เราปล่อยใจชื่นชมพื้นที่สีเขียวตรงหน้าอยู่พักใหญ่ ก่อนที่ชายวัยกลางคนเดินออกมาต้อนรับ พร้อมเชื้อเชิญเราเข้าไปยังที่พักอย่างเป็นกันเอง

“ตามสบายนะ คิดซะว่ามาบ้านญาติ”

เขาสวมแว่นเลนส์กลมเล็กขนาดพอดีลูกกะตา เสื้อผ้าที่เรียบง่ายทว่าเปี่ยมไปด้วยรสนิยม เส้นผมยาวสีขาวแซม ร่องรอยของกาลเวลาที่ฟ้องว่าเขาได้ข้ามผ่านคืนวันอันโลดโผนของวัยเยาว์มาแล้ว ปัจจุบันอยู่ในจุดที่เข้าใจโลกและความจริงแท้ของการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป – เขาว่าอย่างนั้น

ก่อนกลับบ้าน เขาเป็นเจ้าของบริษัทสื่อโฆษณากลางแจ้งแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ

หลังกลับบ้าน เขาทำธุรกิจขายจักรยาน

และปัจจุบันเขาทำฟาร์มสเตย์เชิงอนุรักษ์ที่เป็นแหล่งรวมวัยรุ่นหนึ่งเดียวในจังหวัดชัยนาท

“ช่วงแรกที่ย้ายจากกรุงเทพฯ มาอยู่ชัยนาท เรามีคำถามเยอะไปหมด ทำไมต้องเป็นที่ชัยนาท ทำไมชัยนาทถึงไม่มี ทำไมชัยนาทถึงทำไม่ได้ แล้วทำไมที่อื่นทำได้” ดร-อุดร โตกระแสร์ เล่าถึงที่มาและการเดินทางกลับบ้านเกิดของเขา จากจุดเริ่มต้นจนกลายเป็น ‘Why At Chainat’

คำว่า ‘ทำไม’ จึงนำพาให้เรามาชัยนาท เพื่อชวนเขาขยายความด้วยหลากหลายคำถามที่สงสัย

เชิญฟังคำตอบพร้อมกัน ในบรรทัดถัดไป

1

WHY WE GO HOME

ทำไมไม่กลับไปทำงานที่บ้าน ไม่ต้องมาวุ่นวายในเมือง

ทำไมไม่กลับไปอยู่ต่างจังหวัด ค่าครองชีพถูกกว่าตั้งเยอะ

ทำไมต้องทนรถติด ทนใช้ชีวิตเร่งรีบในกรุงเทพฯ

ด้วยคำตอบง่ายๆ ของคนส่วนใหญ่คือ ‘กลับบ้านไปก็ไม่มีอะไรให้ทำ’

ทราบมาว่าคุณเคยอยู่กรุงเทพฯ มาก่อน ทำไมถึงตัดสินใจย้ายมาอยู่ชัยนาท

จริงๆ เราเป็นคนชัยนาทตั้งแต่เกิด แต่ไปเรียนต่อมหาวิทยาลัยที่กรุงเทพฯ จบมาก็ทำงานด้านสื่อโฆษณากลางแจ้ง จนมีบริษัทของตัวเองชื่อว่า Step Up to Goal แต่จุดเปลี่ยนที่ทำให้กลับบ้านคือปัญหาชีวิต พอทำธุรกิจไปสักระยะหนึ่ง บริษัทก็เกิดปัญหา ต้องตัดสินใจคุยกับพนักงานว่าเราต้องแยกย้าย พร้อมกับแบกเงินของบริษัทที่ติดลบก้อนโต

หลังจากนั้นปี 2554 น้ำท่วมใหญ่ เราตัดสินใจไปอยู่บ้านแฟนที่จอมบึง ราชบุรี ตอนที่ใช้ชีวิตอยู่ที่นั่น เราใช้เงินน้อยมาก เงินสามร้อยซื้อของได้เต็มไปหมด ทำให้รู้สึกว่าเรามีทางเลือกมากขึ้น นั่นก็คือจุดเปลี่ยนที่ทำให้เราอยากกลับบ้านชัยนาท

ถ้าบริษัทไม่เกิดปัญหา คิดว่าจะกลับมาอยู่บ้านที่ชัยนาทไหม

เมื่อก่อนเรามองแต่เรื่องตัวเลข เคยคิดว่าต้องมีเงินร้อยล้านก่อนแล้วค่อยกลับบ้าน ซึ่งมันเป็นเรื่องที่ยากมาก พอกลับมาตั้งต้นทุนชีวิตแค่สามร้อย มันง่ายมากเลย ไปช่วยล้างรถก็ได้สามร้อยแล้ว คุณทำอะไรก็ได้ที่ได้สามร้อย เพราะมันอยู่ได้แน่ๆ ในชัยนาท แล้วเหลือด้วย คีย์ของการมีชีวิตวันละสามร้อยมันเปลี่ยนชีวิตเราเยอะมาก

ชีวิตวัยหนุ่มสาวในกรุงเทพฯ ของคุณเป็นยังไง

เราก็คงเหมือนวัยรุ่นทั่วไป เรียนจบก็อยากทำงานที่อยากทำ ซึ่งเราก็มีความสุขดีกับงานที่ทำ แต่พอตัวเลขติดลบมันก็ทุกข์ เพราะเรามีความสุขกับการมีเงินเป็นที่ตั้ง คิดว่าถ้ามีเงินมันก็คงหาสุขให้เราได้ เราระบายความเครียดด้วยการเที่ยวกลางคืนตามประสาชีวิต

มีช่วงไหนบ้างที่คุณคิดถึงบ้าน

มีครั้งหนึ่งเราเอากล้องของบริษัทมาส่องดูนก เราเห็นครอบครัวเล็กๆ ของนกอยู่ตรงบึงน้ำ กรุงเทพฯ เมืองมันใหญ่มากนะ แต่มันก็มีสิ่งสวยงามเล็กๆ น้อยๆ ที่คนไม่สังเกตเห็น เป็นภวังค์ที่ทำให้นึกถึงความสุขของตัวเองว่า เราละเลยตัวเองมานานเหมือนกันนะ เรามองแต่ด้านนอก แต่ไม่เคยกลับมามองด้านในของตัวเองเลย ด้วยความที่เราโตมากับแม่น้ำ โตมากับธรรมชาติ มันคงเป็นลึกๆ ข้างในที่เราคิดถึงชัยนาท

2

WHY WE SLOW LIFE

ว่ากันว่าวิถีของคนชัยนาทคือ Slow Life นิยามของความสุขแบบที่คนเมืองโหยหา

ทว่าในความนิ่งสงบเหล่านี้มีอีกแง่มุมหนึ่งซ่อนอยู่เช่นกัน

คนชัยนาทย้ายไปอยู่จังหวัดอื่นเยอะเหมือนกันนะ

ใช่ครับ เพราะเขาก็ไม่รู้จะทำมาหากินอะไรในชัยนาท อย่างเราทำธุรกิจที่กรุงเทพฯ มาก่อน เราเลยมีมุมมองของการเป็นนักลงทุนอยู่ กลับมาชัยนาทก็เห็นหลายมุมที่น่าสนใจ แต่ก็น่าเสียดายที่ไม่มีนักลงทุนใหม่ๆ 

คุณมองว่าชัยนาทเป็นเมืองปราบเซียนยังไง

ชัยนาทมีความเหลื่อมล้ำค่อนข้างชัด ที่ดินในชัยนาทค่อนข้างสูง ทำให้ไม่มีนักธุรกิจคนรุ่นใหม่ หรือนักลงทุนใหม่ๆ เข้ามา การที่เมืองมัน Slow Life เพราะว่ามันไม่มีการลงทุน ผู้บริโภคน้อย มันก็เลยถูกแช่แข็งกระจุกอยู่แค่นี้ พอคนไม่มีกำลังซื้อ ก็ไม่รู้จะมีห้าง มีโรงหนังไปทำไม จึงทำให้ชัยนาทกลายเป็นเมือง Slow Life ไปโดยปริยาย

ช่วงแรกที่กลับมาปรับตัวยากไหม

ตอนแรกกลับมาก็คิดไม่ออกไม่รู้จะทำอะไร เราก็เริ่มจากขายจักรยานก่อน เพราะความชอบส่วนตัว คิดว่าอะไรที่เป็นโอกาสได้ก็ลองดู แต่สุดท้ายก็ไม่ได้เป็นสินค้าที่ยืนระยะได้ขนาดนั้น

คุณคิดยังไงกับการที่มีคนนิยามว่าชัยนาทเป็นเมืองจักรยาน

ทุกบ้านมีจักรยานก็จริง แต่มันเกิดจากการที่ผู้ว่าจังหวัดรณรงค์ปั่นจักรยานในช่วงเวลาหนึ่ง เรามองว่าตอนนั้นมันเป็นแค่กระแสสั้นๆ แต่ชัยนาทก็ยังไม่ได้เป็นเมืองจักรยานจริงๆ อย่างอัมสเตอร์ดัม หรือประเทศญี่ปุ่น ไต้หวัน เราคิดว่าการใช้จักรยานมันเป็นความรับผิดชอบต่อสังคมด้วย หลายๆ ประเทศเขาต้องการลดมลพิษ Low Carbon ซึ่งการที่จะทำแบบนั้นได้มันต้องเกิดจากข้างใน รัฐต้องออกนโยบายเพื่อส่งเสริม

คิดว่าสิ่งที่เมืองจักรยานควรมีคืออะไร

เราอยากให้มีเส้นทางจักรยานที่สามารถปั่นรอบเขาธรรมามูลได้ ปั่นผ่านป่าหรือธรรมชาติอะไรแบบนั้น ในแง่ของการท่องเที่ยว เรามองว่าชัยนาทเหมาะกับการเอารถมาจอดแล้วเช่าจักรยาน เพราะถ้าขับรถยนต์เที่ยว เวลาจอดรถซื้อของข้างทางมันจะลำบาก แต่ถ้าคุณปั่นจักรยานก็จะทำให้เกิดการใช้จ่ายง่ายขึ้น สุดท้ายเราก็มองว่าตราบใดที่จักรยานยังต้องหลบรถอยู่ ชัยนาทก็ยังไม่ใช่เมืองจักรยาน 

จากธุรกิจจักรยานอยู่ดีๆ เปลี่ยนมาเป็นธุรกิจที่พักได้ยังไง

เรามีนิสัยของคนทำธุรกิจ เราเป็นนักลงทุน บทเรียนอย่างหนึ่งคือ การทำธุรกิจอย่างเดียว มันก็เหมือนเรามีหม้อข้าวใบใหญ่ใบเดียว ถ้ามันคว่ำเราจะไม่มีอะไรกินเลย 

เมื่อถึงจุดที่เรากลับมาตั้งหลักได้ เราก็ลงทุนไปหมดทุกอย่าง สุดท้ายแล้วมันก็ดีบ้าง ไม่ดีบ้าง แต่เรามีหม้อข้าวหลายใบ เรากินข้าวหม้อใบอื่นก็ได้ มันเป็นวิธีกระจายการลงทุน เรามีความคิดนานแล้วว่าถ้ามีโอกาส มีเงิน เราอยากปลูกบ้านให้พี่น้องกลับมาอยู่ด้วยกัน ถ้าแก่ตัวก็อยากให้มาอยู่ที่นี่

3

WHY AT CHAINAT

บ้านสวนบนที่ดินเก่าผืนนี้รวมทั้งหมด 6 ไร่ มีทุ่งนาและแม่น้ำโอบล้อม เหมาะกับการหลบหลีกความวุ่นวายในเมืองกรุงมาพักสายตาด้วยการมองธรรมชาติ นอนเล่น อ่านหนังสือ ฟังเสียงหรีดหริ่งเรไร 

หากไม่มาสัมผัสด้วยตัวเอง คงไม่รู้เลยว่าเบื้องหลังการสร้างที่พักที่ต้องรักษาสมดุลกับธรรมชาติอย่างยั่งยืนเป็นอย่างไร ในความธรรมดาแห่งนี้ หากมองลึกลงไปในรายละเอียดเห็นได้ชัดว่าถูกคิดมาเป็นอย่างดี ทั้งการปลูกต้นไม้พื้นถิ่นหลากสายพันธุ์เพื่อรักษาระบบนิเวศดั้งเดิม หรือการออกแบบพื้นบ้านด้วยการคำนวณทิศทางลมตามหลักสถาปัตยกรรม 

ได้ยินมาว่าสเกตซ์แปลนที่พักเองเลยเหรอ

ใช่ครับ เราวาดเองหมดทุกอย่าง แต่จ้างช่างมาทำ แต่เราก็จะคอยคุมอยู่ตลอด บางทีก็มีหลุดบ้างอะไรบ้าง เรามองว่ามันเป็นการกระจายรายได้ให้คนในพื้นที่มากกว่า เหมือนเราเลี้ยงคนต่างจังหวัดหลายชีวิต

ความฝันของเราคืออยากเป็นสถาปนิก แต่เราเอนทรานซ์ไม่ติด ตอนนั้นก็ไม่รู้จะเรียนอะไร ทางเลือกมันน้อยมากก็เลยเลือกเรียนคณะบริหาร เอกโฆษณา แต่เราก็ไม่ได้ทิ้งงานเกี่ยวกับสถาปัตย์ เรายังชอบงานดีไซน์ ยังฟรีแฮนด์ได้ ทุกวันนี้ก็ยังสเกตซ์อยู่

เหมือนได้ปล่อยของ ทำตามความฝันวัยเด็กเลยนะ

เราก็ทำไปเรื่อย เพราะเราสนุกกับมัน สังเกตว่าที่นี่จะไม่มีของใหม่เลย เราใช้วิธีซื้อของเก่ามาสร้าง ตะลอนไปซื้อประตูไม้เก่า หน้าต่างเก่า มีคนขายบ้านเก่าจากที่ต่างๆ บางบ้านไม่มีคนอยู่ เขาก็ขายทั้งหลัง เราก็ซื้อมาเก็บกองๆ ไว้ อย่างหลังนี้เป็นบ้านของคุณยายที่เราขนมาจากในป่า แล้วก็มาออกแบบอีกที

ปกติคนมาพักเยอะไหม

ช่วงแรกคนมาพักเยอะ แต่ช่วงหลังก็น้อยลง เพราะเราไม่ค่อยโปรโมต แต่ด้วยความที่เรามีร้านกาแฟด้วย คนก็เลยแวะเวียนมาตลอด ส่วนคุณจะพักไม่พักเราก็เฉยๆ เพราะเวลาคนมาเยอะๆ แล้วมันโคตรเหนื่อย (หัวเราะ)

แต่ช่วงโควิดล็อกดาวน์ เราไม่กลัวเลยนะ เราอยู่ได้สบายๆ เพราะที่นี่มีทุกอย่าง เป็นเหมือนแหล่งรวมตัวน้องๆ ในเมืองชัยนาท ชวนกันไปพายคายัค ดื่มเบียร์กันกลางแม่น้ำ เล่นดนตรีด้วยกัน เราใช้พื้นที่ตรงนี้ใช้ชีวิตมากกว่าสร้างรายได้

Why At Chainat เกิดด้วยความตั้งใจแบบไหน

หลังจากเรากลับมาชัยนาทสักพัก มีน้องคนหนึ่งชวนไปขับรถบ้านที่ออสเตรเลีย เราก็ได้ไปนอนแคมป์ตื่นเช้ามาเราเห็นบึง เห็นเรือ เห็นท่าเรือ เราว้าวมาก ทำให้กลับมาคิดว่า แล้วทำไมชัยนาทไม่มี ชัยนาทมันก็ทำได้นี่หว่า

Why At Chainat เกิดจากการตั้งคำถามของเรา เรามีคำถามเยอะไปหมด ทำไมต้องเป็นที่ชัยนาท ทำไมชัยนาทถึงไม่มี ทำไมชัยนาทถึงทำไม่ได้ แล้วทำไมที่อื่นทำได้ 

ที่นี่มีทั้งปั่นจักรยานริมน้ำ พายเรือคายัค ล่องแพชมวิถีน้ำ คุณมองว่ากิจกรรมเหล่านี้มีเสน่ห์ยังไง

สิ่งที่คนชัยนาทไม่ค่อยรู้คือเวลาที่คุณไปอยู่กลางแม่น้ำ มันคืออีกโลกหนึ่งเลยนะ เราชอบใส่เสื้อชูชีพแล้วไปลอยทิ้งตัวกลางแม่น้ำ มูลค่าสิ่งเหล่านี้มันมหาศาล แต่คนชัยนาทได้มาฟรี ทำไมคุณไม่ใช้มันล่ะ

เรามองว่าชัยนาทควรมีภาคธุรกิจเกี่ยวกับทางน้ำ แต่ต้องมีในจำนวนที่จำกัด อย่างเช่น ธุรกิจแพ เราให้มีผู้ประกอบการได้แค่ 20 คน แต่ว่าสามารถทำได้แค่ 5 ปี ครบแล้วก็ต้องเปลี่ยนมือ ถ้าเป็นแบบนี้ก็จะไม่ oversupply จนกระทบสิ่งแวดล้อม แม้กระทั่งกิจกรรมทางน้ำอย่าง water sport ก็ควรจะแบ่งโซนชัดเจน ที่จะไม่กระทบวิถีดั้งเดิมคนออกเรือหาปลา 

ถ้าต้องเลือกหนึ่งอย่างที่ไม่อยากให้หายไปในเมืองนี้คืออะไร

สิ่งที่ไม่อยากให้เปลี่ยนเลยคือวิถีทางน้ำ ชัยนาทเป็นเมืองที่มีความอุดมสมบูรณ์ทางน้ำ อย่างแม่น้ำเจ้าพระยา ถ้าน้ำในประเทศไทยมันจะแห้ง มันจะแห้งที่ชัยนาทเป็นที่สุดท้าย เพราะฉะนั้นเราต้องรักษาเรื่องสิ่งแวดล้อมทางน้ำ ตอนนี้เริ่มมีกระชังปลาที่ขาดการควบคุม ซึ่งก็จะมีผลเรื่องคุณภาพของน้ำเหมือนกัน เป็นสิ่งที่เราค่อนข้างเป็นห่วง อาจจะต้องมีการควบคุมการใช้พื้นที่ทางน้ำในอนาคต

4

WHY WE HOPE

คนในพื้นที่ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า ช่วงพักหลังมานี้ชัยนาทเงียบเหงาลงเยอะ

สิ่งที่เคยมีในวันวานอาจไม่มีอีกแล้ว บางอย่างที่เคยตั้งอยู่กลับสูญหายตามกาลเวลา ท่ามกลางความเงียบเชียบและรอยร้าวของโครงสร้างเมือง สิ่งที่ทำให้เมืองไปต่อได้ก็เพราะทุกอย่างถูกซัพพอร์ตและขับเคลื่อนด้วยคนในชุมชนด้วยกันเอง

หากคนรุ่นใหม่อยากกลับมาทำธุรกิจที่ชัยนาท เขาควรเริ่มต้นยังไง

คุณต้องมองชัยนาทให้ออกว่ามันมีคุณค่ายังไง ถ้าไม่ได้บริโภคเกินตัว ชีวิตมันก็ slowlife ชัยนาทค่อนข้างอุดมสมบูรณ์ คุณไม่จำเป็นต้องปลูกข้าวมากมาย แค่มีพอกิน ขายของที่คนเอาไปสร้างเงินได้ แล้วธุรกิจมันจะไปต่อได้ 

ทุกวันนี้ร้านขายเบ็ดทำเงินได้ดี เพราะปลาราคาแพงกว่าหมู คนตกปลาเขาไม่ต้องลงทุนอะไรเลย เขาแค่ไปลงเรือในขณะที่ชาวนา ต้องลงทุนเองทุกอย่าง โดยที่เงินก็ไม่ได้วันนั้น ทำนาก็ต้องรอจนกว่าจะได้เก็บเกี่ยว 

ชัยนาทระยะทาง 180 กิโลจากกรุงเทพ คุณมีกระเป๋าตังอยู่ใกล้ แต่คุณจะเอาเงินในกระเป๋าเขาได้ยังไง คนแถวนี้มีตังในกระเป๋าเท่าไหร่ ถ้าเขามีเงินวันละ 200 แต่คุณเอาของ 300-400 มาขาย คุณไม่มีทางทำได้  ถ้าเขามี 200 ซื้อของไปแล้ว 150 เขามีเงินเหลือ 50 บาท คุณต้องขายของ 50 บาท เอาเงินจากกระเป๋าเขาออกมาให้ได้ ซึ่งส่วนใหญ่คนจะไม่ค่อยคิดเรื่องพวกนี้ 

เรื่องอะไรที่คนส่วนใหญ่มักมองข้ามเรื่องอะไร

อยากบอกว่าในมุมของการเติบโตในเศรษฐกิจ คนรุ่นใหม่ส่วนใหญ่ครีเอทีฟมาก แต่ขาดความรู้ด้านธุรกิจ ซึ่งสำคัญมาก ไม่ว่าคุณจะสร้างสรรค์ยังไง แต่สุดท้ายมันจะไม่ยั่งยืน เพราะฉะนั้นนักสร้างสรรค์ทั้งหลาย ต้องเรียนรู้เรื่องการเงิน  คนบางคนเจ๊งยังไม่รู้ว่าเจ๊งเพราะอะไร แบบนี้อันตราย คิดว่าส่วนหนึ่งที่เราอยู่ได้ เพราะประสบการณ์ของการเป็นนักการตลาดด้วย

ดิ้นรนกันเอง ลองผิดลองถูก มาตั้งหลายปี คุณรับมือกับความกลัวความผิดพลาดยังไง

การผิดพลาดทุกอย่างในชีวิตเรา อย่าให้มันพลาด แล้วไม่รู้ว่ามันพลาดเพราะอะไร ไม่อย่างนั้นคุณก็จะไม่รู้ข้อบกพร่องของตัวเอง แล้วคุณจะพลาดซ้ำ การอ่านหนังสือก็ช่วยได้ เราไม่ต้องพลาดเอง แต่เรียนรู้จากการผิดพลาดของคนอื่น 

เมืองจะสร้างสรรค์ได้ ต้องเริ่มจากอะไร

เรามองว่ารสนิยมของผู้นำสำคัญมาก ผู้นำที่ดีสร้างหลายๆ อย่างจากการเดินทาง การใช้ชีวิต หลายๆ จังหวัดที่มัน success ได้ เพราะว่ามันคุยภาษาเดียวกัน มันเป็น single command ไปในทิศทางเดียวกัน ทุกคนรับรู้หมดว่าจะเดินไปทางไหน 

เราเคยคุยกับบริษัทที่ปรึกษาเกี่ยวกับผังเมือง เขาบอกว่าตรงแยกไฟแดงชัยนาทมันไม่จำเป็นต้องเป็นดอกไม้ ถ้าเป็นผม ผมจะปลูกส้มโอ หมายความว่าเราสามารถทำในสิ่งที่มีอยู่แล้วได้ง่ายๆ เรามองว่านักผังเมืองในไทยเก่งนะ แต่สุดท้ายแล้วเขาก็ต้องทำตามผู้นำ คนที่ออกแบบส่วนใหญ่ก็มาจากกรุงเทพ ไม่ได้เป็นคนชัยนาท บางอย่างที่เราสร้างขึ้นมามันมีการลงทุนในพื้นที่ก็จริง แต่สุดท้ายแรงงานก็ไม่ได้มาจากคนในพื้นที่อยู่ดี

การที่คนรุ่นใหม่กลับบ้านเกิดตัวเอง คุณมองว่ามันมีความสำคัญกับเมืองยังไง 

ปัญหาของชัยนาทคือผู้ใหญ่ไม่ฟังเด็ก ถ้าคุณไม่ฟังเด็ก วันที่คุณแก่ตัวไปคุณจะเหนื่อย เพราะว่าเด็กเขาจะทำกันไม่เป็น แทนที่เขาจะมีโอกาสเสนอคุณทำอะไรใหม่ๆ มันก็ไม่ทันแล้ว 

วัยอย่างเราเองจะซื้อรองเท้าใหม่อีกสักกี่คู่ อาจจะไม่ถึงสิบคู่แล้วก็ได้ แต่เด็กยังต้องใส่รองเท้ากี่หลายคู่ เพราะเส้นทางที่เขาต้องเดินไปมันอีกยาวไกล เพราะงั้นคุณควรคืนยุคสมัยกลับให้เขา

การที่ได้กลับมาปักหลักในบ้านเกิดตัวเองมันสอนอะไรคุณบ้าง

เรียนรู้ความจริงแท้ เข้าใจคำว่าปรมัติ ความจริงแท้คือเกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป เราเข้าใจมันชัด เรารู้ว่าทุกอย่างที่เป็นปัญหาอยู่ มันก็คือตัวเราทั้งนั้น 

จากวันแรกจนถึงวันนี้ คิดว่าตัวเองเปลี่ยนไปยังไงบ้าง

เรามีการเรียนรู้ไปตามวัยนะ บางสิ่งที่เราคิดว่าใช่ จริงๆ มันก็อาจจะไม่ใช่ แต่ตอนนี้เป็นช่วงต่อของการที่ยังมีแรงอยู่ ถามว่าทำไมเราต้องทำอะไรเยอะแยะ เพราะว่าเราเห็นโอกาสหลายๆ อย่างของชัยนาท ตอนนี้เรายังมีแรง มีเงิน แต่อีกไม่นานก็จะเกษียณแล้ว 

ถ้าเรากลับมาเร็วกว่านี้ เราคงจะเฟี้ยวกว่านี้ แต่สุดท้ายมนุษย์ทุกคนมันต้องจบที่รู้ว่าข้างในตัวเองเป็นยังไง พอถึงเวลาต้องรู้จักการวางทุกอย่างที่เราทำไว้ เพราะว่าสุดท้ายแล้วมันก็ต้องคืน 

ทุกวันนี้ยังมีอะไรที่ติดค้างไหม

เรารู้สึกว่าตัวเองได้ทำหน้าที่สมบูรณ์แล้ว เราสร้างให้ทุกคนหมดแล้ว ทุกคนสามารถอยู่กันได้ ตอนนี้เราใช้ความสุขเล็กๆ ในทุกวัน ความสุขแบบไม่มีพันธะอะไร ท่อแตกก็ซ่อม ไม่มีกำหนด ไม่มีอะไรมากดดัน ตอนเราพยายามส่งต่อให้น้องๆ คนรุ่นใหม่ ให้พวกเขาสามารถสร้างตัวได้

ผมบอกคนที่ผ่านไปผ่านมาตลอดว่า ถ้าคุณอยู่ชัยนาท ไม่ว่าจะเรื่องอะไร ถ้าไม่มีทางออก ติดต่อผมได้เลย ผมยินดี ให้คุณคิดซะว่ามีญาติอยู่ที่นี่ 

ถ้าคุณรู้จัก Why At Chainat เดี๋ยวคุณก็จะรู้จักทุกคนเอง

The post Why At Chainat ฟาร์มสเตย์เล็กๆ ของคนรักธรรมชาติ ที่อยากให้คนชัยนาทกลับบ้านเกิด appeared first on a day magazine.

หางเล็กๆ ส่ายสะบัดไปมาอย่างรวดเร็ว เสียงฝีเท้าวิ่งวนบนสนามหญ้า กระโดดว่ายน้ำป๋อมแป๋ม ภาพตรงหน้าแสดงออกถึงความสนุกและความสุขของเจ้าสี่ขาอย่างแท้จริง

เมื่อหมามีความสุข เจ้าของก็มีความสุข ทุกวันนี้บรรดาคนรักน้องหมาพยายามดูแลเอาใส่ใจหมาที่พวกเขาเลี้ยงเยี่ยงลูกคนหนึ่ง จึงเกิดธุรกิจเพื่อน้องหมารูปแบบใหม่ๆ มากมายที่ดูยังไงก็สะดวกสบายไม่ต่างจากคน จนเรียกได้ว่าสวรรค์บนดินของเจ้าสี่ขาเลยทีเดียว 

ท่ามกลางอากาศร้อนของบ่ายวันหนึ่ง เราเดินทางมาถึง ‘Hund Haus’ พื้นที่สีเขียวแห่งใหม่ของเจ้าสี่ขาที่ซ่อนอยู่ใจกลางเมืองย่านเอกมัย-พระราม 9 มีน้องหมาหลากหลายสายพันธุ์กับคุณพ่อคุณแม่หมาที่แวะเวียนมาเยือนไม่ขาดสาย พอได้มานั่งสนทนาอยู่กลางสวนก็เข้าใจได้ว่าทำไมต้องเป็นที่นี่

พื้นที่แห่งนี้เกิดจากความตั้งใจของ ‘มินนี่-ณัฐนิช สมิตชาติ’ เจ้าของผู้เติบโตมากับน้องหมาที่บ้าน 15 ตัว ด้วยความรักและความผูกพันเธอจึงไม่ได้อยากแค่สร้างพื้นที่ให้หมาเข้าได้เท่านั้น แต่ต้องสร้างขึ้นมาเพื่อหมาโดยเฉพาะ ด้วยคอนเซปต์ Dog First, Always  ไม่ว่าคุณจะเป็นใคร แต่ที่นี่หมาใหญ่สุด

หากมองย้อนกลับมาที่ไทยในปัจจุบัน แม้เทรนด์สัตว์เลี้ยงจะบูมมากขึ้นในทุกๆ วัน แต่พื้นที่สาธารณะส่วนใหญ่ยังมีข้อจำกัด หรือ Dog Park บางแห่งก็เป็นแค่สนามหญ้าธรรมดา และยังขาดรายละเอียดเรื่องจิตวิทยาสุนัข แต่ที่นี่ทุกอย่างถูกออกแบบโดยเอาใจน้องหมาเป็นหลัก  

เธอจึงอยากสร้าง Dog Social Club เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของน้องหมามากที่สุด ตั้งแต่การเลือกสตาฟที่ต้องรักหมาจริงๆ การสร้างโซน Introvert Dog สำหรับหมาขี้อาย ไปจนถึงการมี Dog Behaviorist คอยดูแลน้องหมาอย่างใกล้ชิด เพื่อให้พวกเขาเอ็นจอยตลอดเวลาที่อยู่ในพื้นที่แห่งนี้ เรียกได้ว่าบริการทุกระดับ หมาประทับใจ 

เบื้องหลังการออกแบบเพื่อเจ้าสี่ขาขนฟูแห่งนี้มีที่มาที่ไปอย่างไร เราไปฟังคำตอบพร้อมๆ กัน

เพราะพวกเขาคือคนในครอบครัว 

หากจะเล่าถึงความผูกพันระหว่างมินนี่กับเจ้าสี่ขา คงต้องเริ่มจากการที่เธอเติบโตมาในครอบครัวที่มีเลี้ยงหมามาตลอดตั้งแต่จำความได้ 

“จำได้ว่าในครอบครัวไม่มีช่วงเวลาไหนที่ไม่มีน้องหมาเลย คุณแม่คุณพ่อเลี้ยงหมามาตลอด ที่บ้านเคยเลี้ยงหมามาประมาณ 15 ตัว การที่เราได้คลุกคลีอยู่กับน้องหมาหลายๆ ตัว มันก็ทำให้เรากลายเป็นคนที่รักและผูกพันกับหมามาตั้งแต่เด็ก 

“การเลี้ยงหมาทำให้เรากลายเป็นคนเซนซิทิฟมากๆ ถ้ามีหนังเกี่ยวกับหมา เราจะไม่ดูเลย เพราะรู้ว่าต้องร้องไห้แน่ๆ (หัวเราะ) เราเห็นคุณพ่อคุณแม่ดูแลพวกเขาตั้งแต่เด็กจนโต มันยิ่งทำให้เรารู้สึกว่าน้องหมาไม่ใช่แค่สัตว์เลี้ยง แต่พวกเขาคือคนในครอบครัวจริงๆ”

จนกระทั่งมินนี่เดินทางไปเรียนต่อที่ซานฟรานซิสโก เธอจึงตัดสินใจเลี้ยงซุส น้องหมาของตัวเองเป็นครั้งแรก บวกกับการได้ใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางคอมมิวนิตีคนเลี้ยงหมาที่เปิดกว้าง ทำให้เธอเริ่มเห็นภาพความแตกต่างของคำว่า Dog Friendly ระหว่างไทยกับต่างประเทศอย่างชัดเจน

“เรารู้สึกว่าที่นั่นทุกอย่างมันเปิดมาก แค่เดินไปตาม Public Park ก็จะเห็นน้องหมาออกมาเล่นกันเต็มไปหมด เราสามารถพาหมาไปไหนก็ได้ แทบจะทุกเวลาเลยก็ว่าได้

“คนที่เลี้ยงน้องหมาก็ค่อนข้าง Friendly ทุกคนมีความรู้เรื่องการ Socialize มากๆ เขาเข้าใจธรรมชาติและบทบาทของน้องหมาอย่างดี ทำให้การอยู่ร่วมกันมันง่ายขึ้น ความ Dog Friendly ของซานฟรานซิสโก มันไปไกลถึงขั้นที่เราสามารถพาหมาเข้าซูเปอร์มาร์เก็ต หรือเข้าร้านอาหารได้เลย โดยที่ไม่ต้องคอยโทรถามหรือเช็กก่อนตลอดเวลา”

เราเชื่อว่าพ่อแม่ทุกคนอยากให้ลูก (หมา) ของตัวเองมีเพื่อน อยากให้เขาได้วิ่งเล่นอย่างมีความสุข แต่ในความเป็นจริง การเข้าสังคมของน้องหมาไม่ใช่แค่ปล่อยให้ไปเจอใครก็ได้ และเมืองไทยเองก็ยังมีพื้นที่ไม่มากนักที่ถูกออกแบบโดยคิดจากมุมของน้องหมาจริงๆ 

 “น้องหมาที่เราเลี้ยงเองจริงๆ มีสองตัวคือซุสกับอะธีนา แต่ตัวที่ทำให้เกิด Hund Haus ขึ้นมาคือซุส เราได้เลี้ยงเขาตอนที่ไปเรียนต่อที่อเมริกาฯ การมีซุสทำให้เราได้เห็นมุมมองใหม่ๆ เพราะก่อนหน้านั้นเราไม่เคยเลี้ยงหมาเองแบบร้อยเปอร์เซ็นต์เลย ซุสทำให้เราเข้าใจจริงๆ ว่าน้องหมาต้องการอะไร และการใช้ชีวิตของเขาเป็นยังไง

“การมีซุสเข้ามาในชีวิต เรามีความสุขขึ้นเยอะมาก ด้วยความที่เราอยู่อะพาร์ตเมนต์คนเดียวก็จะเหงา การมีซุสเข้ามาก็เติมเต็มชีวิตเราได้เยอะ จากเมื่อก่อนเวลาว่างก็นอนเล่น หลังจากมีซุสก็เปลี่ยนเป็นพาเขาไปเดินเล่น ได้สำรวจเมืองมากขึ้น และน้องหมาเป็นสิ่งมีชีวิตที่ค่อนข้างมีตารางเวลาเป๊ะๆ อย่างเช่น หกโมงเช้าตื่นมาปลุก ถึงเวลาต้องพาไปเดินแล้วนะ การมีเขาก็ทำให้เรามีระเบียบวินัยมากขึ้นด้วย

“ช่วงแรกเรายังไม่ได้คิดเรื่องธุรกิจแบบจริงจังร้อยเปอร์เซ็นต์ขนาดนั้น แต่ด้วยความที่ซุสเขาเป็นหมาพลังงานเยอะ ต้องวิ่ง ต้องเล่นตลอดเวลา แต่พอกลับมาอยู่ไทย เราอยู่คอนโด ถึงจะมีพื้นที่ข้างล่างก็จริง แต่ก็ต้องใช้สายจูงตลอด แล้วสเปซมันก็ไม่พอให้เขาได้ปล่อยพลังจริงๆ มันเลยทำให้เรารู้สึกว่า ในไทยควรจะมีพื้นที่ที่ทำขึ้นมาเพื่อน้องหมาจริงๆ เป็นพื้นที่ที่เขาได้วิ่ง ได้เล่น ได้เป็นตัวเองแบบเต็มที่”

Dog First, Always 

วันหนึ่งเธอขับรถผ่านสวนสนามหญ้าพื้นที่กว่า 1 ไร่ ใจกลางเมืองย่านเอกมัย-พระราม 9 และบังเอิญว่าขึ้นป้ายให้เช่าพอดี คิดว่าถ้าเจ้าสี่ขาได้มาวิ่งเล่นในพื้นที่กว้างแบบนี้คงจะมีความสุขไม่น้อย และนั่นคือจุดเริ่มต้นของ Hund Haus ที่มาจากภาษาเยอรมัน แปลว่า บ้านของหมา

“คอนเซปต์ของเราคือ Dog First, Always เราทำทุกอย่างโดยมีน้องหมาเป็นศูนย์กลาง อยากให้เขามีความสุขในพื้นที่แห่งนี้ นี่คือ Goal ที่ชัดเจนตั้งแต่วันแรก

“เราอยากได้พื้นที่ที่ต้องกว้างพอ เข้าถึงง่าย และยังอยู่ในเมือง ตอนแรกเราไม่เคยเห็นที่ตรงนี้เลย ทั้งที่มันอยู่ใกล้บ้านเรามาก จนกระทั่งวันหนึ่งขับรถผ่าน เห็นว่าขึ้นป้ายให้เช่า เรารู้สึกถูกโฉลกกับพื้นที่ตรงนี้ทันที และมันก็มีสเปซมากพอจะทำ Dog Park อย่างที่เราคิดไว้”

เบื้องหลังการออกแบบแต่ละโซนมีโจทย์อยู่สองอย่างคือน้องหมาต้องมีความสุขและสวนต้องใหญ่ที่สุดเท่าที่จะใหญ่ได้ 

พื้นที่แต่ละโซนจึงถูกออกแบบให้ต่อเนื่องกันอย่างเป็นธรรมชาติ ทั้งสระว่ายน้ำที่เปิดโล่งให้น้องหมาเอ็นจอยได้โดยไม่มีรั้วกั้น ไปจนถึงโซน Self-wash ที่ตั้งใจให้การอาบน้ำเป็นช่วงเวลา bonding ระหว่างเจ้าของกับน้องหมา คาเฟ่ในร่มที่แม้ตอนแรกจะถูกวางให้แยกออกจากสวน แต่สุดท้ายทีมเลือกเปิดพื้นที่ทั้งหมดให้เชื่อมถึงกัน เพื่อให้หมาใช้พื้นที่ได้อย่างเต็มที่ 

“เราให้โจทย์ทีมดีไซน์ตั้งแต่แรกเลยว่า สวนต้องใหญ่ที่สุดเท่าที่จะใหญ่ได้ เพราะนี่คือเหตุผลหลักของการเกิด Hund Haus เพราะเราอยากให้น้องหมาได้วิ่ง ได้ปล่อยพลังอย่างเต็มที่ โซนสระว่ายน้ำเราอยากให้มันเป็นพื้นที่ที่น้องหมาเอ็นจอยได้เลย โดยไม่ต้องมีรั้วกั้น สระว่ายน้ำจึงถูกวางไว้ให้เชื่อมต่อกับสนาม เหมือนเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่ไหลต่อกันได้ตามธรรมชาติ อยากวิ่งก็วิ่ง อยากลงน้ำก็ลงได้ทันที ส่วน Self-wash โซนนี้อาจจะใหม่หน่อยสำหรับหลายคน แต่เราตั้งใจให้การอาบน้ำ เป็นช่วงเวลาของการ bonding ระหว่างพ่อแม่กับน้องๆ เราเปิดให้ใช้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม 

“ส่วนโซนคาเฟ่ในร่ม ตอนแรกทีมก็พยายามจะกั้นโซนคาเฟ่ออกจากสวน แต่เรารู้สึกว่าที่นี่มันคือพื้นที่ของหมา สุดท้ายจึงเลือกไม่แบ่ง ปล่อยให้สเปซไหลต่อกันทั้งหมด เราอยากให้มีพื้นที่มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ หมาจะเดินไปตรงไหนก็ได้ สิ่งเดียวที่ถูกกั้นจริงๆ คือรั้วรอบนอก เพื่อความปลอดภัยไม่ให้น้องหมาหลุดออกไปแค่นั้น นี่คือโจทย์ของเราตั้งแต่วันแรก”

เจ้าสี่ขาก็มีบุคลิกหลากหลายไม่ต่างจากคน 

ในโลกของเจ้าสี่ขาการเข้าสังคมก็ไม่ได้แปลว่าต้องสนุกเสมอไป บางตัวชอบเข้าสังคมพร้อมวิ่งเข้าหาเพื่อนใหม่ทันที บางตัวก็ต้องการพื้นที่ส่วนตัว ต้องใช้เวลาในการปรับตัวกับสภาพแวดล้อมและกลิ่นแปลกหน้า Hund Haus จึงออกแบบ Introvert Dog Zone ขึ้นมาเพื่อรองรับน้องหมาขี้อายโดยเฉพาะ

