ดาหลา บุปผา ฆาตกรรม หรือ Dalah: Death and the Flower ซีรีส์ Netflix Original ของไทย แนว Whodunit หรือสืบสวนสอบสวน อำนวยการสร้างโดย ‘คุ่น-ปราบดา หยุ่น’ นักเขียนรางวัลซีไรต์ และ ผู้กำกับ 2 สาว ‘ดรีม-ฐานิกา เจนเจษฎา’ และ ‘เอ-เอลิซ่า เปียง’ 

ในแง่เนื้อหาว่าด้วยเรื่องราวของดาหลา สาวนักจัดดอกไม้ผู้ลึกลับเข้าไปพัวพันกับการตายอย่างปริศนา นอกจากเรื่องราวการตามหาตัวฆาตกรตัวจริง ยังสอดแทรกความเท่าเทียมและการถูกกดทับในมิติต่างๆ โดยมีการนำปรัชญาของการจัดดอกไม้แบบอิเคบานะมาเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างชนชั้นของผู้มีอิทธิพลและผู้ที่อยู่ในสถานะด้อยกว่าทางสังคม

ในแง่ของภาพลักษณ์ ซีรีส์เรื่องนี้เป็นงานศิลปะที่ถูกวางแผนมาอย่างดี ไม่ว่าจะเป็น การใช้สีและลวดลายที่แฝงความหมาย การตัดต่อด้วยจังหวะการตัดดอกไม้ มุมกล้องและการจัดแสงที่สร้างบรรยากาศลึกลับ ไปจนถึงการออกแบบเสียงที่เล่นกับจิตใต้สำนึกของมนุษย์ 

เบื้องหลังการทำงานของซีรีส์ที่ใช้ดอกไม้เป็นกุญแจหลักในการไขคดีจะมีความน่าสนใจอย่างไรบ้าง ตามเราไปพูดคุยกับพวกเขาพร้อมๆ กัน

ดาหลา

ดาหลา เป็นดอกไม้ในโซนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีความลึกลับน่าสนใจ ด้วยรูปทรงเป็นเอกลักษณ์ กลีบสีสดซ้อนกันหลายชั้น เปรียบเหมือนตัวละคร ‘ดาหลา’ ผู้เป็นนักจัดดอกไม้ที่สวยสง่า แต่ก็มีความลับที่ซ่อนเร้นอยู่มากมาย

ดรีม: ดอกดาหลาเป็นดอกไม้ตระกูลขิง อยู่ในโซนภาคใต้บ้านเราที่มีความน่าสนใจมาก ถ้าไปดู Time lapse การเจริญเติบโตของดอกไม้ชนิดนี้จะไม่เหมือนดอกอื่นๆ มันมีความคืนคลานชูช่อขึ้นมา

คุ่น: ดาหลาเป็นชื่อตัวละครหลักที่คิดขึ้นมาตั้งแต่แรก เพราะเป็นดอกไม้ที่ดูมีความลึกลับน่าสนใจ การที่เราเลือกให้ตัวละครดาหลาเป็นนักจัดดอกไม้ (Floral Designer) เพราะอยากให้ตัวละครที่ไขคดีหรือสืบสวนในเรื่องนี้มีลักษณะพิเศษของตัวเอง มีวิธีมองโลกที่ต่างไปจากคนทั่วไป ส่วนใหญ่การจัดดอกไม้จะเป็นการคิดอยู่กับตัวเองคนเดียว มีการคิดทบทวน ไตร่ตรองต่างๆ ทำให้ตัวละครนี้มีความซับซ้อนในแง่ของบุคคลิก และตัวดาหลาเองก็มีความลับที่ปกปิดอยู่ มีอดีตที่ไม่มีใครรู้ด้วยเช่นกัน 

เมื่อได้ไอเดียบทตั้งต้นว่าตัวละครหลักเป็นนักจัดดอกไม้ และมีเหตุการณ์ฆาตกรรมเกิดขึ้นระหว่าง 2 ครอบครัว หลังจากนั้นก็มีพี่ ‘อ้ำ-ฤทัยวรรณ วงศ์สิรสวัสดิ์’ และ ‘มุ้ย-อาทิชา ตันธนวิกรัย’ มาพัฒนาบทร่วมกันว่าเรื่องควรจะเกิดที่ไหน ตัวละคร 2 ครอบครัวนี้ควรจะเป็นใคร ใครควรจะเป็นคนที่ถูกฆ่า ใครควรจะเป็นฆาตกร มุ้ยก็จะมีประสบการณ์ตรงจากการเติบโตมาในครอบครัวคนจีน ส่วนพี่อั้มก็มีประสบการณ์ในการเขียนบทแบบ เลือดข้นคนจาง มาก่อน เราก็เอาทั้งหมดผสมผสานกันออกมาเป็นซีรีส์ 6 ตอน

วิถีแห่งอิเคบานะ

เมื่อแรงบันดาลใจมาจากนิยายสืบสวนคลาสสิก บวกกับความสนใจศิลปวัฒนธรรมญี่ปุ่น คอนเซปต์หลักของเรื่องจึงถือกำเนิดขึ้น นั่นคือการเอาความสนใจ 2 อย่างนี้มาผสมผสานกัน

คุ่น: ช่วงที่เราได้เวิร์กช็อปจัดดอกไม้อิเคบานะ ทำให้รู้วิธีคิดและหลักการต่างๆ เช่น วิธีการปักวางดอกไม้หรือการจัดชั้นความสัมพันธ์ของดอกไม้ต่างๆ ที่ไม่เหมือนกัน การจัดดอกไม้แบบอิเคบานะมันจะอิงอยู่กับปรัชญามากๆ ซึ่งเราอยากให้เป็นวิธีคิดของตัวละคร รู้สึกว่ามันเป็นศาสตร์ที่เหมาะกับคนที่จะสามารถใช้การสังเกตและไหวพริบในการสืบสวนเพื่อไขคดีบางอย่างได้ ซึ่งจะเห็นได้ว่าตัวละครดาหลาจะมีวิธีคิด มีการสังเกตรายละเอียด มีปรัชญาบางอย่างที่ไม่เหมือนกับคนอื่น 

