เป็นธรรมเนียมทั่วไปของการประกวดนางงามทั่วโลก ที่การแข่งขันรอบท้ายสุดจะต้องวัดกึ๋นและไหวพริบของสาวงามโดยการตอบคำถามสดออกอากาศ
ซึ่งมักมีเวลาแค่ราวๆ 30 วินาทีเท่านั้น

อย่างที่รู้กันว่าคำถามบนเวทีนางงามมักไม่มีคำตอบถูกผิด แต่ต้องใช้ไหวพริบตอบ
บางครั้งคำถามก็ก้ำกึ่งระหว่างคำถามแนวปรัชญา ปัญหาเชาว์ ปัญหาโลกแตก เช่น
ถ้าเปลี่ยนอะไรได้สักอย่างอยากจะเปลี่ยนอะไร?
หรือเรื่องที่เป็นประเด็นร่วมสมัย เช่น จะแก้ปัญหาการก่อการร้ายได้อย่างไร? เรากำลังเผชิญกับปัญหาผู้อพยพอยู่หรือเปล่า?
สาวงามผู้เข้าแข่งขันก็ต้องหาวิธีตอบคำถามสดให้จบใน 30 วินาทีด้วยคำตอบที่รักษาคะแนนนิยมจากทุกฝ่าย

เวทีประชันความงามระดับประเทศของสหรัฐอเมริกาเมื่อวันอาทิตย์ที่ 14
พฤษภาคม 2560 ที่ผ่านมา คาร่า แมคคัลลัฟ นักวิทยาศาสตร์จากหน่วยงานกำกับดูแลนิวเคลียร์สหรัฐฯ วัย 25 ปี
ได้ชัยชนะสวมมงกุฎนางงามสหรัฐอเมริกาไปแล้ว

แต่ประเด็นที่อึงอลตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมาไม่ใช่เรื่องราวประวัติว่าเธอเป็นใครมาจากไหน
ทั้งที่พื้นเพชีวิตมีมุมน่าสนใจให้ค้นหาไม่น้อย แต่เธอกลับถูกวิจารณ์เยอะมากโดยเฉพาะทางทวิตเตอร์
ที่เทความสนใจไปกับคำตอบบนเวทีนางงามที่เธอถูกถามในเรื่องที่อเมริกันชนโต้เถียงมาตลอดหลายปีมานี้ว่า
“คุณคิดว่า ‘ระบบประกันสุขภาพที่คนจ่ายไหว
(Affordable Health Care)’ สำหรับชาวสหรัฐฯ เป็น สิทธิพิเศษ
(privilege) หรือเป็น สิทธิ (right)?”

เมื่อสิ้นเสียงคำถาม แมคคัลลัฟก็ตอบทันทีด้วยท่าทีมั่นใจ
เธอมองว่ามันคือสิทธิพิเศษ
ยกตัวอย่างจากตัวเธอเองที่เป็นลูกจ้างของรัฐจึงทำให้มีประกันสุขภาพ
และเธอก็เห็นว่าคนคนหนึ่งจะมีประกันสุขภาพได้ก็ต้องมีงานทำก่อน ดังนั้น
จึงจำเป็นต้องช่วยกันพัฒนาสังคมที่จะสร้างโอกาสให้คนเข้าถึงบริการด้านสุขภาพและสร้างงานให้แก่ชาวอเมริกันทั่วโลก

แมคคัลลัฟยังถูกถามด้วยว่า
เธอนิยามคำว่า feminism ว่าอะไร และตัวเธอเองเป็น feminist ไหม เธอตอบว่า
เธออยากจะเปลี่ยนคำจากคำว่า feminism เป็นคำว่า equalism แทน
ซึ่งพอตอบแบบนี้ก็ทำให้เธองานเข้าเข้าไปอีกดอกที่ไปตอบคำถามทำนองว่าสนใจเรื่องความเท่าเทียมมากกว่าเพ่งที่คำว่าสิทธิสตรีอย่างเดียว

ฟังเผินๆ ก็ดูไม่น่าจะมีปัญหาอะไร
แต่คำตอบนี้ทำให้แมคคัลลัฟถูกวิจารณ์รอบด้าน คนส่วนหนึ่งหงุดหงิดทันทีเมื่อเธอพูดว่า
‘ประกันสุขภาพที่คนจ่ายไหวจัดเป็นสิทธิพิเศษ’ ถึงขั้นโจมตีเลยเชียวว่าเธอช่างไร้การศึกษา ขณะที่คนอีกส่วนบอกว่า
เธอเจ๋งต่างหากที่ยอมรับว่าสุดท้ายแล้วระบบประกันสุขภาพที่มีอยู่ตอนนี้ก็ยังไม่ใช่
‘สิทธิ’ เพราะยังมีปัญหาในระบบอีกมากมาย
ไม่ใช่ทุกคนจะเข้าถึงได้จริง

ปัญหาก็คือ ทั้งคำถามและคำตอบมันกำกวม
สิ่งที่แมคคัลลัฟตอบจึงถูกตีความไปได้สองทาง คนอาจจะตีความว่ามันเป็นความเห็นของเธอ
มากกว่าจะเป็นการอธิบายระบบประกันสุขภาพในปัจจุบัน

สำหรับสังคมอเมริกัน การต้องไปโรงพยาบาลจ่ายค่าหมอ
ถือเป็นรายจ่ายราคาแพงที่อาจทำให้คนคนหนึ่งล้มละลายได้
ทำนองว่ารักษาตัวจนหายป่วยไข้แล้วแต่ถ้าเห็นบิลค่ารักษาก็อาจจะอยากเปลี่ยนใจไปตายดีกว่า
วิธีป้องกันความเสี่ยงก็คือ การซื้อประกันสุขภาพของเอกชน
แต่ประกันเหล่านี้มีราคาแพง
หากไม่ได้ทำงานในองค์กรใหญ่หรือองค์กรของรัฐซึ่งจะมีสวัสดิการส่วนนี้ให้
คนทั่วไปหรือคนที่ทำงานในบริษัทขนาดเล็กก็ต้องจ่ายเองในราคาที่สูงกว่า ชาวสหรัฐฯ จำนวนหนึ่งจึงไม่มีประกันสุขภาพเลย

สมัยของอดีตประธานาธิบดีบารัค โอบาม่า
ก็พยายามแก้ปัญหาคนไร้หลักประกันด้วยการออกกฎหมายระบบประกันสุขภาพที่คนจ่ายไหว (Affordable
Health Care) หรือที่รู้จักกันว่า โอบาม่าแคร์
เพื่อพยายามบังคับให้ประชาชนทุกคนต้องซื้อประกันสุขภาพเอกชน มีแรงจูงใจนิดหน่อยด้วยการลดภาษี

แต่โอบาม่าแคร์ก็ใช่ว่าจะทำได้ราบรื่น แม้ธงของมันคือการทำให้ทุกคนมีประกันสุขภาพ
แต่ด้วยกลไกตลาด พอมีคนซื้อมากขึ้นก็ยิ่งทำให้ประกันราคาแพงขึ้น
และความขี้เหนียวของบริษัทประกันก็ฉวยโอกาสนี้ลดสิทธิประโยชน์และความครอบคลุม
ภายใต้ระบบนี้ คุณภาพของตัวประกันสุขภาพย่อมแตกต่างกันไปตามฐานะและขนาดขององค์กรที่ทำงาน
ถ้าไม่ได้เป็นเจ้าหน้าที่รัฐหรือทำงานบริษัทใหญ่
ก็ต้องจ่ายเบี้ยแพงกว่าหรือเจอคุณภาพประกันสุขภาพที่ลดน้อยลงไปตามสภาพ

ระบบทั้งหมดที่ว่ามานี้ขึ้นกับบริษัทประกันเอกชนล้วนๆ นอกจากนี้
สหรัฐฯ ยังมีระบบสวัสดิการสุขภาพของรัฐ
แต่มีข้อจำกัดว่าคนที่เข้าถึงได้ต้องเป็นกลุ่มคนชราและคนจน ซึ่งสมัยที่เบอร์นี
แซนเดอร์ส หาเสียงประธานาธิบดี
จุดเด่นหนึ่งของนโยบายแซนเดอร์สคือการประกาศจะขยายสวัสดิการสุขภาพของรัฐให้ใช้ได้สำหรับคนทุกกลุ่มคล้ายรัฐสวัสดิการในหลายประเทศ

จากคำถามคำตอบบนเวทีนางงาม คนก็ตีความไปมากมาย
ลดทอนความหมายกลายเป็นว่า แมคคัลลัฟมีความเห็นว่า ประกันสุขภาพ (ควร) เป็นอภิสิทธิ์ ไม่ใช่สิทธิ ทั้งทีวี
หนังสือพิมพ์ ต่างพุ่งเป้าเพื่อถามเธอเรื่องนี้ แมคคัลลัฟย้ำว่า
เธอยืนยันในสิ่งที่เธอได้พูดไป เธอเชื่อว่า แนวคิดเรื่องระบบประกันสุขภาพที่คนจ่ายไหวเป็นแนวคิดที่ดี
แต่เธอก็พบว่า กรณีของเธอ มันไม่ใช่สิ่งที่ได้มาโดยปริยายในฐานะพลเมือง
แต่ได้มาเพราะทำงานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐยังไงเล่า ดังนั้น เธอจึงมองตามสภาพปัจจุบันว่ามันเป็นเรื่องสิทธิพิเศษต่างหาก

แม้วิธีตอบคำถามของแมคคัลลัฟจะฉีกตำราโลกสวย เธอก็มองว่า การถกเถียงแบบนี้มันเป็นเรื่องปกติในสังคมอเมริกา

ส่วนคำถามเดียวกันนี้ ถ้ามาถามในบริบทประเทศไทย
คำตอบและวิวาทะก็คงยาวและมีประโยชน์มากไม่ต่างกัน ดังนั้น
รอลุ้นเวทีประกวดนางงามไทยก็แล้วกัน หากมีคำถามแนวนี้ออกมาบ้างก็คงสนุกไม่น้อย

ภาพ missosology.org

The post วัดกึ๋นมิสยูเอสเอ – ประกันสุขภาพเป็น ‘อภิสิทธิ์’ หรือ ‘สิทธิ’ กันแน่? appeared first on a day magazine.

การลงคะแนนเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมาได้ชื่อว่าเป็นการเลือกตั้งที่คาดเดาผลได้ยากที่สุดครั้งหนึ่งเลยทีเดียว
เพราะแม้ช่วง 1 สัปดาห์ก่อนเลือกตั้ง ก็ยังมีคนจำนวนหนึ่งที่ยังไม่ตัดสินใจว่าจะเลือกใครจากตัวเลือก
11 คน อีกทั้งยังเป็นการเลือกตั้งในบรรยากาศไม่สู้ดีนัก
เพราะเมื่อวันศุกร์ที่ 21 เมษายน หรือเพียงแค่ 3 วันก่อนลงคะแนน
เกิดเหตุจลาจลที่มีมือปืนกราดยิงใส่รถตำรวจที่ย่านฌองเซลิเซ่ ใจกลางกรุงปารีส จนทำให้มีตำรวจหนึ่งนายเสียชีวิต
กลุ่มก่อการร้ายไอเอสก็ฉวยโอกาสนี้อ้างว่าอยู่เบื้องหลังการก่อเหตุ
ซึ่งยิ่งเคี่ยวให้บรรยากาศการหาเสียงเลือกตั้งที่มีประเด็นว่าด้วยการก่อการร้ายและคนเข้าเมืองร้อนแรงขึ้นไปอีก

แม้เดาล่วงหน้ายากว่าใครจะได้ชนะในเกมนี้
แต่สิ่งแน่นอนที่ทุกฝ่ายคาดการณ์ถูกต้องคือ
ไม่มีผู้สมัครคนใดเลยที่ได้คะแนนเกินครึ่ง
นั่นหมายความว่าจะต้องมีการเลือกตั้งรอบสอง
โดยคัดเฉพาะคนที่ได้คะแนนสูงสุดสองคนมาชิงชัยกันอีกครั้งในอีก 14 วันข้างหน้า คือวันที่ 7 พฤษภาคม

จากกระแสโลกตั้งแต่เรื่องประชามติ
Brexit ที่ทำให้สหราชอาณาจักรกำลังอยู่ในกระบวนการพาตัวเองออกจากสหภาพยุโรป
และการชนะเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาของนักธุรกิจผู้แสดงท่าทีรังเกียจคนต่างชาติอย่างเปิดเผยอย่าง
โดนัลด์ ทรัมป์ บรรยากาศเหล่านี้มีผลต่อการเมืองฝรั่งเศสด้วยเช่นกัน
ผู้สมัครแต่ละคนต่างประกาศจุดยืนที่มีต่อเรื่องสหภาพยุโรป
นโยบายว่าด้วยคนเข้าเมืองและการรับผู้ลี้ภัย การฟื้นระบบเศรษฐกิจ
และรวมถึงเรื่องอย่างอัตลักษณ์แห่งความเป็นฝรั่งเศส

เมื่อผลการเลือกตั้งรอบแรกเมื่อวันที่ 23 เมษายนออกมาแล้วว่าผู้สมัครหญิงที่โดดเด่นและมาแรงที่สุดอย่าง
มารีน เลอเพน จากพรรคแนวหน้าแห่งชาติ (France’s
National Front – FN) ซึ่งเป็นพรรคขวาจัด
และนักการเมืองหนุ่มทางสายกลางอย่าง เอมมานูเอล มาครง คือสองผู้สมัครที่เข้ารอบสุดท้าย
ซึ่งสองฝ่ายมีขั้วคิดทางการเมืองและเศรษฐกิจที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ทำให้การเมืองฝรั่งเศสในสองสัปดาห์ถัดจากนี้
คือการเดิมพันว่าประชาชนจะเลือกกำหนดทิศทางประเทศให้หันไปทางใด

‘มารีน เลอเพน’ นักการเมืองหญิงผู้ประกาศกร้าวเอาฝรั่งเศสออกจากอียู

มารีน เลอเพน
เกิดมาในครอบครัวผู้ก่อกำเนิดพรรคแนวหน้าแห่งชาติ (FN) การเติบโตมาเป็นลูกสาวที่ใช้นามสกุลร่วมกับ
ฌอง มารี เลอเพน (Jean-Marie Le Pen) พ่อของเธอ ไม่ใช่เรื่องง่าย
เพราะใครต่างก็จำเขาได้จากการที่เขาออกมาพูดว่า
ห้องรมแก๊สของนาซีเป็นเพียงรายละเอียดเล็กๆ ในประวัติศาสตร์สงครามโลกครั้งที่สอง
ซึ่งคนรอบตัว ทั้งครู พระ และพ่อแม่ของเพื่อน ต่างก็แสดงออกว่าไม่ชอบพ่อของเธอ

มารีนเป็นทนายความ
แต่ก็เช่นกัน นามสกุล Le Pen ที่ติดตัวไปตลอดทำให้ง่ายที่จะถูกปฏิเสธงาน
แรงกดดันเหล่านี้ทำให้เธอรู้สึกไม่เป็นธรรม
สุดท้ายก็เลิกงานทนายความแล้วไปทำงานให้แก่พรรค FN แทน
แต่การที่เธอเข้ามามีบทบาทเป็นผู้นำพรรคที่พ่อสร้างขึ้นมา
ได้ทำให้ช่องว่างความสัมพันธ์ระหว่างเธอกับพ่อห่างกันออกไปอีก โอลิวิเย่ โบมงต์ (Olivier
Beaumont) นักข่าวที่เขียนอัตชีวประวัติของมารีนเผยว่า มารีนกับพ่ออยู่โดยไม่คุยกันมามากกว่า 2 ปีแล้ว
เพราะพ่อเองก็ดูจะรับไม่ได้ที่คนอื่น แม้จะเป็นลูกสาวในสายเลือด
มามีอำนาจในพรรคที่เขาสร้างและฟูมฟักมานานกว่า 40 ปี

แต่มารีน เลอเพน
ก็ทำให้ภาพลักษณ์ของพรรค FN จากเดิมที่ดูเป็นพวกขวาสุดโต่งที่ไม่คิดปรับตัวเข้ากับโลกสมัยใหม่
มาเป็นพรรคการเมืองชาตินิยมที่อยู่ในสายตาของคนมากขึ้น ในวันนี้ เลอเพนคือชาตินิยมตัวแม่ที่ประกาศอย่างไม่อายว่าต่อต้านผู้อพยพ
มีนโยบายหลักจะดำเนินการถอนสมาชิกภาพของฝรั่งเศสในสหภาพยุโรป เพิ่มจำนวนตำรวจ
สร้างคุกเพิ่ม ลดจำนวนแรงงานข้ามชาติให้เหลือแค่ปีละ 10,000 คน
และจะไล่ผู้อพยพที่หลบหนีเข้าเมืองผิดกฎหมายออกไปโดยทันที

ชัยชนะของ Brexit ในสหราชอาณาจักร และโดนัลด์ ทรัมป์ ในสหรัฐอเมริกา
ช่วยเสริมความมั่นใจให้มารีนว่า กลยุทธ์ของเธอน่าจะมาถูกทาง จากนี้ไปก็อยู่ที่ว่าชาวฝรั่งเศสจะตีความเรื่อง ‘เสรีภาพ เสมอภาค ภราดรภาพ’
อันเป็นอุดมการณ์พื้นฐานของประเทศ
ให้หลงเหลือเผื่อแผ่ไปถึงเพื่อนมนุษย์มากน้อยแค่ไหน

‘เอมมานูเอล มาครง’ อดีตนายธนาคารผู้เชื่อมั่นในตลาดเสรี

ด้วยวัยเพียง
39 ปี หากเขาชนะการเลือกตั้ง เอมมานูเอล มาครง
จะเป็นประธานาธิบดีที่อายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส

มาครง
อดีตรัฐมนตรีด้านเศรษฐกิจ อดีตนักการธนาคาร
เพิ่งตัดสินใจออกจากตำแหน่งเมื่อปีที่แล้วเพื่อมาลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในนามผู้สมัครอิสระ โดยเน้นนโยบายเศรษฐกิจแบบเสรีนิยม
และยังคงสนับสนุนให้ฝรั่งเศสเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปต่อไป

ในเวลาไม่ถึงปี
ผู้สมัครหน้าใหม่ที่ไม่ค่อยเป็นที่สนใจในสื่อ ไม่มีพรรคการเมืองใหญ่หนุนหลัง
กลับค่อยๆ เพิ่มคะแนนความนิยม จนกลายเป็นตัวเต็งว่า
เขานี่แหละที่อาจเป็นประธานาธิบดีฝรั่งเศสได้

การเป็นนักการเมืองอาจไม่ได้อยู่ในแผนการชีวิตของมาครงมาก่อน
ตรงกันข้าม สมัยเรียนเขาเคยคิดอยากเป็นนักเขียนนิยาย
คนที่เป็นแรงบันดาลใจและมองเห็นพรสวรรค์นี้ในตัวเขา ก็คือ บริจิตต์ โทรเญอ (Brigitte
Trogneux) ครูสมัยมัธยมผู้สอนภาษาฝรั่งเศสและการละคร
มาครงตกหลุมรักเธอขณะเขาอายุ 16 ปี ตอนนั้นเธอแก่กว่าเขา 24
ปี แต่งงานแล้วและมีลูก 3 คน แต่ด้วยความจริงจังในความสัมพันธ์
ทำให้เธอตัดสินใจจบชีวิตสมรสเดิม หันมาคบหากับมาครงและแต่งงานกันในปี 2007

