ตอนที่มีสมาธิอยู่ในห้องเรียน ตอนที่ได้ฝึกฝนผ่านการลงมือทำ หรือตอนที่ได้เรียนรู้จากความผิดพลาด คำตอบก็คือ ‘ถูกทุกข้อ แต่ไม่ถูกทั้งหมด’ เพราะเด็กๆ จะเรียนรู้และเติบโตได้อย่างเต็มที่ก็ต่อเมื่อเขามีโอกาสได้แบ่งปันความรู้กับคนอื่น ได้ลงมือทำพร้อมเก็บเกี่ยวประสบการณ์ร่วมกับเพื่อนๆ ที่สำคัญคือการได้เป็นผู้พูดและผู้ฟังเพื่อแก้ไขปัญหาและเรียนรู้จากความผิดพลาดร่วมกันกับทีม 

‘ทีมเวิร์ก’ ส่วนผสมสำคัญในการเรียนรู้

อย่างที่จอห์น เมอร์ฟี เจ้าของหนังสือ Pulling Together: 10 Rules for High Performance Teamwork ได้อธิบายถึงหลักการทำงานเป็นทีมในทางวิทยาศาสตร์เอาไว้ว่า มนุษย์แต่ละคนล้วนมีศักยภาพ พรสวรรค์ และความสนใจในแบบของตัวเอง ฉะนั้นหากเรานำคนที่มีความสามารถและความสนใจต่างกันมาทำงานร่วมกัน จะก่อให้เกิดกระบวนการในการพูด การฟัง การแบ่งปันความคิด และสร้างวงจรการเรียนรู้ซึ่งกันและกันที่ให้ประสิทธิภาพสูงสุด 

ไม่ใช่แค่ช่วยให้เกิดวงจรการทำงานที่สามารถสร้างงานที่มีมิติน่าสนใจอย่างเดียว การทำงานเป็นทีมยังเป็นแหล่งเรียนรู้ภาคปฏิบัติและพัฒนาศักยภาพของสมาชิกแต่ละคนในทีมได้อย่างน่าทึ่งด้วย โดยผลการวิจัยจากนิตยสาร American Psychologist ระบุว่าการทำงานร่วมกันในทีมส่งผลกระทบโดยตรงต่อการพัฒนาศักยภาพของสมาชิกในทีม ทั้งในด้านของประสบการณ์ ประสิทธิภาพการทำงาน ทั้งยังเพิ่มระดับความคิดสร้างสรรค์ของสมาชิก รวมถึงโอกาสในการประสบความสำเร็จของชิ้นงานให้เพิ่มมากขึ้นอีกด้วย 

จะเห็นได้ว่าคำสอนที่มีมาแต่โบราณว่า ‘รวมกันเราอยู่ (รอด)’ นั้นเป็นจริงอย่างที่สุด ซึ่งหนึ่งตัวอย่างที่พิสูจน์ให้เห็นว่าการทำงานเป็นทีมช่วยพัฒนาศักยภาพบุคคลให้พร้อมคว้าความสำเร็จก็คือ ‘ปลื้มจิตร์ ถินขาว’ หญิงแกร่งของวงการวอลเลย์บอลไทยที่เริ่มต้นเล่นกีฬาวอลเลย์บอลในโรงเรียนมัธยม โดยไม่ได้เชี่ยวชาญกีฬาชนิดนี้เป็นพิเศษ แต่หมั่นเรียนรู้จากโค้ชและเพื่อนร่วมทีมในโรงเรียน ฝึกฝนตัวเองสม่ำเสมอจนถูกเรียกเข้าไปเป็นหนึ่งในสมาชิกทีมชาติวอลเลย์บอลหญิงไทยด้วยวัยที่ไม่ถึง 18 ปี เนื่องจากคุณสมบัติอันโดดเด่นเรื่องการเรียนรู้และทักษะด้านทีมเวิร์ก ก่อนที่เธอจะอาศัยหลักการเรียนรู้แบบ ‘ปลาไม่เลือกน้ำ’ เติบโตในวงการต่อไป โดยเน้นความอดทนและมีวินัยทุ่มเทฝึกฝน ทำความเข้าใจทักษะหน้าที่ในตำแหน่งต่างๆ ของทีมโดยไม่ปิดกั้น และสามารถก้าวขึ้นมาเป็นตำนานปลื้มจิตร์อย่างที่ทุกคนเห็นในวันนี้ 

ก้าวแรกของทีมเวิร์กอยู่ในบ้าน 

แน่นอนว่าทักษะการทำงานแบบทีมเป็นหนึ่งในทักษะชีวิตที่ช่วยให้เด็กเรียนรู้และพัฒนาอย่างเข้มแข็งในอนาคต เพราะหากเราเป็นคนมีความสามารถแต่ไม่สามารถทำงานร่วมกับคนอื่นหรือปฏิบัติอย่างเข้าอกเข้าใจความรู้สึกของผู้อื่นได้ โอกาสที่จะประสบความสำเร็จในการทำงานคงเป็นไปได้ยาก จึงไม่แปลกที่คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเริ่มมองหาวิธีเสริมสร้างทักษะนี้ให้ลูก แต่วิธีการเสริมสร้างทีมเวิร์กนั้นง่ายกว่าที่คิด เพราะเราสามารถทำได้ทุกวันและทำได้ตั้งแต่ที่บ้าน

ลองเริ่มจากการชวนสมาชิกทุกคนทำกิจกรรมง่ายๆ อาจเป็นการเล่นเกมวันหยุด การทำอาหาร หรือแม้กระทั่งภารกิจการทำงานบ้าน การแบ่งสัดส่วนงานเพื่อพิชิตเป้าหมายเดียวกัน ต่างสามารถสร้างทีมเวิร์กให้เกิดขึ้นในตัวสมาชิกทุกคนได้ทั้งนั้น ที่สำคัญอย่าลืมให้ความสำคัญกับความรู้สึก ลองเปิดโอกาสให้สมาชิกในครอบครัวได้พูดคุยและแบ่งปัน ไม่มีอะไรอบอุ่นและมั่นคงไปกว่าการรู้ว่ามีใครบางคนพร้อมที่จะซัพพอร์ตเราในวันที่ยากลำบาก สิ่งนี้สามารถสร้างแรงบันดาลใจและใจบันดาลแรงให้กับลูกๆ ได้อย่างเหลือเชื่อ 

วิธีส่งเสริมทักษะทีมเวิร์กได้อย่างมีประสิทธิภาพในทุกวัยคือ ‘การเล่นกีฬา’

ขอเข้าเรื่องเนิร์ดสักนิด ผลการวิจัยจาก University of Kansas ยืนยันว่า 57 เปอร์เซ็นต์ของผู้นำในแวดวงธุรกิจล้วนผ่านประสบการณ์การเล่นกีฬาในช่วงวัยเรียนมาก่อน และประสบการณ์เหล่านั้นทำให้พวกเขามีความสามารถในการทำงานร่วมกับผู้อื่น สามารถตัดสินใจได้อย่างรอบคอบและพร้อมเป็นผู้นำ นอกจากนี้ผลการวิจัยยังพบอีกว่าเด็กในช่วงเกรด 9-12 ที่เข้าร่วมทีมเล่นกีฬากับเพื่อนๆ สามารถทำคะแนนสอบและเรียนจบด้วยคะแนนที่สูงกว่าเด็กๆ ทั่วไป 

เรียกได้ว่าการเล่นกีฬาเป็นอีกหนึ่งการเรียนรู้ที่สำคัญซึ่งทุกครอบครัวไม่ควรมองข้าม สิ่งที่เราจะได้รับจากการเล่นกีฬานั้นมีประโยชน์มากกว่าเรื่องทักษะร่างกายแต่ลงลึกไปจนถึงเรื่องของจิตใจ เพราะกีฬาช่วยให้เราได้สัมผัสบรรยากาศของทีมที่พร้อมอยู่เคียงข้างกันไม่ว่าจะแพ้หรือชนะ (Togetherness) ผลักดันให้เกิดการรับฟังและแสดงความคิดเห็น เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และเคล็ดลับดีๆ ที่ช่วยให้เราเติบโตไปพร้อมกัน (Sharing) นอกจากนี้พลังจากการช่วยเหลือกันและกันของทีมยังช่วยให้ทีมก้าวผ่านอุปสรรคได้อย่างเข็มแข็ง (Energy of helping each other) และที่สำคัญที่สุดก็คือกีฬาช่วยให้เราได้ค้นหาและทำความรู้จักตัวเองรวมถึงเพื่อนร่วมทีม ส่งผลให้สามารถเสริมพลังกันได้มากกว่าเดิม (Respect yourself and others)

จึงเป็นเรื่องดีที่ในแต่ละปีย่อมมีแบรนด์ที่เข้ามาทำหน้าที่ช่วยผลักดันแคมเปญด้านกีฬาให้เด็กและเยาวชนสามารถพัฒนาทักษะการทำงานเป็นทีม และเครื่องดื่มช็อกโกแลตมอลต์ MILO ก็เป็นอีกหนึ่งแบรนด์ที่ส่งเสริมเรื่องนี้อย่างเข้มข้นมาโดยตลอด ปี 2020 นี้ก็เป็นอีกปีที่ MILO กลับมาพร้อมกับสโลแกนที่ว่า Teamwork Makes Us เพราะอยากชวนทุกคนมองให้ไกลกว่าเป้าหมายหรือการแพ้-ชนะ แต่ให้ซึมซับพลังและคุณค่าของทีมเวิร์ก ได้ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ไม่ลืมความสำคัญของการรู้จักตัวเองและเรียนรู้สิ่งดีๆ จากเพื่อนในทีม 