“โซน Introvert เกิดจากการที่เราเห็นว่าน้องหมามีหลากหลาย น้องก็เหมือนคนที่มีทั้งคนที่ชอบเข้าสังคม ไม่ชอบเข้าสังคม เราก็เลยทำโซน Introvert มาเพื่อน้องๆ ที่ไม่ได้อยากสุงสิงกับใคร ให้เขาได้อยู่เงียบๆ แบบสบายใจ นอกจากนี้ยังใช้เป็นพื้นที่ประเมินนิสัยน้องหมาก่อนเข้าสู่โซนหลักด้วยว่าเขาเป็นยังไง Friend ตื่นเต้น เครียด หรือพร้อมแค่ไหน เพราะถ้าปล่อยเข้าไปเลย บางตัวอาจตกใจได้ เราเลยอยากให้โซนนี้เป็นเหมือนพื้นที่ Decompress ให้เขาได้ค่อยๆ ปรับตัว ทำความคุ้นเคยกับกลิ่นและบรรยากาศ ก่อนจะออกไปวิ่งเล่นจริงๆ”

“ที่นี่แตกต่างจาก Pet Space ทั่วไปตรงที่เราใส่ใจในทุกรายละเอียด เพราะคอนเซปต์ของเราคือ Dog First, Always ทุกอย่างที่ทำคือเพื่อหมาจริงๆ อาจจะไม่ได้ทำมาเพื่อคนร้อยเปอร์เซ็นขนาดนั้น แต่มั่นใจได้ว่าน้องหมาที่มาที่นี่จะมีความสุขแน่นอน”

บ้านบำบัดจิตใจทั้งคนและหมา

หมาฟังภาษาคนไม่ได้ แต่เราก็ยังพูดภาษาคนกับมัน

ถึงจะรู้เรื่องบ้าง ไม่รู้เรื่องบ้าง แต่อย่างน้อยเราก็รับรู้ได้ว่ามันรับฟัง

เช่นเดียวกันกับหมา บางครั้งหมาอาจอยากพูดบางอย่างกับคน ต่างกันเพียงภาษาของหมาไม่ใช่คำพูด แต่สื่อสารผ่านอิริยาบถที่จริงใจ พวกเขาก็ต้องการให้เรารับฟังและทำความเข้าใจเช่นกัน

ความน่าสนใจคือที่นี่มี Dog Behaviorist ผู้เชี่ยวชาญที่เข้ามาช่วยดูแลพฤติกรรม เพื่อให้น้องหมาทุกตัวมีพื้นที่ในการเข้าสังคม และได้ใช้ชีวิตอย่างที่ควรจะเป็นด้วยหลักจิตวิทยา เหมือนมีนักจิตบำบัดน้องหมาประจำบ้านอย่างไรอย่างนั้น 

“ถ้าย้อนกลับไป 4 – 5 ปีก่อน ในไทยยังแทบไม่มีพื้นที่ที่เปิดรับน้องหมาเลย สวนสาธารณะก็ยังไม่ได้รองรับเท่าตอนนี้ที่จะเห็นว่าเริ่มมีโซนสำหรับน้องหมาแล้ว ทำให้ตอนนั้นโอกาสที่น้องหมาจะได้ออกไปเข้าสังคมในตอนนั้นมีน้อยมาก โดยเฉพาะช่วงโควิดที่คนหันมาเลี้ยงหมากันมากขึ้น แต่กลับไม่มีพื้นที่ให้เขาได้เรียนรู้หรือเจอเพื่อน เราเลยมองว่านี่คือปัญหา 

“การทำ Hund Haus มันไปไกลกว่าที่เราคิดมาก ตอนแรกเรามองแค่อยากให้มันเป็น Dog Social Club แห่งหนึ่ง แต่พอมาทำก็รู้สึกว่ามันลึกไปมากกว่านั้น น้องหมาเขาพูดไม่ได้ เราทำได้แค่สังเกตพฤติกรรมของพวกเขา บางทีพ่อแม่มือใหม่เขาอาจจะไม่ได้รู้เท่าคนที่มีความรู้ด้านนี้โดยเฉพาะ เราพยายามทำเพื่อน้องหมามากที่สุด เพราะทุกวันนี้ Pet Humanization มันเยอะขึ้นเรื่อยๆ เราเองก็เลี้ยงน้องๆ เหมือนลูกเหมือนกัน เราอยากพาเขาไปทุกที่ อยากให้สิ่งที่ดีที่สุดกับเขา

“เราจึงมีกิจกรรมยอดฮอตฮิตคือ Paw & Talk เซสชันพูดคุยกับ Dog Behaviorist ที่เปิดให้ผู้ปกครองเข้ามาปรึกษาทุกความกังวลเกี่ยวกับน้องหมาได้โดยตรง ได้รับเสียงตอบรับดีมาก เพราะพ่อแม่ทุกคนอยากดูแลลูกของตัวเองให้ดีที่สุด ทุกคนอยากเข้ามาปรึกษา พ่อแม่หมาเขารักลูกของตัวเองมากอยู่แล้ว เขาต้องการแนวทางจากคนที่มีความรู้เพื่อทำให้เขาดูแลน้องหมาได้ดีขึ้น บางทีปัญหาไม่ได้อยู่แค่เรื่องการเข้าสังคม แต่อาจเริ่มมาจากการกินหรือการนอน มันลึกถึงขนาดนั้น ซึ่งมันก็เอฟเฟกต์ต่ออารมณ์และความสุขของน้องหมาค่อนข้างเยอะ 

“นอกจากนี้เรายังให้ Behaviorist คอยเทรนสตาฟทุกคนให้สังเกตอาการน้องหมาว่าตัวไหนเครียด กลัว หรือยังไม่พร้อม เพื่อให้สตาฟเข้าไปช่วยได้ทัน หรือเข้าไปพูดคุยกับพ่อแม่ว่าสามารถแก้ไขหรือปรับพฤติกรรมแบบไหนได้บ้าง”

“อาการน้องหมาดูออกค่อนข้างชัด ดูได้จากท่าทางของน้องหมา สายตาของน้องหมา วิธีการเดินของเขา คนที่ดูเป็นเขาจะดูออกทันทีเลยว่าตัวนี้เครียด กลัว หรือมีความสุข เรากับคนในทีมไม่ได้มาจาก Background ที่เกี่ยวข้องกับน้องหมาร้อยเปอร์เซ็น เหมือนเราเรียนรู้ไปในแต่ละวัน เรียนรู้จากฟีดแบ็กลูกค้าเราเอง เรียนรู้จากเทรนเนอร์ที่เขาคอยเข้ามาสอนอยู่เรื่อยๆ ก็ทำให้ทุกวันนี้พนักงานเราดูออกทุกคน

“การมีพื้นที่แบบนี้เรามองว่ามันสำคัญในด้านความสุขของน้องหมา พอเขาได้เจอบรรยากาศที่รู้สึกว่ามันปลอดภัยสำหรับเขา มันก็จะช่วยให้เขามีความสุขมากขึ้น อย่างถ้าเป็นอะธีนาได้หมด เล่นกับใครก็ได้ เขาแฮปปี้ในการที่เขาจะได้เดินไปเรื่อยๆ ในสวน ไม่ต้องสนใจอะไร แต่ซุสค่อนข้างเลือกเพื่อน เพราะเขาเป็นหมาผู้ชาย เหมือนวัยรุ่นนักเลงหน่อย เราก็จะต้องรู้ว่าจังหวะไหนที่ควรดึงตัวเขาออกมา หรือจังหวะไหนที่เราให้เขาเล่นได้ มันจะมีจุดที่เรามองออกเองเลยว่าได้หรือไม่ได้”

หมาจรก็มีหัวใจ

ย้อนกลับไปเมื่อ 5 – 6 ปีก่อน มินนี่เคยตั้งใจอยากทำคาเฟ่หมาจร เพื่อเปิดโอกาสให้น้องหมาที่ไม่มีบ้านได้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น แม้สุดท้ายไอเดียนั้นจะพามาสู่การเกิดของ Hund Haus ก่อน แต่ความตั้งใจในการช่วยเหลือหมาจรก็ยังคงอยู่

หากธุรกิจเติบโตตามที่ตั้งใจ เธอวางแผนจะกันงบส่วนหนึ่งเพื่อดูแลสุนัขไร้บ้าน และเปิดโอกาสให้คนที่พร้อมได้รับเลี้ยงต่อ แม้ไม่สามารถแก้ปัญหาทั้งหมดได้ แต่อย่างน้อยก็อยากเป็นส่วนเล็กๆ ในการช่วยเปลี่ยนชีวิตของพวกเขา

“ด้วยความที่เรารักหมามาก เราก็อยากทำคาเฟ่หมาจร เพื่อให้โอกาสกับน้องหมาที่ไม่ได้มีโอกาสเท่าหมาบ้าน อยากให้เขาได้มีโอกาสในการใช้ชีวิตที่ดีขึ้น แต่สุดท้ายก็กลายมาเป็น Hund Haus ก่อน แต่เป้าหมายอีกอย่างหนึ่งของเราคืออยากช่วยหมาจร ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบคาเฟ่หรือมูลนิธิก็ตาม

“เราอยากให้น้องหมาจรได้มีโอกาสมากกว่านี้ หมาทุกตัวเขาควรจะได้บ้านที่รักเขาจริงๆ มีโอกาสที่จะได้ทานอาหารดีๆ มีบ้านให้นอน เราค่อนข้างเซนซิทิฟกับเรื่องน้องหมา เพราะเราก็เห็นหมาจรเยอะ เห็นข่าวหมาจรที่ค่อนข้างน่าสงสาร เราก็บริจาคให้มูลนิธิที่เกี่ยวกับน้องหมาเรื่อยๆ แค่ยังไม่มีโอกาสและยังไม่พร้อมที่จะทำเอง

“เราคิดว่าสิ่งที่คนทั่วไปช่วยได้ ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการบริจาคหรือรับเลี้ยง แต่อย่างน้อยที่สุดคืออย่าไปทำร้ายเขา เพราะเรายังเห็นข่าวน้องหมาถูกทำร้าย โดนวางยาอยู่เรื่อยๆ สิ่งเล็กๆ ที่ทำได้เวลาเจอหมาจร อาจจะแค่ช่วยแจ้งหรือ รายงานไปยังมูลนิธิ อย่างน้อยก็อาจเปิดโอกาสให้น้องหมาได้มีชีวิตที่ดีขึ้น”

ทำทุกอย่างเพื่อน้องหมาอย่างแท้จริง

เทรนด์ปัจจุบันคนมีลูกกันน้อยลง แล้วหันมาเลี้ยงสัตว์เป็นลูกมากขึ้น ความเติบโตของธุรกิจนี้ทำให้เราเห็นผู้เล่นหน้าใหม่ทั้งเจ้าเล็กเจ้าใหญ่กระโดดเข้ามาช่วงหลายปีหลังนี้ 

เมื่อตั้งต้นว่าความสำเร็จอาจจะไม่ใช่กำไรที่เป็นตัวเลข แต่เป็นความสุขของน้องหมา แน่นอนว่าไม่ง่าย เพราะนี่เป็นธุรกิจแรกของเธอ ได้ลงมือทำทุกอย่างเองหมดทุกกระบวนการ มีอะไรหลายๆ อย่างที่ได้เรียนรู้ระหว่างทาง ทั้งเรื่องดีและไม่ดี 

“การเลือกสตาฟเราก็ไม่ได้ดูว่าเขาจะมีประสบการณ์มากน้อยขนาดไหน แต่ดูว่าเขารักหมาแค่ไหน ทุกครั้งที่ได้เจอสตาฟครั้งแรก เราจะให้ซุสกับอะธีนาไปด้วยตลอด เราจะดูว่าเขา Interact กับน้องหมายังไง ด้วยความที่ทั้งทีมยังใหม่ หลายคนก็ยังไม่มีประสบการณ์ในอุตสาหกรรมนี้ ทำให้ในช่วงแรกๆ ทุกคนเครียด บรรยากาศข้างในก็จะตึงๆ หน่อย 

“ซึ่งเรามารู้ทีหลังว่าน้องหมาสามารถรับรู้ความเครียดของคนได้ บรรยากาศมันเลยส่งผลถึงเขาโดยตรง เราเลยพยายามปรับมู้ดของทีมให้ผ่อนคลายขึ้น และเห็นชัดเลยว่าน้องหมาเอ็นจอยมากขึ้น การขู่หรือทะเลาะกันก็น้อยลง

“เราเข้ามา Hund Haus ทุกวัน แค่ได้เห็นน้องหมาวิ่ง เล่นน้ำ หรือค่อยๆ เปิดใจมากขึ้น มันก็ยืนยันแล้วว่าสิ่งที่เราทำมันเวิร์กจริง บางตัวที่ยังเครียด เราก็มีทีมช่วยแนะนำเจ้าของ ทั้งเรื่องการปล่อยสายจูง หรือการค่อยๆ ให้เขา Socialize ซึ่งมีน้องหลายๆ ตัวที่มารอบแรกแล้วเครียดมาก แต่พอเจ้าของเขาพากลับมาเรื่อยๆ กลายเป็นว่าจากครั้งแรกกับล่าสุดแตกต่างกันมาก อันนี้ก็เป็นสิ่งที่ทำให้ได้เห็นแล้วว่าน้องหมามีความสุขจริงๆ

“อย่างที่บอกว่าเราทำ Hund Haus ขึ้นมาเพียงเพราะอยากเห็นน้องหมามีความสุขแค่นั้นเลย ตั้งแต่แรกที่คิดจะทำธุรกิจนี้เราไม่ได้มองเรื่องกำไรเลย เรามองแค่อยากให้มันไปต่อได้เรื่อยๆ มากกว่า อยากให้กำไรของเราคือความสุขของน้องหมาที่ได้รับจากที่นี่ 

“ถ้าพ่อแม่น้องหมาคนไหนที่กำลังหาพื้นที่ให้น้องหมาตัวเองได้ปล่อยพลัง อยากให้มาที่ Hund Haus เราพยายามทำทุกอย่างเพื่อน้องหมาจริงๆ ยินดีต้อนรับน้องหมาทุกตัว”

The post Hund Haus คอมมิวนิตีของเจ้าสี่ขาที่เชื่อว่าความสุขของหมาต้องมาก่อนเสมอ appeared first on a day magazine.

เครื่องดื่มยอดฮิตที่ช่วยต่อพลังชีวิตให้บรรดาพนักงานออฟฟิศทั้งหลายอาจไปได้ไกลกว่าที่คุณคิด

มีแบรนด์ชาไทยแบรนด์หนึ่งที่สร้างคอมมิวนิตีของคนรักชาไทย และเชื่อว่าชาไทยสามารถเป็นอะไรก็ได้ไม่รู้จบ ด้วยคอนเซปต์ A Place for Thai Tea Lover ด้วยสามความตั้งใจหลักๆ ด้วยกัน

อย่างแรก คืออยากสร้างพื้นที่ให้คนรักชาไทยมาเจอกัน

อย่างที่สอง คืออยากให้ชาไทยกลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของผู้คนมากขึ้น

และอย่างสุดท้าย คืออยากให้คนที่สนใจธุรกิจนี้เห็นความเป็นไปได้ว่าการทำชาไทยก็เติบโตได้จริง ยิ่งมีผู้เล่นมากขึ้น ยิ่งมีหลากหลายก็จะกลายเป็น Ecosystem ที่ดี

แบรนด์ที่ว่านี้มีชื่อว่า ‘Karun’ มาจากชื่อบ้านที่เป็นจุดกำเนิดคิดค้นสูตรชาไทยขึ้นมาของ ‘รัส-ธัญย์ณภัคช์ ศิริประภาเจริญ’ หญิงสาวผู้ก่อตั้งแบรนด์ด้วยความรักและความหลงใหลที่มีต่อชาไทย

‘Karun’ แบรนด์ชาไทยอายุเจ็ดขวบ มีจุดเด่นคือชาเบลนด์ที่ให้รสเข้มข้น หอมกลิ่นชากำลังดี จากใบชาหลากหลายชนิดและหลายแหล่งปลูกในประเทศไทย แต่ยังคงไว้ซึ่งความอินในวัตถุดิบธรรมชาติ ไม่มีน้ำหอม ไม่แต่งสี และนั่นยิ่งทำให้เราทึ่งในรสชาติและกลิ่นที่สร้างได้โดยไม่ต้องพึ่งสารเคมี 

ถ้าเปรียบเป็นคน เธอว่าตอนนี้ก็คงอายุยี่สิบปลายๆ เป็นช่วงวัยที่เริ่มรู้จักตัวเองชัดขึ้น และกำลังเตรียมขยายครอบครัว เพราะในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาแบรนด์ค่อยๆ เติบโตและขยายสาขาเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทั้งในกรุงเทพฯ และปริมณฑล 

และในปีนี้ ชาไทยแบรนด์เล็กๆ ที่เริ่มต้นจากบ้านหลังหนึ่ง กำลังจะเดินทางไปไกลกว่านั้นอีก เมื่อ Karun เตรียมเปิดสาขาใหม่ไกลถึงฮ่องกง 

มารอดูกันว่าชาไทยจะกลายเป็นอะไรได้อีกบ้าง

สาวเนิร์ดผู้หลงใหลในชาไทย

ย้อนกลับไปในวัยเด็ก จำได้ไหมว่าเริ่มชื่นชอบชาไทยตั้งแต่เมื่อไหร่

เริ่มกินชาไทยครั้งแรกก็จากฝีมือคุณแม่เลย ตอนนั้นเราอายุยังไม่ถึงสิบขวบ คุณแม่ทำแล้วเอามาให้ลองชิม จำได้ว่าเราไม่ชอบเลย อาจจะเพราะเรายังเป็นเด็กด้วย รู้สึกว่ามันเข้มมากกก เราอยากกินโกโก้มากกว่า แต่สิ่งหนึ่งที่จำได้ตั้งแต่ตอนนั้นคือกลิ่นที่หอมมากๆ 

เรามาเริ่มชอบชาไทยจริงๆ จังๆ น่าจะช่วงมัธยมปลาย เป็นช่วงที่ใกล้สอบเข้ามหา’ลัย ช่วงนั้นเริ่มหัดกินกาแฟ กินเครื่องดื่มที่มีกาเฟอีน เพราะต้องติวดึกมาก แม่ก็เลยเสิร์ฟชาไทยให้กิน เป็นครั้งแรกที่กินแล้วรู้สึกว่ามันไม่ได้ขม ไม่ได้ฝาดเหมือนที่เรากินตอนเด็กๆ เพื่อนที่มาติวด้วยกันที่บ้านก็ชอบมาก กินกันทุกคน บางคนก็ขอเอาใส่ขวดกลับบ้านด้วย 

คิดว่าคนส่วนใหญ่ติดใจสูตรชาไทยของคุณแม่เพราะอะไร

รสชาติที่มีความเข้มข้น เขารู้สึกว่าแรง แรงที่ไม่ได้หมายถึงขม แต่ว่ามันมีความฝาดของชา กลิ่นหอมชากำลังดี ด้วยความที่เราใช้ใบชาหลายชนิดจากหลายแหล่งทั่วประเทศไทยมาผสมกัน ทำให้คนที่ได้กินรู้สึกว่าเข้มถึงใจ กินแล้วตื่น ดื่มแทนกาแฟได้

แต่การจะมีหน้าร้านของตัวเองใช่ว่าอยากจะทำก็ทำได้เลย ตอนนั้นเริ่มต้นยังไง

ด้วยความที่คุณแม่ชอบทำชาไทยแจกคนนั้นคนนี้ไปเรื่อย จนมีวันหนึ่งคนมาขอซื้อสามร้อยแก้วเพื่อเอาไปแจกในงานสัมมนา พอเราเห็นว่าคนที่เคยกินก็จะขอซื้ออยู่เรื่อยๆ แต่คุณแม่ก็ไม่ทำขายสักที เพราะอยากทำให้กินฟรีๆ ตัวเราเองนี่แหละที่รู้สึกว่าต้องทำขายแล้วล่ะ คุณแม่ก็เลยยอมคายตะขาบสูตรชาไทยให้ตั้งแต่ตอนนั้น

พอตัดสินใจว่าจะทำธุรกิจ เราก็เริ่มจากการไปเรียน Food Science ก่อนเลยอันดับแรก เพราะอยากรู้ว่าชาหนึ่งแก้วมันมีอะไรบ้าง กระบวนการแรกต้องรู้จักโปรดักต์ก่อนว่า กว่าโปรดักต์จะเป็นไปตามที่เราต้องการได้ เราต้องทำอะไรบ้าง ต้องบ่มกี่ชั่วโมง ต้องคั่วเพิ่มกี่ชั่วโมง ใส่นมตอนไหน ใส่น้ำตาลตอนไหน เพราะทุกอย่างมันมีผลต่อกระบวนการการผลิตหมดเลย 

ดูเนิร์ดเหมือนกันนะ 

ใช่! (หัวเราะ) เราอยากจะเป็นคนที่รู้โครงสร้างของทุกอย่างก่อน เผื่อว่าวันหนึ่งผิดพลาดขึ้นมาจะได้รู้ว่าต้องแก้ไขตรงไหน ถ้าวันหนึ่งเราต้องขยายขึ้นอีก แต่ Operation ยังยุ่งยากอยู่แบบนี้ มันอาจจะเปลืองคอสต์ไหม เปลืองคนขึ้นไหม คือเราควรที่จะรู้ต้นตอว่าเหตุผลอะไรที่ทำให้บ่มชาสิบห้าชั่วโมงแล้วอร่อย เหตุผลอะไรที่ใส่น้ำตาลก่อนใส่นมแล้วอร่อย 

ตอนเรียนมีเรื่องไหนที่รู้สึกเซอร์ไพรส์บ้าง

จริงๆ เราเซอร์ไพรส์แทบจะทุกอย่างเลยนะ ทั้งๆ ที่เรากินอาหาร เครื่องดื่มกันมาตั้งแต่เด็ก แต่พอวันหนึ่งเราไปเรียนก็เพิ่งจะรู้ เช่น ถ้าอยู่ในอุณหภูมิเท่านี้ เรากินไปมันมีแบคทีเรียอยู่นะ แต่โอเคมันไม่ได้เป็นอันตรายต่อร่างกายนะ คืออุณหภูมิแตกต่างนิดเดียว สินค้าของเรามันสามารถเปลี่ยนแปลงคุณภาพได้ 

เราไปเรียนเรื่อง Food Science เพราะอยากทำความเข้าใจว่าหลักเหตุผลทางวิทยาศาสตร์มันคืออะไร รวมถึงเราทำ Food ที่ลูกค้าต้องบริโภคเลยทันที ดังนั้นเราก็ไม่อยากให้เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค เราจึงต้องให้ความสำคัญกับกระบวนการผลิต เช่น ฆ่าเชื้อยังไงโดยที่ไม่ต้องใส่สารกันบูด แบคทีเรียเกิดตอนไหนได้บ้าง อุณหภูมิต้องอยู่ที่เท่าไหร่ เปอร์เซนต์น้ำเท่าไหร่ ความรู้พวกนี้มันก็เป็น Food Science พื้นฐาน

เรารู้สึกว่าวันที่เราตั้งใจอยากจะมาเป็นผู้ประกอบการขายของกิน เราก็ควรที่จะรู้ทั้งหมดอย่างละเอียด จนมั่นใจว่าถ้าวันหนึ่งเราขายจริงๆ เราสามารถแก้ไขปัญหาหลายๆ อย่างได้ ถ้าลูกค้ามีคำถามเราก็ต้องตอบได้ ที่สำคัญเราให้ความรู้กับลูกค้าได้ด้วย เรารู้สึกว่าถ้าอยากทำธุรกิจให้ยั่งยืน เราต้องเข้าใจโปรดักต์ก่อนแบบร้อยเปอร์เซนต์

แบรนด์ที่ใช่ต้องเริ่มจากความรู้สึก

จำได้ว่าเป็นคนที่ชอบอ่านหนังสือด้วย มีหนังสือเล่มไหนที่ให้แรงบันดาลใจในการทำแบรนด์บ้างไหม 

จริงๆ เรื่องการทำมาร์เกตติงเราพอรู้อยู่แล้วว่ากระบวนการเป็นยังไง เพราะตอนเรียนมหา’ลัยก็ได้เรียนมาร์เกตติง 101 ให้พอได้เห็นภาพอยู่บ้าง แต่เรื่องที่เราไม่รู้และไม่เคยมีใครสอนเลยคือเรื่องแบรนดิง 

จุดเริ่มต้นจริงๆ มาจากการที่เราอ่านหนังสือไปเรื่อยๆ แล้วบังเอิญก็ไปเจอหนังสือเล่มหนึ่งชื่อว่า ‘Kellogg on Branding’ เขียนโดย Alice M. Tybout and Tim Calkins อ่านแล้วรู้สึกว่าน่าสนใจมาก! เป็นหนังสือที่เล่าเกี่ยวกับเรื่องการทำแบรนดิงทั้งหมดเลย และให้หลักคิดต่างๆ ว่าจุดไหนที่สามารถทริกเกอร์เราได้บ้าง 

เช่น การที่เราต้องขายสินค้าธรรมดาอย่างชาไทย แต่มันเป็นสิ่งที่เราตั้งใจ Custom ขึ้นมา มันเป็นสูตรพิเศษ เราก็คิดว่าจะทำยังไงดีให้คนหันมาสนใจสินค้าธรรมดาๆ และเพิ่มมูลค่าสินค้าให้กับลูกค้าได้ ซึ่งการเพิ่มมูลค่าก็ไม่หมายความว่าต้องขายแพงเสมอไป แต่หมายถึงลูกค้าจะได้คุณค่าอะไรไปจากสินค้าเราบ้าง ซึ่งหนังสือเล่มนี้ค่อนข้างตอบโจทย์ เราอ่านแล้วก็รู้สึกว่าถ้ามันจะ Win The Market เราก็ควรหาจุดที่ส่งต่อคุณค่าให้กับลูกค้าได้ด้วย

การส่งต่อคุณค่าให้ลูกค้าเป็นยังไง

ในหนังสือเล่าว่าจริงๆ แล้วการทำแบรนดิงมันคือการสร้าง Emotional Connection ก็คือการเชื่อมลูกค้ายังไงก็ได้ผ่านทางอารมณ์ต่างๆ ซึ่งอารมณ์ที่ว่านี้ก็อาจจะไม่ใช่อารมณ์โกรธเพียงอย่างเดียว อาจจะมีอารมณ์รัก สมหวัง ผิดหวัง ซึ่งเราจะไปคอนเน็กกับลูกค้าในจุดต่างๆ เหล่านี้ได้จากอะไรบ้าง หนังสือเล่มนี้ทำให้เราต้องกลับมามองลูกค้าก่อนว่าลูกค้าเราเป็นใคร ทำอะไร อยู่ที่ไหน วันนั้นเขามีอารมณ์ยังไง 

มีหนังสือเล่มไหนที่กลับไปอ่านซ้ำบ่อยที่สุด

มีหนังสือเล่มหนึ่งชื่อว่า The Grid เขียนโดย Matt Watkinson ที่เล่าถึง The Decision‑Making Tool for Every Business การตัดสินใจในทุกอย่าง เพราะจริงๆ วันหนึ่งคนเราตัดสินใจหลายเรื่องมาก แค่จะเลี้ยวซ้าย เลี้ยวขวา นั่นก็คือเรื่องที่ต้องตัดสินใจแล้ว ยิ่งทำธุรกิจวันหนึ่งเราต้องตัดสินใจเป็นร้อยเรื่อง แต่เล่มนี้จะสอนการ Priority จัดลำดับความสำคัญให้ว่าอะไรที่เราควรตัดสินใจก่อนหลัง เพื่ออะไร เราอ่านเล่มนี้หลายรอบมาก เพราะบาง Topic อ่านแล้วจำไม่ได้ว่าความหมายมันคือยังไงกันแน่ เราก็จะกลับไปอ่านซ้ำ เป็นหนังสือที่อ่านได้เรื่อยๆ 

ส่วนใหญ่เราชอบอ่านหนังสือ Psychology ซึ่งมันก็รีเลทกับงานแหละ แต่เราแค่รู้สึกว่าถ้าเราอ่านคนออกมันก็ดีนะ ถ้าเราตัดสินใจพลาดน้อยลงมันก็น่าจะดีกว่า เราสนุกมากเวลาอ่านเรื่องพวกนี้ (หัวเราะ)

ย้อนกลับไปช่วงเริ่มต้นจนถึงวันนี้ ถือว่าธุรกิจเติบโตเร็วมากๆ เหมือนกัน คิดว่าเป็นเพราะอะไร

เราโฟกัสการทำแบรนดิงเป็นหลักเหมือนกัน เมื่อก่อนเราเริ่มจากการขายออนไลน์ ใส่ชาไทยในขวดแก้วแบนๆ ลูกค้าอาจจะสะดุดตาจากสิ่งนั้น พอลูกค้าเห็นรู้สึกว่าแตกต่าง อยากซื้อมาลองเพราะโดนภาพลักษณ์ดึงดูด พอติดใจเขาก็ซื้อต่อ

รู้สึกว่า Karun ดูเป็นแบรนด์ที่ใส่ใจเรื่องการดีไซน์เหมือนกัน เวลาคิดเรื่องสีหรือแพ็กเกจจิ้งของแบรนด์ คุณมีหลักคิดจากอะไร

เราเลือกจากสีก่อน ซึ่งสีที่เราเลือกคือแดงกับทอง อย่างสีแดงเรารู้สึกว่ามัน Universal เข้าได้กับทุกเทศกาล ทุกสถานการณ์ เป็นสีมงคลตรุษจีนก็ได้ วาเลนไทน์ก็ได้ คริสต์มาสก็ได้เหมือนกัน เพราะเรามีโจทย์ตั้งแต่แรกว่าเราอยากให้ Karun ดังไกลทั่วโลก เราอยากให้มันยูนีค แต่ว่ายัง Universal เข้าได้กับทุกเพศ ทุกวัย ทุกชนชั้น ทุกชาติ 

ตอนแรกเราก็เคยคิดเหมือนกันนะว่า ขายชาไทยโลโกมันต้องเป็นช้างหรือเปล่า เพราะจะได้มีความเป็นไทย แต่สุดท้ายเราอยากให้คนไทยเองรักแบรนด์ Karun ด้วย ถ้าสังเกตจะเห็นว่าคนไทยเองไม่ชอบแบรนด์ที่มันมีความเป็นไทยมาก เพราะฉันเป็นคนไทยอยู่แล้ว ฉันไม่ได้อยากอนุรักษ์ความเป็นไทยเพิ่มเติมไปมากกว่านี้ เราก็เลยตัดสินใจว่างั้นเราทำแบรนด์ให้มันออกมากลางๆ ดีกว่า สีแดงก็สื่อถึงเทศกาลต่างๆ 

อีกอย่างคือเราอยากขายสินค้าธรรมดาในราคาที่สูงขึ้น เนื่องจากว่าต้นทุนเราสูง เพราะเราหาใบชามาจากหลายแหล่งมากๆ เราก็เลยใช้สีทองด้าน ซึ่งมันบ่งบอกถึงความพรีเมียม และช่วย Encourage ภาพลักษณ์ให้มันดูหรูขึ้น ดูติดแกลมมากยิ่งขึ้น

เจ้าของธุรกิจหลายๆ คนอาจจะมองข้ามเรื่องนี้ไป คิดว่ารายละเอียดเล็กๆ พวกนี้สำคัญยังไง

จริงๆ เราเป็นคนให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์มาก เรารู้สึกว่าคนน่ะเขาไม่รู้หรอกว่าเราเป็นใคร หรือมีนิสัยยังไง แต่เราปฏิเสธไม่ได้เลยว่าคนส่วนใหญ่มักจะตัดสินด้วยภาพลักษณ์ อันนี้คือ Fun Fact เราต้องทำให้ตัวเราเองดูดี มันอาจจะไม่ใช่ของที่ต้องแพงก็ได้ที่เราใช้ มันคือของที่มีคุณภาพ แล้วก็อยู่ได้นานๆ ยั่งยืน อันนี้คือสิ่งที่เรามองหามากกว่า 

เราอยากให้ Karun เป็นแบรนด์ที่มีชีวิต เหมาะกับไลฟ์สไตล์ของกลุ่มลูกค้า ตัวโปรดักต์เราก็อยากให้มันสามารถเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตลูกค้าได้ เราจะให้ความสำคัญกับการดีไซน์แพ็กเกจจิ้งและการตกแต่งร้าน เพราะเราอยากให้คนสามารถเข้ามานั่งประชุมได้ ชวนลูกค้ามากินได้ หรือพาเพื่อนมานั่งชิตแชตกัน 

ด้วยความที่เราใส่ใจภาพลักษณ์ สินค้าที่ลูกค้าถือได้ เราอยากให้มันเป็นเครื่องประดับ อยากให้ลูกค้ารู้สึกว่าอยากเป็นลูกค้า Karun เพราะว่าการเป็นลูกค้า Karun มันสวยนะ มันดูดีนะ มันเท่นะ เราก็พยายามทำแพ็กเกจจิ้งออกมาให้ถือแล้วดูดี สีไม่ต้องเว่อร์มาก แต่ต้องมาคาแรกเตอร์ของแบรนด์ที่ชัดเจน

ผู้เล่นยิ่งเยอะยิ่งดี

ทุกวันนี้มีแบรนด์ชาไทยเกิดขึ้นใหม่เยอะมาก มองว่าการมีผู้เล่นในตลาดเพิ่มขึ้นเป็นข้อดีหรือข้อเสียมากกว่ากัน

เรามองว่าถ้ามีเราแบรนด์เดียว ลูกค้าอาจจะไม่ได้เยอะขนาดนี้ก็ได้ เพราะคนที่เข้าถึงเราได้ก็จะมีจำกัด ตอนนี้เรามี 10 – 20 สาขา แต่ถ้ามีผู้เล่นหลากหลาย กลายเป็นว่าถ้าคุณอยากกินชาไทย Specialty ก็ไม่จำเป็นต้องมากินแค่ที่ Karun คุณสามารถลองไปกินแบรนด์อื่นๆ ก็ได้ในขณะเดียวกันคุณก็สามารถเลือกได้ด้วยว่าชอบแบรนด์นี้เพราะอะไร จุดเด่นของแบรนด์นี้คืออะไร มันอาจจะไม่ใช่ว่าลูกค้าคนนี้กินแบรนด์เดียว แต่เขาสามารถเวียนไปกินทุกแบรนด์ได้

เรามองว่าพอผู้เล่นในตลาดเยอะขึ้น ลูกค้าถูก Educate ไปพร้อมๆ กันในตลาด ลูกค้ารู้จักเรามากขึ้น คนรีวิวหลากหลายมากขึ้น มันก็ไม่ได้ดึงดูดแค่คนไทย มันดึงดูดต่างชาติที่มาในไทย เริ่มอยากมาลองชาไทยแบรนด์ต่างๆ บนห้างมากขึ้น ฉันต่อคิวแบรนด์นี้แล้วก็มาต่อคิวแบรนด์นี้ต่อ เรามองว่ามันเป็น ecosystem ที่ดี

จากจุดเริ่มต้นจนถึงทุกวันนี้ มองเห็นคอมมิวนิตีชาไทยเปลี่ยนไปยังไงบ้าง

จุดเริ่มต้นคือเราอยากสร้างพื้นที่ของคนรักชาไทย คนรักชาไทยไม่จำเป็นว่าต้องเป็นลูกค้า Karun เท่านั้น เป็นลูกค้าเจ้าอื่นก็ได้ เราสร้างแบรนด์ Karun ขึ้นมา เพราะเราอยากให้คนที่รักชาไทยมีพื้นที่นั่งกินชาไทย เหมือนที่คอมมิวนิตีกาแฟมี ในขณะเดียวกันเราอยากสื่อสารกับผู้บริโภคที่อยากทำธุรกิจนี้เห็นว่าการทำชาไทยมันรอดนะ ลุกขึ้นมาทำชาไทยดีกว่า สูตรบ้านนู้น สูตรบ้านคนนี้ ตอนนี้ก็มีเต็มไปหมดเลย 

ย้อนกลับไปในช่วงแรกเราเคยเครียดนะว่าทำไมคนลุกขึ้นมาทำชาไทย ทำไมคู่แข่งเยอะจังเลย เราจะรอดไหม แต่ว่าผลลัพธ์มันทำให้เราเห็นว่าเขาไม่ได้มาเบียดเรา แต่เขาเข้ามาช่วยเราขยายตลาดต่างหาก เขามาช่วยเราเพิ่มผู้บริโภค แล้วเราเองก็เติบโตขึ้นเรื่อยๆ จากการที่มีคู่แข่งเหมือนกัน 

คิดว่าเพราะอะไรต่างชาติถึงชื่นชอบชาไทยบ้านเรา

เรามองว่ารสชาติมันเป็นเอกลักษณ์นะ จริงๆ ชาไทยเรามีเจ้าตลาดอยู่แล้ว ซึ่งเขาก็เบลนด์มาได้ดีมากๆ ทำให้เป็นที่รู้จักทั่วโลก ซึ่งเรารู้สึกว่าเรามีของดีอยู่ในมือ ในฐานะผู้ประกอบการ ทุกวันนี้มีแบรนด์ชาไทยเกิดขึ้นมากมาย เรารู้สึกว่าเราช่วยผลักดันตลาดได้ แล้วก็ทำให้มันเป็นกระแสทั่วโลกได้เรื่อยๆ จากการที่มีผู้เล่นในตลาดเยอะขึ้น

เรารู้สึกว่าด้วยรสชาติมันค่อนข้างเป็นเอกลักษณ์ ยิ่งเราเอามาแตกเป็นรสชาติที่ทำให้มันดูสนุกขึ้น ก็จะยิ่งช่วยผลักดันสินค้าให้มีลูกเล่น และเข้าถึงคนหลากหลายชาติได้มากยิ่งขึ้น

เวลาตามหาชาที่มีคาแรกเตอร์เฉพาะ เคยมีโอกาสได้เข้าไปทำงานใกล้ชิดกับเกษตรกรหรือชุมชนที่ปลูกชาบ้างไหม

ด้วยความที่เราใช้ชาค่อนข้างเยอะ วันหนึ่งเราใช้เป็นตันเลย การที่จะได้ผลิตผลสิ่งนี้มาอาจจะต้องใช้เลเวลอุตสาหกรรม แต่เราก็จะมีชาสูตรอื่นๆ ที่ใช้ใบชา Custom โดยเกษตรกรตัวเล็กๆ เช่น ชาไทยกลิ่นข้าวคั่ว ชาไทยกลิ่นดอกหอมหมื่นลี้ ชาไทยกลิ่นเชอร์รี เบอร์รี 

เมนูเจลาโตชาไทย เราก็เอาชาไทยมาผสมกับชายอดใบอ่อน ซึ่งจะเก็บได้จากหมู่บ้านเดียวเท่านั้นที่เชียงราย เราก็เข้าไปซัปพอร์ตเกษตรกรชุมชนนี้ กลิ่นมันจะคล้ายๆ ชาเขียว แต่ว่ามันเป็นชาดำ ซึ่งพอเอามาผสมกับน้ำผึ้งมันก็หอมมาก เราตั้งชื่อว่า Secret Valley เป็นหมู่บ้านลึกลับ เพราะว่าหมู่บ้านนี้เขาก็จะไม่ได้ให้คนนอกเข้าไป มีแค่เกษตรชาวบ้านที่เข้าได้ เราได้เข้าไปคุยกับเกษตรกร ได้ไปคุยกับชาวบ้านในพื้นที่ตรงนั้นจริงๆ เขาก็ให้ความรู้เราหลายอย่าง เรารู้สึกแฮปปี้กับคนในพื้นที่มากๆ เขาเหมือนทำด้วยใจรัก เขาส่งต่อกันมาเรื่อยๆ Generation to Generation เราก็อินไปกับเขาด้วย 

การได้ไปอยู่ในพื้นที่ตรงนั้น คุณเห็น painpoint อะไรของเกษตรกรไทยบ้าง

เราคิดว่าอาจจะเป็นเพราะผ่านคนกลางหลายต่อ หมู่บ้านนี้เราก็รู้จักผ่านคนกลางเหมือนกัน ก็คือเป็นตัวแทนที่ทำโรงบ่มชานี่แหละ แต่โชคดีที่เราเจอคนกลางที่เขายินดีที่จะแนะนำให้เรารู้จักต้นน้ำ เราก็เลยเลือกที่จะใช้คนกลางต่อ เพราะคนกลางคนนี้ไม่ได้เอาเปรียบเกษตรกร เขาขอขึ้นราคา เราก็ยินดีขึ้นให้ 

เราเชื่อว่าอีกหลายๆ ที่ก็ไม่ได้เจอคนกลางที่เป็นพาร์ตเนอร์ที่น่ารักแบบนี้ บางครั้งเกษตรกรอาจจะถูกกดราคาได้ เพราะพวกเขาอยู่บนเขาบนดอย การเข้าถึงแบรนด์ใหญ่ๆ ก็อาจจะยาก ต่อให้มีโซเชียลมีเดียแล้วก็อาจจะเป็นปัญหาอยู่ ถ้ามีอุปกรณ์หรือเทคโนโลยีต่างๆ มาช่วยเขาได้ มันก็น่าจะดีมากยิ่งขึ้น

