Birds born in a cage think Flying is an illness -Alejandro Jodorowsky นกในกรงขัง

นกเกิดมาในกรงขังเลยคิดว่าการได้โบยบินคือความป่วยไข้ ฉันคือนกตัวนั้น คุณเองก็ด้วย กรงขังที่ว่านั้นมีชื่อว่าอะไร ประชาธิปไตยจอมปลอม, คนดี, กุลสตรี, เสรีนิยม, ความสุขที่รอ, ชายชุดทหาร พร้อมรถถัง พูดพล่อยๆ ว่าจะหามาคืนให้ หรืออื่นๆ อีกมากมาย แม้จะคิดว่าตนเองหลุดพ้นจากกรงขังที่มีอยู่แล้วแต่หารู้ไม่ว่า เหนือกรงขังที่เพิ่งทลายมาได้นั้นก็ยังมีอีกกรงขังมาคร่อมทับอย่างไม่รู้จบสิ้น

ฉันไม่ใช่คนกล้าหาญหรือคนหัวขบถแต่อย่างใด ตั้งแต่เด็ก ฉันคือลูกที่เชื่อฟังพ่อแม่ เป็นนักเรียนที่ดีของครู เป็นเพื่อนที่เล่นอะไรตามเพื่อน พูดง่ายๆ ว่าเป็นคตนดีของระบบ ตั้งแต่อนุบาลจนถึงประถม ฉันมักจะได้รับวุฒิบัติเรียนดีและประพฤติดีอย่างสม่ำเสมอ เวลาครูให้เด็กๆ โหวตว่าใครควรได้รางวัลประพฤติดี คนที่เรียนเก่งที่สุดหรือคนที่เรียบร้อยหรือเงียบที่สุดในห้องเรียนก็มักจะได้ถูกรับเลือก

พอโตมาเริ่มเป็นสาวฉันก็อยากจะเป็นหญิงสาวที่น่ารัก สังคมไทยรักหญิงสาวที่น่ารักที่สุด สวยเกินไปก็ไม่ได้ กล้าแสดงออกอย่างพองามสิ กล้าหาญเหรอ นั่นมันหน้าที่เด็กผู้ชาย ฉันพยายามจะอยู่ในระดับกลางๆ ในทุกด้านเพื่อให้ทุกคนพอใจ และไม่ยากลำบากเกินไปสำหรับตนเอง สังคมไหนจะมีสำนวนสุดประหลาดอย่าง ‘จงทำดีแต่อย่าเด่นจะเป็นภัย’ แบบสังคมไทยล่ะ จะทำดีทั้งทีก็ต้องระวังไม่ให้เด่นเกินหน้าเกินตาใครอีกเพื่อความปลอดภัยของชีวิตตัวเอง

ใช่แล้วล่ะ เรื่องทำดีเด่นจนเกินหน้านั้นคร่าชีวิตคนได้ ฉันพอจะรู้จักคนกล้าหาญหลายคนที่สังคมไม่รัก ถ้าคนแรกๆ ในความทรงจำวัยเด็กก็คงเป็น 2 สาวโบ จ๊อยซ์ที่เป็นนักร้องในดวงใจ ความกล้าหาญของโบจ๊อยซ์นั้นไม่ใช่เรื่องใหญ่โตแต่คือการแค่เป็นตัวของตัวเอง แต่สังคมไทยในตอนนั้นไม่รักผู้หญิงแบบนี้

หรือขยับไปในบริบทที่ใหญ่ขึ้นในแง่สัมคมการเมืองฉันก็เคยได้ยินเรื่องราวของเพื่อนพ่อหลายๆ คนที่พูดความจริงหรือท้าทายระบบแล้วสุดท้ายถูกจับเข้าคุก เข้าตาราง ไม่ก็ทำเรื่องลี้ภัยได้ไปอยู่ในต่างประเทศ​ ประเทศที่เขาเหล่านั้นคงไม่ต้องเป็นนกในกรงขังอีกต่อไป ฉันรับรู้เรื่องนี้อยู่เนืองๆ มาตลอดตั้งแต่เด็กจึงมักแสร้งหลับตาไม่มองปัญหา ประเด็นการเมือง และหลอกตัวเองว่าเสรีภาพเป็นของเราอยู่แล้ว อย่างน้อยกรงขังของเราก็ใหญ่พอให้ฉันนอนเล่นกินอาหารอร่อยได้ตามใจ

พอเข้ามหาวิทยาลัยศิลปะได้ ฉัน เพื่อนๆ และรุ่นพี่ รุ่นน้อง เราต่างสวมบทบาท แสร้งทำเป็นคนหัวขบถด้วยการแต่งการที่คิดว่าไม่เหมือนใคร เสพภาพยนตร์และดนตรีทางเลือก ยิ่งหาดูยาก คนรู้จักน้อย เรายิ่งดูเท่เหนือกว่าคนอื่น นึกย้อนกลับไปแล้วก็น่าขัน เพราะแค่การแต่งการด้วยรองเท้าดอกเตอร์มาร์ตินหรือย้อมผมสีแสบหนังหัวนั้นช่างไร้ความหมาย เมื่อหัวสีๆ นั้นยังก้มหัวให้ระบอบโซตัส อำนาจเผด็จการ หรือยอมจำนนต่อวัฒนธรรมสังคมชายเป็นใหญ่ แค่เป็นนักที่แฟชั่นหน่อยแต่ก็ถูกขังอยู่ในกรงไม่ต่างกันหรอก

จนถึงวันนี้ฉันก็ยังเป็นนกตัวเดิม แต่ฉันไม่หลอกตัวเองอีกต่อไปแล้ว เลิกปิดหู แสร้งหลับตา ฉันได้เรียนรู้ว่าในกรงขังนี้ การจะทลายออกไปได้ต้องใช้ความกล้าหาญซึ่งต้องฝึกฝนในเมืองที่เราต่างเป็นนกที่เชื่อง มีปีกไว้เพียงแค่ขนาบลำตัว แต่ไม่เคยได้โบยบิยนั้นช่างสูญเปล่าและน่าเศร้า

ฉันเริ่มฝึกจากเรื่องที่ง่ายที่สุดอย่างการเลิกใส่บราที่เหนี่ยวรั้งหัวใจผู้หญิงหลายๆ คนไว้ เราต่างอึดอัดจนชินและลืมไปว่าร่างกายนี้เป็นของเรา เสรีภาพเกิดขึ้นง่ายๆ จากการลดขั้นตอนการแต่งตัวลงไป 1 ขั้น โนบราในช่วงแรกนั้นต้องใช้ความกล้าหาญ แต่เมื่อฝึกไปฉันก็เริ่มมั่นใจขึ้นในอิสรภาพนี้

หรือการฝึกฝนเริ่มบินในบริบทนักฉอดในโลกออนไลน์ที่อาจจะไม่ใช่เรื่องยิ่งใหญ่อะไร แต่ก็ช่วยให้ฉันได้รู้สึกระบายความอัดอั้นนี้ไปได้พอสมควร อาทิตย์ก่อนไปร่วม car mob ปกติฉันมักจะไปชุมนุมแบบเงียบๆ แต่วันนั้นฉันเลือกตะโกนความโกรธแค้นออกหน้าต่างรถไปตลอดทาง เรื่องเหล่านี้เราต่างต้องฝึกฝน แม้การพูดจะเป็นสิ่งแรกที่มนุษย์ส่วนใหญ่ทำได้เมื่อมีพัฒนาการ แต่การหัดพูดอีกครั้งในวัยนี้นั้นต่างออกไป ฉันในวัยเด็กหัดพูดเพื่อเปล่งถ้อยคำให้คนรอบข้างพอใจ แต่ฉันในวันนี้กำลังหัดพูดเพื่ออิสรภาพของตัวฉันเอง

ขณะที่เขียนบทบันทึกนี้ มีนกเพนกวิ้นนักสู้ที่ฉันนับถือกำลังถูกขังอยู่ในกรงของรัฐเผด็จการอย่างทรมาน นกตัวนี้กำลังบาดเจ็บ ฉันเสียใจเหลือเกินที่ฉันทำได้เพียงระบายมันออกมาในหน้ากระดาษแผ่นนี้ ถ้าหากเพียงแค่ฉันมีความกล้าสักเศษเสี้ยวเดียวของเพนกวิ้นคงดี แด่นกทุกตัวในกรงขัง เวลามาถึงแล้ว จงโบยบิน

Birds born in a cage think Flying is an illness -Alejandro Jodorowsky นกในกรงขัง

นกเกิดมาในกรงขังเลยคิดว่าการได้โบยบินคือความป่วยไข้ ฉันคือนกตัวนั้น คุณเองก็ด้วย กรงขังที่ว่านั้นมีชื่อว่าอะไร ประชาธิปไตยจอมปลอม, คนดี, กุลสตรี, เสรีนิยม, ความสุขที่รอ, ชายชุดทหาร พร้อมรถถัง พูดพล่อยๆ ว่าจะหามาคืนให้ หรืออื่นๆ อีกมากมาย แม้จะคิดว่าตนเองหลุดพ้นจากกรงขังที่มีอยู่แล้วแต่หารู้ไม่ว่า เหนือกรงขังที่เพิ่งทลายมาได้นั้นก็ยังมีอีกกรงขังมาคร่อมทับอย่างไม่รู้จบสิ้น

ฉันไม่ใช่คนกล้าหาญหรือคนหัวขบถแต่อย่างใด ตั้งแต่เด็ก ฉันคือลูกที่เชื่อฟังพ่อแม่ เป็นนักเรียนที่ดีของครู เป็นเพื่อนที่เล่นอะไรตามเพื่อน พูดง่ายๆ ว่าเป็นคตนดีของระบบ ตั้งแต่อนุบาลจนถึงประถม ฉันมักจะได้รับวุฒิบัติเรียนดีและประพฤติดีอย่างสม่ำเสมอ เวลาครูให้เด็กๆ โหวตว่าใครควรได้รางวัลประพฤติดี คนที่เรียนเก่งที่สุดหรือคนที่เรียบร้อยหรือเงียบที่สุดในห้องเรียนก็มักจะได้ถูกรับเลือก

พอโตมาเริ่มเป็นสาวฉันก็อยากจะเป็นหญิงสาวที่น่ารัก สังคมไทยรักหญิงสาวที่น่ารักที่สุด สวยเกินไปก็ไม่ได้ กล้าแสดงออกอย่างพองามสิ กล้าหาญเหรอ นั่นมันหน้าที่เด็กผู้ชาย ฉันพยายามจะอยู่ในระดับกลางๆ ในทุกด้านเพื่อให้ทุกคนพอใจ และไม่ยากลำบากเกินไปสำหรับตนเอง สังคมไหนจะมีสำนวนสุดประหลาดอย่าง ‘จงทำดีแต่อย่าเด่นจะเป็นภัย’ แบบสังคมไทยล่ะ จะทำดีทั้งทีก็ต้องระวังไม่ให้เด่นเกินหน้าเกินตาใครอีกเพื่อความปลอดภัยของชีวิตตัวเอง

ใช่แล้วล่ะ เรื่องทำดีเด่นจนเกินหน้านั้นคร่าชีวิตคนได้ ฉันพอจะรู้จักคนกล้าหาญหลายคนที่สังคมไม่รัก ถ้าคนแรกๆ ในความทรงจำวัยเด็กก็คงเป็น 2 สาวโบ จ๊อยซ์ที่เป็นนักร้องในดวงใจ ความกล้าหาญของโบจ๊อยซ์นั้นไม่ใช่เรื่องใหญ่โตแต่คือการแค่เป็นตัวของตัวเอง แต่สังคมไทยในตอนนั้นไม่รักผู้หญิงแบบนี้

หรือขยับไปในบริบทที่ใหญ่ขึ้นในแง่สัมคมการเมืองฉันก็เคยได้ยินเรื่องราวของเพื่อนพ่อหลายๆ คนที่พูดความจริงหรือท้าทายระบบแล้วสุดท้ายถูกจับเข้าคุก เข้าตาราง ไม่ก็ทำเรื่องลี้ภัยได้ไปอยู่ในต่างประเทศ​ ประเทศที่เขาเหล่านั้นคงไม่ต้องเป็นนกในกรงขังอีกต่อไป ฉันรับรู้เรื่องนี้อยู่เนืองๆ มาตลอดตั้งแต่เด็กจึงมักแสร้งหลับตาไม่มองปัญหา ประเด็นการเมือง และหลอกตัวเองว่าเสรีภาพเป็นของเราอยู่แล้ว อย่างน้อยกรงขังของเราก็ใหญ่พอให้ฉันนอนเล่นกินอาหารอร่อยได้ตามใจ