เพื่อส่งต่อแนวคิด ‘กีฬาคือครูของชีวิต’ จึงเลือกถ่ายทอดแนวคิดผ่านโฆษณาที่ประกอบไปด้วยภาพเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเสมอในสนามกีฬา ไม่ว่าจะเป็นกำลังใจจากข้างสนามที่ช่วยให้นักกีฬาลุกขึ้นสู้ พลังของความห่วงใยจากเพื่อนร่วมทีมที่พร้อมฉุดมือเพื่อนขึ้นมาทุกครั้งที่ล้ม และที่สำคัญที่สุดคือพลังของทีมเวิร์กที่ช่วยพาทีมไปข้างหน้าและเติบโตไปพร้อมกัน บทเรียนที่เด็กๆ จะได้รับในสนามกีฬาคือบทเรียนจริงภาคปฏิบัติที่ช่วยผลักดันให้พวกเขาเติบโตไม่มีหยุดไม่ว่าจะแพ้หรือชนะ ถ้าใครอยากเริ่มเรียนรู้พลังแห่งทีมเวิร์กแล้ว สามารถรับชมได้ที่วิดีโอด้านล่างนี้เลย 

นอกจากการผลักดันเยาวชนผ่านสื่อต่างๆ แล้ว MILO ยังมีการจัดกิจกรรมเพื่อผลักดันให้เด็กๆ ได้ใช้เวลาว่างไปกับกีฬาที่ชอบพร้อมผลักดันทักษะรอบด้านผ่านทีมเวิร์ก ด้วยเหตุนี้ MILO จึงได้ทุ่มเทแรงกายแรงใจจัดกิจกรรมสำหรับเยาวชนขึ้นมาอย่างต่อเนื่อง ยกตัวอย่างเช่น กิจกรรมฟุตซอลที่ทำมาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลากว่า 10 ปี เพื่อให้เด็กๆ ได้เก็บเกี่ยวประสบการณ์และแรงบันดาลใจในการทำงานเป็นทีมอย่างเต็มที่

คำว่า ‘Teamwork Makes Us’ และ ‘กีฬาคือครูของชีวิต’ คือคำที่อธิบายแนวทางการเรียนรู้และเติบโตผ่านกีฬาและการทำงานเป็นทีมได้ดีที่สุด ยิ่งถ้าได้สัมผัสและเรียนรู้ผ่านสิ่งนี้ตั้งแต่วัยเยาว์ด้วยการสนับสนุนของครอบครัว ยิ่งทำให้พวกเขาเติบโตขึ้นในสังคมได้อย่างมั่นคงและแข็งแรงแน่นอน เพราะ ‘ทีมเวิร์ก’ และเพื่อนร่วมทีมที่คอยอยู่เคียงข้างสามารถเปลี่ยนสิ่งที่ ‘เป็นไปไม่ได้’ ให้กลายเป็นเรื่องง่ายที่ ‘เป็นจริงได้’ ขอเพียงเราจับมือแล้วก้าวไปข้างหน้าด้วยกันก็พอ

อ้างอิง

atlassian.com

BASE Playhouse

groupdynamix.com

zexezsports.com

The post ‘เล่นกีฬา พาสำเร็จ’ งานวิจัยชี้เด็กที่เล่นกีฬาเป็นทีมทำให้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ประสบความสำเร็จในชีวิต appeared first on a day magazine.

เอาแค่เรื่องใกล้ตัวอย่างเทคโนโลยีที่ใช้ในสมัยเด็กๆ ก็ได้ เราจะพบว่าอินเทอร์เน็ตโมเด็ม 56K กลายมาเป็นอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง โทรศัพท์มือถือกลายมาเป็นสมาร์ตโฟน หรือกระทั่งการบ้านที่ทำในสมุดก็กลายมาเป็นการบ้านที่ใช้คอมพิวเตอร์ทำเป็นส่วนใหญ่

ดูเหมือนว่ายิ่งโตความเปลี่ยนแปลงก็ยิ่งมาถึงเร็วและถี่ขึ้น เราต้องปรับตัวให้ทันเทคโนโลยีใหม่ๆ กันทุกปี ต้องอัพเดตสิ่งใหม่ๆ อยู่ตลอด จนน่าจะกล่าวได้ว่าคนตั้งแต่รุ่นมิลเลนเนียลลงไปจนถึงเจนฯ Z ที่กำลังเป็นวัยรุ่นนั้น ได้เติบโตท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วที่สุดเท่าที่โลกเคยมีมา

แต่เรื่องที่น่าสนใจไม่แพ้ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นก็คือ คนรุ่นใหม่ๆ อย่างเรา หรือที่เรียกกันว่ามิลเลนเนียลและเจนฯ Z นั้น ได้รับอิทธิพลแบบไหนมาบ้างท่ามกลางโลกที่หมุนเร็วใบนี้ จากข้อมูลของ McKinsey บริษัทที่ปรึกษาด้านการบริหาร พบว่าคนรุ่นใหม่หรือเจนฯ Z มีลักษณะเฉพาะที่น่าสนใจอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นความเข้าใจในความหลากหลาย ความกล้าที่จะแสดงออกตัวตนของตัวเอง และความสามารถในการสืบค้นหา ‘ความจริง’ จากข้อมูลอันมหาศาล

ตัวตนที่ไม่จำเป็นต้องมีนิยาม

‘เพราะชีวิตคืออิสระแห่งการเลือกที่จะเป็น’ คนเจนฯ ใหม่เข้าใจประโยคนี้ได้เป็นอย่างดี พวกเขาจึงไม่ชอบการนิยามตัวเองให้อยู่ภายใต้กรอบใดๆ ซึ่งแน่นอนว่าคนกลุ่มนี้ย่อมเกลียด ‘การเหมารวม’ เป็นที่สุด เพราะนั่นคือการกระทำที่ขาดความเคารพตัวตนของคนคนนั้นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องเพศ ศาสนา ความสนใจ หรือรสนิยม ก็ตาม

ในงานสำรวจของ McKinsey ที่มีกลุ่มตัวอย่างหลากหลายช่วงอายุจำนวน 2,321 คน พบว่าคนเจนฯ Z ถึง 24 เปอร์เซ็นต์เป็นกลุ่มคนที่ไม่ได้นับถือศาสนาใดเป็นพิเศษ ซึ่งมีสัดส่วนมากที่สุดเมื่อเทียบกับคนรุ่นก่อนๆ อย่างเจนฯ X ที่มีจำนวนคนไม่นับถือศาสนาเพียงแค่ 18 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น นอกจากนี้คนเจนฯ Z ยังเป็นรุ่นที่สนับสนุนการแต่งงานเพศเดียวกันมากที่สุด คือ 53 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่คนในเจเนอเรชั่นอื่นมีสัดส่วนการสนับสนุนในเรื่องนี้ไม่ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ ทั้งเจนฯ X และ Y

เมื่อไม่มีกรอบหรือนิยามที่บ่งชี้ตัวตน ชีวิตของคนรุ่นใหม่จึงมีอิสระมากขึ้นกว่าเดิม พวกเขากล้าที่จะทดลอง เรียนรู้ และค่อยๆ ก่อร่างสร้างตัวตนของตัวเองขึ้นมา แต่ขณะเดียวกันพวกเขาก็พร้อมเปลี่ยนความสนใจจากเรื่องเดิมๆ เหล่านั้น และหันไปเสาะหาตัวตนในรูปแบบใหม่ๆ อยู่เสมอ เพราะเขาตระหนักดีว่าชีวิตไม่จำเป็นต้องอยู่ภายใต้นิยามใดๆ โดยเฉพาะนิยามที่คนรุ่นก่อนๆ ได้กำหนดขึ้น

ผสมผสานตัวตนจากหลากหลายกรอบความคิด

เมื่อภาพลักษณ์ของคนเจนฯ Z คือความแตกต่างที่ไร้นิยาม ต่างคนต่างมีชีวิตเพื่อเสาะหาความสนใจใหม่ๆ อยู่เสมอ แต่สิ่งหนึ่งที่เป็นลักษณะพิเศษของคนเจเนอเรชั่นนี้คือพวกเขาชอบอยู่ร่วมกันเป็นชุมชนเพื่อเชื่อมต่อองค์ความรู้และแบ่งปันเรื่องราวระหว่างกัน