ชีวิตรักที่ไม่ธรรมดาก็น่าจะบอกถึงความมุ่งมั่นในแบบที่มาครงมี แอนน์ ฟุลดา (Anne Fulda) ผู้เขียนชีวประวัติของมาครงบอกว่า
เขามีความคิดที่ว่า ถ้าเขาสามารถชนะใจผู้หญิงที่อายุมากกว่า 24 ปีแถมยังเป็นแม่ของลูก 3 คนที่อาศัยในเมืองเล็กๆ ได้
ท่ามกลางการสบประมาทและเย้ยหยัน
เขาก็สามารถควัาชัยชนะในฝรั่งเศสด้วยวิธีการไม่ต่างกัน

ตอนที่มาครงประกาศจะลงเลือกตั้ง
พร้อมเดินหน้าแคมเปญ En Marche (On the Move) ในเดือนเมษายน 2016
ก็มีคนสบประมาทเขาไว้ว่ามันเป็นแนวคิดที่ไร้เดียงสาและไม่น่าจะประสบความสำเร็จ
แต่การณ์กลับตรงกันข้าม En Marche มีคนเข้าร่วมเป็นสมาชิกมากขึ้นเรื่อยๆ

แรงผลักหนึ่งที่ทำให้เขาเลือกหันมาชิงชัยเก้าอี้ประธานาธิบดี
ก็มาจากประสบการณ์การทำงานในฐานะรัฐมนตรีเศรษฐกิจของรัฐบาลฟรองซัวส์ โอลองด์ (François Hollande) ซึ่งเขาอยากจะเสนอแนวทางปฏิรูประบบเศรษฐกิจเสรีนิยม ภายใต้ชื่อ Macron Law แต่แนวคิดไปด้วยกันไม่ได้กับจุดยืนแบบสังคมนิยม

มาครงมักจะย้ำเสมอว่าเขาต้องการสร้างการเมืองแบบใหม่
ที่ไม่ต้องอาศัยโครงสร้างแบบดั้งเดิม
แผนการหาเสียงของเขาพัฒนาขึ้นจากพื้นฐานการทำวิจัยตลาดที่เขาถนัด อาสาสมัครของ En
Marche ค้นคว้าความต้องการของคนลงคะแนนเสียงด้วยการลงพื้นที่ไปเคาะตามประตูเพื่อพูดคุยขอสัมภาษณ์คนกว่า
25,000 คน แล้วนำผลที่ได้มาพัฒนาเป็นข้อเสนอทางการเมืองในแบบที่ไม่ซ้ายไม่ขวา

มาครงแถลงนโยบายจะช่วยชาวนา
ช่วยอุตสาหกรรม ช่วยผู้ประกอบการและแรงงาน
โดยมีมาตรการลดภาษีเพื่อช่วยแบ่งเบาภาระคนมีรายได้น้อย ทุ่มงบลงทุน 50 พันล้านยูโร เพื่อสร้างทักษะงาน ส่งเสริมพลังงานทางเลือก
พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และจะเสนอให้โรงเรียนสั่งแบนไม่ให้เด็กอายุต่ำกว่า 15
ปีใช้มือถือในโรงเรียน
แต่แนวทางแบบมาครงก็ถูกวิจารณ์ว่ากว้างเกินไปและไร้ประเด็น
หากไม่นับจุดยืนเสรีนิยมที่เชื่อมั่นใน ‘ตลาด’
และเรื่องที่ยังยืนยันจะให้ฝรั่งเศสเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปต่อไป
เรื่องอื่นๆ เขาถูกวิจารณ์ว่าเขาพูดจาทั้งสนับสนุนและคัดค้านไปพร้อมกันได้ในทุกเรื่อง
ส่วนเลอเพนเคยหัวเราะเยาะเขาว่าฟังเขาอภิปรายจนจบแล้วแต่ก็ยังไม่รู้ว่าจะเสนออะไร
แถมเขายังเคยถูกตั้งฉายาว่า Bla-Bla-Land เพราะพูดได้เยอะแยะแต่ไม่มีนโยบายเด่น

สิ่งที่พอบอกได้ในการเลือกตั้งรอบแรก
คือความพ่ายแพ้ของสองพรรคการเมืองดั้งเดิมอย่างพรรคสังคมนิยมและพรรครีพับลิกัน
ที่ทำผลงานไม่เข้าตาและทำให้คนเบื่อหน่ายการเมือง
แถมยังสวิงกลับมากลายเป็นโอกาสให้พรรคเล็กและผู้สมัครอิสระเข้ามามีบทบาทในเวทีการเมืองระดับชาติได้

ในอีก 2 สัปดาห์ข้างหน้า
ตัวเลือกของชาวฝรั่งเศสถูกบีบเข้ามาแล้ว จากตัวเลือกที่ต่างกันชัดเจนนั้น
ประชาชนจะไปลงคะแนนเสียงให้ทางไหน
ระหว่างแนวทางเศรษฐกิจแบบรัฐมีบทบาทควบคุมแทรกแซงหรือแบบปล่อยตลาดเสรี
ระหว่างการปิดพรมแดนหรือเปิดพรมแดน
ระหว่างการออกจาก EU หรือคงสภาพสมาชิกไว้แบบเดิม ทั้งหมดนี้จะมีผลระยะยาวไม่เพียงแต่ฝรั่งเศส
แต่ยังส่งผลกระทบต่อระดับภูมิภาคและระดับโลกด้วย

อ้างอิง: theguardian.com, washingtonpost.com, bbc.co.uk (1), bbc.co.uk (2)

ภาพ salon.com, telestar, Marine Le Pen, Emmanuel Macron

The post รู้จักสองตัวเต็งชิงเก้าอี้ประธานาธิบดีฝรั่งเศส : นักการเมืองหญิง ‘เลอเพน’ vs นักการเมืองหนุ่ม ‘มาครง’ appeared first on a day magazine.

คนจีนเกินครึ่ง หรือราว 55 % เชื่อว่าตัวเองจะต้องรวยขึ้นมากๆ
จากตัวเลขนี้ก็ถือว่าคนจีนมีความมั่นใจในสถานะการเงินของตัวเองสูงเมื่อเทียบกับชาวอเมริกันและชาวเมืองผู้ดีในสหราชอาณาจักรที่มีเพียงแค่ราว
30 % เท่านั้นเองที่คิดแบบนั้น

เราเห็นคนจีนอยู่ทุกที่ทั่วโลก โดยเฉพาะตามสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ
ซึ่งน่าจะช่วยยืนยันได้ว่าประชากรจีนที่กระเป๋าหนักและมีความมั่นใจในการจับจ่ายมีจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ

นับแต่จีนปฏิรูประบบเศรษฐกิจในปี 1978 ก็เปลี่ยนโฉมประเทศจากยุค ‘ปฏิวัติวัฒนธรรม’ ที่ปิดประเทศจากสังคมโลก
ก้าวเข้าสู่จีนยุคโมเดิร์น สร้างการเปลี่ยนแปลงอย่างก้าวกระโดดในช่วง 40 ปีที่ผ่านมา

การปิดฉากการปฏิวัติวัฒนธรรมจีนเคยนำมาสู่ข้อสงสัยว่า
ถ้าจีนเปิดตลาดก็จะเท่ากับการเปิดโลก
และนำพาความต้องการในประชาธิปไตยมาด้วยหรือไม่ มันคล้ายจะมีเชื้ออยู่บ้าง
แต่ก็เกิดเหตุนองเลือดที่นักศึกษาถูกปราบปรามในเหตุการณ์เทียนอันเหมินเมื่อปี 1989 ไปเสียก่อน นับแต่นั้น
ความวุ่นวายในอุดมการณ์ทางการเมืองก็ถูกกลบไปด้วยการโหมความภาคภูมิใจในชาติที่พัฒนาจนเติบโต
ร่ำรวย และยกระดับคุณภาพชีวิตเชิงวัตถุจนทำให้ประเทศมีเสถียรภาพ

ขณะที่ความทรงจำของการปราบปรามนักศึกษายังไม่จางหาย
วิธีการปกครองหรือควบคุมประชาชนของพรรคคอมมิวนิสต์จีนก็คือ ทำให้คนรวยเร็วๆ
ยิ่งเศรษฐกิจดี คุณภาพชีวิตดี ก็ยิ่งสร้างความชอบธรรมให้แก่พรรครัฐบาลได้มากขึ้น

ด้วยความได้เปรียบที่เป็นรัฐใหญ่
มีประชากรถึง 1.38 พันล้านคน จีนบริหารเศรษฐกิจได้แบบไม่ต้องแคร์ใคร
เพราะเพียงพึ่งพิงผู้บริโภคชาวจีนก็ขับเคลื่อนเศรษฐกิจได้มากกว่าหลายประเทศรวมกัน

พรรคคอมมิวนิสต์ใช้วิธีควบคุมประชากรของตัวเองด้วยการทำให้คนมีคุณภาพชีวิตทางวัตถุดีขึ้นเกินกว่าที่ฝันเอาไว้
ด้านหนึ่ง จีนปกครองด้วยการบังคับ กดขี่ ไม่ให้สิทธิพลเมือง ขณะเดียวกันก็ปฏิบัติกับประชาชนในฐานะผู้บริโภค

เริ่มจากการกระจายที่ดินและอสังหาริมทรัพย์จากที่อยู่ในมือรัฐมาให้เอกชนครอบครอง
กระตุ้นเศรษฐกิจผ่านการลงทุนในอุตสาหกรรมหนัก ส่งเสริมภาคส่งออก เหล่านี้ทำให้ 4 ทศวรรษที่ผ่านมา
ประชากรกว่า 700 ล้านคนพาตัวเองและครอบครัวหลุดออกจากสภาวะความยากจนได้
คนรุ่นหนุ่มสาวในปัจจุบันมีคุณภาพชีวิตที่ดีกว่ารุ่นปู่ย่าตายาย
เข้าถึงสิ่งจำเป็นพื้นฐานในชีวิต มีข้าวให้กิน มีเงินใช้ไม่ขาดมือ สร้างบ้านหลังโต
ไม่ใช่แค่ได้เรียนสูงๆ ซึ่งเป็นสิ่งที่คนรุ่นปู่ย่าเข้าไม่ถึง แต่ความฝันที่จะได้ไปเรียนต่อเมืองนอกก็ดูจะไม่ใช่เรื่องฟุ้งเฟ้อเกินเอื้อม