พอเข้ามหาวิทยาลัยศิลปะได้ ฉัน เพื่อนๆ และรุ่นพี่ รุ่นน้อง เราต่างสวมบทบาท แสร้งทำเป็นคนหัวขบถด้วยการแต่งการที่คิดว่าไม่เหมือนใคร เสพภาพยนตร์และดนตรีทางเลือก ยิ่งหาดูยาก คนรู้จักน้อย เรายิ่งดูเท่เหนือกว่าคนอื่น นึกย้อนกลับไปแล้วก็น่าขัน เพราะแค่การแต่งการด้วยรองเท้าดอกเตอร์มาร์ตินหรือย้อมผมสีแสบหนังหัวนั้นช่างไร้ความหมาย เมื่อหัวสีๆ นั้นยังก้มหัวให้ระบอบโซตัส อำนาจเผด็จการ หรือยอมจำนนต่อวัฒนธรรมสังคมชายเป็นใหญ่ แค่เป็นนักที่แฟชั่นหน่อยแต่ก็ถูกขังอยู่ในกรงไม่ต่างกันหรอก

จนถึงวันนี้ฉันก็ยังเป็นนกตัวเดิม แต่ฉันไม่หลอกตัวเองอีกต่อไปแล้ว เลิกปิดหู แสร้งหลับตา ฉันได้เรียนรู้ว่าในกรงขังนี้ การจะทลายออกไปได้ต้องใช้ความกล้าหาญซึ่งต้องฝึกฝนในเมืองที่เราต่างเป็นนกที่เชื่อง มีปีกไว้เพียงแค่ขนาบลำตัว แต่ไม่เคยได้โบยบิยนั้นช่างสูญเปล่าและน่าเศร้า

ฉันเริ่มฝึกจากเรื่องที่ง่ายที่สุดอย่างการเลิกใส่บราที่เหนี่ยวรั้งหัวใจผู้หญิงหลายๆ คนไว้ เราต่างอึดอัดจนชินและลืมไปว่าร่างกายนี้เป็นของเรา เสรีภาพเกิดขึ้นง่ายๆ จากการลดขั้นตอนการแต่งตัวลงไป 1 ขั้น โนบราในช่วงแรกนั้นต้องใช้ความกล้าหาญ แต่เมื่อฝึกไปฉันก็เริ่มมั่นใจขึ้นในอิสรภาพนี้

หรือการฝึกฝนเริ่มบินในบริบทนักฉอดในโลกออนไลน์ที่อาจจะไม่ใช่เรื่องยิ่งใหญ่อะไร แต่ก็ช่วยให้ฉันได้รู้สึกระบายความอัดอั้นนี้ไปได้พอสมควร อาทิตย์ก่อนไปร่วม car mob ปกติฉันมักจะไปชุมนุมแบบเงียบๆ แต่วันนั้นฉันเลือกตะโกนความโกรธแค้นออกหน้าต่างรถไปตลอดทาง เรื่องเหล่านี้เราต่างต้องฝึกฝน แม้การพูดจะเป็นสิ่งแรกที่มนุษย์ส่วนใหญ่ทำได้เมื่อมีพัฒนาการ แต่การหัดพูดอีกครั้งในวัยนี้นั้นต่างออกไป ฉันในวัยเด็กหัดพูดเพื่อเปล่งถ้อยคำให้คนรอบข้างพอใจ แต่ฉันในวันนี้กำลังหัดพูดเพื่ออิสรภาพของตัวฉันเอง

ขณะที่เขียนบทบันทึกนี้ มีนกเพนกวิ้นนักสู้ที่ฉันนับถือกำลังถูกขังอยู่ในกรงของรัฐเผด็จการอย่างทรมาน นกตัวนี้กำลังบาดเจ็บ ฉันเสียใจเหลือเกินที่ฉันทำได้เพียงระบายมันออกมาในหน้ากระดาษแผ่นนี้ ถ้าหากเพียงแค่ฉันมีความกล้าสักเศษเสี้ยวเดียวของเพนกวิ้นคงดี แด่นกทุกตัวในกรงขัง เวลามาถึงแล้ว จงโบยบิน

ช่วงนี้ต้องกักตัวอยู่บ้าน ฉันเลยมีโอกาสได้หยิบหนังเก่าๆ ที่รักกลับมาดูหลายเรื่อง ในชีวิตและการทำงานศิลปะ ภาพยนตร์เข้ามามีอิทธิพลและเป็นแรงบันดาลใจให้กับแทบทุกช่วงวัย การเปลี่ยนผ่าน การเติบโต ของจิตใจฉัน หลายๆ ครั้งที่ดูหนังเรื่องที่ชอบจบ ฉันมักจะลุกขึ้นมาทำอะไรบางอย่างที่ดลใจมาจากบางองค์ประกอบของหนังเสมอ ที่เค้าว่าหนังบางเรื่องเปลี่ยนชีวิตคนได้นั้นไม่ได้เกินจริงไปสำหรับตัวฉันเลย

ฉันเคยตั้งแต่ย้อมผมแดงตาม Ladybird ไปเดินตามรอยชีวิตประจำวันของ Amelie ใน Montmarte ที่ปารีส ชวนหนุ่มไปเดตที่ New York Bar แบบใน Lost in Translation หรือแม้แต่ชื่อที่หลายคนรู้จักฉันในนาม juli baker and summer นั้นก็ยังมาจากคาแร็กเตอร์ของหญิงสาว 2 คนในหนังที่ฉันชอบเลย

ถึงจะชอบดูหนังแต่ฉันก็เลือกดูอยู่ไม่กี่ประเภท หากไม่ใช่หนัง art direction สวยๆ ฉันก็จะชอบดูหนังที่มีคนคุยกันไปเรื่อยๆ หรือหนังที่มีฉากหลังเป็นประเทศสวยๆ หรือแปลกๆ ไปเลย แต่จะมีหนังอยู่ประเภทหนึ่งที่ฉันชอบดูตั้งแต่เด็กๆ จนถึงตอนนี้ ถ้ามีโอกาสก็ยังหาดูอยู่คือ genre ‘coming of age’ แบบหนังประเภทวัย high school ที่ถึงตอนนี้จะเลยวัยมานานแล้วแต่ก็ยังอินได้เสมอ อาจจะเพราะเป็นช่วงวัยที่เปราะบางทางอารมณ์ที่สุดด้วยมั้งเราเลยไม่เขินอายที่จะอ่อนไหวหรือรื่นรมย์ไปกับเรื่องราวเหล่านั้น

หนัง high school ในยุคที่ฉันเติบโตนั้นสนุก จะเรียกว่าคลิเช่หรือคลาสสิกดี ฉันก็ไม่รู้ แต่แม้เส้นเรื่องและตัวละครจะต่างกันออกไป หนังส่วนใหญ่ตอนนั้นก็สะท้อนวัฒนธรรม ค่านิยม และชุดความคิดออกมาคล้ายๆ กัน หนัง high school ยุคฉันมักมี target audience เป็นหญิงสาว ตัวละคนเอกก็มักจะเป็นผู้หญิง เธอมักจะโก๊ะๆ หน่อย ในตอนต้นเรื่องแต่จะถูกแปลงโฉมและสวยสะดุดตาที่สุดในงานพร็อมจนพระเอกตะลึง

ซีนก้าวเท้าลงบันไดหรือออกจากรถลิมูซีนและถ่ายช้อนจากเท้าผ่านลำตัวขึ้นมารับใบหน้านั้นยังเป็นช็อกบังคับ แทบทุกเรื่องในโรงเรียนจะต้องมีแก๊งตัวร้ายสวยๆ หุ่นดีแต่นิสัยไม่ดี และพวกเธอมักจะเป็นเชียร์ลีดเดอร์เสมอ ไม่รู้ทำไม

ฉันคงไม่ต้องยกตัวอย่างว่าภาพยนตร์ในโซนนี้มีเรื่องอะไรบ้าง หากคุณเติบโตมาด้วยบริบทสังคมคล้ายๆ กันคงพอจะนึกชื่อหนังออกในใจได้อย่างน้อยสักเรื่อง สองเรื่อง เมื่อโตมา เราต่างรู้ดีว่าหนังเหล่านี้ได้ปลูกฝัง sterotype และค่านิยมความงามแบบมาตรฐาน รวมถึงสอดแทรกบทบาทหรือกรอบค่านิยมทางเพศมาให้หญิงสาวอย่างพวกเราโดยไม่รู้ตัว ถึงกระนั้น ภาพยนตร์เหล่านี้ก็แสนสนุก เสื้อผ้าน่ามอง จนแทบจะเรียกได้ว่าเป็น guilty pleasure ที่หยิบมาดูซ้ำๆ ก็ยังสนุกได้

แต่ช่วงไม่กี่ปีมานี้ หนัง genre highschool ก็ได้ถูกอัพเดตตามบริบทสังคมไปมาก น่าอิจฉาวัยรุ่นยุคนี้จริงๆ มีหลายเรื่องที่ฉันดูแล้วก็ประทับใจและนึกย้อนกลับไปเสมอว่าถ้าตัวเองตอนอายุ 14-15 ได้ดูหนังแบบนี้ ชีวิตเราจะเปลี่ยนไปแค่ไหน ทั้ง Lady Bird, Moxie, Booksmart หรือซีรีส์อย่าง sex education

ฉันพอจะจินตนาการออกด้วยซ้ำว่าตัวเองในวัย 15 อาจจะลุกขึ้นมาวาดรูปดาวบนมือบ้างแบบ Moxie หรือการได้เห็นคาแร็กเตอร์ที่ทลาย stereotype เดิมๆ ในหนังไฮสกูลแบบ Booksmart , ความไม่ perfect ใน relationship หรือโมเมนต์โรแมนติกที่ awkward แบบในซีรีส์ และที่สำคัญ ฉันคงมองเห็นเส้นที่บิดเบี้ยวบนตราชั่งในหมวดเพศของสังคมชายเป็นใหญ่นี้

มีหลายๆ ซีนใน Moxie ที่หวนให้ฉันนึกถึงตัวเองในวัยเด็ก ตัวละคร Lucy นั้นเท่และน่าเอาเป็นแบบอย่างของความไม่สยบยอมต่อความรุนแรง ความอยุติธรรม ฉันในวัยเด็กคงอยากเป็นหญิงสาวที่มั่นใจและกล้าพูดในสิ่งที่คิดแบบนั้นบ้าง แต่ความจริงกลับตรงกันข้าม ฉันไม่รู้ว่านักอ่านผู้ชายจะเคยมีประสบการณ์แบบนี้มั้ย แต่ฉันค่อนข้างมั่นใจว่าหญิงสาวที่ได้อ่านคงเคยประสบเหตุการณ์คล้ายๆ กันแบบนี้มาบ้าง ไม่งั้นคงไม่มีกระแส #metoo

ฉันในวัยเด็กเคยโดนลวนลามและคุกคามทางเพศมาอย่างน้อยก็ 3 ครั้ง เท่าที่จำได้ ครั้งแรกคือในห้องเรียนดนตรี ครูผู้ชายเอามือมาจับที่ขาอ่อนของฉัน ครั้งที่ 2 เพื่อนชายร่วมชั้นเรียนจับหน้าอกของฉัน และครั้งที่ 3 เป็นอย่างน้อย คือมีโรคจิตชายเดินมาเปิดอวัยวะเพศให้ฉันดูระหว่างที่ฉันกำลังไปโรงเรียน

ในช่วงวัยนั้น ฉันไม่รู้ด้วยซ้ำว่านั่นคือการคุกคามทางเพศ ฉันสยบยอมและไม่ได้ทำอะไร คุณอาจมองว่ามันเล็กน้อย แต่การกระทำเหล่านั้นทำให้ฉันและหญิงสาวอีกหลายคนต้องใช้ชีวิตอย่างระมัดระวังตัวมากขึ้นไปอีก จากเหตุการณ์โดนจับหน้าอกในชั้นเรียน ฉันไม่กล้าบอกใครเพราะไม่อยากทำให้เป็นเรื่องใหญ่ กลัวเพื่อนในชั้นจะรู้และเอามาล้อเลียน ลึกๆ ฉันอาจกลัวว่าคุณค่าของฉันจะถูกลดทอนลงด้วยซ้ำ ซึ่งนั่นไม่จริงเลย น่าเสียดายและน่าโมโหที่ฉันในวันนั้นขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องนี้

หากว่า Juli baker and summer ในวันนั้นได้รู้จัก Lucy เสียก่อนหลายๆ อย่างคนต่างออกไป ไม่แน่​ ฉันอาจจะทำ zine สักเล่มแบบในหนัง หรือพูดคุยรวมตัวกับเพื่อนสาวที่เคยประสบมาเหมือนกัน

จาก a cinderella story, The Princess Diaries มาสู่ Moxie, Booksmart ฉันเชื่อว่าหญิงสาวใน highschool คง relate กับตัวละครในหนังได้ง่ายขึ้น ฉันรัก Mia ใน The Princess Diaries ก่อนถูกแปลงโฉมเสมอ และรักความมั่นใจของเธอในตอนท้ายเรื่อง

