสามีของเธอจมลงสู่ห้วงนิทรา หญิงสาวก็ก้าวขาลงจากเตียงไปอีกห้อง เปิดแล็ปท็อปและส่องหาคลิปที่ดู ‘เข้าทาง’ คลิปประเภทที่ฝ่ายหนึ่งออกคำสั่งกับอีกฝ่ายหนึ่ง ทำตามสั่งอย่างเต็มใจ ผู้หญิงในคลิปครวญคราง เธอเองก็ไม่ต่างกัน

แค่ 5 นาทีแรก เราอาจจะเดาได้ว่า Babygirl กำลังเล่าเรื่องผู้หญิงคนหนึ่งผู้มีความต้องการลับๆ ที่ไม่ตรงกับผู้เป็นสามี เขาอาจไม่เคยรู้เรื่องนี้ และเธอก็ไม่เคยปริปากบอก แต่เมื่อดูไปสักพัก เราพบว่ามันเล่าเรื่องที่ใหญ่กว่านั้น

นี่คือเรื่องของอิสระ อำนาจ และความเป็นมนุษย์ของผู้หญิงคนหนึ่ง ผู้หญิงที่มีทั้งความแข็งแกร่งและเปราะบาง มีทั้งความชัดเจนและสับสน มีทั้งนางฟ้าและสัตว์ร้ายในตัวเอง

หนังของผู้หญิงปลดแอก

Halina Reijn นักเขียนบทและผู้กำกับวัย 49 ปี จากเนเธอร์แลนด์ นิยามว่า Babygirl คือหนังอีโรติก-ทริลเลอร์ เกี่ยวกับผู้หญิงที่ ‘พยายามจะปลดแอกตัวเอง’

Romy (รับบทโดย Nicole Kidman) คือผู้ก่อตั้งบริษัทหุ่นยนต์ที่ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน มีชีวิตรักและครอบครัวที่สมบูรณ์แบบ นับได้ว่าเป็นโรลโมเดลของแม่ เมีย และผู้หญิงยุคใหม่ที่ใครๆ ต่างก็นับถือ แต่ลึกลงไปในใจของเธอ โรมีกลับรู้สึกว่ามีความต้องการบางอย่างที่ไม่ถูกเติมเต็ม มีบางตัวตนของเธอติดค้างอยู่ข้างใน และพยายามตะกุยทางออกมาสู่ภายนอก คล้ายสัตว์ที่ติดอยู่ในหุบเหวลึกและพยายามปีนป่ายขึ้นมา

กระทั่งเธอได้เจอกับ Samuel (รับบทโดย Harris Dickinson) เด็กฝึกงานหนุ่มที่สมัครมาเป็นเด็กในสังกัดของเธอ ในความสัมพันธ์ฉันเพื่อนร่วมงาน สายตาและคำพูดของเขามีคุณสมบัติพิเศษบางอย่างทำให้โรมีรู้สึกอยากศิโรราบ นำไปสู่การนัดพบนอกออฟฟิศที่ทำให้โรมีค้นพบตัวตนใหม่

บนโต๊ะทำงาน เธอคือคนชี้นิ้วสั่ง แต่ในห้องแคบๆ ในโรงแรม เธอเหมือนหมาที่อยากคลานเข่า ปฏิบัติตามคำสั่งเขาแล้วแต่ว่าเด็กหนุ่มอยากให้ทำอะไร แปลกดีเหมือนกันที่สำหรับคนที่อยู่เหนือคนอื่นมาตลอด การอยู่ใต้อาณัติทำให้ใจเธอเต้นเหมือนลิงโลด

เล่ามาแค่นี้ ฟังดูเหมือน Babygirl จะเป็นหนังเกี่ยวกับคู่ BDSM ที่มีพลวัตรของอำนาจ หรือเล่าความสัมพันธ์แบบนาย-ทาสแบบขายเสียว แต่ไม่ได้เป็นแบบนั้นเสียทีเดียว ฉากเซ็กซ์ในเรื่องมีการเปิดเผยเนื้อตัวแบบอล่างฉ่างก็จริง แต่มันไม่ได้เป็นเซ็กซ์ที่สมบูรณ์แบบ อย่างตอนแรกที่โรมีกับซามูเอลนัดเจอกัน เราจะเห็นความสับสนของเธอที่แสดงออกว่าอยากทำ แต่แล้วก็โบยตีตัวเองว่าสิ่งที่ทำมันผิด วินาทีต่อมาก็ห้ามตัวเองไม่ไหว 

ความซับซ้อนเหล่านั้นคือสิ่งที่ทำให้เริ่มเห็นอกเห็นใจโรมี และอินกับตัวละครนี้มากขึ้นทีละนิด โดยเฉพาะคนที่มีความต้องการที่คนอื่นมองว่าหน้าอายอยู่ข้างใน ซึ่งหนังเรื่องนี้บอกว่าไม่ คุณไม่ควรจะกดมันไว้หรอก

“หนังของฉันคือสัญญาณเตือน” ฮาลินาบอกกับ W Magazine “มันเตือนว่าจะเกิดอะไรขึ้นหากผู้หญิงพูดกับตัวเองว่า ‘ไม่ ฉันสมบูรณ์แบบ ฉันไม่มีมลทินในจิตใจ ฉันไม่แก่ลงด้วยซ้ำ เพราะฉันดูสมบูรณ์ดีแม้จะอายุ 55 ปี’ ฉันอยากบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับผู้หญิงคนหนึ่งที่ขังสัตว์ร้ายในตัวเธอไว้ แล้ววันหนึ่งมันก็ตื่นขึ้นมา”

นี่หรือคือนิยามของหญิงสมบูรณ์แบบ?

ที่น่าสนใจกว่านั้น คือหนังตั้งคำถามกับคำว่า ‘ผู้หญิงที่สมบูรณ์แบบ’ 

ในโลกที่ทุกคนพร้อมจะเอมเพาว์เออร์ให้ผู้หญิงทำงานเก่ง กล้าพูด และแข็งแกร่ง โรมีคือตัวอย่างที่บอกว่าผู้หญิงเราไม่จำเป็นต้องเป็นอย่างนั้นก็ได้ หรืออย่างน้อยก็ไม่จำเป็นต้องอยู่ในโหมดนั้นตลอดเวลา

มีฉากหนึ่งที่น่าสนใจมากสำหรับเรา คือฉากที่ลูกน้องของโรมีซึ่งเป็นผู้หญิง บอกเธอว่ารู้เรื่องที่เธอแอบคบชู้กับซามูเอล ลูกน้องแบล็กเมลผู้เป็นเจ้านายว่าเธอจะไม่บอกใคร หากโรมีกลับมาทำตัวแบบโรลโมเดลที่สมบูรณ์แบบเหมือนเดิม เพราะเจ้านายผู้หญิงแบบเธอหาได้ยากจริงๆ แม้ในยุคที่ทุกคนอยากส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศก็ตาม

จะว่าถูกก็ถูก จะว่าท็อกซิกก็ใช่ หนังทำให้เห็นว่าบางครั้ง การเป็นแบบอย่างของผู้หญิงที่ดี (ในสายตาของสังคม) ก็กดทับผู้หญิงกันเองเช่นกัน มากกว่านั้น หนังทำให้เราตั้งคำถามต่อว่า จะเป็นไปได้ไหมถ้าแบบอย่างที่เพียบพร้อมจะมีจุดด่างพร้อยในตัวเอง แล้วถ้าเธอทำดีมาตลอด แต่ความชอบบางอย่างของเธอไม่ตรงกับบรรทัดฐานทางสังคม เธอจะกลายเป็นผู้หญิงที่แย่หรือเปล่า นี่อาจเป็นสิ่งที่เราต้องขบคิดกันต่อไป

“มีผู้หญิงเยอะมากที่ใช้ชีวิตด้วยเงื่อนไขบางอย่างเพื่อเอาใจ ส่งเสริม และเพื่อให้พวกเธอสามารถมองตัวเองจากมุมมองของคนข้างนอกที่มองว่าภรรยาที่สมบูรณ์แบบ หัวหน้าที่สมบูรณ์แบบ ลูกสาวที่สมบูรณ์แบบ และทุกอย่างที่สมบูรณ์แบบเป็นอย่างไร แต่บางครั้ง พวกเธอก็ลืมถามตัวเองว่า เธอต้องการอะไร” ผู้กำกับอย่างฮาลินาชี้ในสัมภาษณ์ของ NPR

ฉันจะยอมกับคนที่ฉันพอใจจะยอมเท่านั้น

สุดท้ายแล้วสำหรับเรา Babygirl คือหนังที่พูดเรื่องอำนาจและพลวัตรของมัน ตลอดเรื่อง เราจึงได้เห็นการสลับขั้วทางอำนาจ ไม่ใช่แค่โรมีกับซามูเอลที่สลับกันเป็นใหญ่บนโต๊ะทำงานและเตียงนอน แต่รวมไปถึงอำนาจระหว่างโรมีกับสามี ลูกสาว ลูกน้อง และเจ้านายของเธอด้วย  

แน่นอนว่าในสถานการณ์จนตรอก โรมีถูกบีบบังคับให้อ่อนข้อเพราะเธอไร้อำนาจในมือ อย่างตอนที่ลูกน้องจับได้ว่าเธอแอบเป็นชู้กับเด็กฝึกงาน และแบล็กเมลโรมีเพื่อเลื่อนตำแหน่ง

แต่ในเวลาส่วนใหญ่ ในสถานการณ์ที่เธอคล้ายอยู่ใต้อาณัติ อย่างตอนอยู่บนเตียงกับซามูเอล หรือตอนที่บอร์ดบริหารมาขู่แบบสกปรกกับเธอ โรมีก็ยืนหยัดให้เขา ‘ไสหัวไป’ เพราะรู้ว่าบริษัทขาดเธอไม่ได้

ใช่ เธอรู้ดีว่าตัวเองมีอำนาจแบบไหนในมือ จะใช้มันกับใคร และเมื่อไหร่ที่ควรศิโรราบ สิ่งสำคัญคือเธอเป็นคนเลือกเอง

ในแง่หนึ่ง Babygirl ก็ไม่ต่างอะไรจากตัวโรมี เพราะสำหรับผู้กำกับอย่างฮาลินา การทำหนังเรื่องนี้ก็เป็นความพยายามในการสร้างหนังอีโรติกทริลเลอร์แบบใหม่ (Reinvent) ที่แทบจะไม่มีมุมกล้องแบบ Male Gaze ที่โลมเลียร่างกายของนักแสดง หรือฉากเซ็กซ์ที่เอิกเกริก

“เราพยายามสร้างสิ่งใหม่ให้กับหนังแนวนี้ และดูกันว่ามันจะเป็นยังไง และยังสงสัยกับคำที่หลายคนบอกว่าเราใช้ Female Gaze (มุมกล้องแทนสายตาแบบผู้หญิง) อยู่ เพราะมันจะเป็นไปได้ไหม ถ้าเราใช้ Female Gaze ในขณะที่ตัวเองยังเป็นผลผลิตของระบบชายเป็นใหญ่” ฮาลินาบอก

“ก่อนหน้านี้ ฉันมักรู้สึกหยึยๆ อยู่เสมอตอนดูหนังอีโรติกทริลเลอร์ที่สร้างโดยผู้ชาย ด้วยการเล่าเรื่องของพวกเขา แต่ฉันก็เคารพในการเลือกแนวทางนั้นของพวกเขา และฉันก็เอนจอยมันนะ แต่การเล่าเรื่องใน Babygirl ของเรามันอบอุ่นและเปิดกว้างมากกว่า มันเริ่มต้นจากความรัก และนั่นคือวิธีที่ฉันจะทำกับมัน

“ฉันจะแสดงให้เห็นว่าผู้หญิงคนหนึ่งที่อยู่ในช่วงไพร์มไทม์ของชีวิต มีพลังอำนาจมาก แต่ก็สามารถคลานไปบนพื้นตอนอยู่กับคนรักของเธอได้เช่นกัน ฉันพยายามจะทำทุกอย่างให้ดูใหญ่เพื่อกระตุ้นบทสนทนาที่ว่า เฟมินิสต์คืออะไรกันแน่ เฟมินิสต์ที่แท้จริงคือการที่ผู้หญิงคนหนึ่งสามารถปลดแอก สามารถเป็นได้ทุกอย่างที่อยากเป็น ในทุกเวลาที่เธอต้องการหรือเปล่า?”

อ้างอิง

https://shorturl.asia/m3ve2

https://shorturl.asia/IA9hL

The post Babygirl หนังอีโรติกทริลเลอร์ที่เล่าเรื่องอำนาจ คอนเซนต์ และการปลดแอกตัวเองของผู้หญิงที่สังคมมองว่าดี appeared first on a day magazine.

ปู๊น-กวิสรา อนันต์ศฤงคาร และ ต้น-เฉลิมเกียรติ สมดุลยาวาทย์ ผู้ก่อตั้ง COTH studio เจ้าของโปรเจกต์นี้ คลั่งไคล้ในเรื่องงานคราฟต์ที่ไม่สมบูรณ์แบบ พวกเขาไม่ได้มองว่างานคราฟต์คือการสร้างงานใหม่เท่านั้น แต่งานคราฟต์ดีๆ ยังสามารถต่อยอดจากของเก่าชิ้นเดิมที่ดูผุพังผ่านการ ‘ซ่อม’ ได้เหมือนกัน

ประกอบกับความรักที่จะทำงานกับคนในชุมชน มองเห็นว่างานฝีมือของพวกเขานั้นมีค่าและไม่อยากปล่อยให้หายไปตามกาลเวลา ปู๊นกับต้นจึงทำโปรเจกต์ Persona of Things เป็น ‘จุดรวมพลซ่อม’ พื้นที่ชั่วคราวบนชั้น 2 ของ TCDC เชียงใหม่ที่ชวนทุกคนนำของเก่ามาซ่อมกัน แต่ไม่ได้ซ่อมด้วยวิธีธรรมดาทั่วไปเท่านั้น พวกเขาชวนพี่ๆ น้าๆ ที่มีภูมิปัญญาในการทำงานฝีมือ เช่น การซ่อมงานจักรสานด้วยเศษผ้าของชนเผ่า การซ่อมแซมเครื่องประดับชิ้นเก่าให้เหมือนใหม่ หรือการเย็บสมุดเล่มใหม่จากเศษกระดาษเหลือใช้ มาช่วยถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับคนทั่วไป เพื่อให้พวกเขามีความรู้ติดตัวไปซ่อมในอนาคต

ได้ซ่อมของเก่า แถมยังได้รักษ์โลกด้วยการไม่ซื้อของชิ้นใหม่ หากจะให้เรานิยาม งาน Persona of Things อาจบอกเราแบบนั้น

แต่เพราะอะไรล่ะ ปู๊นกับต้นถึงเชื่อศาสตร์ของการซ่อมนัก และงานคราฟต์จากการซ่อมทำให้พวกเขาได้เรียนรู้สิ่งใดบ้าง เราขอชวนไปฟังจากปากปู๊นพร้อมกันในบรรทัดถัดไป

COTH studio เกิดขึ้นด้วยความตั้งใจแบบไหน

COTH studio มีเรากับต้นเป็นผู้ก่อตั้ง เราจบด้าน Interior มา ส่วนต้นจบด้าน Product Design เราพยายามมองหาจุดที่เราชอบเหมือนกัน แล้วก็มีโอกาสได้เข้าไปทำโปรเจกต์หนึ่งชื่อ ‘บัว’ ทำกับชุมชนบ้านบาตร เราใช้เทคนิคการทำบาตรด้วยมือ และด้วยการที่ชุมชนบ้านบาตรมาต่อยอดทำสิ่งอื่นๆ ที่ไม่ใช่แค่บาตร จากจุดนั้นทำให้เรารู้สึกชอบและสนุกกับการทำงานร่วมกับชุมชน เราชอบสุนทรียะของการทำงานคราฟต์ของเขา ชอบการคุยกับคนที่ทำงานด้วยมือและใจ

หลังจากนั้น COTH studio จึงเป็นสตูดิโอที่เน้นนำเทคนิคงานคราฟต์ในชุมชนมาทำเป็นสิ่งของแนวใหม่ คงความคราฟต์อยู่ แต่ตีความให้ร่วมสมัยมากขึ้น ตั้งคำถามว่างานคราฟต์จะทำอะไรได้อีก นอกเหนือจากการทำงานกับชุมชนที่เน้นงานอาร์ตและสิ่งของ เราก็มีโปรเจกต์สร้างสรรค์ที่ทำกับ CEA เข้ามาด้วย เช่น What We’ve Learned from Our Grandparent เป็นโปรเจกต์ที่เราชวนผู้สนใจมาเวิร์กช็อปกับพ่อครูแม่ครูรุ่นเก่า เมื่อเขาต่อยอดออกมา เราก็นำสิ่งของนั้นมาจัดเป็นนิทรรศการ 

ศิลปินบางคนมองว่างานคราฟต์คือการสร้างสิ่งใหม่ แต่ทำไมคุณถึงมองว่างานคราฟต์สามารถสร้างจากสิ่งเก่าที่เอามาซ่อมได้

สุนทรียะที่เราอินคือ Beauty in Imperfection อยู่แล้ว สิ่งนี้อยู่ในงานคราฟต์อยู่แล้ว และมันสามารถเกิดขึ้นในการซ่อมได้เช่นกัน เราชอบร่องรอย รอยมือ ความไม่เนี้ยบ เรารู้สึกว่ารอยเหล่านั้นสวยงาม งานของเราก็จะเล่นกับสิ่งเหล่านี้มาตลอด เคยทำธีสิสเรื่องนี้ด้วยเราก็ยิ่งอิน

ความไม่สมบูรณ์แบบมีเสน่ห์อย่างไรในสายตาคุณ

มันก็เป็นความงามอย่างหนึ่งที่บริสุทธิ์และมีความเป็นมนุษย์สูง เพราะว่ามนุษย์เราไม่สมบูรณ์แบบอยู่แล้ว เพราะฉะนั้น งานคราฟต์ที่ไม่สมบูรณ์แบบจึงเป็นตัวแทนของมนุษย์ได้ดี 

กับงาน Persona of Things แนวคิดของการนำของเก่ามาซ่อมใหม่เริ่มต้นจากไหน 

       มันถูกพัฒนาขึ้นมาเรื่อยๆ ก่อนหน้านี้งานคราฟต์เท่าที่ได้เห็น มันไม่ใช่การสร้างของใหม่อย่างเดียว แต่จะมีการนำบางสิ่งมาซ่อมด้วย ขณะเดียวกัน เราก็รู้สึกว่ายุคนี้เป็นยุคที่สิ่งของล้นโลกแล้ว เราจึงอยากมองบริบทงานคราฟต์ในมุมของการซ่อมมากขึ้น มันจึงมีโปรเจกต์นี้ขึ้นมา

เราเริ่มทำงานนี้ตั้งแต่ปีที่แล้ว (2023) ที่งาน Chiangmai Design Week แต่เราใช้ชื่อว่า สร้างผ่านซ่อม หมายถึง สร้างแต่ไม่ใช่การสร้างใหม่ ใช้เทคนิคการซ่อมทำให้เกิดของขึ้นมาใหม่ ซึ่งเราเลือกสรรสิ่งของที่โชว์เทคนิคการซ่อมที่น่าสนใจเอามาจัดแสดง เช่น ซ่อมเซรามิกด้วยการใช้ลวดถักโครเชต์ เชื่อมด้วยคริสตัล การเอาเก้าอี้เก่ามาทำเป็นโซฟาใหม่ การนำผ้าชนเผ่ามาซ่อมงานจักรสาน รวมถึงเทคนิคดั้งเดิมอย่างคินสึงิ 

แต่ปีนี้ เราอยากทำงานที่ทำให้คนเห็นว่าวิถีของการซ่อมแซมสามารถกลมกลืนไปกับชีวิตเขาได้ เพราะเรารู้สึกว่ายุคนี้ ด้วยความที่ของหลายอย่างซื้อง่าย ราคาถูก ทำให้เราใช้ของกันแบบเสียปุ๊บก็ทิ้ง เพราะคิดว่าซื้อใหม่ง่ายกว่า หลายคนจึงไม่คิดว่าการซ่อมแซมจะอยู่ในวิถีชีวิต และไม่ค่อยรู้จักเทคนิคการซ่อมแซมเท่าไหร่ เราจึงอยากทำให้พวกเขาเห็นว่าเขาก็ซ่อมได้นะ ถ้ามีของเสียก็อยากหยิบขึ้นมาซ่อม

ปีนี้เราไม่ได้ทำโชว์เคสแล้ว แต่เราทำพื้นที่แบบ Open Workshop ที่มีอุปกรณ์และคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญในการซ่อมอยู่ ใครมีอะไรอยากซ่อมก็มาปรึกษาและมาซ่อมที่นี่ได้ เราเรียกมันว่าจุดรวมพลซ่อม 

ในพื้นที่นี้มีกิจกรรมอะไรเกิดขึ้นบ้าง

จากปีที่แล้วเรามีการใช้ผ้าชนเผ่ามาซ่อมงานจักรสานโดยคุณป้าแต๋น ปีนี้เราเลยชวนป้าแต๋นมาสอนด้วย นอกจากนี้ เรายังมีน้องป๊อป ศิลปินที่ชอบเอาของเล่นในความทรงจำที่เก่าหรือพังแล้วเอามาทำเป็นงานอาร์ตชิ้นใหม่ มีการสอนเทคนิคการดูแลซ่อมแซมเครื่องประดับโดย Apinova Jewery Art มีการซ่อมผ้าด้วยเทคนิคโบโระกับป้าหนิง สอนตั้งแต่การชุนผ้าไปจนถึงตกแต่งลายผ้าให้น่ารัก และสุดท้ายคือพี่แอ๊วจากร้าน Dibdee.Binder ที่จะสอนเย็บสมุดทำมือเล่มใหม่จากกระดาษที่เป็นไส้ในของสมุดโน้ตเล่มเก่า

คนทำงานคราฟต์ในเชียงใหม่ก็มีมากมาย คุณมีเกณฑ์ในการเลือกวิทยากรที่จะมาสอนในงานไหม

เราอยากให้งานมีความหลากหลาย มากกว่านั้นคือเราอยากให้พวกเขาสอนซ่อมสิ่งของที่มักจะอยู่ในชีวิตประจำวัน เช่น ผ้า เครื่องประดับ สมุด หลังจากนั้นเราก็พยายามมองหาคนทำกิจการในเชียงใหม่ แล้วก็ไปเจอหลายๆ คนที่น่าสนใจ เช่นพี่แอ๊วจาก Dibdee.Binder ที่เย็บสมุด หรือป้าแต๋นที่ทำงานจักรสานเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว โดยสรุปคือเราพยายามมององค์รวมให้มีงานซ่อมที่หลากหลาย

ความสนุกของการทำงานกับช่างฝีมือคืออะไร

ไม่รู้เพราะเราโชคดีหรือเปล่า แต่คนที่เราทำงานด้วยเขาน่ารักและมีความกระตือรือร้นในการร่วมงานกันมากๆ ดูเขาอยากทดลองไปกับเรา ตัวเขาเองก็มีความเป็น Craftman ที่อยากพัฒนาเทคนิคของตัวเองตลอดเวลาเหมือนกัน ไม่ใช่แค่คนทำงานที่ทำงานเป็นแพตเทิร์น แต่เขามีมุมศิลปินที่อยากพัฒนาไปเรื่อยๆ ทำให้เราเข้ากันได้ดี 

ในกระบวนการซ่อมของสักชิ้น สิ่งที่ต้องคำนึงถึงอยู่เสมอคืออะไร

เท่าที่คุยกับหลายคน แต่ละคนจะมีมุมมองในการซ่อมไม่เหมือนกัน เราเคยทำงานกับช่างที่มองว่าซ่อมของโบราณ แล้วให้คงความโบราณไว้ ไม่ต้องซ่อมให้ดูใหม่กริบ แค่ซ่อมให้พอใช้งานได้ แต่คงร่องรอยความเก่าไว้ เทคนิคของเขาก็จะมีความละเมียดละไมมาก ถึงขนาดว่าคงคราบสีหรือรอยสนิมเอาไว้ นี่คือมุมมองการซ่อมแบบหนึ่ง

ช่างฝีมืออีกคน เช่น พี่แอ๊วจาก Dibdee.Binder เขาซ่อมสมุดจากกระดาษ เขามองว่ารอยขาดบนกระดาษไม่ใช่สิ่งที่ต้องพยายามปกปิด แต่พยายามโชว์รอยขาดนั้น เขามองว่าการโชว์รอยขาดคือเสน่ห์และความสวยงาม คล้ายๆ คินสึงิที่มองว่าเส้นสายที่เกิดจากการเชื่อมเซรามิกด้วยทองนั้นสวยมากกว่าของใหม่เสียอีก  

แน่นอนว่าคนที่เข้าร่วมจะได้ซ่อมของ แล้วช่างที่สอน รวมถึง COTH studio จะได้อะไรจากงานนี้

ช่างทุกคนเขามีเทคนิคของเขาที่เขาอยากถ่ายทอดอยู่แล้ว เขาอยากมาคุยกับคนที่มีมุมมองเหมือนกัน ส่วนเราเอง จริงๆ ไม่เคยคิดเหมือนกันว่าเราจะได้อะไร (หัวเราะ) เพราะความตั้งใจแรกเริ่มของโปรเจกต์คือ เราอยากให้การซ่อมแซมสามารถกลมกลืนไปกับวิถีชีวิตของคนได้มากขึ้น และอยากให้บริการการซ่อมในงานนี้เกิดขึ้นจริง 

เชียงใหม่เป็นเมืองของงานคราฟต์อยู่แล้ว เทคนิคงานคราฟต์ที่เราหยิบมานำเสนอก็ค่อนข้างแตกต่างจากเทคนิคการซ่อมทั่วไป เพราะแต่ละเทคนิคก็จะมีคาแรกเตอร์ของตัวเอง เรารู้สึกว่าถ้ามันเกิดบริการแบบนี้ขึ้นได้จริง มันน่าจะเป็นอีกบทบาทของงานคราฟต์ในเชียงใหม่ที่น่าสนใจ ที่สำคัญคือเข้ากับบริบทของโลกยุคนี้ด้วย ก็น่าจะทำให้จุดยืนของเมืองยิ่งน่าสนใจขึ้นไปอีก

การได้ทำโปรเจกต์ Persona of Things สำคัญกับคุณอย่างไร

ด้วยความที่เราเป็นคนที่ชอบทำงานกับชุมชนอยู่แล้ว เราเห็นเลยว่างานบางอย่าง ถ้าผ่านคนเจนนี้ไป เราคิดว่าอาจจะยากที่จะมีคนสืบต่อ เทคนิคภูมิปัญญาเหล่านี้อาจจะหายไป แต่ถ้าเราทำให้คนรุ่นใหม่รู้สึกว่างานคราฟต์พวกนี้น่าสนใจ หลายคนก็อาจจะอยากกลับมาเรียนรู้และต่อยอดเทคนิคเหล่านี้ต่อไปเรื่อยๆ

The post Persona of Things พื้นที่ที่อยากชวนมาซ่อมของเก่าด้วยเทคนิคงานคราฟต์ดั้งเดิมของช่างในเชียงใหม่ appeared first on a day magazine.

