x

ขอบคุณที่สมัครใช้บริการ
E-Newsletter ของ a day
กรุณาเช็คอีเมลของคุณ
เพื่อเปิดใช้งานได้เลย :-)

Thank you for joining our community.
Please check your e-mail
to activate our E-Newsletter.
Enjoy! :-)

Single Origin Store แบรนด์กาแฟจากเชียงใหม่ที่มีการเติบโตของเมล็ดกาแฟไทยเป็นความฝัน

Highlights

  • Single Origin Store แบรนด์กาแฟน้องใหม่จากจังหวัดเชียงใหม่ที่มีจุดเริ่มต้นจากคอนเซปต์ ‘รวบรวมกาแฟดีๆ ของหลายๆ ที่มาไว้ในที่ๆ เดียว’ รับเมล็ดกาแฟ single origin จากชาวบ้านที่ปลูกกาแฟในภาคเหนือมาคั่วในระดับต่างๆ บรรจุในแพ็กเกจดีไซน์สวย และทำการตลาดบนอินเทอร์เน็ต
  • เต้–ปรีติ สุวรพงษ์ หนุ่มเจ้าของป๊อปอัพโปรเจกต์ (เจ้าตัวเรียกอย่างนั้น) เชื่อว่า Single Origin Store จะสามารถเป็นฟันเฟืองเล็กๆ ที่ช่วยผลักดันให้เกษตรกรแต่ละท้องที่พัฒนาตัวเอง ทำกาแฟดีๆ ออกมา เพราะถ้ากาแฟดีแล้วคนเหล่านั้นก็ขายของได้ง่ายขึ้น วิน-วินกันทั้งคนปลูกและคนที่ชอบดื่มกาแฟอย่างเราๆ ด้วย

เมล็ดกาแฟไทยดีๆ หายาก

เราคงพูดประโยคนี้ได้ไม่เต็มปากเหมือนเมื่อก่อน เพราะเดี๋ยวนี้ตลาดกาแฟบ้านเรามีแบรนด์กาแฟของคนรุ่นใหม่ไม่น้อยเลยที่พยายามพัฒนาคุณภาพของเมล็ดไทย ตั้งแต่ต้นทางอย่างการปลูก ไปจนถึงปลายทางคือการเสิร์ฟ อย่างที่เรียกกันว่า farm to cup เพื่อพิสูจน์ว่าเมล็ดกาแฟไทย ‘มีแวว’ ไปไกลถึงระดับโลกได้จริงๆ

แบรนด์กาแฟน้องใหม่ที่เราบังเอิญพบเจอที่เชียงใหม่ Single Origin Store คือหนึ่งในแบรนด์เหล่านั้น

สิ่งที่สะดุดตาเราคือกาแฟทุกถุงระบุโปรไฟล์ของคนปลูกพร้อมเบอร์ติดต่อ เมล็ดที่ถูกปากเรามากสุดคือเมล็ดของ ‘พี่เปา’ จากจังหวัดตาก ดีกรีเมล็ดรางวัลอันดับ 3 จากเวทีประกวด Thai Specialty Coffee Awards 2018 (พูดง่ายๆ คือดีเป็นอันดับ 3 ของประเทศ) กาแฟถุงนี้ให้รสชาติเปรี้ยวฉ่ำแบบผลไม้ ดื่มง่ายไม่ซับซ้อน แถมดีพอๆ กับเมล็ดกาแฟต่างประเทศ ทำเอาเราอยากดื่มมันทั้งวัน

ความถูกใจที่ว่าเป็นเหตุผลให้เราต่อสายคุยกับผู้ริเริ่มโปรเจกต์ เต้–ปรีติ สุวรพงษ์ ชายหนุ่มที่คลุกคลีกับกาแฟมานับสิบปี เจ้าของ Taste Cafe ร้านกาแฟ specialty เล็กๆ ในเชียงใหม่ เพื่อไถ่ถามถึงเรื่องราวเบื้องหลังของ Single Origin Store แบรนด์เล็กๆ ที่เริ่มต้นจากการช่วยเกษตรกรที่เจอปัญหา ‘ไม่รู้จะเอากาแฟไปขายที่ไหน’ แบรนด์ที่ยืนอยู่บนการทำงานร่วมกันระหว่างคนปลูกและคนขายที่มองเห็นปลายทางเดียวกันคือ อยากพัฒนาเมล็ดกาแฟไทยให้มีคุณภาพที่ดีมากกว่าเดิม