คนส่วนใหญ่มักจะคิดว่าการจัดดอกไม้คือกิจกรรมที่ละมุนละไม ต้องใช้ความอ่อนโยน แต่จริงๆ แล้วมันคือการตัดอันนี้ทิ้ง ดึงอันนี้ออก ถ้าเป็นเราก็จะอยากเก็บทุกอย่างไว้ แต่ความเป็นจริงคืออะไรไม่สวยก็ต้องทิ้ง เน้นความสวย เน้นภาพลักษณ์ ไม่ได้เน้นว่าต้องรักษาธรรมชาติไว้ ครูก็มักจะสอนว่าไม่ต้องกลัวที่จะทำร้ายมัน เราต้องทำร้ายมัน มันก็ดูมีความรุนแรงอยู่ในนั้นด้วย 

ดรีม: มีประโยคหนึ่งจากในซีรีส์ที่บอกว่าจริงๆ แล้ว การจัดดอกไม้คือการยืดเวลาความตายออกไปให้อยู่ได้นานที่สุด อิเคบานะคือการจัดดอกไม้ที่พูดถึง harmony ต้องมีดอกเด่น ดอกรอบข้าง บางคนมองว่าการจัดดอกไม้ทุกอย่างจะสวยงาม แต่จริงๆ แล้วมันคือการฝืนธรรมชาติ การเข้าใจความตาย

อิเคบานะมีความเกี่ยวข้องกับศาสนาพุทธที่ญี่ปุ่น ซึ่งสำนักแรกๆ ก็คือพระ โดยเริ่มมาจากการจัดดอกไม้มาถวายบูชาทางศาสนา มีความเป็น ceremonial ตอนที่เราไปเรียนครูก็พูดถึงธรรมชาติ การยืดเวลาชีวิต เสียบยังไงให้อยู่ได้นาน แอบเซอร์ไพรส์เหมือนกันว่าการจัดดอกไม้มันเกี่ยวกับความตายมากกว่าที่คิด และ morbid ขนาดนี้ 

เอ: การที่เราตัดดอกไม้ออกจากต้น ตอนนั้นมันตายแล้ว แต่การจัดดอกไม้คือการที่เรากำลังเล่นกับความตายของมัน

ความหลากหลายของสปีชีส์

เรามักจะเห็นการเปรียบเทียบผู้หญิงกับดอกไม้ แต่สำหรับเรื่องนี้ดอกไม้เปรียบเสมือนคนในสังคมที่มีนิสัยแตกต่างกัน และพยายามต่อสู้ดิ้นรนในสภาวะแวดล้อมที่มีทรัพยากรอย่างจำกัด

ดรีม: พี่คุ่นอยากทำเกี่ยวกับฆาตกรรม ผู้หญิง และดอกไม้ แน่นอนว่าการที่เลือก Topic ดอกไม้ มันก็ช่วยเสริมเรื่องเฟมินิสต์ต่างๆ แต่ถ้าลึกไปมากกว่านั้น คือการที่เอาผู้หญิงไปเปรียบกับดอกไม้ แต่เราไม่ได้พูดแค่เรื่องดอกไม้กับผู้หญิง เพราะเรามองว่าทุกอย่างเป็น ecosystem เดียวกัน จริงๆ แล้วดอกไม้ก็คือคนในสังคมที่มีนิสัยแตกต่างกัน พยายามที่จะต่อสู้ดิ้นรนในสภาวะแวดล้อมเพื่อที่จะได้แสงและให้ตัวเองตายช้าที่สุด

เอ: จริงๆ แล้วเฟมินิสต์หรือเรื่องเพศก็มีวิวัฒนาการในช่วงเวลาที่ไม่เหมือนกัน ในประวัติศาสตร์บางอารยธรรมก็เคยมียุคที่ผู้หญิงใหญ่กว่าผู้ชายหรือผู้ชายใหญ่กว่าผู้หญิง สิ่งที่เราพยายามใส่เข้าไปในเรื่องนี้คือความร่วมสมัย ยุคที่ผู้หญิงมีสิทธิ์มีเสียง แต่เมื่อมีคนแย่งชิงก็จะมีคนสู้ขึ้นมาอีก เพราะนี่คือธรรมชาติ 

ดรีม: ที่ผ่านมาเราอาจจะเห็นคนที่ซัปพอร์ต faminism ในมุมเดียวซะส่วนใหญ่ บางคนก็ใช้ faminism เป็นเครื่องมือเพื่อที่จะเอาเปรียบอะไรบางอย่าง เพื่อที่จะให้ได้มาในสิ่งที่ตัวเองอยากได้ แม้กระทั่งผู้หญิงเองก็ใช้เช่นกัน เพราะฉะนั้นก็จะเห็นได้ว่าตัว faminism มันก็เป็นดาบสองคม 

องค์ประกอบศิลป์ที่เลียนแบบธรรมชาติ

สิ่งที่น่าสนใจไม่แพ้กันคืองานอาร์ต ที่ทำให้ภาพรวมออกมาดูแปลกใหม่ไม่ซ้ำใคร ตั้งแต่มุมกล้องที่มีการเล่นกับตัวละคร การตัดต่อด้วยจังหวะการตัดดอกไม้ การจัดแสงที่สร้างบรรยากาศให้ดูลึกลับ ไปจนถึงการออกแบบเสียงที่เล่นกับจิตใต้สำนึกของมนุษย์

ดรีม: กลไกของซีรีส์คือทุกคนเป็น ecosystem ในป่าหรือธรรมชาติที่เต็มไปด้วยความหลากหลายสปีชีส์ของพันธุ์ไม้ เราก็จะมีการตีความเรื่องภาพ เรื่องสีว่าตัวละครของแต่ละบ้านเมื่อเทียบกับสภาพแวดล้อมควรเป็นยังไง 

