สิ่งแรกที่เราเห็นก็คือผลงานชุดนี้ของซันเต๋อดูแตกต่างจากงานชิ้นก่อนๆ เป็นชิ้นงานที่นิ่งเงียบและเหงามากขึ้น เราเลยอยากชวนเขามาเล่าให้ฟังถึงที่มาที่ไปและเบื้องหลังของความเงียบเหงาที่สะสมในตัวเขานานถึง 2 ปี ก่อนจะกลั่นกรองออกมาเป็นนิทรรศการผลงานเดี่ยวครั้งนี้ให้เราได้ชมกัน

01 ความเหงาเกิดในสรรพเสียงของนิวยอร์ก

ย้อนกลับไปเมื่อ 2 ปีที่แล้ว ซันเต๋อตัดสินใจออกจากงานบริษัทโฆษณาที่ทำอยู่ แพ็คเสื้อผ้าลงกระเป๋าแล้วเดินทางออกไปพักผ่อนและใช้ชีวิตในมหานครนิวยอร์กเพื่อเรียนรู้สิ่งต่างๆ ที่สนใจ แต่ท่ามกลางสีสันและเสียงที่ดังระงมตลอด 24 ชั่วโมงของมหานครแห่งนี้ กลับทำให้เขารู้สึกถึงความโดดเดี่ยวอ้างว้าง เขาเล่าว่าเคยรู้สึกเฟลอยู่หลายครั้ง เหมือนเป็นลูสเซอร์ที่ทำอะไรไม่ค่อยได้ ไม่เก่งสักอย่างเหมือนตอนอยู่ที่ประเทศไทย

“ช่วงนั้นเราเริ่มเปลี่ยนจากการวาดสีน้ำมาเป็นสีอะคริลิก เริ่มวาดรูปลงแคนวาสเล่นๆ แล้วรู้สึกดีขึ้น กลับมาคิดได้ว่าการวาดรูปคือสิ่งที่เราชอบและเราทำได้ดีที่สุด ช่วงนั้นก็จะระบายความเหงาออกมาผ่านงานศิลปะอยู่บ้างบางที มีประมาณ 3 รูป หนึ่งในนั้นจะเป็นเสี้ยวนึงของเทพีเสรีภาพในนิวยอร์กที่เราอยากจะสื่อว่าความอิสระที่ได้อยู่ตัวคนเดียว ทำอะไรก็ได้เนี่ย พอเราได้มาครอบครองก็ใช่ว่ามันจะดีเสมอไป บางครั้งมันก็ทำให้เราเหงาได้เหมือนกัน”

02 แมวเหมียวผู้เปิดประตูให้เห็นทางออก

ปลายปี 2017 YELO House ได้ยื่นข้อเสนอให้ซันเต๋อทำนิทรรศการศิลปะของตัวเองซึ่งเป็นความปรารถนาที่เขาสะสมมานาน แต่ไม่เคยมีโอกาสเพราะคิดว่าฝีมือยังไม่ดีพอ แต่ครั้งนี้ต่างออกไป ซันเต๋อเลือกที่จะกระโดดรับข้อเสนอในครั้งนี้และเจรจาต่อรองขอยืดระยะเวลารังสรรค์ผลงานเพิ่มขึ้นอีก 4 เดือน

“ตอนตกลงรับงานนี้ ไม่รู้ว่าจะนำเสนอคอนเซปต์อะไรที่จะใหญ่พอให้แตกออกมาเป็นหลายๆ รูปและคุมงานเก่ากับงานใหม่ได้ จนวันนึงเราวาดรูปแมวค่อยๆ เดินอยู่ในห้อง เราคิดว่าบางทีการหาทางออกไม่ต้องเร่งวิ่งเสมอไป แค่ค่อยๆ เดินไปเรื่อยๆ ก็เจอทางออกได้”

“พอวาดรูปนั้นเสร็จ เราก็นั่งมองและคุยกับงานตัวเองประมาณครึ่งชั่วโมง คิดว่าถ้างานเราเป็นคน จะเป็นคนแบบไหน แล้วรู้สึกว่าจริงๆ แล้วมันเป็นคนที่นิ่งและเงียบ พูดไม่ค่อยเยอะเท่าไหร่ แต่ความรู้สึกมันล้นอยู่ในใจ เราเลยหยิบคำว่า ‘เงียบ’ มาใช้ในงานเซ็ตนี้ บวกกับงานเก่าที่เราเคยทำตอนปี 2016 มันเข้าคอนเซปต์ได้ด้วย กลายเป็นธีม ‘Zero Decibel’ มันไม่ใช่ความเงียบที่ไม่มีเสียง แต่เป็นความเงียบในใจเรามากกว่า”

03 เบื้องหลังฉากแห่งความเหงา

หลังจากได้คอนเซปต์งาน เขาตัดสินใจทำงานเซ็ตนี้ด้วยสีอะคริลิกบนแคนวาส เพราะสนุกกับการเลือกและผสมสีได้อย่างอิสระ เขาเล่าให้ฟังว่าช่วงแรกๆ ยังรู้สึกว่างานนี้ยากและใช้แรงกายเยอะมากกับผลงานแต่ละชิ้น ไม่ใช่เพราะเหตุผลที่เขาไม่มีรถยนต์ส่วนตัวทำให้ต้องแบกเฟรมจากสตูดิโอในเขตแมนฮัตตันกลับมาที่บ้านในเขตควีนส์ แต่เป็นเพราะโจทย์ของงานที่แตกต่างออกไปด้วย

“เราใช้พลังในงานนี้เยอะมาก ตั้งใจยิ่งกว่าทำทีสิสร้อยเท่า งานนี้เราเอาศิลปะทุกอย่างที่มีในตัวออกมาใส่หมด ประสบการณ์ต่างๆ ที่ผ่านมาทำให้เรามีภาพในหัวหรือเป็นภาพถ่ายที่เราไปเห็นแล้วชอบ จะมีความเป็นตัวเราอยู่ในนั้น เราสเกตช์ด้วยมือออกมาก่อนแล้วค่อยๆ ตัดทอนให้แต่ละรูปมีองค์ประกอบที่ง่ายและน้อยที่สุดเพราะโจทย์มันคือความเงียบ ถ้ามีองค์ประกอบเยอะจะมารบกวนงานทำให้มันดูแล้วไม่เงียบ”

ถึงแม้แกนหลักอย่างความเงียบจะชวนให้หลายคนคิดไปถึงความเหงาที่มักตามมา แต่จริงๆ แล้วซันเต๋อเล่าว่าผลงานชุดนี้ของเขาไม่ได้มีความเงียบที่มาจากความเหงาอย่างเดียว

“แกนหลักของงานคือความเงียบซึ่งเราเอามาคิดต่อว่ามีความเงียบแบบไหนบ้าง ความเงียบแบบเหงา ความเงียบแบบเศร้าจากการจากลา ความเงียบแบบมีความสุข หรือแม้แต่เงียบแบบหนังอวกาศ เราเปรียบตัวเองเป็นผู้กำกับหนัง เพราะหนังเรื่องนึงมีมากกว่าความรู้สึกเดียว เราคิดว่าฉากนี้จะมีใครเป็นพระเอกนางเอก สถานที่เกิดเหตุคือที่ไหน แล้วค่อยวาดออกมา เหมือนเป็นซีนในหนังเรื่องหนึ่ง”

04 ตัวตนที่เติบโต

นิทรรศการนี้เป็นงานแสดงผลงานเดี่ยวครั้งแรกของซันเต๋อ เขายอมรับว่ามีความรู้สึกหลายอย่างถาโถมเข้าหาเขาเมื่อตกลงรับงานแสดงครั้งนี้ ด้วยความต้องการให้งานที่ออกมามีคุณภาพและสมบูรณ์แบบมากที่สุด ความกังวลเลยรุมล้อมอยู่บ่อยครั้งเพราะกลัวว่าจะวาดออกมาได้ไม่เหมือนที่คิดไว้

“เราตั้งใจและใส่พลังเต็มที่ตลอดเวลาที่ทำงานเซ็ตนี้ กลัวว่าจะวาดไม่สวยแล้วออกมาไม่ดี กดดันถึงขนาดที่บางภาพเราต้องยกมือไหว้พระพิฆเนศให้ช่วยเราก่อนจะลงมือวาดงานชิ้นนั้น ขอให้ออกมาสวยเหมือนที่คิดไว้ บางทีก็คิดมากจนเก็บเอาไปฝัน งงตัวเองเหมือนกันว่าทำไมตั้งใจจริงจังขนาดนี้” ศิลปินหนุ่มเล่าแล้วบอกว่าระยะเวลา 2 ปีที่เขาได้ไปใช้ชีวิตในนิวยอร์กส่งผลต่องานของเขาที่เปลี่ยนไปจนหลายคนก็ทักว่างานนี้ไม่ใช่ ‘ซันเต๋อ’ เลย

“เราเห็นอะไรมากขึ้นในเวลา 2 ปี มันทำให้เรานิ่งขึ้น เพื่อนเราไม่ได้เยอะเหมือนตอนอยู่ไทย ทำให้มีเวลากับตัวเองมากขึ้น พอคิดอะไรได้มากขึ้นงานก็เลยเปลี่ยนแนว จากที่เมื่อก่อนเราวาดรูปตาจมูกปากหรือตัวการ์ตูนน่ารักสดใส แต่งานตอนนี้หลายคนอาจจะบอกว่าไม่ใช่ซันเต๋อเลย”

“เราไม่ได้รังเกียจงานเซ็ตเก่าของเรานะ เพียงแต่เรารู้สึกว่าเราโตขึ้น งานก็โตขึ้นตามเรา กลายเป็นงานแบบใหม่ที่สัมพันธ์กับสิ่งที่เราชอบและตัวเราในตอนนี้ เราอยากบอกให้คนอื่นรู้ด้วยว่าซันเต๋อไม่ได้ทำเป็นแค่งานน่ารักๆ แต่เราทำงานแนวนิ่งๆ ได้เช่นกัน”

หลังจากงานทุกชิ้นเสร็จสิ้น เขาแพ็คกระเป๋าเตรียมกลับไทยอีกครั้งพร้อมผลงานความเงียบ 32 ชิ้น ที่โหลดอยู่ใต้ท้องเครื่องบิน และอีกหนึ่งชิ้นที่ต้องกลับมาวาดที่ไทยเพราะขนาดใหญ่เกินกว่าจะขนย้ายข้ามประเทศมาได้

นิทรรศการ Zero Decibel จะเปิดให้เข้าชมตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์นี้ยาวไปจนถึง 8 เมษายนที่ YELO House ภายในงานยังมีการเปิดประมูลชิ้นงานของซันเต๋อหนึ่งภาพ โดยรายได้จากการประมูลส่วนหนึ่งจะนำไปบริจาคให้กับมูลนิธิอนุเคราะห์คนหูหนวก ในพระบรมราชินูปถัมภ์

“รูปที่เปิดประมูลเป็นรูปคนกระโดดน้ำสีฟ้า เราวาดขึ้นช่วงใกล้เสร็จสิ้นงานเซ็ตนี้แล้ว รูปนี้เป็นรูปต่อจากรูปคนกระโดดน้ำลงบ่อน้ำสีดำที่เราวาดขึ้นมาช่วงที่เริ่มทำเซ็ตนี้ ตอนแรกเราไม่รู้ว่าสิ่งที่เรากำลังกระโจนลงไปมันดีหรือไม่ดี มองไม่เห็นอนาคต เลยเป็นน้ำสีดำ แต่หลังจากที่เรากระโดดลงไปและวาดไปเรื่อยๆ มันก็ได้ตอบคำถามที่คาในใจ เราได้รู้ว่าความมืดมนที่เราเห็นตอนแรก มันไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด แต่กลับมีความสดใสเหมือนน้ำสีฟ้า”

“เราชอบงานเซ็ต Zero Decibel ที่สุดตั้งแต่เกิดมา อีกสิบปีเราอาจจะมีงานที่ดีกว่าเซ็ตนี้ก็ได้ แต่ว่า ณ ตอนนี้ อายุ 28 นี่เป็นงานเซ็ตที่เราชอบมากที่สุด เพราะเราทำทุกอย่างเต็มที่ ถ้ามันจะออกมาไม่ดีหรือขายไม่ได้ก็ไม่เสียใจแล้ว”

Facebook | SUNTUR

ภาพ ธนวัฒน์ อัศวชุติพงศ์

The post Zero Decibel : ตัวตนที่เติบโตขึ้นจากความเหงาและการใช้ชีวิตในนิวยอร์กของ SUNTUR appeared first on a day magazine.

“Dr Strauss says I shoud rite down what I think and remembr and evrey thing that happins to me from now on. I dont no why but he says its importint so they will see if they can use me.”