คำว่าชุมชนในที่นี้ไม่ได้หมายถึงแค่ชุมชนหรือกลุ่มในโลกจริงๆ เท่านั้น แต่รวมถึงกลุ่มก้อนในพื้นที่ออนไลน์ด้วย ซึ่งคนรุ่นใหม่ให้ความสำคัญกับเพื่อนในโลกออนไลน์ไม่ต่างจากเพื่อนในโลกออฟไลน์ ซึ่งสิ่งนี้ก็เป็นอีกจุดหนึ่งที่ทำให้คนเจนฯ Z ได้พบเจอความหลากหลายมากกว่าคนรุ่นอื่นๆ เพราะโลกออนไลน์เป็นพื้นที่เสรีที่ไม่กีดกันความแตกต่าง ไม่ว่าจะเป็นเชื้อชาติ ศาสนา พื้นที่ อายุ เพศ หรือฐานะทางการเงิน ด้วยเหตุนี้เหล่าคนรุ่นใหม่ที่อยู่ในชุมชนออนไลน์ต่างๆ จึงมีโอกาสรับรู้ความเห็นความหลากหลายรูปแบบ

สิ่งที่คนเจนฯ Z เชื่อว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการรวมกลุ่มและเชื่อมต่อถึงกันนั้นคือ ‘ความสนใจร่วม’ ซึ่งหากลองมองไปในโซเชียลมีเดียทุกวันนี้แล้วคงจะเห็นได้จากกลุ่มชุมชนตามกรุ๊ปต่างๆ ในโซเชียลมีเดียที่แบ่งออกตามความสนใจของกลุ่มนั้นๆ ซึ่งหลายครั้งกลุ่มเหล่านี้ก็มีความเฉพาะ (niche) เป็นอย่างมากด้วย

แต่ใช่ว่าเจนฯ Z จะยึดตัวเองอยู่กับกลุ่มเดียวไปตลอด ด้วยพื้นฐานที่มีความสนใจอันหลากหลายทำให้พวกเขาชอบที่จะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มหลากหลายแบบ ซึ่งช่วยให้พวกเขาได้เรียนรู้วิธีคิดจากหลากวัฒนธรรม หลายกรอบความคิด จนค่อยๆ สร้างสรรค์ตัวตนของตัวเองขึ้นมาจากความชอบเหล่านั้น

เชื่อมความต่างอย่างประนีประนอม

แม้ว่าตัวตนและรสนิยมของคนเจนฯ Z จะมีความหลากหลายเป็นอย่างมาก แต่พวกเขากลับมองว่าความแตกต่างไม่ได้เป็นปัจจัยที่จะทำให้คนต้องหันมาทะเลาะเบาะแว้งกัน ซึ่งนับว่าเป็นทัศนคติที่ยิ่งส่งเสริมให้คนรุ่นเดียวกัน ‘กล้าที่จะแตกต่าง’ และกล้าที่เป็นตัวเองให้โลกได้รับรู้ ไม่ว่าจะเป็นการเลือกงานอดิเรก การแต่งกาย หรือรสนิยมการเลือกของใช้คู่ใจอย่างสีของโน้ตบุ๊กที่สะท้อนความเป็นตัวเอง

คนเจเนอเรชั่นนี้พร้อมที่จะเอาตัวเองเข้าไปทำความเข้าใจกับชุมชนใหม่ๆ ความชอบใหม่ๆ ที่พวกเขาไม่เข้าใจ หรือบางครั้งก็อยู่ในขั้วตรงข้ามกับความคิดพวกเขาด้วยซ้ำ

คนเจนฯ Z เชื่อในการพูดคุยและขุดคุ้ยเพื่อตามหาสาเหตุของความเชื่อ รสนิยม และความชอบ ของอีกฝ่าย เพื่อทำความเข้าใจตรรกะและเหตุผลเบื้องหลังวิธีคิดที่แตกต่างจากตัวเอง คนกลุ่มนี้จึงมีแนวโน้มที่จะชอบการประนีประนอมมากกว่าการแตกหัก ซึ่งสอดคล้องกับผลการสำรวจของ McKinsey ที่ได้ทำแบบสอบถามกลุ่มตัวอย่างว่า ‘เห็นด้วยหรือไม่ว่าโลกของเราจะเปลี่ยนแปลงได้ ต่อเมื่อระบบเดิมๆ ถูกทำลายลง’ พวกเขาพบว่ากลุ่มคนเจนฯ Z ไม่ถึงครึ่งที่ตอบว่าเห็นด้วย ขณะที่คนเจนฯ ก่อนหน้าต่างเห็นด้วยกันเกินครึ่งทั้งหมด

สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าเมื่อคนเจนฯ Z ได้เติบโตขึ้นไปเป็นผู้ใหญ่ในวันหนึ่ง พวกเขาน่าจะสร้างโลกที่ทุกคนมีความเท่าเทียมกันมากขึ้นได้ จากหัวใจที่เปิดกว้างและเข้าอกเข้าใจคนอื่นมากกว่าคนในเจเนอเรชั่นก่อนๆ

มองโลกตามความเป็นจริง

เมื่อโลกเต็มไปด้วยความหลากหลายในแบบที่ไม่ใช่แค่คำพูด แต่เราสามารถพบเจอความหลากหลายได้จริงๆ คนเจนฯ ใหม่จึงมีต้นทุนจำนวนมากในการคิดวิเคราะห์ พวกเขาได้รับรู้ทั้งเรื่องราวที่ดีและเลวร้ายในสังคม เห็นทั้งมุมที่ดีงามและเลวร้ายของบุคคลสาธารณะ เห็นการเปลี่ยนแปลงของเทรนด์อยู่ตลอดเวลา ซึ่งต้นทุนทางข้อมูลเหล่านี้คืออำนาจในการตามหา ‘ความจริง’ เพื่อใช้ในการตัดสินใจ ที่คนยุคสมัยนี้ได้เปรียบจากเครื่องมืออำนวยความสะดวกต่างๆ

เมื่อมีอำนาจนี้อยู่ในมือทำให้คนรุ่นใหม่กลุ่มนี้สามารถเห็นความจริงหลายๆ ชุดได้เพียงแค่ตวัดมือค้นหา พฤติกรรมเหล่านี้จึงติดสอยไปในทุกด้านของชีวิต ตั้งแต่การหาของกิน การซื้อของใช้ในชีวิตประจำวัน การเมือง การศึกษา การที่มีพื้นฐานเป็นการสืบค้นเพื่อตามหา ‘ความจริง’ จึงน่าจะทำให้คนเจนฯ นี้มีนิสัย ‘ฝันกลางวัน’ น้อยกว่าคนรุ่นก่อนๆ เพราะเขาจะยึดอยู่กับหลักฐานและสิ่งที่มองเห็นได้มากกว่าจินตนาการ

ในปัจจุบันคนเจนฯ Z คือกลุ่มที่มีจำนวนประชากรเยอะที่สุดในโลก เมื่อเทียบกับคนเจเนอเรชั่นอื่น โดยมีถึง 32 เปอร์เซ็นต์ หรือ 2.47 พันล้านคนทั่วโลก ทำให้เราน่าจะอนุมานได้ว่าเมื่อคนกลุ่มนี้เติบโตขึ้น (เจนฯ Z ที่โตที่สุดตอนนี้คือกลุ่มคนอายุ 25 ปี หรือเกิดในปี 1995) และได้กลายมาเป็นตัวแปรสำคัญในการกำหนดทิศทางของสังคม วันนั้นเราคงได้เห็นโลกที่มีรูปแบบการใช้ชีวิต ทัศนคติ และการให้คุณค่า แตกต่างจากปัจจุบัน ซึ่งหากอนุมานเอาจากลักษณะทั้ง 4 ข้อของคนเจนฯ Z ในข้างต้น เราน่าจะได้เห็นโลกที่สนุกสนานมากขึ้น เพราะมีผู้คนที่พร้อมเข้าใจในความแตกต่างของเพื่อนมนุษย์ เปิดทางให้ทุกคนกล้าที่จะสร้างสรรค์ และนำเสนอตัวตนโดยไม่ต้องกลัวการโดนตัดสิน

เครื่องมือที่จะช่วยให้คนรุ่นใหม่ใช้ชีวิตตามนิยามของตัวเอง

การจะก้าวไปสู่อนาคตอันน่าถวิลหาไม่ได้เกิดขึ้นเพียงชั่วคืน คนเจนฯ Z ยังต้องสั่งสมประสบการณ์ ความรู้ และความสร้างสรรค์อีกมากมาย เพื่อช่วยกันสร้างความน่าอยู่นั้นให้เกิดขึ้น ซึ่งแน่นอนว่าพวกเขาต้องการอุปกรณ์คู่ใจที่สามารถตอบสนองความต้องการหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นการเรียนรู้ การทำงาน และไลฟ์สไตล์ อย่างเช่น New Asus VivoBook series (D433/D533/D413) โน้ตบุ๊กซีรีส์ใหม่ล่าสุดจาก Asus ทั้ง 3 รุ่นนี้ ในราคาเริ่มต้น 19,990 บาท

New Asus VivoBook ซีรีส์ใหม่ มาพร้อมกับแท็กไลน์ที่ว่า ‘Dare to be different’ ซึ่งสอดคล้องกับทัศนคติของคนรุ่นใหม่อย่างลงตัว พร้อมให้ทุกคนได้เลือกที่จะแตกต่างในแบบของตัวเองด้วยสีสันถึง 6 สี คือ Gaia Green, Resolute Red, Dreamy White, Indie Black, Transparent Silver และ Hearty Gold นอกจากนี้ยังมีการใส่ลูกเล่นบนแป้น ‘Enter’ ด้วยการตัดขอบสีเหลืองสร้างความโดดเด่นและแตกต่างให้กับคีย์บอร์ดของคุณ อีกความพิเศษของโน้ตบุ๊กซีรีส์นี้คือ Asus จะแถมสติกเกอร์รูปแบบต่างๆ มาให้พร้อมกับตัวเครื่อง เพื่อให้คุณสามารถดีไซน์ความสวยงามของอุปกรณ์ได้ด้วยตัวเองอย่างเต็มที่