เอ: อย่างเช่น ‘สตูดิโอดาหลา’ ก็จะมีความเป็นถ้ำ มี movement อยู่ตลอดเวลา มีดอกไม้ที่คืบคลาน ‘บ้านเอื้อเทพา’ เป็นป่าดงดิบที่มีบ่อน้ำอยู่ตรงกลางสีน้ำเงิน ‘บ้านตั้งสินทรัพย์’ ให้ความรู้สึกเหมือนเป็นหน้าผา เราได้แรงบันดาลใจมาจากภาพวาดจีนที่มีภูเขา หิน ดอกกุหลาบ ของในบ้านก็เลยต้องเซ็ตไปทางนั้น

ดรีม: ส่วนมู้ดแอนด์โทนเราอยากให้ไปทางฟิล์มนัวร์ (Film Noir) มีความ Femme fatale และดาร์กกว่าซีรีส์ทั่วไป อยากให้มัน cinematic เหมือนหนัง กล้องมีการสวิตช์ไปมาเล่นกับคาแรกเตอร์ของดาหลาที่เป็นคนขี้สงสัยและ awkward ประมาณหนึ่ง เป็นความตั้งใจที่อยากให้มุมภาพสะท้อนกับความคิดและความรู้สึกของคาแรกเตอร์ที่เป็นนักจัดดอกไม้อย่างช่ำชอง พี่คุ่นก็ชอบที่กล้องไม่ได้จ่ออยู่นิ่ง เพราะมันทำให้เห็น movement ของตัวละคร

คุ่น: เราอยากเอาศิลปะของการจัดดอกไม้ในแต่ละขั้นตอนเข้าไปอยู่ในการตัดต่อด้วย อย่างเช่น การตัดกิ่งก้านก็จะมีจังหวะต่างๆ เพราะเราอยากให้สิ่งนี้สื่อออกมาทางภาพ ซึ่งถ้าสังเกตตอนเริ่มต้นของแต่ละอีพี ก็จะมีดอกไม้และวิธีการจัดการกับดอกไม้ที่ต่างกัน เพื่อนำเสนอว่าเรากำลังจะพูดเรื่องอะไร

จริงๆ แล้ว สตูดิดิโอดาหลาต้องเซ็ตขึ้นใหม่มาจากโรงที่มีอยู่จริง ความยากคือคนที่ดูแลดอกไม้เขาต้องวางแผน ดอกไม้มาจากเมืองไหน แล้วพรุ่งนี้มันจะเหี่ยวไหม เขาต้องเอามาเปลี่ยน ช่วงที่เราถ่ายสตูดิโอนั้นก็มีการเปลี่ยนดอกไม้อยู่ตลอดเวลา แอร์ต้องเปิดทั้งวัน เพื่อให้มันยังคงสภาพเหมือนเดิม 

เอ: ในพาร์ตของเสื้อผ้าและการแต่งหน้า สำหรับผู้หญิงมันคืออาวุธ ซึ่งก็จะเป็นเหตุผลว่าทำไมดาหลาต้องปากแดง วันนี้ฉันไปเจอใคร ฉันต้องฟาดสีแบบไหน ทำไมถึงใส่เสื้อผ้าแบบนั้น เพราะจริงๆ แล้วเขาก็เอาชุดแม่มาใส่ ทุกอย่างมันจะมี logic ของเขาอยู่

ดรีม: ด้วยความที่เราอยากเล่าการถูกกดทับด้วยธรรมชาติ เราทำ moodboard ของตัวละครว่ามีสีอะไรบ้าง แล้วแต่ละสีมัน represent อะไร ใครไปกดทับใคร แล้วเขาไปกดทับใครต่อ รวมออกมาแล้วกลายเป็นสีไหนมันก็จะติดอยู่ในเสื้อผ้าของตัวละครเหล่านั้น รวมทั้งลายดอกไม้ต่างๆ อย่าง ริสา (รับบทโดย แพต-ชญานิษฐ์ ชาญสง่าเวช) อาจจะอาศัยลายดอกไม้เยอะหน่อย เพื่อที่จะซ่อนว่าเขาเป็นดอกไม้ที่ถูกกดทับด้วยผู้ชายบ้าง ด้วยผู้หญิงกันเองบ้าง  

เอ: เราวางแผนกันเยอะมากๆ การสื่อสารจึงสำคัญมาก เราทำสตอรี่บอร์ดกันค่อนข้างละเอียด ซึ่งก็ช่วยได้เยอะในการทำงาน ช่วงที่ตื่นเต้นที่สุดคือ pre-production เหมือนทุกคนช่วยกันเนรมิตขึ้นมาได้หมดเลย นี่คือ cinema magic ของ production design ที่เรารู้สึกว่ามันเจ๋งมาก 

ดรีม: ส่วนพาร์ตของ sound design ตอนแรกเรารู้สึกว่ายังขาดความ psychological บางอย่าง เราอยากทำให้มัน thriller ขึ้น ฟังแล้วมีคำถามในเชิงลึกขึ้น เพราะอยากดึงดูดความสนใจคนดูในแต่ละตอน อย่างเช่น ตอนนี้เราจะให้เบาะแสสำคัญ หรือการบอกถึงตัวละครที่กำลังมีเงื่อนงำอะไรในใจ เขากำลังโดนใครกดอยู่ หรือเขาไปกดใครอยู่ ส่วนใหญ่มันจะเป็นเสียงสภาวะจิตใต้สำนึกของมนุษย์ 

ช่วง post-production เราอดหลับอดนอน ทำงานเวลาแปลกมาก แต่ก็มีไอเดียหลายอย่างในการตัดต่อ มีการเปลี่ยนสคริปต์บ้างเพื่อทำให้ซีรีส์เข้มข้นขึ้น เหมือนคลอดลูกออกมาในแบบที่ไม่ได้คาดคิดมาก่อนว่าจะมาทางนี้ได้ ซึ่งพวกเราก็ได้เรียนรู้อะไรใหม่ๆ กันเยอะมาก

The post ดาหลา บุปผา ฆาตกรรม เบื้องหลังองค์ประกอบศิลป์ผ่านปรัชญาแห่งดอกไม้และความตาย appeared first on a day magazine.