ถ้า Lucy จาก Moxie เดินเข้าไปหา Mia ใน The Princess Diaries ได้ เธอคงมีความมั่นใจมากขึ้นในแบบที่ไม่ต้องเปลี่ยนแปลงตัวเองเพื่อใครเลย

แม้จะย้อนเวลากลับไปไม่ได้ หรือเปลี่ยนแปลงหนังในยุคนั้นให้ใส่ใจประเด็นความเท่าเทียมเพศเพื่อให้ฉันกล้าลุกไปพูดในสิ่งที่กลัวไม่ได้ แต่การได้เติบโตผ่านหนัง coming of age ในยุคที่เปลี่ยนผ่านสู่ coming of age อีกยุคหนึ่งได้นั้นก็น่ายินดี ช้าหน่อย แต่ก็น่ายินดี (ป.ล. Moxie, Sex Education มีใน Netflix Booksmart ดูได้ใน HBO)

ช่วงต้นเดือนที่ผ่านมา Tracey Emin เป็นช่วงที่ฉันว่างมากขึ้นเพราะงานจ้างไม่เยอะเท่าแต่ก่อน เลยมีเวลาได้ลองกลับมาทำงานเพนต์เล่นๆ ดู แบบที่ไม่ต้องตามใจลูกค้าหรือกังวลว่าจะตรงบรีฟมั้ย ค้นพบว่าได้กลับมารู้สึกอิสระกับงานดี

ภาพวาดเซตนี้ฉันแทบไม่ใช้พู่กันหรือใช้เทคนิคละเอียดใดๆ ใช้แค่นิ้ว จิ้มสี ถูไปมา หรือใช้ดินสอที่วางอยู่ใกล้ๆ ขีดเขียนลงไปบนผ้าใบ ฉันค่อนข้างพอใจกับผลลัพธ์ที่ออกมา มันไม่ได้สวยสดใสแบบงานที่เคยทำเมื่อ 2-3 ปีที่แล้ว แต่ก็ดูมีชีวิตในแบบที่ฉันเป็นในช่วงจังหวะนี้ดี

งานศิลปะส่วนใหญ่ของฉันนั้นเกี่ยวกับตัวเองหรือเรื่องราวที่พบเจอมาในชีวิตของฉันเองเสมอ หากมวลอารมณ์ที่ประกอบขึ้นมาเป็นความรู้สึกนึกคิดของฉันในแต่ละวัน สามารถมองเห็นหรือหยิบจับได้ การวาดภาพคงเป็นเหมือนการหยิบเอาส่วนเล็กๆ ของมวลเหล่านั้นมาแบ หรือขยุ้มเป็นจุดๆ แปะไว้บนผ้าใบ ปาดสี ขีดเส้นไปมาให้คนอื่นได้ดู

มีงานหลายๆ ชิ้นที่ช่วยบรรเทาก้อนความรู้สึกนึกคิดที่ยุ่งเหยิงให้คลี่คลายขึ้น อาจฟังดูคลิเช่ แต่ฉันว่านี่คือเวทมนตร์ของศิลปะ ถึงภาพวาดของฉันจะเป็นไปด้วยเรื่องราวส่วนบุคคล ฉันเองกลับค่อนข้างเขินอายหรือไม่ค่อยสบายใจนักเวลาคนให้เปิดเผยที่มาที่ไปของงานแต่ละชิ้น หลายๆ ครั้งฉันก็แอบซ่อนความทรงจำไว้เป็นรายละเอียดเล็กๆ ในภาพที่เป็น symbolic ไว้ ซึ่งมีแต่ฉันเพียงคนเดียวที่รู้

พอได้เขียนถึงศิลปะและเรื่องราวส่วนตัวทำให้ฉันนึกถึงศิลปินหญิงคนหนึ่งที่ฉันนับถือ ถ้า David Hockney คือพ่อของฉันในโลกศิลปะ ศิลปินคนนี้ก็คงได้ตำแหน่งแม่ไป

แม่คนนี้ชื่อ Tracey Emin ฉันรู้จัก Tracey ผ่านงาน quilt (ปะต่อบนผืนผ้า) ของเธอเมื่อ 7-8 ปีที่แล้ว มองแวบแรก งานพวกนี้ดูน่ารักดีด้วยผืนผ้าสีชมพูและลวดลายดอกไม้สีพาสเทล แต่เมื่อยืนดูรายละเอียดของงานและ story ของตัวศิลปินแล้วมันเต็มไปด้วยอารมณ์ เรื่องราว ความเศร้า ความงาม และอีกหลายๆ ความที่ไม่ใช่ความน่ารักเลย

Tracey Emin ศิลปินหญิงลูกครึ่งอังกฤษ-ตุรกีที่เรียกตัวเองว่า Mad Tracey from Margate (Margate คือย่านในอังกฤษที่เธอเติบโตมา) ปีนี้เธออายุ 57 ปี เพิ่งรักษาโรคมะเร็งหายได้ไม่กี่เดือนและตอนนี้กำลังมีงานแสดงอยู่ที่ Royal Academy of Arts London (อยากไปดูมากๆ) Tracey มีวัยเด็กที่ค่อนข้างเจ็บปวด เธอถูกข่มขืนเมื่ออายุ 13 ปีและถูกล่วงละเมิดทางเพศหลายครั้ง Tracey เคยทำแท้งมาแล้ว 2 ครั้ง

ความสัมพันธ์ที่ล้มเหลว sex ความรุนแรง บาดแผลเหล่านี้ ฉันสามารถสัมผัสได้ผ่านงานศิลปะที่เป็นดั่งบทกวี และบางชิ้นก็เป็นบทกวีจริงๆ ของเธอ

Tracey เคยบอกว่าสำหรับเธอ ความร้าวราน ความงาม sex นั้นไปด้วยกันเสมอ งานของเธอคือความทรงจำที่มีบาดแผล ทุกวันนี้เวลาที่เธอวาดถึงความรัก ถ่ายทอดมันออกมา ความรักไม่จำเป็นต้องอ่อนโยนเสมอไป การเป็นศิลปินนั้นไม่ใช่แค่การถ่ายทอดแต่สิ่งที่งดงาม แต่มันคือการสื่อสารข้อความต่างหาก

ผลงานที่ฉันชอบอันหนึ่งของ Tracey คือชิ้น Everyone I Have Ever Slept With 1963-1995 มันเป็นเต็นท์สีน้ำเงินหน้าตาธรรมดาที่ด้านในเต็มไปด้วยการปะติดปของผ้าสีพาสเทลลายดอกที่เขียนรายชื่อบุคคลที่เธอเคยหลับนอนด้วย หลับนอนในที่นี่นั้นไม่ใช่แค่การมี sex ด้วยแต่อาจจะแค่นอนข้างๆ กันก็ได้ รายชื่อมีทั้งหมด 102 ชื่อ บ้างก็เป็นคู่นอน/คนที่เคยข่มขืนเธอ/ลูกชาย 2 คนของเธอที่ทำแท้งไป หรือคุณยายของเธอที่เคยนอนจับมือฟังวิทยุด้วยกันสมัยเด็กๆ

แต่งานชิ้นที่คนส่วนใหญ่นึกถึงเมื่อพูดถึง Tracey จริงๆ ก็คงเป็นชิ้น My Bed (1998) ซึ่งเป็นการนำเตียงนอนจริงๆ ของเธอเลยมาตั้งใน Gallery Tracey ฝังตัวอยู่ในเตียงนี้ 4 วันเต็มๆ ไม่ได้ออกไปกินอะไรนอกจากดื่มเหล้า บนเตียงมีทั้งคราบสีเหลือง ถุงยางอนามัยใช้แล้ว กล่องบุหรี่เปล่า กางเกงในที่มีคราบประจำเดือนและของใช้วางระเกะระกะ

เป็นร่องรอยหลักฐานถึงความล้มเหลวในความสัมพันธ์และช่วงเวลาซึมเศร้าที่เธอประสบ งาน installation นี้ถูกพูดถึง ได้รับคำวิพากษ์วิจารณ์ไปต่างๆ นานา แต่ถึงอย่างไรก็ตาม My Bed ก็เป็นชิ้นงานที่เข้ารอบ Turner Prize ในปี 1999

ทุกครั้งที่เสิร์ชดูผลงานของ Tracey ในอินเทอร์เน็ตจะมีทั้งคนที่ชื่นชมเธอ ไม่ก็เกลียดและด่าเธอไปเลย บุคลิกของ Tracey นั้นไม่ได้ likeable และยิ่งมาอยู่ในร่างกาย สรีระของเพศหญิงที่สังคมตีกรอบให้ต้องอ่อนหวาน น่ารัก ไม่นำเรื่องบนเตียงมาเปิดเผยในยุคสมัยนั้น ความไม่เคยชินที่ได้พบเห็นคนแบบ Tracey จึงทำให้คนส่วนหนึ่งตั้งกำแพง ผลักไส โจมตีเธอ

แต่สำหรับฉัน Tracey คือตัวอย่างของผู้หญิงที่ฉันนับถือ เธอซื่อสัตย์กับตัวเอง กับงานศิลปะของเธอ เธอไม่ประนีประนอมเพื่อที่จะยัดตัวตนที่ปัจเจกของเธอเข้าไปในกรอบของโลกชายเป็นใหญ่ งานศิลปะ บทกวี self-portrait ของ Tracey นั้นไม่ได้น่ารักหรือสวยงามไร้ที่ติ บางท่วงท่านั้นแปลกประหลาด awkward หรือบางชิ้นคุณดูแล้วอาจจะรู้สึกไม่สบายใจ แต่ความรู้สึกเหล่านั้นก็เป็นธรรมดาของชีวิตมนุษย์ไม่ใช่หรือ?

ฉันชื่นชมความกล้าหาญของ Tracey ที่สุด ลาดแผลที่เกิดขึ้นในชีวิตของเธอถูกโอบรับด้วยหัวใจที่แข็งแกร่ง ประสบการณ์ความรุนแรงทางเพศที่เธอพบมาไม่ได้ทำให้คุณค่าของความเป็นผู้หญิง ความเป็นคนคนหนึ่งลดลงเลย

ความกล้าหาญที่จะเปิดเผยด้านที่อ่อนแอสู่สาธารณะ ในความคิดฉัน นั่นคือจุดที่ยากที่สุดในบรรดาความกล้าหาญทั้งหมดในโลกที่ปิตาธิปไตยแฝงตัวอยู่ในทุกระดับของสังคมรวมทั้งวงการศิลปะ

ฉันอยากขอบคุณคนกล้าหาญแบบ Tracey Emin ที่กรุยทางไว้ให้ศิลปินหญิงรุ่นใหม่ๆ รวมทั้งฉันด้วย ให้กล้าที่จะเป็นตัวเอง แม้ความกล้าที่ฉันมีนั้นเทียบไม่ได้กับเสี้ยวหนึ่งของ Tracey หรอก แต่นั่นคือตัวฉันในวันนี้ที่ฉันภูมิใจ

Thank you Tracey Love Always, Juli

ช่วงต้นเดือนที่ผ่านมา เป็นช่วงที่ฉันว่างมากขึ้นเพราะงานจ้างไม่เยอะเท่าแต่ก่อน เลยมีเวลาได้ลองกลับมาทำงานเพนต์เล่นๆ ดู แบบที่ไม่ต้องตามใจลูกค้าหรือกังวลว่าจะตรงบรีฟมั้ย ค้นพบว่าได้กลับมารู้สึกอิสระกับงานดี

ภาพวาดเซตนี้ฉันแทบไม่ใช้พู่กันหรือใช้เทคนิคละเอียดใดๆ ใช้แค่นิ้ว จิ้มสี ถูไปมา หรือใช้ดินสอที่วางอยู่ใกล้ๆ ขีดเขียนลงไปบนผ้าใบ ฉันค่อนข้างพอใจกับผลลัพธ์ที่ออกมา มันไม่ได้สวยสดใสแบบงานที่เคยทำเมื่อ 2-3 ปีที่แล้ว แต่ก็ดูมีชีวิตในแบบที่ฉันเป็นในช่วงจังหวะนี้ดี

งานศิลปะส่วนใหญ่ของฉันนั้นเกี่ยวกับตัวเองหรือเรื่องราวที่พบเจอมาในชีวิตของฉันเองเสมอ หากมวลอารมณ์ที่ประกอบขึ้นมาเป็นความรู้สึกนึกคิดของฉันในแต่ละวัน สามารถมองเห็นหรือหยิบจับได้ การวาดภาพคงเป็นเหมือนการหยิบเอาส่วนเล็กๆ ของมวลเหล่านั้นมาแบ หรือขยุ้มเป็นจุดๆ แปะไว้บนผ้าใบ ปาดสี ขีดเส้นไปมาให้คนอื่นได้ดู