นอกจากรูปลักษณ์ภายนอกแล้ว ความสามารถภายในอย่างฮาร์ดแวร์ต่างๆ ทาง Asus ก็ได้ใส่เข้ามาอย่างเต็มที่ โดยมีสเปกเบื้องต้นดังนี้ 1.CPU – ที่มีให้เลือกถึง 2 รุ่น คือ AMD Ryzen 5 และ Ryzen 7 ซึ่งเป็นซีพียูรุ่นใหม่ล่าสุดจากค่าย AMD ที่เปิดตัวคู่กับ VivoBook series เป็นครั้งแรกในประเทศไทย ตามมาด้วย 2.RAM – 8GB DDR4 และ 3.Hard DisK – 512 GB PCle SSD ซึ่งฮาร์ดแวร์ทั้งสามตัวนี้คือหัวใจหลักที่จะช่วยให้การใช้งานลื่นไหลและลงตัวมากขึ้น

นอกจากนี้ยังมีฮาร์ดแวร์เสริมที่ช่วยตอบสนองประสบการณ์ด้านอื่นๆ เช่น ลำโพงจาก Harman/Kardon ที่ให้เสียงคุณภาพ ยกระดับความสุขด้านการฟังเพลงให้มากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ก็ยังมีหน้าจอ 2 รูปแบบให้ได้เลือก คือขนาด 14 นิ้ว (M433/M413) และ 15.6 นิ้ว (M533) โดยทั้งสองรุ่นจะมาพร้อมขอบหน้าจอที่บางเฉียบ ทำให้ใช้งานอย่างต่อเนื่องโดยไม่มีอะไรมารบกวนสายตา เอกลักษณ์อีกอย่างหนึ่งของ New Asus VivoBook series ก็คือสะดวกต่อการพกพาไปทุกที่ เพราะมีน้ำหนักเบาเพียงแค่ 1.4 กิโลกรัม ในรุ่น M433/M413 และ 1.8 กิโลกรัม สำหรับรุ่น M533

อีกหนึ่งความพิเศษสุดท้ายของโน้ตบุ๊กซีรีส์นี้คือ เป็นครั้งแรกที่ทาง Asus ได้ติดตั้งโปรแกรม Microsoft Office Home & Student มาให้พร้อมใช้งานทันที ทำให้โน้ตบุ๊กซีรีส์นี้เป็นตัวเลือกที่คุ้มค่าสำหรับคนเจนฯ Z ทั้งที่อยู่ในวัยนักเรียน นักศึกษา หรือกำลังก้าวเข้าสู่วัยทำงาน

อ้างอิง

campaignlive.co.uk

illumestories.com

mckinsey.com

nypost.com

The post กล้าสร้างสรรค์ เปิดรับความแตกต่าง และไม่เชื่ออะไรง่ายๆ อนาคตที่น่าสนุกขึ้นเมื่อ Gen Z ได้ครองโลก appeared first on a day magazine.

แต่ชีวิตการดื่มนมของหลายๆ คนก็ต้องสะดุดเมื่อเกิดอาการบางอย่างกับร่างกาย เช่น ท้องอืด ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ ไปจนถึงอาเจียนหลังจากการดื่มนม จนเริ่มคิดว่าเป็นอาการ ‘แพ้นม’ แน่ๆ  แต่อาการผิดปกติลักษณะนี้จะเป็นชนวนที่ทำให้เราต้องเลิกดื่มนมไปเลยจริงๆ หรือไม่ วันนี้เราจะมาไขข้อข้องใจนี้ไปพร้อมๆ กัน 

อาการผิดปกติที่เกิดหลังดื่มนมเกิดขึ้นได้จาก 2 สาเหตุนั่นคือ ร่างกายแพ้โปรตีนในนม (allergy) และร่างกายไม่ย่อยน้ำตาลแลคโตส (Lactose Intolerance) ซึ่งคนที่จัดอยู่ในกลุ่มอาการไม่ย่อยน้ำตาลแลคโตสยังสามารถดื่มนมวัวได้ เพียงแค่ต้องดื่มในปริมาณที่พอเหมาะ แต่สำหรับคนที่แพ้โปรตีนในนมจนเกิดอาการแพ้รุนแรงจำเป็นต้องงดการดื่มนมวัวและหันไปดื่มนมประเภทอื่น อย่างนมทดแทนจากพืชชนิดต่างๆ แต่การดื่มนมทดแทนในลักษณะนี้ก็อาจทำให้เราไม่ได้รับสารอาหารที่ต้องการครบถ้วนเหมือนการดื่มนมวัวปกติ

เริ่มจากสำรวจร่างกายตัวเอง

หากใครอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังไม่แน่ใจว่าอาการที่เราเป็นหลังจากดื่มนมเกิดจากสาเหตุไหนกันแน่ แนะนำให้ทุกคนใช้วิธีสังเกตอาการเบื้องต้นของร่างกายในการแยกประเภทอาการ เนื่องจากอาการทั้ง 2 แบบมีการแสดงออกที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน 

การแพ้โปรตีนในนม (allergy) นั้น ร่างกายจะแสดงอาการแพ้ออกมาอย่างชัดเจนจนเห็นได้ชัด โดยมีอาการผื่นลมพิษ น้ำมูกไหล และหายใจครืดคราดร่วมอยู่ด้วย สำหรับคนที่แพ้อย่างรุนแรงอาจเกิดอาการช็อกและหมดสติได้ สำหรับอาการไม่ย่อยน้ำตาลแลคโตส (Lactose Intolerance) ไม่ใช่อาการที่อันตรายร้ายแรงเหมือนอย่างที่เข้าใจกัน แต่เป็นอาการที่เกิดจากร่างกายย่อยน้ำตาลแลคโตสไม่ได้

ลองจินตนาการว่าในการดื่มนมแต่ละครั้ง ร่างกายจะรับเอาน้ำตาลแลคโตสจำนวนหนึ่งเข้ามาวิ่งเล่นเดินทางผ่านกระเพาะอาหารมุ่งไปสู่ลำไส้เล็ก ผู้พิทักษ์ประจำลำไส้เล็กอย่าง ‘เอนไซม์แลคเตส’ ต้องคอยทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงประกบและย่อยน้ำตาลแลคโตสเพื่อให้กลายเป็นสารอาหารให้ลำไส้เล็กดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย เพราะฉะนั้นถ้าร่างกายใครย่อยน้ำตาลไม่ได้ก็จะเกิดปัญหาขึ้น 

อย่างไรก็ตามการที่ชาวเอเชียจำนวนหนึ่งจะรู้สึกว่าร่างกายของตัวเองไม่ถูกโรคกับการดื่มนมนั้นไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะจริงๆ แล้วชาวเอเชียมีภาวะพร่องแอนไซม์แลคเตสมากกว่าประชากรในประเทศโซนอื่น โดยวารสาร Nature ได้เผยผลการสำรวจจากแหล่งข้อมูลทั่วโลกว่า ในกลุ่มประเทศสแกนดิเนเวียและยุโรปตะวันตกเฉียงเหนือพบผู้มีภาวะพร่องเอนไซม์แลคเตสเพียง 3-8% เท่านั้น ในขณะที่ประเทศในกลุ่มเอเชียพบมากเกือบ 100% 

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น?

จากผลสำรวจของวารสาร Nature บ่งบอกว่าสาเหตุเป็นเพราะพันธุกรรม รวมถึงระยะเวลาการปรับตัวที่ชาวเอเชียเริ่มดื่มนมช้ากว่าชาวตะวันตก ย้อนกลับไปเมื่อ 9,000 ปีที่แล้วที่ชาวยุโรปเพิ่งเริ่มดื่มนม เชื่อหรือไม่ว่า ณ เวลานั้นร่างกายของพวกเขาก็ไม่สามารถย่อยน้ำตาลแลคโตสได้เช่นเดียวกัน ร่างกายพวกเขาใช้เวลาปรับตัวกว่า 4,000 ปีจนสามารถผลิตเอนไซม์แลคเตสเพียงพอสำหรับการย่อยแลคโตสในนม ชาวเอเชียที่ไม่ได้นิยมดื่มนมมาตั้งแต่ต้น เพิ่งเริ่มดื่มในช่วงที่วัฒนธรรมแบบตะวันตกเดินทางเข้ามาในทวีป ทำให้ระบบร่างกายของชาวเอเชียเรียนรู้และปรับตัวได้ช้ากว่า 