เป้าหมายเราตั้งแต่วันแรกเลยคืออยากเป็น Global Brand ตั้งแต่วันที่บรีฟดีไซเนอร์ เราคุยกันว่าอยากทำให้การันดังไกลทั่วโลก วันหนึ่งเราอยากเอาชาไทย แบรนด์ Karun ไปตามจุดต่างๆ ของโลก แน่นอนว่ามันจะมีส่วนช่วยในการผลักดันพืชผลของเกษตรกรท้องถิ่นของบ้านเราได้อย่างแน่นอน 

นักทดลองที่ไปสุดทุกทาง

ช่วงเริ่มธุรกิจตอนอายุ 23 และได้ลองทำเองทุกอย่าง ตอนนั้นเจออุปสรรคอะไรบ้าง

อุปสรรคอย่างเดียวคือเหนื่อยค่ะ (หัวเราะ) เราไม่ได้มองปัจจัยภายนอกว่าเป็นอุปสรรคนะ แต่เรามองสุขภาพตัวเองเป็นอุปสรรคมากกว่า เพราะว่าช่วงที่เราทำทุกอย่างด้วยตัวเอง ปีหนึ่งเข้าโรงพยาบาลสามสี่รอบจนเพื่อนเลิกส่งดอกไม้ให้แล้ว เพื่อนไม่ไปเยี่ยมแล้วเพราะเข้าบ่อยเกิน เรามองว่ามันเป็นราคาที่ต้องจ่าย แต่เราอาจจะเลือกวิธีผิดด้วย บางทีมันอาจจะมีวิธีที่ดีกว่านี้ ตอนนั้นพักผ่อนน้อยมากๆ ร่างกายเราอาจจะไม่ได้แข็งแรงสู้คนอื่น กินก็ไม่ดี ออกกำลังกายก็ไม่ออก มันทำให้เราป่วยระยะยาวจนถึงทุกวันนี้ ตอนนี้ร่างกายก็ยังอ่อนแออยู่นะ ยังไม่ได้กลับมาร้อยเปอร์เซ็น

เราทุ่มทั้งแรงกาย แรงใจ ทำทุกอย่าง ตั้งแต่เป็นแอดมิน จัดของเพื่อมาขาย ส่งของด้วยตัวเอง ช่วงที่ยังไม่มีออฟฟิศ มีแค่พนักงานหน้าร้านก็จะไปอยู่กับน้องๆ หน้าร้านขายเอง ทำความสะอาดร้าน ปิดร้าน ดีลห้าง ทำเองทุกกระบวนการ 

เรารู้สึกว่าไม่ว่าจะทำอะไร เราควรรู้ทุกอย่าง ทำความเข้าใจทุกอย่างก่อน แล้วค่อยมาดูว่าเราถนัดหรือไม่ถนัดอะไร อะไรที่ไม่ถนัดเราก็หาคนที่เก่งในเรื่องนั้นเข้ามาดูแลแทน ย้อนกลับไปถ้าเราไม่ได้ทำทุกอย่างเองตั้งแต่แรก เราอาจจะไม่รู้ก็ได้ว่าองค์กรเราในอนาคตต้องการใครบ้าง อาจจะไม่รู้ก็ได้ว่าเราไม่เก่งอะไร เราอาจจะมั่นว่าเราเก่งทุกอย่าง ใช่ เราทำได้ทุกอย่าง แต่เราไม่ได้ทำได้ดีทุกอย่าง 

สำหรับคนที่กำลังอยากทำธุรกิจของตัวเอง คิดว่าควรเริ่มเรียนรู้จากอะไร

อยากให้เรียนรู้ทุกอย่างด้วยตัวเองก่อน เพื่อที่จะได้รู้ว่าอะไรที่เราถนัดหรือไม่ถนัด ถ้ามีเรื่องที่เราไม่ถนัด แต่มันเป็น Backbone เลยนะ องค์กรจะเติบโตได้ด้วยตำแหน่งนี้เลยนะ เราถึงจะต้องไป Recruit คนเพิ่ม 

ถ้าเราไม่เคยลองทำเลย เราอาจจะไม่รู้ด้วยซ้ำว่าต้องการใครมาช่วยงาน อาจจะทำให้จ้างพร่ำเพรื่อจนเกินไป เราว่ามันก็อาจจะช่วย SME หลายๆ เจ้าในการตัดสินใจได้นะ เราก็เชื่อว่าหลายคนทำงานเองแบบ Chief Everything Officer เหมือนกันอยู่แล้ว แต่ว่าวันหนึ่งก็จะถึงจุดที่เราต้องตัดสินกับตัวเองแล้วว่าเรื่องนี้ฉันไม่ถนัด ฉันโยนให้คนอื่นทำ เรื่องนี้ฉันถนัด ฉันดูแลเองได้

คิดว่าเรื่องไหนเป็นเรื่องที่ยากที่สุด

เรื่องคน ไม่ว่าจะโดนถามมากี่ปีก็ยังจะตอบเรื่องเดิม เพราะว่ามันไม่ใช่เรื่องที่จะเซ็ตระบบได้ คือเรามี Hierarchy มี Organization Chart ก็จริง แต่ว่าเราเซ็ตจิตใจคนไม่ได้ เราไม่สามารถปรับมายเซ็ตคนได้ทุกคน 

สิ่งที่พอช่วยได้ก็น่าจะเป็นระบบที่แข็งแรงขึ้นภายในองค์กร เราเลือกตัดคนไวขึ้น ใครที่อยู่กับเราแล้วไม่ใช่ เราจะไม่รั้งไว้เพื่อให้เสียเวลา ต้องต่างคนต่างไป แต่ไม่ได้บอกว่าใครผิดใครถูก เราไม่ได้อยากได้คำตอบนั้น แต่เราอยากให้รู้ว่าเราไม่ได้เหมาะกับคุณ คุณไม่ได้เหมาะกับเราแค่นั้นเอง มีระบบที่ชัดเจนขึ้น คือเน้นเรื่องงานเป็นหลัก ตัดเรื่องส่วนตัวทิ้ง แต่ว่ายังมีความใส่ใจซึ่งกันและกันในองค์กร คิดว่าน่าจะเป็นวิธีที่ดีที่สุด แต่ว่าปัญหาเหล่านี้มันไม่เคยหมดไปนะ แค่ดีขึ้นเฉยๆ

ในมุมเจ้าของธุรกิจที่มีปัญหาเข้ามาเรื่อยๆ ทุกวัน มีวิธีฮีลตัวเองยังไงบ้าง

งานอดิเรกเราคือการทำงาน (หัวเราะ) เราไม่ได้มีกิจกรรมอะไรเป็นพิเศษ งานอดิเรกของเราจริงๆ อาจจะแค่อ่านหนังสือในเรื่องที่ตัวเองอยากอ่าน เรื่องที่เราอยากรู้ แต่ส่วนใหญ่มันจะรีเลทกับงานที่เราอยากได้คำตอบอยู่แล้ว บางคนอาจจะอ่านนิยายแล้วรู้สึกพักผ่อน แต่สำหรับเราคือการที่ได้รู้ว่าแบคทีเรียนี้เกิดจากอะไร เราจะสบายใจมากกว่า บางทีหนังสือก็ชัตดาวน์เราได้พอสมควร

ถ้าเปรียบแบรนด์ Karun เป็นคนๆ หนึ่ง คิดว่าตอนนี้อยู่ในช่วงชีวิตแบบไหน

ตอนนี้ Karun อายุเจ็ดปี ถ้าเป็นคนน่าจะอายุประมาณยี่สิบปลายๆ แล้วก็น่าจะอยู่ในวัยที่กำลังจะแต่งงาน ขยายครอบครัว เพราะตอนนี้แบรนด์ Karun กำลังขยายสาขาเรื่อยๆ ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล มีแพลนออกต่างจังหวัด แต่ที่แน่ๆ 2026 นี้ เราจะไปต่างประเทศ เราจะไปเปิดที่ฮ่องกงกลางปีนี้

ตอนนี้ Karun ขยายแบรนด์ใหม่ๆ เยอะเลย อยากรู้ว่าทำไมถึงแยกแบรนด์ ไม่ใช่เป็นชื่อเดียวกัน

จริงๆ ภายใต้บริษัท Karun Beverage เรามีทั้งหมดสี่แบรนด์ คือ Karun, Avery Wong, Jaren (เจริญสังขยา) และแบรนด์ที่เรา Take Over มาชื่อ Summer Bowl 

หลักในการขยายแบรนด์คือพอเราทำธุรกิจมาสักพัก เรามีทรัพยากรหลายอย่างที่อยากใช้แต่เราไม่ได้ใช้ อย่างเช่น เราไปเจอใบชาที่ชอบมากเลย แต่มันไม่ใช่โทนชาไทยที่จะเอามาใส่กับ Karun ได้ เราก็คิดขึ้นมาว่าถ้าวันหนึ่งเราลุกขึ้นมาทำชานม ตลาดมองหาอะไรอยู่บ้าง เราก็เลยตั้งแบรนด์ Avery Wong ขึ้นมา เพื่อที่จะมาเซิร์ฟกับตลาดที่เป็น Flavor Tea ต่างๆ แบรนด์นี้จะเห็นเลยว่าเน้นอะโรมาเป็นหลัก ชาแต่ละตัวมีกลิ่นที่แตกต่างกัน มีให้เลือกเป็นสิบกลิ่นเลย ไม่ว่าคุณจะชอบโทน Fruity ก็มี ชอบโทน Roses ก็มี ชอบโทนแบบเขียวๆ ผักๆ ก็มีเหมือนกัน เพราะฉะนั้นอันนี้ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เราตัดสินใจขยายแบรนด์ 

ส่วนหลักจริงๆ คือเราอยากขยายฐานลูกค้า อย่างที่บอกเราทำแบรนด์ คาแรกเตอร์มันชัดว่าลูกค้าเราเป็นใคร แต่ว่าด้วยความที่แบรนด์เราอยากสร้างให้มันแข็งแรงมากๆ เราจะไม่ไขว้เขวไปทำสินค้าอื่น เราก็เลยมีความจำเป็นที่จะต้องแตกแบรนด์ออกมาเพื่อรองรับลูกค้ากลุ่มใหม่ๆ ที่อาจจะไม่ใช่ลูกค้า Karun อย่างชัดเจนมากๆ 

ลูกค้า Karun กับลูกค้า Avery Wong แทบจะเป็นคนละคนกันเลย หรือแม้กระทั่งแบรนด์ Jaren (เจริญสังขยา)  เราทำขึ้นมาเพราะอยากทำสังขยาให้มันหลากหลาย เราไม่ได้อยากทำแค่สังขยาสีเขียว เราอยากทำสีชมพู สีฟ้า สีแดง หรือสีต่างๆ มากมาย จากวัตถุดิบต่างๆ ล่าสุดเรามีสังขยาเบคอนแม็กกี้ ซึ่งมันก็แปลกใหม่กับตลาด ความตั้งใจคือเราอยากให้แบรนด์มันแข็งแรง เพราะฉะนั้นเราจะไม่ได้เอาสินค้าอื่นๆ มายัดใส่ในหนึ่งแบรนด์ 

อีกอย่างคือเราอยากช่วยลูกค้าตัดสินใจด้วย การไป Karun ไม่ต้องตัดสินใจเลยว่าวันนี้จะกินอะไร แค่เลือกความหวาน เลือกรูปแบบที่อยากได้ก็พอ การไปเจริญสังขยาก็ไม่ต้องคิดเลยว่าจะเข้าไปกินอะไร แค่ไปเลือกสังขยากับขนมปังแค่นั้นพอ แต่จุดร่วมที่เหมือนกันคือเราไปสุดทุกแบรนด์ 

ทุกวันนี้สิ่งที่กลัวที่สุดในการทำธุรกิจคืออะไร

เมื่อก่อนเราน่าจะกลัวการโดนหักหลัง เพราะเราทำงานกับคนเยอะ ยิ่งพอเราทำงานไปเรื่อยๆ ก็ผูกพันกับพนักงานหลายๆ คน เรารักเขาจริงๆ เหมือนคนในครอบครัวเลย แต่บางทีในทางกลับกันอีกฝ่ายอาจจะไม่ได้คิดแบบนี้กับเราก็ได้ เราเคยกลัวว่าวันหนึ่งเราจะโดนคนที่เรารักโกงไหมนะ เราจะโดนหักหลังไหมนะ ซึ่งสุดท้ายแล้วกลัวยังไงก็ต้องเจออยู่ดี 

อย่างที่บอกว่าจิตใจมนุษย์มันยากแท้หยั่งถึง เราทำอะไรไม่ได้นอกจากปล่อยวาง เมื่อก่อนเราเคยตึงมากๆ กับสิ่งนี้ เพราะว่าเราทุ่มให้พนักงานเราเต็มที่ ตอนที่ออฟฟิศเล็กๆ มีอะไรซื้อให้หมด เลี้ยงดูอย่างดี ต่อให้ดีกับเขาแค่ไหน แต่เขาไม่ได้รู้สึกแบบเดียวกับเรามันก็ทำอะไรไม่ได้ เราเคยกลัวว่าตำแหน่งนี้จะลาออกไหม อย่าลาออกนะ อย่าไปเลย สุดท้ายมันก็มีเรื่องให้เขาออกอยู่ดี อาจจะกลับบ้านต่างจังหวัด ไปช่วยแม่ แม่ป่วย มันคอนโทรลไม่ได้เลย เราเคยกลัวแต่วันนี้เราปล่อยผ่านได้ แล้วก็เข้าใจโลกมากขึ้น

ทุกวันนี้น่าจะไม่มีเรื่องที่กลัวแล้ว มองว่าทุกอย่างมันมีทางออกเสมอ เรารู้สึกว่าไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น ดีหรือร้าย มันจะมีทางออก แต่ทางออกนั้นอาจจะไม่ได้พาเราออกไปในทางที่ดีก็ได้ แต่สุดท้ายมันจะหลุดพ้นจากปัญหาตรงนี้ เพราะมันไม่มีอะไรยั่งยืน ยอดขายไม่ยั่งยืน ความสุขไม่ยั่งยืน ความทุกข์ก็ไม่ยั่งยืนเหมือนกัน เพราะฉะนั้น ถ้าเราเอาตัวเองไปอยู่กับความทุกข์นานๆ โดยไม่ Embrace ความสุขเลยก็น่าจะตายก่อน อาจจะเป็นซึมเศร้าไปก่อน (หัวเราะ)

กว่าจะตกตะกอนสิ่งนี้ได้ไปเจออะไรมา

เราคิดว่าน่าจะเป็นประสบการณ์ที่เข้ามาเรื่อยๆ ที่ทำให้เราเข้าใจอะไรมากขึ้น ไม่ได้อยากพูดว่าอายุทำให้เรารู้สึกปลงขึ้นนะ เพราะอายุอาจจะไม่ได้เป็นตัวบอกว่าเราปล่อยวางได้มากแค่ไหน แต่มองว่าประสบการณ์เรื่องราวที่ผ่านมาเป็นตัวบ่งบอกมากกว่าว่ามันจะทำให้เราดีขึ้นได้ในทุกๆ วัน

ความสุขทุกวันนี้ของเราง่ายมาก แค่มีคนเดินมาบอกว่าชอบกิน Karun มากเลย แค่นี้เลยค่ะ (หัวเราะ) ต่อให้วันนั้นอารมณ์เสียมากี่เรื่อง แต่ถ้าเจอหนึ่งคนเดินมาบอกว่าชอบกินแบรนด์นี้มากเลย แฮปปี้กับสิ่งที่เรามอบให้ แค่นั้นก็ยิ้มไปอีกสามวันแล้ว (ยิ้ม)

The post Karun แบรนด์ที่สร้างคอมมิวนิตีของคนรักชาไทย และเชื่อว่าชาไทยสามารถเป็นอะไรก็ได้ appeared first on a day magazine.

แน่นอนว่าเมื่อใกล้แหล่งมหาวิทยาลัยที่เต็มไปด้วยนิสิตและพนักงานออฟฟิศ มากไปกว่ารสชาติ ราคาที่จับต้องได้จึงเป็นสิ่งสำคัญ ในช่วงปลายปีที่อากาศกำลังดีนี้ เราจึงอยากชวนออกเดินสำรวจสามย่าน แวะเข้า 5 ร้านอาหารและร้านของหวานที่เราคัดมาแล้วว่าไม่ควรพลาด

ตั้งแต่ร้านที่อยู่คู่สามย่านมานานกว่าครึ่งศตวรรษ ไปจนถึงร้านของคนรุ่นใหม่ที่เป็นกระแสไวรัลและสร้างปรากฏการณ์ในหมู่คนกิน ทุกร้านล้วนโดดเด่นและมีเอกลักษณ์ในแบบของตัวเอง

แม้แต่ไม่ใช่นิสิตจุฬาฯ ก็สามารถมาตามลายแทงนี้ได้ ถ้าพร้อมแล้วไปดูกันว่ามีร้านไหนบ้าง

นายอู๋ ข้าวแกงสามย่าน

ที่ฝากท้องของชาวสามย่านที่ส่งต่อความอร่อยหลากหลายกว่า 50 ปี จากรุ่นสู่รุ่น 

บริเวณอาคาร U Center 1 ซอยจุฬา 11 คือที่ตั้งของร้าน ‘นายอู๋ ข้าวแกงสามย่าน’ ร้านข้าวราดแกงขนาดย่อม 2 คูหา ที่ใครไปใครมาในย่านนี้ต้องรู้จักและเคยฝากท้อง ด้วยเมนูอาหารที่หลากหลายกว่า 70 อย่างต่อวัน และมีรสชาติถูกปาก

ปัจจุบันข้าวแกงนายอู๋บริหารโดยรุ่นหลานอย่างคุณเว้ง – บุญช่วย เทอดทูลกิติกุล ซึ่งเขาเล่าว่าจุดเริ่มต้นของร้านต้องย้อนไปตั้งแต่รุ่นคุณปู่และคุณย่า ที่เคยทำร้านข้าวราดแกง ก่อนที่รุ่นคุณพ่อกับคุณแม่จะมาทำสืบต่อกลายเป็นร้านของตัวเองเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2518 โดยเริ่มต้นเป็นร้านเล็กๆ อยู่ตลาดสามย่านเก่า

หลังจากทำมาประมาณเกือบ 30 ปี จึงมีการย้ายร้าน เพราะหมดสัญญากับที่ตลาดเก่า ตอนหลังก็ไปเซ้งตึกเก่าที่อยู่ใกล้ๆ กัน ย้ายมาอยู่ที่ปัจจุบันเมื่อประมาณ 20 ปีก่อน

ร้านนายอู๋เป็นร้านข้าวแกงอาหารไทยแบบดั้งเดิม แต่ละวันมีเมนูหมุนเวียนกว่า 70 อย่าง แต่ก็จะมีเมนูหลักๆ ยืนพื้นประมาณ 50 อย่าง เช่น แกงเขียวหวานเนื้อ ไก่ผัดเม็ดมะม่วง หมูก้อนทอด หรือผัดเผ็ดปลาดุก ที่ลูกค้านิยมสั่ง ราคาเริ่มต้นที่ 30 บาท และบวกไปเรื่อยๆ แล้วแต่ว่าลูกค้าสั่งราดข้าวกี่อย่าง

สำหรับสูตรอาหารที่ร้านจะมาจากฝั่งคุณแม่ ซึ่งเป็นแม่ครัวและคอยดูแลสูตรมาตั้งแต่เปิดร้าน โดยจะเลือกวัตถุดิบมีคุณภาพมาประกอบอาหารแบบรสชาติกลางๆ ไม่จัดเหมือนแกงใต้ เน้นทานง่ายและทานได้บ่อย ขณะที่คุณพ่อจะเป็นฝ่ายดูหน้าร้าน คอยคุมการบริการ

ปัจจุบันคุณแม่ยังเป็นแม่ครัวหลัก ขณะที่คุณเว้งซึ่งเป็นอดีตพนักงานออฟฟิศเริ่มเข้ามาช่วยงานที่ร้านเต็มตัวเมื่อประมาณ 5 ปีที่แล้ว เนื่องจากคุณพ่อเริ่มอายุมาก โดยเข้ามาดูแลจัดการบริหารหน้าร้านต่อจากคุณพ่อ และทำการปรับเปลี่ยนระบบบริการบางอย่างให้มีความเป็นระเบียบมากขึ้น

“แต่ก่อนที่ร้านจะไม่มีระบบคิว ใครมาก่อนสั่งก่อน แต่ก็เกิดความวุ่นวาย พอเรามาช่วยที่ร้านเต็มตัว ก็จัดให้มีระบบคิวเกิดขึ้นเพื่อความเป็นระเบียบ เริ่มนำเอาแฟลตฟอร์มเดลิเวอรีเข้ามาเพื่อการสั่งอาหารออนไลน์ รวมถึงพยายามเสนอไอเดียใหม่ๆ ในการทำเมนูอาหารกับคุณแม่ เช่น หมูก้อน ที่เราได้ไอเดียจากตอนทำงานประจำ ซึ่งเพื่อนๆ ชอบกิน กลายเป็นว่าทุกวันนี้เป็นเมนูขายดี วันหนึ่งต้องทำทีละ 10 ถาด” คุณเว้งเล่า

ทุกวันนี้ร้านนายอู๋ ข้าวแกงสามย่านยังคงทำหน้าที่เป็นที่ฝากท้องสำหรับคนชอบกิน ด้วยความที่เป็นรสชาติทานง่ายและเมนูที่หลากหลายหมุนเวียนไปในแต่ละวัน

“สิ่งที่ทำให้ร้านอยู่มาได้นาน คืออาหารของคุณแม่ และการบริการหน้าร้านของคุณพ่อ เราซึ่งมาทำหน้าที่แทนคุณพ่อก็จะพยายามทำให้ได้อย่างที่ท่านทำ” 

“การทำร้านอาหาร ต้องคุณภาพอาหารครึ่งหนึ่ง บริการครึ่งหนึ่ง ถึงแม้ว่าปัจจุบันจะมีร้านใหม่ๆ เกิดขึ้น เราก็ยังคงรักษาสองสิ่งนี้ไว้ แต่ก็ต้องปรับตัวตามกลุ่มลูกค้าที่มากิน พร้อมกับขายทางออนไลน์ อนาคตเรายังตอบไม่ได้ แต่ตอนนี้ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบร้านหรืออาหารก็ยังอยากคงความออริจินัลไว้ โดยที่ต้องเตรียมพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาเหมือนกัน”

พี่นา เอแคลร์

ร้านเบเกอรีโบราณแห่งสามย่าน ที่ส่งต่อรสชาติดั้งเดิมให้ลูกค้า

สามย่านมีร้านของหวานและร้านเบเกอรีให้เลือกมากมาย แต่หนึ่งในร้านที่โดดเด่นและเรียกได้ว่าเป็นตำนานแห่งสามย่าน คือ ‘พี่นาเอแคลร์’ ร้านเบเกอรี โบราณแห่งซอยจุฬา 50 ที่มีเมนูยอดนิยมอย่างเอแคลร์และโรลเค้ก ที่คงรสชาติดั้งเดิมมาเกือบ 30 ปี

จากจุดเริ่มต้นของรุ่นคุณแม่ที่ทำขนมเอแคลร์ที่บ้านและส่งขายตามหมู่บ้าน จนเป็นที่ร่ำลือถึงรสชาติและราคา กลายเป็นกระแสปากต่อปาก และเมื่อฐานลูกค้าเริ่มขยาย จึงขยับมาเปิดหน้าร้านบริเวณสามย่านเมื่อ 28 ปีที่แล้ว กระทั่งปัจจุบัน คุณพลอย – สิรินทร์ จิระโพธิรัตน์ ผู้เป็นลูกสาว และเป็นเจ้าของร้าน PrumPlum Umeshu Bar (พรัมพลัม อุเมะชู บาร์) เข้ามารับช่วงต่อเมื่อราว 6 ปีที่แล้ว

“แรกเริ่มที่เปิดร้าน เราเข้าใจว่าไม่ได้มีคอนเซปต์อะไรมาก เป็นร้านเอแคลร์ที่มีเค้กโรล คือเน้นขายสองเมนู แล้วปรากฏว่าลูกค้าติด จึงขายมาจนถึงทุกวันนี้ แล้วก็เพิ่มคุกกี้ จนกลายเป็นสามเมนูหลักที่ทำมาแต่แรก ไม่ได้เป็นร้านเบเกอรีที่มีเมนูหลากหลาย”

“รสชาติเอแคลร์จะไม่ได้หวานหรือวานิลลามาก มันบาลานซ์ค่อนข้างลงตัว มันจะนุ่ม หอม ไม่หวานเกินไป แล้วก็จะไม่ได้ออกรสนมจ๋า ลูกเล็ก ไส้แน่น ถ้าเป็นตัวช็อกโกแลต จะฟีลแบบเรากินช็อกโกแลตนูเทลล่า เข้มข้น ส่วนรสกาแฟ ลูกค้าก็ชอบ เข้าใจว่ามันคือรสกาแฟโบราณ คนไทยก็เลยติดกัน”

“ตอนช่วงโควิด ทุกคนมีปัญหา เราก็เข้ามาช่วยดูว่าทำอะไรช่วยร้านได้บ้าง พอดีกับที่คุณแม่อยากวางมือ เราเลยรับช่วงต่อกันตอนนั้น คุณแม่ส่งต่อเรื่องสูตรทั้งหมด เทคนิคต่างๆ วัตถุดิบหาจากไหน พนักงาน ลูกค้าเป็นใคร คาแรกเตอร์แบบไหน ความต้องการเป็นแบบไหน ดูแลจัดการอย่างไร คือเราเข้ามาดูภาพรวมของร้านทุกอย่างตั้งแต่สูตรยันการบริหาร”

คุณพลอยมองว่าความต่างของการเปิดบาร์กับร้านเค้ก คือเรื่องของสเกล หากเป็นร้านอาหารที่มีวัตถุดิบ จะมีซัปพลายเออร์ที่หลากหลาย แถมต้องดีลกับลูกค้าในเรื่องของการบริการ ขณะที่ร้านเค้ก สิ่งสำคัญ คือการควบคุมคุณภาพของขนมให้ได้ตามสูตร ซึ่งสำหรับร้านพี่นา เอแคลร์ สูตรขนมที่ได้จากคุณแม่ จึงเป็นเหมือนตัวชูโรงของร้านที่ยังไม่เปลี่ยนแปลงมาตั้งแต่เปิดร้าน ขณะที่ทุกวันนี้คุณแม่ก็ยังอบขนมจากที่บ้านมาส่งขายที่ร้าน

“เวลาคนนึกถึงร้าน ก็จะนึกถึงขนมสามตัว คือ เอแคลร์ แยมโรล และคุกกี้ แต่ก็พยายามปรับตามเทรนด์บ้าง ไม่ได้ยึดสามตัวหลักอย่างเดียว เพื่อเหตุผลทางธุรกิจ ที่เวลาคนมาซื้อขนมสามตัวนั้น ก็จะอาจจะพ่วงซื้ออย่างอื่นติดไปด้วย แต่ไม่ได้ทำเป็นเมนูประจำ อาจจะนานๆ ที หรือตามฤดูกาล ตามสถานการณ์ เช่น ขนมปังกระเทียม ขนมปังเนยกรอบ ทาร์ตผลไม้ บราวนี เค้กมะตูม เค้กแครอท เค้กกล้วยหอม ส่วนเอแคลร์จะมีทำรสพิเศษ คือรสชาไทย” 

แต่ก่อนขนมที่ร้านจะขายกล่องละ 50 บาท แต่ปัจจุบันราคาขึ้นมาเป็น 60 บาท ตามเงินเฟ้อกับค่าวัตถุดิบ อย่างไรก็ดีคุณพลอยมองว่าไม่ได้แพงมากสำหรับพื้นที่สามย่าน เทียบกับปริมาณและคุณภาพ

“แรงบันดาลใจที่ได้จากคุณแม่คือเรื่องการโฟกัส ถ้าเราเชื่อว่าสิ่งนี้มันดีและลงมือทำด้วยการโฟกัสตลอดไม่เปลี่ยน สุดท้ายมันก็จะอยู่ได้และงอกเงยต่อไปได้”

“เราชอบความเป็นออริจินัลของร้านและขนมที่ร้าน อนาคตก็คิดว่าอยากเก็บความโบราณนี้ไว้ เหมือนที่ร้านให้นิยาม คือรสชาติที่รุ่นแรกกินยังไง ทุกวันนี้ก็ยังขายได้ แต่ด้วยอนาคตที่ไม่แน่นอน เราก็คงต้องปรับตัวไปเรื่อยๆ”

จอนนี่ (Johnny)

ตามสั่งขวัญใจเด็กจุฬาที่เน้นความไวและราคาเป็นมิตร

ถ้าพูดถึงอาหารตามสั่ง เราอาจนึกถึงเมนูปกติทั่วไปที่นิยมกินกัน แต่ที่ ‘ร้านจอนนี่’ ใจกลางสามย่าน บริเวณซอยจุฬา 11 อาหารตามสั่งของร้านถูกพลิกแพลงให้มีเอกลักษณ์มากขึ้น จนกลายเป็นขวัญใจของเด็กจุฬาฯ ที่แวะเวียนมากินไม่ขาดสาย

คุณจอนนี่ – เฉลิมชัย เลิศดิษจรัสกิจ เล่าจุดเริ่มต้นของร้านว่าแรกเริ่มรุ่นอาเจ็กต้องการเปิดร้านอาหารตามสั่งและมีคาราโอเกะ จึงชักชวนคุณพ่อของคุณจอนนี่มาช่วยลงทุน แต่เมื่อเปิดไปสักพัก อาเจ็กผันตัวไปทำอย่างอื่น คุณจอนนี่จึงเข้ามาดูแลแทน พร้อมกับเปลี่ยนชื่อเป็นร้านจอนนี่ เมื่อราว 25 ปีที่แล้ว

“ที่บ้านเราเปิดร้านหมูสะเต๊ะนายซ้ง อยู่ตรงบรรทัดทอง เราเลยมีประสบการณ์การทำร้านอาหารมาบ้าง ซึ่งเราชอบงานด้านบริการอยู่แล้ว พอมาเปิดร้านจอนนี่ก็ปรับนิดหน่อย และคอยอยู่หน้าร้านคอยบริการ เอนเตอร์เทนลูกค้า และควบคุมคุณภาพอาหาร” 

“ตอนแรกเราเปิดที่ตลาดสามย่านประมาณ 8 ปี แต่มีการขยับย้ายมาตรงนี้ประมาณ 17 ปีที่แล้ว”

คอนเซปต์ของร้านจอนนี่ คืออาหารตามสั่งที่ทำได้เร็ว ทานได้ทุกวัย โดยคุณจอนนี่ได้พลิกแพลงการทำอาหารตามสั่งให้มีความพิเศษมากขึ้น ด้วยการนำวัตถุดิบต่างๆ มาปรับเปลี่ยน ผสมผสานให้เป็นอาหารที่เด็กและผู้ใหญ่ทานได้ เช่น เมนูเส้นใหญ่คั่วไก่ ก็เปลี่ยนไปใช้เป็นเส้นสปาเก็ตตี กลายเป็นสปาเก็ตตีคั่วไก่ หรือเป็นมักกะโรนีคั่วไก่ หรือบางเมนูอย่างออส่วนที่ปกติหากเป็นร้านอื่นต้องสั่งเป็นกับข้าวแยก แต่ที่ร้านพลิกแพลงทำเป็นออส่วนราดข้าวไปเลย

“เราพยายามทำสิ่งที่ร้านอื่นไม่ค่อยมี หรือไม่ได้ทำ เอามาปรับให้ลูกค้าจับต้องได้ง่าย กินได้ง่าย โดยการทำเป็นอาหารจานเดียวได้เลย ไม่ใช่แค่ความแปลกใหม่ แต่คุณภาพและรสชาติก็อร่อย กินได้ทุกเพศทุกวัย ในราคาจับต้องได้”

อย่างไรก็ตาม เมื่อสามย่านบูมขึ้นและผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป ร้านจอนนี่ก็ต้องปรับตัวเพื่อความอยู่รอดไม่ต่างกับร้านอื่นๆ เช่น หากลุ่มลูกค้าใหม่ๆ ทำเดลิเวอรี หรือการตลาดออนไลน์

“เราจะไม่คิดว่าร้านแถวนี้เป็นคู่แข่ง แต่จะเรียกว่าผู้ร่วมการค้า เพราะแต่ละร้านก็จะมีอาหารแต่ละสไตล์ สำหรับลูกค้า บางวันเขาอยากกินแบบไหน เขาก็เลือกกินได้ เราอาศัยว่าทำของเราให้ดีที่สุด ถ้าวันไหนลูกค้าอยากกินของเรา เขาก็จะมากิน”

“การที่เราสามารถอยู่มาได้ 25 ปี เพราะเรามีอาหารหลากหลาย ราคาย่อมเยา บรรยากาศเป็นกันเอง เวลามากินลูกค้าก็จะนึกถึงบรรยากาศเก่าๆ บางคนกินตั้งแต่ยังเรียนอยู่ พอจบไปกลับมากินอีกทีรสชาติก็ยังไม่เปลี่ยน”

“อย่างที่บอกว่าเราชอบการบริการ เวลาได้คุยกับลูกค้าก็มีความสุขทุกครั้งในการทำงาน อาหารถูกใจไม่ถูกใจ เราต้อนรับดีไว้ก่อน ทำให้เขาประทับใจ (หัวเราะ)

“ถึงแม้จะเปิดมา 25 ปีแล้ว แต่เราไม่อยากเรียกตัวเองว่าเป็นร้านตำนาน เรียกว่าเป็นร้านที่อยู่คู่กับสามย่านก็แล้วกัน เราอยากเติบโตไปทีละสเต็ป ไม่อยากแข่งขันกับใคร”

ต้นกก

ร้านเค้กหน้านิ่มคุณภาพพรีเมียมราคาถูกคู่สามย่าน

อีกหนึ่งร้านของหวานที่อยู่คู่สามย่านมายาวนาน คือ ‘ร้านต้นกก’ ร้านที่คนจดจำจากเค้กหน้านิ่ม ราคาถูก รสชาติอร่อย ที่เปิดมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2544 โดยคุณกก – จุมพล เลาหเวชวานิช อดีตศิษย์เก่าแห่งจุฬาลงกรณ์ ที่เคยทำขนมส่งขายตามออฟฟิศ ก่อนขยับขยายมาเปิดหน้าร้านในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ

“สมัยก่อนเราเรียนย่านนี้ กินอยู่แถวนี้ เห็นบรรยากาศมาตลอด รู้ว่าคนแถวนี้กินอะไร ชอบอะไร พอเรียนจบก็ไปอยู่ออสเตรเลียหนึ่งปี กลับมาก็ทำงานในย่านนี้ประมาณ 4 ปี ก็มาเปิดร้าน ไม่รู้จะไปทางไหนต่อ เดินกินข้าวอยู่สามย่าน เขาบอกมีห้องว่างพอดีก็เลยเอาเลย (หัวเราะ)”

คุณจุมพลเล่าให้ฟังว่าร้านต้นกกไม่ได้มีคอนเซปต์ เพียงแค่อยากขายเค้กหน้านิ่มในราคาย่อมเยาเท่านั้น โดยสูตรได้มาจากสถาบันที่เคยเรียน และเคยมีคนสอน ก่อนจะนำมาดัดแปลงสูตรเป็นของตนเอง จนได้เป็นเมนูอย่างเค้กหน้านิ่มอย่างเค้กส้ม เค้กช็อกโกแลต เค้กกาแฟ เค้กชาเขียว ซึ่งเป็นเมนูยอดฮิตของร้านที่คนจดจำ

“เราขายดีตั้งแต่วันแรกเลยนะ เพราะตอนนั้นร้านค้าไม่ค่อยเยอะ มีไม่กี่เจ้า และเราใช้วัตถุดิบดี”

“ต้นกกเป็นร้านเล็กๆ ในห้องแถวห้องเดียว แต่ก่อนขายอาหารด้วย แต่ปัจจุบันไม่ได้ขายแล้ว ขายแต่ขนมเค้ก ใช้วัตถุดิบเกรดดี ไม่ใส่สารกันบูด กินง่าย เก็บในตู้เย็นได้หลายวัน ราคาเริ่มต้น 35 บาท”

“ทุกวันนี้เราไม่ได้อบเค้กเองแล้ว มีพนักงานทำ แต่เรายังต้องคอยดูตลอด มาตรฐานเค้กต้องคงเดิม เพราะเค้กมันเหมือนวิทยาศาสตร์ ต้องทำตามสูตร ถ้าผิดเพี้ยนไปนิดหนึ่งมันจะแสดงมาให้เห็นเลย เช่น ไม่ขึ้นฟู ไม่อร่อย”

แม้จะเป็นร้านเล็กๆ บริหารเอง และอยู่กันแบบครอบครัว แต่ด้วยความใส่ใจในคุณภาพ ร้านต้นกกจึงผ่านกาลเวลามาได้กว่า 25 ปี จากที่มีลูกจ้าง 2 คน ปัจจุบันมีนับสิบคน และมีการเปิดสาขาเพิ่มที่พุทธมณฑล สาย 4 

“บางคนอยากขยายสาขาเยอะๆ แต่เราอยากทำง่ายๆ คนเดียว แต่ยังเน้นความคงเดิมและควบคุมคุณภาพได้ การบริหารเองไม่ปวดหัว ต้องทำทุกอย่าง แต่ก็แลกกับความสบายใจ ตอนนี้มีหลานมาช่วย ถ้าวันหนึ่งต้องส่งต่อร้านให้ก็อยากให้เขาคงรสชาติเดิมของขนมและความสะอาดไว้”

“แต่ถ้าเขาอยากขยับขยายเพิ่มเติมหรืออยากปรับสูตรก็ได้ เราไม่ได้ซีเรียส”

ขณะที่ยังคงความเป็นออริจินัล ร้านต้นกกเองก็ต้องปรับตัวตามยุคสมัยที่ใครๆ ก็ทำขนมขายได้ ซึ่งคุณกกบอกว่าต้องทำขายออนไลน์มากขึ้น และขยายตลาดออกไปรอบๆ กรุงเทพฯ และมีเค้กสูตรใหม่ๆ ออกมา

“ตอนนี้ก็เริ่มมีเมนูใหม่ๆ มาแล้ว เช่น เค้กมะพร้าว ชีสเค้กหน้าไหม้ คุกกี้หน้านิ่ม แต่ก็ยังเน้นเค้กเหมือนเดิม เพราะเดี๋ยวนี้คนชอบขนมหน้าตาสวย เราเองไม่ค่อยรู้เรื่อง สงสัยต้องรุ่นหลานมาทำ (หัวเราะ)”

ครัวจุฬา 50

ตามสั่งขายดีสามย่าน เมนูภัตตาคารในราคาเอื้อมถึง

ไม่น่าแปลกใจที่ร้าน ‘ครัวจุฬา 50’ จะมีลูกค้าแวะเวียนมาชิมจนเต็มร้านขนาดสองห้องแถวทุกวัน ไม่ว่าจะลูกค้าเก่าหรือหน้าใหม่ คนไทยหรือต่างชาติ เพราะเมื่อลองเปิดดูรูปอาหารที่มีคนรีวิวในโซเชียลแล้วก็คิดได้แค่ว่ายังไงต้องได้มากิน

ปูผัดผงกะหรี่ราดข้าวที่มีเนื้อปูล้นๆ ข้าวผัดปู ต้มยำกุ้งน้ำข้น กระเพาะปลาน้ำแดง หมูกรอบผัดพริกเกลือ กั้งผัดพริกเกลือ ไปจนถึงเผือกทอด หรือพุทราจีน เมนูที่ดูแล้วน่าจะอยู่บนภัตตาคาร กลับสั่งกินได้ที่ครัวจุฬา 50 ในราคาที่เอื้อมถึงได้

ครัวจุฬา 50 เริ่มเปิดตอนปี พ.ศ.2564 ในช่วงสถานการณ์โควิด ช่วงนั้นร้านอาหารย่านสามย่านปิดหลายร้านจากเหตุการณ์ล็อกดาวน์ ทำให้มีห้องเช่าใจกลางเมืองเหลือให้เช่าจำนวนมาก ทั้งที่ปกติจะหาทำเลเปิดยาก อีกทั้งช่วงนั้นราคาเช่ายังไม่แพง คุณพงศธร ภูพงศ์สิริพันธ์ ผู้เป็นเจ้าของร้านจึงเห็นโอกาสของการเปิดธุรกิจในเมือง

คุณพงศธร เล่าว่าครัวจุฬา 50 เป็นร้านอาหารตามสั่งที่ขายดีในสามย่าน เพราะมีเมนูที่แตกต่างจากร้านอื่นทั่วไป โดยมีคอนเซปต์ในนำเมนูระดับภัตตาคาร มาทำราคาให้คนสามารถเข้าถึงได้ง่าย

“ช่วงแรกคิดว่าถ้าขายแพงๆ คงขายยาก จึงคิดคอนเซปต์ว่าจะทำอาหารที่ทุกคนสามารถกินได้ทุกวัน ราคาต้องไม่แพง เมนูต้องไม่เหมือนร้านอาหารตามสั่งทั่วไป เพราะเรามีเมนูปูเป็นจุดเด่น เราเคยทำงานเป็นซัปพลายเออร์อาหารทะเลมาก่อน จึงสามารถหาวัตถุดิบสดใหม่จากทะเลไทยในราคาไม่แพงได้”

สิ่งที่คุณพงศธรคิดไม่ผิด เพราะตั้งแต่เปิดร้านครัวจุฬา 50 ก็กลายเป็นไวรัลจากเมนูปูผัดผงกะหรี่ จนทำให้เกิดกระแสผู้คนหลั่งไหลมากินเมนูนี้ ทั้งคนไทยและชาวต่างชาติ

“เมนูปูผัดผงกะหรี่ขายราคาแค่ 120 บาท แล้วรสชาติร้านเราเป็นที่ชื่นชอบของต่างชาติ เพราะรสไม่จัด ผงกะหรี่ไม่แรง คนต่างชาติชอบปูผัดผงกะหรี่อยู่แล้ว เขาเลยถูกจริตกับร้านเรา ที่สำคัญคือราคานี้คงไม่มีใครทำได้”

ด้วยความที่อยู่ในย่านทำเลดีของสามย่าน ใจกลางเมือง ใกล้มหาวิทยาลัย ใกล้สำนักงานและออฟฟิศ จึงยิ่งทำให้ปรากฏการณ์ครัวจุฬา 50 ไปไกลกว่าที่คิด อย่างไรก็ตาม คุณพงศธรเล่าว่าการทำร้านอาหารมีการแข่งขันสูง และเป็นเทรนด์ที่เปลี่ยนง่าย เมื่อหมดกระแสทุกอย่างก็สามารถเปลี่ยนไปรวดเร็ว

“กระแสมันเปลี่ยนเร็ว เดี๋ยวก็มีร้านใหม่เกิดขึ้นให้คนตามไปกิน เราคิดว่าตอนนี้ครัวจุฬา 50 น่าจะเลยจุดพีกมาแล้ว ยากที่จะทำให้มันบูมอีกครั้ง แต่ต้องประคองให้อยู่นานที่สุด”

“ตอนนี้เราพยายามไม่ให้คนลืม มีการกระตุ้นและโปรโมตตลอด หรือเมนูอาหาร ถ้าคนเบื่อเมนูจำเจ เราก็ออกเมนูประจำเดือนใหม่ๆ ให้ไม่น่าเบื่อ”

“หลักสำคัญคือเรื่องความคุ้มค่า เราอยากให้คนมากินแล้วรู้สึกอร่อย สะอาด คุ้มค่า คุ้มราคา”

ทุกร้านเรียกได้ว่ามีเส้นทางและเรื่องราวเป็นของตัวเอง

แต่จุดที่มีร่วมกันคือหัวใจของการทำร้านที่อยากส่งต่อความอร่อยคุ้มค่าให้กับผู้มาเยือน ทั้งหมดนี้ต่างรวมเป็นสีสันที่ทำให้สามย่านมีจังหวะที่น่าค้นหา เป็นความกลมกลืนระหว่างความเก่าและใหม่ที่ลงตัว

ที่สำคัญคือสามย่านยังคงเป็นแหล่งรวมความหลากหลายของอาหารการกินที่คึกคักที่สุดแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร ที่ไม่ว่าจะผ่านไปกี่ปี ก็ทำให้คนอยากมาเยือนเสมอ

The post ตะลุย 5 ร้านสามย่าน รสชาติแห่งกาลเวลาที่อยู่คู่เด็กจุฬาทุกยุคสมัย appeared first on a day magazine.