รู้ตัวอีกทีก็อ่านมาจนเกือบครึ่งเล่มซะแล้ว

นี่คือประโยคแรกสุดจากหนังสือเล่มนี้ที่ดึงให้ติดตามต่อได้เป็นชั่วโมง

Flowers for Algernon นวนิยายไซไฟแฟนตาซีที่มีชื่อไทยว่า ดอกไม้สำหรับอัลเจอนอน แต่งโดย ดาเนียล คีย์ส (Daniel Keyes) นักเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ชาวสหรัฐฯ เดิมทีเป็นเรื่องสั้นที่ตีพิมพ์ลง The Magazine of Fantasy & Science Fiction พร้อมรับรางวัลฮิวโก้สำหรับเรื่องสั้นขนาดยาวใน ค.ศ. 1960 และใน ค.ศ. 1966 ได้พัฒนาต่อไปเป็นนวนิยาย พร้อมกวาดรางวัลเนบิวลาในปีเดียวกัน Flowers for Algernon ยังได้ดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ ละครบรอดเวย์ และภาพยนตร์โทรทัศน์ในเวลาต่อมา

Flowers for Algernon เป็นเรื่องราวของหนุ่มวัย 32 ปีชื่อชาร์ลี กอร์ดอน เขามีระดับไอคิวอยู่ที่ 68 ซึ่งเป็นสติปัญญาที่ต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ยทั่วไปมาก ทำให้เขากลายเป็นตัวตลกและถูกกลั่นแกล้งอยู่บ่อยๆ เขาได้เข้าร่วมเป็นมนุษย์ทดลองคนแรกในแบบเดียวกับหนูทดลอง ชาร์ลีเข้ารับการผ่าตัดสมองเพื่อพัฒนาระดับสติปัญญาให้มากขึ้นเป็น 3 เท่า จากชายสติไม่ดี เขาก็กลายเป็นอัจฉริยะในเวลาไม่นาน

เนื้อเรื่องอาจจะฟังดูไม่มีอะไรมากเท่าไหร่ แต่รูปแบบการเล่าเรื่องที่ลื่นไหลและน่าสนใจต่างหากที่ทำให้เราร่วมลุ้นและให้กำลังใจชาร์ลีจนจบเล่ม รูปแบบการเล่าเรื่องผ่านสมุดบันทึกของชาร์ลีให้ความรู้สึกเหมือนว่าเราเป็นนักวิทยาศาสตร์ผู้ทำการทดลองเขาอยู่ เราจะค่อยๆ เห็นการเปลี่ยนแปลงทางสมองของชาร์ลีตั้งแต่เริ่มต้น เห็นการเขียนและการใช้ภาษาที่พัฒนาขึ้น รู้สึกคุ้นเคยกับชาร์ลีเสมือนเพื่อนคนหนึ่ง ความกระตือรือร้นและใฝ่รู้ของชาร์ลีทำให้เราอยากร่วมเอาใจช่วยเขาให้เอาชนะตัวเองให้ได้ แต่พอถึงจุดที่ชาร์ลีฉลาดขึ้นมา เขาเริ่มรับรู้ถึงความทรงจำที่มืดมนต่างๆ และได้มองย้อนกลับไปยังตัวตนเก่าของเขา จุดนี้กลับทำให้เรารู้สึกสงสารเขามากขึ้นกว่าเดิม

“Only a short time ago, I learned that people laughed at me. Now I can see that unknowingly I joined with them in laughing at myself. That hurts most of all.”

เมื่อไม่นานมานี้เอง ฉันได้รู้ว่าผู้คนหัวเราะเยาะฉัน เดี๋ยวนี้ฉันได้เห็นว่าฉันได้ร่วมหัวเราะตัวเองไปกับเขาด้วยโดยไม่รู้เรื่อง นี่คือเรื่องที่ฉันเจ็บปวดมากที่สุด”

บทสรุปของหนังสือเล่มนี้กลับทำให้เราเจ็บปวดมากขึ้นเพิ่มไปอีก ซึ่งคืออะไรนั้นเราอยากให้ทุกคนลองหามาอ่านและติดตามกันเอง แต่สิ่งหนึ่งที่เราได้เห็นจาก Flowers for Algernon คงจะเป็นเรื่องของคุณค่าความเป็นมนุษย์ที่อยู่ในตัวทุกคน และการไม่ย่อท้อต่อโชคชะตา ที่เราได้เห็นผ่านการต่อสู้ของชาร์ลี กอร์ดอน

ความยาก-ง่ายในการอ่าน: ในช่วงแรกของหนังสือจะอ่านได้ง่ายและไหลลื่น เหมือนกำลังอ่านหนังสือที่เด็กประถมเขียน เพราะคำศัพท์ไม่ซับซ้อนมาก แต่ช่วงกลางเล่มจะเพิ่มระดับขึ้นมานิดหน่อย มีศัพท์เฉพาะแต่ยังถือว่าอ่านได้ไม่ยากเท่าไหร่ หนังสือชวนติดตามทำให้เราอ่านได้เพลินและจบในไม่กี่วัน

ภาพ ธนวัฒน์ อัศวชุติพงศ์

The post Flowers for Algernon : จากผู้พิการทางสมอง สู่เส้นทางการเป็นอัจฉริยะ appeared first on a day magazine.

วันนี้ เต๋อ-นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ ผู้กำกับหนุ่มก็กลับมาแมสอีกครั้งด้วยงานโฆษณาชิ้นล่าสุดที่ได้ยอดวิวหลักล้านในช่วงเวลาไม่นาน

ก่อนที่เต๋อจะทำงานแบบนี้ได้ เขาเป็นผู้กำกับที่คลุกคลีในวงการหนังนอกกระแสมาก่อน เก็บแต้มประสบการณ์ผ่านการทำงานหลายรูปแบบ ทั้งภาพยนตร์ หนังสือ นิทรรศการ โฆษณา วิธีทำงานเชิงทดลองของเขามีที่มาที่ไป ตกตะกอนมาจากการสัมผัสงานศิลปะหลายแบบ โดยเฉพาะหนัง 10 เรื่องในดวงใจที่ไม่ใช่แค่ดูแล้วชอบ แต่ยังหล่อหลอมตัวตน ส่งผลต่อวิธีทำงานจนถึงทุกวันนี้

เราจะพาไปดูว่าหนังทั้ง 10 เรื่องที่สั่งสมและสร้างให้เต๋อเป็นอย่างทุกวันนี้คือเรื่องอะไรและมันส่งผลต่อความคิดของผู้กำกับหนุ่มคนนี้ยังไงบ้าง

01 Run Lola Run (1998) / Tom Tykwer

“เราไปดู Jurassic Park ตอนปี 1994 ช่วงนั้นดูหนังฮอลลีวูดทั้งหลายแหล่ สนุกดี แต่เรารู้สึกว่าการทำหนังมันห่างจากเรามาก จนกระทั่ง 4 ปีต่อมาได้ดู Run Lola Run เรารู้สึกว่าแค่คนวิ่ง 3 รอบมันก็เป็นหนังได้ ไม่ต้องมีไดโนเสาร์หรือเรือไททานิคก็ได้ว่ะ ดูหนังเกี่ยวกับคนวิ่ง 3 รอบในสถานการณ์ที่ต่างกัน วิ่งช้าหรือเร็วไปนิดนึงชีวิตเปลี่ยน สนุกดี ตอนดูรู้สึกเหมือนเล่นเกมอยู่เลย”

“การได้รู้จักหนังอย่าง Run Lola Run และชอบมัน ทำให้เราเริ่มมองหนังเป็นเรื่องโครงสร้าง ไม่ใช่เนื้อเรื่องอย่างเดียว โครงสร้างอาจจะแข็งแรงกว่าเนื้อเรื่อง เราสามารถเอนจอยกับการดูหนังเรื่องเดิม 3 รอบ โดยมีสถานการณ์เปลี่ยนไปนิดหน่อยได้ แล้วรู้สึกว่ามันเชื่อมโยงกับชีวิตในเรื่องของเวลาได้ด้วย เช่น เรื่อง Run Lola Run เล่าว่าถ้าเรามาช้ากว่านี้อีกสักนิด ชีวิตเราอาจจะไปอีกทางแล้ว ถ้าเราไปที่นี่เร็วกว่านี้สักนิดนึง อาจจะโดนรถชนก็ได้”

“เราไม่รู้หรอกว่าหนังมันควรจะเป็นยังไง แต่มันดูแล้วก็สนุกเท่ากับ Titanic นี่หว่า อาจจะสนุกกว่าด้วยซ้ำ มันเหมือนปูโครงสร้างไอเดียนี้ไว้ว่าเราสามารถทำงานที่เล่นกับโครงสร้างแล้วมันสนุกได้ เราอยากทำหนังให้เป็นเหมือนเครื่องเล่นของคนดู ไม่ใช่เล่าเรื่องในหนังให้นุ่มนวล แต่เล่าให้สะดุด มันเหมือนประกอบเลโก้แบบใหม่หรือสร้างบ้านแบบประหลาด ชอบคิดว่าทำไมไม่เป็นแบบนั้นแบบนี้ มันทำให้เราคิดอะไรได้หลายๆ อย่าง ไอเดียนี้ปูให้กับการมองทุกๆ อย่างในชีวิต สมมติเข้ามาในร้านอาหารต้องมีประตู ทำไมเคาน์เตอร์ต้องอยู่ตรงนั้น มันจะเริ่มมองแบบนี้”

02 Mysterious Objects at Noon ดอกฟ้าในมือมาร (2000) / อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล

“เราดูหนังอภิชาติพงศ์บ่อย มันคือหนังทดลอง ไม่มีเรื่อง หนังจะโชว์ว่าจะเป็นยังไงถ้าภาพพูดอย่างหนึ่ง เสียงมันเป็นอีกอย่าง ไม่ซิงก์กัน เราเกิดความรู้สึกอะไรระหว่างดู เหมือนบิดโครงสร้าง มันก็จะไม่ไปด้วยกัน จะเป็นยังไงถ้าเกิดภาพมันวิ่งทางซ้ายแต่เสียงวิ่งทางขวา เราว่าแบบนี้ก็สนุก เหมือนผสมสารเคมีในห้องทดลอง ถ้าเอา 2 สิ่งนี้มาบวกกันมันจะเป็นยังไง’

“เราดูหนังเขาตั้งแต่ตอนทำหนังสั้น มันสนุกดี ภาพอย่างเสียงอย่าง แล้วเราก็ได้มาดูหนังยาวอย่าง ดอกฟ้าในมือมาร เขาใช้โครงสร้างแบบต่อๆ กันในการเล่าเรื่อง มีความเป็นสารคดี มีตำนานของชาวบ้านที่เอาเรื่องจากวัฒนธรรมมาเล่าต่อกัน คอนเซปต์นี้สนุกและเป็นหนังได้จริง ตอนเด็กดูสนุกๆ ไม่คิดอะไรมาก แต่พอมาดูตอนโตเรารู้สึกว่ามันฮาร์ดคอร์มาก จังหวะหนังมันช้าจริงๆ”

“พอเราได้ดู สุดเสน่หา เรารู้สึกอิมแพกต์สัด หนังเปิดมาแล้วลุยเลย ผ่านไปครึ่งชั่วโมงไตเติลหนังเพิ่งขึ้น มันทำอย่างนี้ได้ด้วยเหรอ หรือหนังมีฉากเป็นป่า แต่ใช้เพลงป๊อปมาประกอบ ซึ่งมันไม่ควรมาอยู่ด้วยกัน ตอนนั้นเจอแล้วงงเลย อธิบายไม่ได้ว่าเซนส์นี้มันคืออะไร”

03 Songs from the Second Floor (2000) / Roy Andersson

“เราชอบหนังของรอย แอนเดอร์สัน หนังเขาเกิดจากการประกอบสร้างแน่นอน ปลอมทุกอัน คนหน้าขาว ฉากก็สร้างเอา ที่ชอบเป็นพิเศษเพราะมันมีความ observe คือพอมันเป็นหนังแนวสังเกตการณ์ คนดูเหมือนจะรู้ตัวว่ามองสิ่งนี้อยู่ จะไม่อิน แต่เราจะคิดเอา เหมือนดูภาพเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในจุดหนึ่ง ดูว่าเกิดอะไรบ้างในเหตุการณ์นี้ แล้วให้เราคิดเอาเองว่าจะโฟกัสอะไร เราจะคิดยังไงกับมันก็ได้ เหมือนเราเห็นเหตุการณ์หนึ่งเกิดขึ้นจริงๆ ถ้าเป็นหนังปกติ เหตุการณ์เกิดขึ้น กล้องต้องไปรับว่าผู้กำกับจะพูดอะไร ดูหน้าไอ้นี่สิ ต่อมาดูเลือดนะ มันรุนแรงมากเลย เหมือนผู้กำกับบังคับให้คนดูเห็นอันนี้และไม่ให้เห็นอันนั้น เห็นอะไรก่อนหรือหลัง”

“หนังของรอย แอนเดอร์สันคือการมองภาพกว้างๆ แบบเกิดเหตุ fuckๆ ขึ้นมาแล้วเรารู้สึกยังไงกับมัน มันมีความเป็นพระเจ้ามองมนุษย์อยู่นิดนึง พวกยูทำอะไรกัน มนุษย์นี้ช่างวุ่นวายจริงๆ เฝ้าสังเกตชีวิตของมนุษย์ทั้งปวง เป็นหนังประเภทที่ดูได้หลายๆ รอบเพราะไม่บังคับว่าให้ดูอะไร เราจะจำไม่ได้ว่าครั้งที่แล้วได้อะไรจากหนังเรื่องนี้ คล้ายการดูภาพถ่ายที่ในวันนี้เราอาจจะไม่ได้คิดอะไร แต่พอชีวิตผ่านไปอีกสองปีมาดูใหม่กลับรู้สึกอีกแบบ เพราะเราถูกจัดอยู่ใน observer”

“อีกอย่างคือมันตลก มันมีสถานการณ์ weird ขึ้นมาให้เราดู เหมือนคนทำถามเราอีกทีว่าคุณคิดยังไงกับเหตุการณ์นี้ โดยที่เขาไม่ได้บอกว่าควรคิดยังไง เป็นอารมณ์ขัน dead pan ที่มาจากแก่นเดียวกัน คือสังเกตการณ์ ไม่แสดงอารมณ์ แต่ขำเพราะไม่แสดงอารมณ์อะไรเลย แล้วพอไม่ได้แสดงอารมณ์อะไรมันทำให้เหตุการณ์ชัดขึ้น เหมือนคนทะเลาะกันอยู่ ถ้าเรามีอารมณ์ไปกับมัน เราอาจจะโกรธ แต่ถ้าไม่มี เราอาจจะคิดว่าทะเลาะกันทำไม บางทีอาจจะเป็นเรื่องนิดเดียว”