เมื่อร่างกายของชาวเอเชียผลิตเอนไซม์แลคเตสได้น้อยและไม่เพียงพอสำหรับการย่อยน้ำตาแลคโตสที่มากับนม ภาระจึงตกไปอยู่กับแบคทีเรียในลำไส้ที่ต้องเข้ามาช่วยย่อยน้ำตาลแลคโตส ทำให้เกิดก๊าซในลำไส้กลายเป็นอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ถ้าย่อยไม่ได้ดีเท่าทีควรก็อาจเกิดอาการท้องเสียและอาเจียนเพื่อจัดการกับน้ำตาลแลคโตสส่วนเกินได้

ตามสถิติแม้จะมีคนไทยที่เป็นผู้ใหญ่เพียง 10% เท่านั้นที่ไม่มีภาวะพร่องเอนไซม์แลคเตสและสามารถดื่มนมวัวได้อย่างสบายใจ แต่นั่นไม่ได้แปลว่าคนอื่นจะไม่มีวิธีรับสารอาหารที่มีประโยชน์มากมายจากนมได้ 

ถ้ายังอยากได้รับสารอาหารที่มีประโยชน์จากนมให้ลองทำตามนี้

แพทย์หญิงณิชา สมหล่อ อาจารย์ประจำหน่วยโภชนาการคลินิกฝ่ายอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ผู้ชื่นชอบการเดินทางและการชิมอาหารเป็นงานอดิเรก เป็นอีกคนที่ร่างกายไม่สามารถย่อยน้ำตาลแลคโตสได้ จึงได้ทดลองหลากหลายวิธีเพื่อให้ร่างกายสามารถดื่มนมได้ ไม่ต้องงดไปเสียทีเดียว

เธอค้นหาจนพบวิธีและได้แนะนำคนที่มีปัญหาในลักษณะเดียวกันว่า ทุกคนยังคงสามารถดื่มนมวัวได้ เพียงแต่ต้องรู้จักควบคุมปริมาณการดื่มต่อครั้ง ควรจิบทีละน้อยๆ แทนการดื่มรวดเดียวหมดแก้วเพื่อให้เอนไซม์ค่อยๆ ทำงาน ที่สำคัญห้ามดื่มนมวัวตอนท้องว่างเด็ดขาด นอกจากนี้ในต่างประเทศยังมีเอนไซม์แลคเตสรูปแบบเม็ดและน้ำขายเพื่อช่วยบรรเทาอาการ โดยต้องทานพร้อมกับการดื่มนมคำแรก

ส่วนถ้าใครชื่นชอบการทานนมเป็นอย่างมากก็ให้ลองหานมประเภทอื่นๆ มาทดแทนความอยาก เช่นนมถั่วเหลืองหรือนมอัลมอนด์แต่รสชาติก็อาจไม่เหมือนนมวัวเสียทีเดียว แต่สำหรับคนที่ชอบดื่มกาแฟ การใส่นมชนิดอื่นอย่างนมถั่วเหลือง หรือนมอัลมอนด์ในกาแฟแทนนมวัว กลิ่นเฉพาะตัวของนมเหล่านี้อาจทำให้รสชาติของกาแฟเปลี่ยนไป หลังจากทดลองอยู่นานคุณหมอก็ได้พบกับผลิตภัณฑ์นมปราศจากน้ำตาลแลคโตสที่มีรสชาติอร่อยกลมกล่อม และสามารถดื่มได้สบายท้อง ไม่ต้องกลัวจะปวดท้องหรือท้องเสีย

อีกหนึ่งตัวเลือกเพื่อแก้ปัญหา

สำหรับใครที่อ่านจนมั่นใจว่าตัวเองมีอาการไม่ย่อยน้ำตาลแลคโตสและอยากจะลองปรับเปลี่ยนวิธีการดื่มนมให้เข้ากับร่างกายตัวเองเพิ่ม ปัจจุบันตลาดก็มีผลิตภัณฑ์นมที่คนไม่ย่อยน้ำตาลแลคโตสสามารถดื่มได้เยอะขึ้น ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือผลิตภัณฑ์ที่ผ่านกระบวนการย่อยน้ำตาลด้วยเอนไซม์แลคเตสมาให้เรียบร้อยพร้อมดื่มอย่าง Meiji Lactose Free ที่มีทั้งรสจืดและรสดาร์กช็อกโกแลต มาพร้อมคุณประโยชน์ครบถ้วน และรสชาติหวานกลมกล่อมจากนมโคแท้ๆ เรียกได้ว่าดื่มง่ายสบายท้องแบบไม่ต้องกลัวอ้วน ให้คนที่ไม่ย่อยน้ำตาลแลคโตสทั้งหลายโบกมือบ๊ายบายอาการผิดปกติที่คอยกวนใจและสามารถเอร็ดอร่อยกับนมได้อย่างเต็มที่

อ้างอิง

bangpakokhospital.com

cpmeiji.com

lovefitt.com

medthai.com

nutriciaexpert.com

personal.sut.ac.th

popsci.com

The post ทำไมดื่มนมแล้วปวดท้อง คนเอเชียแพ้นมจริงไหม? ไขความลับของ ‘นม’ เรื่องต้องรู้ก่อนตัดสินใจเลิกดื่ม appeared first on a day magazine.

ในช่วงสองสามปีมานี้ ชื่อของประเทศไทยติดโผต้นๆ จากแทบทุกสำนักที่นำเสนอรายงานเรื่องความเหลื่อมล้ำ หนึ่งในรากของปัญหาความเหลื่อมล้ำที่ตามติดเป็นเงาอย่างทุกวันนี้คือปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาที่สกัดขาไม่ให้เด็กต้นทุนชีวิตน้อยได้เรียนต่อ ทำให้คนรุ่นใหม่ไม่มีความรู้ความสามารถมากพอจะพลิกฟื้นและพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ให้ดีกว่าคนรุ่นพ่อแม่ได้ ทำให้เกิดวงจรความยากจนวนเวียนซ้ำซากข้ามชั่วคนไม่รู้จบสิ้น

แน่นอนว่าเด็กทุกคนมีความฝัน แต่หลายคนไม่กล้าแม้แต่จะฝัน เพราะต้นทุนชีวิตน้อยและขาดโอกาส

เด็กนักเรียนในพื้นที่ห่างไกลหลายคนต้องทำงานส่งตัวเองเรียน ทำงานหาเลี้ยงครอบครัว ปากกัดตีนถีบ ต้องเดินทางจากพื้นที่ห่างไกลหลายสิบกิโลฯ เพื่อมาโรงเรียนในแต่ละวัน บ้างก็ต้องลาหยุดเรียนไปช่วยพ่อแม่ทำงาน บ้างก็ต้องพักการเรียนเพราะแบกรับค่าใช้จ่ายไม่ไหว ทั้งไม่มีเงินพอสำหรับค่าอาหาร ของใช้ในชีวิตประจำวัน หรืออุปกรณ์การเรียน

เนื่องจากความเหลื่อมล้ำทางด้านโอกาสของเด็กยากจนในพื้นที่ห่างไกลถูกถ่างให้กว้างออกไปราว 20 เท่าของเด็กในเมือง ในขณะที่เด็กในเมืองกำลังนั่งกวดวิชาและสอบแข่งขันกันอย่างเอาเป็นเอาตายเพื่อแย่งที่นั่งเรียนในสถาบันในฝัน เด็กนักเรียนในโรงเรียนห่างไกลทั่วประเทศไทยกำลังจะหลุดออกจากระบบการศึกษาขั้นพื้นฐานเพราะความยากจน

ตอนนี้เด็กไทยไม่น้อยกว่า 500,000 คนหลุดออกจากระบบไปแล้ว และอีก 2,000,000 คนสุ่มเสี่ยงไม่ได้เรียนต่อ และมีแนวโน้มว่าในอนาคตเด็กที่หยุดเรียนกลางคันจะเพิ่มสูงขึ้นทุกปี แน่นอนว่าตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่สะท้อนให้เห็นว่าความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาเป็นปัญหาสะสมเรื้อรังมานานจนทำให้เด็กนักเรียนเป็นล้านๆ คนอาจจะไม่ได้เรียนต่อ ทั้งที่การศึกษาควรจะเป็นสิ่งที่พลเมืองทุกคนเข้าถึงได้โดยไม่แบ่งชนชั้น

ดร. ประสาร ไตรรัตน์วรกุล ประธานคณะกรรมการบริหารกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา เกริ่นให้เราฟังถึงข้อเท็จจริงที่ว่า

“มีเด็กจำนวนมากที่ไม่สามารถต้านทานกับปัญหาความยากจนของครอบครัวได้ ดังที่เราได้เห็นจากข่าวความเดือดร้อนของเด็กๆ ปรากฏในสื่อทุกแขนงไม่เว้นแต่ละวัน ที่น่าตกใจคือปัจจุบันมีเด็กไทยมากกว่า 2,000,000 คนมีความเสี่ยงต้องหลุดออกจากระบบการศึกษาเพราะ ‘ความยากจน’ เด็กจำนวนมากต้องลาหยุดเรียนไปช่วยพ่อแม่รับจ้างทำงานหารายได้เพื่อช่วยเหลือครอบครัว บางคนขาดเรียนกว่าสัปดาห์ บางคนหายไปนานนับเดือน จนส่งผลกระทบต่อการเรียนอย่างหนัก และหลายคนไม่ได้กลับมาเรียนอีกเลย