สำหรับใครที่ยังไม่รู้จักเขา เราขอแนะนำให้ฟังอย่างย่นย่อว่า ภาสกรคือศิลปินไทยที่ย้ายไปทำงานอยู่ในนิวยอร์กมานานกว่า 5 ปี ปัจจุบันเขาทำงานในสตูดิโอศิลปะสื่อใหม่ (New Media) ที่ทำงานหลากหลายรูปแบบ นอกจากนั้น นอกเวลางาน เขายังเป็นศิลปินแนว Experimental Visual Art ที่ชอบทดลองทำงานศิลปะของตัวเองผ่านเครื่องมืออันหลากหลาย

หากให้นิยามงานศิลปะของภูมิ มักเป็นงานโมชันดีไซน์ที่นำเทคโนโลยีใหม่ๆ มาผสมผสานกับเครื่องมือดั้งเดิม เช่น การวาดรูป มาสร้างสรรค์งานใหม่ซึ่งฉายผ่านสื่อที่หลากหลาย เขาเคยผ่านงานมาแล้วหลายรูปแบบ ตั้งแต่วิชวลประกอบทัวร์ Ankh: Unveiled คอนเสิร์ตของ Nicole Moudaber ดีเจชื่อดังในอเมริกา ไปจนถึง Magical Portal ซึ่งเป็น Interactive Installation ในคอนเสิร์ตของ แจ็คสัน หวัง ที่ศิลปินตัวจริงยังต้องมาเช็กอิน

“ชื่อ Akaliko มาจากการไปบวชที่วัดป่าแห่งหนึ่งเกือบ 3 เดือน ผมเคยท่องคำนี้ในบทสวดแล้วถูกใจ เพราะมันแปลออกมาได้ว่า ‘ไม่จำกัดด้วยกาลเวลา’ ซึ่งผมอยากให้ดีไซน์เป็นอย่างนั้น อยากให้ดูได้เรื่อยๆ ไม่จำกัดเวลา อินเทรนด์เสมอ” ภูมิผู้อยู่อีกซีกโลกหนึ่งเล่าให้เราฟัง เราพบกันตอนกรุงเทพฯ กำลังเข้าสู่ช่วงค่ำ ส่วนนิวยอร์กกำลังเช้าตรู่

ชีวิตศิลปินในอเมริกาของภูมิต้องเจอกับอะไรบ้าง และการอยู่ในเมืองใหญ่ที่ถือว่าเป็นหนึ่งในฮับที่เป็นจุดกำเนิดของศิลปะหลายแขนง ส่งผลต่อตัวตนและการทำงานของเขาอย่างไร ให้บทสนทนาของ Artist’s Talk ตอนนี้ไปหาคำตอบกัน

คุณเริ่มสนใจศิลปะตั้งแต่ตอนไหน

ตอนเรียนมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ตอนแรกผมเข้าเรียน Interior Architecture ในโปรแกรม School of Architecture and Design เพราะเราชอบวาดรูป ชอบงานศิลปะโดยทั่วไป คิดว่าน่าจะเรียนสถาปัตย์ได้ แต่พอเข้าไปปีแรก เราได้เรียนร่วมกับเพื่อนอีกหลายภาควิชา มีเพื่อนสนิทคนหนึ่งเรียน Communication Design ทำให้เราได้ไปช่วยงานเขา ทำงานสต็อปโมชัน ถ่ายวิดีโอ ทำกราฟิก ช่วยไปช่วยมาก็รู้สึกว่าอยากทำสายนี้ เป็นการค้นพบตัวเองตอนนั้น

Communication Design ในที่นี้คือ Fine Arts (วิจิตรศิลป์) ที่ไม่ได้เน้นเครื่องมือ ภายใน 4 ปีที่เรียนมหาวิทยาลัยคือการพัฒนาความคิด คอนเซปต์ โดยไม่จำกัดสื่อ พอเรามีไอเดียเราค่อยเอามาทดลองกับสื่อต่างๆ ซึ่งสื่อที่ผมเลือกคือ Time-based Media ไม่ว่าจะเป็นวิดีโอหรือโมชันกราฟิก

เสน่ห์ของ Time-based Media ที่คุณมองเห็นคืออะไร

ผมคิดว่าเวลาเป็นสื่อกลางที่มีความน่าสนใจ เรานำเสนอช่วงๆ หนึ่งของกาลเวลา ซึ่งประกอบด้วยจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดของช่วงเวลานั้นๆ และระหว่างนั้นมันก็มีการเปลี่ยนแปลงของสิ่งต่างๆ ทำให้งานมีความเคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาที่นำมาเสนอ

ความจริงแล้ว ตอนเรียนผมทดลองทุกอย่างที่เป็น Time-based และไม่ใช่ Time-based เช่น Installation ที่มีวิดีโอหรือโมชันกราฟิกเข้าไปเกี่ยวข้อง มีหนังสั้น และ Stop Motion ที่เพนต์ด้วยมือทีละเฟรม ลองเครื่องมือทุกอย่างเพราะอยากสำรวจตัวเองไปเรื่อยๆ พอร์ตโฟลิโอหลังจากเรียนจบเลยมีงานแทบทุกประเภท

พูดตรงๆ งานเราไม่ได้มีสกิลโดดเด่น เลยอยากเข้าไปทำงานประจำเพื่อพัฒนาฝีมือ หลังเรียนจบเรายื่นพอร์ตฯ ไปหลายที่มาก จนมีโปรดักชันเฮาส์แห่งหนึ่งชื่อ Decide Kit ในกรุงเทพฯ สนใจอาร์ตเวิร์กและสไตล์ของเรา ผมทำงานที่นั่น 2 ปี เลยได้พัฒนาสกิลดีไซน์ขึ้นมาจนอยู่ในระดับที่โอเค แล้วก็ลาออกมาบวชอยู่ 3 เดือน ก่อนจะออกมาเป็นฟรีแลนซ์ในฐานะ Motion Designer ระหว่างนั้นก็พัฒนางานอาร์ตของตัวเองไปด้วย และมีโอกาสทำงาน Installation Art ไปจัดโชว์ในแกลเลอรีเล็กๆ 

แล้วฟรีแลนซ์ไทยไปทำงานที่อเมริกาได้อย่างไร

ผมรู้สึกสนุกกับการรับงานนอกและทำงานของตัวเองไปพร้อมกัน ช่วงปี 2014 ผมรู้สึกว่าแวดวง Experimental Art และ Live Performance มีแต่คนโคตรเจ๋งและผมนับถือทุกคน แต่ในขณะเดียวกันมันก็เป็นกลุ่มที่เล็ก ผมอยากสำรวจสิ่งเหล่านี้ในสภาพแวดล้อมที่ใหญ่ขึ้น มันเป็นความรู้สึกว่าอยากไปต่อ มีอะไรที่อยากสำรวจมากกว่านี้

ผมจึงลองหาเมืองที่อยากไป เล็งนิวยอร์กไว้เพราะเป็นเมืองใหญ่ที่น่าสนใจและมีชื่อเสียงด้านศิลปะ เลยหาคอร์สเรียนต่อที่ต่อยอดจากสิ่งที่เคยเรียนมา ไปเจอโรงเรียนชื่อ School of Visual Arts ตอนแรกยื่นเรียนด้านวิดีโอ แต่พอร์ตฯ ของเรายังไม่มีงานด้านนี้มากพอ ตอนยื่นไปครั้งแรกเลยไม่ได้ ปีต่อมาจึงยื่นเข้าเรียนด้าน Computer Art ซึ่งตรงสายกว่า สุดท้ายก็ได้เข้าเรียน

ผมเข้าไปเรียนด้วยความตั้งใจว่าอยากลองเครื่องมือที่ไม่เคยลอง ซึ่งหลักๆ คือการสร้างงาน 3 มิติและการใช้การเขียนโคดแบบครีเอทีฟ (Creative Coding) หลังจากนั้น งานของผมจึงมีความเป็นโมชันดีไซน์ 3 มิติมากขึ้น ส่วน Creative Coding ก็เข้ามาช่วยเรื่องงานคราฟต์ งานดีไซน์ รวมถึงงาน Installation ที่มีส่วนที่ตอบโต้กับผู้ใช้ (Interacitve) 

พอได้ไปอยู่นิวยอร์กจริงๆ นิวยอร์กที่คุณได้สัมผัสเป็นอย่างไร

คนทั่วไปมักมองว่านิวยอร์กเป็น House of the World ในหลายๆ อย่าง รวมทั้งศิลปะและดีไซน์ จริงในส่วนหนึ่ง แต่ก็มีความเซอร์ไพรส์หลายอย่าง สำหรับผม นิวยอร์กค่อนข้างเป็น Love-hate Relationship

ตอนอยู่ไทยเราเผชิญกับรถติดที่กรุงเทพฯ เป็นปัญหารายวัน เราก็บ่นไปเรื่อย แต่พอมาอยู่ที่นี่เราก็ช็อกเหมือนกัน เพราะรถไฟใต้ดินก็มาไม่ค่อยตรงเวลา เชื่อถือไม่ค่อยได้ ถนนก็ขรุขระ หรือสัญญาณโทรศัพท์ก็ไม่ได้ดีขนาดนั้น (หัวเราะ) ที่นี่ถึงจะเป็นที่สุดของโลกแต่ก็มีเรื่องช็อกหลายอย่าง เวลามีคนมาถามผมว่าคุณเคยอยู่กรุงเทพฯ แล้วมาอยู่ที่นี่ คุณรู้สึกยังไง ผมก็ตอบเขาไปว่า Feels like home

ในขณะเดียวกัน ในปีที่ผมไป แวดวง Experimental Art และ Live Performance ที่นิวยอร์กก็ใหญ่กว่าไทย ไม่ว่ามันจะเฉพาะกลุ่มแค่ไหน มันก็ยังมีกลุ่มคนที่ชื่นชมและสนับสนุนแวดวงนี้ให้ยั่งยืนและพัฒนาต่อไปได้ นิวยอร์กเป็นเมืองที่สนับสนุนแวดวงเหล่านี้ได้ดีมาก

สนับสนุนอย่างไร

มันมีงานโชว์และงานแสดง (Performance) ที่มีคนดูอยู่ตลอด อาจเพราะค่าครองชีพของเขาค่อนข้างสมเหตุสมผล ทุกคนที่ไปดูก็จะสนับสนุนค่าตั๋วหรือค่าอะไรก็แล้วแต่ เพราะฉะนั้น ศิลปินที่ไปโชว์ก็จะได้รับค่าตัวเพื่อที่จะนำมาประทังชีวิตต่อได้ ผมว่าแวดวงเหล่านี้มีพื้นที่ให้เติบโตมากกว่าที่กรุงเทพฯ ณ ตอนที่ผมอยู่ ไม่ใช่ตอนนี้นะครับ ตอนนี้แวดวงที่กรุงเทพฯ น่าจะดีขึ้นเยอะแล้ว

ตั้งเป้าหมายแต่แรกเลยไหมว่าอยากทำงานที่นั่น

ตั้งไว้ว่าอยากสำรวจสิ่งใหม่ไปเรื่อยๆ และสัมผัสประสบการณ์ในฐานะศิลปินและดีไซเนอร์ในเมืองนี้ ไม่ได้ตั้งว่าอยากทำงานอะไรที่นั่นขนาดนั้น แต่พอมาอยู่ที่นี่ก็ได้งานพอดี เพราะตอนปิดเทอมซัมเมอร์ ผมได้เข้าไปฝึกงานในสตูดิโอศิลปะสื่อใหม่ (New Media Art Studio) ชื่อ Volvox Labs หลังเรียนจบจึงได้เข้าไปทำงานที่นั่น

สิ่งที่สตูดิโอของเราทำนั้นกว้างมาก เรารับงานแทบทุกอย่างตั้งแต่ Motion Design, Interactive, Installation, Sound Design, งาน 3D Printing และ เลเซอร์คัต เราทำทั้งหมดเลยในสายที่เกี่ยวกับ Art Installation

ตำแหน่งที่เข้าไปทำงานคือ Motion Designer ทำอยู่ราว 2 ปีครึ่งก็ได้เลื่อนตำแหน่งเป็น Art Director หลายแบรนด์อาจใช้ตำแหน่งนี้จัดการเรื่องแบรนด์ดิ้งหรือกราฟิกดีไซน์ แต่สิ่งที่ผมทำจริงๆ ในบริษัทนี้คือ Motion and Content Design Director ดูแลเรื่องงานออกแบบโมชันและออกแบบคอนเทนต์ทั้งหมดของบริษัท

Credit: Volvox Labs Studio

ความสนุกของการทำงานที่นี่คืออะไร

ตอนแรกไม่ได้คิดว่าจะทำแล้วอยู่ที่นี่ยาวขนาดนี้ แค่คิดว่าอยากมาเรียนรู้ แต่บริษัทนี้เป็นบริษัทที่ค่อนข้างเปิดกว้างและเหมาะกับคนรุ่นใหม่ เขาจะสำรวจทุกความเป็นไปได้และเปิดให้ทดลองเครื่องมือใหม่เรื่อยๆ

ภายในเวลา 5 ปี ผมได้เรียนรู้สิ่งใหม่เยอะมาก ได้ผสมผสานศิลปะ เทคโนโลยีและงานคราฟต์ของเราเรื่อยๆ เป็น 5 ปีที่ไม่เคยได้หยุดเรียนรู้ในเชิงเครื่องมือและคอนเซปต์เลย เพราะทุกโปรเจกต์ของเราจะเปลี่ยนไปเรื่อยๆ เครื่องมือที่ใช้ก็อาจเป็นของใหม่ แบบที่เราต้องมาเริ่มจากศูนย์ 

ในเชิงหนึ่ง ผมรู้สึกว่าการทำงานที่บริษัทนี้เหมือนการเรียนมหาวิทยาลัย เพราะเรามีอิสระที่จะสำรวจคอนเซปต์และเครื่องมือได้เรื่อยๆ แต่งานที่ทำออกมามันคืองานของลูกค้าจริงๆ

เท่าที่เคยทำงานมา มีโปรเจกต์ไหนที่คุณภูมิใจที่ได้ทำเป็นพิเศษไหม

มี 3 โปรเจกต์ ถ้าจะเอาที่คนไทยรู้จักก่อน โปรเจกต์แรกคือ Interactive Installation ของ Jackson Wang คือแจ็คสันเขามาทัวร์คอนเสิร์ตที่อเมริกา เราก็ทำลิฟต์อินเทอร์แอ็กทีฟ (Interactive Elevator) ให้เขา

Jackson Wang ชอบทำมิวสิกวิดีโอแบบเอาตัวเขาไปอยู่ในโลกนู้นโลกนี้ แล้วมันจะมีลิฟต์ที่อยู่ในเอ็มวีหนึ่ง เขาอยากได้ลิฟต์นี้ไปตั้งเป็น Installation ให้แฟนคลับเข้าไปเล่นก่อนที่จะเข้าคอนเสิร์ต เราเลยสร้างเป็นลิฟต์ที่ใช้แบ็กกราวนด์ของเอ็มวี 3 ตัวมาใช้เป็นพื้นหลัง นี่เป็นโปรเจกต์ที่ค่อนข้างประสบความสำเร็จ Jackson Wang ก็ได้มาดูและเข้ามาเล่นในลิฟต์ด้วย เขายังนำไปใช้ในทัวร์ทั้งที่นิวยอร์กและแอลเอ เป็นงานที่ทั้งสนุกและลูกค้าแฮปปี้

Credit: Volvox Labs Studio

Credit: Volvox Labs Studio

โปรเจกต์ที่ 2 ที่อยากพูดถึงคือ Concert Visual ของ Nicole Moudaber ซึ่งเป็นดีเจเทคโนมิวสิกที่อยู่ในวงการมานาน เราได้ร่วมงานกับเขา 3 ครั้งใหญ่ๆ ทุกครั้งที่เขามาทัวร์นิวยอร์ก เราสร้าง Concert Visual ที่พัฒนาเรื่องราวมาจากตัวเขา ซึ่งสามารถนำมาใช้ใหม่ได้ทุกครั้งที่เขามาแสดงที่นิวยอร์ก ซึ่งครั้งล่าสุดเขาได้ไปจัดที่ The Brookyn Mirage ซึ่งถือเป็นไนต์คลับที่ใหญ่ที่สุดในย่านบรูกลิน 

Credit: Volvox Labs Studio

โปรเจกต์ที่ 3 เป็นโปรเจกต์ส่วนตัว ปีที่แล้วผมได้ไปแสดง Live Audio Visual ที่ซานฟรานซิสโก เป็นวิชวลที่มีคอนเซปต์พูดถึงการเยียวยาตัวเอง เพราะช่วงนั้นเป็นช่วงที่หลายคนอยากเยียวยาจากโควิด ซึ่งแม้ว่ามันจะผ่านเราไปนานแล้ว แต่เรารู้สึกว่ามันมีอะไรบางอย่างที่ยังติดอยู่กับเรา ผมเลยทำโปรเจกต์นี้ขึ้นมาเพื่อสะท้อนความคิดที่ติดมาตั้งแต่ช่วงโควิด

ในฐานะคนที่ทำงานมาแล้วทั้งสองประเทศ สังคมการทำงานที่นิวยอร์กกับที่ไทยต่างกันอย่างไร

ที่นี่ค่อนข้างกล้าแสดงออก (Expressive) ผิด ถูก เราพูดออกมาชัดเจน ไม่มีการเม้มอะไรทั้งสิ้น ถ้าเพื่อนร่วมงานไม่เห็นด้วยเขาก็จะบอกชัดเจนว่าไม่เห็นด้วยเพราะอะไร ผมเลยรู้สึกว่างานที่ออกมา สุดท้ายแล้วผลลัพธ์ของมันเป็นสิ่งที่ทุกคนแฮปปี้และประสบความสำเร็จ เพราะมันมีการถกเถียงกันชัดเจนว่าจะทำงานนี้ให้ไปสุดได้ยังไง

ไม่ว่าจะเป็นหัวหน้าหรือคนในทีมตำแหน่งเล็กใหญ่ ทุกคนมีสิทธิ์พูดได้หมด อย่างงาน Jackson Wang ตอนที่เราทำมีคอนเซปต์ส่วนหนึ่งที่คนในทีมรู้สึกว่าไม่เมกเซนส์หรือไม่ได้เล่าเรื่องอะไรเลย เราเลยกลับมานั่งคิดใหม่ในทีมว่าจะทำยังไงให้มันเมกเซนส์ ให้แฟนๆ ที่เขาเข้ามารู้สึกว่านี่คือ Jackson Wang Experience จริงๆ พอหลังจากถกเถียงกัน งานมันก็พัฒนาเยอะขึ้นมาก เพราะคนในทีมช่วยกันจุดประเด็นนี้ขึ้นมา

ตอนที่ผมเข้าไปทำงาน ผมรู้สึกว่าโห ทุกคนกล้าพูดขนาดนี้เลย เรามาจากกรุงเทพฯ เราก็จะสงวนท่าทีของตัวเองนิดหนึ่ง แต่พอผ่านไป 2 – 3 ปี เราจะรู้สึกว่าถ้าเราไม่พูดเลย เขาจะคิดว่าเราไม่มีไอเดียหรือเปล่า ทั้งๆ ที่เราโตมากับสภาพแวดล้อมที่ชินกับแบบนี้

การทำงานที่นี่ทำให้ผมรู้สึกว่า จริงๆ แล้วคุณค่าของความคิดมันไม่ได้อยู่ที่ผู้นำคนเดียว ถ้าทุกคนในองค์กรคิดเป็นหมด งานในทุกส่วนมันจะออกมาดีกว่าเดิมแน่นอน นี่คือประเด็นที่ใหญ่ที่สุดในการสร้างการเปลี่ยนแปลงในการทำงาน

5 ปีที่อยู่นิวยอร์กช่วยเชปตัวตนหรือแนวทางการทำงานของคุณบ้างไหม

จริงๆ ตอนที่เรียนอยู่เป็นช่วงเวลาที่ผมคิดว่าเป็นพื้นที่ปลอดภัย ทุกคนสนับสนุนสิ่งที่เราอยากทำ เรามีอิสระที่จะแสดงออก ซึ่งผมคิดว่าเป็นส่วนที่ดี 

แต่พอมาทำงานจริงๆ แล้ว มันก็เป็นอีกสไตล์หนึ่งเพราะงานที่มีลูกค้า สุดท้ายแล้วมันก็ต้องมีการหาจุดตรงกลางร่วมกัน ถึงแม้ว่าเราบอกว่าตัวเองสร้างงานศิลปะ ทำงานในสตูดิโอศิลปะ แต่มันต้องพบกันครึ่งทาง ลูกค้าต้องแฮปปี้ และเราก็ต้องแฮปปี้ด้วย เพราะเราก็มีส่วนคราฟต์มันขึ้นมา

Credit: Volvox Labs Studio

ความท้าทายที่สุดของการทำงานเป็นศิลปินที่นั่นคืออะไร

มี 2 เรื่องหลัก เรื่องแรกคือ ถึงแม้ว่าอเมริกาจะดูเหมือนเป็นประเทศที่มีอิสระ พูดอะไรก็ได้ แต่สุดท้ายมันก็มีเทรนด์ในวงการ ความท้าทายคือเราจะทำยังไงที่เราจะคงความเป็นตัวเองอยู่ อีกเรื่องคือจะปรับตัวเองให้เข้ากับเทรนด์ได้โดยไม่ไปก๊อบปี้งานที่อยู่ในเทรนด์นั้น

สำหรับคุณ คุณค่าของศิลปะอยู่ตรงไหน

คำตอบของผมอาจไม่ถูกต้อง เป็นแค่ความรู้สึกส่วนตัว 
ผมรู้สึกว่าศิลปะและงานออกแบบเป็นความรู้ที่จะพัฒนาไปเรื่อยๆ ตามกาลเวลา คุณค่าของมันคือการทำให้คนรุ่นต่อไปได้คิดต่อ สำรวจต่อ สร้างเป็นมูฟเมนต์ต่อไป เป็นการพัฒนาความคิดเหล่านี้ต่อไป ผมไม่ได้มองว่างานที่ไม่เคยมีคนมอง ไม่ได้ดัง หรือไม่ได้สร้างเงินในตอนนี้ มันเป็นงานที่ไม่มีค่า ผมคิดว่าทุกอย่างคือวัตถุดิบให้คนรุ่นต่อไปหรือคนในอนาคตได้นำไปคิดต่อและสานต่อสิ่งเหล่านั้น

Credit: Volvox Labs Studio

บทเรียนสำคัญที่คุณได้เรียนรู้ในฐานะศิลปินไทยในนิวยอร์กคืออะไร

สิ่งที่สำคัญที่สุดและยึดอยู่เสมอจนถึงทุกวันนี้ คือเราไม่สามารถที่จะหยุดเรียนรู้ได้ เราควรเรียนรู้ต่อไปเรื่อยๆ ในทุกทาง ทั้งเชิงคอนเซปต์ ความคิด เครื่องมือในการคราฟต์งาน และเรียนรู้สังคม

เพราะเราไม่ได้เป็นคนที่นี่ เราจะมีจริตและความคิดของเราที่แตกต่างอยู่เสมอ และเครื่องมือใหม่ๆ เปลี่ยนไปทุกวัน ดังนั้นเราต้องเรียนรู้ตลอดเวลาในทุกสถานการณ์ ถ้าเราหยุดเรียนรู้เราจะตามคนอื่นไม่ทัน สำคัญกว่านั้นคือ เราจะทำยังไงที่จะกลมกลืนไปกับที่ที่เราอยู่ ในขณะเดียวกันก็ยังคงความเป็นตัวเองอยู่  

ถ้ามีคนมาขอคำแนะนำว่าอยากไปทำงานที่นิวยอร์กบ้าง คุณจะให้คำแนะนำเขาว่าอะไร

คนที่ตั้งใจจะอยู่นิวยอร์ก สุดท้ายแล้วก็จะได้อยู่นิวยอร์ก แต่ต้องมีความตั้งใจ นิวยอร์กเป็นเมืองที่ถ้าคุณไม่ขวนขวาย ไม่ออกไปตามหาสิ่งที่คุณต้องการ ไม่ออกไปตามหาเป้าหมายของคุณ คุณก็จะไม่ได้รับสิ่งเหล่านั้น เพราะฉะนั้น ถ้าใจคุณต้องการอยู่ที่นี่ และตัวคุณทำสิ่งเหล่านั้น สุดท้ายมันก็จะสะท้อนกลับมาหาคุณ 

เพราะนิวยอร์กเป็นเมืองที่มีโอกาสอยู่รอบตัว คุณต้องออกไปใช้ชีวิต ออกไปคว้ามัน

The post การเดินทางของ Akaliko ศิลปินไทยในนิวยอร์ก ผู้ชอบการทดลองทำงานในเครื่องมือใหม่ และเคยดีไซน์ให้ Jackson Wang appeared first on a day magazine.