มีงานหลายๆ ชิ้นที่ช่วยบรรเทาก้อนความรู้สึกนึกคิดที่ยุ่งเหยิงให้คลี่คลายขึ้น อาจฟังดูคลิเช่ แต่ฉันว่านี่คือเวทมนตร์ของศิลปะ ถึงภาพวาดของฉันจะเป็นไปด้วยเรื่องราวส่วนบุคคล ฉันเองกลับค่อนข้างเขินอายหรือไม่ค่อยสบายใจนักเวลาคนให้เปิดเผยที่มาที่ไปของงานแต่ละชิ้น หลายๆ ครั้งฉันก็แอบซ่อนความทรงจำไว้เป็นรายละเอียดเล็กๆ ในภาพที่เป็น symbolic ไว้ ซึ่งมีแต่ฉันเพียงคนเดียวที่รู้

พอได้เขียนถึงศิลปะและเรื่องราวส่วนตัวทำให้ฉันนึกถึงศิลปินหญิงคนหนึ่งที่ฉันนับถือ ถ้า David Hockney คือพ่อของฉันในโลกศิลปะ ศิลปินคนนี้ก็คงได้ตำแหน่งแม่ไป

แม่คนนี้ชื่อ Tracey Emin ฉันรู้จัก Tracey ผ่านงาน quilt (ปะต่อบนผืนผ้า) ของเธอเมื่อ 7-8 ปีที่แล้ว มองแวบแรก งานพวกนี้ดูน่ารักดีด้วยผืนผ้าสีชมพูและลวดลายดอกไม้สีพาสเทล แต่เมื่อยืนดูรายละเอียดของงานและ story ของตัวศิลปินแล้วมันเต็มไปด้วยอารมณ์ เรื่องราว ความเศร้า ความงาม และอีกหลายๆ ความที่ไม่ใช่ความน่ารักเลย

Tracey Emin ศิลปินหญิงลูกครึ่งอังกฤษ-ตุรกีที่เรียกตัวเองว่า Mad Tracey from Margate (Margate คือย่านในอังกฤษที่เธอเติบโตมา) ปีนี้เธออายุ 57 ปี เพิ่งรักษาโรคมะเร็งหายได้ไม่กี่เดือนและตอนนี้กำลังมีงานแสดงอยู่ที่ Royal Academy of Arts London (อยากไปดูมากๆ) Tracey มีวัยเด็กที่ค่อนข้างเจ็บปวด เธอถูกข่มขืนเมื่ออายุ 13 ปีและถูกล่วงละเมิดทางเพศหลายครั้ง Tracey เคยทำแท้งมาแล้ว 2 ครั้ง

ความสัมพันธ์ที่ล้มเหลว sex ความรุนแรง บาดแผลเหล่านี้ ฉันสามารถสัมผัสได้ผ่านงานศิลปะที่เป็นดั่งบทกวี และบางชิ้นก็เป็นบทกวีจริงๆ ของเธอ

Tracey เคยบอกว่าสำหรับเธอ ความร้าวราน ความงาม sex นั้นไปด้วยกันเสมอ งานของเธอคือความทรงจำที่มีบาดแผล ทุกวันนี้เวลาที่เธอวาดถึงความรัก ถ่ายทอดมันออกมา ความรักไม่จำเป็นต้องอ่อนโยนเสมอไป การเป็นศิลปินนั้นไม่ใช่แค่การถ่ายทอดแต่สิ่งที่งดงาม แต่มันคือการสื่อสารข้อความต่างหาก

ผลงานที่ฉันชอบอันหนึ่งของ Tracey คือชิ้น Everyone I Have Ever Slept With 1963-1995 มันเป็นเต็นท์สีน้ำเงินหน้าตาธรรมดาที่ด้านในเต็มไปด้วยการปะติดปของผ้าสีพาสเทลลายดอกที่เขียนรายชื่อบุคคลที่เธอเคยหลับนอนด้วย หลับนอนในที่นี่นั้นไม่ใช่แค่การมี sex ด้วยแต่อาจจะแค่นอนข้างๆ กันก็ได้ รายชื่อมีทั้งหมด 102 ชื่อ บ้างก็เป็นคู่นอน/คนที่เคยข่มขืนเธอ/ลูกชาย 2 คนของเธอที่ทำแท้งไป หรือคุณยายของเธอที่เคยนอนจับมือฟังวิทยุด้วยกันสมัยเด็กๆ

แต่งานชิ้นที่คนส่วนใหญ่นึกถึงเมื่อพูดถึง Tracey Emin จริงๆ ก็คงเป็นชิ้น My Bed (1998) ซึ่งเป็นการนำเตียงนอนจริงๆ ของเธอเลยมาตั้งใน Gallery Tracey ฝังตัวอยู่ในเตียงนี้ 4 วันเต็มๆ ไม่ได้ออกไปกินอะไรนอกจากดื่มเหล้า บนเตียงมีทั้งคราบสีเหลือง ถุงยางอนามัยใช้แล้ว กล่องบุหรี่เปล่า กางเกงในที่มีคราบประจำเดือนและของใช้วางระเกะระกะ

เป็นร่องรอยหลักฐานถึงความล้มเหลวในความสัมพันธ์และช่วงเวลาซึมเศร้าที่เธอประสบ งาน installation นี้ถูกพูดถึง ได้รับคำวิพากษ์วิจารณ์ไปต่างๆ นานา แต่ถึงอย่างไรก็ตาม My Bed ก็เป็นชิ้นงานที่เข้ารอบ Turner Prize ในปี 1999

ทุกครั้งที่เสิร์ชดูผลงานของ Tracey Emin ในอินเทอร์เน็ตจะมีทั้งคนที่ชื่นชมเธอ ไม่ก็เกลียดและด่าเธอไปเลย บุคลิกของ Tracey นั้นไม่ได้ likeable และยิ่งมาอยู่ในร่างกาย สรีระของเพศหญิงที่สังคมตีกรอบให้ต้องอ่อนหวาน น่ารัก ไม่นำเรื่องบนเตียงมาเปิดเผยในยุคสมัยนั้น ความไม่เคยชินที่ได้พบเห็นคนแบบ Tracey จึงทำให้คนส่วนหนึ่งตั้งกำแพง ผลักไส โจมตีเธอ

แต่สำหรับฉัน Tracey คือตัวอย่างของผู้หญิงที่ฉันนับถือ เธอซื่อสัตย์กับตัวเอง กับงานศิลปะของเธอ เธอไม่ประนีประนอมเพื่อที่จะยัดตัวตนที่ปัจเจกของเธอเข้าไปในกรอบของโลกชายเป็นใหญ่ งานศิลปะ บทกวี self-portrait ของ Tracey นั้นไม่ได้น่ารักหรือสวยงามไร้ที่ติ บางท่วงท่านั้นแปลกประหลาด awkward หรือบางชิ้นคุณดูแล้วอาจจะรู้สึกไม่สบายใจ แต่ความรู้สึกเหล่านั้นก็เป็นธรรมดาของชีวิตมนุษย์ไม่ใช่หรือ?

ฉันชื่นชมความกล้าหาญของ Tracey ที่สุด ลาดแผลที่เกิดขึ้นในชีวิตของเธอถูกโอบรับด้วยหัวใจที่แข็งแกร่ง ประสบการณ์ความรุนแรงทางเพศที่เธอพบมาไม่ได้ทำให้คุณค่าของความเป็นผู้หญิง ความเป็นคนคนหนึ่งลดลงเลย

ความกล้าหาญที่จะเปิดเผยด้านที่อ่อนแอสู่สาธารณะ ในความคิดฉัน นั่นคือจุดที่ยากที่สุดในบรรดาความกล้าหาญทั้งหมดในโลกที่ปิตาธิปไตยแฝงตัวอยู่ในทุกระดับของสังคมรวมทั้งวงการศิลปะ

ฉันอยากขอบคุณคนกล้าหาญแบบ Tracey Emin ที่กรุยทางไว้ให้ศิลปินหญิงรุ่นใหม่ๆ รวมทั้งฉันด้วย ให้กล้าที่จะเป็นตัวเอง แม้ความกล้าที่ฉันมีนั้นเทียบไม่ได้กับเสี้ยวหนึ่งของ Tracey หรอก แต่นั่นคือตัวฉันในวันนี้ที่ฉันภูมิใจ

Thank you Tracey Love Always, Juli

วันนี้ 19 เมษายน พรุ่งนี้ Alisa อลิสา, ยายของฉันจะอายุครบ 91 ปีแล้ว หลายครั้งที่เจอ quote ในโลกออนไลน์ว่า life is short / you only live one ใดๆ พอหันมามองอสิสาก็รู้สึกมีกำลังใจขึ้นมา

ฉันรู้จักอลิสามาตลอดชีวิตของฉัน ตั้งแต่ตอนที่อลิสาบดข้าว ป้อนอาหารให้ในวันที่ฉันยังกินอาหารเองไม่เป็น จนถึงวันที่ฉันต้องบดกล้วย ป้อนข้าวให้อลิสาในวันที่อลิสาไม่มีแรงตักข้าวให้ไม่หกแล้ว

ช่วงเดือนที่แล้วมคนชวนไปดูหนังชิง oscars 2 เรื่องคือ Minari กับ The Father ในช่วงเวลาที่ไล่เลี่ยกัน ทั้ง 2 เรื่องเป็นหนังที่น่าประทับใจ Minari ว่าด้วยเรื่องของครอบครัวคนเกาหลีที่เข้ามาต่อสู้ดิ้นรนเพื่อลงหลักปักฐานในอเมริกา ส่วน The Father นั้นเล่าเรื่องราวของคู่พ่อลูกชาวอังกฤษที่พ่ออายุย่าง 80 มีอาการหลงๆ ลืมๆ แต่ไม่ต้องการให้ลูกสาวจ้างพยาบาลมาช่วยดูแล แม้หนังทั้ง 2 เรื่องจะมีเนื้อหาแตกต่างกันทั้งเชิงวัฒนธรรมและการดำเนินเรื่อง แต่กลับทำให้ฉันรู้สึกเชื่อมโยงไปถึงเรื่องราวของตัวฉันเองและอลิสา คนในครอบครัวที่อายุมากที่สุดที่ฉันผูกพันด้วย เหมือนๆ กันอย่างบอกไม่ถูก

นึกย้อนกลับไปตอนที่ฉันอายุ 20 ตอนนั้นเป็นช่วงที่ได้เริ่มออกเดินทางไปท่องเที่ยวคนเดียว ทำให้เริ่มมีเพื่อนเป็นชาวต่างชาติและได้เรียนรู้วัฒนธรรมตะวันตกในหลายๆ ด้าน แง่มุมที่ทำให้ฉันสนใจปนอิจฉาเล็กๆ คือวัฒนธรรมครอบครัวเดี่ยว ที่เมื่อลูกอายุ 18 ก็จะต้องแยกออกไปใช้ชีวิต ค้นหาตัวตน ลองผิดลองถูกด้วยตนเอง เพื่อนต่างชาติของฉันเลยมีความ independent สูง แตกต่างจากชีวิตของฉันที่เติบโตมาในวัฒนธรรมครอบครัวขยายแบบเอเชียที่ลูกหลายเต็มบ้าน และไม่ว่าฉันจะเลยวัยอายุ 18 มากี่ปี ฉันก็ยังคงเป็นเด็กน้อยในสายตาของ Alisa เสมอ

หนังเรื่อง Minari กับ The Father ทำให้ฉันนึกถึงบทสนทนาที่เคยพูดกับพ่อว่าถ้าเลือกได้ฉันชอบวัฒนธรรมครอบครัวแบบตะวันตกมากกว่า พ่อไม่ได้แย้งฉันในส่วนของอิสระและเสรีที่คงมีมากกว่าจริงๆ แต่พ่อเล่าให้ฟังว่าเพื่อนฝรั่งของพ่อหลายคนก็อิจาความอบอุ่นของครอบครัวแบบเอเชียเหมือนกั นหลายฉากใน Minari ถ่ายทอดความอบอุ่นที่พ่อหมายถึงได้เห็นภาพดี การให้ความสำคัญกับอาหารรสเฉพาะของครอบครัวเรา การนอนเบียดๆ กันหลายคนในครอบครัวบนพื้นในห้องเล็กๆ คำพูดงงๆ ของยายที่เริ่มจะฟังดูมีความหมายเมื่อเราโตขึ้น

ก็จริงของพ่อ สิ่งเหล่านี้คือความอบอุ่นที่ช่วยหล่อเลี้ยงให้หัวใจของฉันมีด้านที่อ่อนโยน และเป็นความทรงจำที่เปล่งประกายในใจเสมอ หลายครั้งที่ฉันมักลืมเรื่องเหล่านี้ไป วันเหล่านั้นมันเริ่มต้นจากตอนที่อลิสาล้มในห้องน้ำแล้วเดินไม่คล่องเหมือนเดิม แต่ละปีที่ผ่านไป ร่างกายของอลิสาก็ถดถอยลงตามลำดับ สวนทางกับความรับผิดชอบของฉันและคนในครอบครัวที่มากขึ้นเรื่อยๆ พอแก่ลง เค้าว่าจะเหมือนค่อยๆ ย้อนกลายเป็นเด็ก ในสายตาฉัน อลิสาตอนนี้คล้ายเด็กขวบกว่าๆ ที่เดินยังไม่แข็ง พูดสื่อสารได้ไม่สมบูรณ์ และในบทครั้งจะยกเหตุผลทั้งโลกมาอธิบาย อลิสาก็ไม่เข้าใจ