อย่างไรก็ตาม ผู้คนส่วนมากมักเลือกเดินทางไปยังเมืองหลวงอย่าง ‘ไทเป’ ครั้งนี้คอลัมน์ ‘ที่ชอบ’ จึงอยากพาทุกคนไปรู้จักกับไต้หวันในมุมมองใหม่ๆ ที่หลายคนอาจไม่เคยเห็นและสัมผัสมาก่อน เชื่อว่าทุกคนจะต้องตกหลุมรักความเรียบง่ายใน ‘เถาหยวน’ เมืองรองที่ไม่เป็นรองอย่างแน่นอน

เพราะนอกจากเมืองนี้จะโดดเด่นเรื่องทิวทัศน์ธรรมชาติที่งดงามแล้ว ในแต่ละสถานที่ยังเต็มไปด้วยคัลเจอร์ ศิลปะ งานฝีมือท้องถิ่น รวมถึงเบื้องลึกเบื้องหลังทางประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ ทุกพื้นที่จึงเปรียบเสมือนจิ๊กซอว์ของเรื่องราวในอดีตอันทรงคุณค่า

ทริปนี้ไม่เพียงแค่เยี่ยมชมบรรยากาศโดยรอบของเมือง แต่เรายังมีโอกาสได้เข้าร่วมงานสำคัญอย่าง ‘เทศกาลโคมไฟ Taiwan Lantern Festival 2025’ ซึ่งนับเป็นวันสุดท้ายของการเฉลิมฉลองเทศกาลปีใหม่จีน

เมืองรองของไต้หวันในฤดูหนาวจะเป็นอย่างไร และมีสถานที่ไหนบ้างที่ควรค่าแก่ไปเยือน? ไปออกเดินทางกัน…

เดินเล่นในหมู่บ้านย้อนยุค Matsu New Village Cultural and Creative Park

หลังจากเดินทางถึงสนามบินนานาชาติเถาหยวน เราเริ่มต้นทริปที่ ‘Matsu New Village Cultural and Creative Park’ หรือที่รู้จักกันในชื่อ ‘หมู่บ้านมาจู่ซินชุน’ ซึ่งเป็นหมู่บ้านของทหารผ่านศึกในอดีต สร้างขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1957 แต่ได้รับการฟื้นฟูและอนุรักษ์ไว้ จนกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวในพื้นที่ประวัติศาสตร์

อาคารบ้านเรือนของที่นี่มีลักษณะเป็นสถาปัตยกรรมชั้นเดียว ขนาดไม่สูงมาก ผนังปูนเปลือย และอิฐแดง ประกอบกับการตกแต่งด้วยประตูและหน้าต่างไม้ ซึ่งบ้านทุกหลังจะสามารถเดินเชื่อมถึงกันได้ ทำให้นักท่องเที่ยวได้ซึมซับกลิ่นอายสไตล์วินเทจ พร้อมทั้งความอบอุ่นของหมู่บ้าน

นอกจากนี้ยังมีนิทรรศการศิลปะ และกิจกรรมงานฝีมือมากมายให้ร่วมสนุก เช่น เวิร์กช็อปปรุงเครื่องหอม ประดิษฐ์สมุดทำมือ รวมถึงจัดดอกไม้ โดยก่อนกลับสามารถแวะเติมพลังได้ที่คาเฟ่น้ำชา ร้านอาหารคาวหวานอย่างเกี๊ยวซานตง ไอศกรีมโฮมเมด และขนมอบเตาถ่าน

ท่องราตรีที่เทศกาลโคมไฟ Taiwan Lantern Festival 2025 ครั้งหนึ่งในชีวิต

จุดหมายต่อไปของเราคือ ‘เทศกาลโคมไฟ Taiwan Lantern Festival 2025’ ในยามค่ำคืน ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในช่วงเทศกาลหยวนเซียว หรือวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 1 ตามปฏิทินจันทรคติ เพราะถือเป็นหนึ่งในเทศกาลดั้งเดิมที่สำคัญ และมีคุณค่าทางจิตใจสำหรับชาวไต้หวันเป็นอย่างมาก

ปีนี้จัดขึ้นในระหว่างวันที่ 12 – 23 กุมภาพันธ์ 2025 ที่เมืองเถาหยวน โดยแบ่งพื้นที่จัดแสดงโคมไฟออกเป็น 2 โซน ได้แก่ โซนจัดแสดงโคมไฟหลัก (Main Lantern Zone) และโซนไลท์ เพลย์กราวนด์ (Light Playground Zone)

‘Taiwan Lantern Festival 2025’ จัดแสดงผลงานโคมไฟขนาดใหญ่กว่า 300 ชิ้น พร้อมทั้งการแสดงศิลปะ และกิจกรรมเชิงโต้ตอบ ภายใต้ธีม ‘แสงแห่งเถาหยวน เชื่อมโยงทุกพื้นที่’ ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากเอกลักษณ์ท้องถิ่นและภูมิทัศน์ของเถาหยวน นำมารวมกับศิลปะโคมไฟแบบดั้งเดิม เทคโนโลยีล้ำสมัย และความยั่งยืนทางด้านสิ่งแวดล้อม จนกลายมาเป็นเทศกาลสุดยิ่งใหญ่ที่สามารถถ่ายทอดวัฒนธรรมท้องถิ่นได้อย่างทันสมัย

ช็อปชิลล์ที่ตลาดชุมชนเก่าต้าซี (Daxi Old Street)

ไปกันต่อที่ ‘Daxi Old Street’ หรือ ‘ตลาดชุมชนเก่าต้าซี’ เขตประวัติศาสตร์ที่ใหญ่ที่สุด และได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดีที่สุดในเมืองเถาหยวน สถานที่นี้จึงรายล้อมไปด้วยอาคารเก่าแก่และโบราณสถาน ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมสไตล์บาโรก ผสมผสานกับการตกแต่งแบบดั้งเดิมของชาวฮกเกี้ยน ทั้งยังมีศาลเจ้าให้นักท่องเที่ยวได้เข้าไปสักการะ และเสริมสิริมงคลให้กับชีวิตอีกด้วย