เพลงแนวฟิวชั่นที่ผสมผสานดนตรีกลิ่นไทยๆ เข้ากับดนตรีเวิร์ล แจ๊ส ป๊อป จนคนฟังนึกภาพตามไม่ออก ต้องฟังอย่างเดียว นั่นก็เหตุผลหนึ่ง หรือการมีทั้งเครื่องดนตรีพื้นบ้านอย่างซอ พิณ แคน ขับประสานไปพร้อมกับเครื่องดนตรีสากลอย่างแซ็กโซโฟน กลองชุด กีต้าร์ เบส บวกกับเสียงนักร้องสายโอเปร่ามาอยู่ในวงเดียวกัน นั่นก็เหตุผลอีกข้อ

นับตั้งแต่ได้รู้จักกันที่คณะดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดล ออย-อมรภัทร เสริมทรัพย์ (ร้องนำ), โยเย-นริศรา ศักดิ์ปัญจโชติ (ซอ), โอม-กฤตเมธ กิตติบุญญาทิวากร (แซกโซโฟน), สุนทร-สุนทร ด้วงแดง (กีตาร์), บูม-ปรีดา เกศดี (คีย์บอร์ด), ดิว-ภูวิช ทวาสินชนเดช (เบส), โน้ต-ฐิติรัฐ ดิลกหัตถการ (กลองชุด) และ ต้น-ต้นตระกูล แก้วหย่อง (เครื่องดนตรีอีสาน) ผู้ชักชวนมาอยู่ด้วยกันแบบเต็มวงแบบนี้มา 7 ปี เป้าหมายแรกคืออยากผลักดันดนตรีไทยไปสู่เขตแดนใหม่ๆ ที่คนในอุตสาหกรรมเพลงอาจไม่เคยไปถึง จนได้เดบิวต์บนเวที Thailand International Jazz Conference ในปี 2016 และต่อยอดให้พวกเขาไปโลดแล่นบนเวทีมิวสิกเฟสติวัลต่างแดน ทั้งในอินเดีย นอร์เวย์ เกาหลี และอีกหลายประเทศ

ในปี 2019 Asia 7 มีอัลบั้มแรกชื่อ ‘EIGHT’ ที่มีซิงเกิลอย่าง ‘สั่งสาว’ และ ‘ขวัญเจ้าเอย’ ซึ่งว่าตามตรงอาจจะไม่ได้แมสในไทยสักเท่าไหร่ แต่ด้วยความเป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนใครนี่แหละ มันก็ไปสะดุดหูของ โอม-ปัณฑพล ประสารราชกิจ นักร้องนำวง Cocktail และผู้บริหารค่าย Gene Lab เข้า

กระพริบตาแป๊บเดียว Asia 7 ก็กลายมาเป็นศิลปินเจนใหม่ฯ ของค่าย และกำลังจะออกอัลบั้มใหม่แนว Asian Pop ที่พิจารณาจากเนื้อหาและทำนองแล้วดูเอาใจตลาดมากขึ้น แต่ยังไม่ทิ้งลายเซ็นที่พวกเขามีตั้งแต่ Day 1 นั่นคือเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ไม่เหมือนใครในเครื่องดนตรีที่ตัวเองถนัด

พวกเขาคาดหวังอะไรจากการเดินทางครั้งใหม่ภายใต้ร่มเงาของค่ายใหญ่ บ่ายวันหนึ่งบนตึกสูงย่านอโศก Asia 7 ทั้ง 8 คนรอเราอยู่ตรงนั้นพร้อมคำตอบ

Asia 7 ก้าวเข้าสู่ปีที่ 7 ของการทำเพลงด้วยกันแล้ว อะไรทำให้วงเดินทางมาได้ไกลขนาดนี้

โยเย: น่าจะเป็นเพราะ Asia 7 เป็นพื้นที่ที่ให้เราได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ ได้ออกไอเดีย มันเลยทำให้วงยังอยู่ด้วยกันมาจนถึงตอนนี้ ต้องเท้าความว่าแต่ละคนในวง Asia 7 มีงานประจำของตัวเอง บางคนเป็นอาจารย์ หลายคนเป็นศิลปินแบ็กอัพให้ศิลปินคนอื่น เช่น อะตอม (ชนกันต์), นิว-จิ๋ว, วัชราวลี, Three Man Down แต่ Asia 7 เป็นจุดที่ให้ทุกคนได้มาปลดปล่อยความเป็นตัวเอง เป็นที่ระบายอารมณ์ของเรา 

ต้น: เหมือนคนประหลาดมาเจอกัน เราเป็นพี่น้องที่มหิดลก็จริง แต่ความหลากหลายของวงเรามีทั้งฝั่งดนตรีสากล กลอง เบส กีตาร์ คีย์บอร์ด แซ็กโซโฟน ทำงานดนตรีแจ๊สและป๊อปในทั้งเบื้องหน้าและเบื้องหลังของวงการ แต่ผมกับโยเยเราเรียนจบดนตรีไทย ดนตรีพื้นบ้าน ส่วนออยเรียนจบขับร้องคลาสสิก โอเปร่า ความหลากหลายตรงนี้ทำให้แต่ละคนเนิร์ดในเรื่องของตัวเอง พอเรามาอยู่รวมกันเราก็หยิบความเนิร์ดของแต่ละคนมาเบลนด์เข้าด้วยกัน เช่น วิธีการร้องแบบนี้มันอาจถูกใช้ในเพลงคลาสสิก แต่เราใช้เมโลดี้ป๊อปแบบไทยๆ ซึ่งคนที่เรียนป๊อปมาอาจร้องแบบออยไม่ได้ หรือการเล่นดนตรีไทยให้ได้สำเนียงโมเดิร์นมากขึ้น มันเลยทำให้รู้สึกว่าวงนี้มันเป็นเหมือนที่ปล่อยของ เป็นห้องทดลอง เป็นแล็บที่เราได้ทำงานร่วมกัน

ความตั้งใจในการทำเพลงของวันแรกกับวันนี้เปลี่ยนไปบ้างไหม

ต้น: เปลี่ยนอยู่แล้วครับ มันเหมือนแฟชั่น วันนั้นเราชอบกินหวาน วันนี้เราชอบกินเปรี้ยว อีกวันหนึ่งเราอยากกินเผ็ด ก็เปลี่ยนไปตามวัยวุฒิของพวกเรา

โยเย: เปลี่ยนไปตามสิ่งที่เราเจอ ประสบการณ์ การเดินทางที่ผ่านมาทำให้เราอัพเดตความคิดใหม่ๆ ไอเดียใหม่ๆ พบเจออะไรแล้วก็รู้สึกว่ามันน่าลองแบบนี้นะ มันดูน่าสนุก แล้วเราเองก็ชอบกันทั้งหมด เราไม่ได้บังคับใครว่าต้องทำแบบนี้นะ มันคือการตกลงร่วมกัน 

สุนทร: เราไม่ได้มีแนวทางตายตัวว่าเราเป็นแนวไหน แต่เรามีความถนัดในเครื่องดนตรีที่เล่นเป็นพื้นฐาน สมมติช่วงหนึ่งเราสนใจเพลงแนวหนึ่ง เราก็ลองทำเพลงแบบนั้นโดยใช้องค์ประกอบของเครื่องดนตรีที่ถนัดใส่ลงไป 

ออย: อย่างเพลงล่าสุดคือเพลง ‘ลืม’ จะมีท่อนที่เป็นกึ่งๆ แรปและมีกลิ่นความเป็นร็อกหน่อยๆ เพราะช่วงนี้เทรนด์แรป ฮิปฮอปกำลังมาแรง และเรารู้สึกว่าดนตรีร็อกกำลังกลับมา 

ก่อนหน้านี้คุณไปเข้าร่วมเฟสติวัลมาแล้วหลายประเทศ การไปเล่นบนเวทีที่ต่างแดนสอนอะไรคุณบ้าง

ออย: ทุกประเทศที่เราไปเล่นไม่มีใครตัดสินดนตรีจากภาษาเลย ทุกคนไม่สนใจเลยว่าเราจะร้องเพลงภาษาอะไร เขาแค่มีความสุขกับดนตรีที่เราไปเล่น  ตื่นตาตื่นใจกับโชว์ที่เราทำ ทุกที่เอนจอยกับโชว์ของเรามาก ซึ่งออยรู้สึกว่าจริงๆ ในไทยน่าจะมีแบบนี้บ้าง บางทีคนจะคาดหวังว่างานแบบนี้ต้องเล่นควรจะเล่นโชว์แบบนี้ ลิสต์เพลงควรจะเป็นแบบนี้ แต่เรารู้สึกว่าจริงๆ ดนตรีมันคือศิลปะ คือภาษาสากล 

ต้น: ด้วยความเป็น Asia 7 เรามั่นใจในตัวเองอยู่แล้ว ยิ่งไปเล่นต่างถิ่นเราคือของแปลก มันจะรู้สึกว่าต้องโชว์ ต้องเต็มที่ มันเลยเป็นจุดที่ทำให้เราได้เรียนรู้ว่าภาษามันไม่ใช่กำแพงทางดนตรีอีกต่อไป

หลังจากนั้นเราก็ตกตะกอนว่าเราอยากมั่นใจกับการทำเพลงไทยนี่แหละ อยากทำไอ้สิ่งที่เราทำได้ดีอยู่แล้วให้มันถึง แค่มันถึง มันก็ขายได้ อันนี้คือสิ่งที่เราได้เรียนรู้จากการไปต่างประเทศ 

ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านี้ก็ออกอัลบั้มเองได้ ไปเล่นคอนเสิร์ตที่ต่างประเทศมาแล้ว อะไรทำให้พวกคุณเลือกมาอยู่ในสังกัดของ Gene Lab

ต้น: ตอนเราปล่อย ‘ขวัญเจ้าเอย’ ซิงเกิลแรกๆ ราว 6-7 ปีที่แล้ว พี่โอมก็ตามตั้งแต่ซิงเกิลนั้น จนเราได้ออกอัลบั้ม พี่โอมก็ได้ทำค่าย Gene Lab และกำลังกำลังหาศิลปินเจน 2 ของค่าย เขาก็ทักมาก็เป็นจังหวะพอดีกัน วงเราไปทัวร์มาเยอะ มีซิงเกิ้ลมาก แต่เรารู้สึกว่าเรายังตันในตลาดบ้านเรา เพราะถ้าเราไม่ได้ไปเล่นงานเฟสติวัลคนฟังจะไม่ได้เห็น Asia 7 เลย อุตสาหกรรมเพลงป๊อปมันก็เป็นจุดที่เราต้องการไปเหมือนกัน

โยเย: จริงๆ ก่อนหน้านี้ก็มีหลายค่ายติดต่อเข้ามา แต่ด้วยไดเรกชั่นที่เขาวางไว้มันก็ไม่ตรงกับเรา แต่พอมาเป็น Gene Lab ด้วยความที่เป็นพี่โอมด้วย และเราเห็นว่าศิลปินในค่ายมีความหลากหลาย Tilly Birds เป็นแนวหนึ่ง Three Man Down เป็นแนวหนึ่ง The Darkest Romance เป็นอีกแนว เราก็คิดว่าถ้า Asia 7 ไปเป็นส่วนหนึ่งตรงนั้นมันก็ดูไม่ประหลาด มันดูมีแสงสว่างที่เราจะไปต่อได้ เราก็เลยคิดว่าเฮ้ย Gene Lab ก็ดูเป็นบ้านที่เหมาะกับเรา

ต้น: อีกย่างคือร่องของ Asia 7 ยังไม่มีคนใน Gene Lab ทำ และพี่โอมก็มองเห็นว่ามันจะเป็นยังไง  การเข้าค่ายมาคือเขาไม่ได้ต้องการจะเปลี่ยนแปลง Asia 7 ไปในทิศทางที่ไม่ใช่ Asia 7 

ความท้าทายของการทำเพลงในวันนี้คืออะไร

ต้น: พอมาอยู่ค่าย จากวงที่เคยอยากทำอะไรก็ทำ เรามีเป้าหมายมากขึ้น เพลงก็ต้องเข้าถึงคนทำมากขึ้น เอาใจตลาดมากขึ้น ไม่ใช่ทำเพลงเป็นศิลปะเพียวๆ เลย นี่ก็เป็นความท้าทายสำหรับวงเรา 

แต่ความเป็น Asia 7 มันยากตรงที่เรามีเครื่องดนตรีที่มันอาจจะดูประหลาดอยู่ด้วย บางทีเราก็มีกำแพงกับตัวเองว่ามันจะเวิร์กปะวะ มันดูเชยไหม มันจะไปอยู่ในซีนไหน ไปอยู่ในซีนป๊อปเขาก็รู้สึกว่าวงนี้มันประหลาด จะไปอยู่ในซีนพื้นบ้านไอ้วงนี้มันก็ดูโมเดิร์นไป ไปอยู่งานไหนมันก็เหมือนจะเป็นส่วนเกินของเขา มันเลยเป็นความท้าทายของเราที่จะทำให้ดนตรีแบบนี้เข้าไปสู่ในอุตสาหกรรมเพลง 

วันที่เราทำกันเอง เราไม่ได้คาดหวังนะครับว่าเราจะโด่งดัง แค่เราชอบมันและน่าจะมีคนชอบกับเรานะ แต่พอมันเปลี่ยนมาอยู่ในค่าย ความคาดหวังของคนรอบข้างเยอะมากขึ้น ความคาดหวังในตัวเอง ในวงเราก็เปลี่ยนไปมากขึ้น ความยากคือมันไม่เคยมีฟอร์แมตแบบนี้มาก่อน เราอาจจะเคยเห็นมือกีต้าร์ มือคีย์บอร์ด เป็นศิลปินในวงป๊อปทั่วไป แต่เรายังไม่เคยเห็นคนเล่นพิณหรือซอที่เป็นศิลปินในค่ายเพลงใหญ่ มันก็ท้าทายมากขึ้น

พวกคุณหาสมดุลระหว่างตัวตนของ Asia 7 และการทำเพลงเอาใจตลาดได้อย่างไร

ต้น: สำหรับผม มันไม่มีอะไรที่เป็น Asia 7 จริงๆ และมันก็ไม่มีอะไรที่เป็นตลาดจริงๆ หรอก ผมมองว่ามันแค่อัตตาของเรา เรายึดมั่นถือมั่นเรื่องนั้นไหม

ตอนนี้ Asia 7 กำลังจะปล่อยอัลบั้มเต็มอีกไม่กี่วัน ผมว่าอัตตานั้นมันลดลงและเปลี่ยนไปเยอะแล้ว เราทำเพลงที่เราทั้ง 8 คนชอบและลงมติว่ามันจะเป็นเพลงที่มีน้ำหนัก ความซับซ้อน และสีสันประมาณนี้ เราบาลานซ์แค่ตรงนั้นเองครับ ยังไงสุดท้ายถึงเราเล่นสิ่งที่มันแมสโคตรๆ แต่ให้คนอื่นมาตีกลองให้มีสำเนียงแบบพี่โน้ต (มือกลองของวง) มันก็ไม่ได้ 

ดิว: ไม่ว่าขั้นตอนการทำเพลงมันจะประกอบไปด้วยอะไรก็แล้วแต่ ผมว่าการทำศิลปะออกมาในรูปแบบดนตรีที่ทำให้คนฟังรู้สึกอิน มันสนุกกว่าการที่ทำแล้วเต็มไปด้วยอัตตา มันเหมือนเราสร้างงานศิลปะที่เราแคร์คนรับสาร เราจะไม่แยกว่าเพลงของเราคือศิลปะ ไม่แคร์เรื่องธุรกิจเลย จริงๆ พอเข้ามาอยู่กับค่าย เราได้มันสมองของค่ายด้วยซ้ำ พอเขามาช่วยเราคิดเราก็จะได้วัตถุดิบใหม่ๆ มาลองด้วย ผมว่ามันสนุกกว่าที่จะทำให้ศิลปะกับ business ไปด้วยกันได้

ความแตกต่างของอัลบั้มใหม่กับอัลบั้มแรกของพวกคุณคืออะไร

ออย: เราได้ลองทุกอย่างเท่าที่จะลองได้ อัลบั้มใหม่นี้ชื่อ ‘นักแสวงโชค’ หรือ The Seeker ซึ่งก็เหมือนพวกเราทั้ง 8 คนที่เป็นนักแสวงโชคที่กำลังแสวงหาอะไรบางอย่าง ไม่ว่าจะในชีวิตหรือวงการดนตรีเองก็ตาม การเล่นดนตรีของพวกเรามันเหมือนการทดลองไปเรื่อยๆ เพื่อค้นหาบางสิ่ง และจริงๆ ก็เปรียบเหมือนคนฟังทุกคนด้วย เพราะพวกเราต่างเป็นนักแสวงโชคในการใช้ชีวิต ทุกคนเกิดมาแล้วดับไป แต่ระหว่างทางนั้นก็เจออะไรมากมาย 

เพลงในอัลบั้มนี้มันจะไม่เหมือนกันสักเพลงเลย จะมีทั้งเพลงที่ทุกคนเคยได้ยินมาอยู่บ้างและมีเพลงที่ยังไม่ได้ปล่อย มีทั้งเพลงที่สื่อถึงความเป็น Asia 7 สุดๆ และเพลงที่ย่อยง่าย เพราะฉะนั้นอัลบั้มนี้เป็นอะไรที่คาดเดาไม่ค่อยได้เท่าไหร่ 

ดิว: เสริมออยเรื่องคำว่านักแสวงโชค สำหรับผม วิถีชีวิตของวง Asia 7 ที่เติบโตขึ้นมากับการค้นหาแนวดนตรีของเราก็เหมือนนักแสวงโชคเหมือนกัน เพราะทางที่พวกเราจะไปไม่ค่อยมีใครถางไว้ให้เดินทางเท่าไหร่ ไม่ใช่ไม่เคยมีใครทำดนตรีผสมผสานนะ มี มีเยอะด้วย แต่ที่มีเครื่องดนตรีหลายๆ ประเภทที่แตกต่างกันมารวมกันแบบนี้เราไม่ค่อยเห็น เราไม่มีต้นแบบชัดเจนว่าเราอยากเหมือนใคร การเดินทางของเราจึงเหมือนการถางทางใหม่ไปตลอดเวลา

การถางทางใหม่มันทำให้พวกคุณกังวลบ้างไหม

ต้น: จะเหลือเหรอครับ

ดิว: ทั้งกลัวและกังวลเลยครับ แต่บางครั้งที่เราไปเล่นคอนเสิร์ต มันจะมีความรู้สึกว่ากูไม่มีอะไรจะเสียเหมือนกัน คนดูเขาไม่ชอบก็ไม่แปลกใจ แต่ถ้าเขาชอบก็ดีไป อะไรแบบนี้ แต่ถึงอย่างนั้น สุดท้ายเราก็ทำเต็มที่ของเราที่สุด

ต้น: เหมือนล่าสุดไปเล่นที่ Gene Lab Concert ก็เป็นสิ่งที่ท้าทายมากๆ เพราะว่าเราไม่เคยเล่นคอนเสิร์ตที่มีคนเยอะขนาดนั้นในไทยเลย แล้วสล็อตของเราข้างหน้าคือ Three Man Down ข้างหลังคือไททศมิตร มันก็ยิ่งทำให้เรารู้สึกท้าทาย รู้สึกว่าต้องทำอะไรสักอย่าง

ดิว: แต่พอมาอยู่ค่าย จะพูดว่าไม่มีอะไรเสียก็ไม่ได้ มันก็จะมีอะไรเสียแหละ เพราะมีคนคาดหวังกับเรา เราก็ต้องทำงานอยู่บนไทม์ไลน์และเงื่อนไขต่างๆ หรือความคาดหวังบางอย่างมากขึ้น 

ในขั้นตอนการทำเพลงเป็นอย่างไร มีวิธีทำเพลงยังไงให้ทั้ง 8 คนเห็นตรงกันว่าเป็นเพลงที่ ‘ใช่’

ออย: เราใช้วิธีการต่างคนต่างทำ (หัวเราะ) 

โยเย: ด้วยความที่คนเยอะ และพอเราอยู่ค่ายเราเริ่มมีไทม์ไลน์การทำงานเข้ามาเอี่ยว เพราะฉะนั้นเราจะใช้วิธีว่าใครมีไอเดียแล้วทำเลย จากนั้นเราเอาไอเดียนั้นมาใส่ตะกร้าตรงกลาง แล้วก็มาช่วยกันดูว่า อันไหนจะหยิบมายำกันต่อ ไอเดียตั้งต้นอาจจะเกิดขึ้นที่ใครคนใดคนหนึ่ง แต่สุดท้ายแล้วเพลงมันจะถูกมายำด้วยมันสมองของคนแปดคน กลายเป็นเพลงหนึ่งเพลง

ต้น: แต่ก็ต้องขึ้นอยู่กับว่าเพลงนั้นมันต้องการไปทิศทางไหนด้วย เพราะทุกคนใส่ไอเดียมามันก็จะฟุ้งอยู่แล้ว ซึ่งโชคดีเรามีคนในวงและโปรดิวเซอร์ช่วย ‘ตัดขอบ’ เพลงนั้น หมายถึงว่าทำให้มันมีความพอดีระหว่างการร้อง อารมณ์ เครื่องดนตรี ไม่งั้นมันจะล้นแน่นอน 

เพราะพอเราเป็นนักเรียนดนตรีมันก็จะมีความเนิร์ด เราจะคุยเรื่องเทคนิคซะส่วนใหญ่ แต่ความกลมมันไม่ใช่เรื่องเทคนิค มันคือเรื่องความรู้สึกด้วยว่าเพลงแบบนี้ป้าที่เขาขายก๋วยเตี๋ยวข้างล่างเขาจะอินกับเราหรือเปล่า หรือลุงขายลูกชิ้นหน้ามอเขาจะฟังถึงท่อนฮุกไหม หรือไปอยู่ในร้านเหล้ามันจะเขินไหม หรืออยู่ในแจ๊สเฟสมันจะอยู่ได้ไหมถ้าเพลงแมสขนาดนี้ 

แต่ก็ไม่ได้เอาตรงนั้นมาเป็นหลักนะ สุดท้ายคือความชอบและประสบการณ์ของ 8 คนแหละที่ทำให้มันกลมขึ้น

อยู่ด้วยกันมาหลายปี สิ่งสำคัญของการเป็นทีมเวิร์กที่ดีคืออะไร

ออย: คุยค่ะ การสื่อสารเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะเราอยู่ด้วยกันหลายคน มันไม่ตีกันเลยมันเป็นไปไม่ได้ จริงๆ เราเคยมีประชุมครั้งใหญ่ที่คุยกันเรื่องอนาคตของวงเหมือนกัน จนสุดท้ายทุกคนก็เห็นพ้องต้องใจว่าทุกคนจะยึดสิ่งนี้เป็นหลัก ไม่ใช่อาชีพหลักนะ แต่เหมือนว่านี่คือบ้านสุดท้ายของเรา

8 คน 8 สมอง 8 ไอเดีย ทุกคนมีวิธีการเดินที่ไม่เหมือนกัน ทุกคนมีเป้าหมายที่ไม่เหมือนกัน เพราะฉะนั้นเราจึงมานั่งคุยกันว่าเราจะมีทิศทางที่ชัดเจนที่ทุกคนเห็นพ้องต้องกันว่านี่คือสิ่งที่ทุกคนโอเคและอยากทำมันด้วยกัน นั่นคือการที่ Asia 7 เป็นที่รู้จักในประเทศ ให้เพลงของเราไปถึงคนฟังให้มากที่สุด ช่วยกันหาวิธีว่าจะทำยังไงที่จะทำให้สิ่งที่เรามีเป็นที่รู้จัก แต่ยังเป็นเราอยู่ 

รู้มาว่าอีกเป้าหมายหนึ่งของวงคือการผลักดันดนตรีไทยให้คนต่างชาติรู้จัก คุณมีวิธีการเบลนด์ดนตรีไทยลงไปในเพลงยังไงให้คนฟังไม่รู้สึกว่าถูกยัดเยียด

ต้น: เราไม่ตีกรอบตัวเอง คือก่อนหน้านี้เราหาคำตอบอยู่เหมือนกันว่าอะไรคือไทย อะไรคืออีสาน เพราะคนฟังบางคนยังงงอยู่เลยว่า Asia 7 เป็นวงอีสานร่วมสมัยเพราะมันมีพิณ อาจเพราะก่อนหน้านี้มันไม่เคยมีฟอร์แมตวงที่มีพินกับซอมาอยู่ด้วยกัน การทำวงของเราคือการทำลายฟอร์แมตที่มันเคยเกิดขึ้นมา 

การทำลายกรอบตรงนี้ลงทำให้เราไม่ต้องยึดติดว่าอะไรคือไทย หรืออะไรไม่ใช่ไทย สิ่งที่พวกเราทำขึ้นมามันเกิดจากความชอบของเราที่ถ่ายทอดผ่านเครื่องมือที่พวกเราถนัดเท่านั้นเอง ผมอาจจะชอบฟังเพลงที่ใช้กีต้าร์ ฟังเพลงร้อง แต่ผมใช้พิณเป็นเครื่องดนตรีที่ถ่ายทอดได้ดีที่สุด ผมเลยใช้มันถ่ายทอดออกมา 

ดิว: ผมรู้สึกว่าผลงานจะออกมายังไง มันก็ขึ้นอยู่กับว่าเพลย์ลิสต์ของแต่ละคนฟังอะไรด้วย เพราะฉะนั้นทุกอย่างที่เป็น Asia 7 มันกลั่นกรองมาจากประสบการณ์การฟังเพลงหรือเทสของคน 8 คนมารวมกัน คำว่ารวมกันไม่ใช่ว่าเอามาใส่ขวดแล้วเขย่าออกมา แต่ผลผลิตของ Asia 7 คือสิ่งที่ตกผลึกออกมาจากระบบขององค์กรองค์กรหนึ่งเหมือนกันที่มีการคุยกัน เป็นองค์กรที่ไม่ได้มี hierarchy (ลำดับขั้น) ว่าใครเป็นเฮด แต่ถ้าใครมีเหตุผลว่าเพลงนี้ต้องมีจังหวะแบบนี้ ต้องช้า ต้องเร็วเท่านี้ ใครที่เห็นภาพชัดเจนพอที่จะจูงใจเพื่อนๆ มันก็จะทำให้ไอเดียนั้นกลั่นกรองออกมาเป็นเพลงได้