ระหว่างที่ดูหนังเรื่อง The Father หลายๆ ฉากที่ดู ฉันมองเห็นหน้าอลิสาซ้อนขึ้นมาแทนตัวละครพระเอก ถ้าไม่ประสบมากับตัวเองก็คงไม่อาจซาบซึ้งกับความสมจริงของตัวละครนี้ได้เลยจนอยากเดินเข้าไปตบบ่าตัวละครลูกในเรื่องอย่างเข้าอกเข้าใจว่าฉันเองก็เจอมาหมดแล้วเช่นกัน ที่ต้องคอบควานหาสร้อยที่ซ่อนไว้ใต้หมอนทั้งวัน การตามอารมณ์ที่ขึ้นลงแบบ rollercoaster หรือที่จู่ๆ คุณเด็กตัวน้อยที่อยู่ในร่างเล็กเหี่ยวย่นนี้ก็จะเกิดจำหน้าฉัน คนที่อาบน้ำให้ทุกวันไม่ได้แต่กลับเอาแต่ถามถึงญาติคนอื่นๆ ที่นานๆ มาที คุณอ่านมาถึงตรงนี้ก็คงจินตนาการออกว่าการเลี้ยงคนแก่นั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ยิ่งอยู่ในประเทศที่ไม่มีสวัสดิการให้ยิ่งเหนื่อยกว่าในหนังอีกเป็น 2 เท่า

มีประโยคหนึ่งในหนังสือ I Called Him Necktie ที่ทิ้มแทงใจฉันเหลือเกินเขียนไว้ว่า “เราล้วนมีพันธนาการ เราทุกคน แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าเราปราศจากความรับผิดชอบ แม้จะไร้ซึ่งอิสรภาพ เราก็ยังต้องตัดสินใจอยู่ตลอดเวลา และต้องรับผิดชอบต่อการตัดสินใจและผลของมันด้วย ดังนั้น เราจึงเป็นอิสระน้อยลงเรื่อยๆ ทุกครั้งที่ตัดสินใจ”

ฉันยอมรับว่าช่วงเวลานี้ที่มีความรับผิดชอบส่วนของการเลี้ยงดูอลิสาเข้ามาจะทำให้ชีวิตของฉันมีอิสระลดลง แต่ความอบอุ่นที่อลิสาเคยมอบให้ยังคงกรุ่นอยู่ในใจ แม้อลิสาจะลุกขึ้นมาทำหัวปลีทอด เมนูโปรดให้ไม่ได้เหมือนเดิมแล้ว แต่คืนก่อน กลางดึก อลิสาละเมอถามฉันว่า ‘อิ่มมั้ยหรือว่าหิวอยู่ น้องตอบยายหน่อย’ ไม่รู้ว่าในฝันอลิสาทำหัวปลีทอดรึเปล่า แต่นั่นความความห่วงใยที่คงฝังลึกไปถึงจิตใต้สำนึกของยายที่มีต่อฉัน

ในสมุดไดอารีปีที่แล้ว ฉันระบายเรื่องความยากเย็นในการดูแลอลิสาไว้เยอะ ท้ายเล่มในวันสุดท้ายของปี ฉันเขียนไว้ว่า ชีวิตคนเราเกิดมาเพื่ออะไร เพื่อตัวของเราเอง เพื่อบรรเทาทุกข์ยากของคนอื่น เพื่อตามฝันที่ยิ่งใหญ่ เพื่อแบ่งปันความทุกข์กับใครบางคน เพื่อเห็นสิ่งที่สวยงามหรือเพื่อขับเคลื่อนสังคมที่เน่าเฟะ

จนถึงวันนี้ฉันก็ยังไม่รู้คำตอบ หรือแม้ฉันจะอายุ 91 เท่าอลิสาก็อาจจะยังตอบไม่ได้ แต่ถ้าให้เดาก็คงทั้งหมดผสมๆ กันมั้ง

วันนี้ 19 เมษายน พรุ่งนี้ Alisa อลิสา, ยายของฉันจะอายุครบ 91 ปีแล้ว หลายครั้งที่เจอ quote ในโลกออนไลน์ว่า life is short / you only live one ใดๆ พอหันมามองอสิสาก็รู้สึกมีกำลังใจขึ้นมา

ฉันรู้จักอลิสามาตลอดชีวิตของฉัน ตั้งแต่ตอนที่อลิสาบดข้าว ป้อนอาหารให้ในวันที่ฉันยังกินอาหารเองไม่เป็น จนถึงวันที่ฉันต้องบดกล้วย ป้อนข้าวให้อลิสาในวันที่อลิสาไม่มีแรงตักข้าวให้ไม่หกแล้ว

ช่วงเดือนที่แล้วมคนชวนไปดูหนังชิง oscars 2 เรื่องคือ Minari กับ The Father ในช่วงเวลาที่ไล่เลี่ยกัน ทั้ง 2 เรื่องเป็นหนังที่น่าประทับใจ Minari ว่าด้วยเรื่องของครอบครัวคนเกาหลีที่เข้ามาต่อสู้ดิ้นรนเพื่อลงหลักปักฐานในอเมริกา ส่วน The Father นั้นเล่าเรื่องราวของคู่พ่อลูกชาวอังกฤษที่พ่ออายุย่าง 80 มีอาการหลงๆ ลืมๆ แต่ไม่ต้องการให้ลูกสาวจ้างพยาบาลมาช่วยดูแล แม้หนังทั้ง 2 เรื่องจะมีเนื้อหาแตกต่างกันทั้งเชิงวัฒนธรรมและการดำเนินเรื่อง แต่กลับทำให้ฉันรู้สึกเชื่อมโยงไปถึงเรื่องราวของตัวฉันเองและอลิสา คนในครอบครัวที่อายุมากที่สุดที่ฉันผูกพันด้วย เหมือนๆ กันอย่างบอกไม่ถูก

นึกย้อนกลับไปตอนที่ฉันอายุ 20 ตอนนั้นเป็นช่วงที่ได้เริ่มออกเดินทางไปท่องเที่ยวคนเดียว ทำให้เริ่มมีเพื่อนเป็นชาวต่างชาติและได้เรียนรู้วัฒนธรรมตะวันตกในหลายๆ ด้าน แง่มุมที่ทำให้ฉันสนใจปนอิจฉาเล็กๆ คือวัฒนธรรมครอบครัวเดี่ยว ที่เมื่อลูกอายุ 18 ก็จะต้องแยกออกไปใช้ชีวิต ค้นหาตัวตน ลองผิดลองถูกด้วยตนเอง เพื่อนต่างชาติของฉันเลยมีความ independent สูง แตกต่างจากชีวิตของฉันที่เติบโตมาในวัฒนธรรมครอบครัวขยายแบบเอเชียที่ลูกหลายเต็มบ้าน และไม่ว่าฉันจะเลยวัยอายุ 18 มากี่ปี ฉันก็ยังคงเป็นเด็กน้อยในสายตาของ Alisa เสมอ

หนังเรื่อง Minari กับ The Father ทำให้ฉันนึกถึงบทสนทนาที่เคยพูดกับพ่อว่าถ้าเลือกได้ฉันชอบวัฒนธรรมครอบครัวแบบตะวันตกมากกว่า พ่อไม่ได้แย้งฉันในส่วนของอิสระและเสรีที่คงมีมากกว่าจริงๆ แต่พ่อเล่าให้ฟังว่าเพื่อนฝรั่งของพ่อหลายคนก็อิจาความอบอุ่นของครอบครัวแบบเอเชียเหมือนกั นหลายฉากใน Minari ถ่ายทอดความอบอุ่นที่พ่อหมายถึงได้เห็นภาพดี การให้ความสำคัญกับอาหารรสเฉพาะของครอบครัวเรา การนอนเบียดๆ กันหลายคนในครอบครัวบนพื้นในห้องเล็กๆ คำพูดงงๆ ของยายที่เริ่มจะฟังดูมีความหมายเมื่อเราโตขึ้น

ก็จริงของพ่อ สิ่งเหล่านี้คือความอบอุ่นที่ช่วยหล่อเลี้ยงให้หัวใจของฉันมีด้านที่อ่อนโยน และเป็นความทรงจำที่เปล่งประกายในใจเสมอ หลายครั้งที่ฉันมักลืมเรื่องเหล่านี้ไป วันเหล่านั้นมันเริ่มต้นจากตอนที่อลิสาล้มในห้องน้ำแล้วเดินไม่คล่องเหมือนเดิม แต่ละปีที่ผ่านไป ร่างกายของอลิสาก็ถดถอยลงตามลำดับ สวนทางกับความรับผิดชอบของฉันและคนในครอบครัวที่มากขึ้นเรื่อยๆ พอแก่ลง เค้าว่าจะเหมือนค่อยๆ ย้อนกลายเป็นเด็ก ในสายตาฉัน อลิสาตอนนี้คล้ายเด็กขวบกว่าๆ ที่เดินยังไม่แข็ง พูดสื่อสารได้ไม่สมบูรณ์ และในบทครั้งจะยกเหตุผลทั้งโลกมาอธิบาย อลิสาก็ไม่เข้าใจ

ระหว่างที่ดูหนังเรื่อง The Father หลายๆ ฉากที่ดู ฉันมองเห็นหน้าอลิสาซ้อนขึ้นมาแทนตัวละครพระเอก ถ้าไม่ประสบมากับตัวเองก็คงไม่อาจซาบซึ้งกับความสมจริงของตัวละครนี้ได้เลยจนอยากเดินเข้าไปตบบ่าตัวละครลูกในเรื่องอย่างเข้าอกเข้าใจ

ฉันเองก็เจอมาหมดแล้วเช่นกัน ที่ต้องคอบควานหาสร้อยที่ซ่อนไว้ใต้หมอนทั้งวัน การตามอารมณ์ที่ขึ้นลงแบบ rollercoaster หรือที่จู่ๆ คุณเด็กตัวน้อยที่อยู่ในร่างเล็กเหี่ยวย่นนี้ก็จะเกิดจำหน้าฉัน คนที่อาบน้ำให้ทุกวันไม่ได้แต่กลับเอาแต่ถามถึงญาติคนอื่นๆ ที่นานๆ มาที คุณอ่านมาถึงตรงนี้ก็คงจินตนาการออกว่าการเลี้ยงคนแก่นั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ยิ่งอยู่ในประเทศที่ไม่มีสวัสดิการให้ยิ่งเหนื่อยกว่าในหนังอีกเป็น 2 เท่า

มีประโยคหนึ่งในหนังสือ I Called Him Necktie ที่ทิ้มแทงใจฉันเหลือเกินเขียนไว้ว่า “เราล้วนมีพันธนาการ เราทุกคน แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าเราปราศจากความรับผิดชอบ แม้จะไร้ซึ่งอิสรภาพ เราก็ยังต้องตัดสินใจอยู่ตลอดเวลา และต้องรับผิดชอบต่อการตัดสินใจและผลของมันด้วย ดังนั้น เราจึงเป็นอิสระน้อยลงเรื่อยๆ ทุกครั้งที่ตัดสินใจ”

ฉันยอมรับว่าช่วงเวลานี้ที่มีความรับผิดชอบส่วนของการเลี้ยงดูอลิสาเข้ามาจะทำให้ชีวิตของฉันมีอิสระลดลง แต่ความอบอุ่นที่อลิสาเคยมอบให้ยังคงกรุ่นอยู่ในใจ แม้อลิสาจะลุกขึ้นมาทำหัวปลีทอด เมนูโปรดให้ไม่ได้เหมือนเดิมแล้ว แต่คืนก่อน กลางดึก อลิสาละเมอถามฉันว่า ‘อิ่มมั้ยหรือว่าหิวอยู่ น้องตอบยายหน่อย’ ไม่รู้ว่าในฝันอลิสาทำหัวปลีทอดรึเปล่า แต่นั่นความความห่วงใยที่คงฝังลึกไปถึงจิตใต้สำนึกของยายที่มีต่อฉัน

ในสมุดไดอารีปีที่แล้ว ฉันระบายเรื่องความยากเย็นในการดูแลอลิสาไว้เยอะ ท้ายเล่มในวันสุดท้ายของปี ฉันเขียนไว้ว่า ชีวิตคนเราเกิดมาเพื่ออะไร เพื่อตัวของเราเอง เพื่อบรรเทาทุกข์ยากของคนอื่น เพื่อตามฝันที่ยิ่งใหญ่ เพื่อแบ่งปันความทุกข์กับใครบางคน เพื่อเห็นสิ่งที่สวยงามหรือเพื่อขับเคลื่อนสังคมที่เน่าเฟะ