สถิติของ McKinsey
บริษัทให้คำปรึกษาทางการตลาดชี้ว่า กลุ่มชนชั้นกลาง
ซึ่งในที่นี้วัดจากกลุ่มที่มีรายได้ 75,000 – 280,000 หยวนต่อปี
(หรือราว 380,000 – 1,400,000 บาทต่อปี)
ขยายตัวโตเร็วมาก จากที่เดิมมี 5 ล้านคนในปี 2000
ก็เติบโตมาเป็น 225 ล้านคนใน 15 ปีต่อมา และคาดว่าในปี 220 จะมีจำนวนถึง 275 ล้านคนในปี 2020

ชนชั้นกลางรุ่นใหม่ยุคนี้ไม่มีความทรงจำของความยากจนแบบที่คนรุ่นพ่อรุ่นแม่มีแล้ว
พวกเขาใช้ชีวิตในเมืองใหญ่ มีความเป็นปัจเจกสูง และมีโอกาสเลือกทำอะไรตามที่ตัวเองต้องการ
โดยไม่ถูกผูกมัดจากความคาดหวังแบบคนยุคเบบี้บูมต้องเจอ

เมื่อมีฐานะ
คนจีนก็จับจ่ายใช้สอยกันมากขึ้นแบบก้าวกระโดด ทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ผ่านทางออฟไลน์และโดยเฉพาะอย่างยิ่งทางออนไลน์ จากที่ในปี 2010 มีคนใช้จ่ายออนไลน์ แค่ 3 % แต่เพียง 5 ปีหลังจากนั้น สัดส่วนเพิ่มขึ้นมาถึง 15 % Alibaba กลุ่มบริษัทอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ก็ทำรายได้ไปถึง 101 พันล้านหยวนในปี
2016 ตัวเลขนี้คงไม่น่าตกใจเท่ากับข้อเท็จจริงที่ว่า
มันเติบโตกระโดดจากปีก่อนหน้าถึง 33 % พลังผู้บริโภคชาวจีนยังแสดงออกมาผ่านบรรดานักท่องเที่ยวที่จับจ่ายช้อปปิ้งทั่วโลก
รวมมูลค่าเป็นเงิน 215 พันล้านบาท เพิ่มจากปีก่อนหน้าถึง 53 %

เมื่อปีที่แล้ว (2016) ขณะที่เศรษฐกิจทั่วโลกอยู่ในช่วงขาลง แต่ GDP
ของจีนไต่ไปอยู่ที่ 6.7 % โตกว่าสหรัฐอเมริกาซึ่งมี
GDP น้อยกว่า 3 เท่า ทิศทางการเติบโตของจีนทำให้จีนยืนผงาดและมีบทบาทสำคัญในเศรษฐกิจโลก

หัวใจสำคัญที่ทำให้ผู้บริโภคมีความสุข
คือการมีรายได้ที่เติบโตอย่างมั่นคง มีหนี้ครัวเรือนต่ำ อย่างไรก็ดี นอกจากความกังวลว่าจะฟองสบู่แตกหรือไม่
ยังมีความท้าทายที่รัฐบาลพรรคเดียวของจีนยังแก้ไม่ได้ เช่น
ปัญหาสวัสดิการด้านสุขภาพ การศึกษา ความปลอดภัยทางอาหารและยา
การรับมือสังคมผู้สูงอายุ
และวิกฤตสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะเรื่องมลพิษทางอากาศอันมาจากอุตสาหกรรมหนักที่จีนโหมลงทุน

เศรษฐกิจจีนมีผู้บริโภคเป็นหัวใจสำคัญ
ยิ่งประชาชนบริโภคภายในประเทศมากเท่าไร จีนก็ยิ่งพึ่งพิงประเทศอื่นๆ น้อยลง อาวุธที่ชนชั้นกลางจีนมีอยู่ก็คืออำนาจผ่านการจับจ่าย
แต่เวลานี้ แม้ชาวจีนจะมีเงินพอจะซื้อของแบรนด์หรูราคาแพงๆ
แต่กลับไม่มั่นใจในรัฐบาล ตัวชี้วัดหนึ่งคือ
การบริโภคภายในประเทศยังไม่กระเตื้องเท่าที่ควร
ซึ่งนอกจากจะเพราะคนไม่เชื่อมั่นสินค้าในประเทศแล้ว (ยังจำข่าวนมผงปลอมกับไข่ปลอมได้ไหม) อีกส่วนหนึ่งเป็นเพราะสังคมจีนไม่มีสวัสดิการขั้นพื้นฐาน ทำให้คนมุ่งออมเงินเอาไว้เพื่ออนาคตทางการศึกษา
วางแผนรับมือยามเจ็บป่วย และเก็บเงินไว้ในยามชรา

เพื่อกระตุ้นให้เศรษฐกิจโต รัฐบาลจึงต้องสร้างความเชื่อมั่น
ทำให้ประชาชนรู้สึกว่าระบบราชการแบบโบราณถูกรื้อแก้แล้ว รวมถึงการปรับตัวหลายอย่างเพื่อรักษาความพึงพอใจในหมู่ประชาชน
ถึงขั้นโปรโมตกระแส ‘กรีน’ เพื่อแก้ตัวจากวิกฤตสิ่งแวดล้อม
คอนเซปต์กรีนนี้ยังลามมาถึงเรื่องการบริหารที่ชูเรื่องการจัดการที่มีประสิทธิภาพไร้คอร์รัปชัน
และทำให้คนรู้สึกว่ามีเงินในกระเป๋ามาก โดยไม่มีภาระทางภาษีมากนัก

สำหรับสังคมที่ถูกครอบงำด้วยโฆษณาชวนเชื่อของรัฐบาลมายาวนาน
นักรัฐศาสตร์และนักเศรษฐศาสตร์จึงกำลังสนใจว่า ปัจเจกชนคนชั้นกลางเหล่านี้
หากเขาเริ่มเต็มอิ่มในชีวิตแล้ว จะหันมาสนใจคุณค่าในโลกอวัตถุ อุดมการณ์ อย่างเช่นการแสวงหาตัวเลือกทางการเมืองหรือไม่

คนส่วนหนึ่งอาจคิดว่าคนเราต้องรอให้อิ่มท้องก่อนจึงจะมาแสวงหาคุณค่าด้านอื่นๆ
เรื่องนี้อาจไม่จริงเสมอไป สิ่งที่พอยืนยันได้คือ คนจน คนที่อยู่ฝ่ายเสียเปรียบ ก็มองทะลุถึงปัญหาเชิงโครงสร้างที่สะท้อนปัญหาความไม่เท่าเทียมและไม่เป็นธรรมได้เช่นกัน
ติดที่ว่า ฝ่ายนี้จะมี ‘อำนาจ’ พอที่จะทำให้ผู้กุมนโยบายหันมาสนใจได้เพียงใด

อ้างอิง:

Browne,
Alison, Leonie Dendler, Zhu Di, and Dunfu Zhang. “The Rise of Chinese
Consumer Society: Emerging Challenges and Opportunities for Sustainable
Consumption and Production.” Discover Society, January 5, 2016. http://discoversociety.org/2016/01/05/the-rise-of-chinese-consumer-society-emerging-challenges-and-opportunities-for-sustainable-consumption-and-production/.

Sieren,
Frank. “Sieren’s China: More Consumption.” DW, January 12, 2017. http://www.dw.com/en/sierens-china-more-consumption/a-37910937.

Stern, Nicholas. “China’s Green Revolution Goes Global.” Financial
Times, July 8, 2016. http://blogs.ft.com/beyond-brics/2016/07/08/chinas-green-revolution-goes-global/.

The
Economist. “The New Class War.” The Economist, July 9, 2016. http://www.economist.com/node/21701653.

The
Economist. “Still Kicking.” The Economist, April 30, 2016. http://www.economist.com/news/business-and-finance/21697597-free-spending-consumers-provide-comfort-troubled-economy-consumption-china-resilient.

Zipser,
Daniel, Yougang Chen, and Fang Gong. “Here Comes the Modern Chinese
Consumer.” McKinsey & Company, March 2016. http://www.mckinsey.com/industries/retail/our-insights/here-comes-the-modern-chinese-consumer.

The post ไม่มีพลเมือง แต่คือ ‘ลูกค้า’ : เมื่อจีนขับเคลื่อนประเทศด้วยแนวคิดว่าประชาชนคือผู้บริโภค appeared first on a day magazine.