สุนทร: อีกปัจจัยหนึ่งคือประสบการณ์ในการทำเพลงของพวกเรานี่แหละที่ทำให้ดูไม่ยัดเยียด แน่นอนว่าตอนแรกๆ มันก็เริ่มต้นจากวิธีการที่คล้ายๆ ยัดเยียด รู้สึกว่าเครื่องดนตรีไทยน่าจะใส่ตรงนี้ได้ ลองผิดลองถูก แต่พอเล่นมาเรื่อยๆ เราก็จะรู้ว่าเล่นให้มันสมูทต้องทำยังไง

ดิว: อีกวิธีหนึ่งคือเรากล้าเปลี่ยนฟังก์ชั่นของสิ่งที่เครื่องดนตรีนั้นเคยเป็นเพื่อครีเอตบางสิ่งขึ้น ปกติเครื่องดีด สี ตี เป่า บางชิ้นจะเล่นท่อนโซโล่ บางชิ้นเล่นเป็นแบ็กกราวนด์ แต่เรากล้าเปลี่ยนฟังก์ชั่นมัน ทดลองให้มันออกมาไม่ซ้ำซ้อนกับสิ่งที่เป็นฟอร์แมต ก็จะทำให้เกิดมิติใหม่ขึ้น แต่ยังไงก็ตามเพื่อนในวงก็ต้องช่วยกันฟังว่ามันจะล้นหรือเปล่าด้วย

แล้ววินาทีนี้ สิ่งที่เราต้องการจากการเล่นดนตรีคืออะไร

ออย: มีหลายอย่าง ถ้าให้ตอบจริงๆ มันก็อาจจะเป็นเงิน เพราะมันเป็นอาชีพของพวกเราทุกคน แต่นอกเหนือจากนั้น การมาเล่นให้ Asia 7 คือเรามาด้วยแพสชั่นล้วนๆ เลย มาเพื่อปลดปล่อย 

สำหรับออย ออยรู้สึกว่าเราอยากได้ความสุขจากคนดู การที่เราได้ฟีดแบ็กว่าโห วงนี้เจ๋งจัง มีความสุขมากที่ได้มาดูวงนี้ ออยว่านี่คือความสุขที่สุดในฐานะศิลปินคนหนึ่ง เพราะว่าดนตรีมันคือสิ่งบันเทิงถูกไหมคะ ถ้าเล่นไปแล้วมันไม่บันเทิงมันก็ยังไงอยู่ การที่ทุกคนเต้น ร้องเพลง อินกับสิ่งที่เราพยายามจะสื่อ นั่นคือสิ่งที่สำคัญที่สุด

โอม: น่าจะอยากให้เพลงเป็นที่รู้จัก เพลงไหนก็ได้ แต่ขอให้เป็นวงเรา ผมไม่รู้ว่าทุกคนจะรู้สึกเหมือนผมไหม คือต่อให้ผมไปเล่นแบ็กอัพให้วงดังเยอะแค่ไหน คนดูเยอะแค่ไหน แต่สุดท้ายการที่เราไปเล่นให้เขาเราก็ไม่ได้เล่นเพลงเราไง เราไม่ได้อยู่กับเขาใน Day 1 เหมือนทุกคนในวงนี้ แต่ในขณะเดียวกันถ้าวงเราคนดูไม่ถึงหลักพันก็ได้ แต่ถ้าเราได้ฟีดแบ็กกลับมาจากเพลงเราจริงๆ คนฟังร้องได้ รู้จักเรา แค่นั้นก็มีความสุขแล้ว

พวกคุณมองทางเดินข้างหน้าไว้ยังไง

บูม: จริงๆ ตั้งแต่ตั้งวงมา ผมไม่ได้มองอนาคตของวงขนาดนั้น แค่รู้สึกว่าได้เล่นด้วยกันมันก็สนุกแล้ว มันจะไปไกลขนาดไหนเราก็พร้อมไปด้วยกัน (ทุกคนปรบมือ)

สุนทร: อนาคตไม่ใช่สถานที่ แต่คือผู้คน (ทุกคน: นี่ คมกริ๊บ)

ต้น: ใช่ เราไม่ได้มองว่ามันต้องไปไกลขนาดไหน แค่ไปด้วยกัน และจริงๆ เป้าหมายของเราก็เปลี่ยนไปตามเวลา วันนี้เราอยากทำคอนเสิร์ตให้ดี วันถัดมาเราอยากทำเพลงแมส วันต่อมาก็คิดว่าจะไปต่างประเทศต้องทำเพลงยังไง มันมีสิ่งเหล่านี้มาหล่อเลี้ยงทำให้วงไปต่อ ทำให้เรามีไฟตลอดเวลา ถามว่าจะไปในทิศทางไหนผมยังไม่แน่ใจ แต่เป้าหมายของเราเปลี่ยนไปเรื่อยๆ ใจหนึ่งผมยังอยากไปเล่นงานกาชาดเลย 

ออย: เรายังอยากเล่นงานแบบงานบวช

ต้น: ใช่ๆ คนอาจจะมองว่า Asia 7 คือวงที่เพลงยิ่งใหญ่อลังการ ต้องเล่นเฟสติวัลเท่านั้น แต่เพลงเหยดโด้เราก็เล่นนะ ออยร้องได้หมด พี่สุนทรเอนเตอร์เทนได้หมด มันไปได้ แต่เรายังไม่เคยเห็นมุมนั้นของ Asia 7 เท่านั้นเอง เราเองก็อยากทำสิ่งที่สนุก 

สุดท้ายแล้วมันคือการที่เราได้เล่นดนตรีด้วยกัน จะแนวไหนก็ได้ทั้งนั้น

The post การเดินทางในปีที่ 7 ของ Asia 7 วงดนตรีฟิวชั่นที่อยากผลักดันดนตรีไทยให้ป๊อปมากขึ้น appeared first on a day magazine.

เอกลักษณ์ในงานของเค้งหรือที่คนบนโลก NFT รู้จักในชื่อ Dooword คือความเป็นรู วง และเส้นสายหลายรูปทรงที่พันกันยุ่งเหยิง แต่นั่นกลับกลายเป็นเสน่ห์ในงานของเค้งทุกชิ้น ที่ทำให้หลายคนไม่อาจละสายตาจากงานของเขาได้เลย

นั่นคือเหตุผลที่เรานัดพบกับเขาในงาน BKK-เรนเจอร์ x ปิดเทอมสร้างสรรค์ อัศจรรย์วันว่าง ที่สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สานพลังกับกรุงเทพฯ เปิดพื้นที่กิจกรรมสร้างสรรค์กลาง SIAM SQUARE BLOCK I เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้เด็กรุ่นใหม่ ใช้วันว่างของตัวเองให้เป็นประโยขน์ งานปีนี้เนรมิตบูทกิจกรรม 6 โซน ที่สร้างขึ้นเพื่อซัพพอร์ตความสนใจอันหลากหลายของเด็ก – เยาวชน เพื่อจุดประกายให้พวกเขาได้ทดลองทำในสิ่งที่ชอบ ทั้งดนตรี อาหาร หนังสือ ภาษาต่างประเทศ การเป็นคอนเทนต์ครีเอเตอร์ ไปจนถึงการทำงานพาร์ตไทม์ และการจุดประกายต่างๆ ที่มุ่งมั่นทำให้เด็ก-เยาวชน เดินตามความฝันของตัวเอง

“โซนเหล่านี้สอดคล้องกับความต้องการของเยาวชน (พวกเขา) สามารถศึกษา ค้นหา ลงมือทำสิ่งที่ชอบ พัฒนาสู่อาชีพในฝันได้จริง” ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผู้จัดการ สสส. กล่าวในงาน “น้องๆ สามารถหารายได้เสริม หาประสบการณ์ใหม่โดยใช้แค่ ‘วันว่าง’ ไม่ละทิ้งการเรียนหลักและลดเวลาเล่นมือถือ ซึ่ง สสส. จะใช้งานนี้เป็นต้นแบบดำเนินโครงการปิดเทอมสร้างสรรค์ กระจายสู่จังหวัดต่างๆ ต่อไป”

แน่นอนว่าการส่งเสริมให้วัยรุ่นได้ใช้วันว่างให้เป็นประโยชน์ ต้องการแบบอย่างที่ทำให้พวกเขาเห็นภาพจริง และเค้งก็เป็นหนึ่งในกลุ่มคนที่ทาง สสส. ชวนมาทอล์กในงาน เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้เด็กเจนใหม่ๆ ต่อไป

และหลังจากที่เขาทอล์กบนเวทีจบ เราก็ไม่พลาดที่จะดึงเขามาสนทนาต่อถึงความหลงใหลในศิลปะ การต่อยอดความชอบมาหารายได้จาก NFT รวมถึงมุมมองต่อการศึกษาและสิ่งแวดล้อมที่จะส่งเสริมให้เด็กๆ ได้เติบโตในทางที่ฝันต่อไป

เค้งนิยามแนวทางของงานตัวเองว่าอย่างไร

แนวทางงานของผมเป็นได้ 2 แบบคือ doodle art กับ abstract ซึ่งจะมองยังไงก็ได้ ผมไม่อยากจำกัดรูปแบบหรือความหมายว่าต้องหมายความยังไง อยากให้คนที่ดูงานเขามองได้หมดเลย

แต่ถ้าถามว่าเอกลักษณ์ที่ทำให้ผมต่างจากศิลปินคนอื่นๆ คืออะไร ผมมองว่ามันคือเส้นครับ ผมจะไม่ค่อยใช้สีเท่าไหร่ แต่จะใช้รูปแบบของเส้นที่เยอะมากๆ เยอะจนลายตา หลายคนเคยถามว่าเวลาวาดผมเมาบ้างไหม ผมก็ตอบว่าไม่ครับ ผมชินกับอะไรพวกนี้อยู่แล้ว (ยิ้ม)

ทำไมถึงเน้นการใช้เส้นหลายแบบ

ย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นที่ทำให้ผมมาทำศิลปะคือผมอยากระบายความเครียด ตั้งแต่ตอนเรียนอยู่อนุบาล 3 ผมชอบวาดอะไรที่ใช้เวลาเยอะๆ วาดนานๆ และมันมีความหมายกับเรา เลยเริ่มจากการวาดเส้นจนต่อยอดเป็นการสร้างโลกของตัวเองขึ้นมาบนกระดาษ จำได้ว่าสมัยนั้นพ่อผมจะซื้อกระดาษแผ่นใหญ่กว่าผมมาให้วาดหลายๆ แผ่น แล้วผมก็ใช้สีเทียนวาดฉากใหญ่ๆ เหมือนในหนัง มีคน ต้นไม้ ภูเขา เมือง แล้วเจาะรายละเอียดเข้าไปเยอะๆ บางทีโลกนั้นก็ดูน่ากลัว บางทีก็ดูน่ารัก

ผมใช้เส้นเยอะและติดมาตั้งแต่ตอนนั้น ก็คิดไม่ได้คิดว่าจะมีคนชอบหรอกเพราะมันลายตา แต่พอรู้ว่ามีคนชอบงานเส้นของเราก็เลยยึดเป็นแนวทางหลักไปเลย

สิ่งที่ทำให้เค้งหลงใหลในงานศิลปะคืออะไร

ผมชอบที่มันไม่มีผิดมีถูก เราไปทางไหนก็ได้ เป็นใครก็ได้บนโลกศิลปะ

แล้วเข้ามาในวงการ NFT ได้อย่างไร 

ช่วงประมาณปี 2021 โควิดเริ่มมีผลกระทบกับทุกคน โรงเรียนต้องปิดและยังไม่มีมาตรการในการเรียนออนไลน์ ผมที่ว่างมากตอนนั้นเลยคิดอยากเอาสิ่งที่เราทำประจำคือการวาดรูปมาทำประโยชน์ จนผมไปเจอกับงานของ Beeple ซึ่งเป็นศิลปิน NFT คนแรกๆ ที่โผล่ขึ้นมาในสื่อ งานเขาเจ๋งและขายได้หลัก 50 ล้าน เราเลยแบบ อุ๊ย NFT คืออะไร มีคนไทยทำหรือยัง ซึ่งตอนนั้นคนไทยก็ทำแต่ส่วนน้อยมาก ผมเลยลองศึกษาดู สุดท้ายก็ลงเงินเปิดบัญชีของ opensea (แพลตฟอร์มสำหรับซื้อขายงาน NFT) ขึ้นมาแล้วลองไปลงงานขายดูบ้าง

งาน NFT ชิ้นแรกที่ลงคืองานไหน

ผมวาด ethereum สัญลักษณ์ของสกุลเงินคริปโต เพราะรู้สึกว่าถ้าเราจะเข้ามาในโลก NFT ผมก็ต้องวาดอะไรที่เกี่ยวกับโลกใบนี้หน่อย ซึ่งปกติโลโก้ของ Ethereum จะเรียบง่าย แต่ผมให้มันมีไส้ของโลโก้ และปรับให้มันขยับได้ มีเสียง ปรากฏว่าขายได้คืนนั้นเลย

ปัจจัยที่ดึงดูดให้เข้ามาในโลกของ NFT คืออะไร คือรายได้ที่มาจากการขายงานหรือเปล่า

ยอมรับเลยว่า first impression คือรายได้ ในเมื่อการจะขายอะไรพวกนี้ได้ในไทยเคยเป็นเรื่องยาก ความจริงตอนนั้นผมขายงานชิ้นแรกยังไม่รู้เลยว่าอยากทำอาชีพอะไร รู้แค่เราอยากทำศิลปะ แล้วเราจะหารายได้ยังไง ต้องไปทำงานตามสั่งเท่านั้นเหรอ 

ผมเคยมองว่าศิลปะเป็นงานอดิเรก เป็นงานที่เราทำได้หลังจากเราทำงานหลักของเราแล้ว มันเป็นงานรอง ไม่เคยมองว่ามันเป็นงานหลักได้เลยจนกระทั่งมาเจอ NFT สิ่งที่เปลี่ยนความคิดผมได้คือประสบการณ์ในการทำงาน การได้เห็นว่ามันขายงานได้จริงๆ ได้เงินมาทำให้ชีวิตเราดีขึ้นจริงๆ หรือการได้เจอศิลปินรุ่นพี่รุ่นใหญ่ที่ทำ NFT จนซื้อบ้านได้

ในแง่นี้ NFT จึงดึงดูดผมมากเพราะมันเปิดให้เราทำงานศิลปะได้อย่างอิสระและขายได้ด้วย ไม่มีใครมาสั่งให้เราทำหรือบังคับเรา คนที่ซื้อก็เป็นคนที่ชอบงานเราจริงๆ

ในทางกลับกัน ปัจจัยที่ทำให้ลูกค้ากดซื้องานของศิลปินใน NFT คืออะไร 

ปัจจัยอย่างแรกคือความชอบ คือ first impression ที่เห็นปุ๊บ อุ๊ย สวย ปัจจัยต่อมาคือประโยชน์ที่จะได้จากมัน สมมติงานงานหนึ่งสามารถนำไปขายต่อได้ราคาดี เขาก็ยิ่งอยากซื้อเลย ปัจจัยสุดท้ายคือประโยชน์ทางอ้อม เช่นซื้อแล้วได้สิทธิพิเศษอย่างการเข้าร่วมกลุ่ม ได้ไปเจอสังคมใหม่ๆ อันนี้คือปัจจัยหลักๆ ในโลก NFT ครับ 

เค้งว่าความสนุกของการทำ NFT ที่ต่างจากงานศิลปะทั่วไปคืออะไร

รูปแบบครับที่เป็นไปได้หมด มีเสียงได้ ขยับได้ เป็น 3D ได้ อีกเรื่องคือเครือข่ายของคนที่มาเห็นงานของเรา ปกติเราวาดรูปก็จะมีแต่คนในครอบครัวหรือคนใกล้ตัวเห็น แต่ NFT คือการลงงานของเราให้คนทั้งโลกได้เห็น และเราจะได้รู้ว่าในโลกนี้มีคนชอบงานเรากี่คนบ้าง รู้ว่างานเราจะมีคนซื้อไหม มันเปิดกว้างกว่า

แล้วความท้าทายล่ะ

คิดว่าท้าทายกว่างานศิลปะทั่วไปเยอะเหมือนกัน เพราะถ้าเป็นศิลปะที่จัดแสดงในสถานที่หนึ่งเราอาจขายได้กับคนท้องถิ่นหรือคนไทยด้วยกัน แต่ในโลก NFT จะเหมือนโรงงานของศิลปินทั่วโลก พอเราลงงานไปแล้วก็จะมีงานของศิลปินอีกเป็นร้อยคนมาต่อเรา คนที่เข้ามาซื้อจะมีตัวเลือกเยอะมาก การแข่งขันสูง 

ถึงตอนนี้เค้งขายงาน NFT ไปได้กี่ชิ้นแล้ว 

ปีที่ผ่านมาผมขายได้ 26 ชิ้นครับ แต่ก็ไม่ได้ซีเรียสว่าต้องทำงานแบบไหนถึงจะขายได้ หรือทำงานมหาศาลนะ ผมทำตอนที่อยากทำ เพราะมองว่าถ้าเราทำงานตอนที่อยากทำจริงๆ  จะได้งานที่ดีที่สุดออกมา

แปลว่าเราก็ไม่ได้ซีเรียสเรื่องการแข่งกับคนอื่น

ถ้าเราซีเรียสเรื่องการแข่งขันกับคนอื่น ผมคิดว่าเราจะเครียด การวาดรูปของเราจะไม่มีความสุข ในเมื่อจุดเริ่มต้นของการวาดรูปคือการระบายความเครียดของผมอยู่แล้ว ผมเลยอยากให้เป็นอย่างนั้นต่อไป ไม่อยากให้ศิลปะเป็นสิ่งที่ผมทำแล้วเครียดแทน

แล้วถ้างานเราขายไม่ออก เราจะเปลี่ยนแนวงานของตัวเองให้ขายง่ายขึ้นไหม

ผมไม่เปลี่ยนอยู่แล้วครับ (ตอบทันที) ก็คงจะลงต่อไปเรื่อยๆ เพราะยังไง opensea ก็ไม่เสียค่าลงงานอยู่แล้ว 

ผมมีแนวคิดหนึ่งที่เพื่อนพ่อเคยบอกและผมก็ยึดถือมาตลอด เขาบอกว่า ‘ถ้าเรารักอะไรสักอย่าง เราต้องทำมันเยอะๆ แล้วคนจะสนใจเอง สุดท้ายแล้วเขาจะสนใจเองว่าทำไมเราถึงรักสิ่งนั้นได้มากขนาดนั้น’ เหมือนศิลปินอย่างปีกัสโซ่ที่ทำเป็นหมื่นๆ ล้านๆ งาน สุดท้ายคนก็สนใจงานของเขาจนนิยามให้งานของเขาเป็นอีกแนวหนึ่งของศิลปะเลย

ผมเชื่อเรื่องแบบนั้นมาก เชื่อว่าถ้าเรารักอะไรจริงๆ มันจะมีความหมายขึ้นมาเอง ซึ่งอาจจะมีความหมายทั้งกับตัวเราและมีความหมายกับคนอื่นด้วย

ถ้าการขายได้ไม่ได้สำคัญที่สุด อะไรคือสิ่งสำคัญที่สุดของเค้ง

ผมมองว่าการพัฒนาตัวเองสำคัญกว่า ตั้งแต่ได้ทำ NFT มา มันทำให้ผมพัฒนารูปแบบงานให้หลากหลายมากขึ้น อย่างอนิเมชั่นเป็นสิ่งที่ผมไม่เคยทำมาก่อนในชีวิต แต่เพิ่งมาเริ่มฝึกทำตอนลง NFT

NFT ผลักดันให้เรามีไฟ ทำให้เราอยากทำงานศิลปะจริงๆ และมีเป้าหมายในชีวิตว่าอยากทำให้งานของเราไปอยู่ในมือของทุกคนบนโลกได้ มากกว่านั้นคือเป็นงานที่ blend in ไปกับสังคม อย่างไปเดินห้างแล้วเห็นว่ามีงานอยู่บนพื้น บนผนัง ไปอยู่ทุกที่ ผมอยากให้งานของผมเป็นอย่างนั้นสักวันหนึ่ง

หลายคนรู้จักเค้งในฐานะคนที่รู้ตัวเร็วว่าตัวเองชอบอะไร เค้งคิดว่าการรู้ว่าตัวเองชอบอะไรมันสำคัญกับเด็กรุ่นใหม่อย่างไร

ยิ่งเจอทางเราไวแค่ไหน เรายิ่งไปทางที่ถูกมากขึ้น อย่างผมเองรู้ว่าชอบศิลปะตั้งแต่ม.ต้น ผมก็เลือกเรียนสายนี้เลยทันทีเลย แต่บางคนอาจจะเรียนมัธยมไปจนถึงมหาวิทยาลัยโดยรู้สึกว่าเขาอยากลองไปเรื่อยๆ ถ้าเหนื่อยก็ออกมาเริ่มใหม่ แต่บางสายงานพอเข้าไปแล้วจะออกมายากมาก มันอาจจะเหนื่อยไปตลอด

ผมว่าการที่เราค้นพบตัวตนหรือความชอบของเราเจอแล้วลงมือทำเลย มันเป็นการลดความยุ่งยากลงไปได้เยอะ แต่ถามว่าจำเป็นไหมที่เราจะต้องเจอตัวเองได้ไวๆ ไม่จำเป็นหรอก เพราะเราค้นหาตัวเองได้ตลอดเวลาอยู่แล้ว แต่ประเด็นคือถ้าเราเจอ มันทำให้เราใช้ชีวิตได้ง่ายขึ้นมากกว่า

สิ่งแวดล้อมแบบไหนที่จะส่งเสริมให้วัยรุ่นไทยได้เจอสิ่งที่ชอบ

สิ่งแวดล้อมที่ไม่มีกรอบ สิ่งแวดล้อมที่เปิดกว้างให้เราทำอะไรก็ได้ ผมโชคดีที่มีสิ่งแวดล้อมแบบนี้อยู่ที่บ้านเพราะพ่อสนับสนุนลูกทุกทาง เคยมีช่วงหนึ่งผมอยากเปิดช่องยูทูบทำแคสต์เกม ช่วงนั้นมุ่งไปทางการตัดต่อวิดีโอ ทำกราฟิก พ่อก็สนับสนุนเต็มที่ แต่พอเราทำจนสุดและไม่อยากทำแล้วพ่อก็ปล่อย เขาทำให้เรารู้สึกว่าเราอยากลองทำอะไรเราก็ลองได้ทุกอย่าง มันรู้สึกดีนะ

แล้วการศึกษาล่ะ มีผลไหม การศึกษาด้านศิลปะในไทยส่งเสริมให้เด็กเจอตัวเองได้แค่ไหน

ถ้าพูดแบบในมุมที่เคยเห็นมา การศึกษาด้านศิลปะก็ส่งเสริมแต่ไม่ได้เปิดกว้างขนาดนั้นหลักสูตรบางอย่างอาจจะตีกรอบเกินไปและไม่สนับสนุนให้คนมาทดลองกับศิลปะ เช่นถ้าเราแกะสลักไม้ไม่ได้ แรเงาไม่สวย บางคนก็อาจจะมองว่าเราทำศิลปะไม่ได้แล้ว 

แต่สิ่งที่มันควรจะเป็นคือให้เด็กลองวาดดูก่อน ลองดูว่าเด็กศิลปะแนวไหนแล้วค่อยต่อยอดจากตรงนั้น ส่งไปเรียนทำให้เขาได้ฝึกทักษะในแนวทางที่เขาชอบให้ดีขึ้น แบบนั้นน่าจะเป็นการเรียนศิลปะที่มีความสุขที่สุด 

ความเปิดกว้างแบบนี้ดีต่อนักเรียนศิลปะอย่างไร

มันดีตรงที่ว่าถ้าเราคิดงานสักชิ้นขึ้นมา มันจะไม่มีคำว่าเอ๊ะ เอ๊ะมันไม่ดี เอ๊ะมันไม่ถูกนะ อะไรแบบนี้ ถ้าไม่มีคำว่าเอ๊ะพวกนี้เราจะเริ่มทำงานได้ทันทีเลย ผมมองว่าแบบนี้ดีกว่าเยอะ อย่างผมเองโดยปกติแล้วจะไม่ร่างก่อนวาดรูป อันนี้เคยโดนอาจารย์ด่าบ่อยมากว่าทำไมไม่ร่างก่อน (ยิ้ม) แต่ที่ผมไม่ร่างเพราะผมชอบจะให้เส้นในงานมันนำเราไปเอง ซึ่งไม่ผิดอะไรอยู่แล้วที่จะให้เส้นนำเราไป แต่ประเด็นคือนั่นแหละครับ ศิลปะไทยทำให้เรามองว่าการไม่ร่างงานก่อนวาดเป็นเรื่องผิด ผมเลยชอบความเปิดกว้างมากกว่า

วันๆ หนึ่งเด็กนักเรียนไทยมีสิ่งที่ต้องทำมากมาย แต่ถ้าเขาอยากตามหาสิ่งที่ตัวเองชอบเจอด้วย คำแนะนำที่คุณอยากมอบให้เขาคืออะไร 

แนะนำให้เปิดโลกผ่านอินเทอร์เน็ตเยอะๆ มันคือการใช้เวลาน้อยที่สุดในการค้นหาตัวเอง ดูอินเทอร์เน็ต อ่าน ฟัง ลองดูว่าเราชอบดูและสังเกตอะไรมากที่สุด ทำงานอยู่ก็เปิดเพลงเปิดพอดแคสต์ฟัง ผมว่ามันจะทำให้เรา ‘เอ๊ะ’ กับตัวเองได้เร็วขึ้น

แล้วถ้าเราเจอทางที่เป็นของเราและมันสามารถสร้างรายได้ด้วย การเรียนในรั้วโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัยยังเป็นเรื่องสำคัญอยู่ไหม

สำคัญอยู่ครับ ผมมองว่านั่นคือชีวิตจริง พูดอย่างนี้ผมไม่ได้บอกว่าศิลปะไม่ใช่ชีวิตจริงนะ แต่ผมมองว่าสุดท้ายเราก็ต้องอยู่ในสังคม ซึ่งโรงเรียนและมหาวิทยาลัยก็คือสังคม 

เราไม่ได้อยู่คนเดียวบนโลก ไม่มีทางเป็นแบบนั้นได้อยู่แล้ว เราจะแคร์แต่ศิลปะแต่ไม่แคร์คนอื่นหรือโลกรอบตัวเราไม่ได้ ผมมองว่าการไปเรียนมหาวิทยาลัยทำให้เราได้รู้จักโลกมากขึ้น ได้รู้ว่าคนในสังคมเป็นยังไง ได้เห็นว่ายุคสมัยเปลี่ยนแปลงไปมากแค่ไหน และสุดท้ายมันก็จะกลับมาอินสไปร์ความคิดด้านศิลปะของเราอีกที ทำให้เรามีมุมองหลายแบบ มหาวิทยาลัยเป็นช่วงเวลาที่อาจทำให้เราได้เจอสิ่งเหล่านั้น

รู้สึกอย่างไรที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของงาน BKK-เรนเจอร์ x ปิดเทอมสร้างสรรค์ อัศจรรย์วันว่าง

การได้มาอยู่ตรงนี้ มาพูดให้คนฟังที่กลางสยามมันดีมากเลย ภูมิใจด้วย ภูมิใจมาก ผมก็ยังไม่รู้เหมือนกันว่าสิ่งที่พูดไปจะเป็นอินสไปร์ให้ใครได้ค้นพบตัวเองได้ไหม แต่ถ้ามันทำแบบนั้นได้มันก็ดีมาก มันทำให้ผมรู้สึกว่าตัวเองได้ทำประโยชน์ให้คนอื่น

เค้งว่าการมีกิจกรรมแบบ BKK-เรนเจอร์ x ปิดเทอมสร้างสรรค์ อัศจรรย์วันว่าง ดีกับเด็กไทยอย่างไร

จากที่ผมสังเกตคนรอบตัว ผมว่าทุกวันนี้เด็กไทยบางคนยังค้นพบตัวเองไม่เจอ ผมมองว่าการมีงานแบบนี้ซึ่งมีหลายๆ บูททั้งดนตรี ศิลปะ และอื่นๆ มันทำให้เด็กเห็นความหลากหลายที่เขาสามารถเลือกได้ มันเป็นการเริ่มต้นสนับสนุนให้เขาหาตัวเองและเดินไปในทางที่เขาต้องการ เพราะบางทีเด็กบางคนเขาอาจจะไม่รู้จักตัวเองเลยไง เขาอาจจะคิดว่าเรียนๆ ไปให้จบก็พอ แต่การมีงานแบบนี้มันทำให้เขา ‘เอ๊ะ’ ว่าเขาชอบทางนี้หรือเปล่า เขาไปทางนั้นได้หรือเปล่า มันทำให้เขารู้ว่าเขาเป็นอะไรก็ได้ ซึ่งมันเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีครับ

ถ้าให้คำแนะนำกับคนที่อยากทำงานศิลปะบน NFT แต่ยังไม่กล้าหรือไม่มีเวลาได้ลงมือทำ เค้งอยากแนะนำเขาว่าอะไร 

แนะนำว่าทำเถอะครับ ทำเถอะ ไม่ใช่แค่ทำ NFT นะ ทำในสิ่งที่ชอบเถอะ ทำไปจนมันสำเร็จ

The post เค้ง-ณภัทร ศิลปิน Doodle Art ที่เปลี่ยนเวลาว่าง สร้างงานศิลปะ NFT จนขายงานชิ้นแรกได้ตอนอายุ 17 appeared first on a day magazine.