จนถึงวันนี้ฉันก็ยังไม่รู้คำตอบ หรือแม้ฉันจะอายุ 91 เท่าอลิสาก็อาจจะยังตอบไม่ได้ แต่ถ้าให้เดาก็คงทั้งหมดผสมๆ กันมั้ง

สวนสาธารณะ กลิ่นของอากาศหลังฝนตก ตอนที่ดินเปียก หยดน้ำค้างพอให้เห็นเป็นหลักฐานบนใบไม้ สูดเข้าไปสดชื่นหัวใจ ค่า pm 2.5 เท่าไหร่ เอาไว้ก่อนค่อยว่ากัน ฉันเองก็เพิ่งได้มีโอกาสรื่นรมย์ไปกับบรรยากาศลมฝน นั่งมองพระอาทิตย์ตกจากบ้านอย่างรู้สึกอิสรเสรีก็ตอนที่ย้ายมาบ้านใหม่นี่ล่ะ โชคดีที่อยู่ในย่านที่เงียบสงบ ได้มีพื้นที่ปลูกต้นไม้เล็กๆ แวะออกไปยืนเส้นหน้าบ้านได้ ถ้าเป็นบ้านเก่าล่ะอึดอัดแย่เลย ยิ่งช่วงกักตัวคงไม่ต้องพูดถึง

ตามประสาชนชั้นกลาง ฉันก็ทำได้เพียงตั้งใจทำงานและนำเงินไปซื้อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้กับตัวเองและครอบครัว ก็แหม สวนสาธารณะใกล้บ้านก็ไม่มี จะให้นั่งรถใต้ดินไปสูดกลิ่นหญ้าหลังฝนตกที่สวนลุมก็คงต้องเผื่อเวลาเป็นชั่วโมงนี่นะ

จริงๆ แล้วมันก็พอจะมีร้านอาหารหรือคาเฟ่ในสวนแถวๆ บ้านอยู่เหมือนกัน แต่ใจก็ไม่อยากเสียเงินซื้อกาแฟ 1 แก้วราคาร้อยกว่าเพื่อสูดอากาศฟรีที่ถูกตั้งราคาอีกที

ถ้าประเทศเรามีสวนสาธารณะมากกว่านี้ก็คงจะดี ที่ๆ เป็นของสาธารณะจริงๆ น่ะ ที่ที่ไม่ว่าจะประกอบอาชีพอะไร มียอดเงินในบัญชีเท่าไหร่ เป็นวัยเกษียณหรือเป็นนักเรียนก็มานอนสูดกลิ่นดินหลังฝนตกข้างๆ กันได้ ฉันกล้ารับประกันเลยว่าปริมาณความสุขของประชากรในประเทศนี้นั้นแปรผันตรงกับจำนวนของสวนสาธารณะอย่างแน่นอน

วันก่อนเพิ่งได้อ่านบทความนักเขียนที่อาศัยอยู่สักประเทศในสแกนดิเนเวียซึ่งมีพื้นที่สาธารณะ (public space) ให้เลือกใช้เยอะมาก เค้าเขียนว่าสิ่งที่เค้าชอบที่สุดเวลาได้ใช้พื้นที่สาธารณะคือ sense of belonging เค้ารู้สึก belong หรือเป็นเจ้าของร่วม

ถึงแม้ว่าตอนปี พ.ศ.2475 คณะราษฎรจะประกาศไปแล้วว่าประเทศนี้เป็นของราษฎรไม่ใช่ของคนอื่นตามที่เขาหลอกลวง แต่เหตุใดคนเพียงหยิบมือ (10% ของประเทศ) ถึงได้ครอบครองที่ดิน 60% ของทั้งหมดนะ ไม่ใช่แค่พื้นที่สาธารณะ พื้นที่ดินของตัวเอง บางคนทำงานทั้งชีวิตยังไม่มีโอกาสได้ถือโฉนดสักตารางเมตรเลย แล้วจะทำยังไงดีล่ะ ฉันก็ไม่รู้เหมือนกัน แต่ถ้าให้เดา คำตอบนี้ก็คงเหมือนกับหลายๆ ปัญหาในสังคมที่ต้องแก้ตั้งแต่เชิงโครงสร้างมั้ง

แค่กลิ่นของดินหลังฝนทำไมถึงเขียนโยงไปซะใหญ่โต ก็เพราะมันไม่ใช่แค่กลิ่นของดินหลังฝนตกที่ฉันโหยหา แต่เป็นพื้นที่สาธารณะที่เราขาดแคลน ไม่ใช่แค่สวนสาธารณะที่เอาไว้เดินเล่น แต่เป็นวิถีชีวิตของคนที่ขาดหายไป

พื้นที่สาธารณะนั้นไม่ใช่เพียงสวนสาธารณะแต่รวมถึงตลาดในชุมชน ห้องสมุด ชายหาด พิพิธภัณฑ์ หอศิลป์และอื่นๆ อีกมากมายที่ประชาชนสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้โดยอิสระ

หลายต่อหลายครั้งฉันเองก็อดน้อยใจไม่ได้เมื่อนึกถึงช่วงเวลาที่ตัวเองอยู่ต่างประเทศแล้วได้ใช้สวัสดิการพื้นที่สาธารณะดีๆ ของเค้า เช่น การเดิน flea market สนุกๆ หรือแม้กระทั่งจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ฉันเริ่มฝึกเพนท์อย่างจริงจังก็เกิดขึ้นตอนที่ชมฟรีแกลเลอรีในลอนดอนแล้วเห็น original painting ของมาติสกับ David Hockney

หรืออาจเป็นสิ่งเล็กๆ เช่น การทำเลนจักรยานหรือทำทางเท้าดีๆ นั่นคือการให้ความสำคัญกับคนทุกคนเท่าๆ กัน ไม่ใช่เพียงแค่คนขับรถยนต์ อย่างนี้สิถึงเป็นถนนสาธารณะ

หัวใจของพื้นที่สาธารณะคือการเห็นความสำคัญของคนส่วนใหญ่ หากอำนาจทั้งหมดอยู่ในมือของคนส่วนน้อยก็ยากที่เขาจะนึกถึงประโยชน์ของสาธารณะ public space จึงมีให้เห็นมากมายในประเทศที่ระบอบประชาธิปไตยแข็งแรง

ไม่ว่าคุณจะชอบกลิ่นของดินเปียกๆ หลังฝนตกเหมือนฉัน หรือชอบวันที่แดดออกแล้วท้องฟ้าเป็นสีสด แต่อย่างน้อยฉันหวังว่าเราคงเห็นตรงกันว่าประเทศนี้ควรมีพื้นที่ให้คนที่แตกต่างหลากหลายไปใช้ชีวิตรวมกันได้อย่างอิสระในนามว่าพื้นที่สาธารณะมากขึ้น

(ป.ล. พ่อเคยเล่าให้ฉันฟังว่าทุกสรรพสิ่งในโลกนี้แท้จริงแล้วเป็นของสาธารณะ แต่มนุษย์ส้รางกฎเกณฑ์ ระบอบต่างๆ ขึ้นมาเพื่อครอบครองมัน เราจึงมีคำว่า republic คือการทวงคืนทุกสิ่งสู่สาธารณะอีกครั้ง)

สวนสาธารณะ กลิ่นของอากาศหลังฝนตก ตอนที่ดินเปียก หยดน้ำค้างพอให้เห็นเป็นหลักฐานบนใบไม้ สูดเข้าไปสดชื่นหัวใจ ค่า pm 2.5 เท่าไหร่ เอาไว้ก่อนค่อยว่ากัน ฉันเองก็เพิ่งได้มีโอกาสรื่นรมย์ไปกับบรรยากาศลมฝน นั่งมองพระอาทิตย์ตกจากบ้านอย่างรู้สึกอิสรเสรีก็ตอนที่ย้ายมาบ้านใหม่นี่ล่ะ โชคดีที่อยู่ในย่านที่เงียบสงบ ได้มีพื้นที่ปลูกต้นไม้เล็กๆ แวะออกไปยืนเส้นหน้าบ้านได้ ถ้าเป็นบ้านเก่าล่ะอึดอัดแย่เลย ยิ่งช่วงกักตัวคงไม่ต้องพูดถึง

ตามประสาชนชั้นกลาง ฉันก็ทำได้เพียงตั้งใจทำงานและนำเงินไปซื้อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้กับตัวเองและครอบครัว ก็แหม สวนสาธารณะใกล้บ้านก็ไม่มี จะให้นั่งรถใต้ดินไปสูดกลิ่นหญ้าหลังฝนตกที่สวนลุมก็คงต้องเผื่อเวลาเป็นชั่วโมงนี่นะ

จริงๆ แล้วมันก็พอจะมีร้านอาหารหรือคาเฟ่ในสวนแถวๆ บ้านอยู่เหมือนกัน แต่ใจก็ไม่อยากเสียเงินซื้อกาแฟ 1 แก้วราคาร้อยกว่าเพื่อสูดอากาศฟรีที่ถูกตั้งราคาอีกที

ถ้าประเทศเรามีสวนสาธารณะมากกว่านี้ก็คงจะดี ที่ๆ เป็นของสาธารณะจริงๆ น่ะ ที่ที่ไม่ว่าจะประกอบอาชีพอะไร มียอดเงินในบัญชีเท่าไหร่ เป็นวัยเกษียณหรือเป็นนักเรียนก็มานอนสูดกลิ่นดินหลังฝนตกข้างๆ กันได้ ฉันกล้ารับประกันเลยว่าปริมาณความสุขของประชากรในประเทศนี้นั้นแปรผันตรงกับจำนวนของสวนสาธารณะอย่างแน่นอน

วันก่อนเพิ่งได้อ่านบทความนักเขียนที่อาศัยอยู่สักประเทศในสแกนดิเนเวียซึ่งมีพื้นที่สาธารณะ (public space) ให้เลือกใช้เยอะมาก เค้าเขียนว่าสิ่งที่เค้าชอบที่สุดเวลาได้ใช้พื้นที่สาธารณะคือ sense of belonging เค้ารู้สึก belong หรือเป็นเจ้าของร่วม

ถึงแม้ว่าตอนปี พ.ศ.2475 คณะราษฎรจะประกาศไปแล้วว่าประเทศนี้เป็นของราษฎรไม่ใช่ของคนอื่นตามที่เขาหลอกลวง แต่เหตุใดคนเพียงหยิบมือ (10% ของประเทศ) ถึงได้ครอบครองที่ดิน 60% ของทั้งหมดนะ ไม่ใช่แค่พื้นที่สาธารณะ พื้นที่ดินของตัวเอง บางคนทำงานทั้งชีวิตยังไม่มีโอกาสได้ถือโฉนดสักตารางเมตรเลย แล้วจะทำยังไงดีล่ะ ฉันก็ไม่รู้เหมือนกัน แต่ถ้าให้เดา คำตอบนี้ก็คงเหมือนกับหลายๆ ปัญหาในสังคมที่ต้องแก้ตั้งแต่เชิงโครงสร้างมั้ง

แค่กลิ่นของดินหลังฝนทำไมถึงเขียนโยงไปซะใหญ่โต ก็เพราะมันไม่ใช่แค่กลิ่นของดินหลังฝนตกที่ฉันโหยหา แต่เป็นพื้นที่สาธารณะที่เราขาดแคลน ไม่ใช่แค่สวนสาธารณะที่เอาไว้เดินเล่น แต่เป็นวิถีชีวิตของคนที่ขาดหายไป

พื้นที่สาธารณะนั้นไม่ใช่เพียงสวนสาธารณะแต่รวมถึงตลาดในชุมชน ห้องสมุด ชายหาด พิพิธภัณฑ์ หอศิลป์และอื่นๆ อีกมากมายที่ประชาชนสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้โดยอิสระ

หลายต่อหลายครั้งฉันเองก็อดน้อยใจไม่ได้เมื่อนึกถึงช่วงเวลาที่ตัวเองอยู่ต่างประเทศแล้วได้ใช้สวัสดิการพื้นที่สาธารณะดีๆ ของเค้า เช่น การเดิน flea market สนุกๆ หรือแม้กระทั่งจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ฉันเริ่มฝึกเพนท์อย่างจริงจังก็เกิดขึ้นตอนที่ชมฟรีแกลเลอรีในลอนดอนแล้วเห็น original painting ของมาติสกับ David Hockney

หรืออาจเป็นสิ่งเล็กๆ เช่น การทำเลนจักรยานหรือทำทางเท้าดีๆ นั่นคือการให้ความสำคัญกับคนทุกคนเท่าๆ กัน ไม่ใช่เพียงแค่คนขับรถยนต์ อย่างนี้สิถึงเป็นถนนสาธารณะ