“ผมเชื่อว่าสังคมไทยทุกภาคส่วนตระหนักและตื่นตัวว่า เด็กกลุ่มนี้ต้องการความช่วยเหลือโดยเร่งด่วน และข้อเท็จจริงชี้ชัดว่าหากไม่ได้รับการช่วยเหลือที่ทันท่วงทีและพอเพียง พวกเขาและเธอมีความเสี่ยงที่จะหลุดจากการศึกษาก่อนสำเร็จการศึกษาขั้นพื้นฐาน และมีความเสี่ยงที่จะเข้าไปอยู่ในวงจรที่ดำมึดของสังคม ที่สำคัญคือการตกอยู่ในวงจรความยากจนข้ามชั่วคน” ดร.ประสารกล่าวย้ำ

หลายคนอาจจะพยักหน้าเห็นด้วยว่าปัญหาเรื่องความยากจนเป็นหนึ่งในรากปัญหาที่ทำให้การศึกษาของเด็กๆ ต้องหยุดชะงักลง เราเลยขอพาไปดูแฟกต์ที่ตีแผ่ 5 เรื่องจริงของเด็กยากจนด้อยโอกาสที่เสี่ยงหลุดออกจากระบบที่ ดร.ประสารเกริ่นไว้ ว่าปัจจัยอะไรบ้างที่สกัดขาไม่ให้เด็กทุนน้อยได้เรียนต่อ

1. ครอบครัวของนักเรียนยากจนมีรายได้ 15 บาทต่อวัน

จากการสำรวจของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ครอบครัวของนักเรียนยากจนด้อยโอกาสมีรายได้เฉลี่ยต่ำสุด 462 บาทต่อคนต่อเดือน หรือ 15 บาทต่อวัน นั่นหมายความว่าครอบครัวของเด็กกลุ่มนี้จะมีรายได้เพียงห้าพันกว่าบาทต่อปีเท่านั้น ส่วนรายได้เฉลี่ยสูงสุดอยู่ที่ 2,093 บาทต่อคนต่อเดือน หรือ 69 บาทต่อวัน

หากนำเงินจำนวนดังกล่าวมาคำนวณค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าอุปกรณ์การเรียน ก็แทบจะไม่พอใช้ในแต่ละวันด้วยซ้ำ หลายๆ ครั้งเด็กนักเรียนในกลุ่มยากจนจึงต้องลาเรียนบ่อยๆ หรือพักการเรียนไปเลย เพราะต้องไปช่วยพ่อแม่ทำงานเพื่อให้พอค่าใช้จ่ายในการดำรงชีพวันต่อวัน

ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจยังทำให้คนยากจนต้องแบกรับค่าใช้จ่ายด้านการศึกษามากกว่าครอบครัวที่ร่ำรวยถึง 4 เท่า เพราะครอบครัวของเด็กยากจนต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายสูงมากเมื่อเทียบกับครอบครัวที่มีฐานะดี

กลายเป็นว่าการศึกษาทิ้งคนจน (เป็นล้านคน) ไว้ข้างหลังโดยการเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายมหาศาล และความยากจนนี่แหละที่เป็นเหมือนปมปัญหาแรกที่ทำให้ปมอื่นๆ ในข้อต่อไปผูกทบกันแน่นขึ้นจนยากจะคลี่คลาย

2. 44.5% ของเด็กนักเรียนในพื้นที่ห่างไกลไม่ได้กินข้าวเช้า

นอกจากการขาดเรียนนานๆ นักเรียนที่ยากจนเป็นพิเศษยังมีภาวะทุพโภชนาการหรือผอมต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานร่วมด้วย ข้อมูลจากการสัมภาษณ์คุณครูทั้งหมด 1,337 คน ในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2562 พบว่า มีเด็กนักเรียนในพื้นที่ห่างไกลราว 44.5 เปอร์เซ็นต์ที่ไม่ได้กินอาหารเช้า เพราะมีสาเหตุมาจากฐานะยากจน โดยในช่วงเช้าเด็กต้องช่วยพ่อแม่ทำงานก่อนมาเรียน ไม่ว่าจะเป็นงานเกษตรกรรมและค้าขาย ทำให้เด็กไม่มีเวลากินอาหารเช้าก่อนเข้าเรียน ประกอบกับโรงเรียนในพื้นที่ทุรกันดารหลายโรงไม่มีงบประมาณเพียงพอจะจัดสรรข้าวเช้าให้นักเรียนได้ ซึ่งปัญหานี้คุณครูเกินครึ่งจากการสำรวจมองว่าจะส่งผลกระทบต่อการเรียนแน่นอน

นอกจากนี้ข้อมูลจากนักโภชนาการยังระบุตรงกันว่า การที่เด็กไม่ได้รับประทานอาหารเช้าจะส่งผลต่อการทำงานของร่างกาย โดยเฉพาะสมองที่จะได้รับผลกระทบไวที่สุด เด็กจะเซื่องซึม ไม่มีเรี่ยวแรง เรียนหนังสือไม่รู้เรื่อง คิดแก้ปัญหาเกี่ยวกับบทเรียนได้ไม่คล่อง ส่วนเด็กที่มีภาวะทุพโภชนาการตั้งแต่อายุน้อยจะส่งผลต่อการเจริญเติบโตไม่สมบูรณ์และเจ็บป่วยง่าย

3. เด็กในพื้นที่ทุรกันดารต้องเดินเท้ากว่า 20 กิโลเมตรเพื่อไปโรงเรียน

ข้อมูลจากชมรมนักจัดการศึกษาในเขตพื้นที่ภูเขาสูงและถิ่นทุรกันดารพบว่า มีโรงเรียนในพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดารซึ่งเป็นโซนที่ราบสูงและบนภูเขาทั้งหมด 1,190 แห่ง และมีโรงเรียนบนเกาะ 124 แห่ง ซึ่งเด็กนักเรียนที่เข้าเรียนในโรงเรียนทุรกันดารเหล่านี้มีความเสี่ยงจะหยุดเรียนกลางคันมากกว่าเด็กในเมืองหลายเท่า เพราะเด็กบางคนต้องเดินเท้าไป-กลับโรงเรียนกว่า 20 กิโลเมตร บ้างก็ต้องเดินทางข้ามภูเขา ข้ามห้วย ข้ามแม่น้ำ เพื่อไปเข้าเรียนให้ทันในแต่ละวัน 

ความยากลำบากขึ้นอยู่กับสภาพพื้นที่ซึ่งมีบริบทแตกต่างกัน เช่น ในช่วงหน้าฝน เด็กนักเรียนหลายคนต้องหยุดเรียนไปโดยปริยาย เพราะสู้ลมพายุไม่ไหว และเดินทางลำบากเกินกว่าจะเดินลุยน้ำท่วมเสี่ยงให้น้ำป่าซัด ซึ่งสามารถลุกลามไปเป็นอุบัติเหตุที่จะส่งผลต่อชีวิตของตัวเด็กด้วย

นานวันเข้าอุปสรรคเรื่องบ้านไกล ไร้ค่าเดินทาง และความทรหดของเส้นทางไปโรงเรียนก็ค่อยๆ บั่นทอนกำลังใจ ทำให้เด็กนักเรียนจำนวนไม่น้อยขอยอมแพ้ ต้องหยุดเรียน หรือต้องออกจากระบบไป เพราะเด็กเลือกเส้นทางรับจ้างหาเลี้ยงชีพ หรือทำไร่ทำสวนช่วยพ่อแม่แทนที่จะกลับมาเรียนหนังสือซึ่งต้องเดินทางไกลมาก 

4. เด็กนักเรียนราว 200,000 คนกำพร้าและหลุดออกจากระบบการศึกษา

หลายคนอาจจะมองว่าปัญหาเด็กกำพร้าดูไม่น่าเกี่ยวกับความยากจนและปัญหาการศึกษาได้ตรงไหน แต่รู้หรือไม่ว่าประเทศไทยมีนักเรียนยากจนด้อยโอกาสที่กำพร้า ไม่มีพ่อหรือแม่ หรือไม่มีทั้งพ่อและแม่อยู่ที่ราว 200,000 คน

แม้ปัญหานี้จะไม่ได้กระทบต่อการศึกษาของเด็กโดยตรง แต่ก็สร้างความกดดันไม่น้อย เพราะการไม่มีพ่อแม่อยู่ดูแลจะทําให้เด็กรู้สึกขาดความรักความอบอุ่นไม่ทางตรงก็ทางอ้อม เพราะเมื่อเด็กมีปัญหา เขาจะไม่มีที่พึ่ง ยิ่งพ่อหรือแม่ที่รับภาระเลี้ยงดูบุตรเพียงคนเดียว หรือปล่อยเด็กให้เป็นภาระแก่ปู่ย่าตายายที่แก่เฒ่า ยิ่งซ้ำเติมให้รู้สึกว่าชีวิตขาดความรักความอบอุ่น ท้ายที่สุดเด็กหลายคนก็ต้องระหกระเหินเร่ร่อน และหลุดออกนอกระบบการศึกษาในที่สุด เนื่องด้วยปัญหาความไม่มั่นคงทางจิตใจจากการกำพร้าพ่อแม่ 