Acoustic guitars: ขมิ้น กิ่งศักดิ์ 

Keyboards: ขมิ้น กิ่งศักดิ์ 

Backing vocals: ขมิ้น กิ่งศักดิ์ 

English translation: ขมิ้น กิ่งศักดิ์ 

Electric guitars: นครินทร์ กิ่งศักดิ์

Drums: นครินทร์ กิ่งศักดิ์

Bass: นครินทร์ กิ่งศักดิ์

Producer: นครินทร์ กิ่งศักดิ์

อย่าเพิ่งตกใจว่าทำไมบทความนี้ถึงขึ้นต้นด้วยเครดิตยาวเป็นพรืดให้อ่าน เพราะคุณอาจเซอร์ไพร์สมากกว่าถ้าได้รู้ว่า ขมิ้น กิ่งศักดิ์ เจ้าของตำแหน่งกว่าครึ่งในเครดิตที่เห็นคือเด็กสาววัยเพียง 17 ปี และนี่เป็นเพลงแรกในชีวิตของเธอ

และอย่างที่หลายคนเดาออก, เธอคือลูกสาวของ ป้าง-นครินทร์ กิ่งศักดิ์ ศิลปินชื่อดังของค่าย genie records เจ้าของเครดิตอีกเกือบครึ่งของเพลง        

ถ้าจะบอกว่า ‘โรงอาหาร’ ซิงเกิลแรกของขมิ้นเป็นจานอาหารที่เธอกับพ่อช่วยกันปรุงก็คงไม่ผิดนัก อันที่จริง ซิงเกิลแนวป๊อปใสๆ ฟังสบาย ว่าด้วยภารกิจตามไปเหล่คนที่แอบชอบในโรงอาหารซิงเกิลนี้ก็ไม่ได้ใช้เพียงความเก่งกาจในการโปรดิวซ์ของผู้เป็นพ่อและความเชี่ยวชาญในการเล่นดนตรีของลูกสาวเท่านั้น

นี่คือซิงเกิลที่ประกอบสร้างมาจากความเนิร์ดเรื่องดนตรีของสองพ่อลูก ประสบการณ์ส่วนตัวของเธอ และความรู้ใจกันของคนในครอบครัวกิ่งศักดิ์ ที่ใช้เวลาเกือบทั้งชีวิตของเธอในการโปรดิวซ์

ในสายตาของขมิ้น พ่อป้างเป็นพ่อแบบไหน

พ่อป้างเป็นพ่อที่ใจดีมากๆ แต่ถ้าเป็นเรื่องงานของขมิ้น หรือเรื่องที่จะส่งผลในระยะยาวของชีวิต พ่อจะค่อนข้างจริงจังค่ะ

เช่นเรื่องอะไรบ้าง

การเลือกที่เรียน การวางตัวในสังคม เรื่องเพื่อน เรื่องความรัก (หัวเราะ) จริงๆ แล้วพ่อค่อนข้างเคารพพื้นที่ของขมิ้นมากๆ เวลาเราจะทำอะไร เขาจะบอกไว้ก่อนว่าถ้าทำแบบนี้จะมีผลลัพธ์ออกมาเป็นแบบไหน แต่ก็ไม่เคยบังคับหรือห้ามไม่ให้เราทำนู่นทำนี่ แต่ให้ไปพิจารณาเอง

สมัยก่อนตอนอยู่โรงเรียน เรามีเพื่อนผู้ชายเยอะ เพราะเราไม่ใช่เด็กเรียบร้อย (หัวเราะ) หมายถึงจะเป็นเด็กห้าวๆ มากกว่า ซึ่งส่วนใหญ่เพื่อนผู้ชายที่เข้ามาหาเราจะเริ่มจากชอบเราก่อน พ่อก็จะสอนว่าเราต้องวางตัวดีๆ กับคนที่เขาชอบเรานะ เราอย่าเล่นเกินไป เดี๋ยวเราจะไปทำเขาเสียใจ เราควรจะรับผิดชอบความรู้สึกคนอื่นด้วย พ่อจะสอนอย่างนี้ตลอดค่ะ

ขมิ้นกับพ่อสนิทกันมาก แต่เราก็มีความเคารพซึ่งกันและกัน พ่อไม่เคยดุ เราก็เลยอยากเป็นเด็กดีของพ่อแม่ไปโดยปริยาย

พ่อมีการผลักดันให้เราชอบดนตรีบ้างไหม

ไม่ได้ผลักดันโดยตรงค่ะ แต่ขมิ้นโตมาในครอบครัวนักดนตรี พ่อเป็นนักร้องนักแต่งเพลง ส่วนแม่เคยเป็นครูสอนเปียโน แน่นอนว่ามันก็ต้องมีคัลเจอร์ที่หล่อหลอมให้ชอบดนตรีประมาณหนึ่ง แต่ขมิ้นมารู้ตัวว่าชอบมากๆ เลยตอนอายุ 14 ตอนนั้นเป็นครั้งแรกที่อยากหยิบกีตาร์ขึ้นมาเล่นเอง

ทำไมอยู่ๆ ถึงอยากหยิบกีตาร์ขึ้นมาเล่น

เพื่อนๆ ที่โรงเรียนชอบมารีเควสต์ให้เราเล่น ตอนนั้นเราพกกีตาร์โปร่งไปโรงเรียน อยู่ในวัยที่อินกับเสียงเพลงและเพื่อนๆ ก็มาขอให้เล่นบ่อยๆ พอได้เล่นบ่อยเข้าก็รู้สึกดีที่ดนตรีของเรามันทำให้คนอื่นยิ้มได้ บวกกับช่วงนั้นเริ่มมีปั๊ปปี้เลิฟ เริ่มอยากร้องเพลงเพราะๆ หวานๆ ให้คนที่เราชอบฟัง

ถ้าให้นิยามแนวดนตรีที่ชอบ ขมิ้นชอบแนวไหน

พูดได้แค่ว่าชอบป๊อป จริงๆ ขมิ้นเป็นคนฟังเพลงกว้างมาก คือไม่ได้เฉพาะเจาะจงว่าต้องเป็นศิลปินคนไหน ฟังทั้งป๊อปและแนวอื่นด้วย เช่น อินดี้ แจ๊ซ ร็อก ฮิปฮอป ขมิ้นก็ฟัง

มีศิลปินในดวงใจไหม

ชอบหลายคน แต่ละคนเป็นโรลโมเดลที่ดีให้เราในแต่ละเรื่องไม่เหมือนกัน แต่ถ้าหลักๆ ที่ขมิ้นรู้สึกว่าอยากเป็นเหมือนคนนี้ คนนี้เท่จังเลยคือ Taylor Swift 

เฮ้ย เราก็เป็นสวิฟตี้ (ชื่อเรียกกลุ่มแฟนคลับของเทเลอร์ สวิฟต์)

จริงเหรอคะ (เสียงตื่นเต้น) ขมิ้นชอบเขามาก เพราะรู้สึกว่าผู้หญิงแต่งเพลงเองยังมีไม่ค่อยเยอะในตลาด แล้วเทเลอร์เขามีส่วนร่วมในทุกเพลง เขาเป็นไอดอลในการเขียนเนื้อเพลงมากๆ เลย

กลับมาที่โมเมนต์ของการเล่นกีตาร์ที่โรงเรียน ขมิ้นรู้ตัวว่าอยากเป็นศิลปินตอนนั้นเลยเหรอ

ตอนนั้นยังไม่รู้ค่ะ รู้แค่ว่าดนตรีเป็น number 1 passion ของเราเลย ถึงตอนนี้ก็ยังเป็น เวลาขมิ้นเล่นดนตรีเรารู้สึกเหมือนมันกระชากเราไปอยู่อีกโลกหนึ่ง คือมันดำดิ่งอย่างมีความสุขในเสียงเพลง แต่กว่าจะเริ่มคิดจริงจังว่าอยากเป็นศิลปินก็ประมาณ 1 ปีก่อนค่ะ

รู้มาว่าก่อนหน้านั้นขมิ้นชอบศิลปะมาก่อนด้วย ทำไมถึงไม่อยากเอาดีด้านศิลปะแล้ว 

สำหรับขมิ้น การวาดรูปมันเหมือนเป็นอะไรที่เราเห็นอยู่ข้างหน้า เวลามองมันสวย แต่ไม่ได้รู้สึกลงลึกไปถึงใจเหมือนเวลาเราเล่นดนตรี อาจเพราะดนตรีดึงความรู้สึกของเราให้คล้อยตามได้ง่ายก็เลยเหมือนมาอินกับดนตรีมากกว่า

แล้วมาเป็นศิลปินของ genie records ได้อย่างไร

จริงๆ ตอนแรกยังไม่ได้คิดว่าจะเข้ามาเป็นศิลปินของค่ายไหน แต่พ่อก็รู้สึกมาตลอดว่าค่าย genie records เป็นค่ายที่พ่อไว้วางใจ พ่อทำงานด้วยมานานและเขาดูแลพ่อดีมากๆ ทีมงานมีคุณภาพดี ก็เลยลองเสนอให้เข้าที่นี่ดีกว่า

พอพ่อเสนอไป อาอ๊อฟ (พูนศักดิ์ จตุระบุล Label Director ของค่าย genie records) ก็บอกพ่อว่าเต็มใจรับขมิ้นมากๆ เพราะเขาติดตามมาตั้งแต่ตอนเราร้องคัฟเวอร์ เห็นฝีมือการร้องกับเล่นกีตาร์แล้วเขาเซอร์ไพร์สมากเลย เขาก็เลยภูมิใจที่จะรับเราเข้ามา 

วินาทีที่รู้ว่าเราจะได้เป็นศิลปิน ตอนนั้นทำอะไรอยู่

นั่งคุยกับพ่อที่บ้าน จริงๆ ไม่ใช่ว่าอยู่ดีๆ แล้วพ่อบอกว่า ‘ขมิ้น เรามาทำซิงเกิลกันเถอะ’ มันเป็นการคุยทีละขั้น เพราะช่วงนั้นเป็นช่วงที่เราต้องเลือกว่าจะเรียนต่อมหาวิทยาลัยทางไหนดี เรามีตัวเลือกในใจว่าถ้าไม่ใช่ communication design (การออกแบบการสื่อสาร) ก็ดนตรีไปเลย เพราะไหนๆ จะต้องเรียนมหาวิทยาลัยอีก 4 ปี ก็ควรจะได้เรียนสิ่งที่เราจะได้ใช้และเราชอบจริงๆ 

สุดท้ายก็ได้ข้อสรุปว่าเราจะจริงจังด้านดนตรีแล้วนะ เราจะเรียนดนตรี และจะมาทำซิงเกิลแรกกัน

ทำไมซิงเกิลแรกถึงต้องเป็น ‘โรงอาหาร’

ที่มาที่ไปคืออยู่ดีๆ วันหนึ่งพ่อก็มาถามว่า ‘ขมิ้น เวลาไปโรงเรียนไปเหล่หนุ่ม คนน่ารักๆ ที่ไหนเหรอ’ ขมิ้นก็บอกว่าจุดฮอตฮิตคือโรงอาหารค่ะ เพราะไม่ว่าเขาจะเป็นรุ่นพี่ เด็กห้องอื่น เด็กห้องเดียวกัน หรือรุ่นน้อง ที่ที่พวกเขาจะไปรวมกันได้คือโรงอาหาร เรากับเพื่อนก็จะใช้โรงอาหารจะเป็นที่ที่ไปเหล่คนนู้นคนนี้ (หัวเราะ) 

มาจากประสบการณ์จริงของเราด้วยหรือเปล่า เคยไปส่องใครที่โรงอาหารไหม

เคยค่ะ ตอนนั้นมีรุ่นพี่คนหนึ่งน่ารัก เราก็จะไปเจอเขาตลอดเลยที่โรงอาหาร เพราะที่อื่นไม่ได้เจอ เพราะตารางเรียนไม่ตรงกันด้วย (ยิ้มเขิน)

ประโยคที่ขมิ้นชอบที่สุดเลยในเพลง โรงอาหาร คือ ‘กลายเป็นเบื่อๆ ในวันเสาร์ อาทิตย์ก็เหงาฉันอยากให้ถึงวันจันทร์ เพราะจะได้เจอหน้าเธอคนนั้นในโรงอาหาร’ เพราะขมิ้นเคยเป็นแบบนั้น อย่างที่บอกว่าขมิ้นกับพ่อสนิทกันมาก พ่อเลยอ่านอารมณ์ของขมิ้นออกหมดเลย สมัยก่อนที่เราชอบใคร พ่อก็จะชอบดูออก วันเสาร์อาทิตย์พ่อก็จะแซวว่าแหมอยากไปโรงเรียนล่ะสิ วันจันทร์จะได้ไปเหล่เขาใช่ไหม (หัวเราะ)

พ่อป้างกับขมิ้นมีส่วนร่วมกับซิงเกิล โรงอาหาร อย่างไรบ้าง

พ่อแต่งเนื้อร้อง ทำนอง และโปรดิวซ์ให้ นอกจากนั้นก็อัดไลน์กีตาร์ไฟฟ้า โปรแกรมกลองกับเบส จริงๆ เราแบ่งกันอัดประมาณครึ่งๆ เลยค่ะ ขมิ้นอัดไลน์ประสานด้วยตัวเอง เรียบเรียงแต่งไลน์กีตาร์โปร่ง คีย์บอร์ด และมีเครดิตในการแปลเนื้อเพลงภาษาอังกฤษในเอ็มวีด้วย

ก่อนหน้านี้ขมิ้นทำคลิปคัฟเวอร์เพลงมาตลอด แล้วพอได้มาทำเพลงของตัวเองจริงๆ ความยากของมันคืออะไร

การหาเอกลักษณ์ของตัวเอง ตอนคัฟเวอร์เราพยายามจะร้องให้เพราะเหมือนต้นฉบับ ไม่ได้คิดเรื่องเอกลักษณ์ของเราขนาดนั้น แต่พอมาทำเพลงของตัวเอง เรื่องคาแรกเตอร์ในเสียงร้องคือเรื่องสำคัญ 

นอกจากนี้ ขมิ้นคิดว่าถ้าเราสามารถมีส่วนร่วมกับเพลงได้ เราก็น่าจะทำ อย่างไลน์กีตาร์โปร่งในเพลง โรงอาหาร ขมิ้นก็แต่งเอง ตอนเอาไปเสนอพ่อ พ่อก็บอกว่าดีนะ ให้ขมิ้นมีส่วนร่วมด้วย การเอาความเป็นตัวเองออกมาคือเรื่องสำคัญมากสำหรับเรา

ในฐานะลูกสาว ขมิ้นรู้สึกว่าการทำเพลงของเรามันคือการรับไม้ต่อมาจากพ่อไหม

ขมิ้นไม่ได้รู้สึกอย่างนั้นเลยค่ะ เพราะดนตรีเป็นแพสชั่นของขมิ้น แล้วแค่เผอิญว่ามันเป็นแพสชั่นเดียวกับพ่อ ก่อนหน้านี้พ่อก็ไม่เคยดันว่าลองเล่นดนตรีสิลูก เพราะฉะนั้น มันจึงเป็นแพสชั่นของเราล้วนๆ เลย

ถ้าให้เทียบคาแรกเตอร์กัน ขมิ้น กิ่งศักดิ์ กับ นครินทร์ กิ่งศักดิ์ ต่างกันยังไง

ต่างกันด้วย generation คือเวลาพ่อแต่งเพลงให้ตัวเอง พ่อจะมีคาแรกเตอร์แนวร็อกๆ เป็นผู้ชายเสียงใหญ่ๆ ที่อายุ 50 กว่า แต่พอมาทำเพลงให้ขมิ้น พ่อบอกว่าพ่อพยายามจินตนาการให้ตัวเองเป็นผู้หญิงใสๆ ที่มีปั๊ปปี้เลิฟ (หัวเราะ) พ่อพยายามสวมบทเป็นอย่างนั้นค่ะ 

แล้วตอนที่พ่อเอาเพลงมาเสนอแรกๆ ขมิ้นรู้สึกเซอร์ไพร์สมากๆ เพราะไม่น่าเชื่อว่าบนโลกนี้จะมีคนอีกคนหนึ่งที่เหมือนแยกร่างออกไปจากเรา และสามารถแต่งเพลงออกมาได้ถูกใจเราร้อยเปอร์เซ็นต์ได้ คือมันมีทั้งความอะคูสติก ความป๊อป ตกใจมากๆ จนบอกพ่อว่าเฮ้ย เพลงนี้มันใช่ขมิ้นเลยอะพ่อ (ยิ้ม)

ตอนทำเพลงด้วยกัน คำแนะนำที่พ่อพูดกับเราบ่อยที่สุดคืออะไร

พ่อจะชอบบอกว่า เวลาแต่งเพลง ให้ใส่มุกลงไปในเพลง พวกคำโดนๆ เพื่อให้เพลงเรามันมีเอกลักษณ์ คือเราอาจจะนึกเรื่องที่เราชอบก่อนแล้วค่อยหาคำโดนๆ เอาไปใส่ เพราะว่าเพลงที่ดังมักจะมีลูกเล่นเป็นคำโดนๆ พวกนี้ อย่างที่เราเห็นในเพลงรุ่นใหม่เยอะ แบบ ‘ฉลามชอบงับคุณแต่ผมชอบคุณงับ’ อะไรแบบนั้น หรือเพลง คนมีเสน่ห์ ของพ่อก็จะเอาคำว่าคนมีเสน่ห์มาเล่นเป็นมุกหลัก พ่อจะชอบพูดเรื่องนี้บ่อย 

เห็นว่าปล่อยเอ็มวีออกมาแล้วมีชาเลนจ์ให้เต้นใน TikTok ด้วย ขมิ้นคิดว่าการมีชาเลนจ์แบบนี้มันจำเป็นกับศิลปินในยุคปัจจุบันแค่ไหน

ขมิ้นว่าการทำชาเลนจ์มันไม่ใช่เรื่องจำเป็นสำหรับทุกเพลง แต่เพลงไหนเหมาะจะมีชาเลนจ์ ถ้ามีท่าเต้นน่ารักๆ แล้วมันลงตัวกับเพลงนั้น เสริมเสน่ห์ให้กับเพลงนั้น ขมิ้นว่ามันก็ควรจะมี เพราะมันเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่ช่วยให้เพลงเราเป็นที่รู้จักได้เร็วขึ้น

แล้วจริงๆ เป้าหมายในการทำเพลงของเราคืออะไร อยากให้คนรู้จักเยอะๆ หรือเปล่า

แน่นอนอยู่แล้วว่าศิลปินทุกคนอยากให้คนได้ฟังมากที่สุด แต่ขมิ้นว่าสิ่งที่สำคัญกว่านั้นคือเราอยากให้คนอื่นได้รับความสุขจากเรื่องราวที่เราถ่ายทอดออกไปในเพลงเหมือนกัน มันไม่ใช่แค่การนั่งเล่นคนเดียวในห้องแล้วเราแฮปปี้ของเรา แต่เราอยากแชร์ให้คนอื่นด้วย

การแชร์ให้คนอื่นทำให้ขมิ้นมีความสุขยังไง

เรามีความสุขเวลาเราเห็นคนอื่นอินสิ่งเดียวกับเรา แต่ถ้าถามว่าขมิ้นคาดหวังกับซิงเกิลนี้แค่ไหน ตอบตามจริงว่าขมิ้นไม่ได้ตั้งความคาดหวังกับเพลงนี้ไว้เลย เพราะถ้าเราไม่คาดหวัง เราจะไม่ผิดหวัง

ไม่คาดหวังให้ได้ร้อยล้านวิวอะไรแบบนี้เหรอ

ถ้าร้อยล้านได้ก็ดีค่ะ แต่ขมิ้นไม่อยากคาดหวังเพราะขมิ้นเป็นศิลปินใหม่และมันเพิ่งเพลงแรกด้วย ขมิ้นเลยไม่อยากตั้งเป้าว่าเพลงแรกฉันจะต้องเป๊ะดังปังเว่อร์เลย แต่แค่ให้เหมือนคนรู้จักเรามากขึ้น คนชอบเพลงเราก็โอเคแล้ว

ตอนปล่อยเพลงออกไป ใครเช็กกระแสบ่อยกว่ากันระหว่างขมิ้นกับพ่อ

พ่อมากกว่า (หัวเราะ) พ่อจะตามดูตลอด คอยรีเฟรชว่าขึ้นอับดับไหน ติดเทรนด์ดิ้งเท่าไหร่ แต่ก็อย่างที่บอก ขมิ้นไม่อยากคาดหวังกับเพลงแรกเลย ปล่อยเพลงออกไปแล้วเราเลยไม่ได้สนใจมากว่าตัวเลขจะขึ้นเท่าไหร่ แค่รู้ว่าเราได้ทำออกไปให้คนฟังก็พอแล้วค่ะ 

พอได้เป็นศิลปินแล้ว ความรู้สึกตอนไปไหนมาไหนกับพ่อเปลี่ยนไปบ้างไหม 

เมื่อก่อนตอนไปไหนมาไหนด้วยกัน เวลามีคนมาขอพ่อถ่ายรูปหรือบอกว่าชอบเพลงพ่อ ขมิ้นจะรู้สึกภูมิใจในตัวพ่อค่ะ คือรู้สึกว่าโห พ่ออายุขนาดนี้แล้วแต่ยังมีเด็กรุ่นใหม่มาขอถ่ายรูปอยู่เลย แต่พอเรามาเป็นศิลปินด้วยเนี่ย ขมิ้นรู้สึกว่าขมิ้นมีความสุขที่ทำให้พ่อภูมิใจในตัวขมิ้นได้ 

คือพ่อจะไม่ได้พูดบ่อยขนาดนั้น แต่ก็มีบางครั้งที่พ่อบอกว่า พ่อภูมิใจในตัวลูกมากนะ (ทำเสียงเป็นพี่ป้าง) อย่างตอนอัดเพลงครั้งแรกเสร็จ ปกติศิลปินคนอื่นจะตื่นเต้นแต่ขมิ้นไม่ตื่นเต้นเลย คนที่คุมห้องอัดก็ชมว่าเราเก่งมาก พ่อก็บอกว่าภูมิใจมากที่เราเป็นโปรเฟสชันนอลตั้งแต่ครั้งแรก 

ความสุขของขมิ้นในวันนี้คืออะไร

การที่ขมิ้นได้ทำตามทุกอย่างที่แพลนไว้ในชีวิตหมดเลย ทั้งเลือกเรียนอะไร ทำเพลงแนวไหน ซึ่งพ่อแม่ซัพพอร์ตเต็มที่ร้อยเปอร์เซ็นต์ ตอนแรกที่จะเลือกเรียนศิลปะพ่อก็ผลักดัน แต่พอวันหนึ่งอยู่ดีๆ เราก็ไม่เอาแล้ว จะมาเอาดีด้านดนตรี พ่อก็ไม่ได้ต่อว่าว่าทำไมไม่มุ่งมั่นด้านศิลปะ แต่จะซัพพอร์ตตามความชอบเรา ณ ตอนนั้นเสมอ

การมีครอบครัวที่ซัพพอร์ตมีความหมายกับขมิ้นยังไง

มันทำให้เรารู้สึกรักครอบครัวมากๆ ตั้งแต่เด็กขมิ้นก็รู้สึกว่าเราโตมากับครอบครัวที่อบอุ่นมากๆ อยู่แล้ว มันทำให้เราคิดว่าถ้าในอนาคตเราจะมีครอบครัวบ้าง เราก็อยากให้ครอบครัวนั้นเป็นเหมือนครอบครัวที่เราเป็นอยู่ทุกวันนี้ค่ะ

The post ขมิ้น กิ่งศักดิ์ กับเบื้องหลังเพลงที่สร้างจากความเนิร์ดดนตรีและความรู้ใจกันของคนในครอบครัวกิ่งศักดิ์ appeared first on a day magazine.