04 Rosetta (1999) / Jean-Pierre & Luc Dardenne

“เรื่องนี้พูดถึงคนเล็กๆ คนหนึ่ง แค่น้องคนนึงตกงาน แล้วมีชายคนนึงจากร้านขนมปังมาช่วย ปรากฏว่าไอ้คนนั้นมันโกง น้องคนนั้นเลยไปบอกเจ้าของร้าน เขาเลยถูกไล่ออก น้องคนนั้นเลยได้ขายขนมปังแทน เรื่องเล็กๆ น้อยๆ ก็มีดราม่าในตัวเองได้ ไม่ต้องเป็นเรื่องผจญภัยเพื่อพิชิตใจเธอ ไม่ต้องขนาดนั้น ไม่ต้องมีการไปพิชิตใจ แค่การหาทางออกเล็กๆ น้อยๆ มันก็เป็นเรื่องราวสำหรับเราได้แล้ว”

“เป็นเรื่องของรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ มากกว่า อ่านข่าวสั้นๆ บางทีก็รู้สึกแล้ว ทำไมคนนี้มันตัดสินใจทำแบบนี้ ทำไมคนนั้นถึงทำอีกอย่างนึง การที่คนเราตัดสินใจจะทำอะไรสักอย่างนึงที่ไม่ปกติเลย มันก็เป็นสตอรี่สำหรับเราได้แล้ว”

“การชอบเรื่องเล็กๆ น้อยๆ มันเชื่อมต่อมาให้เราสนใจหนังชีวิตเล็กๆ น้อยๆ หรือหนังสารคดีมากขึ้น เพราะมันไม่มีพล็อตอะไรมากมาย มันจะมีรายละเอียดว่าทำไมเขาถึงทำอะไรแบบนี้ ใช้ชีวิตแบบนี้ เวลาอ่านหนังสือ จะอ่าน non-fiction มากกว่าเรื่องแต่ง เพราะอ่านแล้วได้ข้อมูลเลยแล้วเอาไปสร้างภาพและเสียงเองในหัว ซึ่งก็คือนิสัยคนทำหนัง พวกหนังหรือหนังสือคือปลายทาง คนทำทำมาให้เสร็จแล้ว ทำซ้ำเขาก็ไม่ได้ มีวิธีเดียวที่จะทำให้ไม่เหมือนคือไปต้นทางแล้วไปคิดเอาเองว่าจะเล่ายังไง ไปหาข้อมูลมา ขโมยจากความจริงไม่ผิด ไม่มีใครว่า เราชอบไปอยู่กับความจริงที่เป็นต้นทางของข้อมูล”

05 Salaam Cinema (1995) / Mohsen Makhmalbaf

“เราชอบหนังอิหร่าน เพราะมีเรื่องพวกนี้ตลอด จริง-ไม่จริง กล้อง-ไม่กล้อง แล้วชีวิตมันจะเกี่ยวกับคนเล็กๆ น้อยๆ Salaam Cinema คือตัวอย่างเรื่องที่ชอบ จะเป็นการกลับไปกลับมาระหว่างจริงกับไม่จริง ซึ่งมันจะคล้ายๆ กัน บางทีเราชอบดูโครงสร้างว่ามันสร้างขึ้นมาจริงหรือไม่จริง”

“เนื้อหาคือเป็นการเปิดแคสติ้งหนังเรื่องใหม่ของผู้กำกับ ง่ายสัด โคตรอิหร่าน มันมีทั้งเรื่องจริงและไม่จริง คนที่เราดูอยู่เป็นนักแสดงหรือไม่ใช่นักแสดง เหตุการณ์ในหนังเป็นการเปิดแคสต์หนังจริงๆ ใช่มั้ย ฉากเปิดนี่จริงมาก คนมาสมัครเต็ม หลังๆ ไม่สนใจแล้ว ก็ดูว่าสตอรี่คนเป็นยังไง เหมือน Humans of New York มาก แต่อิหร่านทำก่อน บอกเหตุผลว่าทำไมมาสมัครเรื่องนี้ เขาก็เล่าเรื่องตัวเอง เช่น มีคนนึงบอกว่าที่อยากเล่นหนังคุณ เพราะหนังคุณน่าจะได้ไปคานส์ แล้วจะได้ไปฝรั่งเศส เพราะแฟนอยู่ที่นั่น ง่ายๆ อย่างนี้เลย ตอนหลังๆ เพื่อนทะเลาะกัน เป็นหนังแบบ social experiencement ซึ่งเราไม่รู้ว่ามันจริงหรือไม่จริง มันผสมกัน แต่มันก็เป็นหนังเรื่องนึง หนังชื่อ Salaam Cinema ไม่รู้จะตรงขนาดไหน หนังมันมีแค่นั้น ชีวิตคนเป็นยังไง คนอื่นคิดยังไง คนทำจะจัดเรียงยังไง อะไรเกิดขึ้นก่อนหรือเกิดหลัง”

“มันคือมุกที่คนยุคนี้คนเล่นจนน่วม อันนี้มาก่อน 20 ปี พอมาถึงยุคนี้เราเลยไม่ตื่นเต้นมาก ดูหนังอิหร่านตลอดจะมีแบบนี้หมด เช่น หนังเรื่อง The Mirror ถ่ายตัวละครน้องผู้หญิงอยู่ แล้วอยู่ดีๆ ตัวละครก็มองกล้องแล้วบอก กูไม่เล่นแล้ว จบ กลับบ้านเลย แล้วมีคนเอากล้องตามถ่ายนักแสดงคนนี้ว่ากลับถึงบ้านจริงหรือเปล่า ซึ่งเราไม่รู้เลยว่ามันสคริปต์หรือไม่สคริปต์”

06 Elephant (2003) / Gus Van Sant

“หนังที่สร้างจากเรื่องจริงจะชอบง่ายอยู่แล้ว แต่ที่ชอบ Elephant คือมันเอาแค่นี้เลย หนังเกี่ยวกับเหตุการณ์ในเช้าวันนึงที่มีการยิงกันตายในโรงเรียนแห่งหนึ่ง ภาพจะมีแต่คนเดินไปเดินมา มันคือการ observe โดยแท้จริง เราจะได้สังเกตสถานที่ บรรยากาศ เหมือนเข้าไปเดินเล่นในโรงเรียนวันนั้น มันเป็นเรื่องของสถานที่และเวลา คุณต้องอยู่กับมันนานพอที่จะรู้สึกว่าเหตุการณ์นั้นเกิดขึ้น เรารู้จักตัวละครนี้มาหนึ่งชั่วโมงแล้ว ก่อนที่ชั่วโมงถัดไปจะมีแต่ความฉิบหาย คุณจะรู้สึกมากขึ้นเมื่อคุณรู้จักคนนี้ ถ้าคุณอยู่กับตัวละครนี้นานพอ”

“หนังมันมินิมอลนิดนึง แล้วเราไม่คิดว่าเราจะดูได้ตอนแรก คนเดินเฉยๆ ทั้งเรื่อง จะดูได้ยังไง ปรากฏว่ามันดูได้ แล้วมันดีด้วย เรารู้สึกว่าของพวกนี้มันทำยาก เพราะมันไม่มีสตอรี่กลางไว้เชื่อมต่อกับคนดู พอเราเจอหนังที่เรารู้สึกกับมันได้ เราเลยชอบ มันไม่ใช่ทุกเรื่องที่เราจะรู้สึกแบบนี้ได้”

“หนังมันมีเซนส์การสังเกต ถ้าหนังของรอย แอนเดอร์สันคือการสังเกตโลกผิดๆ หนังเรื่องนี้คือการสังเกตเรื่องจริง เราว่ามนุษย์มีนิสัยการสังเกตการณ์หรือมองเฉยๆ อยู่แล้ว เวลาไปต่างประเทศ บางทีเราก็มองภูเขาไปเรื่อยๆ เวลาไปเที่ยวหัวหินก็ยืนดูวิวเฉยๆ ไม่มีเนื้อเรื่อง เราก็ยังชื่นชมมันได้ เพียงแต่พอมันเป็นหนัง ด้วยกฎของฮอลลีวูดที่ดูมาจนชิน หนังต้องพีค ต้องมีเรื่อง แต่เราโตมาสองแบบก็เลยรู้ว่ามันมีทั้งสองอย่าง”

07 Vanilla Sky (2001) / Cameron Crowe

“เราชอบ Vanilla Sky เพราะคิดว่าสิ่งไหนจริง สิ่งไหนไม่จริงอยู่บ่อยๆ บางครั้งเราอยู่ในสภาพที่ชีวิตจริงเป็นทุกข์ เราต้องสร้างความจริงที่สองขึ้นมาอยู่กับมัน แต่ว่าใน Vanilla Sky มันเป็นรูปธรรม ทำให้ตัวตายไปแล้วเอาความคิดไปอยู่ในอีกโลก อยู่กับความจริงสมมติที่สร้างขึ้น ก็เหมือนที่เราชอบพูดอยู่บ่อยๆ เราจะอยู่กับความจริงจริงๆ หรือความจริงที่สมมติ คนเราจะใช้ชีวิตแบบไหน ความฝันปลอมๆ หรือความจริงที่โหดร้าย เรารู้สึกอินกับอะไรพวกนี้ เรื่องบางเรื่องมันไม่มีวันจะเกิดขึ้นแหละ มันเจ็บปวดประมาณนึง เพราะในชีวิตเราไม่ใช่ว่าฝันแล้วมันจะเป็นจริงเสมอไป”

“พอถึงตอนท้ายๆ มันก็จะบอกว่าไอ้ความฝันที่ถูกสร้างขึ้นมา มันก็มาจากตัวเราเองทั้งนั้น บรรยากาศภาพแบบนี้มันมาจากภาพแบบที่เราชอบ ซึ่งจริงๆ มันคล้ายกับเวลาเราทำหนังพอสมควร แต่ละฉากมันก็จะมาจากความทรงจำของเรา จากสิ่งที่เราเคยเห็น ภาพที่ชอบ เพลงที่ฟัง หนังแต่ละเรื่องที่ทำค่อนข้างส่วนตัว บางเรื่องในหนังเราอาจจะเคยทำผิดในชีวิตจริงแล้วแก้ไขไม่ได้ เราก็ไปแก้ในหนัง หนังที่ทำก็เหมือนความฝันหรือสิ่งที่สร้างขึ้นจากตัวเรา เรื่องในชีวิตเรา รสนิยม ที่ที่เคยไป เรารู้สึกว่ามันค่อนข้างใกล้กัน”

08 Before Sunset (2004) / Richard Linklater

“เหตุผลที่ชอบจะคล้ายๆ Elephant ที่ไม่ค่อยมีโครงเรื่องเท่าไหร่ แต่อันนี้จะเน้นบทพูดของตัวละคร เราชอบดูคนคุยกัน ดราม่าบางอย่างเกิดจากการตอบผิดไปคำเดียว หลุดคำนี้ออกมาชีวิตเปลี่ยนเลย คนที่ไม่ลงรอยกันเพราะเคยพูดอะไรไว้ เป็นเรื่องนิดๆ หน่อยๆ ในชีวิต”

“อีกข้อที่ชอบหนังชุด Before คือมันเป็นเรื่องเวลา หนังถ่ายตามเวลาจริง หนังชุดนี้มี 3 เรื่อง Before Sunrise, Before Sunset, Before Midnight แต่ละเรื่องห่างกัน 7 ปี เอานักแสดงคนเดิมมาเล่น อายุเปลี่ยนเหมือนในเรื่อง ผู้กำกับชวนเขามาเขียนบทด้วย มันเลยมีเรื่องของเขาเองอยู่ในหนังส่วนหนึ่ง มันครอสกันไปหมด สิ่งที่ตัวละครพูดคงเป็นเรื่องจริงส่วนหนึ่งจากนักแสดง”

“เรารู้สึกว่าเราจะชอบดูอะไรแบบนี้ ก็ชีวิตน่ะ มันทำอะไรไม่ได้ เราสนใจเรื่องเวลา การทำหนังก็สัมพันธ์กับเวลาอยู่แล้ว หนังมันคือการบันทึก หยุดเวลาเอาไว้ คนที่ถูกถ่ายทำหนังในปี 2000 ก็จะอยู่ในจุดเวลานั้น ผ่านไป 10 ปี ถ้าไม่มีหนังก็จะเปรียบเทียบไม่ได้ว่าคนนี้เปลี่ยนไปยังไงบ้าง มันสัมพันธ์ไม่มากก็น้อย หรือการตัดต่อหนังมันก็คือการจัดการเวลาว่าคนดูควรจะเห็นภาพนี้นานแค่ไหน เหตุการณ์ในเรื่องผ่านไปกี่วัน”

09 Adaptation (2002) / Spike Jonze

“หนังที่เขียนโดยชาร์ลี คอฟแมน มันจะโครงสร้างมากๆ เป็นฉันซ้อนฉันซ้อนฉันอีกที มีหลายเลเยอร์มาก ดูแล้วสนุก หนังทุกเรื่องที่เขาเขียนจะเป็นตัวเองหมดเลย อย่างใน Adaptation มันเกี่ยวกับตัวเขาเองที่เขียนบทจากหนังสือเล่มนี้ไม่ออก แล้วได้ไอเดียว่าทำไมกูไม่ทำหนังเกี่ยวกับกูที่เขียนบทจากหนังสือเล่มนี้ไม่ออกวะ เราชอบงานของเขา มันดูแจ๋วดี”

“ชอบ Adaptation เพราะว่านี่คือเราตอนเขียนบทแหละ เรารู้สึกว่าอย่างนี้ก็ได้หรอ เขียนบทจากการที่คิดบทไม่ออก ก็เลยรู้สึกว่าถ้าอยากรู้ว่าตอนเขียนบทเป็นยังไง ก็ให้ไปดูหนังเรื่องนี้ มันจะมีช่วงที่คิดงานไม่ออก แล้วภาพตอนคิดงานไม่ออกจะมีเสียงลอยมาในหัวอย่างนี้แหละ ต้องเจอคนที่ทำงานไหลลื่น แล้วต้องเศร้าเพราะคิดไม่ออก แล้วสุดท้ายมันก็ตลกเพื่อที่จะทำให้หนังมันสนุก มีฉากรถชน ไม่ไล่ล่าฆาตกรรม เหมือนล้อตัวเองนิดนึง มันคือชีวิตของคนนี้แหละ ในขณะเดียวกัน โครงสร้างหนังก็ล้อเลียนตัวมันเองอยู่”