ความเพลิดเพลินของที่นี่คือ การได้แวะร้านนู้นร้านนี้ เพื่อซื้อขนมและอาหารระหว่างทาง ท่ามกลางบรรยากาศย้อนยุค โดยที่นี่มีอาหารพื้นเมืองไต้หวันจำนวนมากให้ทุกคนได้ลิ้มลองกัน ทั้งอาหารคาวหวาน ชานมไต้หวัน และเครื่องดื่มผลไม้ เรียกได้ว่า Daxi Old Street มีของกินให้ชิมตั้งแต่ต้นซอยยันท้ายซอยกันเลยทีเดียว

ชมธรรมชาติ ณ อ่างเก็บน้ำฉือเหมิน (Shihmen Reservoir)

สถานที่สุดท้ายที่อยากแนะนำคือ ‘อ่างเก็บน้ำฉือเหมิน’ (Shihmen Reservoir) ใครที่ชื่นชอบธรรมชาติจะต้องโปรดปรานที่นี่อย่างแน่นอน เนื่องจากมีทัศนียภาพที่สวยงามตลอดทั้งปี โดยโอบล้อมไปด้วยทะเลสาบสีฟ้า และภูเขาเขียวขจีตลอดเส้นทาง 

ในแต่ละฤดู ‘Shihmen Reservoir’ มีเสน่ห์และบรรยากาศที่แตกต่างกัน เช่น ฤดูใบไม้ผลิจะมีดอกซากุระบานสะพรั่ง หรือป่าเขาในฤดูใบไม้ร่วงจะถูกแต่งแต้มด้วยต้นเมเปิลสีแดง ส่วนฤดูหนาวในช่วงเดือนกุมภาพันธ์จะมีหมอกปกคลุมท้องฟ้าเล็กน้อย

นอกจาก ‘อ่างเก็บน้ำฉือเหมิน’ จะมีหน้าที่หลักในการชลประทาน การจ่ายน้ำ การผลิตกระแสไฟฟ้า และการป้องกันน้ำท่วมแล้ว สถานที่แห่งนี้ยังเหมาะแก่การท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก เพราะบริเวณรอบอ่างเก็บน้ำมีเส้นทางสำหรับการเดินชมวิวทิวทัศน์ และมีบริการล่องเรือ ซึ่งทำให้นักท่องเที่ยวได้ใกล้ชิดกับผืนน้ำมากขึ้นไปอีก

ทริปเที่ยว ‘เถาหยวน’ คือการเดินทางที่น่าจดจำ เพราะครั้งนี้เราไม่ได้ไปแค่สถานที่โด่งดังตามคำร่ำลือ แต่ยังได้ใกล้ชิดกับผู้คน วัฒนธรรมพื้นเมือง รวมถึงชื่นชมธรรมชาติที่สวยงามในฤดูหนาว ความเรียบง่ายของที่นี่ทำให้เราได้ใช้เวลากับตัวเองมากขึ้น และผ่อนคลายปัญหาความเครียดต่างๆ ในชีวิตประจำวัน ส่งผลให้จิตใจที่เคยว้าวุ่นกลับมาสงบลงอีกครั้ง 

The post Unseen in Taiwan ย้อนรอยประวัติศาสตร์ สัมผัสคัลเจอร์ พบเจอศิลปะ กับ ‘เถาหยวน’ เมืองรองที่ไม่เป็นรอง appeared first on a day magazine.

ครั้งนี้ ‘แคลร์-จิรัศยา วงษ์สุทิน’ เจ้าของผลงานซีรีส์วัยรุ่นน้ำดี ผันตัวมาเป็นผู้กำกับภาพยนตร์เต็มตัวครั้งแรก แต่สิ่งที่ไม่เปลี่ยนแปลงไปคือ เธอยังคงพยายามนำเสนอเรื่องราวของ ‘ผู้หญิง’ ในมิติที่หลากหลายและสมจริง

‘แฟลตเกิร์ล ชั้นห่างระหว่าง เ ร า’ เป็นภาพยนตร์ที่เล่าถึงความสัมพันธ์ของ ‘เด็กผู้หญิง’ ที่เติบโตมาด้วยกันในแฟลตตำรวจ จนกระทั่งเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านวัย พวกเธอจึงได้รับรู้ว่า ชีวิตจริงของผู้ใหญ่นั้นแตกต่างจากภาพฝันที่เคยวาดไว้ในวัยเด็ก ซึ่ง ‘ชนชั้นและฐานะ’ กลายเป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่าง ‘แอน’ กับ ‘เจน’ ค่อยๆ มีระยะห่างที่เพิ่มมากขึ้น ทั้งที่พวกเธอไม่ได้ต้องการเช่นนั้น

ปัจจุบัน สื่อบันเทิงประเภท Girl Love กำลังเป็นที่นิยมอย่างมากในไทย แต่จุดแข็งที่โดดเด่นของภาพยนตร์เรื่อง ‘FLAT girls’ คือการนำเสนอประเด็นความหลากหลายทางเพศในมิติที่แตกต่าง โดยเล่าถึงกระบวนการค้นหาตัวตนและอัตลักษณ์ทางเพศของเด็กคนหนึ่ง ที่เต็มไปด้วยความสับสนและไม่มั่นใจ พร้อมทั้งฉายให้เห็นถึงความเจ็บปวดจากการเติบโต ปัญหาในครอบครัว ความเหลื่อมล้ำ สภาพความเป็นอยู่ในแฟลตตำรวจ และคุณค่าการเป็นผู้หญิงตามบรรทัดฐานของสังคมไทย ผ่านตัวละครชนชั้นรากหญ้า ซึ่งไม่ได้มีทางเลือกในชีวิตมากนัก

แฟลตเกิร์ล

โจทย์ตั้งต้นของภาพยนตร์เรื่องนี้คืออะไร?