ในฐานะประเทศมหาอำนาจ นอกจากนโยบายต่างๆ ที่ส่งผลกระทบไปทั่วโลกแล้ว อิทธิพลทางวัฒนธรรมทั้งจากตัวทรัมป์และปฏิกิริยาต่อทรัมป์มันคืบคลานมาอยู่ใกล้ๆ ปลายจมูกเรานี่เอง Global Review ตอนนี้จึงประมวล 5 วลีสำคัญเพื่อให้ผู้อ่านใช้ตั้งหลักรับมือข่าวเกี่ยวกับทรัมป์ที่มาใหม่ทุกวัน

ที่มาภาพ:
Gage Skidmore

1. “Make America Great Again”

การตามข่าวทรัมป์อาจต้องเริ่มจากรู้จัก ‘ลายเซ็น’ หรือเอกลักษณ์ของเขา นอกจากวิธีพูดจาตรงๆ เสียดแทงใจคนแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่เขาขายของตลอดเวลาคือแพ็กเกจ Make America Great Again ที่เป็นนโยบายหาเสียง เช่น การประกาศจะลดภาษีรายได้ครั้งมโหฬาร คำสัญญาที่จะสร้างงานให้คนอเมริกันด้วยการทวงงานคืนมาจากคนต่างชาติ สิ่งนี้จะทำควบคู่ไปกับการสร้างกำแพงยาวสองพันกว่าไมล์กั้นพรมแดนสหรัฐฯ และเม็กซิโกเพื่อป้องกันการลักลอบข้ามพรมแดน ทรัมป์ยังเข้ามารื้อการเจรจาข้อตกลงการค้าเสรี เพราะสนใจจะทำการค้าที่ ‘อเมริกาต้องมาก่อน’ ซึ่งก็เริ่มไปแล้วด้วยการเซ็นคำสั่งให้สหรัฐฯ ถอนตัวจากข้อตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก (TPP)

ภาพจาก The Conversation

ทรัมป์ไม่ใช่คนโลกสวย เขาแสดงออกว่าเหม็นหน้านักรณรงค์ด้านโลกร้อน โดยมองว่านักเคลื่อนไหวชอบพูดเกินจริง เขายังประกาศจะเดินหน้าเปลี่ยนโฉมนโยบายโอบามาแคร์ซึ่งเป็นกฎหมายหลักประกันสุขภาพที่อดีตประธานาธิบดี บารัค โอบามา ริเริ่มไว้ เพราะมองว่ามันกินเงินรัฐไปมหาศาล

ไม่ใช่แค่โอบามาแคร์ที่ทรัมป์กำลังจะคว่ำทิ้งแล้วรื้อใหม่ ยังมีเรื่องการครอบครองปืน จากยุคของโอบามาที่พยายามแก้ไขกฎ โดยเพิ่มกติกาให้การครอบครองปืนทำได้ยากและซับซ้อนมากขึ้นเพื่อจะลดความรุนแรง แต่ทรัมป์เชื่อในทางตรงกันข้าม เขาคิดว่าถ้าคนพกปืนก็จะเข้าขวางเหตุการณ์ต่างๆ และจะช่วยชีวิตคนได้มากขึ้น ซึ่งก็เป็นอีกเรื่องที่เขาสัญญากับกองเชียร์ของเขาว่า สิทธิในการพกปืนของชาวอเมริกันจะไม่หายไป

อีกเรื่องที่สำคัญในแผนการของทรัมป์ คือเรื่องการแต่งตั้งผู้พิพากษาในศาลสูงสุดที่ว่างอยู่ 1 ตำแหน่ง ศาลสูงสุดของสหรัฐอเมริกาทำหน้าที่ตัดสินประเด็นอ่อนไหวทั้งหลาย ซึ่งบัลลังก์ทั้งหมดมี 9 ที่นั่งดำรงตำแหน่งไปตลอดชีพ ตอนนี้มีตัวแทนสายเสรีนิยมและสายอนุรักษ์นิยมไว้แล้วอย่างละ 4 ที่นั่งเท่ากัน ดังนั้นถ้าตำแหน่งที่ว่างนี้ตกเป็นของฝ่ายใด ก็จะทำให้เสียงข้างมากเอียงไปอีกซีกหนึ่งทันที

2. “The First 100 Days of Donald Trump”

ตามธรรมเนียมการเมืองสหรัฐฯ จะมีคำว่า ‘The First Hundred Days’ หมายถึง 100 วันแรกของการทำงานในฐานะประธานาธิบดี คำนี้ถูกใช้มาตั้งแต่ปี 1933 ในสมัยของแฟรงคลิน ดี รูสเวลต์ ซึ่งเอาไว้ชี้ชะตาและวัดระดับอำนาจและความสำเร็จของประธานาธิบดีคนนั้นๆ

ทรัมป์ก็เช่นกัน สื่อต่างประเทศแทบทุกเจ้าเกาะติดการทำงาน และจะต้องมีหมวด ‘First 100 Days of Donald Trump’ โดยเริ่มนับวันแรกจากวันสาบานตนเข้ารับตำแหน่งเป็นประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 45 ของประเทศ ซึ่งตรงกับวันที่ 20 มกราคม 2017 จะครบร้อยวันก็คือวันที่ 29 เมษายน 2017 นี้ สื่อส่วนใหญ่จะรายงานเหตุการณ์สำคัญๆ ของแต่ละวัน บางสำนักแถมด้วยข้อมูลกวนๆ เช่น ความคืบหน้าด้านความสูงของกำแพงกั้นเม็กซิโกที่ทรัมป์จะสร้าง

ลูกเล่นนี้ยังลามไปถึงกลุ่มนักดนตรีอินดี้ที่ปล่อยเพลงออกมาวันละเพลง เช่น เพลงประกอบสำหรับวันแรกมีชื่อเพลงว่า Fly on Your Wall แล้วเปิดให้คนดาวน์โหลดทั้งอัลบั้มด้วยราคาตั้งต้นที่ $30 ศิลปินกลุ่มนี้จะนำรายได้ไปให้องค์กรที่ทำงานด้านโลกร้อน สิทธิผู้หญิง และผู้ลี้ภัย ซึ่งล้วนเป็นงานที่ต้องรับมือกับนโยบายของทรัมป์นั่นเอง

ภาพจาก Forbes

3. กระแสต้าน #MuslimBan

#MuslimBan รวมถึง #TravelBan กลายเป็นแฮชแท็กที่เห็นบ่อย และเป็นอีกหนึ่งเรื่องสุดโต่งที่ทรัมป์ประกาศไว้ตั้งแต่ตอนหาเสียง คือเขาบอกว่าถ้าเขาเป็นประธานาธิบดี เขาจะปิดกั้นไม่ให้คนมุสลิมเข้าประเทศ แล้วเขาก็แสดงออกว่าทำจริงด้วยการเซ็นคำสั่งระงับการรับผู้ลี้ภัยเป็นเวลา 120 วัน และปิดกั้นไม่ให้คนจาก 7 ประเทศ คืออิหร่าน อิรัก ลิเบีย โซมาเลีย ซูดาน ซีเรีย และเยเมน เดินทางเข้าสู่สหรัฐฯ เป็นเวลา 90วัน

การแบนคนจาก 7 ประเทศนี้ซึ่งประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมถูกวิจารณ์หนักว่าขัดกับรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ทำให้มีกลุ่มทนายความ นักเคลื่อนไหว นักวิชาการ ยื่นเรื่องต่อศาลเพื่อให้คว่ำคำสั่งนี้ ต่อมาทั้งศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ก็มีมติยกเลิกคำสั่งโดยให้เหตุผลว่ารัฐบาลไม่มีหลักฐานว่าชาวต่างชาติที่เดินทางมาจากประเทศเหล่านี้มีแนวโน้มว่าจะเข้ามาก่อการร้ายในประเทศ

การใช้กลไกของศาลดูจะเป็นส่วนหนึ่งของการถ่วงดุลอำนาจฝ่ายบริหาร แต่เรื่องนี้ยังไม่จบง่ายๆ เพราะฝ่ายทรัมป์สู้กลับว่า ลำพังแค่ความเห็นของผู้พิพากษาแขวงจะมาล้มคำสั่งประธานาธิบดีได้อย่างไร ที่แน่ๆ เขายังไม่ยอมแพ้ ยังยืนยันจะทำตามเดิม โดยบอกว่าจะกลับไปคิดใหม่ อาจแก้ไขคำสั่งนิดหน่อย ปรึกษานักกฎหมายเพิ่ม แล้วออกคำสั่งใหม่ใจความคล้ายเดิมในเร็วๆ นี้

4. รู้จัก Fact Check และ Pinocchio Test

ทรัมป์เป็นอีกหนึ่งผู้นำโลกที่ก่นด่าสื่อเสมอว่าชอบบิดเบือนข้อมูล ขณะที่สื่อก็จับไต๋ได้ว่านักการเมืองทั้งหลายชอบพูดจาเวอร์วัง ทำให้ยุคนี้นอกจากจะมีกระแส Fake News แล้ว สื่อสำนักต่างๆ หันมาให้เน้นทำ ‘Fact Check’ ซึ่งเป็นธรรมเนียมที่สื่อหลายสำนักจะมีหมวดหมู่นี้ไว้ในเกมการเมืองครั้งสำคัญ

ภาพจาก Washington Post

การไล่หาข้อเท็จจริงนี้ไม่จำกัดเจาะจงไปที่นักการเมืองคนใดคนหนึ่ง แต่ในยุคที่ทรัมป์เป็นพาดหัวข่าวได้ทุกวันก็ทำให้คนเห็นคำนี้มากขึ้น บางสำนักข่าวก็จะเล่นกับสัญลักษณ์ เช่นมิเตอร์วัดระดับการโกหก หรือใช้สัญลักษณ์รูปพินอคคิโอเพื่อบอกความรุนแรงของความลวง

ตัวอย่างเช่น หลังทรัมป์เซ็นคำสั่งกีดกันไม่ให้คนจาก 7 ประเทศเดินทางเข้าสหรัฐฯ จนคำว่า #MuslimBan ถูกหยิบขึ้นมาเรียก ทำให้ฝ่ายสนับสนุนทรัมป์โต้ว่า นี่ไม่ใช่การแบนมุสลิมแต่ที่ต้องแบนเพราะมันเกี่ยวกับการก่อการร้าย ที่ต้องแย้งเช่นนี้เพราะหากเป็นการกีดกันด้วยเหตุผลเรื่องเชื้อชาติและศาสนามันจะถูกตีความว่าขัดรัฐธรรมนูญได้ สิ่งนี้ก็ทำให้นักข่าวไปตามค้น จนพบว่า ที่จริงแล้ว กว่าครึ่งของคนที่มีคดี ‘ก่อการร้าย’ ก็คือคนที่เกิดในสหรัฐฯ นั่นเอง

Terrorist in America After 9/11 โดย New America

ที่มา: http://www.bbc.com/news/world-us-canada-38766364

5. ความจริงอินดี้ ต้อง Alternative Facts

ท่ามกลางกระแสที่ท่วมท้นไปด้วยคำว่า Fake News หรือข่าวปลอมเยอะ เรื่องหนึ่งที่กลายเป็นเรื่องขำขันไป คือเมื่อสื่อไปขุดภาพจำนวนผู้เข้าร่วมพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีเมื่อคราวของบารัค โอบามา มาเทียบกับคราวของโดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งภาพชี้ชัดว่าผู้เข้าร่วมในพิธีของทรัมป์มีจำนวนน้อยกว่าอย่างชัดเจน จนต่อมาโฆษกทำเนียบขาวต้องออกมาแก้ต่างว่า ที่จริงแล้วคนที่มาเข้าร่วมพิธีของทรัมป์มีจำนวนมากที่สุดต่างหาก ถ้านับรวมทั้งคนที่มาเข้าร่วมในพิธี กับคนที่ติดตามข่าวจากทั่วโลก