แอปสีเหลืองฉูดฉาดปาดพยัญชนะตัวเอฟสีน้ำเงินตอบว่าเป็นไปได้ 

ไม่มีใครคาดคิดว่าการอัปโหลดเพลงลงแพลตฟอร์มที่แทบไม่มีคนรู้จัก จะกลายเป็นบันไดแข็งแรงสู่อาชีพนักร้อง แต่เพราะปณิธานของ ‘ท้อป – ศรัณย์ ภิญญรัตน์’ หนุ่มคณะสถาปัตย์ที่หลงใหลในเสียงเพลงนอกกระแส เป็นเด็กแนวที่เคยย่ำเท้าโยกหัวอยู่ในเฟสติวัลต่างประเทศ เขาหวังอยากเห็นศิลปินนอกกระแสของประเทศไทยไปยืนอยู่บนเวทีนั้นสักวันหนึ่ง   

ถึงไม่เคยทำธุรกิจ แต่เขาตัดสินใจเริ่มทำสตาร์ตอัปเล็กๆ อย่างแอป ‘ฟังใจ’ แม้ท้อปจะขึ้นเป็นผู้บริหารที่ไปกับความไม่รู้ แอปฟังใจก็ประสบความสำเร็จมากกว่าที่คิด มันกลายเป็นบ้านพำนักศิลปินอิสระ และเสียงจากทุกเพลงก็ถูกรับฟัง 

แอปสีเหลืองนั้นเดินทางมาอย่างยาวนาน กระทั่งถึงวันต้องแจ้งข่าวร้าย “ฟังใจปิดการสตรีมเพลงแล้ว” 

และข่าวดี “เราแค่เปลี่ยนวิธีแต่ทุกอย่างยังอยู่ในปณิธานเดิมของฟังใจ สิ่งสำคัญคือเราค้นพบว่าจะทำตามแพสชันอย่างเดียวไม่ได้ ต้องบาลานซ์เรื่องธุรกิจและความเป็นอุดมคติให้ได้” เป็นอันรู้โดยทั่วกันว่าฟังใจยังคงอยู่

จาก Flow Festival ถึง Fungjai

ท้อปเริ่มอินกับดนตรีเมื่อไหร่

ตั้งแต่เด็กเราจะฟังเพลงตามที่ที่บ้านเปิด โตมาก็เพลงค่ายแกรมมี่ ค่ายอาร์เอสเป็นหลัก แต่ช่วงมัธยมเริ่มฟังนอกกระแสเพราะเพื่อนชวนให้ฟัง ‘Linkin Park’ จำได้ว่า Korn มีคอนเสิร์ตที่ไทยครั้งแรกแล้วเราก็ไปดู พออายุ 14 – 15 ก็เปิดโลกทัศน์ชีวิตมากขึ้นเพราะได้ไปเรียนแลกเปลี่ยนที่อเมริกา เห็นพวกเขาฟังเพลงหลากหลาย จนทำให้เราบ้า Brit Pop สุดๆ ช่วงนั้น (หัวเราะ) 

กลับมาประเทศไทยแล้วก็เห็นว่าเพลงนอกกระแสของบ้านเราเยอะไม่แพ้กันนะ ในเพื่อนที่เรียนชั้นปีเดียวกันก็ทำวง ‘Lemon Soup’ รุ่นพี่ทำวง ‘Flure’ อาจารย์ทำวง ‘Perfect Rockstar’ เรียกว่าเป็นยุคที่ซึมซับดนตรีนอกกระแสสุดขีดเลย เราซื้อซีดีแผ่นจากค่าย ‘Smallroom’ เยอะมาก

สมัยนั้นเป็นเด็กแนวเต็มตัว ชอบไปคอนเสิร์ต ไปเฟสติวัล และออกจะแอนตีเพลงในกระแสหลักด้วยซ้ำ จนเข้าสู่วัยทำงานไปได้สักพักก็เรียนต่ออีกที่ประเทศฟินแลนด์ คณะสถาปัตยกรรม ภาคออกแบบอุตสาหกรรม เมเจอร์ปริญญาโทเป็นกราฟิก ขณะเดียวกับที่แอป ‘Spotify’ เพิ่งถือกำเนิดเลย เราตื่นเต้นมาก รู้สึกว่ามันเจ๋งมากเพราะมีเพลงให้ค้นหาจากทั่วโลกทำให้ได้ฟังอะไรกว้างขึ้น เราได้ไป ‘Flow Festival’ ที่เมืองเฮลซิงกิ คราวนี้เปิดโลกเข้าไปอีกแบบของจริงเลย มีแนวดนตรีที่เราไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามันเรียกว่าอะไร

ตอนนี้ยังเรียกตัวเองเป็นเด็กแนวได้อยู่ไหม

ไม่น่าแล้ว (หัวเราะ) ตอนนั้นเป็นเด็กแนวด้วยการทำอะไรไม่เหมือนใคร อยู่นอกขนบ ฟังเพลงที่แตกต่าง แต่เส้นแบ่งของเพลงนอกกระแสและในกระแสมันจางลงไปเยอะ อย่างวงอิสระเขาก็สามารถจัดคอนเสิร์ตเดี่ยวที่ธันเดอร์โดมได้แล้ว ส่วนตัวมองว่าการจับวงแมสกับวงนอกกระแสเริ่มยาก เพราะมันถูกเบลนด์เข้าด้วยกัน ยกตัวอย่างวง ‘Freehand’ เขาก็อิสระนะ ก็ยังสามารถจัดคอนเสิร์ตเดี่ยวขนาดหลายพันคนของตัวเองได้ (ปัจจุบันสังกัดค่าย Genie Records แล้ว) 

การให้นิยามว่าวงนี้เป็นวงนอกกระแสไหม อาจจะไม่ได้ชัดเจนเหมือนเมื่อก่อนที่โลกของสื่อถูกควบคุมโดยคนไม่กี่คน ดันเพลงให้ดังได้ง่าย ในยุคนี้คนจะเสพจากอัลกอริทึม แต่ละคนมีเส้นทางในการฟังเพลงไม่เหมือนกันเลย เดี๋ยวนี้ก็ยังมีเพลงที่สร้างปรากฏการณ์แมสได้อยู่ แต่ไม่ได้ถูกจำกัดว่าศิลปินต้องถูกควบคุมโดยใคร เขาอาจจะทำเพลงตัวคนเดียวอยู่ที่บ้านก็ได้ 

คิดไหมว่าวันหนึ่งจะมาเป็นผู้บริหาร

ไม่เคยคิด เส้นทางเราไม่เหมือนคนอื่นที่เป็นคนดนตรีเพียวมากๆ เขาเรียนหรือเล่นดนตรีกันมา อาจจะเคยทำเพลงและมีการเดินทางที่เข้มข้นกว่า เราแค่ชอบฟังเพลงแต่เล่นดนตรีอะไรไม่เป็นเลย มองย้อนกลับไปก็รู้สึกว่าเราเป็นกึ่งๆ คนนอกที่เข้ามาอยู่ในวงการเพลงเหมือนกันนะ

จุดสตาร์ตฟังใจมาได้อย่างไร

จากตอนที่เราไปทำสตาร์ตอัปซอฟต์แวร์ที่อเมริกา ก็ไม่ได้เกี่ยวกับดนตรีอีก (หัวเราะ) แต่เราเห็นบริษัทที่ทำขึ้นมาได้จากคนไม่กี่คนด้วยเทคโนโลยีด้วยซอฟต์แวร์ มันทำให้เราเปลี่ยนวิธีคิด จากนึกว่าต้องใช้เงินเยอะ ใช้คนเยอะ แต่พอได้ทำสตาร์ตอัปก็ช่วยจุดประกาย เราอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ทุกคนนั่งในร้านกาแฟพร้อมแล็ปท็อปหนึ่งเครื่อง ต่างก็เต็มไปด้วยไอเดียที่อยากจะสร้างธุรกิจของตัวเอง จากที่เคยคิดว่าคงเป็นลูกจ้างไปตลอด เต็มที่คงเปิดดีไซน์สตูดิโอของตัวเอง แต่เรารู้แล้วว่ามันเป็นไปได้ ตอนนั้นในประเทศไทยสตาร์ตอัปยังเป็นเรื่องใหม่มาก คนแทบจะไม่รู้จักว่ามันคืออะไร 

ข้อดีคือการที่ไม่ค่อยมีคนรู้จัก เราคิดว่าถ้าได้ทำก็คงจะเป็นจังหวะที่ดี เดี๋ยวเทรนด์ก็คงมาถึง เราเป็นดีไซน์เนอร์มาทั้งชีวิต ข้อเสียคือมันเป็นการทำงานที่ต้องคอยป้อนให้คนอื่น ตั้งใจสร้างสรรค์สิ่งเหล่านั้นมา แต่สุดท้ายมันไม่ใช่ของเรา ทำให้อยากเป็นผู้รับจ้าง เจ้าของกิจการ ก็กลับมาถามตัวเองว่าแล้วมึงจะทำสตาร์ตอัปอะไร ประสบการณ์ที่เจอคือการทำสตาร์ตอัปมันง่าย แต่ทำให้มันเวิร์กจะยาก 

สุดท้ายมาจบที่ดนตรี เรารู้สึกว่าดนตรีอยู่ในดีเอ็นเอของเรา คอนเซปต์ของสตาร์ตอัปคือการลองตลาดก่อนว่ามีคนอยากใช้แบบเราจริงหรือเปล่า มีคนสนใจไหม ถึงได้ลองทำ MVP (Minimum Viable Product) ขึ้นมา 

ทำไมต้อง ‘ฟังใจ’

ตอนแรกมันมีหลายชื่อมาก ศาลพระภูมิ ตู้เย็นก็มี (หัวเราะ) แต่ชื่อฟังใจมาจากพนักงานคนแรก คอนเซปต์ในภาษาไทยคือการฟังดนตรีที่หลากหลายด้วยหัวใจ ส่วนในภาษาละตินมันล้อไปกับคำว่าฟังไก (Fungi) ที่แปลว่าอาณาจักรเห็ดรายีสต์ คาแรกเตอร์ตรงกับที่เราคิดว่าดนตรีนอกกระแสเหล่านี้ไม่ได้พบเห็นโดยทั่วไป มักจะอยู่ตามซอกตามหลืบ ต้องค้นหาถึงจะเจอ แต่ความน่าสนใจคือเห็ดรายีสต์มันมีความหลากหลายเหมือนดนตรี แล้วก็แพร่พันธุ์ผ่านสปอร์ทางอากาศเหมือนดนตรีที่มีคลื่นหลากหลาย

เห็นได้ว่างานด้านภาพ (Visual Design) ฟังใจในยุคแรกจะออกมามีสีที่ฉูดฉาดมาก เพราะเราให้โจทย์น้องที่ดีไซน์ไปว่าอยากเป็นแบรนด์ใหม่ที่จี๊ดจ๊าด เป็นที่น่าจดจำ แตกต่างกว่าคนอื่น สีเลยเป็นเหลืองสะท้อนแสง น้ำเงิน ชมพู เรียกว่าเห็นแล้วต้องจำได้ ไม่เหมือนเซอร์วิสอื่นในท้องตลาด

เห็ดสดแตกสปอร์

จุดไหนที่ทำให้อยู่ๆ ฟังใจก็บูมขึ้นมา

น่าจะมาจากคอนเสิร์ตฟังใจครั้งแรกชื่อ ‘เห็ดสด’ เราทำคอนเสิร์ตเพราะอยากโปรโมตแอป แต่คอนเสิร์ตดันดังกว่าแอป ตอนที่ลอนช์แอปก็จัดอีเวนต์เล็กๆ ในวันฮาโลวีนขึ้นมานะ ชื่อ ‘เห็ดผี’ ห้ามผวน! (หัวเราะ) แล้วก็เชิญศิลปินมาไลฟ์สตรีม เดือนแรกมีคนเข้ามาใช้แอปสามพันกว่าคน เราก็ใจชื้นว่ามีคนให้ความสนใจ แต่มันก็ทรงๆ ทำให้อยากทำอะไรเพิ่มอีกเพื่อแสตมป์ว่าเรามีตัวตน ตอนนั้นพี่ที่รู้จักมาช่วยจัดคอนเสิร์ตแล้วเขามีคอนเนกชัน ก็ไปชวนวง ‘Death of a Salesman’ กลับมาเล่นเป็นเฮดไลน์เนอร์ได้ จากที่พวกเขาพักวงไปเป็นสิบปี เห็ดสดถึงได้กลายเป็นจุดเปลี่ยน ผมจำได้ว่าสองสามสัปดาห์หลังจากนั้นก็มีสื่อมาสัมภาษณ์เกือบทุกวัน เพราะคนอยากรู้ว่าไอ้พวกนี้มันเป็นใคร

ไม่ได้เรียนด้านบริหารมาแล้วมีวิธีบริหารคนอย่างไร

จริงๆ มันคือการลองผิดลองถูกเอาเลย เราไม่เคยทำบริษัทและบริหารคน ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าขั้นตอนบัญชีหรือการรับคนเข้ามาต้องทำอย่างไร แต่เราระดมสมองกันกับพาร์ตเนอร์ ระหว่างทางคือการ Learning by doing คนในองค์กรจะมีความเป็นสตาร์ทอัป เรา Try and fail and try again ค่อยๆ มีระบบขึ้นมา เรียนรู้กันไประหว่างทำบริษัท 

หลังจากทำคอนเสิร์ตเห็ดสด ‘พี่หมู – ณัฐวุฒิ พึงเจริญพงศ์’ เจ้าของ Ookbee มาเห็นบทสัมภาษณ์เรา เขาก็มีความสนใจ เพราะกำลังจะเปลี่ยนแพลตฟอร์มเป็น UGC (User-Generated Content) พอดี ให้มันมีหนังสือ การ์ตูน นิยาย และดนตรีอยู่ด้วย เขาติดต่อมาเป็นผู้ลงทุนให้เรา วิธีการบริหารบริษัทส่วนใหญ่ก็มาจากพี่หมูนะ

การลองผิดลองถูกทำให้ต้องเจอกับความเฟลเยอะไหม

บ่อยเลย พอเราทำไปถึงจุดหนึ่ง แอป ‘JOOX’ ก็เข้ามาในตลาด รู้เลยว่าคงสู้กับเขายาก แล้วก็เริ่มมีระบบ Distribution ที่ต้องผ่านคนกลางก่อนเอาเพลงขึ้นระบบสตรีมมิง เราต่อท่อกับเขายาก เพราะจำนวนผู้ใช้เรายังน้อย เปิดบริการแค่ในประเทศไทย แล้วยังมีแต่เพลงอินดีอีก 

ตอนจัดคอนเสิร์ตก็มีความผิดพลาดเรื่องไลน์อัป ราคาบัตร การโปรโมต ไม่รู้เลยว่าดีพอหรือเปล่า เรียกว่า First time lucky มากที่ทำเห็ดสดแล้วเป็นผู้จัดหน้าใหม่ บัตรเกือบ Sold out สปอนเซอร์เบียร์ก็งงว่าคนเหล่านี้คือใคร ทำไมพวกเขากระหายเบียร์ขนาดนี้ (หัวเราะ) ครั้งแรกถือเป็นความฟลุกเลย หลังจากนั้นก็พยายามทำงานลักษณะอื่นที่นอกเหนือจากเห็ดสด แต่ดันเฟล มันไม่ได้ขายบัตรง่ายอย่างที่คิด ไปจัดที่เชียงใหม่ก็เจ๊งเละเทะ เป็นเมืองที่ปราบเซียนมาก 

แต่ถ้าครั้งที่เฟลที่สุดจริงๆ เพราะเรามีอุดมคติในการเป็นสตาร์ตอัป พยายามทำโปรดักต์ใหม่ขึ้นมา แล้วก็ทำคอนเสิร์ตไปด้วย ตอนนั้นทำแอปเพิ่มชื่อ ‘เล่นสด’ เป็นแพลตฟอร์มทำวงดนตรี เก็บคอมมิชชันคนจ้างงาน แต่สุดท้ายก็ตัน เพราะไม่ได้เป็นคนถือคิวศิลปิน มันจบที่คิวของค่าย ทั้งหมดทั้งปวงคือเราไม่ได้เข้าใจกระบวนการของอุตสาหกรรมนี้อย่างถ่องแท้จริงๆ แอปนี้ก็เลยไม่ได้ไปต่อ 

แล้วก็พยายามคิดอีกว่าในเมื่อคนไม่อยากจ่ายเงินกับการสมัครสมาชิกฟังเพลงโดยตรง งั้นลองให้ใครขึ้นเป็นดีเจก็ได้ หรือร้องเพลงก็ได้ แล้วเปิดให้คนให้ของขวัญ เพราะตอนนั้นก็มีแอป ‘Bigo live’ ที่มีลักษณะคล้ายกันกัน เราลองจนรับรู้ว่าสิ่งที่เวิร์กที่สุดคือ Back to basic กลับมาทำธุรกิจเป็นแบบ SME เรื่องนี้น่าจะเป็นการเรียนรู้ที่ใหญ่ที่สุดตลอดสิบปีที่ผ่านมาเลย 

เฉดสีรุ้งในเสียงเพลง

มิชชันตั้งต้นของฟังใจที่ต้องไปให้ถึงคืออะไร

ด้วยพื้นฐานของ Co-Founder ทั้งหมดในฟังใจไม่มีใครทำธุรกิจมาก่อน ทำให้มิชชันของเรามีความเป็นอุดมคติมากๆ เช่น มุ่งให้เกิดสิ่งที่เรียกว่าประชาธิปไตยทางดนตรี หรือทำอย่างไรให้คนทำเพลงที่ตัวเองเชื่อได้เจอกับแฟนเพลงตัวเองโดยไม่ต้องอยู่ในค่ายใหญ่ 

สิ่งหนึ่งที่เราอยากทำมากคือการทำให้วงโคฟเวอร์ค่อยๆ หายไป เพราะเราเชื่อว่าศิลปินส่วนใหญ่เขาก็คงอยากเสนอเพลงของตัวเองมากกว่า เราอยากเห็นภาพนั้น แต่บริษัทเราเจ้าเดียวไม่สามารถทำให้เกิดสิ่งนี้ได้ แค่เป็นฟันเฟืองหนึ่งที่ช่วยให้เกิดภาพ เห็นภาพนั้นได้เร็วขึ้น เรื่องนี้ต้องเกิดจากทุกภาคส่วน ศิลปิน ค่ายเพลง และรัฐบาล

หลังจากตัดสินใจว่าจะผันตัวจากสตาร์ตอัปเป็น SME ทำให้ฟังใจรีแบรนด์ใหม่ไปในทิศทางไหน 

จากที่คนรู้จักพวกเราหลายเรื่อง ก็เปลี่ยนเป็นให้รู้จักแค่ไม่กี่เรื่อง อย่างแอปฟังใจที่เราไม่ได้ทำต่อก็คงมีคนผิดหวัง คือเมื่อสิบกว่าปีที่แล้วมันไม่มีสิ่งนี้เกิดขึ้นในประเทศ แอปสตรีมมิงเลยตอบโจทย์ แต่ในปี 2025 ตัวเลือกเยอะมาก มี Spotify, Joox, Apple Music, Youtube Music ศิลปินทุกคนปล่อยเพลงด้วยตัวเองได้แล้ว มี Distributor เบอร์ใหญ่ เครื่องไม้เครื่องมือมันต่างกันโดยสิ้นเชิง เราเลยรู้สึกว่าสตรีมมิงของเราไม่จำเป็นแล้ว ทุกคนสามารถค้นพบดนตรีใหม่ๆ ของตัวเองได้ 

แต่ในขณะเดียวกันเราจะโฟกัสบทบาทใหม่ที่ชัดขึ้นนะ เรากลับมาทำโชว์เคสเฟสติวัลที่ผลักวงไทยไปต่างประเทศ ทำ Music Marketing Agency ร่วมกับแบรนด์และหน่วยงานรัฐที่ผลักดันให้วงเติบโตขึ้นได้ในอีกแบบ เราแค่เปลี่ยนวิธีแต่ทุกอย่างยังอยู่ในปณิธานเดิมของฟังใจ สิ่งสำคัญคือเราค้นพบว่าจะทำตามแพสชันอย่างเดียวไม่ได้ เราต้องบาลานซ์เรื่องธุรกิจและความเป็นอุดมคติให้ได้

เมื่อก่อนฟังใจจะนิยามตัวเองว่าเป็น Music Community แต่ความหมายใหม่ของฟังใจในตอนนี้เป็น Music Integrator เราพยายามทำให้ดนตรีเข้าไปแทรกซึมในทุกคัลเจอร์ ให้ดนตรีอยู่กับอาหาร แฟชัน ความยั่งยืน เพราะถ้าอยากขยายวงการให้โตขึ้นก็ต้องเปิดตัวเองมากขึ้น ร่วมงานกับอุตสาหกรรมอื่นมากขึ้น รวมถึงการออกไปอยู่ในต่างประเทศ เป็นฟันเฟืองหนึ่งที่ทำงานใกล้ชิดกับหน่วยงานรัฐ แน่นอนว่าตอนนี้รัฐบาลเราก็ไม่ค่อยแน่นอน (หัวเราะ) ต้องลองดูว่าในชุดใหม่จะยังมีเรื่องซอฟต์พาวเวอร์อยู่ไหม เราจะได้เข้าไปร่วมผลักดัน

แล้วแบบนี้ฟังใจจะยังผลักดันดนตรีนอกกระแสอยู่หรือเปล่า

เรายังอยากให้พื้นที่และผลักดันศิลปินที่ทำดนตรีด้วยความเชื่อ โดยที่ไม่ต้องแคร์กระแสหรือชื่อเสียง แค่คุณเชื่อที่จะทำดนตรีในแบบนี้ก็พอ อยากเป็นหนึ่งในบริษัทที่ให้พื้นที่ศิลปินเหล่านี้ อย่างแคมเปญ ‘Brand the band’ จะคัดเลือก 20 ศิลปินที่มองเห็นศักยภาพว่าเขาเติบโตได้ หรือ ‘Keep Walking Music Space’ ที่ทำร่วมกับ Johnnie Walker เพื่อคัดเลือก 3 ศิลปินขึ้นเป็นผู้ชนะในแคมเปญ ความเป็นตัวของตัวเองที่สูงมากจะทำให้พวกเขาได้สร้างความหลากหลายในวงการดนตรีไทย อยากเห็นวงการดนตรีบ้านเราเป็นเหมือนสายรุ้งที่มีเฉดสีเยอะๆ 

แต่พูดตามตรงว่าในหลายงานที่เราเป็น Music Integrator ก็ยังไม่สามารถยัดความเป็นดนตรีอิสระเข้าไปได้ทั้งหมด พยายามคิดว่าถ้าวงดนตรีนั้นเป็นสีแดงเหมือนกับสีที่มีอยู่ทั่วไป เราก็จะหาวิธีเล่าอย่างไรให้มันแตกต่าง มีกลิ่นอายที่ยังครีเอทิฟ

พลิกหลังเวทีเป็นหน้าเวที

ค้นพบศิลปินนอกกระแสจากที่ไหนเหรอ

โห! สิบกว่าชีวิตในฟังใจนี่เป็นนักฟังเพลงตัวยงเลย มีอะไรเราก็จะแชร์กัน อย่างวันที่เลือกไลน์อัพ ทุกคนก็จะลิสต์รายชื่อ โยนไอเดีย ส่วนตัวเราเองก็ได้รู้จักวงดนตรีมากขึ้น แล้วก็มีวงดนตรีที่ส่งเข้ามาให้เราฟัง หลายครั้งก็ได้เจอกับวงที่ทำให้รู้ว่าเฮ้ย! เจ๋งมากเลย อย่างวง ‘For Who High’ วง ‘Dot Dot Dot’ ที่เราแบบโอ้! คุณไปอยู่ที่ไหนกันมา 

ดูเหมือนตอนนี้ไลฟ์เฮาส์ก็มีกระแสมากขึ้นนะ

ใช่ จากที่เมื่อก่อนชอยส์น้อยมาก มีแค่การไปร้านเหล้าเพื่อฟังเพลงโคฟเวอร์ มีคนเคยพยายามทำไลฟ์เฮาส์แต่เปิดแล้วก็เจ๊ง เพราะกลุ่มคนฟังยังไม่มากพอ อย่างในประเทศอังกฤษ ถ้าไลฟ์เฮาส์เจ๊งก็ขอทุนซัพพอร์ตเพื่อจะอยู่รอดได้ เขาเห็นความสำคัญของดนตรีมาก เขารู้ว่าถ้าไลฟ์เฮาส์อยู่รอดก็จะช่วยสร้างพื้นที่ให้ศิลปินมาแสดงสด และถ้าร้านเหล่านั้นตาย ซีนดนตรีก็จะตายไปด้วย ถ้าบ้านเราจะเอาจริงเอาจังเรื่องนี้คงต้องขนมาทั้งองคาพยพ เริ่มจากอะไรง่ายๆ ก็ได้เช่น การนำเข้าเครื่องดนตรีก็ลดภาษีหน่อย ปลดล็อกกันไปทีละเปลาะ 

แต่หลังโควิดมาภาพไลฟ์เฮาส์ในไทยมันเปลี่ยนนะ ไม่รู้เพราะคนอยู่บ้านแล้วค้นพบเพลงนอกกระแสเยอะขึ้นไหม เกิดกลุ่มคนฟังใหม่ที่ไม่ค่อยกินเหล้า แล้วเขาก็มาเพื่อฟังเพลงจริงๆ 

ต้องขอบคุณ Lido Connect ที่เป็นตัวจุดประกายไลฟ์เฮาส์จนเป็นที่รู้จักมากขึ้น เป็นที่น่าชื่นใจมาก พักหลังมาไลฟ์เฮาส์เริ่มยืนระยะได้แล้ว และเป็นการสร้างทางเลือกให้คนได้มากขึ้น ไม่ต้องไปแต่ร้านเหล้าหรือคอนเสิร์ตใหญ่จริงจัง วงดนตรีไม่ใช่เฟอร์นิเจอร์ประกอบการกินเหล้า แต่มันคือพระเอก

นอกจากเป็นผู้จัดคอนเสิร์ตแล้ว ท้อปอยากทำอะไรอีกไหม

เรามีความฝันอยากเป็นคนดูงานมหรสพ (Maho Rasop Festival) เพราะฟีดแบกที่ได้รับหลังการทำงานมันดีมากเลย ถึงวันหนึ่งเราก็คงส่งไม้ต่อให้คนอื่น แล้วกลับไปเป็นคนดู จริงๆ เวลาที่รู้สึกสนุกมากคือการได้เป็นผู้ชม อยากไปในฐานะคนไม่เครียด เพราะงานที่เราทำมันเครียดมาก แล้วก็สะสมไปจนกว่าจะถึงวันงานว่าจะเกิดปัญหาอะไรขึ้นไหม คนที่ทำอาจจะไม่ต้องอยู่ในนามฟังใจก็ได้ แต่เขานำเสนออะไรใกล้เคียงกับที่เราสร้างไว้ นำเสนอสีรุ้งที่หลากหลายเราก็พร้อมไปเป็นคนดู เพราะเดี๋ยวนี้เริ่มไม่ไหวเหมือนกันกับการนอนน้อยเพื่อจัดงาน แก่แล้ว (หัวเราะ) 

ดนตรีเรียกว่าเป็นทุกอย่างในชีวิตท้อปไหม

ไม่ถึงกับเป็นทุกอย่างหรอก แต่ถ้าไม่มีดนตรีเลย ชีวิตคงหดหู่มาก 

ถึงวันนี้ ฟังใจอาจไม่ใช่แพลตฟอร์มที่ถูกพูดถึงอย่างหนาหู แต่หากใครเคยมีวัยที่เปิดเพลย์ลิสต์ในแอปสีเหลืองยามเช้า ใส่หูฟังให้เพลงของวงไม่รู้จักชื่อได้ขับกล่อมจนหลับใหล และหลงรักเพลงที่ไม่มียอดแชร์ จะรู้ได้ว่า ‘ฟังใจ’ เปล่าเป็นแค่แอปบนหน้าจอ แต่เป็นเหมือนยุคสมัยหนึ่งที่ทุกบทเพลงนั้นเข้าใกล้เรา ใกล้เสียจนได้ยินเสียงใจตัวเอง

ไว้ไป ‘ฟังใจ’ ในคอนเสิร์ตกันนะ

The post ‘ท้อป – ศรัณย์’ ผู้บ่มเพาะฟังใจที่แม้จะหยุดสตรีมไป แต่ระบบนิเวศความเชื่อของคนทำเพลงยังคงอยู่ appeared first on a day magazine.

เช่นกันกับการล่องขึ้นภาคเหนือในเดือนปลายฝนต้นหนาว บนยอดดอยและป่าสูงนั้นมีสิ่งที่โหยหาอยู่แทบทั้งสิ้น 

หลังลงจากสะปัน เราค้นหาหมุดหมายใหม่ในตัวเมือง จังหวัดน่าน พยายามรื้ออินเทอร์เน็ตดูว่ามีร้านหนังสืออิสระอื่นอีกหรือเปล่า ทว่าคลังสถานที่มีไม่ถึงหยิบมือ ท้ายที่สุดมาลงเอย ณ ‘บ้านๆ น่านๆ ห้องสมุดและเกสต์โฮม’ ที่เลี้ยวเข้าซอยรอบเมืองทิศใต้ไปไม่กี่คืบจะเห็นบ้านไม้สีน้ำตาลหลังใหญ่ ใบไม้ดกเลื้อยปกคลุมเกือบถึงประตู รากอากาศไทรย้อยระโยงระยางราวไฟประดับคืนเทศกาล หากแต่ไร้ซึ่งผู้คน 

หลังบานประตู

เฟรมผ้าใบภาพ ‘รงค์ วงษ์สวรรค์’ นักเขียนสำนวนเพรียวนมตอกอยู่ข้างบานประตู แฟนตัวยงยืนตาลุกวาวอยู่ครู่ใหญ่ ก่อนจะสอดส่องฟากซ้ายมือเห็นชั้นวางหนังสืออยู่ล้น ล้วนแต่ก็เป็นหนังสือให้ยืมทั้งสิ้น สมชื่อห้องสมุดบ้านๆ น่านๆ ส่วนฟากขวามือเป็นหนังสือให้ซื้อ 

เราค่อยๆ เดินขึ้นบันไดชั้นสองด้วยฝีเท้าอย่างแมว เพราะกลัวพื้นไม้จะส่งเสียงออดแอด พลางหันมองหญิงวัยกลางคนที่เดินตามหลัง เธอแนะนำว่าห้องพักสุดทางเดินเป็น ‘ห้องปรารถนา’ ตั้งตามชื่อหนังสือของนักเขียน ‘วรพจน์ พันธุ์พงศ์’ อีกห้องพักหนึ่งซ่อนตัวอยู่ในห้องสมุด มันถูกใบไม้เขียวห่อหุ้มไว้จนแสงจากบานหน้าต่างแทบจะจมหาย ด้วยเหตุนี้ เจ้าของสถานที่จึงให้ชื่อว่า ‘ห้องใบไม้’ 

ทั้งสองห้องมีองค์ประกอบหลายอย่างที่เหมือนกัน หนึ่งคือแคร่ที่มีผ้าม่านเป็นฉากหลัง สองคือโต๊ะพร้อมเก้าอี้ไม้ สามคือชั้นวางอุปกรณ์ดริปกาแฟ ผงกาแฟ ขวดแก้วที่เต็มไปด้วยเม็ดน้ำตาล ไฟระย้าดวงเล็กสีเหลืองอุ่นที่เมื่อกดเปิดจะสว่างโร่ และสี่คือหนังสือกองโตใต้โต๊ะทีวี ดูคล้ายกับแหล่งพำนักนักเขียน 

แดดบ่ายโลมไล้พื้นไม้ เงาทอดไหววูบวาบ ส่องกระทบใบหน้าผู้ปั้นห้องสมุดจนเป็นรูปร่าง เธอนั่งไขว้ขาข้างหนึ่งอย่างสบายๆ

“ชื่ออะไรคะ” ผู้มาเยือนเอ่ยถามและเจ้าบ้านตอบ “ครูต้อม เมื่อก่อนเป็นครู ก็เลยติดให้คนเรียกว่าครู แต่หนูเรียกป้าต้อมก็ได้ลูก” 

หลังสบตาทำความรู้จักกัน เราจึงขอแทนเธอว่า ‘ป้าต้อม’ นามเต็ม ‘ชโลมใจ ชยพันธนาการ’ ด้วยความไม่แน่ใจว่าป้าต้อมเป็นคนภาคเหนือโดยกำเนิดหรือเปล่า “อู้กำเมืองได้ก่เจ้า” 

“ได้เจ้า สบายมาก หนูเป๋นคนเมืองก๋า” ป้าต้อมส่งคำถามกลับทั้งยิ้มอ่อน “บ่ใจ้ค่ะ เป๋นคนกรุงเทพค่ะ” 

ที่จริงแล้ว บทความนี้อาจออกมาเป็นภาษาเหนือทั้งแถบด้วยคำขอจากผู้เขียนว่าอยากให้ป้าต้อมอู้กำเมือง เป็นโชคดีที่ป้าต้อมเบรกเอาไว้ก่อน เพราะกลัวว่าเราจะฟังเธอไม่รู้ความ ภาษากลางจึงกลายเป็นจุดเชื่อมโยงให้คนทั้งคู่คุยกันอย่างเข้าอกเข้าใจ 

เมื่อเราถามความเป็นมาของบ้านๆ น่านๆ ป้าต้อมกลอกตาราวนึกย้อนถึงวันแรก “หลังจากได้ที่ตรงนี้มา ป้าตั้งใจจะทำห้องสมุดเป็นประการแรก แต่ยังไม่มีแผนว่าจะทำเมื่อไร ดันมาเกิดเหตุน้ำท่วมเมื่อ พ.ศ.2549 เสียก่อน ป้าก็คิดว่าคงอยู่ไม่ได้แล้ว ต้องดีดบ้าน ยกให้มันสูงขึ้น ปรับปรุงจนได้บ้านสองหลังที่สวยงามถูกใจ แล้วก็เข้าสู่ช่วงที่เมืองน่านกำลังจะมีนักท่องเที่ยว ซึ่งสมัยนั้นก็ถือว่ายังน้อยมากนะ แต่ป้าได้ทำสิ่งที่ตั้งใจแล้ว ก็ให้ชื่อว่า ‘บ้านๆ น่านๆ’ จากเกสต์เฮาส์คุ้นหูกลายเป็นเกสต์โฮม เพราะเราทำห้องสมุดแบบบ้านๆ จริงๆ กฎกติกาของเราไม่ได้เป๊ะ อาจจะทำอะไรผิดพลาด ไม่ถูกต้องตามทฤษฎี เราบ้านๆ นะ โปรดให้อภัยเรา” 

ป้าต้อมหลุดอุทาน หลังจากได้ยินว่าระหว่างทางลงดอย เราพยายามหาห้องสมุดหรือร้านหนังสืออิสระในจังหวัดน่าน หวังจะบันทึกความประทับใจให้มากที่สุดเหมือนเก็บตราแสตมป์ตามอุทยาน ทว่าคำค้นหาขึ้นชื่อห้องสมุดบ้านๆ น่านๆ เป็นส่วนใหญ่ จะเลื่อนฟีดกี่ครั้งก็เห็นตัวอักษรเดิมปรากฏซ้ำ 

ตามสันดานของคนที่ชอบทำอะไรวนในอ่าง อาจวิ่งแจ้นไปเยือนร้าน ‘กลิ่นหนังสือ’ เหมือนที่เคยไปเมื่อหลายปีที่แล้ว 

น่าเสียดาย ประตูกระจกสีขาวปิดไปอย่างไม่ได้ถูกเปิดออกอีก

“การทำสิ่งเหล่านี้มันใช้ทุนเยอะ ใช้พลังเงิน พลังกาย พลังใจ เพราะมันไม่ได้สร้างรายได้มาก เราทำด้วยแพสชันล้วนๆ เลย จะเห็นว่าเมืองน่านคนมักมาเที่ยวแค่ฤดูท่องเที่ยวซึ่งระยะเวลาสั้นมาก แค่สามเดือนกว่าเอง แล้วหลังจากนั้นเราจะอยู่กันอย่างไร 

“แต่เป้าหมายของป้าไม่ได้ทำแค่ห้องสมุด จุดประสงค์ของห้องสมุดนี้ก็ไม่เหมือนอย่างภาครัฐทำ เรามีเรื่องการดื่ม การกิน มีกิจกรรมที่ภาครัฐปฏิเสธ มีหนังสือที่ภาครัฐไม่ชอบ จังหวัดอื่นก็มีห้องสมุดเอกชน แต่น้อยนะ ส่วนใหญ่จะเป็นเชิงมูลนิธิ เชิงสมาคมมากกว่า”

หนังสือที่ภาครัฐไม่ชอบคงหนีไม่พ้นหมวดเชิงวิพากษ์วิจารณ์ เสียงที่แตกออกไม่กลืนเป็นจังหวะเดียวกัน 

ป้าต้อมยกหนังสือ ‘ต้องเนรเทศ’ เป็นตัวอย่าง “มันคงไม่มีในห้องสมุดประชาชนหรอก วัฒน์เป็นนักเขียนมากฝีมือ คอยเคลื่อนไหวทางการเมือง มีความคิดความสามารถในการเขียนข่าว เขียนเพลง และเป็นผู้ลี้ภัยที่ไปอยู่ประเทศลาว กัมพูชา สุดท้ายเขาเสียชีวิตที่ปารีส ไม่มีโอกาสจะกลับมาบ้านเรา ถ้าเรื่องเหล่านี้ได้ออกสู่สายตาผู้ที่อาจจะยังไม่เข้าใจการเมืองลึกซึ้งก็จะเข้าใจมากขึ้น มันเป็นการเปิดทรรศนะ” 