ไอซ์ซึนัดเราที่บ้านของเขาในบ่ายของวันแดดจ้าวันหนึ่ง เขาปรากฏตัวในชุดเสื้อเชิ้ตสีเขียวเข้ากับบรรยากาศบ้านที่ร่มรื่น สงบ และเต็มไปด้วยต้นไม้น้อยใหญ่ ก้าวเข้าบ้านไม่ทันไร ไอซ์แนะนำให้เรารู้จักกับแมวสองตัวที่วิ่งมาต้อนรับ ตัวแรกพันธ์ุอเมริกันชอร์ตแฮร์ชื่อ ‘เอพริล’ อีกตัวเป็นพันธุ์เมนคูนชื่อ ‘ตัวโต’ ที่ตัวโตสมชื่อ

สิ่งที่เราจะไม่มีวันรู้เลยถ้าไม่ได้สนทนากันคือไอซ์แพ้ขนแมว แต่ถึงจะออกตัวอย่างนั้น ชายหนุ่มก็ยังอุ้มมันขึ้นมาเล่นอย่างสนุกสนาน อาจเพราะสำหรับเขา เจ้าสองตัวนี้คือสิ่งสำคัญที่ตอนนี้มีความหมายกับเขาพอๆ กับบ้าน แฟน ครอบครัว และการแสดงที่เขาหลงใหล

หลายคนอาจรู้จักไอซ์ในฐานะนักแสดงมากฝีมือคนหนึ่งของเมืองไทย ถ้าใครติดตามเขาตั้งแต่ แก๊สโซฮัก..รักเต็มถัง ผลงานเดบิวต์บทพระเอกครั้งแรกกับค่าย GDH จนถึง Voice สัมผัสเสียงมรณะ ซีรีส์รีเมกที่ไอซ์เล่นเป็นฆาตกรโรคจิต คงรู้กันดีว่าบทบาทของไอซ์ในแต่ละเรื่องนั้นจัดจ้านและหลากหลาย หากแต่ละเรื่องล้วนขับเคี่ยวให้เขาพัฒนาฝีมือจนใครหลายคนยกให้ไอซ์เป็นนักแสดงเบอร์ต้นๆ ของวงการบันเทิงไทย

One for the Road ผลงานล่าสุดคือความท้าทายครั้งใหม่ของไอซ์ที่คนดูอย่างเราตื่นเต้นตาม เพราะเขารับบท ‘อู๊ด’ ชายหนุ่มที่ป่วยเป็นมะเร็งผู้มี bucket list คือการเดินทางไปพบแฟนเก่า (ส์) เพื่อขอโทษ ขอบคุณ และบอกลา โดยขอให้บอส (ต่อ–ธนภพ ลีรัตนขจร) เพื่อนสนิทไปด้วยกันด้วยเหตุผลบางอย่าง

“หนังเรื่องนี้เกี่ยวกับชีวิต ความรัก มิตรภาพ ความสัมพันธ์ ความรู้สึกผิด และความหมายของชีวิต เป็นเรื่องที่มนุษย์ทุกคนมี” เขาอธิบายอย่างย่นย่อ พร้อมอุบว่าที่เหลือต่อจากนั้นให้ไปติดตามในโรงหนังเองดีกว่า

เราพยักหน้าอย่างเข้าใจ ไม่ได้รู้สึกผิดหวัง อันที่จริงดีใจนิดๆ ด้วยซ้ำกับใจความที่เขาสรุปให้ฟัง

เพราะนอกจากหนัง ใจความเหล่านั้นคือเรื่องที่เราอยากคุยกับเขา

คนทั่วไปมักจะจำคุณได้ในฐานะนักแสดงมากฝีมือคนหนึ่ง แล้วจริงๆ ไอซ์ที่ไม่ได้อยู่บนจอเป็นคนยังไง

ถ้าเป็นตอนนี้ เรารู้สึกว่าเป็นคนอยู่ไม่สุข (หัวเราะ) ตื่นมาก็จะพยายามหาอะไรทำตลอดเพื่อไม่ให้ตัวเองอยู่เฉยๆ ถึงแม้กิจกรรมที่เราทำจะเป็นการนั่งนิ่งๆ อย่างนั่งสมาธิ เราก็รู้สึกดีที่อย่างน้อยเราได้ทำอะไรแล้ว

อีกอย่างที่ชอบมากคือดูหนัง พอได้ทำงานเกี่ยวกับการแสดงก็ยิ่งทำให้เราดูหนังในหลายมุมมองมากขึ้น ดูเพื่อศึกษา ดูเพื่อประยุกต์ใช้ให้เป็นประโยชน์กับงานของเราเอง

หนังเรื่องล่าสุดที่ดูแล้วรู้สึกชอบคือเรื่องอะไร

The Tragedy of Macbeth เป็นโปรเจกต์ที่เรารอมานานมาก เพราะเป็นบทละครชื่อดังของ William Shakespeare ซึ่งมาอยู่ในวิสัยทัศน์ของผู้กำกับที่เราชื่นชอบอย่าง Joel Coen มีนักแสดงนำเก่งๆ อย่าง Denzel Washington, Frances McDormand และคนที่ผมประทับใจ Kathryn Hunter ที่รับบทเป็น Witches พอดูจบก็ทึ่งไปกับองค์ประกอบทั้งหมดของหนัง โดยเฉพาะการแสดงในเรื่องที่เราเหมือนได้ดู master class of acting เลย

ฟังดูแล้วไอซ์เนิร์ดเรื่องการแสดงมากเลย ความเนิร์ดของคุณมันเริ่มต้นมาจากไหน

น่าจะเริ่มตั้งแต่สมัยเด็กๆ เราชอบเล่นเกม พอเล่นแล้วก็สนุกและอยากเล่นให้เก่งที่สุด ชอบศึกษาว่าจะเล่นยังไงให้ได้ผลลัพธ์ดีที่สุด จนวันหนึ่งเกมที่เราเล่นเขามีจัดการแข่งขัน เราก็อยากได้แชมป์ เลยไปฟอร์มทีมกับเพื่อนและทุ่มเทเวลาทั้งหมดในช่วงนั้นจนเราและเพื่อนทำได้สำเร็จ ถ้าให้มองโดยภาพรวม ความเนิร์ดของเราน่าจะเริ่มมาจากความชอบในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง พอเราชอบก็เลยใส่ใจกับสิ่งนั้น สนุกไปกับมัน จนมารู้ตัวอีกทีสิ่งนั้นก็กลายมาเป็นสิ่งที่เรารักไปแล้ว

ตอนเด็กๆ ไอซ์เป็นเด็กแบบไหน

เป็นเด็กที่ตามใจตัวเอง ถ้าเราอยากทำอะไร ใครจะพูดอะไรหรือกำหนดกฎเกณฑ์ยังไง เราไม่สน อย่างในโรงเรียนถ้ามีกฎระเบียบอะไรที่เราไม่เห็นด้วยเราก็จะไม่ทำ เช่นถ้าครูบอกให้ต้องตัดผม เราไม่ตัด ถ้าบังคับให้ตัดอีกก็จะตัดทรงที่กวนๆ เขา (หัวเราะ) เป็นเด็กที่ทำอะไรตามใจตัวเองคนหนึ่ง

มองย้อนกลับไป การตามใจตัวเองตอนนั้นเป็นเรื่องดีหรือไม่ดี

มันก็มองได้ทั้งดีและไม่ดีนะ ตอนนั้นเราหัวชนฝามาก ไม่ทำคือไม่ทำ อยากทำอะไรก็ทำแบบไม่แคร์ด้วยว่าผลลัพธ์ที่ตามมามันจะเป็นยังไง ซึ่งถ้ามองในมุมที่ดี การเป็นคนสุดโต่งมันทำให้เราเป็นคนกล้า กล้าที่จะทำสิ่งที่เราเชื่อ แล้วไอ้สิ่งนี้แหละที่ทำให้เรามีวันนี้

รู้มาว่าก่อนจะมาเป็นนักแสดงแบบทุกวันนี้ คุณเคยไปทำงานนายแบบที่เกาหลีมาด้วย บทบาทนั้นเริ่มต้นตอนไหน

เราเคยเป็นนายแบบที่ไทยมาก่อน ทำอยู่ประมาณ 5 ปีแล้วมีอยู่ช่วงหนึ่งที่วงการแฟชั่นในไทยฮิตการใช้งานนายแบบชาวต่างชาติ แล้วงานเราก็น้อยลง ทั้งๆ ที่นายแบบพวกนั้นลุคคล้ายเรา บางทีเป็นคนเกาหลีที่บินมาทำงานที่ไทย ตอนนั้นเราก็เหมือนโดนชาวต่างชาติแย่งงาน แล้วก็รู้สึกว่าไม่ได้สิ เราแพ้ชาวต่างชาติไม่ได้ ก็เลยลองส่งพอร์ตฟอลิโองานที่เคยทำไปให้เอเจนซี่นายแบบในหลายๆ ประเทศ

ปรากฏว่าภายในสัปดาห์เดียวก็มีคนตอบรับมาหลายชอยส์ สุดท้ายก็เลือกเกาหลีเพราะตอนนั้นวงการแฟชั่นเกาหลีมาแรงมาก นายแบบเกาหลีไปเป็นนายแบบระดับโลกกันเยอะ เราลองไปออดิชั่นแล้วก็ได้รับเลือกเข้าสังกัดชื่อ Agency Garten ที่มีเด็กในสังกัดแค่ 15 คน เราเคยถามเขาว่าทำไมถึงรับเรา เขาบอกมาสองคำคือ passion (ความคลั่งไคล้) กับ wonder (ความสงสัยใคร่รู้) การที่เราแสดงออกว่าอยากทำมันมากๆ ตอนออดิชั่นทำให้เขาเห็น potential ของเรา เพราะว่าสุดท้ายแล้วนายแบบที่เกาหลีก็หน้าตาคล้ายๆ กัน มีนายแบบบางคนที่สูงกว่าเรา หล่อกว่าเรา แต่เขาบอกว่าเวลาทำงานมันจะไม่ได้แข่งกันตรงนั้นแล้ว สิ่งที่ต้องแข่งกันคือคุณรักสิ่งที่ทำมากขนาดไหน เพราะว่าถ้าคุณรัก มันจะทำให้คุณเก่งขึ้น ได้ทุ่มเทกับการฝึกฝนตัวเองมากขึ้น

จากตอนแรกที่แค่อยากได้งานให้รู้ว่าเราสู้คนต่างประเทศได้ แต่พอเข้าไปแล้วเจ้าของสังกัดถามว่าเรามีเป้าหมายอะไรบ้าง เราก็งง คืออะไรวะ เพราะเราเข้ามาด้วยความอยากพิสูจน์ตัวเองแค่นั้น (หัวเราะ) เราเลยกลับมาคิดดูว่าจริงๆ แล้วอยากทำอะไร แล้วได้คำตอบว่าอยากถ่ายแบบในนิตยสารที่นายแบบดังๆ ได้ถ่ายกัน อย่าง OhBoy!, Esquire, GQ อยากเดินแฟชั่นโชว์ดังๆ ที่ใครได้เดินคือดีมาก ก็มีนิตยสารประมาณ 10 เล่มกับแฟชั่นโชว์ที่เราชอบอีก 3 โชว์ ก็ได้ทำทั้งหมดเลย

ทั้งๆ ที่เส้นทางการเป็นนายแบบที่นั่นดูไปได้สวย ทำไมถึงเลือกกลับมาประเทศไทย

มีเหตุผลสองข้อ ข้อแรกคือเรารู้สึกอิ่มตัวเหมือนตอนทำงานนายแบบที่เมืองไทย พอทำไปได้ 2-3 ปีมันก็เริ่มวนแล้ว ถ่ายแบบให้เล่มเดิมๆ ข้อที่สองคือเราอยู่ห่างบ้าน ห่างแฟน และสิ่งที่เราอยากทำก็ได้ทำหมดแล้ว สุดท้ายเราเลยเลือกไม่ทำงานที่นั่นต่อแล้วกลับเมืองไทย

ตอนไหนที่จุดประกายให้คุณอยากเป็นนักแสดง

ตอนอยู่เกาหลีเราเคยได้งานมิวสิกวิดีโอกับโฆษณา จริงๆ ก่อนหน้านั้นที่อยู่ไทยเราก็เคยไปแคสงานภาพเคลื่อนไหวแต่ไม่เคยได้ เราก็คิดว่ามันคงไม่ใช่ทางเรา แต่พอได้เล่นเอ็มวีกับโฆษณาที่เกาหลี มันทำให้เรามองว่าเราก็ทำได้เว้ย ก็เลยจุดประกายมาตั้งแต่นั้น พอกลับมาเริ่มต้นใหม่ที่เมืองไทยเราเลยอยากลองไปสายที่เราไม่เคยทำดูบ้าง เลยไปสายงานแสดงดู 

เราใช้วิธีการเดียวกับตอนที่ส่งพอร์ตไปเกาหลี คือหาดูว่าในไทยเรามีค่ายหนังค่ายไหนที่เราชอบ ตอนนั้นจำได้ว่า พี่มาก..พระโขนง ดังมาก รายได้เป็นพันล้านและเราเองก็ชอบมาก โอเค หาทางเข้าไปยังไงดีวะ พอดีว่าเรารู้จักพี่ก้อง Hive Salon ที่เขาเคยทำงานกับเอเจนซี่ของเราที่เกาหลี เราก็แอบถามว่าพี่ก้อง มีทางไหนที่ผมจะยื่นโปรไฟล์งานที่เกาหลีไปขายกับทาง GTH บ้างไหมครับ บังเอิญกับช่วงนั้น GTH กำลังหานักแสดงซีรีส์เรื่อง ไดอารี่ตุ๊ดซี่ส์ กันอยู่ พี่ก้องก็นัดเรามาเจอแล้วพาไปแคสต์ที่ GTH ด้วยกัน แต่ตอนนั้นเราแคสต์ไม่ได้ ก็ไม่เป็นไร

โชคดีมากที่ตอนนั้น พี่แจน ภุชงค์ ที่เขาเป็นโปรดิวเซอร์ของ ไดอารี่ตุ๊ดซี่ส์ เขาชอบเรา ก็เลยจับเราเซ็นสัญญาไว้ก่อนเผื่อในอนาคตจะได้ร่วมงานกัน หลังจากนั้นก็ได้ไปเล่นบทรับเชิญใน มาลี เพื่อนรัก..พลังพิสดาร แล้วก็ได้เล่นบทหลักจริงๆ ตอน แก๊สโซฮัก..รักเต็มถัง

เห็นว่าเรื่องนั้นทุ่มเทมาก ถึงขนาดว่าขึ้นดอยไปอยู่กับชาวลาหู่ แล้วไปสมัครเป็นเด็กปั๊มเพื่อเรียนรู้การทำงานอีก ทำไมต้องทำขนาดนั้น

อย่างที่บอกว่าตั้งแต่เด็กๆ เราเป็นคนเนิร์ด หรือจะบอกว่าหมกมุ่นก็ได้ เราอยากทำให้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ แล้วก็อยากจะเรียนรู้ให้มากที่สุด ซึ่งตอนนั้นเราไม่ได้รักงานแสดงเลยนะ เราแค่อยากจะทำ อยากจะพิสูจน์ว่าเราแสดงได้เว้ย การเรียนรู้ทุกอย่างมันถูกผลักดันจากการอยากพิสูจน์ตัวเองนั่นแหละ

บทของเราเป็นเด็กปั๊ม ซึ่งก่อนเปิดกล้องเราพอมีเวลาเลยไปขอฝึกงานที่ปั๊มแถวบ้าน เข้างานจริงจัง ฝึกเติมน้ำมัน ก็จะเรียนรู้ว่าท่าการเติมที่ถูกต้องเป็นยังไง อีกด้านของตัวละครคือเขาเป็นชาวเผ่าลาหู่ เราก็บินขึ้นเชียงใหม่ไปสัมภาษณ์เด็กชาวเผ่าลาหู่จริงๆ เพื่อจะเก็บสำเนียงเขามาใช้ ปรากฏว่าพอได้นั่งคุยกับน้องๆ มันทำให้เราคิดได้ว่างานที่เราทำอยู่มันมีความหมายมากกว่าการพิสูจน์ว่าเราแสดงได้ แต่มันคือการถ่ายทอดชีวิตของคนในเผ่านี้ที่มีอยู่จริงในเมืองไทย แต่เขาไม่สามารถเดินทางออกจากเขตแดนของเขาได้เพราะจะโดนตำรวจจับ ถึงแม้ว่าจะเป็นซีรีส์แนวโรแมนติก-คอมเมดี้ แต่สุดท้ายใจความของมันคือเรื่องของชนเผ่านี้

ตอนนั้นเราก็เริ่มรู้สึกว่าไอ้งานแสดงเป็นสิ่งที่มีค่าว่ะ เรากำลังถ่ายทอดเรื่องราวปัญหาที่คนเผ่านี้ต้องเจอ ซีรีส์เรื่องนี้ทำให้เราเห็นความสำคัญของการแสดง ทำให้เรามองไปไกลกว่าที่เราอยากจะพิสูจน์ตัวเอง การแสดงของเราคือสิ่งที่มีความหมาย

หลังจากนั้นในทุกเรื่อง เรายึดแนวคิดนี้เป็นที่ตั้งหมดเลย ไม่ว่าบทของเราจะเป็นคนชนชั้นไหนหรือปัญหาเขาคืออะไร เราเทกว่ามันสำคัญหมด ต่อให้บทที่เราเล่นมามันเป็นคนที่ไม่มีตัวตนอยู่จริง แต่สำหรับเราเขาเป็นมนุษย์คนหนึ่ง และเราก็ให้เกียรติเขา 

เมื่อเรามีโอกาสได้เป็นเขาแล้ว เราก็อยากจะถ่ายทอดเขาออกมาให้ดีที่สุด มันเป็นหัวใจในการทำงานของเราเลย 

การรับบทที่แตกต่างกันมากๆ ในหลายเรื่องที่ผ่านมา ไม่รู้สึกเหนื่อยบ้างเหรอที่ต้องชาเลนจ์ตัวเองตลอด

ตอบตรงๆ นะ เหนื่อย

เหนื่อยทั้งกาย เหนื่อยทั้งใจ แต่มันเป็นความเหนื่อยที่เราพร้อมจะทำ เราชอบที่จะเข้าไปรู้จักใครสักคน ชอบอยู่ในห้วงอารมณ์ของตัวละคร ชอบถ่ายทอดเขาให้ดีที่สุด และเรารู้ว่าสิ่งที่เราเหนื่อยไปมันมีความหมายว่ะ เราได้เล่าเรื่องชาวเผ่าลาหู่นะ หรืออย่าง One for the Road เราได้เล่ามุมมองของผู้ป่วยที่เป็นโรคมะเร็งนะ มันเลยเป็นความเหนื่อยที่เราพร้อมจะทำมัน

แต่เราไม่ได้มองการแสดงว่ามันเป็นความท้าทายนะ เรามองในแง่ของความอยากรู้มากกว่า อยากรู้ว่าเขาเป็นคนยังไง คิดยังไง ทำไมเขาถึงเลือกทำแบบนั้นในจุดนั้นของชีวิตเขา พอเราอยากรู้เราก็เริ่มศึกษา จนเรารู้ เราเข้าใจเขา พอเราเข้าใจเขาเราก็มีความสุขในการถ่ายทอดเขาออกมา มันก็ยิ่งฟินเข้าไปใหญ่

สิ่งนี้ยิ่งทำให้เรากลายเป็นคนที่ไม่ตัดสินคนอื่น เวลาเราเจอใครทำอะไร เราก็เริ่มมองเขาแบบเข้าใจ เขามีวิธีคิดของเขา ความอยากรู้จากการแสดงทำให้เราเป็นคนที่ดีขึ้นด้วย 

ไอซ์เลือกรับงานไหม

เลือกครับ เกณฑ์ในการรับงานของเรามันมีหลายด้านมาก แต่สิ่งแรกคือบท 

ไม่ได้หมายถึงบทที่เราจะได้เล่นแต่หมายถึงเรื่องโดยรวม เขากำลังถ่ายทอดเรื่องอะไรอยู่ แล้วเราอิน เราอยากรู้ อยากถ่ายทอดด้วยกันไหม พอเราอินแปลว่าเราเริ่มสนใจ แล้วค่อยถอยกลับมาดูว่าพอยต์ของบทที่เราจะเล่นในเรื่องนี้เราสามารถถ่ายทอดมันออกมาได้ไหม ถ้ารู้สึกว่าทำไม่ได้เราจะไม่รับ แต่ถ้าเราคิดว่าเราทำได้แน่ๆ เราอยากรู้มากๆ อยากค้นคว้าจนทำได้ เราค่อยโอเคกับบทนั้น 

อย่างเรื่อง One for the Road มันเป็นเรื่องของเพื่อน ความสัมพันธ์ เรื่องของสิ่งที่มนุษย์มี แล้วยิ่งบทเราเป็นผู้ป่วยและพูดถึงเรื่องความตาย เราไม่เคยรู้เรื่องนี้มาก่อน เลยสนใจมากว่ามันจะเป็นยังไงวะ

เล่าเกี่ยวกับคาแรกเตอร์ ‘อู๊ด’ ให้ฟังหน่อย

อู๊ดเป็นผู้ชายคนหนึ่งที่ฝันอยากไปใช้ชีวิตอิสระที่นิวยอร์ก แล้วก็บินไปแบบลุยเดี่ยวเลย เป็นคนที่ไม่มีความฝัน ไม่ได้คิดว่าตัวเองจะต้องทำอะไร ซึ่งการไม่มีความฝันนี้แหละจะผลักดันเขาไปทำชอยส์ต่างๆ ในเรื่อง แล้วพอมาช่วงที่เขาเริ่มเป็นมะเร็ง อู๊ดก็จะมีความรู้สึกผิดกับสิ่งที่ตัวเองทำไปในอดีต และเริ่มรำลึกถึงสิ่งที่ตัวเองทำไปในอดีตทั้งหมด เราไม่ตัดสินนะว่าเขาเป็นคนดีหรือไม่ดี แต่เขาเป็นคนมีอดีตเหมือนคนทุกคน 

เราว่าสิ่งที่อู๊ดเป็นมันคือสิ่งที่ทุกคนเชื่อมโยงได้แน่ๆ หมายถึงว่าเราทุกคนต่างก็เคยทำสิ่งที่เราคิดว่าดี แต่จริงๆ มันทำร้ายคนอื่นนะ แต่พอวันหนึ่งที่เรามานั่งตกตะกอนดู เราก็รู้ว่าเราไม่ได้เป็นคนดีขนาดนั้น มันมีสิ่งแย่ๆ ที่เราเคยทำบ้าง และมันก็มีสิ่งที่ดีๆ บ้าง มันเป็นความธรรมดาของมนุษย์มั้ง 

เออ มันคือความเป็นมนุษย์เลย มันคือสิ่งที่มนุษย์ทุกคนเป็นกัน นี่แหละคือตัวละครอู๊ด

แล้วที่บอกว่าก่อนจะรับเล่นในทุกบทคุณต้องอยากรู้อะไรบางอย่างเกี่ยวกับเขาก่อน กับตัวละครอู๊ด ไอซ์อยากรู้เรื่องอะไร

อยากรู้พาร์ตของการเป็นมะเร็ง อยากรู้ว่าการที่คนคนหนึ่งพบว่าตัวเองเป็นมะเร็งเขารู้สึกยังไง ถ้าเขารู้ว่าเขามีเวลาที่เหลืออยู่ในโลกนี้จำกัด มันส่งผลต่อชีวิตเขาและวิธีคิดของเขายังไง เราอยากเข้าใจสิ่งนี้มากๆ และรู้สึกดีมากที่ได้มีโอกาสเข้าไปทำความเข้าใจจริงๆ 

ทำยังไง

เริ่มจากการหาข้อมูลว่ามีที่ไหนบ้างที่เราสามารถเข้าไปศึกษาได้ ก็ได้เจอโรงพยาบาลรามาธิบดีกับโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ซึ่งมีแผนกเกี่ยวกับโรคมะเร็ง เราก็เข้าไปสำรวจว่าอาการของผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งเป็นยังไง ศึกษาว่าเขามีญาติมาเยี่ยมไหม ญาติเขาเป็นยังไง คือไม่ได้มองแค่ด้านของผู้ป่วยมะเร็งอย่างเดียวแต่มองรอบๆ ถึงบริบททั้งหมดของคนที่เป็นมะเร็งด้วย

อีกทางคือพี่บาสผู้กำกับเรื่องนี้เขามีเพื่อนที่เป็นมะเร็งเหมือนกัน ชื่อพี่ลอยด์ (สรพล ฉัตรชัยยัญ) เขาก็ให้พี่ลอยด์มาช่วยเป็น role model ของเราในการเล่นตัวละครตัวนี้ เราได้นั่งคุยกับพี่ลอยด์หลายชั่วโมง ให้พี่ลอยด์มาช่วยดูเรื่องรอยแผล ทรงผม ลุคทั้งหมด ซึ่งเขาให้ความร่วมมือดีมาก น่ารักมาก ซึ่งวันนี้เราก็เสียใจมากที่พี่ลอยด์ไม่ได้อยู่ดูหนังเรื่องนี้ตอนที่มันออกฉาย