คำอธิบายแบบนี้ ยิ่งทำให้เรื่องนี้ถูกล้อเลียนไปกันใหญ่ และดูจะเข้ากันดีกับคำว่า post-truth ที่ใช้แทนภาวะที่ไม่สนใจความจริง ต่อมา เคลลีแอน คอนเวย์ ที่ปรึกษาประธานาธิบดี ก็ออกมาช่วยพูดปกป้อง โดยบอกว่าข้อมูลนั้นมันไม่ได้ผิด แต่มันคือ Alternative Facts หรือความจริงทางเลือก (ที่ผู้เขียนแอบอยากเรียกว่าความจริงตามเลือกมากกว่า)

มองในแง่ดี ปรากฏการณ์ทรัมป์อาจกำลังปลุกสิ่งใหม่ๆ ให้เกิดขึ้น มีคำและมีวลีมาใหม่ทุกวัน และอย่างน้อยที่สุด ก็ทำให้ทุกๆ ฝ่ายไม่เชื่ออะไรง่ายๆ แต่พยายามหาข้อมูลเพิ่ม ซึ่งก็เหลือแค่ว่าข้อมูลนั้นจะเป็นความจริงตามเลือกหรือเปล่าเท่านั้นเอง

อ้างอิง:

https://www.washingtonpost.com/news/fact-checker/wp/2017/02/13/stephen-millers-claim-that-72-from-banned-countries-were-implicated-in-terroristic-activity/?tid=pm_pop&utm_term=.5d9e5dc271dc

https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/01/is-president-trumps-immigration-order-a-muslim-ban/514989/

http://www.bbc.com/news/election-us-2016-37468751

http://www.bbc.com/news/world-

https://www.yahoo.com/news/ap-fact-check-immigration-raids-182000887.html

http://factcheck.org/

http://www.politifact.com/

https://www.washingtonpost.com/news/fact-checker/

The post 5 คำและวลีเด็ดที่จะช่วยให้คุณหายงงเรื่องโดนัลด์ ทรัมป์! appeared first on a day magazine.

เรื่องข่าวปลอมกลายเป็นประเด็นขึ้นมาจากการหาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ข่าวปลอมแพร่สะพัดหนักในโค้งสุดท้ายปลายปี 2016 ไม่ว่าจะออกมาในเชิงยกหางผู้เข้าชิงคนใด ดูเหมือนว่าข่าวทำนองเชียร์โดนัลด์ ทรัมป์ แต่ต้านฮิลลารี คลินตัน จะเป็นที่นิยมกว่า บ้างเชื่อถึงขั้นว่าข่าวปลอมเป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้ทรัมป์ชนะการเลือกตั้ง

แม้การเลือกตั้งจะจบไปแล้ว แต่ความวุ่นวายเกี่ยวกับข่าวปลอมยังไม่จบและอาจจะเข้มข้นขึ้นอีก ล่าสุด ทรัมป์ออกมาแถลงข่าวด่าแรงใส่สถานีข่าว CNN และเว็บไซต์ BuzzFeed ว่าเป็นแค่กองขยะ หลังทั้งสองสำนักข่าวเผยแพร่บันทึกของอดีตเจ้าหน้าที่หน่วยข่าวกรองของอังกฤษ ที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างโดนัลด์ ทรัมป์ กับรัสเซีย แถมยังมีรายละเอียดว่ารัสเซียแฮกข้อมูลของสหรัฐฯ และเข้ามาปั่นผลการเลือกตั้งจนทรัมป์ได้ชัยชนะ

แม้เรื่องนี้ยังยืนยันข้อมูลไม่ได้ แต่ CNN ก็รายงานข่าวเกี่ยวกับตัวบันทึก ขณะที่ BuzzFeed ลงเนื้อหาฉบับเต็มความยาว 35 หน้า ส่วนสื่ออื่นๆ ก็รายงานเหมือนกัน แต่รายงานว่า ทั้งสองสำนักข่าวเสนอข่าวเหล่านี้อีกที!

ยังไงคือปลอม: พูดมั่ว เขียนใส่ไข่ หรือตีความไม่ถูกใจ

เถียงกันมากเข้า คำว่า ‘ข่าวปลอม’ ก็กลายเป็นคำที่ถูกใช้ในความหมายที่กว้างขึ้น ทั้งข่าวปลอมแบบออร์แกนิก คือ เป็นข่าวปลอมที่คนเขียนตั้งใจให้เชื่อแบบผิดๆ บ้างก็เป็นข่าวปลอมเพราะคนพูดขี้โม้แล้วดันเป็นข่าว บ้างก็เป็นข่าวปลอมแบบที่คนเขียนไม่คิดอยู่แล้วว่าคนอ่านจะเชื่อแต่หวังยอดแชร์ บางข่าวถูกมองว่าเป็นข่าวปลอมเพราะมาจากการมองต่างมุมทำให้ตีความคนละแบบ ขณะที่บางส่วนเป็นข่าว (จริง) ที่พูดถึงข้อมูลที่อาจจะไม่เป็นจริง

นักข่าว BuzzFeed ไปรวบรวมสถิติเกี่ยวกับข่าวปลอมภาษาอังกฤษที่อยู่ในเฟซบุ๊กตลอดปี 2016 พบว่าเรื่องยอดนิยมก็คือเรื่องการเมืองสหรัฐฯ นั่นเอง! จากข่าวลวงยอดนิยม 50 ชิ้น เป็นเรื่องการเมืองสหรัฐฯ ไปแล้ว 23 ชิ้น ถ้านับยอดการแชร์ การคอมเมนต์ หรือการกดปุ่มความรู้สึกที่มีต่อข่าวปลอมทั้งหมดรวม 21.5 ล้านครั้ง เป็นเรื่องการเมืองสหรัฐฯ ไปถึง 10.6 ล้านครั้ง

เมื่อไปดูว่า แล้วเรื่องอะไรที่เป็นเรื่องยอดนิยมสูงสุด โดยคัดเฉพาะข่าวปลอมแบบออร์แกนิก (ไม่ใช่รายงานผิดหรือไม่ใช่การตีความจากมุมมองที่เข้าข้างกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง) ก็พบว่า สามอันดับแรกได้แก่เรื่อง ‘โอบามาลงนามให้ยกเลิกการกล่าวปฏิญาณตนในโรงเรียนทั่วประเทศ’ (แชร์ คอมเมนต์ และกดความรู้สึก รวม 2,177,000 ครั้ง) รองมาคือข่าว ‘โป๊ปฟรานซิสช็อกโลก ออกแถลงการณ์หนุนโดนัลด์ ทรัมป์ ให้เป็นประธานาธิบดี’ (961,000 ครั้ง) และอันดับสามคือข่าว ‘ทรัมป์เสนอตั๋วฟรีขาเดียว บินกลับแอฟริกาและเม็กซิโก’ (802,000 ครั้ง)

แต่จากข้อมูลนี้ BuzzFeed ก็มีหมายเหตุเอาไว้เช่นกันว่า มันบอกไม่ได้หรอกนะ ว่าเวลาคนกดแชร์หรือกดปุ่มปฏิกิริยาต่อเรื่องราวข่าวปลอมเหล่านี้ จะเท่ากับว่าพวกเขาเชื่อว่าข้อมูลนั้นเป็นความจริง

ถัดจากเรื่องการเมืองสหรัฐฯ หมวดหมู่ข่าวปลอมยอดนิยมลำดับถัดมาก็คือข่าวอาชญากรรมปลอมที่มีเนื้อหาเพี้ยนๆ แบบสุดกู่ เรื่องยอดนิยมสามอันดับแรก คือ ‘จับแล้ว! หญิงสาวปลดทุกข์กลางโต๊ะบอสหลังถูกลอตเตอรี่’ ‘กระป๋องขนมชินนามอนโรลระเบิดในตัวโจรขณะปล้นซูเปอร์มาร์เก็ต’ และ ‘หนุ่มฟลอริดาดับคาห้องแล็บ หลังตดจนก่อประกายไฟระเบิด’

Dave Weasel นักแสดงตลกซึ่งเป็นคนที่เขียนข่าวทั้งเรื่องปลดทุกข์กลางโต๊ะบอสและเรื่องตดในห้องแล็บ ให้สัมภาษณ์กับ BuzzFeed ว่า ความตั้งใจแรกที่ทำเว็บไซต์ข่าวปลอมเพราะจะทำเว็บเสียดสีแนวเว็บไซต์ The Onion พอเริ่มต้นด้วยข่าวปลอม ปรากฏว่างานชิ้นนั้นกลายเป็นไวรัล หลังจากนั้นเขาก็เขียนข่าวปลอมผสมลีลาเสียดสีเข้าไป เขาเดาว่าคนหนึ่งในสามที่อ่านเชื่อว่าเรื่องเหล่านั้นเป็นเรื่องจริง และคนส่วนใหญ่กดแชร์โดยไม่ได้คลิกลิงก์ จนเมื่อเดือนที่แล้วนี้เองที่เพจของเขาถูกเฟซบุ๊กปิดไป เขาก็โวยผ่านทางทวิตเตอร์ว่า เรื่องเสียดสีกับเรื่องปลอมมันไม่เหมือนกัน จะมาโทษเขาที่ทำให้คนอ่านดันเชื่อเรื่องที่เขาเขียนไม่ได้

ความปลอมไม่ได้เปลี่ยนความคิดคน แต่คนต่างหากที่วิ่งเข้าหาข่าวปลอม

ในงานวิจัยที่นักเศรษฐศาสตร์สองคน Hunt Allcott จากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก และ Matthew Gentzkow จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ลองทำขึ้นโดยตั้งโจทย์ท้าทายความเชื่อที่ว่า จริงไหมที่ข่าวปลอมเป็นอิทธิพลหลักต่อผลการเลือกตั้งสหรัฐฯ โดยเตรียมข่าวสามประเภทไปถามความเห็นจากผู้ลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง ข่าวสามประเภทนั้น ได้แก่ ข่าวจริงๆ ข่าวปลอม และข่าวปลอมของเก๊ที่ทีมวิจัยเขียนขึ้นมาเอง!