10 I’m Not There (2007) / Todd Haynes

“I’m Not There เป็นหนังเล่าเรื่อง Bob Dylan ที่ใช้นักแสดงที่ต่างกันหลายคนมารับบทเป็นบ๊อบในแต่ละช่วงเวลา”

“อันนี้ก็เป็นเรื่องจริงกับไม่จริง แต่เป็นในระดับชีวิต เกี่ยวกับการที่คนเรามีหลาย persona พอเราดำเนินชีวิตไปสักพัก พอเราทำงานพวกนี้ มันเป็นไปไม่ได้ที่จะไม่ปะทะกับคนทั้งโลก เราจะมีตัวตนอยู่ประมาณ 100 เวอร์ชั่นที่มาจากปากคนต่างๆ ถูกบ้างไม่ถูกบ้าง แต่เราทำอะไรไม่ได้ เพราะมันเป็นสิ่งที่คนอื่นมองเราในมุมที่ไม่เหมือนกัน เวลาใครมองเรา จะไม่ใช่หน้าเราตอนนี้ แต่เราไม่รู้หรอกว่าเขาเห็นอะไร ขึ้นอยู่กับประสบการณ์และความสัมพันธ์ของเขาที่มีต่อเรา และมันคงไม่เหมือนเรามองกระจกด้วย เพื่อนเราสมัยก่อนก็คงมองเห็นเราเป็นเราตอน ม.3 เพียงแต่จะผสมกับความเป็นจริงตอนนี้ แต่คนที่รู้จักเรามา 5 – 6 ปี ก็จะมองไปอีกอย่าง มันจะเป็นอีกแบบนึง”

“แต่หนังมันสุดกว่านั้น มันเปลี่ยนไปเลย ไม่ใช่แค่เอาคนหน้าคล้ายบ๊อบ ดีแลน แต่เป็นคนละคนไปเลย เพราะสำหรับบางคนที่ไม่ได้ฟังเพลงของบ๊อบ เขาอาจจะเป็นแค่ลุงคนนึง บ๊อบ ดีแลนแล้วไง ก็แค่ลุงคนนึงที่ไม่ค่อยพูดมาก กับอีกคนนึงที่เห็นเขาเป็นพระเจ้าเพราะชอบงานเพลงเขามาก เขาพูดอะไรก็ดีไปหมด กับอีกคนนึงเกลียดบ๊อบ เพราะเคยถูกเขาทิ้ง คนที่เคยถูกเขาพูดไม่ดีใส่ก็จะมองเขาต่างจากคนที่เขาพูดดีด้วย คนก็จะมองเขาต่างกัน”

“หนังมันเหมาะกับดีแลนด้วยแหละ เพราะแนวเพลงเขาเปลี่ยน ยุคแรกๆ ร้องอย่างนี้แต่ยุคหลังร้องอีกอย่าง เราชอบไอเดียเรื่องนี้ แค่ชื่อหนังกับคอนเซปต์ก็ดีแล้ว เราไม่รู้ว่าเขาคิดกับเรายังไง หรือเราเห็นคนนี้ก็ไม่รู้ว่าใช่เขาจริงหรือเปล่า เราจะเห็นเขาแค่เท่าที่เรามีข้อมูลเกี่ยวกับคนนั้น อาจจะแค่ 25 เปอร์เซ็นต์ หรือ 80 เปอร์เซ็นต์จากตัวเขาทั้งหมดก็ได้ เราคิดว่าเรารู้จักเขาเยอะแล้ว แต่จริงๆ อาจจะน้อยก็ได้”

“แล้วเรารู้สึกว่ามันซิงก์กับในชีวิตจริง ทั้งในมุมที่เรามองคนอื่นและที่คนอื่นมองเรา มันกลับไปเรื่องเดียวคือเรื่องความจริง แล้วอย่างงี้อะไรคือเรา ถูกใจประเด็นนี้มาก เราจะรู้สึกเสียดายที่เขาเอาไอเดียนี้ไปแล้ว เราอยากทำเรื่องนี้มากแต่ทำไม่ได้ เพราะเขาเอาไปแล้ว”

“เวลาเราทำหนัง ตัวละครแต่ละคนก็เป็นส่วนหนึ่งของเรา ยุ่น หมออิม หรือเจ๋ ใน ฟรีแลนซ์ฯ ก็คงเป็นเราประมาณนึง อาจจะไม่ใช่เราทั้งหมด บางที persona มันถ่ายเทกัน เราเมื่อ 5 ปีที่แล้วอาจจะเหมือนทรายใน 36 แมรี่ใน Mary Is Happy, Mary Is Happy อาจจะเหมือนเราตอน ม.6 หนังแต่ละเรื่องมันคือแต่ละยุคของเรา”

The post หนัง 10 เรื่องในความทรงจำของ เต๋อ นวพล appeared first on a day magazine.

นอกจากละครเวทีของคณะตัวเอง 2 เรื่อง เพื่อนต่างคณะ 1 เรื่อง และละครที่เมืองไทยเวทีรัชดาลัยเธียเตอร์ (เมื่อนานมาแล้ว) อีกหนึ่งเรื่อง เราเองก็ไม่เคยไปดูละครเวทีจากที่ไหนอีก ประสบการณ์ที่ผ่านมาในวงการนี้มีค่อนข้างน้อยและไม่ค่อยเข้าถึงแก่นของศาสตร์นี้สักเท่าไหร่ ทำให้การไปชมละครเวทีไม่ว่าจะโรงเล็กโรงใหญ่แต่ละครั้งมักจะมีสัปหงกบ้างเป็นบางจังหวะ สลับกับความตื่นเต้นเมื่อเห็นฉากหรือการจัดไฟสวยๆ แต่แล้วเราก็เดินออกมาจากโรงละครด้วยความว่างเปล่าทุกครั้ง

ต่างไปจากค่ำคืนวันจันทร์ที่ผ่านมา เรามีโอกาสพาตัวเองเข้าไปสัมผัสวงการละครเวทีอีกครั้งกับผลงานเรื่อง Taxiradio กำกับโดยกลุ่มละคร FULLFAT Theatre ของอ้น-นพพันธ์ บุญใหญ่ ซึ่งผลงานชิ้นนี้เปลี่ยนแปลงความรู้สึกที่เรามีต่อละครเวทีไปอย่างสิ้นเชิง

Taxiradio เล่าเรื่องราวของ 4 ตัวละครจากเบาะหลังของรถแท็กซี่ที่เกิดขึ้นในค่ำคืนหนึ่งของกรุงเทพมหานคร แต่ละสถานการณ์ที่ตัวละครถ่ายทอดออกมาล้วนสะท้อนถึงคุณภาพชีวิตดี๊ดีที่ลงตัวของเมืองกรุงที่ชวนให้เราทั้งขำและขมขื่นไปพร้อมกัน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการจราจรติดขัด น้ำท่วม ผลพวงของการบริหารงานโดยรัฐบาล หรือแม้แต่ประเด็นทางการเมือง

ภูมิหลังของตัวละครและบทบาทหน้าที่ที่แตกต่างกันของตัวละครทั้งสี่ทำให้เรารู้สึกเหมือนกำลังชมละคร 4 เรื่องในเวลาเดียวกัน ถึงแม้จะชวนสับสนเล็กน้อยในช่วงแรกเพราะแต่ละตัวละครจะสลับการพูดไปมา แต่พอจับทางได้ เราเริ่มรู้สึกสนุกและตื่นเต้นมากเวลาที่ตัวละครหนึ่งดำเนินเรื่องของตนเองอยู่ แล้วมีตัวละครอื่นแทรกขึ้นมา ชวนให้เราคอยลุ้นและเอาใจช่วยว่าใครจะพูดอะไรต่อ และสนใจว่าทำไมในบทพูดต่างเรื่องราวของแต่ละคน กลับมาสอดรับกันอย่างลงตัว คล้ายกับว่าชีวิตของพวกเราคนกรุงเทพฯ ก็เจอปัญหาเดียวกันนี้ซ้ำไปซ้ำมานี่แหละ

องค์ประกอบสำคัญที่ขับเคลื่อนให้เราคล้อยตามไปกับเนื้อเรื่องได้ตลอด 1 ชั่วโมงกว่า คือเสียงดนตรีสดจากกลองชุดที่ยิ่งทำให้เรารู้สึกว่ากำลังชมคอนเสิร์ตมากกว่าเข้ามาดูละครเพลงธรรมดาๆ เสียงจากกลองชุดทำให้ Taxiradio มีมิติมากขึ้นกว่าแค่การแสดงบนเวทีเหมือนเรื่องอื่นๆ และได้ฉีกภาพจำของละครเวทีแบบเดิมๆ ที่เราเคยดูมา บวกกับเบียร์ที่ขายหน้าโรงละครก็ยิ่งทำให้เราดื่มด่ำไปกับศิลปะชิ้นนี้มากขึ้นไปอีก

อีกหนึ่งเอฟเฟกต์ที่ช่วยสร้างสีสันให้งานชิ้นนี้คือการออกแบบแสง ไฟที่ใช้ประกอบการแสดงชิ้นนี้ส่วนมากเป็นไฟนีออนสีต่างๆ ที่เราไม่ค่อยได้เห็น การออกแบบให้ไฟหลากสีเหล่านี้สลับกันเปิดไปตามช่วงอารมณ์และจังหวะของสถานการณ์ในเรื่อง ทำให้เรารู้สึกเหมือนอยู่ในห้วงเวลาพิเศษที่ถูกสร้างขึ้นมา ไม่ใช่ทั้งในอดีต ปัจจุบัน หรืออนาคต แต่เหมือนกำลังนั่งอยู่ในห้องที่มีมิติเวลาแปลกออกไป

อีกสิ่งหนึ่งที่ทำให้ความรู้สึกของเราต่อละครเวทีเปลี่ยนไปคือฉากและอุปกรณ์ที่ใช้ในการแสดง จากที่เรามักตื่นเต้นกับการแสดงที่ใช้อุปกรณ์เยอะแยะมากมายและฉากอลังการ แต่ Taxiradio กลับดึงดูดให้เราได้ตรึงอยู่กับการแสดงตรงหน้าโดยมีฉากหลังเป็นแค่พระจันทร์กลมโตดวงใหญ่เพียงดวงเดียว และอุปกรณ์ประกอบให้ดูเหมือนเป็นตึกแค่นิดหน่อยเท่านั้น

Taxiradio หยิบยกประเด็นสังคมและเรื่องราวในชีวิตประจำวันของคนกรุงเทพฯ ที่เราเจอและมองข้ามขึ้นมาพูดถึงตั้งแต่ช่วงแรกของการแสดง ซัดสาดเข้ามาเป็นระลอกๆ โดยเรียกเสียงหัวเราะจากคนดูได้ทั้งตลอดทั้งเรื่อง ในขณะเดียวกัน มันก็ทำให้เราย้อนกลับมาทบทวนถึงความเป็นอยู่ของเราในมหานครแห่งนี้ และอดตั้งคำถามไม่ได้ว่า ตั้งแต่เมื่อไหร่กันที่เราเริ่มชินชากับคุณภาพของชีวิตเช่นนี้

ส่วนตัวเรารู้สึกว่ากรุงเทพฯ เปลี่ยนไปจากเดิมในหลายๆ ด้าน เราเคยสนุกกับการใช้ชีวิตในเมืองใหญ่มากกว่านี้ มหานครที่สนุกและสวยงามในความทรงจำเรา อาหารการกิน กิจกรรม และเทศกาลรื่นเริงต่างๆ ค่อยๆ ถูกกลืนกินไปด้วยหมอกควันปัญหาที่เกิดขึ้น ทั้งด้านการเมือง ศาสนา สิ่งแวดล้อม และสังคม การแสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมากลายเป็นเรื่องอ่อนไหว สิทธิเสรีภาพที่เราพึงมีและความถูกต้องต่างๆ ก็ผันแปรไปตามบริบทของสังคมโดยรอบ เรื่องถูกกลายเป็นผิด แต่เรื่องผิดกลับกลายเป็นถูก ประเด็นต่างๆ ที่ต้องเร่งแก้ไขก็ถูกวางกองไว้อยู่ที่เดิมและปล่อยให้เลือนหายไปในความทรงจำตามกาลเวลา ผู้คนคร่ำเครียดใส่กันเพียงเพราะตนเองเสียผลประโยชน์มากกว่า สิ่งเหล่านี้ทำให้เราอดหวนคิดถึงภาพมหานครแห่งสีสันและรอยยิ้มจากในวันวานไม่ได้

“กรุงเทพฯ ในวันวานมันหายไปไหนแล้วนะ” ตัวละครหนึ่งในเรื่องได้เอ่ยสิ่งที่เราคิดวนเวียนอยู่ในหัวตลอดหลายปีนี้แทนเราไปหมดแล้ว

เรื่องราวตลกร้ายของแต่ละตัวละครจะเป็นยังไง อยากให้ไปติดตามชมกัน Taxiradio จะเปิดการแสดงยาวไปถึงวันที่ 2 มีนาคม 2561 สำรองบัตรได้ที่อีเวนต์เพจ ละครเวที Taxiradio by FULLFAT Theatre หรือติดต่อได้ที่เบอร์โทรศัพท์ 065-420-8596 บัตรราคา 600 บาท

ภาพ Ben Kosolsak

The post TAXIRADIO : ได้แต่คิดแล้วก็สงสัย กรุงเทพฯ ในวันวานมันหายไปไหนแล้วนะ? appeared first on a day magazine.