หัวใจของพื้นที่สาธารณะคือการเห็นความสำคัญของคนส่วนใหญ่ หากอำนาจทั้งหมดอยู่ในมือของคนส่วนน้อยก็ยากที่เขาจะนึกถึงประโยชน์ของสาธารณะ public space จึงมีให้เห็นมากมายในประเทศที่ระบอบประชาธิปไตยแข็งแรง

ไม่ว่าคุณจะชอบกลิ่นของดินเปียกๆ หลังฝนตกเหมือนฉัน หรือชอบวันที่แดดออกแล้วท้องฟ้าเป็นสีสด แต่อย่างน้อยฉันหวังว่าเราคงเห็นตรงกันว่าประเทศนี้ควรมีพื้นที่ให้คนที่แตกต่างหลากหลายไปใช้ชีวิตรวมกันได้อย่างอิสระในนามว่าพื้นที่สาธารณะมากขึ้น

(ป.ล. พ่อเคยเล่าให้ฉันฟังว่าทุกสรรพสิ่งในโลกนี้แท้จริงแล้วเป็นของสาธารณะ แต่มนุษย์ส้รางกฎเกณฑ์ ระบอบต่างๆ ขึ้นมาเพื่อครอบครองมัน เราจึงมีคำว่า republic คือการทวงคืนทุกสิ่งสู่สาธารณะอีกครั้ง)

สวนสาธารณะ กลิ่นของอากาศหลังฝนตก ตอนที่ดินเปียก หยดน้ำค้างพอให้เห็นเป็นหลักฐานบนใบไม้ สูดเข้าไปสดชื่นหัวใจ ค่า pm 2.5 เท่าไหร่ เอาไว้ก่อนค่อยว่ากัน ฉันเองก็เพิ่งได้มีโอกาสรื่นรมย์ไปกับบรรยากาศลมฝน นั่งมองพระอาทิตย์ตกจากบ้านอย่างรู้สึกอิสรเสรีก็ตอนที่ย้ายมาบ้านใหม่นี่ล่ะ โชคดีที่อยู่ในย่านที่เงียบสงบ ได้มีพื้นที่ปลูกต้นไม้เล็กๆ แวะออกไปยืนเส้นหน้าบ้านได้ ถ้าเป็นบ้านเก่าล่ะอึดอัดแย่เลย ยิ่งช่วงกักตัวคงไม่ต้องพูดถึง

ตามประสาชนชั้นกลาง ฉันก็ทำได้เพียงตั้งใจทำงานและนำเงินไปซื้อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้กับตัวเองและครอบครัว ก็แหม สวนสาธารณะใกล้บ้านก็ไม่มี จะให้นั่งรถใต้ดินไปสูดกลิ่นหญ้าหลังฝนตกที่สวนลุมก็คงต้องเผื่อเวลาเป็นชั่วโมงนี่นะ

จริงๆ แล้วมันก็พอจะมีร้านอาหารหรือคาเฟ่ในสวนแถวๆ บ้านอยู่เหมือนกัน แต่ใจก็ไม่อยากเสียเงินซื้อกาแฟ 1 แก้วราคาร้อยกว่าเพื่อสูดอากาศฟรีที่ถูกตั้งราคาอีกที

ถ้าประเทศเรามีสวนสาธารณะมากกว่านี้ก็คงจะดี ที่ๆ เป็นของสาธารณะจริงๆ น่ะ ที่ที่ไม่ว่าจะประกอบอาชีพอะไร มียอดเงินในบัญชีเท่าไหร่ เป็นวัยเกษียณหรือเป็นนักเรียนก็มานอนสูดกลิ่นดินหลังฝนตกข้างๆ กันได้ ฉันกล้ารับประกันเลยว่าปริมาณความสุขของประชากรในประเทศนี้นั้นแปรผันตรงกับจำนวนของสวนสาธารณะอย่างแน่นอน

วันก่อนเพิ่งได้อ่านบทความนักเขียนที่อาศัยอยู่สักประเทศในสแกนดิเนเวียซึ่งมีพื้นที่สาธารณะ (public space) ให้เลือกใช้เยอะมาก เค้าเขียนว่าสิ่งที่เค้าชอบที่สุดเวลาได้ใช้พื้นที่สาธารณะคือ sense of belonging เค้ารู้สึก belong หรือเป็นเจ้าของร่วม

ถึงแม้ว่าตอนปี พ.ศ.2475 คณะราษฎรจะประกาศไปแล้วว่าประเทศนี้เป็นของราษฎรไม่ใช่ของคนอื่นตามที่เขาหลอกลวง แต่เหตุใดคนเพียงหยิบมือ (10% ของประเทศ) ถึงได้ครอบครองที่ดิน 60% ของทั้งหมดนะ ไม่ใช่แค่พื้นที่สาธารณะ พื้นที่ดินของตัวเอง บางคนทำงานทั้งชีวิตยังไม่มีโอกาสได้ถือโฉนดสักตารางเมตรเลย แล้วจะทำยังไงดีล่ะ ฉันก็ไม่รู้เหมือนกัน แต่ถ้าให้เดา คำตอบนี้ก็คงเหมือนกับหลายๆ ปัญหาในสังคมที่ต้องแก้ตั้งแต่เชิงโครงสร้างมั้ง

แค่กลิ่นของดินหลังฝนทำไมถึงเขียนโยงไปซะใหญ่โต ก็เพราะมันไม่ใช่แค่กลิ่นของดินหลังฝนตกที่ฉันโหยหา แต่เป็นพื้นที่สาธารณะที่เราขาดแคลน ไม่ใช่แค่สวนสาธารณะที่เอาไว้เดินเล่น แต่เป็นวิถีชีวิตของคนที่ขาดหายไป

พื้นที่สาธารณะนั้นไม่ใช่เพียงสวนสาธารณะแต่รวมถึงตลาดในชุมชน ห้องสมุด ชายหาด พิพิธภัณฑ์ หอศิลป์และอื่นๆ อีกมากมายที่ประชาชนสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้โดยอิสระ

หลายต่อหลายครั้งฉันเองก็อดน้อยใจไม่ได้เมื่อนึกถึงช่วงเวลาที่ตัวเองอยู่ต่างประเทศแล้วได้ใช้สวัสดิการพื้นที่สาธารณะดีๆ ของเค้า เช่น การเดิน flea market สนุกๆ หรือแม้กระทั่งจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ฉันเริ่มฝึกเพนท์อย่างจริงจังก็เกิดขึ้นตอนที่ชมฟรีแกลเลอรีในลอนดอนแล้วเห็น original painting ของมาติสกับ David Hockney

เมื่อวานนี้ ฉันได้รับมอบหมายจาก curator ที่ญี่ปุ่นให้มาเขียน artist statement ใหม่ เพราะตัวตนและงานวาดของฉันได้เปลี่ยนไปจากเมื่อ 2 ปีที่แล้วเสียแล้ว เลยได้มีโอกาสย้อนกลับไปดูรูปวาดตัวเองเมื่อก่อน เหมือนได้กลับไปนั่งคุยกับอีกคนหนึ่งที่เป็นฉันเอง แต่ไม่ใช่ฉันคนนี้อีกแล้ว

ฉันเริ่มวาดรูปตั้งแต่เด็ก วาดเพราะทำแล้วมีความสุข บางครั้งก็สุขแบบสนุก แต่ส่วนใหญ่จะสุขแบบสงบมากกว่า รูปที่วาดส่วนใหญ่ตั้งแต่เด็กๆ คือรูปผู้หญิงแต่งตัวสวยๆ ถ้าตอนประถมคงเป็นรูปเจ้าหญิง พอช่วงมัธยมโตมาก็เป็นเสื้อผ้าตามแฟชั่นตามยุคสมัย จนแผลอคิดไปว่าอยากจะเป็น fashion designer

ตามหลักสูตรเด็กนักเรียนชนชั้นกลางในระบบโรงเรียนรัฐบาล เพื่อนๆ ในรุ่นเขาไปติวพิเศษกัน พ่อแม่จึงให้ฉันไปติววาดรูปเตรียมสอบเข้าคณะแฟชั่นกับเขาบ้าง รูปวาดจากเด็กผู้หญิงในชุดเจ้าหญิงค่อยๆ มีเอวคอด มีสะโพก ขายาวเก้งก้าง โพสท่าแบบในนิตยสาร แม้ในใจจะคิดว่ามนุษย์ที่ไหนจะมีรูปร่างแบบนี้ แต่​ ณ​ เวลานั้น สิ่งนี้คือมาตรฐานความถูกต้องสวยงามในวิชา figure

แม้จะพยายามวาดให้ผอมสูงอยู่สักพัก ฉันก็ไม่ค้นพบความงามหรือแม้กระทั่งความสมเหตุสมผลของสิ่งที่ออกแบบอยู่ บางครั้ง หุ่นนางแบบของฉันจึงดูอ้วนหรือเตี้ยกว่าของเพื่อนๆ ในชั้นเรียน เมื่อสอบติดเข้ามหาวิทยาลันในฝัน ณ ตอนนั้น ฉันพบว่าโลกของแฟชั่นไม่ใช่โลกที่ฉันจะอยากอยู่ หรือไม่ก็ตัวฉันเองที่เปลี่ยนไป และไม่สามารถทำงานในโลกของแฟชั่นได้ โชคดีที่รู้ตัวเร็วและปีนั้นได้ไปแลกเปลี่ยนที่อังกฤษเลยได้ลองวาดรูปในแบบที่ตัวเองอยากวาด ไม่ใช่แบบที่เขาทำกันมาหรือแบบที่ตลาดต้องการ ขายได้แน่นอน

ฉันเริ่มวาดสิ่งที่อยู่ตรงหน้า วาดคนที่เจอบนท้องถนน วาดภาพในจินตนาการ โดยไม่ต้องกังวลอีกต่อไปว่าจะเหมือนจริงหรือจะได้คะแนนจากครูเท่าไหร่ผู้หญิงที่ฉันวาดค่อยๆ มีเนื้อมีหนัง สวมใส่เสื้อผ้าในแบบที่ฉันมั่นใจว่าฉันอยากจะใส่ จำได้เลยว่าช่วงเวลานั้นเหมือนได้กลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง ฉันนั่งวาดรูปอยู่ในห้องได้เป็นวันด้วยความรู้สึกสนุก

จนเรียนจบได้มาเป็นคนทำอาชีพวาดรูป โชคดีมีคนให้ไปแสดงงานตามที่ต่างๆ ขายงานได้บ้าง ไม่ได้บ้าง แต่ความกดดันน้อยลงกว่าตอนติวแฟชั่นเยอะเลย จนถึงตอนนี้ ผู้หญิงที่ฉันเคยวาดเปลี่ยนไปจากเดิมมากจนฉันมาตระหนักได้ว่าผู้หญิงเหล่านี้คือตัวตน ไม่ก็เป็นตัวแทนของความงามในช่วงอายุที่เติบโตขึ้นของฉันเองนั่นแหละ

หากย้อนกลับไปเจอกับตัวฉันเองในวัย 18 ที่อยากเป็นแฟชั่นดีไซเนอร์ผู้ทำทุกวิถีทางจนได้ไปนั่ง front row ในงาน Elle Fashion Week คนนั้นได้ ฉันก็คงเข้าไปกอดเธอแน่นๆ ด้วยความรักและคิดถึงสักหนึ่งทีแต่คงไม่พูดอะไรหรอก การเติบโตและเรียนรู้ของเด็กผู้หยิงคนนั้นนำมาซึ่งอิสรภาพในการมองเห็นความงามของตัวฉันในวันนั้นนี่นา หากจะต้องโทษใครสักคนที่ทำให้เด็กสาวทุกคนต้องรู้สึกดีไม่พอและไม่มั่นใจ ฉันก็คงต้องโทษเหล่านายทุนและระบบทุนนิยมนั่นแหละ

หญิงสาวทุกคนที่ฉันเคยวาดล้วนตกเป็นเหยื่อของทุนนิยมที่เป็นคนกำหนดมาตรฐานความงาม เสื้อผ้า บนเรือนร่างที่หรูหราและดูมิรสนิยม พรางให้ฉันในตอนนั้นมองไม่เห็นการกดขี่แรงงานที่อยู่เบื้องหลัง ขยี้ตาดูอีกที ตอนนี้ภาพลวงตาเหล่านั้นพร่ามัว แต่ร่างกายเปลือยเปล่าของหญิงสาวที่ฉันวาดชัดเจนขึ้นกว่าเดิมมาก

เมื่อวานนี้ ฉันได้รับมอบหมายจาก curator ที่ญี่ปุ่นให้มาเขียน artist statement ใหม่ เพราะตัวตนและงานวาดของฉันได้เปลี่ยนไปจากเมื่อ 2 ปีที่แล้วเสียแล้ว เลยได้มีโอกาสย้อนกลับไปดูรูปวาดตัวเองเมื่อก่อน เหมือนได้กลับไปนั่งคุยกับอีกคนหนึ่งที่เป็นฉันเอง แต่ไม่ใช่ฉันคนนี้อีกแล้ว