ผลออกมาฟังดูน่ายินดี เพราะพบว่าคนจำนวนมากเชื่อในข่าวจริงมากกว่าข่าวปลอม มีคนแค่เล็กน้อยไม่เกิน 10 เปอร์เซ็นต์ที่เชื่อในข่าวปลอมและข่าวปลอมของเก๊ ซึ่งข้อสรุปหนึ่งออกมาว่า ข่าวปลอมมีอิทธิพลเพียงเล็กน้อยต่อทัศนคติของคน ทว่าที่น่ากังวลในระยะยาวคือ คนมีแนวโน้มจะโหยหาข้อมูลข่าวสารที่สอดคล้องกับอคติของตัวเอง ซึ่งโลกดิจิทัลมีข้อมูลมากมายให้ใช้เติมเต็มความเชื่อเดิมๆ และให้เสพได้จนสบายใจ

อีกข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข่าวปลอมคือ เรื่องพวกนี้มีมาก่อนยุคอินเทอร์เน็ต เพียงแต่ยุคนี้ข่าวสารแพร่กระจายได้เร็วกว่ามาก แม้เว็บไซต์ยักษ์ใหญ่ เช่น เฟซบุ๊กและกูเกิลประกาศจะสู้กับข่าวปลอม แต่นั่นคงไม่พอ เพราะการเกิดขึ้นของโซเชียลมีเดียมาพร้อมกับการทลายประตูกลั่นกรองข่าวสารที่ปกติสื่อมวลชนจะทำหน้าที่เหล่านั้นอยู่ พลังโซเชียลพ่วงด้วยจิตวิทยาที่กระตุ้นให้กดไลก์ กดแชร์ มาพร้อมกับโลกที่ใครๆ ก็แชร์ข่าวได้โดยไม่ค่อยจะคลิกอ่าน และตราบใดที่เว็บและบริษัทโฆษณาต่างๆ ยังมีแรงจูงใจและตัวชี้วัดจากยอดวิว ยอดไลก์ ยอดแชร์ สิ่งเหล่านี้จะเป็นยาบำรุงกำลังชั้นดีที่ทำให้เว็บข่าวปลอมขจรขจาย

แต่ต้องไม่ลืมว่า จำนวนแชร์และยอดไลก์ไม่ใช่สิ่งชี้วัดว่าคนจะเชื่อหรือคิดตามเรื่องนั้นๆ หากมองแง่ดี เว็บไซต์ข่าวปลอมเป็นเว็บไซต์ที่คิดคำนึงอยู่ตลอดเวลาว่าจะทำอย่างไรที่จะดึงความสนใจจากคนอ่านได้ โดยสรรหาลีลาการเล่าเรื่องในแบบต่างๆ ดังเช่นยุคหนึ่งที่มีเว็บ click bait ออกมาจำนวนมาก ซึ่งเน้นแต่จะเขียนพาดหัวยั่วให้คลิก แต่เนื้อในโหรงเหรง

คนอ่านไม่ใช่ท่อนไม้ที่จะไม่เรียนรู้ เพราะเมื่อถูกหลอกสักพักก็ย่อมเกิดอาการเจ็บแล้วจำ ไม่ยอมตกหลุมพลางเดิมๆ อีกต่อไป ซึ่งนั่นแปลว่าเว็บไซต์เหล่านี้ก็ต้องสรรหามุกใหม่มาบริหารใจคนอ่านให้ได้เรื่อยๆ

คุณูปการที่ได้จากเว็บขี้โกงพวกนี้ คือมันสร้างโครงสร้างภาษาและการเล่าเรื่องที่ต่างไป สิ่งที่น่าสนใจคือ เว็บ click bate บางเว็บก็ปรับตัว ทำให้ตัวเองเป็นเว็บที่ไม่ได้เซ็กซี่เฉพาะพาดหัว แต่ทำเนื้อในให้ดีไปเลย ตัวอย่างการสร้างสรรค์แบบนี้น่าจะมีประโยชน์ให้เว็บข่าวคุณภาพทั้งหลายลอกเลียนเพื่อไล่ตามนวัตกรรมการเล่าเรื่องแบบใหม่ๆ ที่ให้ได้ครบครันทั้งประเด็นที่แหลมคมและเนื้อหาคุณภาพดีก็ได้

อ้างอิง :

Allcott, Hunt, and Matthew Gentzkow. “Social Media and Fake
News in the 2016 Election.” Stanford University, January 2017. http://web.stanford.edu/~gentzkow/research/fakenews.pdf.

Beres, Damon. “An Important Reminder on Donald Trump and
‘Fake News.’” Mashable, January 12, 2017. http://mashable.com/2017/01/11/trump-fake-news-buzzfeed/#8reJdMxgzqqt.

Irwin, Neil. “Researchers Created Fake News. Here’s What They
Found.” The New York Times, January 18, 2017. https://www.nytimes.com/2017/01/18/upshot/researchers-created-fake-news-heres-what-they-found.html.

Silverman, Craig. “Here Are 50 Of The Biggest Fake News Hits
On Facebook From 2016.” Buzz Feed News, December 30, 2016. https://www.buzzfeed.com/craigsilverman/top-fake-news-of-2016?utm_term=.apLVprEkv#.os1B5O4Yy.

The post รู้เขาหลอกแต่เต็มใจให้หลอก รู้จัก ‘Fake News’ ข่าวปลอมออนไลน์ที่เราชักเจอจริงบ่อยขึ้นทุกวัน appeared first on a day magazine.

– Fidel
Castro, 1959

“ผมเริ่มการปฏิวัติพร้อมกับคนอีก 82 คน
ถ้าผมจะก่อการอีกครั้ง ผมคงร่วมมือกับคนสัก 10 หรือ 15
คนพร้อมกับแรงศรัทธาแน่วแน่
มันไม่สำคัญหรอกว่าคุณจะมีจำนวนน้อยแค่ไหน
ตราบที่คุณมีความศรัทธาและมีแผนปฏิบัติการ”

– ฟิเดล คาสโตร, 1959

ในปี
2016
นี้ โลกสูญเสียผู้นำคนสำคัญไปอีกคนหนึ่งแล้ว เมื่อค่ำวันที่ 25 พ.ย. 2016 ฟิเดล คาสโตร
อดีตประธานาธิบดีคิวบา จากไปขณะอายุ 90 ปี

ภาพจำที่ผู้คนมีต่อฟิเดล
คาสโตร แตกต่างขัดแย้งกันอย่างสิ้นเชิง หากไม่ชื่นชมในฐานะผู้นำคนจน ก็เกลียดชังเขาเข้าเส้นเลือด
คนจำนวนหนึ่งในประเทศคิวบาโศกสลดกับการจากไป แต่ผู้ลี้ภัยชาวคิวบาที่หนีไปอยู่ในสหรัฐอเมริกากลับออกมาฉลองกันอย่างรื่นเริง

การจากไปของเขากระตุ้นให้คนต้องตั้งคำถามสำคัญว่า
โลกควรจะจดจำเขาแบบไหน คำถามนี้ไม่ใช่คำถามต่อตัวบุคคล แต่มันมาคู่กับความเชื่อในอุดมการณ์ทางการเมืองที่อาจเป็นได้หลากหลาย คาสโตรมีบทบาทสำคัญในฐานะตัวแทนคนยากจนที่ลุกขึ้นมาต่อต้านเจ้าของที่ดินอันร่ำรวยเพื่อเรียกร้องสภาพการทำงานที่ดีขึ้น เขายังร่วมมือกับสหายคนสำคัญ ‘เช กูวารา’ ร่วมกันปฏิวัติคิวบาเพื่อโค่นล้ม
ฟุลเคนเซียว บาติสตา ผู้นำเผด็จการที่สหรัฐฯ หนุนหลังได้สำเร็จในปี 1959

ในเวลานั้น
ไม่มีข้อโต้แย้งใดๆ เลยหากจะบอกว่า เขายืนอยู่ในฝ่ายที่ถูกต้องของประวัติศาสตร์

เมื่อเข้ามาดำรงตำแหน่ง
ฟิเดล คาสโตร ดำเนินนโยบายแบบสังคมนิยมเต็มรูปแบบ
เขาเริ่มใช้มาตรการการปฏิรูปที่ดิน ที่กระจายที่ดินไปให้อยู่ในมือคนจน
เรียกเก็บภาษีรถหรูถึงร้อยละ 80 และกระตุ้นรายจ่ายรัฐบาลเพื่อลดอัตราการว่างงาน
เขายังเป็นผู้นำที่พัฒนาระบอบการศึกษา การแพทย์
และสาธารณสุข จนทำให้คิวบาโดดเด่นไม่แพ้ใคร

ขณะที่ภาพจำของสหายคู่คิดของเขา
เช กูวารา คือคุณหมอนักปฏิวัติที่ช่วยเหลือคนจน แต่กับฟิเดล คาสโตร นั้นต่างออกไป คาสโตรมีชีวิตที่ยาวนานและอยู่ในอำนาจนานครึ่งศตวรรษ
นานจนระบบที่เขาเชื่อมั่นถูกตั้งคำถาม
ความทรงจำที่ผู้คนมีต่อเขาจึงไม่ได้หยุดแค่ผู้นำที่นำชัยชนะโค่นเผด็จการช่วยคนจน
แต่ตลอดเวลาในอำนาจ โลกก็หมุนเปลี่ยนไป ทุนนิยมและโลกาภิวัตน์แทรกซึมไปทั่วโลก
และหนีไม่พ้นส่งผลกระทบต่อคุณค่าของอุดมการณ์ทางการเมืองที่เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา
อุดมการณ์ที่เฟื่องฟูสำหรับคนรุ่นหนึ่งก็เปลี่ยนไปแล้วสำหรับคนอีกรุ่นหนึ่ง