เราเคยทำหนังสั้นและซีรีส์มาแล้ว การกำกับภาพยนตร์ขนาดยาวจึงเป็นอีกหนึ่งจุดหมายสำคัญ (Milestone) ในชีวิต ซึ่งเราไม่เคยเห็นภาพยนตร์เรื่องไหนเล่าถึง ‘ลูกตำรวจ’ และ ‘แฟลตตำรวจ’ มาก่อน จึงอยากถ่ายทอดประสบการณ์ของเด็กผู้หญิงที่อาศัยอยู่ในแฟลตตำรวจ ผ่านผลงานภาพยนตร์เรื่องแรก

ทำไมต้องเล่าถึงชีวิตของ ‘เด็กผู้หญิง’ ในแฟลตตำรวจ?

ภาพยนตร์ส่วนใหญ่มักนำเสนอโลกตำรวจในด้านการทำงาน การสืบคดี หรือระบบราชการต่างๆ แต่หลายคนอาจไม่คาดคิดว่า สิ่งเหล่านั้นจะส่งผลกระทบต่อเนื่องมาถึง ‘ครอบครัวของตำรวจ’ ด้วยเช่นกัน 

‘เด็กผู้หญิง’ ในแฟลตตำรวจถือเป็นตัวแทนของเรา เนื่องจากประเด็นนี้สร้างจากชีวิตจริง ทำให้เราเข้าใจความคิดและประสบการณ์ในฐานะ ‘ลูกตำรวจ’ ได้มากกว่าบทบาทอื่นๆ โดยความทรงจำที่ตราตรึงใจมากที่สุดคือ ความสัมพันธ์ระหว่างเรากับลูกตำรวจคนอื่นๆ ที่เติบโตด้วยกันมา 

ประสบการณ์ไหนใน ‘แฟลตตำรวจ’ ที่ทำให้คุณอยากถ่ายทอดออกมาเป็นหนัง?

ประสบการณ์เกี่ยวกับเพื่อนสนิทวัยเด็กซึ่งเคยพูดคุยกันว่า “ในอนาคต เราจะซื้อบ้านหลังใกล้กัน อยากอยู่กับพวกมึงตลอดไป” แต่เมื่อเติบโตขึ้น เส้นทางชีวิตของแต่ละคนกลับไม่เป็นเช่นนั้นเลย อยู่ๆ เพื่อนที่เคยตีแบดและเล่นด้วยกันทุกวันก็ย้ายออกจากแฟลตตำรวจ หรือบางคนตัดสินใจหยุดเรียน และสร้างครอบครัวของตัวเอง 

การได้เห็น ‘ความจริง’ ของชีวิต ทำให้เราเริ่มตั้งคำถามว่า ทำไมชีวิตของพวกเราจึงเป็นแบบนั้น อะไรทำให้อนาคตของพวกเราแตกต่างจากภาพที่เคยวาดฝันไว้ในวัยเด็ก

นอกจากนี้ มิติด้านสถานที่ยังมีความน่าสนใจเช่นกัน เนื่องจากแฟลตตำรวจกลับไม่ได้มีแค่ ‘ตำรวจ’ แต่บางครอบครัวแอบเข้ามาอยู่อาศัยอย่างไม่ถูกต้อง เมื่อเจ้าหน้าที่ทำการตรวจสอบพื้นที่ กลุ่มคนเหล่านั้นก็จะตกหล่นออกไป

แม้สิ่งที่พวกเขาทำจะผิดกฎหมาย แต่เรากลับรู้สึกเห็นใจ เพราะในกรุงเทพค่อนข้างแออัด และคนที่สามารถเป็นเจ้าของพื้นที่อยู่อาศัยในเมืองหลวงมีเพียงคนรวยเท่านั้น

สำหรับคุณ ‘แฟลต’ คือตัวแทนของอะไร?

แฟลตคือ ‘บ้าน’ ที่ตัวละครคิดว่า อยากจะอยู่ที่นี่ตลอดไป แม้บ้านหลังนี้จะเป็นเพียงห้องขนาดเล็กภายในตึกก็ตาม แต่วันหนึ่งตัวละครเหล่านี้ก็ต้องสละบ้านของตัวเองไป เพราะพวกเขาไม่ใช่เจ้าของที่แท้จริง และในท้ายที่สุด ทุกคนต้องดิ้นรนเพื่อหาที่อยู่อาศัยใหม่ในกรุงเทพฯ ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายเลย

จุดไหนที่ผู้คนเริ่มแยกย้ายออกจากแฟลตตำรวจ?

หลากหลายเหตุผลมาก เพราะพื้นเพแต่ละครอบครัวไม่เหมือนกัน ในกลุ่มเพื่อนของเรา ทุกคนไม่ได้แยกย้ายกันอย่างฉับพลัน แต่ค่อยๆ หายหน้าหายตาไปทีละคน บางคนย้ายออกไปเพราะพ่อเกษียณอายุ ขณะที่เพื่อนบางคนย้ายตามครอบครัว เนื่องจากพ่อได้รับคำสั่งให้ไปทำงานที่อื่น บางคนก็ตัดสินใจย้ายออกไปเองหลังเรียนจบ บางคนต้องย้ายออก เพราะพ่อที่เป็นตำรวจเสียชีวิต หรือบางคนเข้ามาอยู่อาศัยอย่างไม่ถูกต้องตั้งแต่ต้น

แฟลตตำรวจไม่ใช่สังคมที่ทุกคนจะชื่นชอบ เพราะสถานที่แห่งนี้เป็นชุมชนที่ใกล้ชิดกัน ทำให้มีคนอื่นจับจ้องการเติบโตของเราตลอดเวลา ทุกวันของเด็กแฟลตเปรียบเสมือน ‘วันรวมญาติ’ หากมีเรื่องไม่ดีเกิดขึ้น แน่นอนว่า เรื่องนั้นจะถูกพูดถึงในวงกว้างอย่างหลีกเลี่ยงได้ยาก จึงไม่แปลกอะไร ถ้าจะมีใครย้ายออกเพราะไม่ชอบที่นี่

เรา

หนังเรื่องนี้สร้างจากชีวิตจริงของคุณ แล้วมีตัวละครที่คล้ายคลึงกับคุณไหม?