‘เรามันไม่ดีพอ’ ‘ทำอะไรก็ไม่ได้เหมือนคนอื่น’ ‘ทำไมคนอื่นที่อายุเท่าฉันประสบความสำเร็จกันเร็วจัง’ ‘กลัวว่าโตไปแล้วจะเลี้ยงดูพ่อแม่ไม่ได้’

ความคิดเหล่านี้มักผุดขึ้นมาในหัวบ่อยๆ โดยเฉพาะกับคนรุ่นใหม่ ที่พอเจอโลกความจริงที่ทุกอย่างเป็นเงินเป็นทอง ความกลัวก็ถาโถมเข้ามาเป็นเกลียวคลื่น ไม่รู้ว่าจะจมลงเมื่อไหร่

เราทุกคนล้วนผ่านการศึกษามามากมาย ซึมซับความรู้หลายแขนง แต่กลายเป็นว่าสิ่งที่ไม่เคยถูกบรรจุในหลักสูตรการศึกษาไทยระดับไหน คือวิธีเอาชนะความกลัวพวกนั้น แล้วใช้ชีวิตอย่างมีความสุขจริงๆ จนกระทั่งเราได้รู้จักกับ มหาลัยแห่งความรักและธรรมชาติ ซึ่งเป็นมหาลัยทางเลือก เริ่มก่อตั้งเมื่อปี 2558 โดยใช้พื้นที่บริเวณปากช่องเป็นที่บุกเบิก ก่อนจะพัฒนาไปเป็นโครงการมหาลัยเคลื่อนที่อย่าง Gap Year Program ที่นี่ไม่มีการแข่งขันหรือสอบวัดระดับ มีแต่ความจริงใจและหัวใจศรัทธาที่ ป๊อบ-กิตติพงษ์ หาญเจริญ ผู้ก่อตั้งโรงเรียนแห่งนี้ โดยตั้งใจให้เป็นสถานที่ที่จะมาช่วยเพิ่มศักยภาพของตนเอง มีอิสระในการใช้ชีวิต และสร้างความสุขที่ยั่งยืน

เส้นทางที่ป๊อบเลือกเดินนี้เป็นมาอย่างไร แนวความคิดที่เขาเชื่อคืออะไร คงไม่มีใครเล่าได้ดีไปกว่าตัวเขาเอง

เส้นทางของนักพัฒนาสังคมกับอุดมการณ์ที่ถูกกดทับ

ย้อนกลับไปในชีวิตชั้น ม.2 ของเด็กชายกิตติพงษ์ ในคาบเรียนวิชาภาษาไทยของโรงเรียนรัฐบาลแห่งหนึ่ง

ท่ามกลางหญิงชายวัย 14 ที่กำลังนั่งเขียนเรียงความกันอย่างใจจดใจจ่อและมีความคิดที่หลากหลาย เด็กชายกิตติพงษ์เลือกเขียนเรียงความเรื่องการปฏิรูปการศึกษาในไทย เขาเสนอทางออกไปว่าควรจะเพิ่มเงินเดือนให้ครูเพื่อกระตุ้นให้คนอยากเป็นครูมากขึ้น นั่นเป็นเพียงความคิด ณ เวลานั้นของป๊อบที่ถูกหยุดไว้

กระทั่ง ม.6 ป๊อบได้แสดงความเห็นอีกครั้งผ่านการเขียนบทความวิพากษ์โรงเรียนตนเองยาว 12 หน้า โพสต์ลงในเว็บบอร์ดของเว็บไซต์ชื่อดังยุคนั้นอย่าง pramool.com บทความจากเด็กธรรมดาคนหนึ่งกลายเป็นกระบอกเสียงที่พูดแทนเด็กอีกหลายพันคน เรื่องราวใหญ่โตจนเกิดการล่ารายชื่อผู้ที่เห็นด้วยในห้องและตัดสินใจยื่นเรื่องให้ครูทุกแผนก รวมทั้งผู้อำนวยการโรงเรียน แต่สุดท้าย เสียงของเด็กกลุ่มนี้ก็ไม่ดังพอ ป๊อบและเพื่อนต้องยอมจำนนเซ็นชื่อยอมรับผิดต่อเรื่องที่พวกเขาเชื่อว่าถูก เพียงเพราะผู้ใหญ่คิดว่าพวกเขาทำให้โรงเรียนเสียชื่อเสียง

ป๊อบได้แต่เก็บความรู้สึกนั้นไว้ลึกๆ แต่ถึงจะลึกเท่าไหร่ อุดมการณ์ที่จะพัฒนาสังคมก็ยังคงอยู่ เวลาผ่านมาจนหลังจากป๊อบจบมหาวิทยาลัย เขาได้พบกับ โจน จันได ผู้ริเริ่มชุมชนพันพรรณ ศูนย์เก็บเมล็ดพันธุ์พื้นบ้าน ที่เชื่อในการพึ่งพาตนเอง แนวความคิดของโจนที่ว่า ‘ชีวิตเป็นเรื่องง่ายๆ แต่เราทำให้มันยากเอง’ ทำให้คนที่เคยสนใจโครงสร้างทางการเมืองหลายรูปแบบ เริ่มพุ่งตัวไปที่วิกฤตทางเมล็ดพันธุ์ อาหาร และสิ่งแวดล้อม ป๊อบได้อุทิศตนทำงานที่พันพรรณกว่า 4 ปี

“เรารู้สึกขอบคุณคนรุ่นก่อน เขาอุตส่าห์คัดพันธุ์พืชให้คนรุ่นหลังว่าอันไหนดี อันไหนไม่ดี มันก็เกิดคำถามจากคุณโจนว่า เราจะส่งต่ออะไรให้คนรุ่นถัดไป เราจะส่งต่อหนี้สินและทรัพยากรที่พังพินาศไปแล้วให้เหรอ เราบอกกับตัวเองว่าอยากเป็นบรรพบุรุษที่ดี ที่คนรุ่นหลังจะไม่มาบ่นตามหลังว่าทิ้งแต่โลกพังๆ ไว้ให้” ป๊อบเล่าให้ฟังถึงการตัดสินใจครั้งนั้น

จากพันพรรณ ดินแดนแห่งความเรียบง่ายสู่การเป็นครู

การไปใช้ชีวิตในชุมชนแห่งการเรียนรู้อย่างพันพรรณเป็นเวลา 4 ปี ทำให้ป๊อบซึมซับแนวความคิดการอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติและการพึ่งพาตนเองมากขึ้น เขาสนใจการเก็บและแจกจ่ายเมล็ดพันธุ์ ได้ชีวิตที่เรียบง่ายกลับคืนมา ในสังคมที่ไม่แบ่งชนชั้น ป๊อบยังได้พบผู้คนที่มีความสนใจคล้ายกัน อย่าง ดร.ประมวล เพ็งจันทร์ ที่สอนให้เขาให้คุณค่ากับความเมตตา ความรัก และความปรารถนาดีต่อสิ่งต่างๆ โดยไม่แบ่งแยก

จนกระทั่งในวันธรรมดาวันหนึ่งที่เขาเจอจุดเปลี่ยน

“วันหนึ่งระหว่างที่เรากำลังฝึกสมาธิ ใช้เวลากับตัวเอง เราได้ยินเสียงเล็กๆ ออกมาจากภายในตัวเราว่าให้ไปเป็นครู ไปกระจายสิ่งดีๆ ที่เราได้รับจากที่นี่ให้คนอื่น เราก็คิดว่าเราเป็นอะไร เป็นโรคจิตเวชหรือเปล่า ทำไมถึงได้ยินเสียงนี้ มันมาจากไหน เกิดขึ้นได้ยังไง”

ป๊อบใช้เวลาทบทวน พิจารณา และหาเหตุผลให้คำเรียกร้องนี้ร่วม 3 เดือน แต่กลายเป็นว่ายิ่งใช้เวลานานเท่าไหร่ เขาก็ไม่เคยหาเหตุผลอะไรมาหักล้างได้เลย ความเงียบจากสมาธิกลับทำให้เสียงนั้นชัดยิ่งขึ้นจนเขาไม่สามารถปล่อยผ่านไป ป๊อบตัดสินใจออกมาจากพันพรรณและทำตามเสียงนั้น โดยไปสมัครเป็นครูมัธยมตามโรงเรียนทางเลือกหลายแห่ง

“ตอนนั้นอยากเป็นครูวัยรุ่น รู้สึกว่ามันสนุก เราติดต่อไปทุกโรงเรียนทางเลือกในประเทศไทย แต่ก็เจอปัญหาเยอะมาก ไม่ได้งานเลย หลายอย่างไม่ลงตัว คิดโทษตัวเองว่าหรือสุดท้ายเราเป็นคนที่เข้ากับคนอื่นไม่ได้ รู้สึกแย่มาก เพราะเราออกมาพร้อมกำลังใจและคำอวยพรจากเพื่อนที่พันพรรณ พี่บางคนบอกว่าใครได้เรียนกับเราถือว่าโชคดีมาก แต่กลายเป็นว่าเราไม่มีที่สอน”

มหาลัยที่สร้างจากความรักและธรรมชาติ

หลังจากป๊อบลอยอยู่ในทะเลแห่งความผิดหวัง เขาได้เจอกับรุ่นน้องที่เรียนโฮมสคูล (ระบบการศึกษาทางเลือกที่ผู้ปกครองเป็นคนจัดหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการของตัวเด็กเอง) น้องได้โยนคำถามใส่ว่าทำไมเขาไม่เปิดโรงเรียนของตัวเองเลยล่ะ

“ตอนนั้นเราก็คิดว่ามันชักจะไปกันใหญ่แล้ว ทั้งออกมาจากพันพรรณ มาหาโรงเรียนสอน ตอนนี้เราจะเปิดโรงเรียนเองแล้ว แต่พอเราทบทวนอะไรหลายอย่าง ประกอบกับมีแรงเชียร์จากหลายคนทำให้เราอยากลอง เราเริ่มเขียนรายละเอียดแผนการทำงานและคอนเซปต์ของโรงเรียนยาวสิบกว่าหน้า ตอนนั้นเองที่มหาลัยแห่งนี้เริ่มต้น”

การเดินทางครั้งนี้เริ่มต้นจากศูนย์ เพราะไม่มีทั้งทีมงาน เงินทุน หรือที่ดิน เป็นการทำงานที่ใช้ศรัทธานำปัจจัยอื่นๆ

ในความเป็นจริง การจะสร้างโรงเรียนแห่งหนึ่งขึ้นมาได้ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือที่ดิน หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องที่ยากที่สุดในยุคนี้ เพราะพื้นที่ทุกผืนต่างมีคนจับจองไปเก็งราคากันหมด แต่กลายเป็นว่าปัญหานี้แก้ได้ง่ายกว่าที่คิด

“ประเทศไทยมีที่ว่างๆ ที่คนอยากให้เกิดประโยชน์เยอะมาก สุดท้ายปีนั้นมีคนเสนอที่ให้เราไปสร้างมหาลัยประมาณ 4 ที่ เรารู้สึกขอบคุณเขาที่เชื่อใจเราขนาดนี้ ทรัพยากรที่หายากมากกว่าคือคนที่จะมาทำ คนที่อยากเห็นการเปลี่ยนแปลงมีเยอะนะ แต่คนที่อยากทำมีน้อย”

“สุดท้ายเราตกลงเอาพื้นที่ไร่ข้าวโพดเก่าตรงปากช่อง ที่นั่นไม่มีอะไรเลย บ่อบาดาลเก่าก็พัง เราเริ่มโดยการนอนวัด เดินตามหลวงพี่ไปบิณฑบาต กลางวันไปปรับปรุงพื้นที่ กลางคืนกลับมานอนวัด มันเริ่มด้วยใจโคตรๆ” ป๊อบเล่าถึงความลำบากในการทำงานช่วงแรก

ช่วงเวลาของป๊อบที่ปากช่องนี้เอง เป็นเวลาเดียวกันกับที่ ฝน-กนกพร ตรีครุธพันธ์ ประชาสัมพันธ์ของโครงการ และหนึ่งในทีมงานมหาลัยแห่งความรักและธรรชาติ ได้มารู้จักโปรเจกต์นี้ เดิมทีฝนชอบทำงานอาสาสมัครพัฒนาชุมชนและให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมอยู่แล้ว โดยมองว่าสิ่งเหล่านี้ช่วยเติมคุณค่าให้ชีวิตจากการทำงานในเมืองหลวง

หลังจากอ่านรายละเอียดโปรเจกต์ทั้งหมด ฝนก็เริ่มมาเป็นอาสาสมัครในช่วงแรก และเป็นทีมงานประจำในเวลาต่อมา

หลักสูตรนี้ไม่มีสอบ แต่สอนให้เข้าใจทุกสิ่งตามจริง

เริ่มแรก ทีมงานมหาลัยแห่งความรักและธรรมชาติมีด้วยกันทั้งหมด 5 คน ส่วนใหญ่เป็นคนที่รู้จักกันผ่านพันพรรณเพราะมีแนวคิดและเห็นภาพสำเร็จคล้ายกัน แรงศรัทธานี้ทำให้อุปสรรคต่างๆ กลายเป็นเรื่องเล็ก หลายคนอาจจะคิดว่าการร่วมมือสร้างโรงเรียนเช่นนี้ เป็นเรื่องในอุดมคติ แต่ป๊อบบอกเราว่าไม่เลย สิ่งนี้คือความธรรมดา และสำหรับเขา การสร้างคอนโดมิเนียมในเมืองที่เราเห็นจนชินตายังดูเป็นอุดมคติมากกว่า

ป๊อบเริ่มเขียนหลักสูตรออกมาทั้งหมด 27 วิชา บวกกับอีกหนึ่งวิชาที่คิดเองได้ตั้งแต่แรกเริ่ม เขาคิดทั้งการเรียนการสอนและวิธีจบหลักสูตร เช่น ถ้าอยากต่อเรือ ก็สามารถคิดหลักสูตรเองได้ กำหนดว่าจุดประสงค์ของการต่อเรือครั้งนี้คืออะไร การเรียนทั้งหมดจะแบ่งเป็น 4 ปีเหมือนมหาวิทยาลัย ทุกวิชาจะเป็น project based learning ที่ตั้งแค่จุดหมายปลายทางและไม่มีการประเมินการเรียนการสอนระหว่างทาง เช่น วิชาเย็บปักถักชุน มีเป้าหมายคือทุกคนต้องทำเครื่องแบบของตัวเองขึ้นมาให้มีความแตกต่าง แต่ต้องเนียนเข้าไปเป็นธีมเดียวกัน ฝึกทั้งการคิดหลายขั้นตอน ทั้งออกแบบของตัวเองและปรึกษากับคนอื่น