ฉันเริ่มวาดรูปตั้งแต่เด็ก วาดเพราะทำแล้วมีความสุข บางครั้งก็สุขแบบสนุก แต่ส่วนใหญ่จะสุขแบบสงบมากกว่า รูปที่วาดส่วนใหญ่ตั้งแต่เด็กๆ คือรูปผู้หญิงแต่งตัวสวยๆ ถ้าตอนประถมคงเป็นรูปเจ้าหญิง พอช่วงมัธยมโตมาก็เป็นเสื้อผ้าตามแฟชั่นตามยุคสมัย จนแผลอคิดไปว่าอยากจะเป็น fashion designer

ตามหลักสูตรเด็กนักเรียนชนชั้นกลางในระบบโรงเรียนรัฐบาล เพื่อนๆ ในรุ่นเขาไปติวพิเศษกัน พ่อแม่จึงให้ฉันไปติววาดรูปเตรียมสอบเข้าคณะแฟชั่นกับเขาบ้าง รูปวาดจากเด็กผู้หญิงในชุดเจ้าหญิงค่อยๆ มีเอวคอด มีสะโพก ขายาวเก้งก้าง โพสท่าแบบในนิตยสาร แม้ในใจจะคิดว่ามนุษย์ที่ไหนจะมีรูปร่างแบบนี้ แต่​ ณ​ เวลานั้น สิ่งนี้คือมาตรฐานความถูกต้องสวยงามในวิชา figure

แม้จะพยายามวาดให้ผอมสูงอยู่สักพัก ฉันก็ไม่ค้นพบความงามหรือแม้กระทั่งความสมเหตุสมผลของสิ่งที่ออกแบบอยู่ บางครั้ง หุ่นนางแบบของฉันจึงดูอ้วนหรือเตี้ยกว่าของเพื่อนๆ ในชั้นเรียน เมื่อสอบติดเข้ามหาวิทยาลันในฝัน ณ ตอนนั้น ฉันพบว่าโลกของแฟชั่นไม่ใช่โลกที่ฉันจะอยากอยู่ หรือไม่ก็ตัวฉันเองที่เปลี่ยนไป และไม่สามารถทำงานในโลกของแฟชั่นได้ โชคดีที่รู้ตัวเร็วและปีนั้นได้ไปแลกเปลี่ยนที่อังกฤษเลยได้ลองวาดรูปในแบบที่ตัวเองอยากวาด ไม่ใช่แบบที่เขาทำกันมาหรือแบบที่ตลาดต้องการ ขายได้แน่นอน

ฉันเริ่มวาดสิ่งที่อยู่ตรงหน้า วาดคนที่เจอบนท้องถนน วาดภาพในจินตนาการ โดยไม่ต้องกังวลอีกต่อไปว่าจะเหมือนจริงหรือจะได้คะแนนจากครูเท่าไหร่ผู้หญิงที่ฉันวาดค่อยๆ มีเนื้อมีหนัง สวมใส่เสื้อผ้าในแบบที่ฉันมั่นใจว่าฉันอยากจะใส่ จำได้เลยว่าช่วงเวลานั้นเหมือนได้กลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง ฉันนั่งวาดรูปอยู่ในห้องได้เป็นวันด้วยความรู้สึกสนุก

จนเรียนจบได้มาเป็นคนทำอาชีพวาดรูป โชคดีมีคนให้ไปแสดงงานตามที่ต่างๆ ขายงานได้บ้าง ไม่ได้บ้าง แต่ความกดดันน้อยลงกว่าตอนติวแฟชั่นเยอะเลย จนถึงตอนนี้ ผู้หญิงที่ฉันเคยวาดเปลี่ยนไปจากเดิมมากจนฉันมาตระหนักได้ว่าผู้หญิงเหล่านี้คือตัวตน ไม่ก็เป็นตัวแทนของความงามในช่วงอายุที่เติบโตขึ้นของฉันเองนั่นแหละ

หากย้อนกลับไปเจอกับตัวฉันเองในวัย 18 ที่อยากเป็นแฟชั่นดีไซเนอร์ผู้ทำทุกวิถีทางจนได้ไปนั่ง front row ในงาน Elle Fashion Week คนนั้นได้ ฉันก็คงเข้าไปกอดเธอแน่นๆ ด้วยความรักและคิดถึงสักหนึ่งทีแต่คงไม่พูดอะไรหรอก การเติบโตและเรียนรู้ของเด็กผู้หยิงคนนั้นนำมาซึ่งอิสรภาพในการมองเห็นความงามของตัวฉันในวันนั้นนี่นา หากจะต้องโทษใครสักคนที่ทำให้เด็กสาวทุกคนต้องรู้สึกดีไม่พอและไม่มั่นใจ ฉันก็คงต้องโทษเหล่านายทุนและระบบทุนนิยมนั่นแหละ

หญิงสาวทุกคนที่ฉันเคยวาดล้วนตกเป็นเหยื่อของทุนนิยมที่เป็นคนกำหนดมาตรฐานความงาม เสื้อผ้า บนเรือนร่างที่หรูหราและดูมิรสนิยม พรางให้ฉันในตอนนั้นมองไม่เห็นการกดขี่แรงงานที่อยู่เบื้องหลัง ขยี้ตาดูอีกที ตอนนี้ภาพลวงตาเหล่านั้นพร่ามัว แต่ร่างกายเปลือยเปล่าของหญิงสาวที่ฉันวาดชัดเจนขึ้นกว่าเดิมมาก

เมื่อวานนี้ ฉันได้รับมอบหมายจาก curator ที่ญี่ปุ่นให้มาเขียน artist statement ใหม่ เพราะตัวตนและงานวาดของฉันได้เปลี่ยนไปจากเมื่อ 2 ปีที่แล้วเสียแล้ว เลยได้มีโอกาสย้อนกลับไปดูรูปวาดตัวเองเมื่อก่อน เหมือนได้กลับไปนั่งคุยกับอีกคนหนึ่งที่เป็นฉันเอง แต่ไม่ใช่ฉันคนนี้อีกแล้ว

ฉันเริ่มวาดรูปตั้งแต่เด็ก วาดเพราะทำแล้วมีความสุข บางครั้งก็สุขแบบสนุก แต่ส่วนใหญ่จะสุขแบบสงบมากกว่า รูปที่วาดส่วนใหญ่ตั้งแต่เด็กๆ คือรูปผู้หญิงแต่งตัวสวยๆ ถ้าตอนประถมคงเป็นรูปเจ้าหญิง พอช่วงมัธยมโตมาก็เป็นเสื้อผ้าตามแฟชั่นตามยุคสมัย จนแผลอคิดไปว่าอยากจะเป็น fashion designer

ตามหลักสูตรเด็กนักเรียนชนชั้นกลางในระบบโรงเรียนรัฐบาล เพื่อนๆ ในรุ่นเขาไปติวพิเศษกัน พ่อแม่จึงให้ฉันไปติววาดรูปเตรียมสอบเข้าคณะแฟชั่นกับเขาบ้าง รูปวาดจากเด็กผู้หญิงในชุดเจ้าหญิงค่อยๆ มีเอวคอด มีสะโพก ขายาวเก้งก้าง โพสท่าแบบในนิตยสาร แม้ในใจจะคิดว่ามนุษย์ที่ไหนจะมีรูปร่างแบบนี้ แต่​ ณ​ เวลานั้น สิ่งนี้คือมาตรฐานความถูกต้องสวยงามในวิชา figure

แม้จะพยายามวาดให้ผอมสูงอยู่สักพัก ฉันก็ไม่ค้นพบความงามหรือแม้กระทั่งความสมเหตุสมผลของสิ่งที่ออกแบบอยู่ บางครั้ง หุ่นนางแบบของฉันจึงดูอ้วนหรือเตี้ยกว่าของเพื่อนๆ ในชั้นเรียน เมื่อสอบติดเข้ามหาวิทยาลันในฝัน ณ ตอนนั้น ฉันพบว่าโลกของแฟชั่นไม่ใช่โลกที่ฉันจะอยากอยู่ หรือไม่ก็ตัวฉันเองที่เปลี่ยนไป และไม่สามารถทำงานในโลกของแฟชั่นได้ โชคดีที่รู้ตัวเร็วและปีนั้นได้ไปแลกเปลี่ยนที่อังกฤษเลยได้ลองวาดรูปในแบบที่ตัวเองอยากวาด ไม่ใช่แบบที่เขาทำกันมาหรือแบบที่ตลาดต้องการ ขายได้แน่นอน

ฉันเริ่มวาดสิ่งที่อยู่ตรงหน้า วาดคนที่เจอบนท้องถนน วาดภาพในจินตนาการ โดยไม่ต้องกังวลอีกต่อไปว่าจะเหมือนจริงหรือจะได้คะแนนจากครูเท่าไหร่ผู้หญิงที่ฉันวาดค่อยๆ มีเนื้อมีหนัง สวมใส่เสื้อผ้าในแบบที่ฉันมั่นใจว่าฉันอยากจะใส่ จำได้เลยว่าช่วงเวลานั้นเหมือนได้กลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง ฉันนั่งวาดรูปอยู่ในห้องได้เป็นวันด้วยความรู้สึกสนุก

จนเรียนจบได้มาเป็นคนทำอาชีพวาดรูป โชคดีมีคนให้ไปแสดงงานตามที่ต่างๆ ขายงานได้บ้าง ไม่ได้บ้าง แต่ความกดดันน้อยลงกว่าตอนติวแฟชั่นเยอะเลย จนถึงตอนนี้ ผู้หญิงที่ฉันเคยวาดเปลี่ยนไปจากเดิมมากจนฉันมาตระหนักได้ว่าผู้หญิงเหล่านี้คือตัวตน ไม่ก็เป็นตัวแทนของความงามในช่วงอายุที่เติบโตขึ้นของฉันเองนั่นแหละ

หากย้อนกลับไปเจอกับตัวฉันเองในวัย 18 ที่อยากเป็นแฟชั่นดีไซเนอร์ผู้ทำทุกวิถีทางจนได้ไปนั่ง front row ในงาน Elle Fashion Week คนนั้นได้ ฉันก็คงเข้าไปกอดเธอแน่นๆ ด้วยความรักและคิดถึงสักหนึ่งทีแต่คงไม่พูดอะไรหรอก การเติบโตและเรียนรู้ของเด็กผู้หยิงคนนั้นนำมาซึ่งอิสรภาพในการมองเห็นความงามของตัวฉันในวันนั้นนี่นา หากจะต้องโทษใครสักคนที่ทำให้เด็กสาวทุกคนต้องรู้สึกดีไม่พอและไม่มั่นใจ ฉันก็คงต้องโทษเหล่านายทุนและระบบทุนนิยมนั่นแหละ

หญิงสาวทุกคนที่ฉันเคยวาดล้วนตกเป็นเหยื่อของทุนนิยมที่เป็นคนกำหนดมาตรฐานความงาม เสื้อผ้า บนเรือนร่างที่หรูหราและดูมิรสนิยม พรางให้ฉันในตอนนั้นมองไม่เห็นการกดขี่แรงงานที่อยู่เบื้องหลัง ขยี้ตาดูอีกที ตอนนี้ภาพลวงตาเหล่านั้นพร่ามัว แต่ร่างกายเปลือยเปล่าของหญิงสาวที่ฉันวาดชัดเจนขึ้นกว่าเดิมมาก

จนเรียนจบได้มาเป็นคนทำอาชีพวาดรูป โชคดีมีคนให้ไปแสดงงานตามที่ต่างๆ ขายงานได้บ้าง ไม่ได้บ้าง แต่ความกดดันน้อยลงกว่าตอนติวแฟชั่นเยอะเลย จนถึงตอนนี้ ผู้หญิงที่ฉันเคยวาดเปลี่ยนไปจากเดิมมากจนฉันมาตระหนักได้ว่าผู้หญิงเหล่านี้คือตัวตน ไม่ก็เป็นตัวแทนของความงามในช่วงอายุที่เติบโตขึ้นของฉันเองนั่นแหละ

หากย้อนกลับไปเจอกับตัวฉันเองในวัย 18 ที่อยากเป็นแฟชั่นดีไซเนอร์ผู้ทำทุกวิถีทางจนได้ไปนั่ง front row ในงาน Elle Fashion Week คนนั้นได้ ฉันก็คงเข้าไปกอดเธอแน่นๆ ด้วยความรักและคิดถึงสักหนึ่งทีแต่คงไม่พูดอะไรหรอก การเติบโตและเรียนรู้ของเด็กผู้หยิงคนนั้นนำมาซึ่งอิสรภาพในการมองเห็นความงามของตัวฉันในวันนั้นนี่นา หากจะต้องโทษใครสักคนที่ทำให้เด็กสาวทุกคนต้องรู้สึกดีไม่พอและไม่มั่นใจ ฉันก็คงต้องโทษเหล่านายทุนและระบบทุนนิยมนั่นแหละ