แฟลตตำรวจเป็นชุมชนที่สะท้อนถึงการเหมารวม หรือ Stereotype บทบาททางเพศของชายหญิงอย่างชัดเจน เช่น ผู้ชายทำงานหาเงินให้ครอบครัว ส่วนผู้หญิงเป็นแม่บ้านเลี้ยงดูลูก ทำให้ภาพความหลากหลายไม่ค่อยเกิดขึ้นเท่าไรนัก

แต่การเรียนโรงเรียนหญิงล้วน ทำให้ตัวละคร ‘เจน’ (รับบทโดย แฟร์รี่ กิรณา)ได้มองเห็นความเป็นไปได้เรื่องเพศมากขึ้น เมื่อโลก 2 ใบนี้แตกต่างกัน ทำให้เจนเติบโตมาด้วยความไม่แน่ใจ นำไปสู่ความสงสัยที่ว่า ต้องเป็นผู้หญิงแบบไหนจึงจะดีพอ?

ตัวละคร ‘เจน’ จึงคล้ายคลึงกับตัวตนของเรามากที่สุด เนื่องจากเป็นตัวแทนของเด็กผู้หญิงที่สับสนเรื่องรสนิยมทางเพศ รวมถึงมีรูปลักษณ์และบุคลิกภายนอก ซึ่งแตกต่างจากกรอบมาตรฐานความงามของผู้หญิงตามที่สังคมกำหนดไว้

เจนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองอยากเป็นอะไร ในทางกลับกัน ‘พี่แอน’ (รับบทโดย เอินเอิน ฟาติมา) คือผู้หญิงที่ดีพร้อมทุกอย่าง และเป็นผู้หญิงในแบบที่(สังคมบอกว่า)ควรจะเป็น ทั้งสวย เก่ง และขยัน เจนชื่นชอบพี่แอน โดยไม่รู้ว่าความชอบนั้นคือรูปแบบไหน ชอบแบบชื่นชม หรือชอบในเชิงโรแมนติก เมื่ออาตอง (รับบทโดย บอย ปกรณ์) เข้ามามีบทบาทในความสัมพันธ์นี้ ทำให้เจนไม่เข้าใจว่า ความรู้สึกที่ไม่อยากถูกแย่งความสนใจไปคืออะไร

“พี่ไม่เห็นอยากอยู่ที่นี่ไปตลอดเลย กลัวไม่ได้ออกไปมากกว่า” จุดตั้งต้นของไดอะล็อกนี้มีที่มาจากอะไร?

ตอนเด็กๆ เราจะรู้สึกว่าตัวเองโชคดีมากที่ได้อยู่แฟลตที่นี่ เพราะทำเลอยู่ติดริมแม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้มองเห็นพลุได้ชัดและบ่อยมาก รวมถึงเติบโตท่ามกลางเพื่อนวัยเดียวกัน จึงนับเป็นชีวิตวัยเด็กที่สนุกและแตกต่างจากเพื่อนที่โรงเรียน 

แต่เมื่อโตขึ้นกลับตั้งคำถามว่า ‘ทำไมพี่คนนั้นยังอยู่ที่นี่?’ เพราะเราเคยมองว่า พี่คนนั้นจะต้องประสบความสำเร็จ ได้ทำงานที่ยิ่งใหญ่ หรือมีชีวิตที่ดีกว่านี้ อย่างที่เคยพูดคุยกันตอนเด็กๆ การที่ชีวิตของหลายคนลงเอยด้วยการอยู่ที่แฟลตตำรวจนั้นไม่ใช่เรื่องผิด แต่มันทำให้เราฉุกคิดได้ว่า การออกไปอาจจะยากกว่าการได้อยู่เสียอีก

ทุกคนเคยมีความฝันว่าจะมีชีวิตที่ดี มีเงินซื้อบ้าน และเลี้ยงดูครอบครัวได้ แต่กว่าจะไปถึงจุดนั้น ชีวิตยังมีปัจจัยและเงื่อนไขอีกมากมายที่อาจรั้งตัวเราไว้ ทำให้ความฝันไม่อาจเกิดขึ้นจริง สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นกับตัวละคร ‘แอน’ ด้วยเช่นกัน แฟลตตำรวจเปรียบเสมือนอุปสรรคที่ฉุดรั้งแอนไม่ให้ไปถึงฝั่งฝัน

One Year คือความสัมพันธ์ของแม่-ลูกสาว แล้ว ‘FLAT girls’ คือความสัมพันธ์แบบไหน?

ไอเดียตั้งต้นคือ ความสัมพันธ์ระหว่างเรากับเพื่อนในแฟลต เพราะเราอยากบันทึกความทรงจำและมิตรภาพไว้ในภาพยนตร์ โดยถ่ายทอดความรู้สึกนึกคิดที่เด็กวัยรุ่นเคยพบเจอ ผ่านมุมมองและเรื่องราวของ ‘เด็กแฟลต’ ในกรุงเทพฯ

บทบาทของ ‘แม่’ และ ‘ผู้หญิง’ ในแฟลตตำรวจเป็นอย่างไร?

คนอื่นอาจจะมองว่า ทุกคนในแฟลตเหมือนกัน เช่น เป็นตำรวจเหมือนกัน เป็นเมียตำรวจเหมือนกัน แต่ความจริงแล้วไม่ใช่แบบนั้น ทุกคนพยายามจะอยู่สูงกว่าคนอื่นในสังคม ผู้หญิงที่อยู่ในแฟลตตำรวจต่างพยายามที่จะมีที่ทางและคุณค่าในตัวเอง หลายคนเป็นแม่บ้านซึ่งไม่ได้ทำงานอื่น จึงต้องพยายามมีอำนาจและยกตัวเองให้เหนือกว่าคนอื่นด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ตกแต่งบ้านให้ดูดีที่สุด อวดว่าลูกตัวเองเรียนเก่งกว่า หรือสวยกว่า

การสร้างคุณค่านั้นผูกโยงกับปัจจัยภายนอก ไม่ใช่การสร้างคุณค่าภายในตัวเอง เนื่องจากในฐานะเมียตำรวจ แม่ และแม่บ้าน สิ่งเหล่านี้คือหน้าที่ความรับผิดชอบของเธอที่ต้องดูแลให้ดีที่สุด ทั้งการเลี้ยงลูก และจัดการงานบ้าน

สิ่งที่พวกเธอมี มันมีแค่นี้ ผู้หญิงทุกคนจึงพยายามทำหน้าที่ของ ‘แม่และแม่บ้าน’ ให้ดียิ่งกว่าการดูแลตัวเองเสียอีก

จากผลงานต่างๆ ทำไมจึงสนใจเรื่องผู้หญิง?