เสาปูนเปลือยแปะสติกเกอร์แผ่นเหลือง ‘เขตปลอดเผด็จการ’ แผ่นขาวเป็นสัญลักษณ์ชูสามนิ้วพาดทับด้วยรูปนกพิราบกลางฝ่ามือให้เห็นถึงการหลุดพ้นเป็นอิสระ โปสการ์ดผู้ขับเคลื่อนสิทธิมนุษยชนวางในกล่องไม้ ทั้งลายมือยึกยือ ‘แจก แจก แจก’ ด้วยสีชอล์ก หนังสือเล่มหนาวางตระหง่าน ‘No God No King Only Human’ เป็นอันแจ้งให้ทราบว่าหากใครคิดเผด็จการคงต้องยืนห่างในระยะสิบเมตร 

ในห้องแห่งปรารถนา

เสียงวิทยุตามสายดังกังวานเป็นสัญญาณว่าเวลาเย็นย่ำมาถึงแล้ว ด้วยความถูกคอกับสถานที่ มากไปกว่านั้นคงเป็นหญิงกลางคนใบหน้าขาวสะอาด ทำให้ผู้มาเยือนเปลี่ยนใจเป็นผู้มาอยู่ กุญแจห้องปรารถนาหย่อนลงกลางฝ่ามือ 

แม้รู้ว่าไม่อาจคว้าหนังสือบนชั้นมาอ่านได้ครบทุกเล่มในหนึ่งคืน แต่อย่างน้อยก็ได้เสพสุขชั่วขณะ ม้วนตัวไปมาให้ผ้าห่มสีน้ำเงินลายดอกไม้ห่อหุ้มร่างกาย เอนหัวลงหมอนสีครีมที่ยัดนุ่นอ่อนนุ่ม เกสต์โฮมชั้นสองกว้างขวางก็จริง ทว่ามีห้องพักอยู่สองห้อง นอกเหนือจากนั้นเป็นแหล่งพำนักของหนังสือทั้งสิ้น ดูเหมือนเจ้าของไม่ได้ตั้งใจเปิดเป็นที่พักให้แขกมาแต่แรก  

“ป้าไม่ได้ตั้งใจสร้างชั้นสองให้เป็นเกสต์โฮม เพราะไม่อยากมีภาระ ไม่อยากมีหนี้สิน แต่อยู่ไปอยู่มาก็รู้สึกว่ารายได้ในการเปิดร้านกาแฟและขายหนังสือคงไม่พอเลี้ยงชีพ ถ้ามีห้องพักหน่อยก็น่าจะดี” 

คำถามหลังจากนั้นคือค่าห้องพักสองห้องจะหล่อเลี้ยงชีพป้าต้อมได้จริงเหรอ เธอว่าหากมีลูกค้าตลอดก็พอแน่ เว้นเสียแต่ “ป้าเป็นคนไม่ค่อยทำการตลาด ขี้เกียจ แล้วก็ไม่ถนัด เป็นจุดอ่อนมากเลย ตั้งแต่ยังเด็กเราถูกสั่งสอนให้เป็นผู้ผลิต ไม่ได้ถูกสอนให้ทำการตลาด เรื่องเหล่านี้ถึงไม่ได้อยู่ในความคิดจิตใจ ป้าคิดว่าอยากมีรายได้เพิ่มสักหน่อยเพื่อนำมาขับเคลื่อนกิจกรรม”

อย่างที่ป้าต้อมเกริ่น คนจะแห่กันมาเมืองน่านในฤดูท่องเที่ยวระยะสั้น เสียงจอแจอยู่ไม่นานก็ซาไป ผู้มีอาชีพค้าขายก็จ๋อย ผ้าฝ้ายแขวนอยู่เต็มราว เครื่องเงิน ปิ่นปักผม ล้วนถูกฝุ่นเกาะ บ้านๆ น่านๆ ก็ตกอยู่ในสภาวะใกล้เคียง จากที่เห็นว่าทั้งหลังมีมนุษย์อยู่สองคนที่นั่งก้นติดเบาะสนทนากัน แต่ป้าต้อมไม่ย่อท้อ หรือจะว่าไม่หวั่นกลัวก็ไม่ผิดนัก

“ถ้าเอาความเงียบมาท้อคงจะท้อทั้งปีนะลูก ป้ารู้โจทย์อยู่แล้วว่าธุรกิจแบบนี้ มันไม่หวือหวาเปรี้ยงปร้างหรอก แต่ป้าต้องการทำสิ่งที่อยู่กับมันแล้วมีความสุข รู้สึกผ่อนคลาย อยากให้การหาเงินและพักผ่อนอยู่ในเรื่องเดียวกัน ป้าเชื่อว่าถ้ามีใครสักคนหรือคนรุ่นใหม่ที่อยากจะทำแบบป้า พวกเขาคงมีพลังมากกว่านี้ ทำได้มากกว่านี้

“จุดอ่อนของที่นี่คือโลเคชันอยู่ในซอย ที่จอดรถน้อย ป้าทำการตลาดไม่เก่ง ถ้าทำให้ดีก็น่าจะมีลูกค้าทั้งปีได้ หลายคนที่บอกป้าว่าอยากทำบ้าง ป้าเชียร์สุดใจเลย เก็บไม้เก่าไว้ เลี้ยงชีพได้สบายเลย ป้ารู้จุดอ่อนตัวเองแต่ไม่มีแรงจะปิดมัน” เธอส่งเสียงหัวเราะให้กำลังวังชาที่เริ่มถดถอย ด้วยอายุขึ้นต้นเลขหกแล้ว

เป็นโชคดีที่บ้านๆ น่านๆ ถูกค้นพบในยุคก่อนสื่อออนไลน์ ช่องโทรทัศน์การท่องเที่ยวทำให้ห้องสมุดออกเฉิดฉาย ทั้งป้าต้อมทำงานอยู่ในแวดวงหนังสือทำให้เกิดการบอกกันปากต่อปาก โชคนั้นติดอยู่ในสถานที่นี้จนมาถึงยุคปัจจุบันที่ป้าต้อมเรียกเป็นยุคแห่งครี ครีอะไรนะ เราต่อคำว่าครีเอเตอร์ห้อยท้ายให้ เพราะป้าต้อมเรียกอยู่หลายครั้งก็ยังไม่ถูกเสียที ต่างคนต่างก็ขบขันกันให้กับความไม่รู้ไม่ผิดของเธอ 

“ตอนนี้ก็มีวัยรุ่นมานะ แต่ไม่มากเท่าคนวัยทำงาน คนที่มาหลากหลายวัย แต่กลุ่มเด็กเล็กเป็นเป้าหมายของป้า จะเห็นว่าบนชั้นสองมีที่คลาน ที่วิ่ง มีของเล่นชิ้นน้อย ป้าอยากให้เขาได้เห็นบรรยากาศเหล่านี้ อย่างป้าเองก็โตมากับน้าที่ชอบอ่านหนังสือ ชอบแต่งบ้านไม้ ป้าเห็นความงามเหล่านั้นแล้วรู้สึกว่าเข้าท่าดี คนที่มาชอบบอกว่าอยากมีบ้านแบบนี้” 

เราพยักหน้ายิ้ม นึกในใจว่าเราเองก็อยาก

“เสน่ห์ของบ้านๆ น่านๆ คือห้องสมุดที่ไม่แข็ง มันบ้านๆ ตามชื่อ ความเป็นไม้ ต้นไม้ ไม่มีสิ่งแปลกปลอมทำให้คนที่มารู้สึกผ่อนคลาย อยู่ได้ทั้งวัน เพราะป้าไม่ชอบพลาสติก ดอกไม้พลาสติก หญ้าเทียมก็ไม่ชอบ ป้าเคยถามลูกค้าต่างชาติว่าทำไมถึงเลือกพักที่นี่ เขาบอกเสิร์ชเห็นคำว่า Library คนฝรั่งเศสที่มาก็บอกป้าว่าที่นี่เป็นที่รู้จักในหมู่พวกเขา”

บนชั้นหนังสือไม้

คำว่าห้องสมุดกระตุกให้เราหันหลังไปมองชั้นวางหนังสืออีกครั้ง แหง! ทั้งหมดมากกว่าพันเล่ม น่าอิจฉาที่มันถูกทะนุถนอมอย่างดีจากผู้เป็นเจ้าของ ชั้นวางนิทานก็ดูสะอาดสะอ้านประหนึ่งเป็นกรุสมบัติของเธอ 

“ในส่วนของห้องสมุดที่ให้ยืมฟรี ป้ารับบริจาคมาจากคนทั่วไป ไม่ก็เพื่อนฝูง มูลนิธิกระจกเงา มูลนิธิคณะก้าวหน้า ลูกค้าต่างชาติ แต่ป้าจะบอกก่อนนะว่าหนังสือประเภทไหนที่จะไม่เอา” 

แล้วหนังสือแบบไหนที่ป้าต้อมจะไม่เอา

“ป้าไม่เอาหนังสือธรรมะ หนังสือฮาวทู เพราะในยุคก่อนเขียนไม่เหมือนยุคนี้ที่จะเป็นจิตวิทยา ปรัชญาน่าอ่านมากกว่า”

อีกหนึ่งชื่อที่เราไม่พูดถึงไม่ได้ ‘วรพจน์ พันธุ์พงศ์’ ใช่แค่หนังสือของนักเขียนผู้ช่ำชองการสัมภาษณ์จะเหมาพื้นที่ไปถึงสองชั้นวาง แต่ภาพวาดติดผนังก็มีรูปเขา เฟรมผ้าใบสาดศิลปะแอบสแตรกใต้บันไดก็มีชื่อเขา ห้องพักก็ถูกตั้งตามชื่อหนังสือของเขา กระทั่งหนังสือ ‘เสียงสุดท้าย’ ในห้องสมุดก็มีลายมือประทับอยู่บนหน้าว่างว่ามอบให้ห้องสมุดบ้านๆ น่านๆ ลงลายเซ็นวรพจน์ 2023 

“หนังสือของวรพจน์มีเยอะ เพราะคนอื่นเขียนไม่ได้เยอะเท่าเขา (หัวเราะ) อย่างของโตมร ศุขปรีชาก็มีเหมือนกัน ป้าตั้งใจอยากจะมีหนังสือของนักเขียนแต่ละคนให้ครบทุกปก” ป้าต้อมคลายความสงสัย หลังจากได้ยินเสียงหวีดของแฟนตัวยง ทั้งคำถามคะยั้นคะยอว่าทำไมหนังสือวรพจน์ถึงมีอยู่มากโข 

ความคาดหวังกระจิริดคงเป็นการบังเอิญพบวรพจน์ในถิ่นที่อยู่ของเขา หรือไม่ก็เห็นร่างผอมบางเยื้องกรายเข้ามาในห้องสมุด เผื่อว่าจะมีลายเซ็นติดกลับกรุงเทพให้ชื่นใจ แต่เรื่องตลกร้ายหนึ่งคือผู้เขียนไม่อาจทำตามความปรารถนาของตัวเองได้ ความปรารถนาที่ว่าจะตื่นมารับแสงเช้า ทั้งที่หลับใหลอยู่ในห้องปรารถนาแท้ๆ กว่าจะนวยนาดลงจากเตียง เข็มนาฬิกาก็ชี้ใกล้เลขสิบเอ็ดแล้ว  

กลายเป็นว่าป้าต้อมส่ายหน้าหัวเราะ วรพจน์เพิ่งขี่มอเตอร์ไซค์จากไปเมื่อครู่ก่อน   

เราเองก็ส่ายหน้าตาม สงสัยยังไม่ถึงคราวได้พบกัน ก่อนจะกลับมาอยู่กับคู่สนทนาตรงหน้า ไล่คำถามว่าเธอชอบอ่านหนังสือแบบไหน

“ถึงตอนนี้แล้ว ป้าอ่านได้ทุกอย่าง อ่านได้เรื่อยๆ เลย แล้วแต่ภาวะความคิดและความรู้สึกของเราในช่วงเวลานั้น หนังสือมันจะเคลื่อนไปตามวัย 

“ถ้าถามถึงหนังสือที่อยากแนะนำ ป้าอยากให้อ่านงานสัมภาษณ์ มันจะได้เห็นความคิดของผู้คน งานความเรียงที่เกี่ยวกับชีวิต เหตุการณ์บ้านเมือง หนังสือประวัติศาสตร์ บทกวี งานแปล สำนักพิมพ์สมมติ สำนักพิมพ์บางลำพู 

“ถ้าเป็นนักเขียนสมัยใหม่จับใจวัยรุ่นก็ของสำนักพิมพ์ P.S.Publishing ป้าเอามาวาง โห! ขายได้! มันโดนใจวัยรุ่น ภาษาเขาเหวี่ยงไปหมด” 

ถึงป้าต้อมจะไม่เชี่ยวชาญการตลาด แต่วางใจได้เลยว่าเธอไม่เคยตกเทรนด์หนังสือ

บ้านชโลมใจ

เสียงตามสายดังขึ้นอีกครั้งในมื้อเที่ยง เป็นสัญญาณว่าใกล้หมดเวลาเสพสุขของเราเสียแล้ว ด้วยต้องเก็บกระเป๋ากลับเข้าเมืองกรุง กลายร่างจากนักท่องเที่ยวเป็นนักล่าเดดไลน์ เราคว้าหนังสือสามเล่ม สมุดจดหนึ่งเล่มที่เล็งไว้เข้ากระเป๋า พลางถามป้าต้อมว่าหมุดหมายต่อไปของห้องสมุดแห่งนี้คืออะไร 

เธอว่าจะจัดเทศกาล ‘Nan Poesie’ เหมือนในทุกปี เป็นเทศกาลบทกวีที่เริ่มจากความตั้งใจของวรพจน์ เพื่อสร้างพื้นที่ให้บทกวีได้หายใจ ไม่ว่าบทกวีนั้นผลิตออกมาจากใคร เป็นบทกวีประเภทไหนก็จะถูกรับฟัง ภายใต้เงื่อนไขให้เคารพความเป็นมนุษย์ และภายใต้ร่มไม้ของบ้านๆ น่านๆ เรียนเชิญมาป๊ะกันวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2569  

กิจกรรมอื่นที่ป้าต้อมยังหมั่นทำอยู่เนืองๆ ก็มี ‘The Library Song’ ว่าด้วยการให้เด็กเล่นดนตรีเปิดหมวกในวันหยุด กิจกรรมเล่านิทานสองภาษา กิจกรรม ‘Book Talk’ เปิดตัวพูดคุยหนังสือ กิจกรรมฉายภาพยนตร์สั้น 

หากเป็นในวันธรรมดา ป้าต้อมจะอยู่บ้านไม้หลังข้างๆ เราแซวว่าเป็นอินโทรเวิร์ตหรือเปล่า เธอปฏิเสธเสียงนุ่มบอกไม่ใช่หรอก แค่ที่ไหนไม่อยากไปก็ไม่ไป เนื้อแท้ออกจะเป็นคนผจญสังคมเสียด้วยซ้ำ

บ้านๆ น่านๆ ห้องสมุดและเกสต์โฮมไม่ได้ให้เพียงรายได้หล่อเลี้ยงชีพป้าต้อม แต่ยังให้พลังงานซึ่งในขณะเดียวกันก็ดันลดพลังงาน 

“มันเหมือนเวลาเราทำอะไรซ้ำๆ บ่อยๆ แล้วรู้สึกจำเจ ถึงช่วงเวลาหนึ่ง ความงามที่เคยเห็นว่างามก็อาจจะลดลงไปบ้าง แต่มันไม่ได้หมดไป เราก็ต้องหาช่องทางเติมฟืนเติมไฟให้ตัวเอง ไม่หยุดนิ่งอยู่ตรงนี้ นอกจากอยู่กับหนังสือก็จะอยู่กับลูกค้า เป็นบาริสต้า เล่นโยคะ 

“ป้ายังเจ็บป่วยจากน้ำท่วมไม่หาย เพราะต้องฟื้นฟูห้องสมุด ตอนนี้ชัดเจนแล้วว่าเป็นโรคข้อเข่าเสื่อม ชอบใช้ร่างกายจนลืมว่าตัวเองอายุเท่าไร ดึกแล้วง่วงแล้วแต่ก็อยากเห็นภาพห้องสมุดที่มันสำเร็จ ทุกอย่างก็กลับมาย้ำเตือนว่าอย่านะเธอ อย่าฝืนนะ” 

ฟังดูแล้ว บ้านๆ น่านๆ ไม่ได้เป็นแค่ห้องสมุดสำหรับป้าต้อมใช่ไหม

ป้าต้อมหลับตายิ้ม “มันเป๋นลมหายใจ๋”

ห้วงสุดท้ายของบทสนทนา หญิงวัยกลางคนแอบกระซิบมาว่าห้องพักในฤดูท่องเที่ยวจับจองกันยากหน่อยนะ อย่างนั้นแล้ว เราขอกระตุ้นต่อมความอยากให้ผู้อ่านร้องโหยหาบ้านๆ น่านๆ ขึ้นอีกสักนิด ด้วยคำชักชวนจากผู้เป็นเจ้าของ “อยากหื้อมาหันห้องสมุดบ้านๆ แบบเมืองน่าน” 

The post อยากหื้อมาหัน ‘บ้านๆ น่านๆ ห้องสมุดและเกสต์โฮม’ ลมหายใจ๋ของป้าต้อม-ชโลมใจ appeared first on a day magazine.

รถไฟหยุดลงที่สถานี บ้านทรงไทยล้านนาหลังใหญ่โผล่ตระหง่านท่ามกลางตึกสูงสี่เหลี่ยมรอบด้าน  เหมือนเผลอหลงทางหลุดเข้ามาอีกโลกหนึ่ง บ้านไม้ยกพื้นหลังนี้ไม่ได้มีไว้แค่ตั้งสวยๆ คลาสสิกแต่อย่างใด แต่เหมือนกำลังบอกเราว่า “เอ้า! ถอดความเป็นผู้ใหญ่ทิ้งก่อนนะ เพราะที่นี่คือโลกของเด็กๆ” ใต้ชายคาบ้านที่เต็มไปด้วยกองทัพของเล่น ฝูงม้าโยกเยก สนามหญ้า และหนังสือนิทานที่วางเรียงแน่นเต็มชั้น ผนังบ้านติดวาดภาพสีเทียนแปะไว้ทั่วผนัง เติมชีวิตชีวาให้บ้านหลังนี้ จนรู้สึกเหมือนกำลังเดินอยู่ในพิพิธภัณฑ์ศิลปะที่จัดแสดงโดยศิลปินรุ่นเล็กอายุไม่เกินสิบขวบ

เราเดินเข้ามาในบ้านกำลังจะก้าวเข้าสนามหญ้า เหลือบเห็นผู้หญิงในชุดเดรสหลากสีรุ้ง กำลังยืนยิ้มต้อนรับแต่ไกล ไม่ผิดแน่ เธอคือ ‘เตย – ณิชา รอดอนันต์’ ผู้ก่อตั้งคณะละครปู๊นปู๊น เธอเอ่ยปากพร้อมกวักมือเรียกเราด้วยความสดใส มือก็ชี้ไปที่ป้ายไม้เล็กๆ “กรุณาถอดรองเท้าก่อนเข้าบ้าน” เอ้า! โรงละครที่ไหนเขาให้ถอดรองเท้ากันล่ะ! (แต่ที่นี่เป็นแบบนั้น) เพราะที่นี่ไม่ใช่โรงละครธรรมดา แต่คือ ‘บ้าน’ ที่หากคุณจะก้าวเข้ามาในบ้านหลังนี้ คุณจะต้องถอดความเป็นผู้ใหญ่ทิ้งไว้สักครู่ เพื่อสัมผัสพื้นหญ้า สัมผัสพื้นทราย คล้ายตอนเด็กๆ ที่เราก็ต่างเคยเล่นสนุก อย่างที่บอกข้างต้น “ถอดความเป็นผู้ใหญ่ทิ้งก่อนนะ เพราะที่นี่คือโลกของเด็กๆ” ดูท่าจะเป็นเช่นนั้นจริงๆ 

บ้านแห่งนี้คือโรงละครของคณะละครปู๊นปู๊น ที่เคยทำผลงานมาแล้วมากมาย ไม่ว่าจะเป็น ‘Joey The Dreamer’ ‘ดึ้บดึ้บ เดอะมิวสิคัล’ ‘MY OWN EGG’ และอีกหนึ่งไฮไลต์ก็คือการร่วมมือกับ ‘นกขุนทอง ร้องฮู้!’ รายการเด็กในตำนานที่ทุกบ้านต้องเคยเปิดจอทีวีทิ้งไว้ตอนเช้า ‘เจ้าขุนทอง’ หุ่นมือนกแก้วขี้เล่นให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งในบ้านหลังนี้ จนกลายเป็นโชว์ที่ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ร่วมเอนจอยไปพร้อมๆ กันมาแล้วด้วย 

 ไม่รู้ว่าเป็นเพราะมนต์เสน่ห์ของบ้านไม้ล้านนา หรือเพราะพลังความใจดีของเจ้าของบ้านกันแน่ ที่ทำให้เราเผลอหายใจยาว รู้สึกเหมือนหลุดจากความวุ่นวายในเมืองไปชั่วคราว เมื่อเราพูดคุยกันเรื่องความสงบของบ้าน และเล่าถึงชีวิตชีวาของบ้านหลังนี้ ที่เติมเต็มไปด้วยเด็กๆ ที่คอยแวะเวียนมาซนจนทำให้บ้านนี้มีชีวิตขึ้น เธอยิ้มแล้วตอบง่ายๆ ว่า “เด็กๆ เขาสามารถทำให้เราไม่ต้องรีบ เพราะบางทีพวกเขาก็ใช้เวลากับตรงหน้าได้อย่างใจเย็นมากเลยล่ะ” ฟังแล้วเหมือนโดนสอนบทเรียนชีวิตแบบเนียนๆ โดยไม่ต้องเปิดตำรา และอาจเป็นเพราะพลังงานของเด็กๆ ที่หลงเหลือไว้ที่นี่ ถึงทำให้เราสัมผัสได้ถึงความสงบภายในบ้านหลังนี้

เรากับเตยเลือกนั่งลงตรงมุมใต้หลังคาที่มีกระเบื้องใส แสงแดดลอดลงมาพอดีเหมือนสปอตไลต์ธรรมชาติ เก้าอี้จิ๋วสีเขียวแดงที่ตั้งไว้ให้เรานั่งข้างกันก็น่ารักเสียจนรู้สึกว่า ถ้ามีนมโรงเรียนสักกล่องด้วยนี่ คงเหมือนนั่งรอครูมาเล่านิทานตอนอนุบาลจริงๆ และเมื่อผ่อนคลายได้ที่ รถไฟก็เตรียมเป่านกหวีดดังอีกครั้ง ถึงเวลาแล้วที่เราจะพาทุกคนไปรู้จักกับเธอคนนี้ให้มากขึ้น ทั้งเหตุผล ความฝัน และความหวังที่ทำให้เธอตั้งต้นขบวนรถไฟ ‘คณะละครปู๊นปู๊น’ ขึ้นมา เตรียมตัวให้พร้อม ขบวนกำลังจะออกจากสถานีต่อไปในอีก สาม สอง หนึ่ง ปู๊น! ปู๊น!

ชานชาลาที่หนึ่ง

‘สถานีออกตัวรถไฟปู๊นปู๊น’

อะไรคือแรงบันดาลใจแรกที่ทำให้เกิดคณะละครปู๊นปู๊น

มีรุ่นพี่ที่เขาเรียนจบจากมหา’ลัย แล้วเขาก่อตั้งกลุ่มละครเด็กขึ้นมาชื่อว่า ‘Yellow Fox Theatre’ ก็ทำให้เราจุดประกายได้ว่า เราสามารถทำละครเด็กเป็นอาชีพได้นะ มันสามารถทำเป็นโปรดักชันแล้วเอาไปทัวร์ทั่วประเทศได้ มันมีลู่ทางที่ทำให้ก่อเกิดเป็นอาชีพ

อยู่มาวันหนึ่งตอนที่เราทำงานกับรุ่นพี่ เราก็ไปเจอกับ ‘พริม – ญาณิศา กายสุต’ เพื่อนของเราที่ทำคณะละครปู๊นปู๊นขึ้นมาด้วยกัน เขาเรียนอยู่มหิดล ทำดนตรีมิวสิคัล เรารู้สึกชอบเอนเนอร์จีเขามาก ชอบคนสไตล์แบบนี้ รู้สึกว่าเรายังขาดในสิ่งที่เขามี แล้วเราก็เชื่อว่าเขาเองก็ขาดในสิ่งที่เรามี มั่นเนาะ (หัวเราะ) เพราะเราจบละคร แล้วเขาจบดนตรี มันจะช่วยเสริมกันได้พอดี ทีนี้เราก็เดินดุ่มๆ เข้าไปหาเขาเลยว่า เราชื่อเตยนะ เราทำละครเด็กอยู่ มาแลกคอนแทกกันไหม เผื่อมีอะไรน่าสนใจก็มาทำละครด้วยกัน เราว่ามันน่าจะดี เขาก็เออออกับเราแบบงงๆ เหมือนกันนะตอนนั้น (หัวเราะ)

หลังจากที่ได้แลกคอนแทกมา มีอยู่วันหนึ่งพริมไปอิเกีย ซื้อใบไม้ใบใหญ่มา แล้วถ่ายรูปโพสต์ลงโซเชียลว่า “แม่ง มันใหญ่กว่าที่คิด ไม่รู้จะเอาไปทำอะไรดี” เราทักตอบไปบอกว่า “เอามาเล่นละครไหม” จุดเริ่มต้นมันเริ่มจากตรงนั้น แล้วเราก็นัดเจอกัน นัดคุยบทกัน จนเกิดมาเป็นละครเรื่องแรก ‘ดึ้บดึ้บ เดอะมิวสิคัล’ เป็นหนอนสองตัว สีแดงกับสีเหลือง เราคิดเริ่มต้นมาจากใบไม้ แล้วก็คิดต่อว่าอะไรเกี่ยวข้องกับใบไม้บ้าง นึกถึงหนอน บวกกับตอนนั้นหนอน Lava มันกำลังดังพอดี เลยเอามาเป็นต้นแบบ แต่ก็ปรับให้เป็นในแบบของเรา กลายเป็นหนอนเหลืองหนอนแดงสองคน อันนั้นเรื่องแรกเลย เป็นจุดเริ่มต้นในการทำคณะละครขึ้นมา

ตอนเริ่มทำละครเรื่องแรก ทำกันแค่สองคนเลยไหม

ตอนนั้นเรารู้จักกับกลุ่มละคร Babymime เขามาซ้อมกันที่บ้านหลังนี้ พี่ๆ เขาก็เสนอว่ามีซีนทะเลาะกันใช่ไหม ถ้างั้นลองเล่นเป็นละครใบ้ดูไหม ให้ตัวละครวิ่งไล่กัน เราก็ลองเอามาใส่ แล้วก็มี ‘พี่หยา – จรรยา ธนาสว่างกุล’ (นักแสดงหญิงที่รับบท ‘พี่ผิน’ ในละครเรื่อง บุพเพสันนิวาส) เขามาช่วยดู แนะนำว่าบทเพิ่มตรงนี้ไหม ให้บทมันดูเมกเซนส์ขึ้น เราว่าคอมมิวนิตีของคนกลุ่มละคร ทุกคนพร้อมให้คำแนะนำมากๆ เขาน่ารักกันทุกคน พร้อมที่จะช่วยเหลือให้ความรู้โดยที่ไม่ได้ขออะไรตอบแทน ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีของเราเลย

ทำไมถึงเลือกใช้ชื่อ “ปู๊นปู๊น” เป็นชื่อคณะ

เราอยากเดินทางไปเจอเด็กทั่วประเทศไทย แล้วเราก็คิดว่าอะไรมันสามารถพาเราไปได้บ้าง เราก็นึกถึงรถไฟ แต่จะตั้งชื่อว่าเป็นคณะละครรถไฟมันก็ดูแปลกๆ (หัวเราะ) ก็เลยนึกถึงเสียงรถไฟปู๊นปู๊น! ถ้างั้นก็เอาเป็นชื่อ ปู๊น ปู๊น! เลยแล้วกัน ตั้งแต่ตอนนั้นเราก็ใช้ชื่อนี้มาตลอด เพราะมันเป็นสิ่งที่สื่อถึงเราได้ชัดเจน บอกความเป็นเราได้มากที่สุด เราชอบรถไฟตรงที่มันเคลื่อนไปข้างหน้าช้าๆ แต่มันเดินหน้าไปเรื่อยๆ แต่ก็ยังอยู่บนรางของมันเสมอ พอถึงที่หมายมันก็จะวนกลับมาที่จุดเดิม

ทำไมถึงตั้งชื่อโรงละครแห่งนี้ว่า ‘ล้านนาอารีย์เธียเตอร์’ จุดเริ่มต้นมาจากอะไร

คุณพ่อเขาก็เล็งเห็นว่าเราสนใจสิ่งนี้จริงๆ พ่อเขาก็เลยแอบซุ่มทำพื้นที่ไว้ให้ แต่ไม่ได้บอกว่าจะทำออกมาเป็นแบบไหน มันก็มีช่วงที่เราก็สงสัยนะ เพราะว่าเขาจะชอบพาเราไปเชียงใหม่ พาไปดูบ้านทรงไทย ตอนแรกเราก็นึกว่าจะออกมาเป็นบ้านไม้โมเดิร์น โล่งๆ โปร่งๆ มีกระจกเยอะๆ ปรากฏว่าพอมาถึง ปึ้ง! พ่อเรายกบ้านไม้เรือนไทยล้านนาจากเชียงใหม่มาไว้กลางอารีย์ เป็นบ้านไม้เรือนไทยกุ๊กกู๋เลย (หัวเราะ) แต่ช่วงแรกๆ ที่นี่มันดูเป็นบ้านผีมาก จนมีรุ่นพี่มาขอเช่าถ่ายหนังผีจริงๆ ช่วงแรกที่ทำก็เปิดเป็นโรงละครเด็กทั้งๆ ที่เป็นบ้านไม้กุ๊กกู๋นั่นแหละ จนเราก็ได้ฟีดแบกกลับมาจากผู้ปกครองว่า ตอนแรกก็เกือบจะไม่พาลูกมาแล้ว เพราะเปิดเพจดูแล้วรู้สึกว่ามันน่ากลัว แล้วลูกเขาก็กลัว (หัวเราะ) แต่พอมาเจอจริงๆ ก็ต่างจากภาพที่เห็น พอได้ฟีดแบกมาแบบนี้มาเรื่อยๆ เราก็เลยปรับๆ จนมาบ้านล้านนาอารีย์ในเวอร์ชันทุกวันนี้แหละ

ถ้าทุกคนก้าวเข้ามาในบ้านหลังนี้ จะได้เจอกับอะไรบ้าง

ก็คงเป็นบรรยากาศที่ทำให้รู้สึกเหมือนเป็นบ้านแล้วกัน เพราะที่นี่เป็นโรงละครที่คุณต้องถอดรองเท้าเข้าบ้าน คุณเคยดูละครที่ไหนแล้วคุณต้องถอดรองเท้าไหม ที่นี่เป็นแบบนั้น (หัวเราะ) เพราะเราตั้งใจให้คุณถอดรองเท้าตั้งแต่สนามหญ้า เราอยากให้คุณได้ถอดเท้าเปล่าแล้วเล่นกับพื้นหญ้า พื้นทราย เพราะตอนเด็กๆ เราก็ต่างเคยเล่นอะไรแบบนี้กัน อย่างตอนเด็กๆ เราโตที่อังกฤษ พ่อเราก็จะพาเดินไปสวนสาธารณะ แค่เลี้ยวซ้ายซอยเดียวก็เจอแล้ว ทุกที่ก็จะมีสวนสนามเด็กเล่นให้ได้วิ่งเล่น เหงื่อแตก คลุกคลีกับดินทรายพื้นหญ้า แต่ในกรุงเทพ มันมีแต่ตึก ไม่ค่อยมีแบบนั้น เราเข้าใจว่าพ่อแม่คงไม่สามารถปล่อยลูกออกไปหน้าบ้านแล้วเลี้ยวซ้าย เลี้ยวขวาแล้วเจอสวนสาธารณะได้ มันก็ต้องขับรถออกไปอีกตั้งไกล เราเลยรู้สึกอยากทำพื้นที่ให้เด็กได้วิ่งปล่อยพลังงานของเขา

แต่จริงๆ สถานที่ก็เลือกผู้ชมให้เราแล้วประมาณหนึ่งนะ เพราะคนที่จะมาที่นี่จะต้องเป็นคนที่เปิดกว้างในการเรียนรู้ของเด็ก ถ้าเด็กเขาเล่นมือเปรอะ เขาก็ไปล้างมือได้ ถ้าเด็กเขาเล่นเท้าเปรอะ ก็ค่อยไปล้างเท้าได้ ทุกอย่างมันเลอะแล้วก็ทำความสะอาดได้ ไม่ใช่ว่าทุกอย่างจะต้องเข้มงวดเสมอไป แต่เราก็จะคอยดูแลสถานที่ให้สะอาดที่สุด เพื่อที่จะได้ปลอดภัยสำหรับเด็ก ตอนนี้ก็มีบ่อทรายให้เด็กเล่น สนามหญ้า ม้าโยก ของเล่นสารพัดที่จะให้เด็กๆ ได้สนุก แล้วก็มีหนังสือนิทานให้เด็กเลือกอ่านได้ มันไม่ได้เป็นแค่โรงละครเพื่อดูละครจบแล้วก็จากกันไป แต่มันมีอะไรมากกว่านั้น

ทำไมถึงตัดสินใจทำละครเด็ก

มีหลายคนถามนะว่าทำไมต้องทำละครเด็ก ทำไมต้องอยู่กับเด็ก จริงๆ แล้วมันคือสิ่งที่เราสนใจโดยที่เราเองก็ไม่ได้ตั้งใจเหมือนกัน เวลาออกไปข้างนอกแล้วเราเห็นเด็ก เราจะโฟกัสไปที่เด็กก่อนเลยอย่างแรก มันคงเหมือนคนที่ชอบน้องแมวสายตาก็พุ่งไปหาน้องแมว เพราะมันคือสิ่งที่เราสนใจ อยากพูดคุย อยากเจอ อยากอยู่ด้วยทั้งวัน คงเพราะแบบนั้นเราถึงตัดสินใจทำอาชีพนี้ 

เป็นคนชอบละครเด็กตั้งแต่เด็กเลยไหม

ใช่ อาจจะเป็นเพราะพ่อเราชอบพาไปดูละคร เปิดละครเด็กให้ดูตั้งแต่เด็ก อย่างเช่นตาวิเศษเห็นนะ หรือปลาฉลามฟันหลอ มีแค่ไม่กี่เรื่องที่ยังจำได้ ตอนนี้เราก็จำเรื่องราวในเรื่องไม่ได้แล้วว่ามันพูดถึงเรื่องอะไร (หัวเราะ) จำได้แค่ว่าตอนที่พ่อเราพาไปดู เรามีความสุขมาก เราชอบมาก มันก็เลยหล่อหลอมเรามาเรื่อยๆ จนถึงทุกวันนี้

คิดว่าเสน่ห์ของละครเด็กคืออะไร

เราคิดว่ามันคือการที่เด็กๆ ได้สนุกกับเรื่องราวนั้น ไม่จำเป็นต้องรู้และเข้าใจเรื่องราว ณ วัยนั้นหรอก อย่างเช่นสมมุติเด็กที่มาดูละครเราวัย 4 ขวบ เขาไม่รู้หรอกว่าเรื่องราวเป็นไง เขารู้แค่ว่าตลกดี ดูแล้วสนุก เท่านั้นก็พอแล้วสำหรับวัยนั้น อันนั้นคือเป้าหมายของเรา เด็กเอนจอย มีความสุข ได้เจอเพื่อนใหม่ ได้เล่นกับเพื่อน ดูละครของเราแล้วมีความสุขในวันนั้น แต่ถ้าอีก 10 ปี 20 ปีข้างหน้า เขามองย้อนกลับมาคิดเรื่องราวในวันนั้น เขาจะรู้ได้เองว่าเรื่องราวในวันนั้นมันตั้งใจจะบอกเราแบบนี้นี่หว่า! จริงๆ ผู้ใหญ่ก็เป็นนะ เวลาเราดูหนังหรือละคร เราต้องใช้เวลาผ่านไปสักหนึ่งหรือสองวัน หรืออาจจะต้องกลับไปดูอีกรอบเราถึงจะเข้าใจมันมากขึ้นว่าจริงๆ มันมีสอดแทรกอีกเยอะ มีอะไรที่ซ่อนเอาไว้ในสิ่งที่เรายังไม่รู้ เราว่าละครเด็กก็เหมือนกัน

ถ้าเลือกนิทานหนึ่งเรื่องให้ตัวเองตอนเด็กได้ จะเลือกเรื่องอะไร

‘Beautiful Oops!’ เป็นนิทานภาพ นิทานภาพจะไม่ค่อยมีข้อความ มีแต่ภาพ อย่างในเรื่องนี้ก็จะมีแต่คำว่า Oop! Aww! อะไรแบบนี้ จะใช้คำน้อยมาก แต่เราชอบเพราะมันเป็นเรื่องเกี่ยวกับความผิดพลาด กระดาษมีรูจะทำอย่างไร เปิดมาอีกหน้าก็กลายเป็นลูกตา หรือเปิดไปอีกหน้า กระดาษมันฉีกขาด ก็กลายเป็นปากจระเข้ มันกำลังสอนว่าเราไม่ต้องเพอร์เฟกเหมือนใคร ทุกอย่างมีความสวยงามในแบบของมันอยู่ ถึงแม้ว่าคนบางคนอาจจะมองว่าเป็นข้อผิดพลาด แต่สิ่งเหล่านี้มันเหมือนเป็นตราประทับเฉพาะตัวของเราคนเดียวนะ ไม่เหมือนใคร มันช่วยเปลี่ยนมุมมองเราเลย

อาจจะไม่ใช่นิทานที่เราอยากแนะนำให้เราตอนเด็ก แต่เป็นนิทานที่เราอินมาจนถึงทุกวันนี้ เรารู้สึกว่าถ้าแนะนำใครได้เราก็อยากแนะนำให้อ่านเรื่องนี้ เพราะเรารู้สึกว่าในสังคมตอนนี้ คำว่าเปรียบเทียบมันเยอะมาก เด็กอาจจะเปรียบเทียบไปโดยไม่รู้ตัว เพราะเขาอาจจะไม่เข้าใจคำว่าเปรียบเทียบ เราก็แค่เป็นในแบบของเรา เจ๋งในแบบของเรา ลองมองเปลี่ยนมุม สิ่งที่เราคิดว่าเลวร้าย มันอาจจะไม่ได้เลวร้ายอย่างที่คิด

ชานชาลาที่สอง

‘สถานีแห่งความคิดและสร้างสรรค์ผลงาน’

ก่อนที่จะมาเป็นละครหนึ่งเรื่อง มีกระบวนการยังไงบ้าง

เราเริ่มจากว่าครั้งนี้อยากจะสื่อสารอะไร เราค่อนข้างตั้งต้นมาจากตัวเราก่อนว่าเราอยากเล่าอะไร เราไม่อยากใส่อะไรดาร์กๆ ลงไปในชิ้นงานให้เด็กดู แต่อันนี้ก็เป็นเรื่องของรสนิยมในการนำเสนอนะ บางคนก็ไม่จำกัดอายุเข้าชมก็มี แต่เราแค่คิดว่า ไม่เห็นต้องรีบให้เด็กรู้ถึงความดาร์กบนโลกนี้ เราอยากจะให้เขาได้เห็นสิ่งที่สวยงาม แต่ก็ยังแทรกคำสอนอยู่ข้างในนั้น เพียงแค่เราก็ไม่ได้เน้นเรื่องนี้มาก มันอยู่ที่เด็กด้วยว่าเขาจะเรียนรู้ได้เอง มีความคิดความอ่านในแบบของเขา

แต่การที่เราได้ทำละครกับเด็กๆ มันมีข้อดีเหมือนกันนะ เพราะในหนึ่งปีเราจะทำละครใหญ่หนึ่งเรื่อง แล้วมันดีตรงที่เราจะได้เจอกับเด็กแก๊งใหม่ที่เราไปเผชิญมาในทุกๆ ปี เราก็จะได้ประเด็นใหม่ๆ ที่มันน่าสนใจมาจากเด็กๆ หรือพ่อแม่ที่เข้ามาคุยกับเรา เราก็หยิบเอาพวกนั้นมาเล่าต่อ

ก่อนจะรับชมละครมีกระบวนการอะไรให้เด็กๆ ได้ทำก่อนไหม

กระบวนการละครของเรา เวลาการเล่นละครก็ประมาณ 45 นาที แต่เราบอกเวลาการรับชมกับผู้ชมว่ามีระยะเวลา 2 ชั่วโมง ที่เป็นแบบนั้นเพราะว่าเราเผื่อเวลาให้เด็กได้คุ้นชินและปรับตัวกับสถานที่ก่อน ให้เขารู้สึกว่าที่นี่เป็นที่ปลอดภัยนะ เพราะเราคิดว่าเราไม่จำเป็นต้องมาคอยบอกพวกเขาว่าที่นี่เป็นที่ปลอดภัย เราแค่ปล่อยให้เขาได้สัมผัสเอง เพราะเด็กๆ เขารับรู้ด้วยสัญชาตญาณเสมอ เขาจะเข้าใจก็ต่อเมื่อเห็นทุกอย่างเป็นภาพที่หยิบจับได้ เราก็แค่เตรียมพื้นที่ให้พร้อม ให้เขาได้มาเล่นสนุกตามวัยพวกเขา