พอเรารู้เรื่องกายภาพแล้วก็ไปทำการบ้านด้านจิตใจเพิ่ม เพราะตอนนั้นเราไม่เข้าใจว่าทำไมอู๊ดป่วยแล้วถึงอยากกลับไปขอโทษและขอบคุณแฟนเก่า คิดว่าคงเล่นไม่ได้แน่ๆ ถ้าเราไม่เข้าใจ ก็ไปรีเสิร์ชเจอว่ามีเสถียรธรรมสถาน ซึ่งเป็นสถานที่ที่แม่ชีศันสนีย์ท่านทำกิจกรรมเกี่ยวกับการบำบัดโรคป่วยทางกายด้วยใจ เราก็ไปทำกิจกรรมกับผู้ป่วยจริงๆ และได้เรียนรู้ว่าเขามีมุมมองยังไง 

อีกที่คือกิจกรรม ‘เตรียมตัวก่อนตาย’ ขององค์กร Peaceful Death ซึ่งจัดที่ลำปางพอดี เราก็บินไปเข้าร่วม ซึ่งวันนั้นก็ดีมากเพราะพระอาจารย์ไพศาล วิสาโล ท่านมาเป็นผู้บรรยาย เราก็เอาเรื่องของตัวละครไปปรึกษาพระอาจารย์ว่าถ้าเกิดเหตุการณ์แบบนี้พระอาจารย์จะแนะนำยังไงได้บ้าง เพื่อหวังว่าเราจะสามารถเอาสิ่งที่พระอาจารย์บอกไปประยุกต์ใช้กับตัวละครที่เราเล่น และพระอาจารย์ท่านก็ให้คำแนะนำดีมาก จนสุดท้ายเราก็เข้าใจสภาวะของตัวละครและพร้อมถ่ายทอดเขา

ไม่บอกนะว่าท่านแนะนำว่าอะไร เพราะถ้าบอก เราอาจจะปิดโอกาสที่คนดูจะได้ลองสัมผัสและวิเคราะห์กันเอง สำหรับเรา หนังเรื่องนี้มันเป็นหนังที่อยากชวนตั้งคำถามกับการกระทำของอู๊ดด้วย และเราไม่อยากไปตัดสินว่าคนดูควรจะคิดแบบที่เราคิดนะ

งานที่ผ่านๆ มา ไอซ์มีความอยากพิสูจน์ตัวเองอยู่เสมอ กับ One for the Road เป็นเหมือนกันไหม

เป็นเหมือนกันนะ แต่หลังจากที่เราเริ่มทำความเข้าใจกับบทนี้และเล่นเรื่องนี้เสร็จ เราก็ตกตะกอนและเปลี่ยนแปลงความคิดตัวเองไปเลย เราไม่ได้อยากพิสูจน์อะไรแล้ว  

อะไรทำให้คิดได้แบบนี้

ตอนเล่นเรื่องนี้มีจุดที่ทำให้เราจินตนาการไปตามตัวละคร คล้ายเป็นการตั้งคำถามกับตัวเองว่าสิ่งที่เราต้องการในชีวิตมันคืออะไรกันแน่ เรากำลังทำอะไรอยู่ ทำไปเพื่ออะไร เราก็ย้อนกลับไปคิดว่าปมของเรามันคืออะไรวะ การพิสูจน์ตัวเองเนี่ยพิสูจน์ไปทำไม เราได้คำตอบว่าพอถึงจุดนี้ ในวันที่เราอายุเท่านี้ พิสูจน์ตัวเองมาสิบกว่าปีและเราก็ทำเต็มที่ของเราแล้ว เราก็เลยอยากลองวิธีใหม่ๆ บ้าง

เพราะตัวละครอู๊ดรำลึกได้ว่าสิ่งที่ตัวเองทำมันไม่ดีต่อคนรอบข้างและตัวเขาเอง ถ้าเขามีโอกาสใช้ชีวิตอยู่เขาก็อยากเปลี่ยนไปเลือกวิธีอื่น จุดนี้แหละที่เราอยากเก็บมาใช้ในชีวิตของตัวเอง ถ้าวันนี้เราสามารถเปลี่ยนวิธีคิด วิธีการทำงานของเราได้ เราจะเปลี่ยนไปใช้วิธีไหนมันเลยเปิดให้เราลองดูว่าเราไม่พิสูจน์ตัวเองบ้างซิ ลองทำงานด้วยความรัก เจอสิ่งที่เรารักแล้วทำให้มันดีบ้างซิ มันจะเป็นยังไงวะ ไม่รู้ว่ามันจะออกมายังไงด้วยนะ แต่ลองดูก็ไม่เห็นเป็นไร 

ซึ่งสุดท้ายแล้ว ไม่ได้หมายความว่าวิธีพิสูจน์มันไม่ดีนะ เพราะมันทำให้เรามีวันนี้และเราก็ภูมิใจกับมัน แต่เราอยากลองหนทางอื่นๆ ในการผลักดันตัวเองดูบ้าง นี่คือสิ่งที่เราได้จากการเล่นเรื่องนี้เลย

ถ้าคุณตกอยู่ในสถานการณ์เดียวกับอู๊ด ไอซ์อยากทำอะไรที่สุด

คงอยู่กับคนที่เรารักให้ได้มากที่สุด 

ไม่อยากกลับไปแก้ไขอดีตเหมือนอู๊ดเหรอ

ไม่ เพราะตัวอู๊ดมีแฟนเก่า แต่เราไม่มี (หัวเราะ) เราอยู่กับแฟนคนนี้มาตั้งแต่ไหนแต่ไร 

แล้วถ้าให้มองย้อนกลับไปในชีวิตตัวเอง ไอซ์มีเรื่องอยากกลับไปแก้ไขไหม

เคยมานั่งคิดเหมือนกัน แล้วสุดท้ายคำตอบคือเราไม่อยากกลับไปแก้ไขอะไรเลย เพราะเรารู้ว่าถ้าเราไปแก้ไขปมปมหนึ่งในตอนนั้น ตัวเราในตอนนี้ก็จะไม่เหมือนเดิม 

วันนี้ถึงแม้ชีวิตเราอาจจะไม่ได้เพอร์เฟกต์สมบูรณ์แบบ แต่มันคือชีวิตเรา และทำให้เราได้เรียนรู้อะไรหลายๆ อย่าง เราภูมิใจกับตัวเองที่ผ่านอดีตมาจนมีวันนี้ได้ และพอใจกับตรงนี้ และหวังว่าเราจะทำอย่างนี้ต่อไปแล้วให้ดีในอนาคตให้ได้ การแก้ไขอาจทำให้เราไม่ได้เป็นตัวเองในวันนี้ เราเลยมองว่าสู้เราทำปัจจุบันนี้ให้อนาคตมันโอเคดีกว่า

ถ้ามีเวลาจำกัดเหมือนอู๊ด มีอะไรที่อยากทำก่อนตายไหม

ณ วันนี้ที่คุยกัน bucket list ของเราคือการไปเที่ยวรอบโลกกับคนที่รัก อยากไปเห็น ไปดู ไปเจอ ไปสัมผัสประสบการณ์ในสถานที่ต่างๆ รอบโลก น่าจะเป็นเพราะก่อนหน้านี้มันมีปัจจัยหลายๆ อย่างทำให้คิดแบบนี้ ทั้งการเล่น One for the Road และโควิดที่ทำให้เราไปไหนไม่ได้

การเล่นหนังเรื่องนี้ทำให้ไอซ์เข้าใจชีวิตมากขึ้นไหม

(นิ่งคิด) เราว่ามันทำให้เราเข้าใจชีวิตแตกต่างไปจากเดิมเลย มันทำให้เราขบคิดกับชีวิตตัวเอง และได้มองชีวิตในมุมอื่นๆ มากขึ้น เราได้ถามหาความหมายของการมีชีวิตอยู่ ทำสิ่งต่างๆ ไปเพื่ออะไร ทำทำไม และชัดเจนกับสิ่งที่ตัวเองรักและทำมากขึ้น ซึ่งก่อนหน้าที่จะเล่นเราไม่ได้เป็นแบบนี้แน่ๆ 

แล้ววินาทีนี้ ความหมายของการมีชีวิตอยู่ของไอซ์คืออะไร

คือการได้ appreciate กับสิ่งต่างๆ ในชีวิต อยู่กับปัจจุบันและชื่นชมกับสิ่งที่เราได้รับ ได้ชื่นชมยินดีกับทุกสิ่งรอบตัวในทุกวินาทีของชีวิต นี่คือความหมายในการใช้ชีวิตของเรา และเราก็หวังว่าเราจะได้ทำแบบนี้ต่อไปจนเราไม่ได้อยู่บนโลกนี้แล้ว 

พอเล่นเรื่องนี้เรารู้ว่าถ้าเราไม่ได้ appreciate ชีวิต ณ ปัจจุบันนี้ มันเสียดายเหมือนกันนะ One for the Road ทำให้เราคิดได้ว่าเราจะใช้ชีวิตโดยไม่เสียดายในวันหลังแน่ๆ จะต้องซึมซับกับมัน และไม่ได้ตัดสินมันว่าสิ่งนี้ดีหรือไม่ดี เก็บไว้หรือไม่เก็บไว้ แค่ appreciate เลย แค่นั้นมันคือความสวยงามของชีวิตแล้ว

จนถึงตอนนี้คุณมองว่าตัวเองใช้ชีวิตคุ้มหรือยัง

ถ้านับตั้งแต่เด็กๆ จนถึงตอนนี้ที่อายุ 31 เราใช้ชีวิตคุ้มค่ามากๆ นะ และพอใจมากๆ ว่า ณ วันนี้พอใจแล้ว แล้วหวังว่าในอนาคต ถ้าเรามีโอกาสมีชีวิตอยู่จนถึงอายุ 80 เราก็หวังว่าเราจะมองแบบเดียวกันว่าเรายังใช้ชีวิตแบบคุ้มค่า

ถ้าให้ยกแก้วสุดท้ายหรือ one for the road เพื่อ ​cheers ให้กับสักโมเมนต์ของชีวิต อยากยกแก้วให้โมเมนต์ไหน

 โมเมนต์ของการนั่งอยู่ในห้องดูหนังแล้วแฟนนั่งอยู่ข้างๆ และมีแมวสามตัวนอนระเกะระกะอยู่ตามมุมห้อง บนจอทีวีมีหนังที่เราชอบฉายอยู่ บวกกับอากาศเย็นๆ เป็นโมเมนต์ที่ง่ายๆ แบบนี้แหละ

The post บัคเก็ตลิสต์ก่อนตายและความหมายของชีวิตที่ ‘ไอซ์ซึ ณัฐรัตน์’ เรียนรู้จาก One for the Road appeared first on a day magazine.

เห็นภาพไหม 

เข้าใจไหม

ตลอดเวลาที่คุยกัน เบสท์–บุษยาภา ศรีสมพงษ์ เอ่ยประโยคเหล่านี้กับเราบ่อยครั้ง อาจเพราะขณะที่เล่าเรื่องราวต่างๆ ให้ฟัง เธออยากแน่ใจว่าเรากำลังเห็นภาพเดียวกันอยู่ หรืออาจเพราะเรื่องที่เธอเล่าคือหัวข้อที่เราคุ้นเคย แต่มีแง่มุมบางอย่างที่เราไม่เคยมองเห็นหรือทำความเข้าใจ

พูดคำว่าความรุนแรง ภาพในหัวของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน เราเห็นความรุนแรงในข่าว สื่อบันเทิง โรงเรียน ชุมชน ใกล้ตัวที่สุดคือในบ้าน แม่ตีลูก ครูตีนักเรียน ผัวเมียตีกันก็เรื่องธรรมดา หลายคนเติบโตมากับค่านิยมแบบนั้น

แต่ถึงจะเติบโตมาด้วยค่านิยมเดียวกัน บุษยาภายืนกรานว่าความรุนแรงไม่ใช่เรื่องส่วนตัว และไม่ควรจะเป็นเรื่องปกติ 

หลายคนรู้จักบุษยาภาในฐานะนักสิทธิมนุษยชน บ้างก็รู้จักในฐานะหญิงสาวที่เคยเป็นผู้เสียหายจากการกระทำความรุนแรงของคนรักเก่า ผู้ลุกขึ้นมาก่อตั้ง SHero องค์กรที่ทำงานด้านสิทธิมนุษยชนที่คอยให้ข้อมูล ช่วยเหลือผู้เสียหาย และปั้นนักกฎหมายรุ่นใหม่เพื่อซัพพอร์ตคดีความรุนแรงในครอบครัว (domestic violence) มาตั้งแต่ปี 2016 

จนถึงวันนี้ SHero ช่วยผู้เสียหายจากความรุนแรงในครอบครัวไปมากกว่า 329 เคส ให้คำปรึกษาและอบรมคนรุ่นใหม่ที่มีทั้งนักกฎหมาย นักกิจกรรม และผู้ที่เคยประสบปัญหาความรุนแรงไปแล้วกว่า 2,725 คน

เมื่อเร็วๆ นี้ บุษยาภาก็เพิ่งได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Woman of the Future Awards Southeast Asia เป็นคนทำงานสายสิทธิมนุษยชนหนึ่งเดียวในสาขา Professions ที่มีสิทธิได้รางวัลสูง แต่เธอก็ออกปากกับเราว่าไม่คาดหวัง (ล่าสุดในวันที่บทความนี้เผยแพร่ เธอชนะรางวัลนี้เรียบร้อย)

อาจเป็นเรื่องบังเอิญที่เราคุยเรื่องความรุนแรงกันในเดือนที่สหรัฐอเมริกายกให้เป็น National Domestic Violence Awareness Month และหากหันกลับมามองที่ประเทศไทย แม้คนรุ่นใหม่จะตระหนักเรื่องความรุนแรงมากขึ้น บุษยาภาก็ยังยืนยันว่า เส้นทางการต่อสู้ให้ปัญหาความรุนแรงหมดไปจากสังคมไทยยังอีกยาวไกล

“เพราะต้นตอของปัญหาคือวัฒนธรรมอำนาจนิยม” เธอว่าอย่างนั้น

นึกออกไหม 

เห็นภาพไหม 

เข้าใจไหม

ถ้าไม่ ถ้อยคำระหว่างเราในบรรทัดถัดไปจะเฉลยให้ฟัง

ทำไมถึงไม่คิดว่าตัวเองจะได้รางวัล Woman of the Future Awards

รางวัลนี้เป็นของอังกฤษ ซึ่งปีที่ผ่านมาคนที่ได้ส่วนใหญ่จะเป็นสายนักธุรกิจ แล้วตอนสัมภาษณ์เราก็เป็นตัวเองเหลือเกิน เพราะเพื่อนบอกว่า ถ้ามึงเป็นตัวเองจะดีที่สุด (หัวเราะ) ฉันก็ด่าปิตาธิปไตย เล่าปัญหาการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมของผู้เสียหายจากความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ วิจารณ์ระบบและรัฐบาลแบบไม่เซนเซอร์ให้เขาฟัง เลยไม่คิดว่าจะได้ แค่มีคน recognize ผ่านเข้ารอบนี่ก็ดีใจแล้ว

คิดไหมว่าเราก็เก่งเหมือนกัน ทำสำเร็จไปอีกขั้นแล้ว

(นิ่งคิด) ไม่ จริงๆ รู้สึกดีใจที่เขามองว่างานของเราสำคัญ เพราะเรารู้สึกมาตลอดว่างานที่เกี่ยวกับประเด็นต่อต้านความรุนแรงหรืองานที่มันต้าน status quo (ค่านิยมที่มีอยู่ในสังคม) จะถูกด้อยค่า ไม่ค่อยมีคนไฮไลต์ประเด็นเหล่านี้เท่าไหร่ เราเลยรู้สึกว่าตรงนี้คือโอกาสหนึ่งที่เราจะได้พูดถึงงานที่ทำ พูดถึงปัญหาที่คนควรจะมอง ซึ่งไม่ใช่แค่คนในประเทศไทยด้วยซ้ำ ในประเทศที่พัฒนาแล้ว ปัญหาเรื่องความไม่เท่าเทียมกันทางเพศหรือเลือกปฏิบัติมันก็ยังมีอยู่

ทำไมงานที่ต่อต้านค่านิยมในสังคมถึงโดนด้อยค่า

ระบบของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นการศึกษา ราชการ สังคม ชุมชน ครอบครัว มันมาในลักษณะของอำนาจนิยม ต้องมีคนตัวเล็กๆ สยบยอม เช่น เด็กที่ต้องทำทุกอย่างตามที่ผู้ใหญ่บอก หรือในบ้าน คนเป็นเมียต้องพับผ้า เลี้ยงลูก เหมือนกับมีการเซตค่า default ของสังคม 

พอถูกเซตมาแบบนี้ทุกคนจะมีความเชื่อฝังหัว แล้วพอเห็นอะไรที่ผิดแปลกไปจากนั้น ถ้าเขาไม่ได้มีแหล่งข้อมูลพอ มี critical thinking หรือพลังภายในพอ มันจะไม่เกิดการเปิดใจรับฟัง เมื่อวัฒนธรรมเรามีความผิดปกติแบบนี้ทำให้เวลามีคนมาต้าน status quo กระแสต่อต้านเลยค่อนข้างแรง

เราเองในฐานะผู้หญิงที่ออกมาพูดเรื่องความรุนแรง ตอนไปทำงานหรือไปประชุมแลกเปลี่ยนอะไรก็ตาม เรามักเจอคนที่เขารู้สึกว่า intimidated (โดนข่ม) โดยเรา เวลาเราวิจารณ์อะไร คนที่เป็น misogynist (ผู้เกลียดชังผู้หญิง) เขาก็จะไม่ชอบ เขาไม่ฟังหรอกว่าเนื้อหาที่เราพูดคืออะไร แต่เขาจะมองว่า อีนี่เป็นผู้หญิง ทำไมพูดเยอะ ทำไมเสียงดัง ทำไมถึงมีรอยสัก ทำไมถึงไม่อยู่ในกรอบที่มึงควรจะอยู่ กล้าดียังไง เราโดนแบบนี้จนบางครั้งเราต้องสร้างกลยุทธ์ว่า ถ้าฉันไปพูดหรือทำงานที่ไหน ฉันต้องทำอะไรบ้างเพื่อสื่อสารจุดยืนได้ชัดเจน แต่ความยากคือพอโดนบ่อยๆ มันทำให้ความเชื่อเราแกว่ง บางครั้งเราเจอคำพูดเหยียดเพศ เราเอ๋อไปนิดหนึ่งเลย เพราะคนใกล้ตัวเรามองไม่ออกว่าคือการเหยียด กระทั่งว่าหลังๆ เราต้องใช้วิธีโทรปรึกษานักสิทธิสตรีที่เรานับถือว่าสิ่งนี้เกิดขึ้นกับฉัน ฉันควรทำยังไงต่อ เพื่อให้เรากลับมาฟังเสียงตัวเองได้

ตั้งแต่เมื่อไหร่ที่คุณเริ่มมองเห็นอำนาจที่ไม่เท่ากันในสังคม

ตั้งแต่เด็ก สิ่งที่รับรู้ได้ชัดมากๆ คือเราไม่ชอบความอยุติธรรม เห็นอะไรที่มันไม่ยุติธรรมแล้วจะโกรธ 

บ้านเรามีลูกสามคน เราเป็นลูกสาวคนเดียว โตในค่ายทหารแต่เด็กเพราะคุณพ่อเป็นอนุศาสนาจารย์ที่ย้ายไปหลายๆ จังหวัดเพื่อไปเอาตำแหน่ง เราใช้ชีวิตอยู่ในบรรยากาศที่เห็นคนยศนั้นยศนี้ เห็นความไม่เท่ากัน พ่อของเราไม่ได้จบนายร้อย เขาก็จะโดนเลือกปฏิบัติ 

คุณพ่อเป็นคนใจเย็น น่าจะไม่สนใจหรือไม่รู้ด้วยซ้ำ แต่ในสายตาของลูกที่มองขึ้นไปก็คิดว่า เฮ้ย ทำไมคนนี้ไม่เคารพพ่อเรา เราเลยไม่ชอบคำว่าระบบศักดินา ถึงขนาดบอกพี่ชายกับน้องชายว่าอย่าเป็นทหารหรือรับราชการ 

แล้วตอนไหนที่รู้สึกอยากต่อต้าน

จริงๆ ก็ต่อต้านอะไรบางอย่างมาตั้งแต่เด็กแล้ว เช่น ระเบียบในโรงเรียนที่เรารู้สึกว่ามันงี่เง่า อย่างเรื่องทรงผมเราผิดระเบียบมาตลอด (หัวเราะ) หรือระบบศาสนาที่แต่ก่อนมันจะมีเข้าค่ายคุณธรรม จำได้เลยว่าช่วงอายุ 13-14 เคยฟังพระพูดบางอย่างแล้วรู้สึกว่าไม่ใช่ เราก็เดินไปเถียง คนก็จะมองว่าทำไมคนนี้ขี้เถียงจัง กลายเป็นตัวประหลาดในสายตาคนอื่น 

หรือเรื่องเพศ ช่วงมัธยมเราเคยเป็นเด็กเรียน แต่พอมีรุ่นพี่ผู้ชายมาชอบก็โดนคนหมั่นไส้ ซึ่งด้วยความเป็นเด็กต่างจังหวัด เวลามีผู้ชายมาชอบผู้หญิง คนโดนด่าคือผู้หญิงนะ หลังจากนั้นเราเลยพยายามจะทำตัวคูล ไปเล่นกีฬา แต่งตัวเป็นผู้ชายแล้วคบผู้หญิงไปเลยจะได้ไม่โดนบูลลี่ 

มันมีความรู้สึกงงๆ มาตลอดว่า ทำไมเราถึงโดนอะไรแบบนี้ ไม่อยากเป็นผู้หญิงเลย จนโตขึ้นและได้เข้าใจเรื่องความไม่เท่าเทียมทางเพศจริงๆ ตอนที่ตัวเองถูกแฟนเก่าทำร้ายร่างกาย เรารู้สึกว่าทำไมถึงแย่ขนาดนี้ แล้วทำไมการสู้เรื่องนี้ถึงยากจัง ทั้งๆ ที่เราเรียนกฎหมายมา มันก็ต้องคุ้มครองเราไม่ใช่เหรอ ทำไมตอนสู้คดีเราถึงได้โดนตีตราและกล่าวโทษล่ะ จุดนั้นทำให้สนใจเรื่อง gender-based violence (ความรุนแรงอันเกิดจากเหตุแห่งเพศ) แล้วก็ได้มาทำ SHero ช่วยเหลือผู้เสียหายจากคดีความรุนแรง

การทำงานด้านสิทธิมนุษยชนเปลี่ยนการมองโลกของคุณไปยังไงบ้าง

เรามองเห็นคำว่าสิทธิมนุษยชนในทุกอย่าง แต่ก่อนเราทำเรื่องคนไม่มีสัญชาติ ผู้ลี้ภัย ผู้อพยพ เด็ก ผู้หญิง ก็จะมีคนมาขอปรึกษาเราหลายๆ เรื่องในวันเดียว ซึ่งบางครั้งก็ทำพร้อมกันไม่ไหว แต่ถามว่าเรื่องสิทธิมันอยู่ในหัวเราตลอดเวลาไหม ใช่ 

อย่างล่าสุดเราไป work from home ที่เกาะเกาะหนึ่งกับแฟน เจอแรงงานข้ามชาติเยอะมาก สิ่งที่เรานั่งคุยกับแฟนคือคุณคิดว่าพวกนี้จะได้ค่าแรงขั้นต่ำเท่าไหร่ เขาได้สิทธิอะไรบ้าง สมมติมีเอ็นจีโอมาเปิดในพื้นที่นี้ พวกนายทุนจะไม่ชอบใช่ไหม เพราะแรงงานก็จะรู้ว่าตัวเองมีสิทธิ

กลายเป็นว่าเราไปทุกที่ เราจะมีเลนส์ที่มองเรื่องนั้นตลอด เพราะเรารู้สึกว่าเรื่องสิทธิเป็นเรื่องที่ทุกคนแม่งต้องเข้าใจ และมันไม่ใช่เรื่องไกลตัว 

คิดเรื่องนี้ตลอดเวลา ไม่เหนื่อยบ้างเหรอ

เหนื่อยสิ เคยคิดเหมือนกันว่ามันจะดีไหมถ้าเรากลายเป็นคนที่อิกนอแรนต์ ไม่ใส่ใจเรื่องพวกนี้ไปเลย ชีวิตเราจะมีความสุขไหมวะ มันก็คงจะมีความสุขแหละ แต่มันก็จะไม่ใช่ตัวเราไง 

ถามว่าเหนื่อยไหมก็เหนื่อย แต่เชื่อว่ามีคนอื่นที่เหนื่อยแบบนี้เยอะเหมือนกัน เรารู้สึกว่าการมองเห็นปัญหาเยอะๆ จะทำให้ปัญหาโดนแก้ ถ้าเรามองไม่เห็นปัญหาก็จะไม่มีใครแก้

ในฐานะที่เคยถูกกระทำความรุนแรงมา การทำงานกับผู้เสียหายเยอะๆ กระทบจิตใจคุณบ้างไหม

เคยทริกเกอร์ช่วงแรกๆ แบบดิ่งไปเลย แต่เป็นทริกเกอร์ในลักษณะว่าเสียใจกับผู้เสียหาย เพราะแต่ละด่านมันยากเหลือเกิน คือเราจำได้ว่าของตัวเองมันไม่ง่าย แต่พอมาเจอคนที่ไม่มีทรัพยากร ไม่มีเงินแม้แต่ค่าเดินทางไปสถานีตำรวจก็จะมีความรู้สึกแบบ เชี่ย ทำไมผู้หญิงคนหนึ่งต้องมาเจออะไรแบบนี้ด้วย ทำไมระบบมันต้องใจร้ายขนาดนี้ 