เริ่มต้นจากมิตรภาพระหว่างคนปลูกและคนขาย

“โปรเจกต์ SOS เกิดจากความโชคดีที่เรามีเครือข่ายเกษตรกรที่คอยส่งกาแฟมาฝากขายหน้าร้านในเมือง เราเจอแหล่งกาแฟ single origin ดีๆ ในภาคเหนือหลายแหล่ง คลุกคลีกับชาวบ้านที่ปลูกกาแฟด้วยใจจริงๆ บวกกับธุรกิจร้านกาแฟทำให้ผมรู้ว่าเดี๋ยวนี้คนดื่มกาแฟเขาเข้าใจกาแฟมากขึ้น เขาอยากกินกาแฟที่มีรสชาติดี มีคาแร็กเตอร์ที่พิเศษกว่ากาแฟทั่วไป

“ผมว่าคนกินกาแฟหลายๆ คน รวมทั้งผู้ผลิตอีกหลายเจ้าคงตั้งคำถามเหมือนกันว่า ทำไมกาแฟ Panama Geisha ทำไมกาแฟ Indonesia Java ถึงดังจัง ทำไมในวงการกาแฟระดับโลกไม่มีกาแฟไทยบ้าง สมมติ Thai Khunchangkian ชื่อภูมิศาสตร์สักอย่างที่บอกว่ากาแฟ single origin จากไทยเรามีดีนะ

“พอเห็นแบบนี้ เราเลยสำรวจเครือข่ายเกษตรกรรอบตัวว่ามีใครทำกาแฟ specialty จริงจังบ้าง เราอยากลองรับมาทำการตลาดดู คอนเซปต์ของโปรเจกต์เราคือ ‘รวบรวมกาแฟดีๆ ของหลายๆ ที่มาไว้ในที่ๆ เดียว’ อย่างน้อยถ้าชาวต่างชาติหรือใครก็ตามที่มาเชียงใหม่แล้วอยากหาซื้อกาแฟดีๆ เราก็อยากเป็นหนึ่งในตัวเลือกนั้น จริงๆ โปรเจกต์นี้ยังอยู่ในช่วงทดลอง แต่เท่าที่เห็นผลตอบรับตอนนี้เป็นที่น่าพอใจมากเลย”

คัดเลือกคุณภาพด้วยรางวัลการันตีและความตั้งใจ

“ปกติผมเป็นคนเลือกกาแฟที่ใช้ที่ร้าน ในส่วนของโปรเจกต์ทั้งหมดผมก็เป็นคนเลือกและติดต่อเกษตรกร บางทีชาวบ้านเจ้าของฟาร์มก็เป็นคนเอามาให้เราลองก่อนก็มี เพราะบางคนเขาไม่รู้จะเอากาแฟตัวเองไปขายที่ไหนจริงๆ ถ้าสังเกตดู สินค้าตั้งต้นของเราตอนนี้จะเป็นกาแฟที่มี ranking คือเป็นกาแฟที่ชนะจากเวทีประกวด Specialty Coffee of Thailand 2018 อันดับ 1, 3 และ 5 ให้คนอยากลองชิมตัวรางวัลก่อน แต่ไม่ได้หมายความว่าตัวที่ไม่ได้รางวัลไม่อร่อยนะ ผมว่าเรื่องแบบนี้มันอยู่ที่ความชอบครับ สิ่งสำคัญคือคุณต้องลองก่อน