ก่อนจะเข้ารับชมละคร เราก็จะมีกิจกรรมงานศิลปะให้เด็กๆ ได้ทำ เราก็จะดึงจุดเด่นของเรื่องนั้นๆ มาให้เด็กๆ มีส่วนร่วมในการทำงานศิลปะ เพื่อที่พวกเขาจะได้เป็นส่วนหนึ่งของเรื่อง หรือถ้าเรื่องไหนมีเพลง เราก็จะสอนให้เขาร้องเพลงเพื่อให้พวกเขาได้ร้องตาม พอเข้าไปโรงละครจริงๆ เราค่อยบอกกติกาในการดูละคร เพราะเด็กเขายังไม่รู้ว่าการดูละครต้องทำยังไง เราต้องมีหน้าที่คอยบอกเหตุผลเขาว่าทำไมทำแบบนี้มันถึงไม่ดี เราจะเน้นเป็นประโยคคำถาม เช่น หนูลุกขึ้นยืนได้ไหม เขาก็ตอบมาว่าไม่ได้ เราก็ถามกลับไปว่า ทำไมถึงไม่ได้ล่ะ เขาก็ตอบเองว่า เดี๋ยวจะไปบังเพื่อนข้างหลังนะ เราไม่ได้ไปยัดเยียดคำตอบใส่เขา เราก็ต้องเปิดกว้าง เพราะเราคิดว่าที่นี่ไม่ใช่โรงเรียน ไม่ใช่ที่บ้าน เพราะฉะนั้นเด็กๆ เขาสามารถเป็นตัวเองได้เต็มที่ เราไม่มีกฎระเบียบอะไร มีแต่กฎเริ่มต้นที่ทุกคนรู้พร้อมกัน สร้างร่วมกัน แล้วจะทำไปพร้อมๆ กัน

สิ่งที่ยากที่สุดในการทำงานกับเด็ก สำหรับเตยคืออะไร

เรารู้สึกว่าคงต้องอิมโพรไวส์เก่ง ตามเขาให้ทัน เขาพูดอะไรก็ต้องฟังจริงๆ ฟังแบบไม่ต้องตัดสินเขาว่าต้องทำแบบไหน เราทำค่ายให้เด็กๆ มาร่วมกิจกรรม รู้ว่าต้องดูแลเด็กประมาณไหน ต้องมีอะไรบ้าง ต้องมีพี่เลี้ยงกี่คน แล้วพี่เลี้ยงคนหนึ่งต้องดูแลกี่คน เขาเป็นเด็กเล็ก อะไรก็เกิดขึ้นได้ง่ายมาก สำหรับเราช่วงหลังเราจะไม่ได้เจอเด็กด้วยตัวเอง เพราะเราทำงานกันเป็นทีม เรามีหน้าที่เพียงแค่เทรนด์นักแสดงของเราให้พร้อมสำหรับการเจอเด็ก ซึ่งคนเหล่านั้นเราก็เลือกมาแล้วว่าเขาต้องมีคุณสมบัติอะไรบ้าง หนึ่งคือเขาต้องรักเด็กมาก สองคือต้องมีไหวพริบ สามคืออิมโพรไวส์ได้ ข้อนี้ถ้ายังทำไม่ได้ ก็มาฝึกหน้างานกันได้ แต่สองข้อแรกสำคัญมาก ถ้าคุณไม่สามารถทำงานนอกสคริปต์ได้เลย หรือไม่ได้รักเด็กจริงๆ จะทำงานยาก เพราะว่าเด็กบางคนอยู่ดีๆ เราบอกให้ไปขวา แต่พวกเขาจะไปซ้ายให้ได้ก็มี หนูอยากบิน ณ ตอนนั้นเลย คุณจะแก้ไขสถานการณ์เหล่านั้นอย่างไร อันนี้ก็ต้องเป็นสิ่งที่เราต้องคอยดูหน้างานเสมอ

แล้วถ้าเจอเด็กที่เขาไม่เอนจอยกับโชว์เรา เตยมีวิธีการยังไงให้เขาอยู่ ณ โมเมนต์ตรงนั้นได้

ต้องดูก่อนว่าเป็นเพราะอะไร โชว์เราไม่น่าสนใจรึเปล่า เราดึงเด็กได้ไม่มากพอรึเปล่า เราอายคอนแทกกับเขาน้อยไปรึเปล่า สิ่งแรกสำหรับเราคือต้องอายคอนแทก เราไม่ชอบทำละครใหญ่ๆ ที่คนดูเป็น 100 – 200 คน เพราะเราไม่สามารถอายคอนแทกกับเขาได้ครบทุกคนจริงๆ เรารู้สึกว่าเด็กเขาจะอยู่กับเราก็ต่อเมื่อเราให้เขาเข้ามาอยู่ในโลกของเรา และเราเองก็ต้องเข้าไปอยู่ในโลกของเขาด้วย เพราะฉะนั้นการที่เราใส่ใจกับเขาได้ทุกคน มองหน้าเด็กได้ทุกคน นักแสดงคุยโต้ตอบกับเด็กได้ทุกคน อันนั้นแหละที่จะทำให้เด็กไม่มีทางหลุดกับเรา เพราะเขาจะรู้สึกว่าเขาเป็นส่วนหนึ่งในเรื่องราว เพราะเราออกแบบมาให้เขาเป็นส่วนหนึ่งในเรื่องราวของเรา ถ้าเขาหลุด แสดงว่าเรื่องนี้ก็ไปต่อไม่ได้ เด็กๆ คือส่วนหลักในการดำเนินเรื่องนี้นะ เพราะเด็กๆ เขาจะได้รู้สึกว่าฉันเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวนี้ ถ้าฉันตกขบวนไป เรื่องนี้จะไปต่อไม่ได้นะ เพราะฉะนั้นเลยไม่ค่อยเจอเด็กที่หลุดออกไป ส่วนใหญ่จะเป็นเด็กเล็กๆ ทารกเลย ที่เกินคำว่าสมาธิไปแล้ว 

เวลาเลือกประเด็นมาเขียนบท หยิบมาจากปัญหาที่เด็กๆ บอกรึเปล่า

เรามองว่าส่วนมากเด็กๆ เขาไม่ค่อยบอกปัญหาตัวเองหรอก เขาจะบอกสิ่งที่เขาชอบ อย่างน้อยเราก็จะเอาสิ่งที่เขาชอบมาใส่ แล้วเราก็ต้องสังเกตเองด้วย อย่างเช่นเด็กๆ ชอบแย่งของกัน อันนี้ก็เป็นสิ่งที่เราเห็นเขาทำระหว่างรอชมละคร เราก็เอาสิ่งนั้นมาทำเป็นละครเล่นให้เขาดูว่า แย่งของมันไม่ดียังไง เราสามารถแบ่งกันเล่นได้ไหม ก็กลายเป็นประเด็นที่บอกว่าเราสามารถแบ่งปันกันได้นะ แต่อะไรแบบนี้ถ้าเราจะถอดจากตัวพวกเขาได้ เราจะต้องสังเกตพวกเขาว่าเขาทำอะไรอยู่ หรือเรื่องบางเรื่องที่พวกเขามีปัญหากัน ณ ตอนนั้น เราควรพูดตักเตือนเขาเลยไหม หรือต้องพูดทีหลัง ยิ่งเราทำค่ายอะไรแบบนี้ เราจะไม่ทำให้ใครขายหน้ากับคนอื่นเด็ดขาด ถ้าเด็กคนไหนมีปัญหา เราก็พาเขาออกมาคุยแยก เราจะไม่พูด ณ ตอนนั้น ตรงนั้น แต่ถ้ามันเป็นเรื่องที่ทุกคนควรระวัง เด็กทุกคนเป็นปัญหา เราก็ค่อยพูดออกไปกับทุกคน

เวลาทำงานกับเด็ก เตยบอกว่าเขาจริงใจมาก แล้วเตยต้องปรับโหมดไหม เพราะเราอยู่ในจุดที่เป็นผู้ใหญ่แล้ว

ส่วนตัวเราไม่ค่อยเป็นผู้ใหญ่หรอก (หัวเราะ) ขอโทษนะ แต่เราเป็นคนพูดภาษาคล้ายๆ เด็กเลย พอเราเจอเด็กปุ๊บ เราก็กลายเป็นเด็กทันที ไม่ได้เป็นครู ไม่ได้เป็นพี่ แต่เรากลายเป็นเพื่อนเขาเลย ทันทีที่เจอเขาตอนนั้น เราก็คิดว่าเขาคือเพื่อนเราแล้ว คุณอยากพูดอะไรพูดเลย เราจะซัพพอร์ตคุณเต็มที่ คุณอยากจะไปดาวอังคาร อยากจะไปดาวพุธ ดาวศุกร์ จะขึ้นยานอวกาศ มีเอเลียนโผล่มา หรืออยากจะไปไหนเราจะไปด้วย คงเป็นแบบนั้น แต่พอเราโตขึ้น พอเราทำค่ายที่ต้องดูแลเด็กหลายคน บางทีมันก็ต้องมีกฎระเบียบในการอยู่ร่วมกันนะ เพราะการรับมือเด็กหลายๆ คนก็ไม่เหมือนกัน เด็กบางคนเราต้องนิ่งบ้าง ไม่งั้นเขาจะดื้อ แต่เราก็ค่อยๆ ปรับจากโหมดที่เป็นเพื่อนกับเขานะ ต้องมีโหมดที่คอยดูแลเขาบ้างว่าอันนี้เป็นพี่นะ อันนี้ต้องพอแล้วนะ อันนี้เยอะเกินไปแล้วนะ อะไรแบบนั้น

เตยคิดว่าอะไรคือสิ่งที่คนยังเข้าใจผิด เกี่ยวกับการเลี้ยงดูเด็ก

สำหรับเราคิดว่าการชี้นำเด็กไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้อง ชี้นำในที่นี้คือการป้อนข้อมูลทุกอย่างที่เราคิดว่าดีกับเขา แล้วอยากจะมอบให้ อย่างเช่นตอนกินข้าว จับมือแล้วสอนว่า ต้องใช้มือขวากินข้าวนะ แล้วถ้าเด็กถนัดมือซ้ายล่ะ มันเหมือนพยายามยัดเยียดให้เขาได้รู้ผลลัพธ์ปลายทาง แต่จริงๆ เด็กเขามีความคิดเป็นของตัวเองแล้วนะ เราแค่อย่าไปจำกัดกรอบความคิดของพวกเขา เห็นเด็กอายุแค่ 3 – 4 ขวบ แต่เขามีไอเดียแล้วนะ แล้วไม่แน่ อาจจะเป็นไอเดียที่ทำให้เราว้าวเสียด้วยซ้ำ เพราะเราอาจจะมีความคิดแบบนั้นไม่ได้แล้วในตอนแก่ (หัวเราะ) คือพวกเขาใสมาก จริงใจมาก เขาคิดอะไรเขาก็พูด 

เราต้องไม่ไปวางกรอบใส่เขาว่า หนูต้องเริ่มทำจากหนึ่งไล่ไปจนถึงสี่ หนูไม่สามารถทำจากสี่ สอง หนึ่ง สาม ได้นะ เขาก็จะตั้งคำถามแล้วว่าทำไมทำแบบนั้นไม่ได้ เพราะจริงๆ แล้วมันไม่มีอะไรถูกหรือผิด แต่ถ้าสิ่งไหนที่เป็นกฎบรรทัดฐานสังคมที่ต้องทำให้ถูกต้อง อันนั้นเราพูดได้ บอกเขาได้ แต่อะไรที่มันไม่จำเป็น อย่างเช่นสิ่งที่ต้องทำ หรือสิ่งที่ต้องเป็น เราก็ปล่อยให้เขาได้ค้นหาเอง เราทำหน้าที่เป็นคนเฝ้าดูได้ เรามีหน้าที่ดูเขาเติบโต คอยประคองเขา เพราะเรารู้สึกว่าบทเรียนที่ดีที่สุด คือความล้มเหลวหรือความผิดพลาด อะไรพวกนี้มันทำให้เติบโตได้จริงๆ เพราะฉะนั้นไม่ว่าจะเด็กแค่ไหน เขาจะได้เรียนรู้ไม่ต่างกับเรา แล้วเราก็รู้สึกว่าตอนเด็กๆ เราก็เป็นแบบนั้น ถ้าไม่ได้ลองทำเอง ไม่ได้ลองพลาดเอง ก็จะไม่รู้ว่าอย่าเอามือไปจับน้ำร้อน อย่าเอามืดไปจับมีด เราตอน 6 ขวบ อยากกินฝรั่งมาก อยากปอกผลไม้เอง เอามีดมาปอกโดนมีดบาด เลือดไหลเต็มเลย หลังจากนั้นก็จำ ไม่จับมีดอีกเลย แต่อันนั้นก็คือไม่ดีนะ ไม่ควรปล่อยให้เด็กอยู่คนเดียว (หัวเราะ)

เตยคิดเห็นยังไงบ้าง กับการที่มีคนบอกว่า “อย่าเอางานอดิเรกที่ชอบ มาทำเป็นอาชีพ”

เราก็เคยตั้งคำถามกับตัวเองนะว่าแล้วทำไมเราต้องทำอะไรที่มันนอกเหนือจากสิ่งที่เราสนใจล่ะ ในเมื่อเรามีลู่ทางที่ให้เราทำได้ คนชอบแมวก็ยังทำคาเฟ่แมวแล้วอยู่กับแมวทั้งวันไปเลย เราชอบเด็ก เราก็เลยทำอะไรที่เกี่ยวกับเด็ก เพราะว่าเราสนใจอยู่แล้ว เราชอบมองเขา ชอบพูดคุย ชอบเป็นเพื่อนกับเขา ก็เลยตัดสินใจทำจริงจังขึ้นมา ถ้าเราชอบและรักจริงๆ เราก็จะหาทางทำมันในสักวันหนึ่ง

เคยคิดไหมว่าการทำสิ่งนี้ของเรา จะสามารถช่วยเหลือเด็กๆ ได้

ความคิดนั้นเราไม่เคยคิดเลยนะว่าเราจะต้องมาช่วยเหลือเด็ก แต่เด็กนั่นแหละที่ช่วยเหลือเราอยู่ เราเคยตื่นมาแล้วรู้สึกไม่ได้อยากตายนะ แต่ก็ไม่ได้อยากอยู่ มันไม่มีอะไรให้ทำแล้ว จบมาใหม่ก็ยิ่งเคว้ง แล้วยิ่งจบสาขาละครอีก เราก็ไม่เคยมีความคิดอยากเป็นพนักงานออฟฟิศ ถึงจะเคยลองทำเราก็ยังไม่ทิ้งเด็ก ไปเป็นครูพิเศษเพื่อเจอเด็กอะไรแบบนั้นตลอด เราเลยรู้สึกว่า เด็กคงเป็นแรงผลักดันในการมีชีวิตอยู่ของเรา ถ้าถามคนอื่นก็คงมีแบบของตัวเอง เช่น ฉันชอบเที่ยว ฉันอยากไปเที่ยวรอบโลก ฉันเลยต้องทำงานหาเงินเพื่อไปเที่ยว แต่ของเราคือการได้ตื่นมาเจอเด็ก มันคือสิ่งที่ต่อชีวิตให้เราอยู่ต่อไปได้เรื่อยๆ มันคือสิ่งที่เราสนใจ อยากพูดคุย อยากเจอ อยากอยู่ด้วยทั้งวัน

ชานชาลาที่สาม

‘สถานีส่งต่อความรู้สึกถึงผู้โดยสาร’

สำหรับเตยคิดว่าความสำคัญในการที่ให้ครอบครัวมาดูละครพร้อมหน้ากันคืออะไร

เราเคยเจอพ่อแม่ที่มาถามว่า “ถ้าพาลูกมาดูแล้วจะได้อะไรกลับไป” ตอนนั้นก็เราตอบไปว่าอย่างแรกเราอยากให้เขาได้มาสนุกก่อน ไม่ว่ามันจะออกมาเป็นยังไง เราก็คงตอบไม่ได้ว่าถ้าพวกเขาดูแล้วจะได้อะไรกลับไป เพราะละครที่เราทำมันไม่ใช่แบบนิทานอิสป ที่ตอนจบจะทิ้งท้ายด้วยเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า ของเราไม่มีแบบนั้น แต่หน้าที่ของเราคือ เพิ่มเรื่องราวให้พ่อแม่ไปพูดคุยกับลูกมากขึ้น

เราว่าจริงๆ แล้วการมาดูละครเด็กมันไม่ได้มีแค่มาดูจบแล้วกลับบ้านไปเฉยๆ แต่การมาดูละครพร้อมครอบครัว มันทำให้พ่อแม่ได้มีเรื่องราวไปพูดคุยกับลูกต่อ นั่นถึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเราไม่ได้ทำละครให้เด็กดูอย่างเดียว เราอยากให้มาดูทั้งครอบครัว เพราะเราอยากเพิ่มเรื่องราวให้เขาได้พูดคุยกันในวันนั้น เพราะเราคิดว่า มันก็เป็นเรื่องยากสำหรับพ่อแม่นะ ในการหาเรื่องคุยกับลูก เพราะมันจะมีแต่ประโยคซ้ำๆ อย่างเช่นไปโรงเรียนเป็นยังไงบ้างลูก วันนี้กินข้าวกับอะไร วันนี้สนุกไหม มันก็วนลูปอยู่แค่นี้ แต่การที่พาเขามาทำกิจกรรมแบบนี้ มันมีเรื่องคุยได้เยอะเลย คุยในสิ่งที่เขาสนใจ ทำให้กระชับความสัมพันธ์แล้วได้รู้จักลูกเรามากขึ้นด้วย

เคยมีโมเมนต์ไหนที่แสดงอยู่แล้วชอบไหม

เราเคยนั่งอยู่ข้างหลังคุณแม่คนหนึ่งตอนละครโชว์อยู่ คุณแม่ก็พิมพ์ไลน์บอกเพื่อนว่า ‘ต้องพาลูกมาดูนะ ลูกเรามองแบบไม่เรียกหาจอโทรศัพท์เลย’ เราเห็นแบบนั้นก็รู้สึกดีใจนะ แต่อีกใจหนึ่งก็รู้สึกว่า คุณแม่คะ! ดูละครก่อนค่ะ! อย่าเพิ่งเล่นมือถือ! (หัวเราะ)

เคยมีละครเรื่องไหนของปู๊นปู๊นที่ทำให้ครอบครัวเข้าใจกันมากขึ้นแบบไม่คาดคิดไหม

มีละครเรื่องหนึ่งเราทำเกี่ยวกับเรื่องการแปรงฟัน เป็นเรื่องราวของเด็กคนหนึ่งที่ชอบกินโน่นกินนี่แล้วไม่ชอบแปรงฟัน แล้วก็เจ็บฟัน เราก็แต่งเพลงขึ้นมา แล้วมีคุณแม่ทักมาหลังบ้านว่า “ขอบคุณมากที่แต่งเพลงนี้ ทำให้สงบศึกกับลูกไปได้หลายวัน โดยการชวนเขามาร้องเพลงแปรงฟัน แล้วก็แปรงฟันไปด้วย” พอได้ยินแบบนั้นเราก็ประทับใจมากๆ รู้สึกขอบคุณที่เขามาบอกเล่าเรื่องราวดีๆ แบบนี้ให้เราได้ยิน มันทำให้เรารู้ว่า ละครของเรามันทำงานอยู่นะ ขนาดเราไม่ได้ตั้งใจให้เป็นแบบนั้น แต่มันก็ยังทำงานอยู่ เราไม่นึกว่าเพลงที่เราแต่งมันกลับทำให้บ้านหลังหนึ่ง หรือหลายๆ บ้านที่อาจจะไม่ได้ทักมา ทำให้พวกเขามีเรื่องราวคุยกันได้มากขึ้น สงบศึกกับลูกได้มากขึ้น (หัวเราะ) อันนี้ก็เป็นอันหนึ่งที่เรารู้สึกดีมาก

เคยเจอผู้ใหญ่ที่อินกับละครของปู๊นปู๊นหนักกว่าเด็กไหม

มีละครบางเรื่องของเราก็ทำให้พ่อแม่ร้องไห้เลยนะ คือเรื่องไดโนเสาร์โจอี้ เรื่องมันจะเล่าเกี่ยวกับความฝัน (เดินไปหยิบตุ๊กตาหุ่นมือที่เป็นไดโนเสาร์มา) เพราะเราคิดว่าทุกคนต้องมีความฝันอยู่แล้วล่ะ ในมุมเด็ก ความฝันสำหรับพวกเขาอาจจะคิดแค่ว่านอนหลับแล้วตื่นขึ้นมาแล้วพูดว่าเมื่อคืนหนูฝันค่ะ แต่ในเรื่องนี้เราเลือกมาสามประเด็นหลัก เล่าผ่านตัวละคร 3 ตัว  คนแรกคือคนที่ไม่รู้ว่าความฝันคืออะไร แล้วก็ไม่รู้จะมีไปทำไม คนที่สองคือคนที่พยายามทำตามความฝัน แต่ยังไม่ถึงสักที คนที่สามคือคนที่ทำตามความฝันถึงแล้ว แต่ไม่รู้จะทำอะไรต่อดี 

ถึงประเด็นมันจะดูเป็นผู้ใหญ่ แต่เรานำเสนอในรูปแบบเด็กๆ อย่างเช่นละครหุ่นมือ ละครเพลง ละครเด็ก เราใช้ภาษาที่ไม่ยาก เด็กเขาก็ชอบฟังเพลง เขาก็ร้องเพลงตาม พ่อแม่ดูแล้วร้องไห้ แต่เด็กดูแล้วขำชอบใจ (หัวเราะ) พ่อแม่เขาก็จะเข้าใจตรงที่ดูแล้วก็รีเลตกับตัวเอง ว่าเราทุกคนมีความฝันนะ แต่พออยู่โลกความจริงมันอาจจะทำแบบนั้นไม่ได้ แต่ว่าอย่างน้อยเราก็เอาสิ่งเหล่านั้นมาเป็นสิ่งฮีลใจตัวเราได้นะ ว่าครั้งหนึ่งเราได้ทำแล้ว พ่อแม่บางคนก็ดูแล้วซึมเลยก็มี สะอื้นเลยก็มี เราว่าสิ่งนี้น่าจะการันตีได้แล้วละครเด็กอาจจะไม่ได้เหมาะสำหรับเด็กเสมอไป

แล้วตั้งใจสอดแทรกบทเรียนสำหรับผู้ใหญ่ไว้ด้วยหรือเปล่า

ไม่ได้คิดนะ แต่ทำไปทำมา ละครมันก็คุยกับพ่อแม่ไปด้วยตัวของมันเอง เราไม่ได้ตั้งใจสอดแทรกอะไรไว้ในนั้น อย่างเช่นตอนทำงานเขียนบท เราทำกันหลายคน ก็มีทะเลาะกันบ้าง ว่าจะใส่อะไรเข้าไปสอดแทรกแง่คิดสำหรับพ่อแม่ไหม แต่เป้าหมายของเราคืออยากให้เด็กสนุกเท่านั้นก็พอ เรื่องข้อคิดสอดแทรกมันเป็นเรื่องรอง เราคิดว่าพ่อแม่ที่มีภาระแบกรับอยู่ทุกวันนี้ เท่านั้นเขาก็เครียดมากพอแล้ว เราไม่ต้องไปสอนวิธีเขาเลี้ยงลูกหรอก เพราะเราเองก็ยังไม่มีลูก เราจะไปสอนเขาได้ยังไง (หัวเราะ) เราเลยพยายามหาตรงกลางกันว่า เราไม่ได้จะทำละครเพื่อสอนพ่อแม่ แต่เราทำละครเพื่อเด็ก เพื่อในอนาคตถ้าเด็กโตขึ้นมา แล้วนึกถึงละครเราเขาจะนึกถึงเรื่องดีๆ ส่วนพ่อแม่ก็เป็นผลพลอยได้แล้วกัน

เตยคิดเห็นยังไงกับการที่พ่อแม่ตั้งคำถามว่า “มาดูแล้วจะคุ้มไหม”

การที่พ่อแม่จะพาเด็กมาทำกิจกรรมอะไรแบบนี้ เราเข้าใจเขานะว่ามันจะต้องคุ้มค่าประมาณหนึ่ง เพราะเดี๋ยวนี้คนเขาให้ความสำคัญเรื่องความคุ้มค่ามากขึ้น เราก็คิดว่าจะทำยังไงได้บ้างที่จะทำให้ 2 ชั่วโมงนี้คุ้มค่ามากที่สุด เราทุกคนล้วนมีเป้าหมายคือการทำให้เด็กมีความสุข ส่วนโมเมนต์ของครอบครัวจะเป็นยังไง มันจะตามมาหลังจากที่คุณเห็นลูกคุณเล่นแล้วมีความสุข เราจะสร้างโมเมนต์นั้น เราเตรียมที่ไว้ให้คุณได้ใช้เวลากับลูกๆ เพราะในวันปกติคุณอาจจะต้องไปทำงาน แต่วันนี้คือวันที่เราสร้างพื้นที่ความทรงจำดีๆ ให้คุณกับลูก ให้คุณได้เห็นเวลาลูกเติบโต ให้คุณได้เห็นว่าลูกทำอย่างนี้ได้ด้วย ลูกทำแบบนั้นได้ด้วย ส่วนเรื่องความคุ้มค่า เราว่ามันแล้วแต่ว่าใครจะมองเห็นในมุมไหน แต่เราก็พยายามจะรวมทุกอย่างนั้นไว้ในที่เดียว เพื่อให้เวลาของครอบครัวคุ้มค่าที่สุด

ชานชาลาที่สี่

‘สถานีปลายทางของรถไฟปู๊นปู๊น’

อนาคตข้างหน้า อยากให้คณะละครปู๊น ปู๊นเติบโตไปเป็นแบบไหน

บอกเลยว่าเราไม่เคยมองภาพใหญ่ในการทำสิ่งนี้เลย เราชอบที่เราเป็นแบบนี้ ชอบที่เราเคลื่อนไปช้าๆ เหมือนกับรถไฟที่มันไปเรื่อยๆ ตามรางของมัน พอมันเคลื่อนไปถึงจุด มันก็วนกลับมาที่เดิมอยู่ในราง แล้วมันก็เดินหน้าไปต่อ แล้วก็วนกลับมา เราเลยรู้สึกว่าเราโอเคมากถ้าบางทีเราต้องถอยหลังกลับบ้าง ไปข้างหน้าบ้าง เพราะฉะนั้นเราไม่เคยเลือกรับงานเลย งานเล็กงานใหญ่เรารับหมด เรารู้สึกว่ามันก็คืองานที่ทำให้เราได้ไปเจอเด็กๆ เรามองภาพว่ามันยังจะเป็นแบบนี้ต่อไป จนกว่าจะมีใครบางคนเหนื่อย หรือบอกว่าไม่ไหว เราก็ต้องหาคนใหม่มาเติมเต็ม คงเรียกว่าค่อยเป็นค่อยไปตามจังหวะของมันแหละ เราไม่ได้มองว่าเราจะต้องเป็นตัวท็อปที่สุด หรือต้องเป็นคณะละครที่ใหญ่ที่สุดหรือดีที่สุด เราแค่คาดหวังให้มันเป็นรถไฟขบวนหนึ่ง ที่เดินทางไปเรื่อยๆ กับเด็กๆ โตไปพร้อมๆ กัน หรือถ้าจะมีพันธมิตรเพิ่มอีก หรือคนที่สนใจละครเด็กมาร่วมเดินทางไปกับเรา เราก็ยินดีแล้วก้พร้อมที่จะสนับสนุนช่วยเหลือ เอื้อเฟื้อกัน

อยากให้ครอบครัวที่พาลูกมาดูได้อะไรกลับไปรึเปล่า

เราอยากให้พ่อแม่ได้มีเรื่องราวไปคุยกับลูกต่อ ไม่อยากให้เขามาดูแล้วมันจบอยู่แค่ที่นี่ โดยที่อาจจะไม่เกี่ยวกับละครเลยก็ได้นะ อย่างเช่นลูกชอบบ้านแบบนี้ไหม ลูกมาแล้วเจอเพื่อนใหม่รึเปล่า ให้มันมีเรื่องราวได้พูดคุยกันต่อ เราคิดว่าพลังของการสื่อสารมันดีมากเลยนะ เพราะเด็กตอนนี้โดนให้อยู่ในลู่ในทางเยอะประมาณหนึ่ง เราแค่สะเทือนใจว่าทำไมเด็กอายุแค่ 3 – 4 ขวบต้องบังคับให้เขาพูดได้แล้ว ซึ่งเด็กบางคนเขาอาจจะไม่ชอบพูดก็ได้ เขาอาจจะเป็นอินโทรเวิร์ต เขาอาจจะไม่ชอบพูด แต่เขาชอบเก็บข้อมูล ชอบนั่งฟัง เด็กแบบนั้นโตมาเป็นอัจฉริยะตั้งเยอะก็มีนะ เด็กเขาอาจจะชอบวาดรูป ชอบเขียน ไม่อยากให้ต้องไปเค้นเขา ปล่อยให้เขาได้เติบโตตามช่วงเวลาของตัวเอง เรามองว่ามันเป็นหน้าที่ของผู้ใหญ่มากกว่าที่ต้องคอยถาม เพราะเด็กเขายังไม่รู้จะพูดอะไร เราก็ต้องคอยถามว่าเขารู้สึกยังไงด้วย เราเลยอยากเป็นส่วนหนึ่งที่เป็นตัวช่วยเพิ่มให้พ่อแม่มีเรื่องไว้ถาม ไว้พูดคุยกันกับเด็กมากกว่าประโยคเดิมๆ แบบนั้นคงดีมากๆ

อยากให้เด็กๆ จดจำปู๊นปู๊นเป็นอะไร

เราเคยคิดคำนิยามเหมือนกันนะว่าสามคำสำหรับคณะละครปู๊นปู๊นคืออะไร สรุปได้คือสดใส เสียงดนตรี สายรุ้ง คงเป็นสามคำง่ายๆ เบสิก เพราะเราคิดว่าสามคำนี้มันเป็นคำที่ง่ายแล้วก็อธิบายไปในตัวอยู่แล้ว สดใสก็คือสดใสจริงๆ เราพร้อมเจอเด็กด้วยความสดใส ไม่อ่อม พร้อมสนุกไปกับเขา ดนตรีเราก็ใช้ดนตรีในการสื่อสารเล่าเรื่อง ส่วนสายรุ้งก็เป็นสีที่เราชอบ แล้วยังเป็นตัวแทนสีสันหลากหลายอีกด้วย

อยากฝากอะไรถึงครอบครัวที่อยากพาเด็กๆ มาดู หรือคุณครูที่อยากพามาทำกิจกรรมที่นี่ไหม

เรามองว่าที่นี่ก็เหมือนพิพิธภัณฑ์แห่งหนึ่งที่มีชีวิตอยู่ มีผู้คนที่อยู่ที่นี่ คอยให้ความสนุก ให้ความรู้เสริมเข้าไปโดยที่เด็กไม่รู้สึกว่าโดนบังคับว่านี่คือการเรียน ที่เขากลับบ้านไปแล้วต้องตอบให้ได้ว่าเขามาทำไม ทุกอย่างที่นี่เราสอนเขาผ่านการเล่น ผ่านความสนุก ผ่านความสุข ถ้าอยากให้เขาได้ค้นหาอะไรใหม่ๆ ที่นอกเหนือจากให้เด็กๆ วิ่งเล่นในสวนสัตว์ เอนจอยกับสวนสนุก แต่ถ้าพาเด็กๆ มาทำกิจกรรมที่นี่ เรียกว่าเราอาจจะช่วยแบ่งเบาพวกคุณได้นะ (หัวเราะ) เพราะคนที่นี่พร้อมจะมอบความรักให้เด็กๆ เสมอ

หลังจากที่เรานั่งสัมภาษณ์กันเสร็จ เราและตากล้องก็ได้ขอถ่ายภาพเธอไว้ เพื่อนำไปใช้ในการประกอบบทความ ในขณะที่กำลังถ่ายรูปเธออยู่ มีบางแอกชันที่เราบรีฟให้เธอนั่งเล่นของเล่น เธอนั่งต่อของเล่นราวกับเป็นเด็กน้อยคนหนึ่ง เมื่อตากล้องเราเอ่ยว่าขอให้เธอนั่งขยับย้ายเปลี่ยนมุม เธอเอ่ยกลับมาว่า “เรากำลังเล่นอยู่น่ะสิ นายต้องใจเย็นนะ ไม่ต้องรีบ” เป็นความประทับใจเล็กๆ ตั้งแต่ต้นจนถึงตอนจบ สิ่งนี้เป็นเครื่องเตือนใจเราก่อนออกไปเจอโลกภายนอกที่แสนจะวุ่นวายอีกครั้ง ว่าเราอย่าลืมเด็กข้างในตัวเรา ค่อยๆ ใจเย็น แล้วฟังเสียงของเขาให้ชัด ค่อยๆ วิ่งเล่นบนเส้นทางชีวิต อย่าเร่งรีบจังหวะนักเลย

The post ‘ปู๊นปู๊น!’ ขบวนรถไฟสายล้านนาอารีย์ ที่จะพาเราแวะชานชาลาวัยจิ๋วจากคณะละครปู๊นปู๊น appeared first on a day magazine.

ภาพจำละครใบ้สำหรับทุกคนมีหน้าตาเป็นอย่างไร?

บ้างก็มองว่าคือคนทาหน้าขาว จมูกยาวจมูกสั้น ขยับมือไม้ไร้เสียง ไร้คำพูด บ้างก็มองว่าคือตัวตลกหน้ายิ้ม ชอบสร้างความตลก ที่วัยเด็กเราอาจจะมองว่าไม่ตลกเอาซะเลย บ้างก็มองว่ามีไว้สำหรับเด็ก เพราะเป็นละครที่เข้าใจง่าย ไม่ยุ่งยาก

แต่สำหรับ House of Mask & Mime นิยามว่า “ละครใบ้ เป็นได้มากกว่านั้น เพราะคือโชว์อะไรก็ได้ที่ไม่พูด”

สำหรับใครที่ยังไม่รู้จักบ้านหลังนี้ วันนี้เราจะพาไปแง้มประตู และเข้าไปทำความรู้จัก พูดคุยกับกลุ่มละครใบ้ที่มีชื่อว่า ‘House of Mask & Mime’ ว่าพวกเขาเป็นใคร มีที่มาที่ไปในการสร้างสรรค์ชิ้นงานอย่างไรและอะไรกันแน่ที่ทำให้พวกเขาชอบทำในสิ่งนี้

Who is ‘House of Mask & Mime?’ 