หรืออีกวิชาที่ป๊อบได้แรงบันดาลใจมาจากรายการกบนอกกะลา ซึ่งจะตามไปดูว่ากว่าที่สิ่งหนึ่งจะผลิตขึ้นมาได้ต้องผ่านกระบวนการอะไรบ้าง เช่น การผลิตสมาร์ตโฟน ก็ตามไปดูตั้งแต่แท่นขุดเจาะปิโตรเลียมเพื่อทำเป็นพลาสติก

“เป้าหมายของวิชานี้คือเราอยากให้คนได้เห็นถึงคุณค่าของสิ่งของแต่ละอย่าง พอรู้แล้วว่าผลิตยังไง หลังจากนี้จะใช้อะไรก็จะไม่ใช้กันล้างผลาญแบบนี้อีก ไม่ต้องมานั่งสอนกันแล้ว นี่คืออุดมคติทางการศึกษาที่สามารถทำได้จริง การเรียนรู้มันเกิดขึ้นเยอะมาก ส่วนใครคิดว่าดีแล้วอยากทำตาม ก็เอาไปได้แต่ขอคิดค่าลิขสิทธิ์บาทนึง เผื่อไว้นิดนึง” ป๊อบพูดพร้อมกับหัวเราะออกมาเล็กๆ

ชื่อมหาลัยแห่งความรักและธรรมชาติที่เห็นหวานๆ แบบนี้ ป๊อบเล่าว่าทีแรกจะให้เป็นแค่คอนเซปต์ แต่มีหลายเสียงสนับสนุนให้ใช้เป็นชื่อเพราะฟังแล้วจริงใจ คำว่า ‘มหาลัย’ นั้นไม่ได้เขียนผิดแต่อย่างใด แต่เพราะที่แห่งนี้ไม่ใช่มหาวิทยาลัยภายใต้ระบบการศึกษาไทยแบบเดิมๆ แต่เป็นพื้นที่การเรียนการสอนที่ยิ่งใหญ่ เท่าเทียม และเปิดกว้างสำหรับทุกคน ทุกคนเป็นกันเอง เหมือนที่คนส่วนใหญ่มักพูดว่า ‘มหาลัย’ มากกว่าจะพูดว่า มหาวิทยาลัย

แต่เพียงนิดเดียวก่อนที่มหาลัยแห่งนี้จะได้ต้อนรับนักศึกษา ป๊อบและทีมงานก็ประสบกับปัญหาใหญ่เข้า จนมีเหตุให้ต้องแขวนโครงการนี้ไว้ก่อน

การเดินทางสู่ Gap Year Program

แนวคิดเรื่องมหาลัยธรรมชาติและความรักของป๊อบกับเจ้าของที่ที่ปากช่องเริ่มไม่ตรงกัน ทำให้ป๊อบต้องถอยออกมา เพราะถ้าดื้อดึงอาจจะเกิดปัญหาในระยะยาวที่หนักขึ้น

“ความรู้สึกแรก มันเสียดายมาก เพราะจากที่ไม่มีอะไรเลย เราลงต้นไม้ไปเป็นพันๆ ต้น สร้างสาธารณูปโภค เจาะบ่อบาดาล ติดแผงโซล่าเซลล์ สร้างบ้านดินไป 2 หลัง ปลูกสวนไปเยอะมาก อาคารพื้นที่กิจกรรมหลักก็เกือบเสร็จ เรานอนเต็นท์กันมาเป็นปี แต่เมื่อเวลาผ่านไปก็ทำใจได้มากขึ้น” ฝนเล่าถึงเหตุการณ์ตอนที่กำลังตัดสินใจออกจากพื้นที่

เหตุผลหนึ่งที่ทำให้พวกเขาทำใจได้เร็ว คงเป็นเพราะได้เห็นว่าสิ่งที่ลงแรงไปได้สร้างประโยชน์แล้ว ถึงแม้ว่ามหาลัยแห่งนี้จะยังไม่ได้เปิดรับนักศึกษาอย่างจริงจัง แต่ห้องเรียนแห่งการเรียนรู้ก็เกิดขึ้นและส่งต่อให้อาสาสมัครหลายคนตลอดปีที่ผ่านมา ได้เห็นมุมมองและวิธีคิดต่อโลกที่เปลี่ยนไปของหลายคน ประโยชน์ที่เกิดขึ้นไม่ใช่แค่การสร้างบ้านดิน หรือฝีมือการทำอาหาร แต่รวมไปถึงวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป เป็นช่วงเวลาที่ได้ลิ้มลองคุณภาพชีวิตที่ดี และรายล้อมไปด้วยผู้คนที่เปิดกว้างทางความคิดวิถีชีวิตที่ใครหลายคนมองว่าเป็นอุดมคติ แต่ป๊อบได้พิสูจน์แล้วว่ามันสามารถเกิดขึ้นได้จริง

ป๊อบเริ่มออกเดินสายหาพื้นที่อีกครั้งนึง แต่การเป็นแผนงานระยะยาวที่ไม่ได้มองว่าจะทำแค่ 5 ปี 10 ปี ทำให้เกิดข้อจำกัดในการเลือกพื้นที่หลายอย่าง และไม่เจอผืนที่สามารถตอบทุกเงื่อนไขได้

แต่ยิ่งเวลาผ่านไปมากเท่าไหร่ ป๊อบก็ยิ่งอยากจะรีบสานต่อสิ่งที่เขาคิดไว้มากเท่านั้น ทำให้ป๊อบตัดสินใจทำสิ่งใหม่ นั่นคือมหาลัยเคลื่อนที่อย่าง Gap Year Program

“ช่วงนั้นเพื่อนหลายคนพูดขึ้นมาว่าอาจจะต้องทำมหาลัยเคลื่อนที่เปล่าวะ เพื่อนเราก็มีศูนย์การเรียนรู้ทางธรรมชาติเต็มไปหมด แต่ตอนนั้นเรายังไม่อิน เพราะเราไม่ได้ชอบเดินทาง พอไม่อินก็ยังไม่อยากทำ จนช่วงตุลาคมปีที่แล้ว เรากำลังทำสวนในอากาศที่ร้อนมาก อยู่ดีๆ เราเห็นภาพคนกลุ่มนึงที่ใช้ชีวิตด้วยกันอย่างง่ายๆ ดูหนัง เล่นดนตรี ไปไหนมาด้วยกัน เป็นภาพจากภายในที่เกิดขึ้นเหมือนตอนได้ยินเสียงว่าให้ไปเป็นครู จนเริ่มอินและตัดสินใจเริ่มทำช่วงธันวาคมที่ผ่านมา” ป๊อบเล่าให้เราฟัง

วลี gap year เป็นที่รู้จักกันดีของวัยรุ่นที่เพิ่งเรียนจบใหม่ๆ สื่อถึงการใช้ชีวิตตามใจฉัน ว่างจากทั้งการเรียนและการทำงานเพื่อจุดประสงค์ที่ต่างกันไป ป๊อบจึงใช้คอนเซปต์นี้มาเป็นชื่อโครงการ เพื่อชวนคนที่สมัครเข้ามาออกเดินทางสักปี ผู้ร่วมโครงการ Gap Year จะได้เห็นคุณค่าการเป็นมนุษย์ เติบโตขึ้น และปลดล็อกศักยภาพของแต่ละคน ที่ซ่อนอยู่ภายใต้ความกลัวและการแข่งขันที่เจอในทุกช่วงชีวิต โดยใช้หลักการของการช่วยเหลือกัน

“เราจะได้เดินทางไปกับผู้คนหลากหลาย ไปใช้ชีวิตหลายที่ ซึ่งเขาจะเรียนรู้ได้ว่าโลกทั้งใบและวิถีชีวิตในทุกวันคือการเรียนรู้ หลังจากนี้ไม่ว่าเขาจะไปอยู่ที่ไหน เขาจะเกิดการเรียนรู้ตลอดเวลา ไม่ต้องห่วงว่าต้องมาลงคอร์สเพิ่ม มันเปิดหัวใจและมุมมองที่เปิดกว้างต่อสิ่งต่างๆ ซึ่งเป็นพื้นฐานของการเรียนรู้ทั้งหมด สุดท้ายชีวิตคนนึงไม่น่าห่วงแล้ว ไม่ต้องมีเราแล้วก็ได้” ฝนพูดขึ้นมา

Gap Year Program จะพาเราไปที่ศูนย์การเรียนรู้เพื่อพึ่งตนเองทั่วประเทศ เช่น ค่ายเยาวชนเชียงดาว Farm Behind the Barn และปากบารา ระบบนิเวศชายฝั่ง ทั้งหมดเกิดจากความร่วมมือของบุคคล 31 ชีวิต ที่พร้อมจะส่งต่อความรู้ที่ผ่านการลงมือทำจริงๆ แก่คนในทริป เจ้าบ้านแต่ละที่จะกำหนดระยะเวลาและกิจกรรมที่จะร่วมกันทำ โดยป๊อบเป็นเพียงผู้วางตารางปฏิทิน

ป๊อบเล่าว่ามีคนที่สนใจอยากแบ่งปันความรู้เยอะมาก ทุกคนเปิดกว้าง ไม่มีอำนาจพีระมิดจากบนลงล่างอย่างที่เคยเจอในทุกโครงสร้าง จะมีเพียงแค่ความเป็นมิตรต่อกัน แต่ก่อนที่ป๊อบจะพาเดินทางไปพบคนน่ารักเหล่านั้น จะมีค่ายตัวอย่างให้เข้าร่วม 2 อาทิตย์จำลองวิถีชีวิตที่จะเกิดขึ้นตลอดหนึ่งปี ถ้าใครรู้สึกว่าไม่ใช่เหมือนที่คิดไว้ก็สามารถถอนตัวได้ ซึ่งแนวคิดนี้ ป๊อบได้ตกตะกอนมาจากประสบการณ์ที่ผ่านมา เพราะเขาคิดว่าการศึกษาถือเป็นสินค้าบริการประเภทหนึ่ง ที่ไม่เป็นธรรมกับผู้บริโภคอย่างมาก

“การศึกษาในไทยมันต้องจ่ายไปก่อน ไม่มีทางรู้ได้ว่าจะเจอกับอะไร ซึ่งแต่ละอย่างมีผลกับชีวิตเยอะมาก เป็นเรื่องการศึกษาที่เราอยากปฏิรูปมาตั้งแต่เด็ก ครั้งนี้เราเลยจัดเอง อีกประเด็นที่อยากแก้ไข คือการรวมศูนย์ มันทำให้อารยธรรมไม่เจริญ ถ้าใครคิดว่าโมเดล Gap Year นี้ดี สามารถเอาไปทำเป็นของตนเองได้เลย เป็นเรื่องธุรกิจ หรือศิลปะได้หมด อยากให้โมเดลนี้เกิดขึ้นเยอะๆ เพราะมันคือการเรียนรู้ที่หาไม่ได้จากห้องเรียน”

ห้องเรียนที่อิสระทั้งความคิดและการใช้ชีวิต

สำหรับคนที่ตัดสินใจจับมือร่วมทางไปด้วยกันหนึ่งปี หลังจากจบหลักสูตรนี้ยังสามารถทำโปรเจกต์ส่วนตัวต่อยอดได้ โดยยื่นผลงานไปที่มหาวิทยาลัยโพธิศาสตร์ รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา ที่ดร. ศักดิ์ ประสานดี ไปจดทะเบียนมหาวิทยาลัยไว้ เพื่อขอรับวุฒิปริญญาตรี โท และเอก เทียบเท่าได้กับใบปริญญาของมหาวิทยาลัยต่างประเทศ

มาถึงตรงนี้ ค่าเทอม 60,000 กว่าบาท (ไม่รวมค่าเดินทางและอาหาร) ที่เราเคยคิดว่าแพงเกินกำลังของคนอายุ 20 ต้นๆ กลับเล็กน้อยมากถ้าเทียบกับสิ่งที่เราจะได้ ป๊อบมองว่าราคาเป็นเรื่องนานาจิตตัง เขาได้คุยกับหนูดี (วนิษา เรซ) เธอบอกว่าอยากให้เปลี่ยนราคา เพราะราคานี้ต่ำเกินไป ถ้าเกิดอะไรฉุกเฉินที่ต้องใช้เงินขึ้นมาจะลำบาก แต่เขายังยืนยันที่จะยึดราคานี้ไว้ ป๊อบเล่าว่าถ้าคิดในเชิงธุรกิจก็คงจะให้ลูกค้าเป็นคนรับภาระความเสี่ยง ค่าเทอมก็คงขึ้นเป็นแสน แต่เขาไม่ใช้วิธีคิดอย่างนี้ในการทำงานตั้งแต่ต้น พวกเขาเชื่อในการช่วยเหลือให้ผ่านอุปสรรคไปด้วยกันมากกว่า

“ความรู้สึกว่าตัวเองทำอะไรก็ได้และมีศักยภาพ เป็นความรู้สึกที่ไม่ได้เกิดขึ้นจากความรู้หรือการอ่าน แต่เกิดขึ้นจากการที่เราได้ลองทำสิ่งใหม่ๆ ถ้าเรามีความกล้าที่จะลองแล้ว ความรู้สึกกลัวโลกก็จะหายไป จะรู้สึกว่าถึงไม่มีเงินก็อยู่บนโลกนี้ได้อย่างมีอิสระมากขึ้น เรารู้สึกว่ามันน่าเสียดายมากที่คนจะอยู่ในความรู้สึกหวาดกลัวต่อโลก ความรู้สึกว่าชีวิตนี้หมดโอกาสงอกงาม”

ความสุขและชีวิตในอุดมคตินั้น เป็นสิ่งที่ป๊อบได้แสดงให้เราเห็นผ่านการพูดคุยในครั้งนี้ เขาพิสูจน์แล้วว่าความสุขที่เราทุกคนพยายามไขว่คว้าให้ได้มาครอง มันเกิดขึ้นได้ง่ายกว่าที่เราคิด กำแพงเดียวที่เราต้องก้าวข้ามไปให้ได้ คือกำแพงแห่งความกลัวที่กั้นระหว่างคอมฟอร์ตโซนกับความสุขที่ยั่งยืน ถึงแม้มันจะดูสูงสักหน่อย แต่ถ้าเราก้ามข้ามไปได้ มันจะช่วยให้เราได้ลองทำในสิ่งที่เราไม่เคยกล้าที่จะลอง ทำให้เราโตขึ้น กล้าใช้ชีวิตและเผชิญหน้ากับโลกเบี้ยวๆ ใบนี้มากขึ้นกว่าเดิม สุดท้ายแล้วเราก็จะเป็นมนุษย์ที่เข้าใจตนเองและเปิดรับสิ่งใหม่ๆ ได้มากกว่าที่เคยเป็นมา

facebook | มหาลัยแห่งความรักและธรรมชาติ

ภาพ ธนวัฒน์ อัศวชุติพงศ์

ขอบคุณสถานที่ KINN Kaffe & Craft

The post การเดินทางของ ‘มหาลัยแห่งความรักและธรรมชาติ’ ห้องเรียนที่สอนให้ไม่กลัวการใช้ชีวิต appeared first on a day magazine.