การเป็นประเทศสังคมนิยมในดินแดนละตินอเมริกาก็ไม่ใช่เรื่องง่าย
สหรัฐอเมริกาแผ่อิทธิพลทางเศรษฐกิจแทรกซึมไปทั่วภูมิภาค
แต่ไม่ใช่กับคิวบา คาสโตรเป็นไม้เบื่อไม้เมากับสหรัฐฯ มาโดยตลอด เรียกได้ว่า
ผู้นำสหรัฐฯ เปลี่ยนตัวไปสิบคน ทุกคนล้วนต้องเผชิญหน้ากับฟิเดล คาสโตร ช่วงแรกคิวบายังพอไปไหวเพราะมีสหภาพโซเวียตเป็นเพื่อน ความสัมพันธ์เช่นนี้ทำให้คิวบาเป็นตัวเล่นสำคัญในสงครามเย็นและยังเป็นตัวกลางสำคัญในวิกฤตการณ์ขีปนาวุธคิวบา
ที่ทั้งสหรัฐฯ และสหภาพโซเวียดต่างขู่จะระเบิดนิวเคลียร์ใส่กันจนหวาดผวาไปทั่วโลก

ความสัมพันธ์ที่ไม่เคยลงรอยระหว่างคิวบาและสหรัฐฯ
ทำให้มีข้อมูลที่พูดกันมากแต่ยากจะอ้างอิงว่า สำนักงานข่าวกรองกลางสหรัฐ หรือซีไอเอ พยายามหลายร้อยครั้งเพื่อจะลอบสังหารคาสโตร แต่ก็ไม่สำเร็จ

ชาวคิวบาจำนวนหนึ่งที่เกิดในยุคปฏิวัติย่อมมองคาสโตรว่าเป็นนักต่อสู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง
เพราะการเมืองทำให้ชีวิตผู้คนเปลี่ยนแปลงไปอย่างก้าวกระโดด จากวิถีคนจนก็เปลี่ยนมามีโอกาสได้เรียนหนังสือและเข้าถึงโอกาสต่างๆ
ในชีวิต แต่คนที่เกิดยุคถัดมา
โดยเฉพาะที่เกิดหลังยุคการล่มสลายของสหภาพโซเวียตอาจคิดต่าง
เพราะชีวิตโตมากับอุปสรรคที่ด้านหนึ่งก็ถูกสหรัฐอเมริกาคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ
ส่วนสหภาพโซเวียตซึ่งเป็นพันธมิตรสำคัญก็ล่มสลายไป
ทำให้เศรษฐกิจภายในประเทศคิวบาตกต่ำลง ทรัพยากรสำคัญก็ขาดแคลน จนในช่วงปี 1990 รัฐบาลคิวบาเรียกช่วงเวลาดังกล่าวว่าเป็นช่วงเวลาพิเศษ ที่ทำให้คาสโตรเริ่มมีนโยบายแง้มประตูให้กับทุนนิยม
หันมายอมให้ใช้เงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ และยอมให้ชาวคิวบาทำธุรกิจได้เองในอุตสาหกรรมจำนวนหนึ่ง
โดยเฉพาะบริการด้านการท่องเที่ยว

มีเรื่องเล่าของชาวคิวบาคนหนึ่ง
ชื่อว่า ฮวน คาร์ลอส (Juan Carlos) ที่เผยแพร่ในนิวยอร์กไทมส์ เขาเล่าว่า เมื่อคาสโตรมีนโยบายให้คนทำธุรกิจบางประเภท
รวมถึงร้านอาหารขนาดเล็กได้ เขาและภรรยาก็ตัดสินใจจะลองเปิดร้าน แต่ก็เจออุปสรรค
เพราะก่อนเปิดร้านต้องได้รับความยินยอมจากคณะกรรมการในท้องถิ่นเสียก่อน
เขาจึงตัดสินใจเสนอชื่อตัวเองเข้าไปเป็นประธานคณะกรรมการดังกล่าว
เพียงเพื่อตัวเองจะได้เปิดร้านอาหารได้ อย่างไรก็ดี ในระบอบสังคมนิยมคิวบา
ธุรกิจจะขยายตัวไม่ได้เพราะมีกฎควบคุมจำนวนพนักงาน วัตถุดิบต่างๆ
ก็ต้องซื้อจากรัฐบาล และการสั่งปิดธุรกิจเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้เสมอ

สังคมคิวบาที่ผลักดันโอกาสทางการศึกษา
วัฒนธรรม และสาธารณสุข ล้วนเกิดขึ้นในกรอบของสังคมนิยม
แต่สำหรับวัยรุ่นคิวบายุคนี้ที่ไม่ได้ผ่านความทุกข์และการต่อสู้มาแบบคนรุ่นปู่ย่าตายาย
ย่อมมองหาโอกาสในชีวิตที่ยิ่งใหญ่กว่าเดิม ขณะที่เพื่อนฝูง
ญาติมิตรอาศัยอยู่ในประเทศละแวกเดียวกันสามารถเข้าถึงความเจริญทางวัตถุ ได้ไปห้างใหญ่
อยู่กับเทคโนโลยีอันทันสมัย แต่คนรุ่นใหม่ในคิวบายังต่ออินเทอร์เน็ตลำบาก
และถูกคุมกำเนิดด้วยอุดมการณ์ทางการเมืองแบบที่เคยมีความสำคัญในยุคปฏิวัติ

ฟิเดล
คาสโตรเคยเป็นตัวแทนของขบวนการลุกฮือของคนจน แต่เมื่อเป็นผู้นำ
เขาก็มีประวัติคร่าชีวิตผู้คนนับร้อยที่อยู่ตรงข้ามกับเขา
เขาถูกมองว่าเป็นผู้นำที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน
ปิดกั้นเสรีภาพในการแสดงออก ทำลายระบบยุติธรรมของประเทศ หนึ่งในนั้นคือ ฮวนนิตา
คาสโตร (Juanita Castro) น้องสาวของฟิเดล
คาสโตร ผู้ซึ่งลี้ภัยจากคิวบาและไม่ได้ติดต่อกับพี่ชายมาแล้วกว่า 50 ปี

ฮวนนิตาสนับสนุนแนวคิดของพี่ชายในช่วงแรกที่มุ่งเน้นเรื่องความเป็นธรรมทางสังคม
แต่ก็เหมือนกับคนอีกนับแสนที่สุดท้ายแล้วก็ตัดสินใจหนีออกจากบ้านเกิดตัวเองไปอยู่ที่เมืองไมอามี
รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา เพราะไม่เห็นด้วยกับมาตรการที่คิวบาจับกุมลงโทษคนเห็นต่างในช่วงหลังปฏิรูป

อย่างไรก็ดี การลุกไม่ขึ้นและยืนลำบากของเศรษฐกิจคิวบานั้น
จะโทษว่าเป็นจุดอ่อนของสังคมนิยมก็คงพูดได้ไม่เต็มที่
เพราะความยากลำบากส่วนหนึ่งก็มาจากแรงกดดันและคว่ำบาตรของสหรัฐอเมริกา
และมาซ้ำหนักขึ้นเมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลาย แต่คาสโตรยังยืนยันที่จะต่อต้านทุนนิยม
ต้านทานการแทรกแซงและรุกล้ำของสหรัฐอเมริกา
ทำให้คิวบาเป็นประเทศสังคมนิยมจำนวนน้อยที่อุดมการณ์เกี่ยวกับการปฏิวัติยังแข็งแกร่งและฝ่ายซ้ายยังมีบทบาทสำคัญในการบริหารประเทศ
ขณะที่ประเทศอื่นๆ
ในแถบละตินอเมริกาก็กำลังเจอสถานการณ์ไม่ดีนักกับปัญหาคอร์รัปชันและรัฐประหารในบราซิล
และภาวะเศรษฐกิจที่พังทลายในเวเนซูเอลา

“เส้นทางของการปฏิวัติไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ”
ชีวิตของฟิเดล คาสโตรเองก็ไม่ได้ถูกตราตรึงแบบฮีโร่ตลอดกาล
แต่สิ่งที่ทุกคนไม่สามารถปฏิเสธได้คือ เขาเป็นผู้นำของประเทศเล็กๆ
ที่สร้างดุลอำนาจสำคัญและกล้าคัดง้างมหาอำนาจของโลก
แม้มีรอยด่างพร้อยที่ถูกกล่าวหาเรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชน
แต่การต่อสู้ของเขาก็มาจากความเชื่อมั่นและศรัทธาในอุดมการณ์ ไม่ได้ถูกครหาว่าทำเพื่อประโยชน์ของกลุ่มตัวเอง

เครดิตภาพ: abcnews.go.com, jmalvarezblog.blogspot.com,mashable.com,normgregory.com,www.latimes.com,www.nbcnews.com,

อ้างอิง: www.rolexmagazine.com

Cave
Damien. One Family. Six Decades. Myriad Views of Fidel Castro’s Revolution. The
New York Times. 27 November 2016.

http://www.nytimes.com/2016/11/27/world/americas/…

Robles
Frances. Fidel Castro’s Sister, an Outspoken Critic, Takes No Joy in His Death.
The New York Times. 28 November 2016.

http://www.nytimes.com/2016/11/28/world/americas/…

Beeson
Mark. Fidel Castro: How will the Cuban leader be remembered?. ABC. 27 November
2016. http://www.abc.net.au/news/2016-11-27/fidel-castro-debate-still-surrounds-cuban-leaders-legacy/8061464

The post รู้จัก ‘ฟิเดล คาสโตร’ ผู้นำคิวบาที่คน love ก็เยอะ คน hate ก็มาก appeared first on a day magazine.