5. สภาพบ้านที่ทรุดโทรมก็มีผลต่อการศึกษา

จากการสำรวจของคุณครูในเครือข่ายของ กสศ. พบว่าบ้านของนักเรียนยากจนบางหลังจะเรียกว่าบ้านก็พูดได้ไม่เต็มปากนัก เพราะเป็นเพียงเพิงผ้าใบหรือป้ายไวนิลโฆษณาเก่าๆ ขึงกันแดดกันฝนชั่วคราว เวลาฝนตกหนักทีก็ไม่สามารถช่วยคุ้มกันคนในครอบครัวได้ หรือบางหลังไม่มีแม้แต่ฝาผนัง หลังคาก็มุงด้วยหญ้าคาเก่าๆ เท่านั้น เรียกได้ว่าเป็นสภาพบ้านที่ไร้ความปลอดภัยและแทบจะให้ความอบอุ่นใจไม่ได้

บางหลังยิ่งแล้วใหญ่ตรงที่ไม่มีน้ำประปา ไม่มีไฟฟ้าใช้ หากเด็กๆ จะทำการบ้านก็ต้องจุดเทียน จุดตะเกียง บางครั้งก็ต้องอาศัยแสงไฟจากท้องถนนหรือขออาศัยไฟฟ้าจากเพื่อนบ้าน ทำให้เด็กหลายคนกังวลใจ นอนหลับก็ไม่เต็มอิ่ม ไม่มีสมาธิในการเรียนหนังสือ เพราะบ้านมีผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของผู้อาศัยอย่างแยกกันไม่ออก เมื่อบ้านซึ่งเป็นเหมือนที่พักพิงของชีวิตไม่สามารถมอบความอบอุ่นปลอดภัย และความสะดวกในการเรียนหนังสือได้ เด็กจึงรู้สึกท้อแท้ ไม่มีกำลังใจทบทวนบทเรียน และเสี่ยงหลุดออกจากระบบ เพราะบ้านไม่สามารถมอบความปลอดภัยทั้งทางกายและทางใจได้

โอกาสทางการศึกษา คือโอกาสพัฒนาประเทศ

จากสถิติจะเห็นว่าปมปัญหาแรกที่ทำให้เด็กหลุดออกจากระบบการศึกษาล้วนตั้งต้นมาจากความยากจนทั้งสิ้นที่ทำให้เยาวชนเสียโอกาส ถูกมองข้าม และไม่ได้แรงสนับสนุนในเรื่องการศึกษาต่อ เพราะถูกมองว่าเป็นพลเมืองตกชั้น ไม่มีส่วนในการขับเคลื่อนประเทศ แต่รู้หรือไม่ว่าแท้จริงแล้วการมอบโอกาสทางการศึกษาให้เด็กกลุ่มเสี่ยงเหล่านี้จะช่วยสร้างผลกระทบทางบวกให้แก่การพัฒนาประเทศโดยรวม

อดีตรองผู้อำนวยการใหญ่องค์การยูเนสโก Dr.Nicholas Burnett เคยประเมินว่าปัญหาเด็กเยาวชนนอกระบบการศึกษาสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจให้แก่ประเทศไทยมากกว่าปีละ 1-3 เปอร์เซ็นต์ของ GDP หากมองในมิตินี้ การลดความเสี่ยงเด็กออกกลางคัน พร้อมๆ กับรักษาเด็กไว้ในระบบการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงไม่เพียงช่วยสร้างโอกาสในอนาคตของเด็กไทย แต่ยังสร้างผลกระทบทางบวกในเชิงเศรษฐกิจและการพัฒนาประเทศในภาพรวมได้ในระยะยาว

หรืออย่างนักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบลปีนี้อย่างศาสตราจารย์ Abhijit Banerjee และ Esther Duflo ที่คว้ารางวัลจากการสรุปบทเรียนจากการศึกษาเพื่อการพัฒนาทางเศรษฐกิจจากหลายประเทศทั่วโลกมาตลอดหลายทศวรรษ ก็ได้ย้ำชัดว่าแนวทางที่ดีที่สุด (the best bet) ในการพัฒนาประเทศ อาจไม่ใช่การมุ่งอัดฉีดเงินเพื่อกระตุ้นระบบเศรษฐกิจ แต่คือการยกระดับมาตรฐานความเป็นอยู่ของประชาชน โดยเฉพาะผู้มีรายได้น้อย ผ่านการลงทุนในการศึกษาและระบบสาธารณสุข ซึ่งจะนำไปสู่การขจัดความยากจนหิวโหย เพิ่มขีดการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ และบรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้อย่างแท้จริง

เพราะการศึกษาคือโอกาสที่เปลี่ยนชีวิตคนเราได้ ในช่วงเทศกาลแห่งการให้และก้าวสู่ปีใหม่เช่นนี้ กสศ.ขอเชิญชวนคนไทยทั้งประเทศร่วมทำบุญครั้งสำคัญกับ กสศ.ในโครงการ “ล้านพลังคนไทยมอบโอกาสทางการศึกษาเป็นของขวัญ” เพื่อเด็กๆ ที่มีความฝันและมีศักยภาพอย่างเต็มเปี่ยมได้มีอนาคตดีขึ้นและไม่หลุดออกจากระบบการศึกษา เพราะสังคมไทยจะไม่ทิ้งเด็กคนไหนไว้ข้างหลัง

สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 02 079 5475, E-mail: donation@eef.or.th และเฟซบุ๊กเพจ EEFthailand

The post 5 แฟกต์ว่าด้วยความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาที่สกัดขาไม่ให้เด็กต้นทุนต่ำได้ไปต่อ appeared first on a day magazine.

ช่วงปลายปีแบบนี้ กิจกรรม ‘การเลือกของขวัญ’ ดูจะเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่เราทั้งสนุกกับการได้เลือกสรร ซื้อหาข้าวของที่เหมาะสม สนุกไปกับการคิดหาวิธีการห่อให้สวยงาม ได้นึกภาพว่าการที่ของที่เราคิดมาเป็นอย่างดีนี้ไปอยู่ในมือของอีกฝ่ายหนึ่ง เขาจะรู้สึกยังไงนะ จะชอบหรือเปล่า

แต่ในทางกลับกัน การซื้อของขวัญก็ดูจะประกอบขึ้นด้วย ‘ความหนักใจ’ บางอย่าง การเลือกของขวัญลึกๆ เต็มไปด้วยความยากเย็น เราซื้ออะไรถึงจะเหมาะ หลายครั้งที่เราประสบปัญหาว่า ซื้อของขวัญอะไรดีนะ ในหัวของเราจะเต็มไปด้วยการคิดคำนวณ การประเมินถึงหลายๆ อย่างที่แสนจะซับซ้อนเกินกว่าแค่ตัวเลข ของขวัญชิ้นนี้มันจะแสดงถึงความสัมพันธ์ของเราไหมนะ เขาเคยให้อะไรเราหรือเปล่า สถานะของเราและผู้รับเป็นยังไง ของขวัญชิ้นนี้จะต้องเป็นทั้งตัวแทนของตัวเรา ในขณะที่ก็ต้องเหมาะสมกับอีกฝ่ายด้วย 

ฟังดูอาจจะเวอร์ไปหน่อย แต่เชื่อเถอะว่า แทบทุกครั้งการซื้อของขวัญให้คนอื่นยากเย็นกว่าการซื้อของใช้เองหลายเท่านัก

ไอ้เจ้าการแลกเปลี่ยนของขวัญที่ดูจะเป็นกิจกรรมสามัญนี้ถือเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่แสนสำคัญ เก่าแก่และซับซ้อนของมนุษยชาติ นักมานุษยวิทยาบางคนมองว่าการแลกเปลี่ยนของขวัญเป็นกระบวนการสำคัญที่ทำให้มนุษย์เรารักษาและถักสานความสัมพันธ์ตั้งแต่ระดับบุคคล ยั่งยืนจนเป็นส่วนหนึ่งของอารยธรรมของเรา

ของขวัญกับธุรกรรมของสัญญาใจ

คำว่าของขวัญ หรือ gift ด้วยตัวมันเองเป็นคำที่ค่อนข้างพิเศษ แต่เดิมในยุคโบราณมักสื่อถึงความสัมพันธ์พิเศษต่างๆ ที่มี ‘ของขวัญ’ เป็นสื่อกลาง เช่นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับเทพเจ้าที่มักมีเครื่องเซ่นสังเวยและของขวัญจากเบื้องบนเป็นสื่อกลาง ในขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างอาณาจักร ระหว่างชนเผ่าต่อชนเผ่า กระทั่งระหว่างตระกูลต่อตระกูลก็มักจะมีการให้และแลกเปลี่ยนของขวัญเป็นพิธีกรรมสำคัญ

Marcel Mauss เป็นหนึ่งในนักมานุษยวิทยาที่สนใจการให้ของขวัญ และมองการให้ของขวัญระบบเศรษฐกิจที่พิเศษขึ้นมาอีกชั้นหนึ่ง คือเวลาเรานึกถึงความสัมพันธ์ของมนุษย์ เราจะนึกถึงระบบตลาด การแลกเปลี่ยนซื้อ-ขายที่มีการกำหนดราคา แลกเปลี่ยนมูลค่า ซื้อ-ขายแลกเปลี่ยนตามข้อตกลงแล้วก็จบ แต่ระบบของขวัญเป็นอีกรูปแบบการแลกเปลี่ยนของมนุษย์ที่มีสัญญาใจเป็นที่ตั้ง และสัญญาใจนี้ก็นำไปสู่การสานความสัมพันธ์ที่ต่อเนื่องกันไปเรื่อยๆ 