แต่ช่วงหลังๆ เราก็พยายามสำรวจสภาพจิตใจตัวเองมากขึ้น เมื่อไหร่ที่ไม่ไหวก็จะพัก จริงๆ คนทำเคสความรุนแรงเบิร์นเอาต์บ่อยนะ เราเคยเป็นคนที่ไม่จัดสรรเวลามันก็เหนื่อย พอเหนื่อยภาพเก่าๆ ก็กลับมา ก็เลยเริ่มมาศึกษาด้าน well-being เพราะอาจารย์อวยพร เขื่อนแก้ว อาจารย์ที่เรานับถือเคยบอกว่า การดูแลตัวเองคือยุทธศาสตร์ที่ทำให้เราสามารถทำงานได้ในระยะยาว มันไม่ใช่การเห็นแก่ตัว เรามีสิทธิดูแลตัวเองเพื่อที่จะไปช่วยคนอื่นต่อได้ 

คุณดูแลตัวเองยังไง

ควรจะออกกำลังกายแต่เราขี้เกียจ (หัวเราะ) ช่วง pause บางทีเราเลยอ่านหนังสือเพราะจะได้ไม่ต้องดูมือถือ ไม่ก็นอนเปื่อยๆ อยู่บนเตียง ดูเน็ตฟลิกซ์ ดูดิสนีย์พลัส โหลดมาให้ดูไม่เครียด 

ช่วยทำคดีความรุนแรงเป็นร้อยๆ เห็นความรุนแรงบ่อยๆ ทำให้หมดศรัทธาในเพื่อนมนุษย์บ้างไหม

มันไม่ถึงขนาด lose trust in humanity (สูญเสียความเชื่อในมนุษย์) ในทางตรงกันข้าม มันทำให้เราเข้าใจความซับซ้อนของคนและสังคมมากขึ้น เราคิดว่าคนเราเปลี่ยนได้เมื่อสังคมเปลี่ยน เช่น ผู้เสียหายสามารถเอาตัวเองออกมาจากความรุนแรงได้เมื่อสังคมรอบตัวซัพพอร์ตเขา ผู้กระทำจะหยุดใช้ความรุนแรงเมื่อสังคมไม่อนุญาตให้เขากระทำ

แต่บางครั้งก็มีเหมือนกันที่รู้สึกสิ้นหวัง เพราะยิ่งเราเห็นปัญหาเยอะก็ยิ่งเห็นความฉิบหายเยอะ เราก็จะเซ็ง โอ๊ย ไม่ทำแล้ว ไม่อยู่แล้วสังคมนี้ มันมีความรู้สึกนั้นเหมือนกัน ในขณะเดียวกันมันก็รู้สึกว่า ถ้าเราเห็นมาขนาดนี้แล้วก็ทำต่อเถอะ ทำให้มันเห็นการเปลี่ยนแปลงก่อนดีกว่า เพราะตอนนี้เรายังมีเอเนอร์จี้ทำได้อยู่ แล้ววันหนึ่งถ้าเรารู้สึกว่าพอแล้ว มันก็อาจจะพอแล้วมั้ง

อะไรทำให้คุณอยากสู้ต่อ

บอกยากเหมือนกัน เอาจริงๆ ตอนแรกที่ทำ SHero เราแค่เขียนโปรเจกต์ สร้างเฟซบุ๊ก มันทำก๊อกแก๊กมาก แต่อยู่ดีๆ ก็มีคนมาสัมภาษณ์ ให้ความสนใจ มีผู้เสียหายมาอ่านโพสต์ของเรา มานั่งฟังบรรยายแล้วเขารู้สึก empower หรือช่วยใครสักคนหนึ่งได้ เหมือนกับว่าเรากำลังค่อยๆ มีเครือข่ายของคนที่แคร์เรื่องนี้แล้วไม่นิ่งเฉยและไปช่วยคนอื่น

เราเลยรู้สึกว่าสิ่งที่ทำมันอิมแพกต์ วิธีการทำมันเวิร์กนะ แล้วก็อยากทำต่อ แต่ถ้าสมมติว่า เวลาผ่านไป 10 ปี 15 ปี หรือแม้กระทั่ง 5 ปีข้างหน้า แล้วเราเห็นว่ามีคนขึ้นมาทำบางอย่างทดแทนแล้ว ระบบดีขึ้นแล้ว SHero ไม่จำเป็นต้องทำเยอะเท่าตอนนี้ แค่สแตนด์บายหรือจะหายไปเลย เราก็โอเค แต่ตอนนี้มันยังไม่จบ ยังต้องเดินไปอีก

เคยมีผู้ถูกกระทำเดินมาขอบคุณไหม

มี ส่วนใหญ่ก็จะขอบคุณทุกครั้งที่เราช่วยเขาไปในแต่ละสเตป แต่ที่ไม่ขอบคุณก็มีเหมือนกัน ซึ่งไม่เป็นไรเพราะเราก็รู้สึกว่า มันเป็นสิ่งที่เขาควรจะได้รับอยู่แล้ว

อย่างเคยมี survivor ที่มาฟังเรื่องที่เราพูดหรือเห็นสิ่งที่เราเขียนไว้ในเว็บไซต์ เขาเขียนมาขอบคุณว่า เรื่องของเราทำให้เขารู้สึกไม่โดดเดี่ยว บางคนเดินมากอด บอกว่าเขาก็เป็นหนึ่งในผู้เสียหายเหมือนกัน เราก็ดีใจที่ได้มองเห็นกัน พอเราบอกว่า I’ve been there too. (ฉันเคยผ่านเรื่องนี้มาเหมือนกัน) มันทำให้คนที่รู้สึกว่าต้องอยู่ในเงามืดหรือต้องเงียบกล้าออกมาขอความช่วยเหลือมากขึ้น

เท่าที่คลุกคลีกับ SHero มาหลายปี คิดว่ารากของปัญหาความรุนแรงในไทยคืออะไร

ปิตาธิปไตย ระบบเพศแบบ binary และวัฒนธรรมอำนาจนิยม 

ในสังคม บุคคลแต่ละอัตลักษณ์ทางเพศมีอภิสิทธิ์ไม่เท่ากัน ผู้หญิงและ LGBTQIAN+ จะถูกทำให้เป็นอัตลักษณ์ชายขอบในสังคมปิตาฯ ในขณะที่ผู้ชายมีอำนาจเหนือกว่า เขาสามารถจะกระทำการบางอย่างได้แล้วถูก justify (รับรอง) โดยระบบ ถึงทุกวันนี้จะมีโซเชียลมีเดียทำให้หลายคนได้รับรู้ว่าความผิดปกติมันมีอยู่ แต่ในระบบสังคมและระบบรัฐ ปัญหาบางอย่างถูกทำให้กลายเป็นเรื่องปกติ

ยกตัวอย่างคดีโจ้ถุงดำ เห็นได้ชัดเลยว่าคนในสังคมไม่โอเค แต่ด้วยความที่ระบบตำรวจมันทั้งอำนาจนิยมและมีความเข้มข้นของปิตาธิปไตย มีหลายคนมากที่ออกมาพูดว่าเรื่องแบบนี้มันปกติ การซ้อมทรมานเป็นเรื่องที่ ‘ลูกผู้ชาย’ เขาทำกัน (เน้นเสียง) ปัญหาคือไอ้สิ่งเหล่านี้มันฝังลึกจนระบบมันหล่อหลอมมาเรื่อยๆ ผ่านสถาบันต่างๆ ซึ่งเริ่มมาจากบรรทัดฐานและวัฒนธรรมที่ผิดเพี้ยนในสังคมไทย จนทำให้ความรุนแรงกลายเป็นเรื่องปกติไปเสียอย่างนั้น

ในมุมมองคุณ อะไรคือสิ่งที่คนทั่วไปเข้าใจผิดมากที่สุดเกี่ยวกับความรุนแรง

เราว่าคนส่วนใหญ่มองไม่ออกเรื่องอำนาจที่ไม่เท่ากัน ยกตัวอย่างกรณีการล่วงละเมิดทางเพศ คนจะชอบมองว่าถ้าเป็นคดีข่มขืนคนที่ทำต้องหื่นกาม แล้วพอผู้กระทำเป็นคนที่ไม่ได้ดูหื่นกาม คนก็จะงง แต่ความจริงคือการที่คนคนหนึ่งจะมาคุกคามหรือล่วงละเมิดทางเพศอีกคน มันไม่ใช่แค่เรื่องของความหื่นกามอย่างเดียว มันมากับเรื่องการควบคุม การใช้อำนาจเหนือกว่า การอยากทำให้ผู้ถูกกระทำรู้สึกต่ำต้อย มันคือความอยากใช้ชีวิตเหนือคนอื่น คือการกดขี่ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

เพราะฉะนั้นการแก้ปัญหาก็ต้องท้าทายอำนาจพวกนั้น สิ่งที่ทำได้คือการยืนอยู่ข้างผู้เสียหาย คุณต้องไป empower คนที่ถูกเหยียบอยู่ให้ขึ้นมา อีกอย่างคือคนยังติดกับภาพ perfect victim ในหนังที่ผู้เสียหายจะต้องมีแผลเต็มตัว แล้วถ้ามีผู้ถูกกระทำมาแจ้งความและไม่ได้มีแผลเยอะ คนก็จะคิดว่าไม่เป็นไรหรอก แต่ความจริงบางแผลเรามองไม่เห็น เป็นแผลฟกช้ำ ไหนจะบาดแผลใจที่รักษายากกว่าแผลกาย

เราเคยไปสอนเยาวชนหรือนักศึกษามหา’ลัยที่เป็นวัยรุ่น เขาก็จะไม่ค่อยเข้าใจเรื่อง gender analysis พอเราบอกว่าในสังคมผู้ชายมีพริวิเลจมากกว่านะ เขาก็จะงงและโกรธ มาบอกว่าผู้ชายมีพริวิเลจได้ยังไง เราก็ต้องอธิบายว่า คำว่าพริวิเลจไม่ใช่สิ่งไม่ดี พริวิเลจไม่ผิด แต่การไม่ยอมรับว่าตัวเองมีพริวิเลจน่ะผิด เวลาเราถูก ปัญหาพวกนี้เราไม่ได้พูดถึงแค่ระดับปัจเจก เราพูดถึงระดับโครงสร้าง ปิตาธิปไตยมันทำร้ายทุกคนนะ ทำร้ายผู้ชายด้วย ไม่ได้บอกว่า masculinity (ความเป็นชาย) ไม่ดี แต่ toxic masculinity (ความเป็นชายที่เป็นพิษ) น่ะมีปัญหา ทำไมแค่นี้แยกไม่ออก ทำไมเปราะบางเหลือเกิน 

หรือเวลาเราพูดเรื่องปัญหาที่เกิดขึ้นกับผู้หญิง ก็ต้องมีคนลุกขึ้นมา อ้าว แล้วผู้ชายล่ะ แต่เวลาเราพูดถึงปัญหาที่เกิดกับผู้ชายก็จะเงียบ หรือตอนบอกว่ามันมีสิ่งที่เรียกว่า gender-based violence นะ ก็จะมีผู้ชายมาบอกว่าผมเป็นลูกผู้ชาย ไม่ทำร้ายผู้หญิงครับ เราก็โอ๊ย ตายละ เมื่อไหร่จะก้าวผ่านกรอบเพศพวกนี้สักที เพราะ gender norm (บรรทัดฐานทางเพศ) หรือ gender stereotype (การเหมารวมทางเพศ) พวกนี้แหละคือรากของ gender-based violence ซึ่งมันเกิดขึ้นได้กับทุกคน 

เราพยายามจะบอกว่า ไอ้กรอบเพศที่มีอยู่นี่คือเหตุผลว่า ทำไมผู้ชายบางคนถึงรู้สึกว่ามีสิทธิไปคุกคามคนอื่นได้ หรือการที่ผู้หญิงบางคนต้องรู้สึกตัวเล็ก ไม่กล้าแสดงออก ก็เพราะเขาถูกหลอมมาแบบนั้น เพราะฉะนั้นสิ่งที่ชวนทำมากที่สุดคือการเช็กพริวิเลจของตัวเอง

ต้องโดนแบบไหนถึงจะเรียกได้ว่าเป็นผู้ถูกกระทำความรุนแรง

จริงๆ การกระทำความรุนแรงมีหลายเลเวล แน่นอนว่าการทำร้ายร่างกายก็คือความรุนแรง แต่มันจะมีความรุนแรงทางจิตใจซึ่งกฎหมายประเทศไทยก็นับว่าผิดเหมือนกัน อย่างเคสความรุนแรงในครอบครัว แรกๆ ผู้ใช้ความรุนแรงมักดูเป็นคนดี ประเสริฐแทบทุกคน หลังจากนั้นอาจห้ามไปเจอเพื่อน ตัด support system ของอีกฝ่าย ต่อมาจะเริ่มควบคุมชีวิต ห้ามทำงานนะ มาอยู่บ้านเลี้ยงลูกดีกว่า ต้องใส่เสื้อผ้ายังไง ซึ่งจะเป็นอะไรที่เล็กๆ มากจนผู้เสียหายมองไม่ค่อยออก กว่าจะรู้ตัวคือสูญเสียความเป็นตัวเองไปแล้ว ทุกการตัดสินใจในชีวิตต้องให้ผู้กระทำเลือกหมดเลย มันก็ถือว่าเป็นความรุนแรงในครอบครัว แต่ศาลบางที่ยังไม่เข้าใจและตัดสินให้ไม่เป็นเพราะเขาขาดความเข้าใจเรื่องนี้เหมือนกัน

เพราะฉะนั้นความรุนแรงมันไม่ใช่แค่การกระทำโหดร้ายทารุณ แต่มันคือการควบคุม (coercive control)

เวลาสื่อลงข่าวความรุนแรงในครอบครัว หลายคนมักมองว่าโดนขนาดนั้นแล้วทำไมถึงทน จริงๆ มีปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้ผู้เสียหายออกมาจากวงจรความรุนแรงไม่ได้ 

วงจรความรุนแรงจะมี 3 ระยะ คือระยะที่ทะเลาะกันแรงๆ ระยะต่อมาคือเงียบ แล้วก็ระยะฮันนีมูน หลังจากผู้กระทำใช้ความรุนแรง เขาก็จะทำดีกับผู้เสียหายเพื่อให้ได้โอกาสอีกครั้ง 

ภาพที่เราเห็นบ่อยๆ ในเคสความรุนแรงในครอบครัวคือการอ้อนวอนกันกลางศาล กลับมาเถอะ ฟังพี่เถอะ แต่พอกลับบ้านมาเป็นอีกคนหนึ่งเลย มึงฟ้องคนอื่นใช่ไหม แล้วพอผู้หญิงไปก็จะขอโทษใหม่ สังเกตดีๆ ผู้กระทำจะไม่ร้ายตลอดเพราะแฟนที่ควรจะอยู่ใต้เขาจะหนีไปเลย สิ่งที่เขาต้องการคือคนคนหนึ่งที่เชื่อฟังเขาแล้วยอมให้ควบคุมได้ เหมือนการเลี้ยงสัตว์ให้อยู่ใต้อำนาจ

อีกอย่างคือรัฐพยายามสร้างวัฒนธรรมแบบ family centric ต้องให้ครอบครัวกลับมาอยู่ด้วยกัน เวลามีเคสความรุนแรงที่ไม่ว่าจะไปถึงสถานีตำรวจหรือศาลเขาก็จะให้ไกล่เกลี่ย เราก็ต้องอธิบายตลอดว่า คำว่าไกล่เกลี่ยคือการบาลานซ์ เหมือนนักธุรกิจที่มีอำนาจพอๆ กันแล้วมาหา win-win situation แต่ความรุนแรงในครอบครัวอำนาจมันไม่เท่ากัน คุณจะหา win-win situation ได้ยังไง แล้วแน่นอนว่ายิ่งผู้เสียหายกำลังรู้สึกเปราะบาง เขายอมอยู่แล้ว เพราะเขารู้สึกว่ามาแจ้งความแล้วก็ไม่มีใครฟังเขาเลย เขาโทษตัวเองมาตลอดเพราะผู้กระทำบอกว่าเป็นความผิดของเขา ยิ่งมาเจอเจ้าหน้าที่ที่ควรจะช่วยเขาบอกว่าเธอต้องนึกถึงครอบครัว เขาก็คิดสิว่ากูต้องทนใช่ไหม เขาก็จะทน แต่พอผู้หญิงคนหนึ่งทนจนตาย ทนจนฆ่าแฟน สังคมก็จะบอกว่าอีนี่ชั่ว แต่คุณไม่เคยรู้เลยว่าการจะก้าวออกมามันยากแค่ไหน มีสถิติบอกว่าผู้หญิงที่โดนฆ่าตายเคยแจ้งความอย่างน้อย 8 ครั้ง บางคนทนมา 10-20 ปี จนวันหนึ่งแทงสามีตาย ไม่ว่าจะจงใจหรือพลาดก็ตาม เขากลายเป็นคนที่ต้องติดคุก 25 ปี 

เพราะฉะนั้นการเอาตัวเองออกมามันไม่เคยง่าย คิดดูสิขนาดตอนที่เราโดนแฟนเก่าทำร้ายร่างกาย เรารู้กฎหมายด้วยซ้ำ แต่พอเราโดนกระทำ กฎหมายกลับไม่ใช่สิ่งแรกที่เรานึกถึง เรากลับกลัวว่าความสัมพันธ์จะล้มเหลว คิดว่าปรับตัวแล้วเขาจะเปลี่ยน ซึ่งมันไม่จริง สุดท้ายแล้วความรุนแรงจะหยุดลงได้ไม่เกี่ยวกับผู้เสียหายเลย มันจะหยุดหรือไม่ขึ้นอยู่กับผู้กระทำล้วนๆ แต่เราถูกทำให้ติดกับดักความคิดว่ามันคือความผิดของมึงเอง ซึ่งไม่ใช่แค่ผู้กระทำเท่านั้นที่สร้างมันขึ้นมา แต่คนใกล้ตัว เจ้าหน้าที่ สื่อ สังคมช่วยกันสร้าง 

อย่างเวลาผู้เสียหายออกมาบอกว่าออกมาไม่ได้ คนก็จะด่าว่าทำไมมึงโง่วะ แต่เวลาเขาไปขอคำปรึกษาจากเพื่อน เพื่อนก็บอกว่าอย่าแจ้งความเลย สงสารเขา มึงไปทำอะไรเขาหรือเปล่า ไปโรงพยาบาลบอกว่าจะเบิกค่ารักษาฟรีของ OSCC (One Stop Crisis Center หรือศูนย์ช่วยเหลือสังคม) โรงพยาบาลก็ถามว่า OSCC คืออะไร ไม่รู้จัก ไปสถานีตำรวจก็ให้ไกล่เกลี่ย ไปวัดพระก็บอกว่าเป็นเวรกรรมของชาติที่แล้ว ยิ่งเดินเข้าไปประตูที่เรียกว่าระบบเศรษฐกิจ สมมติว่าผู้หญิงคนนี้ถูกสั่งไม่ให้ทำงานมาหลายปีเพื่อให้เลี้ยงลูก เขาจะไปเริ่มต้นหางานใหม่ได้ยังไง แล้วพอยื่นขอสิทธิเลี้ยงดูลูก ศาลก็ถามว่ามีเงินไหม มีอาชีพไหม อ๋อไม่มี งั้นเอาลูกให้ผัวแล้วกัน เขาก็ไม่เลิกสิ นี่มันคือ systemic barrier คือทุกคนกำลังทำงานร่วมกันเป็นระบบเพื่อผลักคนนี้กลับเข้าไปในวงจรความรุนแรง 

เขาไม่ได้ทนอยู่เว้ย เขาพยายามออกมาแล้ว แต่ทุกคนตบเขาเข้าไป

ในทางกลับกัน มีปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้ผู้กระทำยังก่อความรุนแรงซ้ำๆ

ยกตัวอย่างแฟนเก่าเรา มันเคยมีเหตุการณ์ที่เขาใช้ความรุนแรงกับเราที่บ้านเขา พอแม่เขากลับมาเห็นเรานั่งร้องไห้ แม่เขาก็พาเราไปเดินคุย คุยกับเราว่ารู้ไหมว่าแฟนเก่าเราโตมายังไง เขาน่าสงสารนะ พ่อเขาก็ดุเขานะ แต่เขาไม่ใช่คนแบบนี้หรอก ที่แฟนโมโหเราบ่อยๆ เพราะเขาเครียด ยูต้องยิ้มบ่อยๆ อย่าไปทำให้เขาเครียดสิ ตอนนั้นเราก็เบลอไปเลย จำได้เลยว่ากลับมาไทยแล้วก็ทำกับข้าวเอาใจเขาทุกวัน ฝึกยิ้มหน้ากระจก ทำตัวน่ารักกับแฟน 

พอเราหลุดออกจากวงจรนั้นมาได้ เราเขียนกลับไปหาแม่เขาเลยนะว่า ยูรู้ไหม ที่เขาเป็นแบบนี้ก็เพราะยูให้ท้ายเขานะ สาเหตุหนึ่งที่ผู้กระทำทำได้เพราะคนรอบตัวอนุญาตให้เขาทำ 

หรือจากเคสอื่นๆ ก็เห็นได้ชัดว่าระบบสังคมทำให้ผู้กระทำตัวพอง ลองนึกภาพตามนะ ไปศาล ศาลบอกว่า อ๋อ ไกล่เกลี่ยได้ไม่มีโทษ ไปบอกเพื่อน เพื่อนบอกว่าปกติแหละความรุนแรงในครอบครัว บริษัทที่จ้างงานเขาอยู่ นายจ้างไม่ได้มองว่าเป็นเรื่องใหญ่ ไปถึงระบบศาสนา อ๋อ ใช้ความรุนแรงมาเหรอ มาบวชสักเดือนไหม ไม่ต้องไปติดค้งติดคุก อยู่กับพระหายเลย เปิดทีวีดู สื่อบอกว่าผู้ชายใช้ความรุนแรงเป็นเรื่องปกติ แน่นอนว่าผู้กระทำคนนี้ก็จะคิดว่า I can do it. นี่หว่า มันชัดมากเลยนะ เขาใช้ความรุนแรงต่อได้เพราะว่าทุกคนแม่งอนุญาตเขาหมดเลย

เพราะฉะนั้นสิ่งที่เราต้องช่วยกันทำคือเปลี่ยน norm ว่าไม่อนุญาตแล้วนะเว้ย เมื่อไหร่ที่ศาลบอกว่าใช้ความรุนแรงไม่ได้ ระบบเศรษฐกิจไม่รองรับ ระบบศาสนาบอกว่าความรุนแรงคือบาปของผู้กระทำ ไม่ใช่ผู้เสียหาย ระบบเลิกโทษเหยื่อแต่หันไป blame ผู้กระทำ เขาก็จะหยุด

แล้วในมุมคนนอก ถ้าเราพบเห็นว่ามีความรุนแรงเกิดขึ้น เราจะช่วยผู้เสียหายได้ยังไง

ถ้าเป็นเพื่อนก็พูดได้ว่าฉันรออยู่ตรงนี้นะ มีอะไรก็มาบอก ไม่ตัดสิน ให้ผู้เสียหายรู้ว่ามีคนอยู่ข้างๆ หรือบางทีก็อาจจะแนะนำว่าลองโทรสายด่วนไหม ถ้าเป็นเพื่อนบ้านหรืออยู่คอนโดที่เราอาจไม่ได้รู้จักผู้เสียหายขนาดนั้น บางทีอาจใช้วิธีแนะนำให้ชุมชนติดใบปลิวสายด่วน หรือลองจัดเซสชั่นสนทนาชวนคุยเรื่องความรุนแรงในครอบครัวหรือความสัมพันธ์ที่ดี ให้ผู้ถูกกระทำรู้ว่า There’s someone looking out for me. (มีคนที่คอยดูแลฉันอยู่)

แต่ถ้าเป็นอะไรที่ฉุกเฉินจริงๆ อาจโทรเรียกตำรวจมาช่วย หรือบางครั้งถ้าอยากให้ความรุนแรงนั้นหยุดลงชั่วคราวอาจใช้วิธีกดกริ่ง เอาผลไม้มาให้ค่ะ ทำเป็นอินโนเซนส์ว่ากูไม่ได้เสือกนะ แต่มันคือการ interrupt (รบกวน) ให้ความรุนแรงชะงัก บอกเป็นนัยๆ ว่าฉันรู้นะว่าเกิดอะไรขึ้น 

ในภาพกว้างกว่านั้น เราจะสร้างสังคมที่เป็น support system ให้กับผู้เสียหายได้ยังไง

เราจะพูดเสมอว่า แค่การเริ่มต้นบทสนทนาเรื่องนี้ก็เป็นจุดสตาร์ทในการสร้างความเปลี่ยนแปลงได้แล้ว เพราะมันคือสัญญาณว่าคนเริ่มตกตะกอนถึงปัญหาและทางแก้ แต่ก่อนจะแก้ปัญหาเราต้องสร้างองค์ความรู้ที่ถูกต้องก่อน แล้วค่อยไปถึงการผลักดันให้เกิดความเปลี่ยนแปลงจริงๆ ไม่ว่าจะเป็นในระดับผู้เสียหายเองหรือระดับสังคม

สิ่งสำคัญคือการทำให้ผู้เสียหายออกมาพูด คำว่าออกมาพูดอาจไม่ใช่การให้ไปพูดในที่สาธารณะ แต่คือการที่เขากล้าเล่าให้คนคนหนึ่งฟัง เพราะฉะนั้นคุณก็ต้องเป็นคนรอบตัวที่เป็นพื้นที่ปลอดภัยให้เขาก่อน รับฟังโดยไม่ตัดสิน ให้เวลาและทำให้เขารู้ว่าคุณมีทางเลือกที่จะออกมานะ คุณมีอำนาจในการเลือกนะ แค่นี้ก็เป็นสิ่งที่ผู้เสียหายต้องการมากๆ แล้ว

The post เบสท์ บุษยาภา นักสิทธิมนุษยชนไทยที่คว้ารางวัลระดับโลก ผู้เชื่อว่าความรุนแรงในครอบครัวไม่ใช่เรื่องส่วนตัว appeared first on a day magazine.