“ต้องบอกก่อนว่าเวลาประกวด เขาจะกำหนดน้ำหนัก 100 กิโลกรัม เป็นล็อตสำหรับประมูลด้วย ซึ่งตอนผลิต เกษตรกรเขาผลิตหลายร้อยกิโลฯ เลยนะ เพราะงั้นล็อตที่ไม่ได้เอาไปประมูลเหลือค่อนข้างเยอะ อย่างพี่เปา คนที่ชนะที่สาม ร้านเราใช้กาแฟของเขาอยู่แล้ว เขาเสนอมาเลยว่าเอากาแฟเขาไปลองขายไหม กับเจ้าอื่นๆ เราก็ไปขอแบ่งมาขาย ถ้ารับมาทั้งหมดก็ไม่ไหว (หัวเราะ) แต่ละตัวเราทำขายได้ไม่เยอะมาก

“หลังจากนี้เราคงทยอยปล่อยตัวอื่นๆ ออกมาครับ เกษตรกรที่ตอนนี้เราทำงานด้วยกันก็มีพี่เปาจากท่าสองยาง จังหวัดตาก มีอาโสภาจากอมก๋อย อาโด่จากดอยช้าง พี่ชาตรีจากขุนช่างเคี่ยน จังหวัดเชียงใหม่ พี่บุญชูจากแม่ฮ่องสอน พี่สุวนัยจากเชียงราย และอีกหลายคนเลยที่เรารู้จักกันดี ตัวล่าสุดที่รับมาขายเป็นกาแฟจากจังหวัดแพร่ เมื่อก่อนที่นั่นเป็นป่ากาแฟทิ้งร้าง เราก็เข้าไปดูแลตั้งแต่โพรเซสการผลิตเลย”

เครดิตในกาแฟทุกถุงยกให้คนปลูก

“การคลุกคลีกับเกษตรกรทำให้เรารู้ว่า จริงๆ ชาวบ้านเก่งเรื่องโพรเซสกาแฟอยู่แล้ว แปลว่าเรามีความรู้ดีในระดับหนึ่ง นอกจากปลูกกับผลิตเขายังดีไซน์คาแร็กเตอร์ของกาแฟตัวเองด้วย เพราะคนที่จะเข้าใจวัตถุดิบดีที่สุดก็คือคนปลูก อย่างวิธีการของพี่เปาที่หมักกาแฟนาน 48 ชั่วโมงเพราะเชื่อว่าเป็นวิธีที่ทำให้กาแฟเขาอร่อย หรือพี่โสภาที่บอกเราว่าเขาจะเก็บผลกาแฟในวันที่พระจันทร์เต็มดวง เพราะเขาทดลองมาแล้วว่ากาแฟจะให้ความหวานมากกว่า ทุกคนมีทริกเป็นของตัวเอง เราไม่เคยคิดที่จะเปลี่ยนแปลงเอกลักษณ์พวกนั้นเลย

“แต่ละถุงเราตั้งใจทำให้มันเป็นเครดิตของเกษตรกรเลยครับ เพราะมันเป็นโปรดักต์ของเขา เขามีวิธีการผลิต มีโพรเซสของตัวเองนะ โอเค เราอาจจะเข้าไปช่วยเรื่องดีเทลเล็กๆ น้อยๆ ที่มันส่งผลต่อคุณภาพของกาแฟ อย่างเช่นแนะนำว่าถ้าพี่รอเมล็ดสุกกว่านี้ กาแฟมันน่าจะอร่อยกว่านะ

“เราคุยกับพี่น้องคนปลูกกาแฟก่อนเลยว่า วิธีการที่เราแนะนำมันไม่การันตีหรอกนะว่าเขาจะได้ผลผลิตเพิ่มขึ้น แต่เขาจะได้กาแฟที่รสชาติดีขึ้น และเป็นที่ต้องการในตลาดมากขึ้นแน่นอน เพราะงั้นเกษตรกรที่เราทำงานด้วยทุกคนมีความตั้งใจเหมือนกันคืออยากทำให้ผลผลิตของตัวเองมีคุณภาพมากขึ้นจริงๆ เราอยากผลักดันให้แต่ละท้องที่ทำกาแฟดีๆ ออกมา เพราะถ้ากาแฟดีแล้วเขาก็ขายของได้ง่ายขึ้น