‘House of Mask & Mime’ คือกลุ่มละครที่ใช้หน้ากากและละครใบ้ในการนำเสนอเรื่องราว นอกจากนี้ยังมีอีกสารพัด อย่างที่ ‘ลิซ่า’ หรือ ‘ลิสา ศรีพัฒนาสกุล’ ผู้ก่อตั้งบ้านหลังนี้กล่าวไว้ว่า “House of Mask & Mime คือโชว์ที่อะไรก็ได้ที่เป็น Non-verbal (ไม่ใช้คำพูด)” เพราะภาษากาย สามารถสื่อสารให้คนทั้งโลกเข้าใจเหมือนกันได้ โดยไม่จำเป็นต้องเข้าใจภาษาพูดของกันและกัน และบางทีอาจพูดได้ลึกซึ้งมากกว่าบางประโยคซะอีก อย่างเช่นที่ผมกำลังจะอธิบายคำนิยามถึงพวกเขาตอนนี้ แนบลิงก์การแสดงคงจะเห็นภาพมากกว่า

House of Mask & Mime The Original Show | Teaser 2025

ตัวอย่างการแสดง ‘The Original Show’ นี้ คือชุดการแสดงที่เป็นต้นตำรับของบ้าน ลิซ่าเล่าถึงที่มาว่า “เราตั้งชื่อนี้เพราะมันตามชื่อเลย เป็นโชว์ตัวแรกที่เราคิดได้ และเป็นโชว์ขายของเราด้วย เรามั่นใจว่าโชว์นี้เจ๋งสุด” ซึ่งในการแสดงนี้ประกอบไปด้วย 7 เรื่องสั้นคือ Big Eyes, Emoji, Karaoke, La Luna, Yellow Line, Light of Life และ Homeless ที่มีส่วนผสมระหว่างหน้ากาก ละครใบ้ ตัวตลก สิ่งของ และวัตถุ ที่นำมาใช้เล่าเรื่องผ่านร่างกายโดยไม่มีคำพูด

ถึงแม้การแสดงของพวกเขาจะ Non-verbal แต่ไม่ได้แปลว่าพวกเขาจะ Non-stop อยู่แค่ในไทย เพราะพวกเขาเดินทางไปไกลถึงระดับโกอินเตอร์เลยทีเดียว ไปทัวร์มาแล้วทั้งในญี่ปุ่น จีน ไต้หวัน เกาหลีใต้ มาเลเซีย ฝรั่งเศส อิตาลี เช็ก เยอรมนี และล่าสุดคือสวิตเซอร์แลนด์ ในเทศกาลการแสดง Festival International des Artistes de rue ที่เมือง Vevey

ตามที่ชื่อบอกไว้ว่า ‘House’ เพราะที่นี่ก็ไม่ใช่แค่กลุ่มละคร แต่ที่นี่เป็น ‘บ้าน’ 

เมื่อมาถึงที่บ้านแห่งนี้ เรารีบเอ่ยปากขอลิซ่าพาทัวร์บ้านนี้สักหน่อย เธอตอบ “ได้สิ เดี๋ยวจะพาไปดูโรงละคร” ในขณะที่เธอพาทัวร์ลัดเลาะกองไม้ กองสังกะสี ที่แห่งนี้เป็นโรงเลื่อยไม้เก่า ระหว่างที่เธอชี้มุมโน้นมุมนี้ แววตาเธอเป็นประกายเหมือนแสงที่ส่องจากบนเวที มีผ้าม่านปาดยาวจากฝั่งหนึ่งถึงอีกฝั่ง ที่นั่งคนดูเรียงร้อยกันเป็นแถว เธอเอ่ยว่ากำลังจะเปลี่ยนที่นี่ให้กลายเป็นโรงละคร เพื่อให้คนละครตัวเล็กๆ ได้มีพื้นที่แสดงผลงานในแบบที่ควรจะได้มี

ตลอดการเดินชมบ้านหลังนี้ เหมือนเธอกำลังพาเราเดินเข้ามาในความฝันที่เต็มไปด้วยกลิ่นไม้ และฝุ่นผงเล็กๆ ที่กำลังประกอบเป็นเวทีกว้างใหญ่ในอนาคตสักวันหนึ่ง และนั่นยิ่งทำให้เราสนใจในตัวเธอขึ้นไปอีกว่าเธอกำลังจะพาเราไปค้นพบอะไรอีกบ้าง

เรานั่งอยู่ในบ้านที่รวมตัวละคร 7 ชีวิตเข้าไว้ด้วยกัน เราจะกล่าวถึงคาแรกเตอร์พวกเขาสักหน่อย เราชวนเขาถอดหน้ากากของแต่ละตัวละครออก เพราะหากคุณได้เห็นมนุษย์ที่โคจรมารวมกันหลังหน้ากากเหล่านี้ คุณจะพบกับความตั้งใจ ความฝัน ความหวัง ที่โคจรมารวมกันในบ้านหลังนี้

‘ลิซ่า-ลิสา ศรีพัฒนาสกุล’ หญิงใหญ่ประจำบ้าน พร้อมฟาดด้วยลุกนิ่งๆ ‘เติ้ล- อรรนพ กิจเกษร’ พี่ชายคนโต คู่หูผู้ก่อตั้งแรกเริ่มบ้านนี้ MVP กวนที่สุดประจำบ้าน ถือหน้ากากปากกระจับ ‘นัทสึ-คาซุมิ อิชิกามิ’ เซียนตัวตลกอิมพอร์ตจากญี่ปุ่น ที่พูดไทยได้นิดหน่อย ‘กวิน-กวิน พิชิตกุล’ พี่คนกลางหนวดยาวมาดเซอร์ ดูท่าทางจะดุดัน แต่พลิกล็อก เพราะสุภาพที่สุดแล้วในบ้านนี้ ‘จิ๊บ-ชนิดา ปัญญาเนรมิตดี’ พี่สาวคนรองเสื้อส้ม ที่พร้อมรับจบทุกปัญหาแทนคนในบ้าน ซ้ายสุดคือ ‘ยอร์ช-สหัสวรรษ ทาติ๊บ’ น้องเล็กเมืองเหนือจากเชียงใหม่ ลงมาแอ่วไกลถึงกรุงเทพฯ และสุดท้าย ‘เจ็ต- ธนารัฐ ชมพูวณิชกุล’ พ่อหนุ่มสวมหน้ากากลูกตาที่ไม่ได้อยู่บนใบหน้า แต่อยู่บนตัวเขา

ตอนนี้เรานั่งล้อมวงอยู่กับพวกเขาแล้ว เมื่อผมเริ่มถาม คำตอบของพวกเขาสลับกับเสียงหัวเราะกันเป็นระยะ และเงียบลงในบางช่วง ตลอดการสัมภาษณ์ทำให้เราเห็นถึงความอบอุ่นของบ้านหลังนี้ พวกเขาคิดสิ่งเดียวกัน หายใจจังหวะเดียวกัน ราวกับเป็นคนเดียวกัน และนั่นอาจเป็นเสน่ห์ของการใช้ชีวิตร่วมกันในบ้านหลังนี้ก็ได้

1

How did ‘House of Mask & Mime’ get started

จุดเริ่มต้นของ House of Mask & Mime เกิดขึ้นได้ยังไง 

ลิซ่า : เราทำละครใบ้กับเติ้ลสองคนมาก่อนตั้งแต่ 16 ปีที่แล้ว แต่มีเหตุที่ทำให้เราต้องแยกทางกันไป หลังจากนั้นเราก็ทำโชว์คนเดียวมาสักพัก มีบางทีที่เราก็คิดงานขึ้นมาได้ แต่งานที่คิดมันต้องเล่นหลายคนนี่สิ งั้นก็ทำทีมเลยดีกว่า แต่ก็ไม่รู้จะทำกับใครดี จนสุดท้ายเรารู้สึกว่ามีแค่เติ้ลคนเดียวนี่แหละที่น่าจะทำด้วยได้ (หัวเราะ) คุยกับเติ้ลว่าเรามาทำทีมกันไหม แต่เราจะไม่เล่นนะเติ้ลก็ตอบตกลง จึงเกิดเป็น House of Mask & Mime ขึ้นมา

ทำไมถึงตั้งชื่อกลุ่มว่า House of Mask & Mime สนใจสองศาสตร์นี้โดยเฉพาะเลยไหม

ลิซ่า : จริงๆ บ้านหลังนี้ไม่ได้มีแค่หน้ากากหรือละครใบ้นะ ตอนที่เราตั้งชื่อนี้ขึ้นมา เราก็ไม่ได้คิดว่าแล้วในอนาคตกูจะสร้างงานอื่นๆ อีกได้ไหมวะ แต่พอทำไปเรื่อยๆ ก็เริ่มรู้สึกว่าอย่างอื่นที่น่าสนใจมันก็มี เราเริ่มหยิบอย่างอื่นที่นอกเหนือจากละครใบ้หรือหน้ากากเข้ามาใส่ในโชว์ มีทั้งดนตรี สิ่งของวัตถุ การเคลื่อนไหวร่างกาย แดนซ์ สารพัดอย่าง ไม่ได้มีแค่สองศาสตร์เท่านั้น แต่เราเอาหลายๆ อย่างมารวมกันจนกลายเป็นโชว์อะไรก็ได้ที่ไม่พูด แต่ก็ไม่แน่นะ อนาคตอาจจะพูดก็ได้

ศิลปินใน House of Mask & Mime มีกี่คน รวมตัวกันได้ยังไง

เติ้ล : หลักๆ ตอนนี้ก็มีกันอยู่ประมาณ 6 คนครับ เพราะว่าคนที่ เจ็ต! ยังไม่มา (หัวเราะ) ส่วนใหญ่ก็จะเจอหน้ากันอยู่แล้ว อย่างนัทสึก็เป็นแฟนเราเอง เราก็ต้องมาฝึกให้เอง เริ่มจากเล่นไม่เป็นก็ต้องสอนทุกอย่าง (นัทสึมองตาขวาง) ล้อเล่น! อะโธ่ เขาเป็นนักแสดงตัวตลกที่ญี่ปุ่นอยู่แล้ว

ลิซ่า : นัทสึเป็นนักแสดงตัวตลกที่ญี่ปุ่น เราเห็นว่าเขาเป็นนักแสดงที่เก่งมากๆ ได้รู้จักกันตอนไปทำโชว์ที่ไต้หวัน เราก็เลยชักชวนมาร่วมทีม

เติ้ล : คนอื่นๆ ก็เห็นจากหลายๆ งานที่พวกเขาได้แสดงนี่แหละ อย่าง กวินกับจิ๊บ เขาก็มีความสนใจในละครใบ้อยู่แล้วเราก็เลยชวนมา แล้วก็น้องเล็กของเรา ยอร์ช ส่งตรงจากเชียงใหม่ ไอ้เด็กนี่มีแวว เราเห็นจากตอนที่เปิดออดิชัน House of Mask & Mime Next Gen ก็เลยชวนมาร่วมเหมือนกัน ตอนแรกที่ทำก็ไม่มีภาพ พอเป็นละครใบ้ก็ยากที่จะอธิบายว่าเราจะทำกันออกมาเป็นแบบไหน เริ่มจากชวนมาทำความรู้จักกันก่อน แต่สุดท้ายก็โดนหลอกให้มาอยู่ด้วยกันจนถึงทุกวันนี้

อะไรที่ทำให้สนใจละครใบ้และการใช้หน้ากาก เสน่ห์ของสิ่งนี้คืออะไร

เติ้ล : ‘ละครใบ้’ เราว่ามันตรงตัวเลยนะ มันคือการที่เราไม่ได้พูดออกมาเป็นประโยคหรือไม่ได้เปล่งเสียงออกมา แต่คือการสื่อสารผ่านภาษาร่างกาย เราคิดว่าภาษาร่างกายค่อนข้างสากล เพราะเรามั่นใจว่าคนทั้งโลกจะเข้าใจเหมือนกัน แต่อาจจะต่างออกไปตรงที่ใครจะเข้าใจและตีความเป็นแบบไหน แต่ยังไงทุกคนก็เข้าใจแน่ๆ

นัทสึ : สำหรับฉันตั้งแต่ที่สร้างผลงานแสดงมา ฉันก็ไม่ใช้ภาษาพูดเลย เพราะว่าเวลาไปฉันโชว์ ฉันอยากให้ใครก็ดูได้ โดยที่ไม่กำหนดว่าต้องพูดเป็นภาษาไหน แต่ความเข้าใจก็ขึ้นอยู่กับแต่ละคน ฉันว่าเป็นเพราะแบบนี้ ฉันเลยเลือกสื่อสารผ่านหน้ากาก ผ่านละครใบ้ค่ะ

ในเชิงศิลปะและชีวิตคิดว่าหน้ากากและภาษาใบ้หมายถึงอะไร

ลิซ่า : โห ยากจัง (นิ่งคิด) ละครใบ้สำหรับเราคงเป็นสิ่งเสพติด เพราะเคยมีความสุขกับมันมากๆ แล้วก็มีความทุกข์กับมันมากๆ เราพยายามจะหนีมันด้วยนะ แต่ก็ไม่เคยหนีรอด สุดท้ายหัวสมองก็พาเรากลับมาที่เดิมเสมอ เรารู้สึกว่าคงหนีไปไหนไม่รอดแล้วล่ะ เราคงต้องทำไปจนกว่าจะตาย

ยอร์ช : ส่วนตัวเราชอบละครใบ้มากจนหาเรียนจากยูทูบเอง เพราะเป็นศาสตร์ที่น่าสนใจมาก พอไม่มีภาษา มันก็พาเราไปไกลรอบโลกเลย มันให้ประสบการณ์ชีวิตเรามากๆ คำว่าละครใบ้สำหรับเราก็ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าหมายความว่ายังไง แต่มันกลายเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิตไปแล้ว

กวิน : ผมเป็นคนพูดไม่ค่อยเก่ง เวลาที่ผมต้องการจะแสดงความรัก หรืออารมณ์ความรู้สึกต่างๆ ผมจะพยายามแสดงออกมาผ่านร่างกาย ซึ่งละครใบ้และหน้ากากทำให้ผมได้พูดสิ่งนั้นชัดเจนมากขึ้น ผมพูดได้มากขึ้นในการกอดแค่หนึ่งที พูดได้มากขึ้นในการจับมือแค่หนึ่งครั้ง เพราะผมเป็นคนพูดไม่ค่อยเก่ง เช่น ‘รักนะเว้ย’ ‘คิดถึงนะเว้ย’ ผมจะทำผ่านการสัมผัสมากกว่า ละครใบ้สำหรับผมเลยเป็นภาษาบอกรักของผมไปแล้ว

เติ้ล : ของเรามันเป็นวิถีชีวิตไปแล้ว จริงๆ ทุกคนก็มีพื้นฐานละครใบ้อยู่แล้วนะ ในขณะที่เรากำลังคุยกันอยู่ตอนนี้เราก็ยังใช้อยู่เลย เพียงแค่พวกเราทำสิ่งนี้แบบจริงจังมาเรื่อยๆ จนเป็นอาชีพไปแล้ว เวลาใช้ชีวิตทุกวันนี้ก็เหมือนแสดงอยู่ (กอดนัทสึ) นี่ไงทำอยู่เห็นไหม

นัทสึ : ฉันก็จะคล้ายๆ กับเติ้ลค่ะ ไม่เกี่ยวว่าจะต้องเป็นหน้ากากหรือละครใบ้ สำหรับฉันการแสดงมันก็คือการใช้ชีวิต แต่ว่าการแสดงกับการใช้ชีวิตของฉัน จะต่างกันตรงที่ฉันใช้พลังงานในแต่ละเวลาต่างกัน อย่างตอนฉันใช้ชีวิตอยู่คนเดียวหรืออยู่เฉยๆ ฉันก็อาจจะใช้มันแค่ 30% แต่ตอนที่ฉันแสดงบนเวที ฉันก็ใช้พลังงาน 100% รู้สึกว่ามันกลายเป็นสิ่งเดียวกัน เป็นชีวิตของฉัน

เอกลักษณ์ของ House of Mask & Mime ต่างจากกลุ่มละครใบ้อื่นๆ ยังไง

ลิซ่า : โห ยากเลย คิดไม่ออกเหมือนกันนะ บางทีสิ่งนี้ต้องให้คนอื่นที่คอยมองแล้วบอกเราอีกทีเหมือนกันว่าเป็นยังไง

เติ้ล : ลิซ่าเคยบอกไว้ว่า House of Mask & Mime เกิดขึ้นมาจากการที่เราเคยไปดูการแสดงที่ใช้หน้ากากหรือละครใบ้ทั่วโลก พอดูงานเขาแล้วก็สงสัยว่า ทำไมโชว์นี้เขาไม่ทำแบบนี้วะ ลิซ่าก็เลยสร้างบ้านหลังนี้ขึ้นมาเพื่อทำในสิ่งที่คนอื่นเขาไม่ได้ทำ พูดแซวกันเล่นๆ สร้างเพื่อมาดูเองไง (หัวเราะ) แต่จริงๆ มันเกิดจากการตั้งคำถามว่าถ้าเขาไม่ทำ แล้วใครจะทำ งั้นก็หยิบสิ่งนี้มาทำเพื่ออุดรอยรั่วซะ

ถ้าวันนั้นไม่ได้เริ่มทำกลุ่มนี้ เคยคิดไหมว่าชีวิตตอนนี้จะเป็นยังไง

ลิซ่า : คงนอนตายตาไม่หลับ (ทุกคนพยักหน้าเห็นด้วย)

2

Experience of ‘House of Mask & Mime’

ล่าสุดไปทัวร์ที่ต่างประเทศเล่าประสบการณ์ให้ฟังหน่อย

กวิน : ล่าสุดเพิ่งไปเล่นที่สวิตเซอร์แลนด์ครับ ที่นั่นจะเปลี่ยนจุดเล่นไปตามถนนในเมือง โชว์ที่เราเตรียมไปมีชื่อว่า Original Show พอนึกดูแล้ว พวกเราดูจะค่อนข้างเป็นของแปลกของเทศกาลนั้นเหมือนกันนะ (หัวเราะ) เพราะเราเป็นแนวสตอรีมีเรื่องราว แล้วส่วนใหญ่โชว์ในงานเขาจะซัดกันที่สกิลเทคนิคผาดโผน ความตระการตา คนดูเขาก็แปลกตาแปลกใจที่ได้เห็นงานของเรา หลายคนเดินๆ อยู่ก็มาทักว่า “You good” โดยเฉพาะครอบครัวที่มีเด็กอันนี้ชัดเจนมากว่าจะชอบกัน

เติ้ล : แต่เขาพูดเป็นภาษาอิตาลีนะ

(ทุกคนหัวเราะ)

กวิน : ใช่ๆ ตอนที่พวกเราเดินๆ อยู่ตามถนน แล้วมีคนหนึ่งเขาเดินมาพูดอิตาลีกับผม ผมงงไปเลยเพราะไม่รู้ว่ามันแปลว่าอะไร (หัวเราะ) แล้วจู่ๆ ก็มีอีกที่คนเดินผ่านมาเขาก็แปลให้ว่า “He said you good” พวกเขาน่ารักกันมากเลย

แสดงว่าคนที่นั่นเขามองงานศิลปะเป็นสิ่งที่เห็นได้ทุกที่เลยใช่ไหม

กวิน : ผมรู้สึกว่ามันเป็นแบบนั้นนะ มันใกล้กับชีวิตประจำวันเขา รู้สึกว่าการที่เขามาดูมันเป็นเรื่องปกติจังเลย

แล้วพื้นที่การแสดงในไทยแตกต่างจากที่ยุโรปมากน้อยแค่ไหน

กวิน : Street Performance ในไทยผมไม่แน่ใจว่าใช้คำว่าอะไร คงใกล้กับคำว่า Street Event มั้งครับ มันมีการจัดเตรียมมาอย่างเหมาะสมในเรื่องของมุมคนดู เทคนิคไฟ พื้นที่การแสดง ตัดกลับไปที่ยุโรป เราต้องเอาเชือกมาตีเส้นแบ่งคนดูกันเอง (หัวเราะ) ที่นั่นก็จะบ้านๆ เลย แต่ก็แปลกดีนะ ความรู้สึกแรกมันเหมือนจะตรงข้ามกัน เพราะคนไทยเราอาจจะดูบ้านๆ ซะมากกว่า

ลิซ่า : ถ้าในเอเชียมักจะมีรูปแบบการจัดเวทีเหมือนในไทย เขาจะจัดให้แบบมีแบ็กดร็อป มีพิธีกรพูดเข้าโชว์ให้ จัดที่นั่งคนดูให้เราเรียบร้อยเลย แต่ที่ยุโรปก็จะดิบหน่อย เราตั้งพื้นที่โชว์กันเอง คนดูล้อมวงดูกันเอง เสน่ห์ก็จะต่างกันแล้วแต่พื้นที่

สำหรับทีม House of Mask & Mime ชอบแบบไหนมากกว่า

ยอร์ช : เอาจริงๆ ชอบความดิบของยุโรป ชอบคุณภาพของผู้ชมที่ยุโรปด้วย เขาแสดงความคิดเห็นต่องานเราแบบตรงไปตรงมาเลย ชอบก็คือชอบ ถ้าไม่ชอบก็เดินผ่านเลย อีกอย่างคือเขาให้ทิปจริงจังมาก เขาดูให้คุณค่ากับคนสร้างโชว์ เขาสนุกกับโชว์ เขาก็จ่ายตอบแทน

บรรยากาศผู้ชมในแต่ละประเทศมีรีแอกกับการแสดงต่างกันไหม

ลิซ่า : คนดูแต่ละประเทศก็จะรีแอกต่างกัน ถ้าคนไทยก็ค่อนข้างที่จะรีแอกมากกว่ารึเปล่านะ เดาไม่ได้เลย เพราะแล้วแต่คนจะรู้สึก

เติ้ล : ด้วยความที่เราเป็นคนไทยเหมือนกัน เทสต์เรา หรือว่ามุกตลกของเราก็จะเป็นมุกตลกที่ทุกคนคุ้นเคยกันอยู่แล้ว คนดูที่ไทยก็จะมีความเข้าใจเรื่องนี้มากกว่าต่างชาติ คนไทยก็จะเข้าใจได้ว่า เอ้ย! เข้ามุกนี้มีชงมีตบแบบนี้แน่นอน

ลิซ่า : มันก็จะมีอะไรแปลกๆ เกิดขึ้นนะ อย่างเช่นเล่นมุกนี้ที่ไทยนี่ตลกฮามาก แต่ไปเล่นที่ยุโรปนี่เงียบกริบเลย แต่บางอันแราก็เล่นแบบไม่ได้ตั้งใจเล่นให้เป็นมุก แต่ตรงโน้นฮาเฉย

กวิน : จุดที่เราไม่คาดคิดครับ

จากการที่ได้ไปทัวร์ต่างประเทศเยอะมาก แต่ในไทยยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จักคิดว่าเป็นเพราะอะไร

นัทสึ : ในฐานะที่ฉันไม่ใช่คนไทย ฉันจะมองในมุมที่ต่างออกไป ถ้าฉันพูดไม่ดีขอโทษนะ (หัวเราะ) จากที่ฉันเห็น Street Performer ในไทยบ่อยๆ คือหลังจากที่เขาเล่นเสร็จก็จะขอบริจาค แต่คนดูส่วนใหญ่รู้สึกไม่ได้เต็มใจที่จะจ่าย ตอนที่ฉันไปแสดงตามถนน คนที่เดินผ่านไปผ่านมาก็จะมองฉันด้วยสายตาแปลกๆ เขาอาจจะคิดว่าฉันไม่ได้เล่นที่โรงละครเลยมาเล่นที่ถนนรึเปล่า (หัวเราะ) เพราะว่าวัฒนธรรมไทย เขาคุ้นชินว่าเล่นให้ดูแล้วต้องจ่ายเงิน พอมีสิ่งนี้เยอะๆ คนก็เลยไม่ดูกัน

รู้สึกท้อบ้างไหม

ยอร์ช : เรามองเป็นความสงสัยมากกว่านะ แต่ก็ไม่ได้รู้สึกว่าอยากดังขึ้นกว่านี้หรอก ไม่ได้มีความรู้สึกแบบนั้นเลย โดยส่วนตัวที่เราทำอยู่เพราะอยากเรียนรู้กับมัน ชอบมัน อยากจะจมลึกไปกับเสน่ห์ละครใบ้อีก มันจะดังหรือไม่ดังก็เป็นโชคชะตาของเราแล้วกัน แค่เราทำต่อไป แต่ก็น่าคิดเหมือนกันนะ เราก็ไปต่างประเทศกันมาก็เยอะ แล้วก็มีแนวโน้มจะได้ไปมากขึ้นอีก เราก็ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าทำไมถึงไม่ค่อยได้เล่นที่ไทย

เคยมีโมเมนต์ไหนจากคนดู ที่ยังจำได้จนถึงตอนนี้ไหม

จิ๊บ : มีครั้งหนึ่งที่เราจำได้แม่นที่สุด คือที่ประเทศจีน มีผู้ใหญ่คนหนึ่งเขามากับลูก เขาเดินมาบอกกับเราว่า ในตอนที่เขามีลูกแล้ว ละครสำหรับเด็กและครอบครัวที่ผ่านมา มันไม่ได้มีไว้เพื่อเขาเลย ส่วนใหญ่ละครสำหรับเด็กและครอบครัวมันทำเพื่อให้เด็กอยู่กับการแสดง แต่โชว์ของพวกเราเป็นครั้งแรกที่ทำให้เขารู้สึกว่าโชว์นี้ก็ต้อนรับเขาเหมือนกัน เขารู้สึกว่าได้สัมผัสกับสิ่งที่เราสื่อสาร พวกเราไม่ได้ปล่อยเขาทิ้งไว้เพียงแค่เขาพาลูกมาดู มันทำให้เรารู้สึกเต็มอิ่มที่ทำให้ใครสักคนรู้สึกแบบนั้นได้

3

How did you make ‘House of Mask & Mime’

ขั้นตอนเวลาคิดงานขึ้นมาใหม่ เริ่มจากอะไร

ลิซ่า : แต่ละชิ้นงานก็มีที่มาไม่เหมือนกัน ส่วนใหญ่ถ้าเราคิดออกแล้ว เราก็จะเขียนเป็นสตอรีบอร์ดไว้ วาดเป็นภาพการ์ตูนออกมาให้ทีมอ่าน แต่บางอันก็คิดเรื่องไม่ออกเลย อย่างเช่นโชว์โคมไฟ เราก็สั่งทำพร็อปโคมไฟมาก่อน บางทีก็ต้องมีของออกมาลองก่อน เพื่อหามุมมองการเล่าของมันจากตอนที่หยิบจับสิ่งของนั้นว่าสามารถทำอะไรได้บ้าง

คิดว่าทำไมละครใบ้ถึงไม่ต้องมีบทพูด

เติ้ล : เอาจริงๆ มันพูดได้นะ แต่เราว่ามันคือการที่เรามีเครื่องมือให้เลือกใช้เยอะขึ้นมากกว่า ใช้เทคนิคต่างๆ เพื่อสร้างองค์ประกอบภาพขึ้นมา หรือคุมจังหวะให้เข้ากับแอกชันท่าทางของเรา ตัวอย่างละครใบ้ที่เราเคยเห็นบ่อยๆ คือเล่นกับกระจก โดยใช้มือไต่ๆ ไปมา มีจังหวะหยุดบ้าง ค่อยๆ ขยับมือทีละนิดบ้าง เทคนิคพวกนี้นี่แหละที่ยุโรปก็เอามาผสมกับละครพูด

ลิซ่า : มีหลายกลุ่มละครที่ยุโรปที่เอาละครใบ้มาผสมกับละครพูดนะ เขาก็เอามาเป็นส่วนผสมในการเล่าเรื่อง เพียงแต่ว่าเราไปดูเขา เราฟังภาษาพูดเขาไม่ออกเท่านั้นเอง (หัวเราะ) มันก็มีนะที่เขาบอกว่าเป็นละครใบ้ แต่ก็พูดทั้งโชว์เลย

เติ้ล : แต่ก็เป็นละครใบ้นะ เพราะเขายังใช้ร่างกายในสื่อสารเป็นหลัก

จิ๊บ : หลายๆ ครั้งเราก็เคยนั่งถกเถียงกันในประเด็นนี้ จนสุดท้ายได้คำตอบว่ามันคือการใช้ร่างกายให้เป็นเครื่องมือสื่อสาร สุดท้ายแล้วมันคือการพลิกแพลงเครื่องมือไปมามากกว่า ไม่ต่างกับที่เราฝึกใช้เสียง อยู่ที่ว่าเราต้องการสื่อสารออกไปแบบไหน

เด็กและผู้ใหญ่ ตอบสนองต่อละครใบ้ต่างกันยังไง แล้วตั้งใจออกแบบให้เข้าถึงทั้งคู่ไหม

ลิซ่า : ตอนแรกที่คิดว่าจะทำสิ่งนี้ ไม่ได้คิดว่าคนดูจะเป็นใคร คิดแค่ว่าทำออกมาแล้วเราชอบงานตัวเองไหม ครั้งแรกพวกเราเล่นในเทศกาลละครกรุงเทพฯ (BTF) เขาจำกัดอายุคน ต้องมีอายุมากกว่า 7 ขวบขึ้นไปถึงจะดูได้ เราก็คิดว่าไปแล้วว่าคงไม่เหมาะกับเด็ก แต่พอเริ่มไปเล่นที่ต่างประเทศ เราก็ไม่ได้จำกัดอายุคนดู ก็มีเด็กมาดูบ้าง ผู้ใหญ่บ้าง เราก็เพิ่งมาค้นพบตอนนั้นเลยว่า อ้าว! เด็กชอบเฉยว่ะ จริงๆ มันดูได้ทั้งผู้ใหญ่และเด็กเลยว่ะ ไม่ได้คิดว่าต้องมีกลุ่มคนดูเฉพาะเลย

ใช้เงินทุนตัวเองในการทำหรือมีพาร์ตเนอร์ข้ามาช่วยบ้างรึเปล่า

ลิซ่า : เราใช้เงินทุนตัวเองหมดเลย ถ้าเป็นไปได้ก็อยากมีนายทุนช่วยนะ (หัวเราะ) แต่เรามองมันเหมือนสิ่งเสพติดไปแล้ว ถ้ามันติดแล้วต่อให้แพงแค่ไหนก็ต้องจ่ายอยู่ดี ไม่งั้นเราก็คงจะลงแดงตายแน่ๆ

จิ๊บ : เราว่ามันจำเป็นที่ต้องใช้ทุนตัวเอง เมื่อไหร่ก็ตามที่เรามีพาร์ตเนอร​์เป็นนายทุน หรือเป็นการสนับสนุนจากรัฐบาล จะมีโจทย์หรือมีเงื่อนไขอะไรบางอย่างที่ทำให้เราไม่สามารถทำสิ่งที่เราอยากทำได้เต็มที่ ด้วยความที่เราตั้งใจให้คนไทยได้รู้ว่าความเป็นไปได้ของละครมันกว้างกว่านี้ ห่ามได้กว่านี้ และสนุกได้กว่านี้ ไม่จำเป็นต้องมีแค่รูปแบบเดียว พอมันมีหลายอย่างที่เราอยากจะสื่อสาร เราก็ต้องเริ่มจากลงทุนด้วยตัวเองไปก่อน ถ้ามีพาร์ตเนอร์ที่เขาเห็นด้วยกับทิศทางของเรา ก็คงเข้ามาเอง

เคยถามตัวเองไหมว่า “ที่ทำอยู่ตอนนี้คุ้มไหม”

นัทสึ : คุ้มคืออะไร (กระซิบถามเติ้ล)

เติ้ล : คุ้มไง! คุณค่าทางจิตใจอะ! 

(ทุกคนหัวเราะ)

ลิซ่า : สำหรับเราถ้าพูดถึงในเรื่องเงิน มันไม่คุ้มแน่นอน แต่ถ้าเรื่องความรู้สึก สำหรับเราคุ้มนะ แต่ก็อาจจะมีบ้างที่เรารู้สึกว่าอยากทำให้ได้ตามที่เราคาดหวังไว้ แต่ก็ยังมีความสุขที่ได้ทำนะ

จิ๊บ : ในแง่ของการลงทุนมันไม่คุ้มอยู่แล้ว แต่นอกเหนือจากนั้น ที่พวกเราจัด Silent Festival Theatre ขึ้นมา เพราะเราอยากจะนำเสนอสิ่งดีๆ ให้กับผู้ชม เราอยากแชร์ให้คนได้เห็นงานดีๆ จากศิลปินหลากหลายประเทศ แต่สิ่งที่เป็นคือเราขาดทุนมาเสมอเลย แต่ถามว่าเรียนรู้กับการลงทุนบ้างไหม ก็ไม่ (หัวเราะ)

แล้วได้อะไรจากการทำสิ่งนี้

จิ๊บ : สุดท้ายเราคิดว่างานดีๆ มันต้องมีคนดูสิ เพราะฉะนั้นเราจะตั้งราคาบัตรสูงไม่ได้ ถ้ามันทำให้คนได้มาดูงานดีๆ เรายอมขาดทุนก็ได้ เราขอแค่อย่างเดียว ขอให้บัตรเต็ม เต็มไปด้วยคนที่เขาอยากมาดูจริงๆ มาดูฟรีก็ยังได้เลย ขอแค่มาดูก็พอ ถ้าถามว่าคุ้มไหม มันคงคุ้มตรงที่ถ้าเราได้แชร์ความชอบของเราต่อไป แล้วเราก็มีเพื่อนที่ชอบอะไรแบบนี้เพิ่มขึ้น แค่นั้นก็คุ้มแล้ว

4

We’re ‘House of Mask & Mime’

ในฐานะคนทำงานศิลปะอยากบอกอะไรกับผู้คนในตอนนี้ไหม

เติ้ล : จริงๆ งานทุกชิ้นที่เราทำ ก็ถูกพูดออกไปอยู่แล้วนะ พอเป็นละครใบ้ที่ไม่มีคำพูด มันก็ยิ่งทำงานในแบบของมัน เราค่อนข้างมั่นใจว่าต่อให้คุณดูตอนนี้หรือว่าดูอีก 10 ปีข้างหน้า ต่อให้อนาคตผ่านไปแล้วใครเอากลับมาเล่น มันก็ยังสื่อสารในแบบของมันอยู่เสมอ แต่ก็ขึ้นอยู่กับหลายอย่างด้วย ไม่ว่าจะช่วงเวลา ประสบการณ์ของคุณ เราเลยอยากชวนมาสัมผัสด้วยตัวเองดีกว่า เพราะพอไม่มีประโยคพูด ก็ขึ้นอยู่กับคุณแล้วว่าจะได้รับสารอะไรกลับไปในขณะที่รับชม

กวิน : สำหรับผมการที่ใครสักคนจะมาดูศิลปะการแสดงสด มันคือการที่ทั้งผู้สร้างและผู้ชม ออกจากบ้านเพื่อมารวมตัวกันอยู่ภายในพื้นที่เดียว ทั้งสองฝ่ายต้องเริ่มจากความไว้เนื้อเชื่อใจกันพอสมควร การที่เขาจะออกจากบ้านมาเพื่อรับชม เขาต้องมั่นใจก่อนว่า ‘มาดูแล้วมันจะดีไหม’ ผมเลยรู้สึกว่า อยากให้ไว้ใจกันสักนิดแล้วลองมาดู คุณอาจจะชอบหรือไม่ชอบไม่รู้ ผมรับปากไม่ได้ แต่ผมจะภาวนาให้ประตูบานแรกของพวกคุณเปิดก่อน แล้วหลังจากนั้นเราค่อยว่ากันครับ

คิดว่าอุปสรรคของการทำสิ่งนี้คืออะไร 

ลิซ่า : ถ้าพูดถึงแค่ละครใบ้ คนไทยอาจจะคิดว่าเป็นละครสำหรับเด็ก ทั้งภาพลักษณ์ในการแต่งหน้าขาว แต่งเป็นตัวตลกอะไรลักษณะนั้น ไม่ได้บอกว่าทำมาเพื่อเด็กแล้วไม่ดีนะ เพราะอยู่ที่จุดประสงค์ด้วย แต่ถ้าให้ตีความละครใบ้สำหรับคนยุโรป คนที่มาดูแทบจะไม่มีเด็กเลย มีผู้ใหญ่และคนแก่เยอะมากด้วยซ้ำ เราว่าคนไทยไม่ได้มองว่าสิ่งนี้คือของที่ผู้ใหญ่เสพได้ สุดท้ายมันอยู่ที่ความเข้าใจของแต่ละคน

กวิน : ผมตอบในฐานะนักแสดงแล้วกันนะ เวลาที่ได้ใช้ไปกับการทำสิ่งนี้ ผมเล่นโชว์เดิมจนจำไม่ได้แล้วว่าเล่นไปกี่รอบแล้ว (หัวเราะ) สำหรับนักแสดงมันก็ท้าทายที่ต้องเผชิญกับสัญชาตญาณมนุษย์ เหมือนที่มีคนเคยบอกไว้ว่า มนุษย์เป็นสัตว์ที่เบื่อง่าย ทำให้เป็นสิ่งที่ท้าทายมากในทุกวันที่จะต้องก้าวข้ามบันไดในการทำอะไรซ้ำๆ เดิมๆ แต่ก็ต้องออกไปแสดงให้ดีที่สุด ต่อให้มันเป็นชิ้นงานเดิม ก็ต้องมีเสถียรภาพในทุกๆ ประเทศที่เราไป ซึ่งอันนี้คือภารกิจหลักในใจผมเลยครับ

การแคสต์ศิลปิน ‘Silent Theatre Festival 2026’ มีเป้าหมายอะไรมากกว่าการหาศิลปินไปร่วมแสดงไหม

จิ๊บ : สำหรับ Silent Theatre Festival เป็นการรวมการแสดงรูปแบบที่ Non-verbal ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ละครใบ้ จะเป็นอะไรก็ได้ นอกเหนือจากเรื่องที่เราอยากเอางานดีๆ มาให้ทุกคนได้ดู เราก็อยากจะดึงคนที่เขารู้สึกแบบเดียวกับเรา ได้มาร่วมจอยกับเราด้วย พอมีคนที่เขาเริ่มรอคอยสิ่งนี้ เราก็อยากจะให้คนที่จะได้มาดูได้รับชมความหลากหลายมากขึ้น อยากตอบแทนความคาดหวังจากของทุกคน และสนุกไปพร้อมๆ กัน ซึ่งใครอยากจะมาจอยกับเราบ้าง เราก็ไม่รู้ ก็เลยเปิดรับสมัคร ตอนนี้ก็มีคนเข้ามาสมัครเยอะเลย หลากหลายประเทศด้วย รอติดตามกันนะ

มองปลายทางของการทำ House of Mask & Mime เป็นยังไง

ลิซ่า : ปลายทางสำหรับเรา คือการที่ไม่ต้องทำอะไรด้วยตัวเองอีกแล้ว ให้งานมันเดินไปได้ด้วยตัวเอง สมาชิกทุกคนมีความรักบ้านหลังนี้ เหมือนกับว่าบริษัทนี้เป็นบ้านของพวกเขา (หันไปสบตากับทุกคน ทุกคนยิ้มตอบ)

อยากให้คนจดจำ House of Mask & Mime ว่าอะไร

ลิซ่า : เราเป็นคนไม่ชอบทำอะไรแบบเดิม เวลาจะทำโชว์ชิ้นใหม่ขึ้นมา เราอยากให้ดูสดใหม่เสมอ อยากทำในสิ่งที่ไม่เคยมีใครทำ อยากให้คนดูรู้สึกว่า บ้านหลังนี้จะพาเราไปเจออะไรใหม่ๆ อีกบ้างนะ เขาจะได้เห็นมุมมองอะไรที่ต่างออกไปจากมุมที่เขาเคยเห็นมากขึ้น

เติ้ล : สำหรับเราถ้าเรื่องภาพจำตอบยากจริงๆ แต่ถ้าตอบว่าอยากจะทำให้มีภาพจำยังไง เราอยากให้มันมีอายุยืนยาว ให้ตัวชิ้นงานนี้อยู่ไปอีก 10 – 20 ปีเลย ซึ่งจริงๆ ถ้านานขนาดนั้นเราคงเล่นไม่ได้แล้ว เราเล่นไม่ไหว (หัวเราะ) แต่เราคิดว่าถ้าชิ้นงานมันเหนือกาลเวลา ต่อให้อีก 10 ปี หรือ 20 ปีข้างหน้า งานชิ้นนี้มันยังมีคนเล่นอยู่โดยที่ไม่ใช่พวกเราแล้ว จนมันทำให้คนที่ดูแล้วรู้สึกว่า โห งานชิ้นนี้แม่งยังอยู่มาได้ถึงตอนนี้อีกเหรอวะ เราอยากให้มันเป็นแบบนั้น คงอิ่มใจน่าดู

ลิซ่า : เราเปลี่ยนใหม่ดีกว่า เราเอาแบบเติ้ลแล้วกัน (หัวเราะ) 

เติ้ล : อ้าว ลอกการบ้านทำไม

ลิซ่า : จะได้ไม่ต้องทำใหม่ไง!

จิ๊บ : สำหรับเราอยากให้คนจำบ้านหลังนี้เป็นคนกล้าได้กล้าเสีย

นัทสึ : กล้าได้กล้าเสียแปลว่าอะไร เหมือนคาราคาซังรึเปล่า?

ทุกคน : ไม่ใช่! (หัวเราะ)
นัทสึ : ฉันรู้สึกว่าอยากให้ทุกคนมอง House of Mask & Mime คือโปรเฟสชันนัลทีม ถ้ามีชื่อ House of Mask & Mime ขึ้นมาในงานไหนแล้วทำให้คุณรู้สึกว่าถ้ามีชื่อนี้อยู่ในงานก็ต้องไปดูให้ได้ เท่านั้นฉันก็ดีใจแล้วค่ะ

The post ‘House of Mask & Mime’ กลุ่มละครที่ไม่ได้มีแค่หน้ากากและละครใบ้ แต่คือโชว์อะไรก็ได้ที่ไม่พูด! appeared first on a day magazine.