แต่ถ้าพูดถึงค็อกเทล เครื่องดื่มนี้อาจยังไม่แพร่หลายมากนัก เพราะค็อกเทลแก้วหนึ่งประกอบไปด้วยวัตถุดิบหลายตัว ต้องอาศัยฝีมือของบาร์เทนเดอร์ในการปรุงออกมาให้ดี หลายคนไม่ค่อยกล้าเปิดใจให้เมนูค็อกเทลหรือเครื่องดื่มรูปแบบใหม่ๆ สักเท่าไหร่ จนกระทั่งเราได้มาเจอกับ Brain Freeze ค็อกเทลบาร์น้องใหม่ในเวิ้ง Arena 10 ย่านทองหล่อ ที่เปลี่ยนประสบการณ์การดื่มค็อกเทลให้เข้าถึงได้ง่ายและรสชาติอร่อยทุกเมนู

จุดเด่นของ Brain Freeze คือการเป็นค็อกเทลบาร์ที่เสิร์ฟเครื่องดื่มให้ลูกค้าได้อย่างรวดเร็ว แค่กดจากเครื่องปั่นหรือแท็บได้ง่ายๆ อารมณ์เหมือนเราเลือกชิมรสชาติไอศครีมก่อนได้อย่างไรอย่างนั้น แถมยังเป็นเครื่องดื่มหน้าตาดูดีที่เอาใจหนุ่มสาวรุ่นใหม่ที่เสพติดการถ่ายภาพ และอยากขอแค่เติมแอลกอฮอล์ในร่างกายให้พอครึ้มอกครึ้มใจ ส่วนจะไปลุยต่อยาวๆ ในค่ำคืนนี้หรือเปล่านั่นก็อีกเรื่อง

โจ๊ะ-ปริศวร์ สงวนกุล หนึ่งในหุ้นส่วนของร้านนี้เล่าให้ฟังว่าเขาเคยเปิดบาร์มาก่อน เพราะชอบกินดื่มเที่ยวเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว ประกอบกับโจ๊ะมักสนใจและตื่นเต้นกับอะไรที่เป็นสิ่งใหม่แหวกแนว จึงได้มาเปิดร้านค็อกเทลบาร์แนวใหม่แห่งนี้ โดยชื่อ Brain Freeze แสดงถึงสภาวะสมองจี๊ดที่เกิดจากการดื่มเครื่องดื่มเย็นๆ เข้าไปด้วยความรวดเร็ว

ถึงแม้ว่า Brain Freeze จะเป็นแค่บาร์เล็กๆ แค่ห้องเดียว แต่ก็ดึงเอาจุดเด่นนี้มาเป็นข้อดีได้ไม่น้อย ออกแบบให้เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมคล้ายกล่องดำใบยักษ์ ตัดด้วยกระจกใส 2 บานเพื่อให้สีของแสงไฟจากหลอด LED ในร้านทะลุออกมาตัดกับสีดำด้านนอก ดูแล้วล้ำสมัยอยู่หน่อยๆ ในช่วงแรกที่เปิดร้านเราเห็นว่าไฟในร้านเป็นสีฟ้าเหมือนอยู่ในหนังไซไฟโลกอนาคต การตกแต่งร้านภายในก็จะเป็นโทนสีเย็น เก้าอี้สีเขียวมิ้นต์ หรือโต๊ะบาร์สีฟ้ารูปทรงเกล็ดหิมะ ให้สอดรับกับเครื่องดื่มเย็นๆ ที่จะทำให้จี๊ดขึ้นสมอง

บางวันสีไฟของร้านจะเปลี่ยนเป็นสีชมพูอมม่วง กลืนไปกับสีเฟอร์นิเจอร์โทนฟ้าชิ้นอื่น ให้ความรู้สึกเหมือนหนึ่งในซีนมิวสิกวิดีโอเพลง Hotline Bling ของ Drake เข้ากันดีกับเพลงแนวฮิปฮอปที่เปิดจากแผ่นไวนิลในร้านให้นั่งฟังเพลินๆ โจ๊ะเล่าให้ฟังว่านี่เป็นอีกจุดเด่นที่ตั้งใจให้ร้านสามารถเปลี่ยนสีสันไปได้หลากหลายตามเทศกาล อารมณ์ที่อยากมอบให้ลูกค้าที่เข้ามาดื่มและสนุกกัน

มาว่ากันที่เครื่องดื่มบ้าง ค็อกเทลของ Brain Freeze มีทั้งหมด 3 ชนิดด้วยกัน คือ Fizzy Cocktail ที่ปกติจะเติม sparkling ลงไปเพื่อความซ่า แต่ที่นี่ใช้การอัดคาร์บอนไดออกไซด์เข้าไปในตัวเครื่องดื่มเลย ทำให้มีความซ่าและรสชาตินุ่มมากขึ้น ส่วน Fluffy Cocktail จะใช้เทคนิคการอัดไนโตรเจนลงไป ทำให้เครื่องดื่มละมุน และชนิดสุดท้ายก็คือ Slushie Cocktail ที่หมุนวนอยู่ในเครื่องปั่นคล้ายที่เราเห็นในร้านสะดวกซื้อ แต่ที่นี่จะเป็นเครื่องที่อึดและทนกว่า สามารถปรับระดับต่างๆ ได้มากกว่า เพราะมีส่วนผสมและข้อจำกัดหลายอย่างที่ต้องคำนึง ทำให้กว่าจะออกมาเป็นเครื่องดื่มหน้าตาน่ารักให้เราได้ลองชิมกันก็ต้องผ่านการทดลองและปรับปรุงร่วม 2 เดือน

“มันไม่เหมือนค็อกเทลทั่วไป เราต้องมาปรับให้เข้ากับอุปกรณ์ที่เราอยากใช้ ต้องทำยังไงให้รสชาติของทุกส่วนผสมเด่นขึ้นมา อุณหภูมิของเครื่องปั่น Slushie รวมทั้งปริมาณแอลกอฮอล์ที่จะไม่ทำให้เครื่องดื่มแข็งหรือเหลวเกินไป” โจ๊ะบอกเราและสรุปว่าการทำ Slushie Cocktail เลยถือเป็นงานศิลปะอย่างหนึ่งที่ต้องค่อยๆ เรียนรู้ไปกับมันที่ต้องใส่ใจเรื่องรสชาติให้ออกมาลงตัวที่สุด

3 เมนูที่เราได้ลองเพื่อพิสูจน์ความลงตัวของรสชาติที่ทีม Brain Freeze ได้พัฒนาขึ้นมา มี Lady Gummy Fizzy Cocktail เครื่องดื่มที่เหมาะกับสาวๆ เพราะความแรงของเหล้าจินจะถูกลดไปด้วยรสแอปเปิลจากสัมผัสแรก เติมเปรี้ยวนิดๆ จากมะนาว และตบท้ายด้วยกลิ่นของ Elderflower แถมยังมีหมีน้อย gummy bear นอนแช่น้ำอยู่ด้านล่างและออนท็อปด้วยวิปครีมราสเบอร์รีด้วยนะ

แก้วต่อมาคือ Express’ Otini Fluffy Cocktail ที่น่าจะถูกใจคอกาแฟ เพราะมีส่วนผสมของว็อดก้า กาแฟ และซินนามอน ดื่มเข้าไปอึกแรกจะได้รสชาติของกาแฟเข้าไปเต็มๆ ตบด้วยซินนามอนอ่อนๆ ทำให้มีรสชาติคล้ายช็อกโกแลตเข้มๆ และเพิ่มความเป็นช็อกโกแลตให้มากขึ้นด้วยช็อกโกแลตคิทแคทด้านบน

แก้วสุดท้ายก็คือ Long Island Slushie Cocktail ที่กดจากเครื่องปั่น ถึงแม้ว่าจะมีส่วนผสมของแอลกอฮอล์หลากชนิดมากกว่าแก้วอื่น ตั้งแต่เหล้าจิน เหล้ารัม เตกีล่า วอดก้า แต่รสชาติของไซตรัสและโคล่าก็ถูกชูขึ้นมาชัดเจนเช่นกัน การตกแต่งก็ไม่เป็นรองแก้วอื่น มี Cola Gummy เยลลี่รสโคล่าที่เราคุ้นเคยกันดีแซมๆ วางคู่กับมะนาว

“ถ้าได้ลองเครื่องดื่มของเราเข้าไปแก้วนึง ดูดเข้าไปเต็มๆ ความรู้สึกจี๊ดสมองจะมาทันที ซึ่งก็คือ Brain Freeze” เรานึกถึงประโยคนี้ที่โจ๊ะบอกกับเราตั้งแต่ตอนสั่งเครื่องดื่ม บอกได้เลยว่าหลังจากลองครบทั้ง 3 แก้วแล้วก็เกิดอาการอย่างที่ว่าขึ้นมาทันที

สำหรับใครที่อยากมาลองความจี๊ดแต่เวลามีจำกัด ต้องรีบไปเต้นต่อที่ไหนก็ตาม สามารถสั่งเป็นแก้ว take away ได้เช่นกัน ร้านเปิดทุกวัน ตั้งแต่ 1 ทุ่มถึงตี 2 นะ

ภาพ ธนวัฒน์ อัศวชุติพงศ์

The post BRAIN FREEZE : บาร์ค็อกเทลหลากสีที่เสิร์ฟเครื่องดื่มได้เร็วจี๋จากแท็บและเครื่องปั่น appeared first on a day magazine.

๙ ศาสตรา ไม่ใช่แอนิเมชั่นที่เด่นเรื่องการทำเงิน แต่เด่นเรื่องการถูกพูดถึง ผู้คนในโซเชียลมีเดียต่างชื่นชอบงานด้านภาพและการเล่าเรื่องที่ดีกว่าที่คาด แม้ผู้สร้างจะนำศิลปะมวยไทยมาเล่าเรื่องซึ่งไม่ใหม่ แต่วิธีการนำเสนอมีเสน่ห์ ทำให้เราอยากรู้จักตัวตนของ Igloo Studio ให้มากขึ้น โดยมี ณัฐ ยศวัฒนานนท์ ผู้ก่อตั้ง Igloo Studio มาช่วยเล่าเรื่องราวของบ้านหลังนี้ให้เราฟัง

ย้อนไปปี 2007 หลังจากที่ณัฐเริ่มอิ่มตัวกับงานสถาปนิกที่ต้องคอยออกแบบให้โดนใจคนอื่น เขาเลยคิดอยากมีผลงานที่เป็นลิขสิทธิ์ทางปัญญาและสามารถถ่ายทอดตัวตนของเขาออกมาได้

ถ้านั่งไทม์แมชชีนย้อนกลับไปสักหน่อย เราจะเห็นเด็กชายณัฐนอนอ่านการ์ตูนไซบอร์กเพชรฆาต ไม่ก็นั่งเล่นเกมอย่างดุเดือดอยู่ในบ้าน สิ่งเหล่านี้เป็นแรงกระตุ้นให้ณัฐทำงานศิลปะต่างๆ ที่แสดงถึงตัวตนของเขาในนามของ Igloo Studio ทั้งแอนิเมชั่น มังงะ หรือแม้แต่เกม ทั้งหมดเกิดจากความต้องการของผู้ผลิตล้วนๆ ที่อยากจะเห็นตัวละครของตนเองโลดแล่นอยู่ในทุกช่องทาง การแปลงสิ่งที่เรารักมาเป็นงานประจำนั้น ณัฐบอกเราว่าความสุขที่ได้รับมีมากกว่าเม็ดเงินซะอีก

“เวลาชอบอะไรเราอยากตามดูให้หมด มันมีเสน่ห์ที่ต่างกัน เราเลยเอาความชอบนี้มาใส่ในงาน อะไรที่อยากดูอยากเห็น ก็ทำเลย เราไม่เคยคิดว่าเราเป็นคนสร้าง CG แอนิเมชั่น เราเป็นคนดูมากกว่า แล้วเราค่อยสร้างสิ่งที่เราอยากดูขึ้นมา”