“สิ่งที่ Single Origin Store ทำคือเราเอาความรู้ในเรื่องการคั่วกาแฟมาใช้ คิดต่อในเรื่องการดีไซน์แพ็กเกจ ทำการตลาดเพื่อช่วยให้กาแฟของพวกเขากลายเป็นที่รู้จักในวงกว้าง และดูแลเรื่องหน้าร้านอย่างการเสิร์ฟ และส่งต่อกาแฟของพวกเขาให้ลูกค้าได้ดื่ม ถ้ากาแฟเขาไปถูกปากใครเข้าแล้วมีคนอยากซื้อจำนวนมากๆ ก็ติดต่อตามคอนแทกต์ของพี่น้องเกษตรกรที่เราทิ้งไว้บนแพ็กเกจ ไม่ต้องซื้อผ่านแบรนด์เราก็ได้ อีกหน่อยคนที่ซื้อกาแฟพวกเขาอาจจะไม่ใช่แค่เราคนเดียวอีกต่อไปแล้ว นี่คือสิ่งที่เราหวังไว้ครับ”

กาแฟไทยดีๆ ของหายากที่พัฒนาไม่ยาก

“ที่หลายคนบอกว่าเมล็ดกาแฟไทยไม่ดี มุมหนึ่งเขาก็พูดถูกนะ ถ้าให้ปิดตากินเทียบกัน เรายอมรับว่ายังไงกาแฟนอกก็ได้เปรียบกาแฟไทย คำว่า ‘กาแฟที่ดี’ เราพูดมันบนหลักของ SCA (Specialty Coffee Association) ซึ่งเมืองนอกเขาใช้หลักนี้เป็นพื้นฐานในการพัฒนามานมนาน บ้านเราเพิ่งรู้จัก specialty coffee เมื่อ 5-10 ปีที่ผ่านมานี้เอง อย่างอินโดนีเซียเขาปลูกกาแฟนำเราไป 40 ปีแล้ว เรายังใหม่กับมันอยู่เลย ฟาร์มกาแฟเราเก็บเกี่ยวกาแฟมาชิมได้ปีละครั้งเดียวเอง เพราะงั้นการพัฒนาคงต้องใช้เวลาอีกหลายปี

“เราว่าทิศทางวงการกาแฟบ้านเราค่อนข้างดี เรามีแหล่งปลูกหลายแหล่งที่มีเอกลักษณ์ไม่ซ้ำกันเลย พี่เปาเล่าให้ผมฟังว่าเขาเคยเอากาแฟตัวเองไปให้คนเกาหลีลองชิม คนเกาหลีบอกว่า ‘นี่ไม่ใช่กาแฟไทย นี่คือกาแฟเอธิโอเปีย’ ฟังจบพี่เปาโกรธเลย (หัวเราะ) จริงๆ แล้วมันคือคำชม มันแปลว่ากาแฟไทยมีอะไรบางอย่างที่น่าพัฒนาให้ทัดเทียมกับกาแฟเบอร์ดีๆ ของโลกได้ ในตลาดก็มีแบรนด์กาแฟใหญ่ๆ หลายเจ้าที่พยายามสนับสนุนเกษตรกร และผลักดันกาแฟไทยเหมือนกับที่เราอยากทำ ซึ่งผมเชื่อว่าตอนนี้กาแฟไทยมีฐานที่ดีแล้ว”

ติดตามการเดินทางของโปรเจกต์ Single Origin Store และอุดหนุนผลิตภัณฑ์ของชาวบ้านได้ที่อินสตาแกรม @single.origin.store

Author

เบญจวรรณ มังกรอัศวกุล

lifestyle editor, ภักดีกับกาแฟใส่เลม่อน เบียร์ที่กินกับป๊า และฟังเพลงรวดเดียวทั้งอัลบั้ม

Photographer

อนิรุทร์ เอื้อวิทยา

นักเขียน และ ช่างภาพอิสระ ปัจจุบันชนแก้วอยู่ท่ามกลางเพื่อนฝูงที่จังหวัดเชียงใหม่