ในงานเขียนสำคัญ The Gift: The Form and Reason for Exchange in Archaic Societies ในปี 1952 เขาอธิบายว่าระบบของขวัญไม่ได้ประกอบขึ้นแค่การแลกเปลี่ยนธรรมดาสามัญเท่านั้นแต่การให้ของขวัญยังมีนัยของการตอบแทนซึ่งกันและกัน และเป็นพันธะสัญญา การแลกเปลี่ยนของขวัญเป็นการแลกเปลี่ยนเชิงสัญลักษณ์ว่าเรามีการพึ่งพาตอบแทนซึ่งกันและกันที่ไม่ได้หยุดอยู่แค่ทรัพย์สมบัติเพียงอย่างเดียว เช่นการแลกเปลี่ยนของสังเวยแลกกับความเมตตาของพระผู้เป็นเจ้า การให้เสบียงหรือข้าวของบางอย่างเพื่อแลกกับความคุ้มครองหรือความมั่นคงจากชนเผ่าที่แข็งแรงกว่า

ฟังดูอาจจะรู้สึกยี้ว่า เอ๊ะ การให้ของขวัญมันจะเป็นเรื่องของการตอบแทน หรือคาดหวังการตอบแทนไม่งามสิ แต่จริงๆ แล้ว การต่างตอบแทน (reciprocity) เป็นสิ่งที่ทำให้ความสัมพันธ์ในทุกระดับดำเนินต่อไปผ่านการแลกเปลี่ยนของขวัญซึ่งกันและกัน มันเหมือนกับว่าตราบใดที่เรายังมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน เราเองก็ยังจะให้และคาดหวังของขวัญแลกเปลี่ยนกันต่อไปเรื่อยๆ และกำไรของการแลกเปลี่ยนของขวัญก็คือการเพิ่มพูนในมิติทางสังคม เป็นกำไรที่ซับซ้อนไปกว่าตัวเงิน 

กำไรของการไม่มีกำไร และศิลปะของสัญญาใจ

เรื่องของขวัญ การให้และการรับในฐานะวัฒนธรรมของมนุษย์เป็นสิ่งที่นักคิดและนักทฤษฎีแสนจะหลงใหล โดยเฉพาะเจ้าคำว่าต่างตอบแทนที่ว่ามันมีความลึกลับซับซ้อนในการให้เพื่อรักษาสถานะกันอีท่าไหน ในปี 1965 มาร์แชล ซาห์ลินส์ เจ้าของประโยคเปิดตัวว่าถ้าเรามอบของขวัญให้เพื่อน ของขวัญนั้นจะนำไปสู่มิตรภาพเสนอข้อสังเกตเรื่องการตอบแทนและการให้ของขวัญของเราไว้

แกอธิบายหนึ่งในการให้ของขวัญแบบทั่วไป generalized reciprocity หมายถึงการให้ของขวัญทั่วๆ ไป เช่น ให้ของขวัญวันเกิด หรือการซื้อของให้ในวาระพิเศษและไม่พิเศษต่างๆ ก่อนอื่นเขาบอกว่า เราก็ไม่ใช่พระโพธิสัตว์เนอะ (ขนาดพระโพธิ์สัตว์ยังหวังโพธิญาณเลย) การที่เราให้อะไรใคร ลึกๆ แล้วก็หวังการตอบแทนเสมอ แต่สิ่งสำคัญของการให้นั้นคือเราหวังการตอบแทน ‘ในอนาคต’ เช่นถ้าเราซื้อขนมเลี้ยงเพื่อนในตอนนี้ แล้วเพื่อนจะซื้อของคืนเรากลับในทันที เราก็จะรู้สึกว่า เฮ้ย มันไม่ใช่ แถมทำร้ายน้ำใจกันอีก แต่เราจะคาดหวังปฏิสัมพันธ์หรือการให้ในครั้งต่อๆ ไปว่าจะเกิดการให้กลับในอนาคต ในทำนองเดียวกันกับการให้ของขวัญวันเกิด ที่ถ้าเราเป็นผู้รับ เราก็คิดคำนึงว่า เอ้อ คราวหน้าเราต้องให้กลับเนอะ ให้อะไรดีนะถึงจะเหมาะสม

การห้ามไม่ให้ตอบแทนโดยทันที ถ้าอธิบายโดยนักคิดยุคต่อมานามว่า Pierre Bourdieu เราเรียกว่าคือการกลบเกลื่อนผลประโยชน์ (disinterest) หนึ่งในกลยุทธ์สำคัญคือการประวิงเวลาในการตอบแทน และอย่างที่บอกว่าการให้และการรับมันคือการแลกเปลี่ยน ดังนั้นความสนุกซับซ้อนของการให้และคืนของขวัญจึงเป็นการคิดคำนวณและวางกลยุทธ์ในการตอบแทนและเพื่อรักษาสมดุลและความสัมพันธ์อยู่เสมอ เช่นว่า เราได้มาตอนนี้แล้ว สักกี่นานเราถึงจะให้คืนดีนะ แล้วเราให้อะไรถึงจะเสมอกับบริบทอีกสารพัดสารพัน

นอกจากการให้ของขวัญโดยทั่วไปแล้ว การแลกของขวัญในโอกาสพิเศษ เช่นช่วงคริสต์มาสก็ยังอยู่ในข่ายความคิดเรื่องการแลกและรักษาความสุขความสัมพันธ์ของผู้คนเหมือนกันอยู่ดี เราอาจจะล่วงจากยุคที่การแลกเปลี่ยนนำไปสู่อะไรที่เป็นรูปธรรม เช่นเอาปลาไปแลกกองทัพ เอางาช้างไปแลกสถานะทางสังคม แต่ในทุกวันนี้การเลือกและให้ของขวัญก็ยังคงเป็นกิจกรรมที่เราได้เล่นสนุกไปกับโลกสมัยใหม่ และการแลกเปลี่ยนของขวัญซึ่งกันและกันก็แน่ล่ะว่ายังคงเป็นการรักษาความสัมพันธ์

เรามอบสิ่งที่ทำให้เรายังคงคิดถึงกัน เรายังมีความสุขกับการเอาเงินไปแลกของ และเอาของไปแลกของที่คาดว่าอีกฝ่ายน่าจะชอบ เป็นของที่สื่อว่าเรามีความสัมพันธ์และรู้จักอีกฝ่ายดีแค่ไหน เพื่อนเราคนนี้ชอบของแบบนี้ ชีวิตตอนนี้เป็นยังไง อยากได้อะไร 

ของขวัญที่เราบรรจงเลือกมาให้ต่างเป็นของที่ขอบคุณในความสัมพันธ์ที่เรายังคงมีกันและกันในชีวิตอยู่เสมอมา

รู้แบบนี้แล้ว ใครอยากจะเลือกซื้อของขวัญให้ถูกใจคนรับและรักษาความสัมพันธ์ระหว่างกัน และถ้าอยากบรรจงเลือกของขวัญให้กันละกัน ช่วงปีใหม่นี้ขอแนะนำให้ลองมาเลือกของขวัญกันได้ที่ เดอะมอลล์ ดีพาร์ทเมนต์สโตร์ สาขาบางแค บริเวณโซน Ladies’ Hall ชั้น 1 มีงาน Happy Go ‘Round Market ซูเปอร์มาร์เก็ตที่รวบรวมของขวัญปีใหม่ที่ทุกคนสามารถไปเลือกของขวัญได้เพื่อขอบคุณในความสัมพันธ์ที่ยังคงมีกันละกันได้ใน 6 โซนสุดสร้างสรรค์ ที่ เดอะมอลล์ ดีพาร์ทเมนต์สโตร์ สาขาบางแค บริเวณโซน Ladies’ Hall ชั้น 1 ได้แก่ โซน Cleaning Supplies อุปกรณ์ขจัดความวุ่นวาย, โซน Fresh สดใหม่ไม่ซ้ำใคร, โซน Frozen แช่แข็งความสวย, โซน Bakery อบ…อุ่น, โซน Import นำเข้าความสนุก และโซน Grab & Go ของมันต้องมี

ไปช้อปปิ้ง และ #ช้อปสนุกสุขAround กันให้จุใจได้แล้วตั้งแต่วันนี้ – 5 มกราคม 2563 เท่านั้นนะ

อ้างอิง

academia.edu/9502471/SOCIAL_ANTHROPOLOGY_GIFT_EXCHANGE

britannica.com/topic/gift-exchange

fieldnotesandfootnotes.wordpress.com/2011/12/29/marshall-sahlins-exchange-and-sociability-thoughts-on-yolngu-sociality/

newworldencyclopedia.org/entry/Gift_economy

palomar.edu/anthro/economy/econ_3.htm

rai.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/1467-9655.00036

The post วัฒนธรรมและความหมายชวนวุ่นวายในการแลกของขวัญที่ถักสานความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน appeared first on a day magazine.