งานชิ้นแรกที่บ้านอิกลูหลังนี้ให้กำเนิดขึ้นมา คือ The Salad ตัวละครที่เป็นดอกทานตะวัน ผัก และผลไม้หลากชนิดน่ารักใสๆ เดิมที ณัฐตั้งใจจะให้งานนี้เป็นแค่ตัวการ์ตูนที่ไปอยู่ในของใช้จุกจิก เป็นลิขสิทธิ์ทางปัญญาที่คนจะมาซื้อไปใช้ได้ แต่เมื่อลองทำงานเป็นภาพนิ่งก็ได้คำแนะนำจาก Dream Express (DEX) บริษัทนำเข้าการ์ตูนจากญี่ปุ่นมาขายในไทยว่าน่าจะได้เห็นตัวละครนี้ทำท่าทางต่างๆ ให้แต่ละตัวได้มีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน มีลักษณะเฉพาะที่จะทำให้คนดูเข้าถึงและหลงรักได้ไม่ยาก การ์ตูนแอนิเมชั่นเป็นการเล่าเรื่องที่คนดูย่อยได้ง่ายที่สุด จึงพัฒนา The Salad เป็นแอนิเมชั่นเรื่องแรกของ Igloo Studio ที่คว้ารางวัลชนะเลิศจากการประกวด DigiCon6 Thailand ในปี 2008 จนเป็นที่รู้จักและสร้างรายได้ส่วนหนึ่งให้กับ Igloo Studio ต่อมาบริษัทก็สร้างและพัฒนาแอนิเมชั่นที่มีเนื้อหาด้านอื่นๆ เช่น ๙ ศาสตรา ที่ปลดปล่อยความเป็นณัฐออกมาได้เต็มๆ

“เนื่องจากเราเป็นนักออกแบบมาก่อน การทำงานก็จะต่างกับคนทำแอนิเมชั่นคนอื่นๆ เราจะเอาคอนเซปต์ไปจับ ต้องมีแนวคิดและที่มาของโปรเจกต์เยอะกว่า แต่ละงานก็มีโจทย์ที่ต่างกันไป เหมือนเราออกแบบโรงแรมและบ้าน ก็ต้องดูว่าเจ้าของบ้านใช้ชีวิตยังไง เขาต้องได้บ้านที่เป็นแบบเขา พอหลังจาก The Salad ส่วนใหญ่คนจะคิดว่าเราทำเป็นแต่การ์ตูนน่ารัก แต่ตัวตนของเราจริงๆ จะชอบการ์ตูนแอคชั่น อย่าง ๙ ศาสตรา นี่ตัวเราเลย” ณัฐเล่าถึงรูปแบบการทำงานของแอนิเมชั่นฟอร์มยักษ์ชิ้นนี้ ถือเป็นภาพยนตร์ยาวเรื่องแรกของ Igloo Studio และได้ไปฉายในโรงภาพยนตร์ซึ่งเป็นความใฝ่ฝันอย่างหนึ่งของณัฐ ทีมงานใช้เวลาหมกตัวค้นข้อมูลและสร้างนานถึง 5 ปี เป็นหนังแอนิเมชั่นแอคชั่นผจญภัยแบบไทยๆ ที่คนไทยไม่เคยเห็น

นอกจากผลงานที่เป็นลิขสิทธิ์ทางปัญญาของสตูดิโอที่สร้างขึ้น Igloo Studio ก็ทำงานบริการให้หลายที่ รับออกแบบตัวละครเพื่อการโฆษณาของหลายๆ บริษัท เช่น เด็กผู้ชายหัวหยิกในขวดน้ำเต้าหู้ Tofusan น้ำส้มโมกุโมกุ รวมถึงแอนิเมชั่นสั้นๆ ให้ร้านจักรยาน Life Cycling ซึ่งนอกจากจะเป็นสิ่งที่คอยช่วยอุ้มบริษัทให้สามารถผลิตผลงานอื่นๆ ณัฐถือว่าเป็นโอกาสอย่างหนึ่งที่ลูกทีมในบ้านหลังนี้จะได้ฝึกพัฒนาฝีมือและเรียนรู้การใช้อุปกรณ์ใหม่ๆ

หลังจากณัฐตัดสินใจเดินตามเส้นทางแห่งความฝันและสร้างบ้าน Igloo Studio ขึ้นมาแล้ว สมาชิกทีมงานในบ้านก็เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้บ้านหลังเล็กๆ หลังนี้เติบโตขึ้น

“ในฐานะที่เราเป็นผู้นำสูงสุดของบริษัท ก็ต้องกำหนดทิศทางเดินของเรือลำนี้ แล้วเรือลำนี้มันแบกความฝันของทุกคน ความฝันของทุกคนก็กลายเป็นความฝันของเราไปแล้ว เราต้องพาทุกคนไปให้ถึงจุดหมาย” น้ำเสียงมุ่งมั่นที่ณัฐพูดทำให้เราอดปลื้มแทนลูกทีมของเขาไม่ได้

ในทางกลับกัน บ้านหลังนี้ยังทำให้สมาชิกในบ้านไม่หยุดที่จะอัพเกรดตัวเองเป็นเวอร์ชั่นที่ดีขึ้น Igloo Studio จะพยายามผลักดันให้สมาชิกแต่ละคนมีความคิดสร้างสรรค์ในแบบที่ตัวเองเป็น มีการจัดประกวดไอเดียภายในบริษัทเพื่อเฟ้นหาเนื้อหาใหม่ๆ คนที่ชนะก็ได้รางวัลไป แล้วยิ่งถ้าได้นำไอเดียมาสร้างจริง ก็จะแบ่งปันผลประโยชน์ให้กับเจ้าของไอเดียเพราะถือว่าช่วยสนับสนุนคนที่มีความคิดเจ๋งๆ

บริษัทเน้นเรื่องความคิดสร้างสรรค์มาก กิจกรรมหนึ่งที่ช่วยกระตุ้นให้เกิดไอเดียต่างๆ คือชั่วโมงการเรียนรู้ที่จัดขึ้นสัปดาห์ละ 2 วัน โดยให้เหล่าพนักงานออกมาสอนอะไรก็ได้ที่ตัวเองเชี่ยวชาญ เช่น การสอนย้อมผ้าบาติก สอนการปั้น หรือแม้แต่ศิลปะการต่อสู้สองมือของรัสเซีย หลายคนอาจคิดว่าความรู้พวกนี้ไม่เห็นจะเกี่ยวกับการทำแอนิเมชั่นตรงไหน แต่สิ่งพวกนี้ล้วนทำให้สมาชิกในบ้านได้รู้จักตัวตนของกันและกันมากขึ้น ทั้งยังกระตุ้นให้เกิดแรงบันดาลใจในการสร้างไอเดียใหม่ๆ ได้อย่างดีเยี่ยม

“เรายังมีห้องเรียนเสริมสร้างความเป็นผู้นำ โดยจะให้หัวหน้าทีมผลัดกันขึ้นมาสอน เพราะเชื่อว่าการสอนคนจะช่วยให้เราได้เรียงลำดับความคิดใหม่ ได้ทบทวนตัวเอง และสิ่งที่จะสื่อสารกับคนอื่น มันช่วยสร้างตัวเราเองและทำให้เรารู้จักตัวเองได้ดีขึ้น”

ณัฐบอกว่าถึงแม้แต่ละงานของ Igloo Stuido จะมีเอกลักษณ์ต่างกัน เช่น ผลงานชิ้นแรก The Salad ดูน่ารักกุ๊กกิ๊กแตกต่างจาก ๙ ศาสตรา แอนิเมชั่นแอคชั่นผจญภัย แต่สิ่งที่ต้องมีเหมือนกันคืออาร์ตไดเรกชั่นที่ดูแล้วไม่เหมือนกับสตูดิโออื่นๆ เป็นงานที่ทำให้คนดูตื่นตะลึงจนเอาไปบอกต่อ

อีกสิ่งที่ Igloo Studio พยายามซ่อนเข้าไปในทุกงานคือเอกลักษณ์และกลิ่นอายความเป็นไทย ที่จะมีน้อยมีมากแตกต่างกันโดยไม่ยัดเยียดให้หนักเกินไปและต้องเข้าถึงได้ทุกคน ไม่ว่าผู้ชมจะเป็นคนชาติใดก็ตาม อย่าง ๙ ศาสตรา ที่มีความเป็นไทยสูงมาก แต่ด้วยเนื้อเรื่อง ลำดับการเล่าเรื่อง และลักษณะบางอย่างของตัวละคร ที่บอกได้ว่าฝ่ายไหนดีหรือไม่ดี ก็ทำให้ทุกคนอินไปกับหนังได้

อีกหนึ่งตัวอย่างที่ใกล้จะคลอดออกมาคือ Black Dust (ซึ่งเป็นผลงานจากการแข่งขันประกวดภายในบริษัท) หรือชื่อสวยหรูแบบไทยๆ ว่า ราหู ก็เป็นผลงานแอนิเมชั่นไซไฟแบบไทยๆ ที่ผสมความเชื่อของพราหมณ์ฮินดู แต่ในขณะเดียวกันก็จะมีตัวละครที่เป็นสากลอย่างจักรกลร่างยักษ์และหุ่นไซบอร์กมวยไทย แฝงความตลกเข้าไป เช่น ตัวกิ้งก่าห้อยพระเครื่องที่พูดภาษาอีสานได้

สุดท้ายก่อนที่ไอเดียคูลๆ จะกลายเป็น magical moment ให้ทุกคนดู ก็ต้องผ่านขั้นตอนการปั้นงาน ใส่ทั้งความละเมียดละไมและความใส่ใจลงไปในงาน เกิดเป็นงานคราฟต์ที่ทั้งสร้างสรรค์และเท่อยู่ด้วยกัน ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งเอกลักษณ์ของ Igloo Studio ที่ต้องการให้คนดูได้รู้สึกเพลิดเพลินกับช่วงเวลาแห่งเวทย์มนตร์ หนีจากความเป็นจริงแล้วถูกดูดเข้าไปอยู่ในโลกที่สร้างขึ้นมาใหม่ มีวัฒนธรรมใหม่ๆ สถานที่สวยๆ เนื้อเรื่องและตัวละครต้องเป็นเหตุเป็นผล มีความเชื่อมโยงและความเติบโตที่เห็นได้ชัดของแต่ละตัวละคร ซึ่ง ๙ ศาสตรา และ Black Dust ถือเป็นผลงานที่ตรงความต้องการของณัฐและทีมมากที่สุด

นอกจาก Igloo Studio จะพัฒนาลูกทีมให้เจ๋งขึ้นผ่านวิธีการต่างๆ ระหว่างการทำงานแล้ว บ้านหลังนี้ยังพยายามช่วยพัฒนาสังคมไทยของเราเช่นกัน

“พอถึงจุดนึงเราต้องทำสิ่งที่ใหญ่กว่าตัวเอง ต้องเป็นสิ่งที่ช่วยเปลี่ยนแปลงสังคมให้ดีขึ้น เราได้โอกาสมาแล้วก็ต้องส่งต่อให้คนอื่น แผนในอนาคตที่คาดว่าจะมีคือเปิดสอนแอนิเมชั่นฟรีโดยหัวหน้าทีมเรา เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กรุ่นใหม่ที่อยากก้าวเข้าสู่วงการแอนิเมชั่น และเปิดโอกาสให้วงการแอนิเมชั่นไทยด้วย เด็กบางคนอาจกลายเป็นดาวรุ่งดวงใหม่ในวงการนี้ แล้ววงการแอนิเมชั่นของประเทศเราอาจกลายเป็นจุดสำคัญในภูมิภาคนี้เลยก็ได้”

ก่อนบทสนทนาจะจบลง เราเอ่ยถามณัฐว่าคิดเห็นยังไงในขณะที่คนไทยส่วนใหญ่เลิกคาดหวังกับแอนิเมชั่นไทยแล้ว คำตอบของณัฐย้ำว่าเขายังมีความศรัทธาและความมุ่งมั่นในวงการนี้ที่สูงติดเพดาน

“มันคงไม่ผิดถ้าคนอื่นไม่เชื่อ เพราะเขาไม่เคยเห็นเรื่องที่ประสบความสำเร็จมาก่อน สิ่งที่เราพยายามทำคือการสร้างความเชื่อให้คนไทยโดยการผลิตงานที่มีคุณภาพ สร้างศรัทธาอย่างค่อยเป็นค่อยไป เราเชื่อว่า ๙ ศาสตรา ก็ค่อนข้างจะพิสูจน์เรื่องการ์ตูนแอคชั่นในระดับหนึ่งแล้ว เพราะฉะนั้นการเปลี่ยนแปลงสังคมและความเชื่อนั้นไม่ได้ยากอย่างที่คิด สิ่งที่เราต้องทำต่อคือการยกระดับความคิดสร้างสรรค์และรู้จักเคารพลิขสิทธิ์ทางปัญญา เพราะเราถือว่าสิ่งเหล่านี้คือการพัฒนาที่ยั่งยืน”

บ้าน Igloo Studio หลังนี้จะมีอะไรให้เราได้ตื่นเต้นอีกคงต้องติดตามกันต่อไป แอนิเมชั่นไทยจะเดินไปทิศทางไหน จะวิ่งทันนานาชาติได้หรือเปล่า ยังเป็นสิ่งที่แม้แต่คนในวงการเองก็ไม่รู้แน่ชัด แต่สิ่งหนึ่งที่แน่นอนคือในขณะที่หลายๆ คนหมดศรัทธากับวงการนี้ ยังมีคนกลุ่มหนึ่งที่พร้อมจะช่วยให้แอนิเมชั่นไทยก้าวกระโดดต่อไปจนทัดเทียมชาติอื่นๆ ได้

“เราอยากให้งานเราประสบความสำเร็จ เพราะมันจะเปิดทางให้คนอื่น ทำให้ต่างประเทศหันกลับมามองเราและจะเกิดโอกาสขึ้นเยอะมากในประเทศไทย เราอาจจะเคยส่งออกข้าว ตอนนี้เราอยากส่งออกแอนิเมชั่นขายทั่วโลกแทน” ณัฐย้ำถึงความมุ่งมั่นอีกครั้งก่อนที่จะจากกัน

Facebook | Igloo Studio

ภาพ ธนวัฒน์ อัศวชุติพงศ์, Igloo Studio

The post Igloo Studio : สตูดิโอผู้สร้างสรรค์ ๙ ศาสตรา ที่เชื่อในการพัฒนาไอเดียโดยทีมงานทุกคน appeared first on a day magazine.