“ความเชื่อในสังคมไทยสำหรับคนพิการจะเป็นไปในทางลบ เชื่อว่าตาบอดคงทำได้แต่ขอทานกับงานง่ายๆ เชื่อกันว่าร่ำรวยได้จากการขอทาน มีคนเคยพูดกับผมนะว่าตาบอดแล้วยังช่วยตัวเองไม่ได้เลย จะไปช่วยอะไรคนอื่นได้ ผมบอกว่าได้สิ ผมบริจาคโลหิตได้นะ” เขาสวมเสื้อคอปกสีกรมท่า คาดเข็มขัดบนกางเกงสแล็ค เท้า ขา แขน ทั้งหมดเห็นถึงท่าทางขยับขึ้นลงระหว่างพูด เว้นเพียงแต่ว่าเราจ้องมองเข้าไปในตาเขาไม่ได้ และไม่อาจรู้เลยว่าแววตาของผู้พูดเปี่ยมด้วยความรู้สึกอะไร ‘วิริยะ นามศิริพงศ์พันธ์’ เป็นชื่อของเขา ชื่อของผู้ก่อตั้ง ‘ยิ้มสู้คาเฟ่’

ตึกขนาดสามห้องแถวเรียงติดกัน ตอกด้วยป้ายสีเงินวับวาวว่าที่นี่เป็นมูลนิธิสากลเพื่อคนพิการ หลังคาเล็กสีน้ำตาลยื่นออกสลักคำ Yimsoo Cafe ก่อนหน้าที่มือเราจะจับประตู มีอยู่หลายมือที่เปิดเข้าไปก่อน เดาว่าที่นี่คงพลุกพล่าน เสียงดังไม่ต่างจากคาเฟ่อื่น 

เงียบ เงียบเชียบ เงียบเกือบสงัด แต่กลับไม่วังเวง เพราะพนักงานแทบทั้งหมดในร้านเป็นผู้บกพร่องทางการได้ยิน เรางกเงิ่นอยู่ชั่วขณะ เมื่อหยุดยืนอยู่หน้าบาร์กาแฟ ด้วยปกติแล้วจะได้ยินเสียงพนักงานต้อนรับ ถามไถ่ว่าวันนี้จะดื่มอะไร ทั้งไม่แน่ใจว่าจะสื่อสารกับพวกเขาอย่างไร นอกเสียจากชี้นิ้วไปที่รูปลาเต้เย็น และสายตาก็ได้เหลือบไปเห็นหน้าจอดิจิทัลตั้งอยู่ ล่ามกำลังทำท่าทางอธิบายว่าหากอยากสั่งแต่ละเมนูต้องทำมืออย่างไร แต่อาจจะไม่ทันการ

อย่างนั้น ยกมือทั้งสองขึ้นขนาบไว้บริเวณอก แล้วกางออกช้าๆ เราเพิ่งบอกเขาไปว่าขอบคุณ

ฮวงจุ้ยตึกสามแพร่ง

“เดิมแล้วบริเวณชั้น 3 ของตึกนี้เปิดเพื่อให้เช่าบริการล่ามภาษามือ สำหรับผู้บกพร่องทางการพูดหรือได้ยิน ชั้น 2 เป็นหอศิลป์ที่จัดแสดงภาพของคุณทนง โคตรชมภู เป็นฝีมือการวาดภาพด้วยปากที่งดงามที่สุดเลยนะ ส่วนชั้น 1 ตั้งขึ้นภายหลังเพื่อเป็นศูนย์ฝึกอาชีพด้านอาหารและกาแฟ ตามแบบอย่างในประเทศสหรัฐอเมริกาที่อาชีพหลักของคนตาบอด คือการทำร้านอาหารและกาแฟ พวกเขาจะได้สิทธิพิเศษจากรัฐบาลอเมริกันให้สามารถใช้สถานที่ราชการทำร้านได้ฟรี” วิริยะเล่าถึงความเป็นมา เขาส่งเสียงหัวเราะร่วนว่าตึกนี้มันอยู่บนทางสามแพร่ง แต่ไม่ได้หวาดกลัวฮวงจุ้ยอะไร และความเชื่อที่สวนทางอาจมีพลังมากพอ ถึงทำให้ตึกสามแพร่งครึกครื้นขึ้นมา 

ถัดจากนี้ เราจะเรียกเขาว่าวิริยะ เพราะเขาไม่มีชื่อเล่น 

เราถามวิริยะไปว่าในประเทศไทย คนตาบอดได้รับสิทธิพิเศษแบบนั้นหรือเปล่า เขาส่ายหัวแทนคำตอบ พลางบอกว่าไม่ได้ตั้งใจจะเปิดยิ้มสู้คาเฟ่ หากแต่เป็นความบังเอิญมากกว่า 

“ผมรับปากอาจารย์ที่คอยสอนมาว่าวันหนึ่งจะช่วยเหลือคนอื่น ถ้าหากช่วยเหลือตัวเองได้แล้ว เขาปลูกฝังความเชื่อใหม่ให้ผม ความเชื่อในสังคมไทยสำหรับคนพิการจะเป็นไปในทางลบ เชื่อว่าตาบอดคงทำได้แต่ขอทานกับงานง่ายๆ เชื่อกันว่าร่ำรวยได้จากการขอทาน มีคนเคยพูดกับผมนะว่าตาบอดแล้วยังช่วยตัวเองไม่ได้เลย จะไปช่วยอะไรคนอื่นได้ ผมบอกว่าได้สิ ผมบริจาคโลหิตได้นะ ทุกวันนี้คนตาบอดก็มีประเพณีบริจาคโลหิตกัน มูลนิธิของเราจะระดมคนไปบริจาคเป็นกลุ่มก้อนในทุกวันกาชาดไทย” 

มูลนิธิของเราก็คือ ‘มูลนิธิสากลเพื่อคนพิการ’ ที่วิริยะเป็นผู้ก่อตั้งขึ้น ก่อนหน้านั้นเขาต้องเผชิญกับวิกฤติต้มยำกุ้งอย่างหนักหน่วง แต่ดีเหลือเกินที่มีคนเคียงไหล่มาด้วยเช่นเธอ ‘มณี-มณี นามศิริพงศ์พันธ์’ ทั้งสองลงแรงกันมา ฝ่าฟันหาบาริสต้า ฝึกอบรมพนักงาน ทั้งผลัดกันชิมกาแฟฝีมือผู้บกพร่อง ในระยะหลังการทดสอบยิ่งเข้มข้น เพราะบรรดานักชงจะต้องเขียนหรือไม่ก็หาความรู้ตัวเองลงเปเปอร์

“มีน้องคนหนึ่งชื่อเอเจ เราสังเกตว่าเวลาเขาอยู่ในคาบสอนชงกาแฟ เขาเข้าใจง่าย เรียนรู้ง่าย จนตอนนี้เราให้เขาเป็นผู้จัดการยิ้มสู้คาเฟ่สาขาพระจอมเกล้าพระนครเหนือแล้วนะ ก่อนหน้านี้ไม่มีใครเห็นด้วยกับเราเลยที่จะให้เขาขึ้นเป็นผู้จัดการร้าน เขาคงเห็นว่าเป็นผู้พิการ จะสื่อสารกับคนทั่วไปได้อย่างไร แต่เราคิดว่ามันไม่ใช่ข้อจำกัดในการวัดคุณค่าหรือคุณภาพของเขา 

“อย่างน้องบีที่ยืนอยู่เคาน์เตอร์ร้าน เขาทำหน้าที่หลายอย่างมาก แม้ว่าจะทำอยู่ส่วนเบเกอรีด้านหลัง แต่เขาจะใช้สายตาในการกวาดดูร้านแทนหูที่ไม่ได้ยิน กาแฟก็ชงได้ ออกไปซื้อของก็เรียกแท็กซี่ไปคนเดียว ในขณะที่ทำงานไปด้วย เรียนไปด้วย น้องบียังสอบได้เกียรตินิยม เขาเป็นความภูมิใจของเราเลยนะ” มณีทิ้งรอยยิ้มปริ่ม 

เราพยักหน้ารับ ก่อนจะหันไปถามวิริยะ “เห็นว่าวิริยะเองก็เรียนได้เกียรตินิยมอันดับ 1 ของคณะ มีทริกอะไรเป็นพิเศษไหม”

“ผมทุ่มเทกับการรวบรวมข้อสอบเก่า ข้อไหนที่ยากหรือทำไม่ได้ก็จะไปถามอาจารย์ พอเห็นข้อสอบบ่อย เราก็เริ่มรู้แล้วว่าข้อสอบจะออกมาในทิศทางไหน” วิริยะยืดอกขึ้น 

เชื่อไหมว่าเขาเข้าเรียนในคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ แถมยังคว้าเกียรตินิยมอันดับหนึ่งของคณะมาได้ด้วยนะ แม้ที่จริง เขาจะได้รู้จักกับคำว่าตาบอดในวัย 15 ปีก็ตาม 

วันเกือบไร้แสง

“ตอนนั้นผมเล่นชนวนระเบิดกับเพื่อน คิดว่าตัวเองป้องกันอย่างดีแล้วด้วยการเอาชนวนระเบิดไปไว้นอกประตูค่อยเอาสายจี้ไปที่รังถ่าน ถึงจะใส่หน้ากากแต่ผงถ่านก็เข้าตา เพราะมันระเบิดทั้งชนวนทั้งรังถ่านเลย ตอนนั้นร้องไห้อย่างเดียวเลย เพราะเคยฝันอยากเป็นหมอ พ่อก็ปลอบใจว่าเนี่ย! อย่างนั้นเดี๋ยวส่งไปเรียนหมอดูเลยดีไหม (หัวเราะ) แต่ผมยังมีโชคดีที่ได้เจอผู้ก่อตั้งโรงเรียนสอนคนตาบอด เขาส่งผมเข้าโรงเรียนเซนต์คาเบรียล เพราะเห็นว่าผลการเรียนที่ผ่านมาน่ะดี แต่ต้องซ้ำชั้นก่อนนะ จะได้มีประสบการณ์ว่าคนตาบอดเขาเรียนหนังสือกันอย่างไร ผมฝึกเดินด้วยไม้เท้าขาวรอบโรงเรียนตลอดปิดเทอมเลย จนเดินด้วยตัวเองได้” 

เขาสลัดความฝันอยากเป็นหมอทิ้ง ค่อยๆ คลำทางค้นหาว่าผู้มองไม่เห็นเป็นอะไรได้อีกบ้าง กระทั่งได้รู้ว่าในประเทศสหรัฐอเมริกาเต็มไปด้วยทนายตาบอด ฟากฝั่งยุโรปได้ไต่ขั้นเป็นถึงผู้พิพากษาชั้นสูง ทำให้วิริยะมองเห็นทั้งความฝันใหม่และแสงเช้าวันใหม่ 

ถึงเขาจะกลายเป็นกบฎในสายตาของผู้ดูแลด้วยคำจากปากว่าเนรคุณ เพราะความคาดหวังหนึ่งที่อยากให้เขาเข้าเรียนคณะอักษรศาสตร์ หากจบมาแล้วจะได้คอยเป็นครูสอนคนตาบอดช่วยกันอีกหนึ่งแรง 

วิริยะบอกเพียงว่าเขาไม่ได้ตอบโต้อะไรกลับไป เขาเห็นภาพฝันของตัวเองอย่างแจ่มแจ้งจนต้องทำให้มันกลายเป็นภาพความจริงแล้ว

“ผมวางแผนไว้ว่าถ้าเป็นทนายแล้วนะ จะให้บริการฟรีเลย หรืออย่างน้อยก็ทุ่มเทเรียนให้ได้ที่หนึ่ง คนจะได้มาใช้บริการผมเยอะๆ ตอนนั้นนอกจากเรียนแล้ว ผมก็ทำกิจกรรมเพื่อให้ครูบาอาจารย์เขายอมรับผมเหมือนคนทั่วไป แต่ถึงเวลาจริงๆ เขาไม่ยอมรับ เขาบอกว่าอย่างไรตาบอดก็สู้ตาดีไม่ได้ เมื่อขึ้นปี 3 กฎหมายออกแก้ว่าให้คนพิการเข้าเป็นราชการได้ ผมก็สอบเข้าเป็นอาจารย์ดู แล้วก็ถูกต่อต้านจากอาจารย์ท่านอื่น ท้ายที่สุด อาจารย์ปรีดี พนมยงค์เขามาได้ยินเข้าก็นำเรื่องไปปรึกษา ดร.ป๋วย อึ้งภากรณ์ 

“ดร.ป๋วยบอกว่าให้ไปบอกอาจารย์ทั้งหลายนะ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์นี้ก่อตั้งขึ้นมาก็เพื่อความเสมอภาค เขาจะสอนได้หรือไม่ได้ไม่ใช่หน้าที่ใครมาตัดสิน มันมีระบบประเมินที่ดีอยู่แล้วจากนักศึกษาว่าคนๆ นี้สอนดี สอนได้หรือเปล่า คอยดูกันที่ตอนนั้น และช่วยรักษาอุดมการณ์ของมหาวิทยาลัยไว้ด้วย ตอนที่สอนผมก็ใช้เทคนิคที่เรียนมา ใช้ข้อสอบเก่าเข้าสอน นักศึกษาเข้ามาเรียนจนล้นห้องเลยนะ แถมยังได้ที่ 1 ในผลการประเมินสองปีซ้อนเลย”

มีภาพหนึ่งงดงามที่สุด

แม้วิริยะสร้างชื่อจนเป็นหัวกะทิของมหาวิทยาลัยในประเทศไทยแล้ว แต่เขารู้สึกว่ายังไม่เพียงพอจะทำฝันให้สำเร็จได้ ทำให้เท้าก้าวขึ้นเครื่องบินเป็นครั้งแรก มุ่งสู่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด เพื่อเรียนต่อปริญญาเอกหลักสูตรนิติศาสตร์มหาบัณฑิต และก้าวลงกลับประเทศอีกครั้งด้วยตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ พร้อมกับเจ้าสุนัขนำทางหนึ่งตัวที่ฝึกมันจนคล่อง 

ต่อให้แววตาของเขาไม่อาจฉายส่งประกายใดออกมาได้อีกแล้ว แต่ประกายก็ยังประดับอยู่ทั่วตัว เพราะเจ้าสุนัขนำทางนี่แหละที่ทำให้วิริยะดังกระฉ่อน ถึงขั้นมีคนขอถ่ายทำชีวิตของเขากับเจ้าหมาตัวนี้เป็นสารคดีเลยนะ เราไม่แน่ใจว่าวิริยะผันผ่านข้อครหาอะไรมาอีกบ้าง นอกเหนือจากที่เขาเอ่ยมา ทว่าทุกสิ่งปรากฏให้เห็นอยู่ตรงหน้าแล้ว ทั้งมูลนิธิเพื่อคนพิการและสถาปัตย์บนทางสามแพร่งแห่งนี้ 

“หลังผมกลับมาก็เริ่มทำงานด้านสังคมเป็นอย่างแรก ด้วยการรณรงค์ให้ได้ พรบ.ฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ และมันสำเร็จแล้วนะ ผมจะยังคงผลักดันกฎหมายเพื่อคนพิการไปเรื่อยๆ ให้เท่าเทียมไม่แพ้คนทั่วไป” 

คราวนี้ เรายิ้มพร้อมกันกับวิริยะแล้ว 

แม้ตะวันจะใกล้ลับฟ้า แต่ผู้เขียนก็ยังอยากลองลิ้มรสอาหารจากฝีมือพนักงานในร้านที่วิริยะ และมณีอวดว่าพวกเขาฝึกปรือมาเองกับมือ ขอบอกเลยว่าข้าวแกงกะหรี่ญี่ปุ่นตรงหน้า โปะด้วยท่อนหมูทอดที่ใหญ่กว่ากะเพราสองจานรวมกันอีก อิ่มพุงกางจนเราต้องหันกลับไปเปิดดูใบเมนูอีกรอบหนึ่งว่าใช่ราคานี้จริงหรือเปล่า แถมมันยังอร่อยจนลืมไม่ลง ไม่รู้ว่าเป็นเพราะความชื่นใจที่เก็บมาระหว่างบทสนทนาด้วยไหม 

และไม่ลืมที่จะเดินขึ้นไปชมภาพที่เขาว่านี่เป็นงานศิลปะวาดด้วยปากที่งดงามที่สุดให้เห็นกับตา ถูกแล้ว มันงดงามที่สุด 

วิริยะทำให้เราเห็นว่า ‘ยิ้มสู้คาเฟ่’ ชื่อนี้ไม่ได้มากับดวง และทำให้เราฮึดขึ้นในวันที่ใต้ตาอ่อนล้าเมื่อนึกถึงเขาขึ้นมา หรือไม่ก็เห็นท่าว่าอาจจำคตินี้ได้ขึ้นใจแน่ 

“จะเกิดอะไร ก็ขอให้ยิ้มสู้ไว้ก่อน” 

The post แม้ไม่เห็นแต่ได้ยิน แม้ไม่ได้ยินแต่ได้เห็น ‘ยิ้มสู้คาเฟ่’ พื้นที่ที่รอยยิ้มคือภาษากลาง appeared first on a day magazine.

RCA ย่านรวมคลื่นคนเมืองนับร้อยถูกแฝงด้วยอีกคลื่นหนึ่งที่คนไม่อาจมองเห็น และคลื่นนั้นมีชื่อว่า ‘The Ghost Radio’

“รู้เปล่า ห้องนี้มีผีนะ” 

แหม่! ช่างเป็นคำทักทายที่แจ่มใสจริงๆ 

“ไม่แน่ใจนะว่าเขาเจออะไรกัน แต่สตูดิโอฝั่งตรงข้ามนี่เราได้ยินมากับหูเลย มีช่างสองคนมารีโนเวทห้อง ตอนที่ช่างคนหนึ่งกำลังปีนบันไดเพื่อรื้อฝ้าเปลี่ยนสายไฟใหม่ จะมีช่างอีกคนหนึ่งคอยส่งสายไฟให้ ไอ้คนที่ปีนบันไดอยู่ต้องเอาหัวเข้าไปอยู่ใต้ฝ้า” 

“เขาก็ตะโกนลงมา เฮ้ย! ส่งสายไฟให้หน่อย สายไฟก็เลื่อนปรู๊ดปร๊าด แค่แวบเดียวเองนะที่เขาเปลี่ยน แล้วก็มองลงมาจากบันได กลายเป็นว่าอีกฝั่งหนึ่งไม่มีใครอยู่เลย เพราะช่างอีกคนเขาไปซื้อกาแฟ เท่านั้นแหละ วิ่งตาตื่นเลย แล้วก็มาขอลาออก”

เสียงเล่าออกอากาศที่คุ้นเคย ท่าทางออกไม้ออกมืออย่างหวาดผวาทำให้คนเกิดภาพจำว่าหากอยากรู้เรื่องเร้นลับ ในลิสต์รายชื่อต้องมีเขาเป็นหนึ่งในนั้นแน่ และเขาคือ ‘แจ็ค – วัชรพล ฝึกใจดี’ หรือ ‘แจ็ค เดอะโกสต์’

เราเริ่มชวนคุยถึงคอมมิวนิตีที่ไวรัลในโลกโซเชียล เห็นว่ามีคู่รักพากันไปออกเดตนั่งฟังเรื่องสยองขวัญแบบสดๆ ถึงอยากรู้จุดเกิดไอเดียและที่มาที่ไป หากถามกันก่อนว่าโรแมนติกอย่างไร ขอเดาว่าคงเป็นตอนขนลุกขนพองแล้วกอดกันกลม

ผู้เป็นเจ้าของหัวเราะส่ายหน้า “จะเรียกเป็นที่เดตก็ได้ คือถ้าตกกลางคืนไม่รู้จะไปไหนก็มาเดตนั่งฟังเรื่องผีกัน เพราะก่อนหน้านี้มีชายหญิงคู่หนึ่งเขามานั่งฟังกันจนเช้าเลย” 

แจ็คอธิบายต่อ “เดิมทีเราตั้งใจเปิดเป็นร้านกาแฟ ก็คุยกับทีมงานว่าจะมีคนมากินไหมถ้าเปิดจนถึงเที่ยงคืน แต่ปรากฏว่าคนเต็มร้านเลย หลังจากนั้นเราก็เลยมาคิดว่ามันต่อยอดไปไหนได้อีก บังเอิญไปเห็นโมเดลหนึ่งของน้องๆ กลุ่มไอดอล เวลาเขานั่งจัดรายการจะมีแฟนคลับไปดูหน้าห้องออกอากาศ เราเลยจุดประกายอยากทำห้องให้เป็นเหมือนตู้ปลา เอาเก้าอี้สนามมากาง ไม่รู้หรอกว่าจะมีคนมาฟังหรือเปล่า แต่อยากลองทำ กลายเป็นว่าคนมากันเต็มเลยทุกเสาร์อาทิตย์”

ขอบอกก่อนว่าตอนนี้ The Ghost House ยังไม่เปิดให้บริการ เพราะกำลังดำเนินขั้นตอนรีโนเวท อาจต้องใช้เวลาสักหน่อยกว่าจะเจอช่าง (จิตแข็ง) ไม่ใช่! กว่าจะเสร็จสมบูรณ์ต่างหาก

 เย็นวาบทั่วสันหลัง

คิดว่าทำไมคนไทยถึงสนใจเรื่องผี

“เราว่ามันมีมาตั้งแต่สมัยอดีตแล้ว อย่างขบวนการลูกนกฮูก วิทยุที่เกี่ยวกับผี รายการไนน์ตี้ช็อค เดอะช็อคก็อยู่ยงคงกระพันมาเรื่อยๆ คนไทยจะมีความผูกพันเรื่องผี เพราะเรานับถือศาสนาผีกันมาก่อน ทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตวันนี้มองไปทางไหนก็มีผี ศาลพระภูมิที่ไหว้ก็เป็นผี แต่เป็นผีชั้นสูง การจะขอโชคขอลาภไม่ค่อยขอกับพระหรอก ขอกับผี ยิ่งในข่าวเราก็จะเห็นว่าหลายช่องนำเสนอข่าวลี้ลับกัน” 

แต่ปรมาจารย์สายลี้ลับคนนี้กลับไม่เคยเจอผีเลยแม้แต่ครั้งเดียว ทั้งที่คนมากมายหลั่งไหลเข้ามาเล่าทุกวี่วันถึงประสบการณ์โคตรหลอนที่ได้สัมผัสมา แจ็คว่าอาจเพราะถูกปลูกฝังเรื่องเหนือธรรมชาติและบาปกรรมมาตั้งแต่เด็ก ทำให้เกิดเป็นความผูกพันกลายมาเป็นผู้ส่งต่อสายระหว่างโลกคนเป็นกับดวงวิญญาณ แจ็คจะมีก็แต่ความกลัวผีจนขึ้นสมองเท่านั้น 

เคยถูกสวนกระแสความเชื่อบ้างไหม

“ช่วงแรกที่ทำรายการวิทยุ เราโดนมาทุกรูปแบบ คนที่เขาไม่เข้าใจว่ารายการผีฟังไปเพื่ออะไร หลอกคนดูไปวันๆ หากินกับผี หากินกับคนตาย แต่สุดท้ายเราก็ต้องพิสูจน์ให้คนเห็นว่าเรื่องผีไม่ใช่เรื่องลวงโลก ไม่ใช่เรื่องไร้สาระ มันมีอะไรสอดแทรกเข้าไปบ้าง จนทุกวันนี้ได้ถูกยอมรับทางโลกโซเชียลที่คนเข้ามาฟังเยอะขึ้น เปิดกว้างมากขึ้น”

“กับเดอะโกสต์เรดิโอนี่เราทดลองหลายอย่างมาก รายการผีสมัยก่อนถูกตีกรอบให้เริ่มตอนดึกๆ ไม่ใช่หัวค่ำ แต่เราลองเปลี่ยนเวลาดู อย่างถ้าเริ่มเที่ยงคืนจบตีสามก็จะมีคนมาบอกว่าเวลาน้อยเกินไป ขยายเวลาหน่อย เราก็ปรับเป็นสี่ทุ่มถึงตีสาม เขาก็ยังบอกกันอีกว่าเวลาน้อย งั้นเราเริ่มตั้งแต่สี่ทุ่มเลย จะจบตอนไหนไม่รู้เหมือนกัน นั่งจัดรายการจนหกโมง เจ็ดโมง เคยดันไปถึงเก้าโมงเช้า คนก็ยังอยู่กับเรา กลายเป็นเราสร้างคอนเซปต์ที่เป็นปรากฏการณ์ขึ้นมา เป็นรายการที่จับทางยากว่าจะมาแนวไหน จบตอนไหน” 

และทุกสายโทรเข้าของเดอะโกสต์ได้รับการคัดกรองมาอย่างดีแล้ว ผันเปลี่ยนจากที่ต้องแย่งกันโทรเข้ารายการเพื่อขอเพลงโปรด หมดยุคสัญญาณมือถือใครดีใครได้ เพราะเรื่องราวผีๆ ที่ได้ฟังตอนนี้ถูกสกรีนทั้งจากทีมงานและผู้ดำเนินรายการ แต่มาตรฐานแบบไหนที่จะทำถึง ต้องไปฟังจากปากเจ้าตัว

มีมาตรฐานในการคัดเรื่องเล่าอย่างไร

“เราฟังแล้วชอบก่อน ไม่ได้หมายความว่าคนอื่นจะชอบหรอก แต่เราแค่คิดว่ามันต้องมีสักคนแหละที่ชอบเหมือนกัน คนเห็นต่างก็มี แต่อย่าลืมว่าเราทำรายการให้คนที่อยากฟังเรา บางคนอาจจะเข้ามาเพราะอยากรู้ว่าทำไมคนฟังรายการนี้เยอะจังเลย เข้ามาปุ๊บก็โดนตกปั๊บ”

“ต่อมาคือเรื่องน้ำเสียงนี่สำคัญมาก ตามด้วยวิธีการเล่า วิธีการพูด และโครงเรื่อง แค่มี 4 อย่างนี้เลย หรือมี 3 ใน 1 สิ่งนี้ก็ได้ เราเคยอยู่ในยุคสุ่มโทรเข้าวิทยุ ตอนนั้นพี่ป๋องก็ทดลองเหมือนกัน ใครโทรเข้ามารับเลย เราเจอผีแกงกะหรี่ไก่ ผีเคโรโระ ผีกินจุ้งก็เลยเปลี่ยนใหม่ ใช้วิธีการสกรีนเรื่อง ให้คนโทรมาฝากก่อน แล้วทีมงานจะติดต่อกลับไป ทุกวันนี้หลายรายการก็ใช้โมเดลนี้กันหมด เราจะให้เขาเล่ากับทีมงานรอบหนึ่งก่อน ปรับแก้กันไปมา จนกระทั่งได้ออกอากาศ”

แจ็คว่าเรื่องที่จะโดนใจเขามากที่สุดต้องเกี่ยวกับสถานที่ พิเศษใส่ไข่หน่อยคือป่าดง ไม่ใช่แค่จากใจเขา แต่จากผู้ฟังก็เช่นกัน “เราซาวด์เสียงมาว่าคนอื่นก็ชอบเรื่องเกี่ยวกับป่า เพราะไม่ค่อยมีโอกาสได้เข้าไปกัน มันจะมีกฎกติกาบางอย่างด้วยที่ทำให้เราไม่อยากเข้าไป จะเข้าไปทำไมล่ะ เข้าไปแล้วตายแน่เลย ไม่ผีหลอกก็เสือกัดตาย”

ฝ่ามือเปียกเหงื่อ

ในทุกคืนวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ จะมีชายสวมแว่นอยู่เป็นเพื่อนบนหน้าจอ ตั้งแต่ช่วงหัวค่ำจนไก่ร้องขัน เชื่อเลยว่าคนไทยมากกว่าครึ่งประเทศน่าจะเป็นแฟนรายการ หรือไม่ก็คงเคยได้ยินเสียงของเขาผ่านหูกันมาบ้าง ด้วยยอดดูถ่ายทอดสดทะลุกว่าสองแสนเป็นที่ประจักษ์แจ้ง 

ทว่ากว่าจะมาถึงหลักแสนในวันนี้ ก็เคยมีวันที่ยืนระยะอยู่ในหลักหน่วยมาก่อน และ ‘แจ็ค เดอะโกสต์’ ชื่อนี้ไม่ได้มาเพราะดวง 

แจ็คเล่าว่าเขาเข้าวงการดีเจได้เพราะคำชวนของ ‘ป๋อง – กพล ทองพลับ’ ผู้คอยผลักให้เขาไต่บันไดความมั่นใจในการพูด สั่งสมประสบการณ์ในรายการวิทยุกว่า 20 ปี จนกระทั่งถึงจุดหักเหที่ต้องเดินหันหลังออกมา ไม่แน่ใจว่าการพูดถึงช่วงเวลานั้นจะยังบีบหัวใจเขาอยู่หรือเปล่า

กลับมาอยู่ในอาชีพดีเจอีกครั้งได้อย่างไร

“พอไม่ได้ทำงานกับพี่ป๋อง เราก็เคว้งอยู่ 2 ปี” แจ็คผ่อนลมหายใจเบา “จนวันหนึ่งอยากทำรายการ ตอนนั้นก็รู้ว่าเว็บไซต์ออนไลน์กำลังมา เราไม่ต้องไปเช่าสถานี หรือวิทยุในการออกอากาศ แค่มีมิกเซอร์กับไมค์อย่างละตัวก็ออกอากาศออนไลน์ได้เลย ตอนนั้นเราตั้งชื่อเว็บไซต์ว่า Homestationradio.com ก็ได้รับความเมตตาจากพี่ที่รู้จักกันให้ยืมห้องเล็กๆ ท้ายบ้านเป็นห้องอัด” 

“เริ่มแรกเราก็บอกเพื่อนๆ ทางเฟซบุ๊กว่าวันนี้เราจะกลับมาจัดรายการผีนะ มีใครอยากฟังไหม จำได้เลยว่าเริ่ม ณ วันที่ 10 ตุลาคม 2558 เวลาเที่ยงคืนถึงตีสาม หลังจากโพสต์เสร็จก็มีเพื่อนมาคอมเมนต์ว่าอยากฟัง เดี๋ยวจะตามฟังนะ จนกระทั่งถึงวันนั้นจริงๆ เราก็ออกอากาศ ในเว็บไซต์จะบอกจำนวนคนฟังเหมือนทุกวันนี้เลย เริ่มมาจากหนึ่งคน สองคน จนสูงสุด 17 คน”

คนดูน้อยแล้วท้อไหม

แจ็คเงียบไปพักหนึ่งก่อนจะเงยหน้าตอบ “อืม เราทำวิทยุมาทั้งชีวิต แล้วก็ถูกปลูกฝังจากพี่ป๋องมาว่าการที่เราจะทำรายการ หรืออะไรก็แล้วแต่ ต่อให้วันนั้นจะมีคนดู หรือคนฟังแค่คนเดียว เขาก็คือแฟนรายการ เขาคือคนที่ตั้งใจเปิดมาฟังเรา เราแค่ทำหน้าที่ของตัวเองให้เต็มที่ วันแรกมีคนดู 17 คนถามว่าน้อยไหม ส่วนตัวคิดว่าไม่น้อย เพราะตอนนั้นมันใหม่มาก สมัยก่อนการที่จะเข้ามาในเว็บไซต์เขาก็อาจจะไม่เก็ตเท่าไหร่ เรายังไปโพสต์เลยว่ามีคนมาฟังตั้ง 17 คน ดีใจมากเลย” 

“ไม่เคยมีความรู้สึกท้อจนอยากเลิกทำรายการเหรอ” เราถามต่อ

คราวนี้แจ็คตอบในทันที “ไม่มี ต่อให้วันนั้นสปอนเซอร์ไม่เข้า หรือไม่มีคนฟัง เราก็ตั้งใจว่าเราจะทำ อย่าลืมว่าก่อนเดอะโกสต์เรดิโอจะเดินทางมาถึงทุกวันนี้ แรกๆ เราก็ไม่มีสปอนเซอร์ เราทำมาด้วยตัวเอง กว่าจะเริ่มมีคนฟัง เริ่มมีสปอนเซอร์ มันท้อไม่ได้ ถ้าวันนั้นเราท้อ วันนี้คงไม่มี”

“การจัดรายการมันต้องเริ่มจากความชอบ ความถนัดก่อน แล้วมันคือสิ่งเดียวที่เราอยู่กับมันมาเกือบ 20 ปี เราเกิดมาจากวิทยุรายการผี เกิดมาจากพี่ป๋อง แล้วเราก็สนุก ชอบที่ได้ฟังเรื่องผี เวลาฟังแล้วเหมือนได้ดูหนังผีที่น่าตื่นเต้นเลยรู้สึกว่าทำได้เรื่อยๆ ไม่มีเบื่อ ทุกวันนี้เราก็ยังเป็นอย่างนั้นนะครับ แบบเสาร์อาทิตย์นี้เราจะได้ฟังอะไร เรื่องผีมันไม่ซ้ำเดิม มีอะไรใหม่ๆ อยู่ตลอดเวลา” เดาว่าหากคุณติดตามรายการเดอะโกสต์ คงจะพยักหน้ารับว่าแจ็คยังดูสนุก เห็นได้จากบรรยากาศถ่ายทอดสดในห้องอัดที่ยังส่งพลังความบันเทิงปนสยอง แม้เขาจะเดินสายอาชีพดีเจแห่งรายการผีมาเป็นเวลานานแล้วก็ตาม 

แล้วอุปสรรคของการเป็นดีเจสำหรับแจ็คคืออะไร

“สมาธิ!” แจ็คยิงคำตอบรวดเร็ว 

“เมื่อมีคนเข้ามาคอมเมนต์ด่าแล้วเราเสียสมาธิไปกับมัน ทุกอย่างจบเลย จะรวนไปหมด นั่นคืออุปสรรคที่นักจัดรายการทุกคนต้องเจอไม่ใช่แค่รายการผี คุณต้องคุมสติให้ได้ เราอย่าไขว้เขวตามเขา และพารายการดำเนินไปจนจบให้ได้” 

“ถ้ามีคนเข้ามาเล่าแล้วเขาตื่นเต้น เราต้องประคองเขาให้เล่าเรื่องต่อ เราจะจับสัญญาณออกทันที เช่น เขาพูดไม่เว้นวรรคก็จะรู้ว่าเขาตื่นเต้น พยายามชวนคุยเรื่องอื่นให้เกิดความตลกโปกฮาก่อน สมัยก่อนจัดรายการผีต้องซีเรียส ห้ามหัวเราะ แต่เราคิดว่าก็สามารถคุยตลกกับเขาได้นะ ทำให้บรรยากาศผ่อนคลายลง เป็นอุปสรรคที่นักจัดรายการต้องเจอและต้องจัดการด้วยตัวเอง”

ลมวูบที่ต้นคอ

มองว่าความตายเป็นจุดจบหรือจุดเริ่มต้น

“โอโห!” แจ็คอ้าปากร้อง “อยู่ที่มุมมองว่าเราจะมองความตายแบบไหน ความตายมันอาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของผีและวิญญาณ หรืออาจจะเป็นจุดจบของคนที่คิดว่าไม่มีโลกหลังความตาย เราอยู่ตรงกลาง และคอยนำเสนอเรื่องของโลกหลังความตายมากกว่าว่าเฮ้ย! เขาว่ากันว่าถ้าคุณตายไปก็จะเป็นแบบนี้ ต้องเจออะไรแบบนี้ ตอนมีชีวิตอยู่ทำแบบนี้ ตอนตายไปก็ต้องเจออย่างที่เคยทำไว้ ทำดีจะได้อยู่ที่ที่ดี ทำไม่ดีก็ชดใช้กรรม มันอยู่ที่มุมมอง”

เรื่องผีทำให้คนฟังกลัวมากขึ้นหรือเชื่อเรื่องกรรมมากขึ้นกว่ากัน

“สมัยก่อนคนจะฟังเรื่องผีเอากลัว พ่อแม่เองก็ไม่อยากให้ลูกฟัง แต่ทุกวันนี้รายการผีเป็นรายการบันเทิง คือพ่อแม่จะแนะนำให้ลูกฟังเอง เราก็ถามทำไมถึงเปิดให้ลูกฟัง เขาบอกว่ารายการเดอะโกสต์เรดิโอของพี่แจ็คไม่ใช่แค่เรื่องผี แต่คือการสอดแทรกเรื่องบาปบุญคุณโทษและกฎแห่งกรรม ทุกครั้งที่จบเรื่อง พี่แจ็คจะเป็นคนสรุปเรื่องเป็นเหตุเป็นผล เพราะเขาสอนแล้วลูกแอบดื้อ หรือเอาธรรมะไปเปิดก็ไม่ค่อยฟัง แต่ถ้าเอารายการผีไปครอบเขาจะฟัง อย่างถ้าว่าพ่อว่าแม่ ตายไปแล้วจะเป็นเปรตนะ แล้วเด็กๆ ก็ชอบเรื่องลี้ลับ รายการเรา คือความบันเทิงสยองขวัญ แต่แฝงไปด้วยบาปบุญคุณโทษ” 

เรางึมงัมในลำคอขณะฟัง ทำเอานึกย้อนไปตอนยังเด็กที่ทุกครั้งได้ฟังวิทยุธรรมะที่ตาจะหนักพอๆ กับอ่านตำราเรียน ต่างจากได้ฟังเรื่องกุ๊กกู๋แล้วตาจะโตเป็นไข่ห่าน ต่อให้ผสมกับศีลธรรมก็จำได้ขึ้นใจทีเดียว 

นอกจากเรื่องบาปบุญแล้ว คิดว่าทำไมคนถึงควรกลัวผี

“เราว่าคนไม่ได้กลัวผี คนกลัวคนมากกว่า เรื่องทุกอย่างที่เกิดขึ้นทุกวันนี้มาจากผีก็ส่วนหนึ่ง แต่คนทำให้เกิดความน่ากลัวที่สุด ส่วนใหญ่ก็เกี่ยวข้องกับการทำคุณไสย เราจะพูดเสมอว่าผลสุดท้าย คนน่ากลัวกว่าผี ผีมันแค่หลอก แต่คนฆ่าคนได้ โดยเฉพาะเรื่องการหาผลประโยชน์ พี่น้องทะเลาะกัน แอบทำร้ายกัน เราสอนให้คนกลัวคนมากกว่า”

“การฟังเรื่องผีนี่ทำให้คนมีสตินะ จะทำให้คนไม่ประมาท เพราะเรื่องผีส่วนมากที่เราฟังมักเกิดจากอุบัติเหตุ ตายไปเป็นผี ที่ที่คนบอกว่ามีทางสามแพร่ง ผีพรางตา แต่ไม่ใช่หรอก เกิดจากความประมาทของเราเอง หรือถ้าเรามีสติ เราจะไม่ฆ่าตัวตาย เราจะไม่ทำร้ายตัวเองและคนอื่น แต่ถ้าไม่มีสติแล้วเกิดผลอะไรตามมาก็ต้องรับมันให้ได้ 

“เราเคยเป็นคนที่ใจร้อน หัวร้อนมาก ถ้าใครเคยได้ยินชื่อแจ็ค สายสิญจน์ เราคือคนแบบนั้นแหละ แต่พอฟังเรื่องผีมากๆ ก็เริ่มทำให้เราใจเย็นลง ไม่อยากทำให้อะไรพังอีก เพราะเคยพังมาแล้ว อยากเป็นผู้ใหญ่และคิดรอบด้านมากขึ้น เกิดวันหนึ่งควบคุมสติไม่ได้ หรือใจร้อนขึ้นมาจนขับรถเร็วๆ แล้วประสบอุบัติเหตุ ครอบครัวเราจะอยู่ยังไง”

ขนลุกซู่

เดอะโกสต์เรดิโอให้บทเรียนอะไรบ้าง

“ตรงนี้ที่เราเห็นนี่แหละมั้ง เราเริ่มมาจากศูนย์เนอะ แต่ตอนนี้เรามีทีมงานที่ดี มีแฟนรายการกลุ่มใหญ่มโหฬาร มีนักเล่าที่เก่ง ชื่อเสียงเงินทองไม่ต้องไปมองมันเลย เป็นแค่โบนัสจากสิ่งที่เราทำมากกว่า 10 ปีกว่าจะมาถึงตรงนี้ได้” แววตาของแจ็คสุกใสเมื่อเขาตอบคำถามนี้ ก่อนจะกวาดมองไปรอบห้องอย่างปลื้มปริ่ม เพราะระหว่างที่เราเดินผ่านชั้นตึกก็ได้มีโอกาสพบปะคนอีกหลายชีวิต พวกเขาต่างก็เป็นส่วนหนึ่งของเดอะโกสต์เรดิโอ 

แผนผังทีมงานของแจ็คเริ่มมาจากตัวเขา และรุ่นพี่ที่ช่วยสกรีนเรื่อง แจ็คยังคงจำได้ดีว่าเดอะโกสต์เริ่มออกเดินทาง ณ วันที่ 10 ตุลาคม 2558 จนถึงตอนนี้ในปี 2568 แล้ว น่าชื่นใจแทนไม่น้อยเลย

แจ็คหันกลับมาพูดต่อ “ตอนนี้เรามีทีมงาน 50 คนแล้ว ฝ่ายครีเอทิฟจะสำคัญมาก เพราะเขาจะต่อยอดเรื่องเล่าว่าเอาไปทำอะไรต่อดี เรื่องนี้เอาไปเขียนให้คนอ่าน ทำเป็นหนังสั้น แอนิเมชัน และแผนกที่ใหญ่ที่สุดในตอนนี้ คือแอนิเมชัน เรามี CG ของเราเอง เรื่องแรก คือ ‘กระสอบ’ ที่ปล่อยออกไปเมื่อหลายเดือนก่อน เรื่องสองกำลังตามมาชื่อ ‘ห้องสนิม’ คราวนี้จะไปอีกขั้นหนึ่งของแอนิเมชันเลย และเราก็เดินเข้าสู่อุตสาหกรรมภาพยนตร์แล้วด้วยการเปิดค่ายหนังของตัวเอง จะเปิดกล้องประมาณเดือนหน้า” 

การสร้างหนังสั้นและภาพยนตร์ใหญ่เป็นความทะเยอทะยานของแจ็คที่อยากจะพาตัวเอง และทีมงานไปไกลกว่านี้ เขาว่าหนังผีไทยไม่แพ้ชาติใดในโลก ถ้าเราทำมันแบบจริงจัง แม้ไม่รู้ว่าคนจะชอบ หรือไม่ชอบ แต่เขาออกเดินทางแล้ว 

ในยุคที่คนทำหนังผีกันเยอะ เรามีอะไรที่แหวกไปจากเขา

“อยู่ที่ตัวเราทั้งหมดว่าจะทำออกมายังไง เสน่ห์ของรายการผีสำหรับเรา นอกจากคนโทรมาเล่าแล้วก็คือผู้ดำเนินรายการ เราไม่ได้ทำเพื่อได้เงิน แต่ทำเพราะอิน แรกๆ สิ่งที่ยากเลย คือการหาเรื่องเล่านะ ต้องคอยประกาศหาว่าใครมีเรื่องผีมาเล่าบ้าง มาเล่ากับผมเถอะ กว่าจะได้เรื่องดีๆ ไม่ง่ายเลย แต่สมัยนี้ไม่ยากแล้ว”

มองปลายทางเดอะโกสต์เป็นอย่างไร

“ยังไม่คิดถึงปลายทางนะ เอาระหว่างทางก่อนว่าตอนนี้เราจะพาเดอะโกสต์ไปไหน เส้นทางหลักๆ คือเราจะพาเข้าสู่อุตสาหกรรมภาพยนตร์แน่นอน แต่การเล่าเรื่องผีก็ไม่ทิ้ง เพราะการจะทำหนังได้ รากฐานของเรื่องเล่าก็ต้องแข็งแรง มันคือสารตั้งต้นแรกที่ดี หลังจากนั้น คือพอเรื่องนั้นไวรัล เป็นที่พูดถึง ค่อยเอามาทำเป็นหนัง”

ในฐานะเจ้าพ่อเรื่องผีมีอะไรอยากฝากคนฟังไหม

“อยากเตือนให้มีสติ วันนี้คุณออกจากบ้านแล้วจะไปเจออะไรบ้างก็ไม่รู้ ถ้าเจอเรื่องดีก็ดีไป แต่เรื่องดีไม่ได้เกิดขึ้นทุกวัน มันอาจมีอะไรมาทำให้เราหัวเสีย อารมณ์ร้อน เรื่องร้ายอาจจะตามมา”

และอีกหนึ่งคำถามก่อนจากกันไป 

ถ้าตายไปคิดว่าตัวเองจะเป็นผีแบบไหน 

“จะเป็นผีขี้แกล้ง จะไปแกล้งคน เลื่อนเก้าอี้ เดินทะลุกำแพง แต่เราก็คิดนะว่าผีทำแบบนั้นได้จริงเหรอ ไม่แน่ใจว่าตายแล้วจะเป็นยังไง แต่คิดว่าคงสบายแหละ ไม่อย่างนั้นเขาคงกลับมากันหมดแล้ว” แจ็คหัวเราะลั่น

เวลาย่างเข้าบ่ายสามพอดี เราหมุนตัวขึ้นจากเก้าอี้ตามแจ็ค เสียงที่ไม่ได้ดังจากคลื่นวิทยุแทรกในอากาศ 

“รู้ไหม บันไดชั้นล่างที่เพิ่งทุบไปก็มีเรื่องเล่านะ”

จำได้แค่ว่าเรามองต่ำตามบันไดสีเทาที่หากเดินลงไปจะเป็นชั้นลอย ไร้ซึ่งแสงไฟลอดเข้ามา มีแต่ความมืดทะมึนปกคลุม ดีเจตรงหน้าจะเล่าอะไรต่อไม่อาจทราบได้เพราะหูอื้อไปแล้ว จากปกติที่ว่า “พี่แจ็คคะ คือเรื่องมันเป็นแบบนี้” เราต้องขอกล่าว “พี่แจ็คคะ ลาก่อนค่ะ” ก่อนที่ขนกายจะลามไปถึงเส้นผมและลุกชูชันแบบกู่ไม่กลับ

The post ‘แจ็ค วัชรพล’ ดีเจจากศูนย์วิวสู่หลักแสน และบทเรียนร้องโอ้มายโกสต์! คนน่ากลัวกว่าผี appeared first on a day magazine.