ส่วนหนึ่งคงเพราะเป็นผู้หญิงมั้ง แต่อีกเหตุผลคือ เราโตมาด้วยการเห็น ‘ผู้หญิงในสื่อ’ ไม่ได้ถูกถ่ายทอดออกมาอย่างเป็นมนุษย์ที่มีความหลากหลายมากเท่าในชีวิตจริง สื่อยุคหนึ่งนำเสนอ ‘ตัวละครหญิง’ ผ่านสายตาของเพศชาย (Male Gaze) โดยให้พวกเธอเป็นเพียงองค์ประกอบที่สนับสนุนเส้นเรื่องของตัวละครชาย ผ่านบทบาทการเป็นแม่เป็นเมีย ในทางกลับกัน เรื่องราวที่แท้จริงของผู้หญิงกลับถูกมองข้าม

หากสื่อสามารถนำเสนอภาพของผู้หญิงได้อย่างหลากหลาย ผู้ชมอาจเข้าใจถึงความเป็นไปได้ในขอบเขตที่กว้างขึ้น เพราะผู้หญิงสามารถเป็นอะไรก็ได้ หรือทำอะไรก็ได้ตามที่พวกเธอต้องการ เราจึงอยากเป็นหนึ่งในผู้กำกับที่นำเสนอเรื่องราวของผู้หญิงในมิติที่หลากหลาย

‘FLAT girls’ ถือเป็นหนังแนว Girl Love ไหม?

เราชัดเจนในตัวเองมาตลอดว่าเป็นเกย์ และมีความสนใจในภาพยนตร์หรือซีรีส์ที่นำเสนอเรื่องราวของ LGBTQ+ โดยไม่ได้มองว่าสื่อบันเทิงเหล่านี้ต้องถูกจำกัดอยู่ในหมวดหมู่ใดหมวดหมู่หนึ่ง แต่เป็นเพียงเรื่องราวของตัวละครที่มีอัตลักษณ์ทางเพศเช่นนั้น

สำหรับเรื่อง ‘แฟลตเกิร์ล’ เราไม่ได้ตั้งต้นว่าจะสร้างหนังแนว Girl Love เพียงแต่ต้องการเล่าเรื่องของตัวละคร LGBTQ+ ที่กำลังค้นหาตัวเอง อย่างไรก็ตาม ถ้าคำนิยามของสื่อประเภท Girl Love หมายถึงการมีตัวละครหญิงที่รักกัน ‘แฟลตเกิร์ล’ ก็ถือเป็นหนังแนว Girl Love

ในช่วงเวลาที่ซีรีส์ Girl Love ของไทยกำลังเป็นที่นิยม จุดแข็งของ ‘FLAT girls’ ที่โดดเด่นและแตกต่างจากเรื่องอื่นๆ คืออะไร?

จุดมุ่งหมายหลักของภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ใช่การขายความโรแมนติกเพียงมุมเดียว แต่ต้องการนำเสนอในหลายมิติ โดยเฉพาะประเด็นเรื่อง ‘ความรักกับเงิน’ รวมถึงเรื่องชนชั้นฐานะ ครอบครัว และบริบทสังคม ซึ่งแตกต่างจากซีรีส์รักวัยรุ่นทั่วไปที่มักเน้นไปที่อารมณ์ความรู้สึกของตัวละคร อีกทั้งยังเล่าผ่านตัวละครที่เติบโตมาในแฟลตตำรวจ ซึ่งค่อนข้างเป็นชนชั้นรากหญ้ามากกว่าชนชั้นกลาง เราคิดว่า มุมมองแบบนี้อาจไม่ได้ถูกนำเสนอมากนักในซีรีส์ Girl Love ของไทย

ชั้นห่าง

ทำไมจึงอยากนำเสนอประเด็นเรื่อง ‘ชนชั้นและฐานะ’?

ตอนเด็กเคยคิดว่า ความรักเป็นเรื่องง่าย แค่รักกันก็น่าจะอยู่ด้วยกันได้แล้ว เมื่อก่อนไม่ค่อยเข้าใจเวลาเห็นคนเลิกกัน แต่เมื่อโตขึ้น เราเริ่มตระหนักได้ว่า ความสัมพันธ์ของมนุษย์มีปัจจัยมากมาย โดยเฉพาะเรื่อง ‘เงินและความเป็นอยู่’ ที่มักเป็นต้นเหตุของความขัดแย้งในความสัมพันธ์

เราชอบเรื่องความสัมพันธ์ของมนุษย์ แต่เราไม่ได้อยากพูดถึงความรักเพียงแค่มิติด้านความรู้สึก แต่อยากถ่ายทอดความสัมพันธ์ในมิติที่ลึกซึ้งกว่านั้น

ทําไมเลือกนำเสนอเรื่องราวของ ‘ชนชั้นรากหญ้า’ ต่างจากซีรีส์หรือหนังเรื่องอื่นที่เล่าถึงชนชั้นกลาง?

เพราะเราเองก็เป็นหนึ่งในคนชนชั้นรากหญ้า และเคยผ่านจุดนั้นมาก่อน แต่ในช่วงเวลาหนึ่ง สื่อบันเทิงกลับไม่ค่อยพูดถึงคนที่อยู่ในระดับเดียวกับเรา เช่น ตอนเด็กๆ เวลาดูละครหรือหนัง เราแทบไม่เคยเห็นตัวละครอาศัยอยู่ในแฟลตเลย แต่มักจะมีบ้านหลังใหญ่โต จนทำให้เรารู้สึกแปลกแยกจากตัวละครเหล่านั้น

เราเติบโตมาในครอบครัวที่ไม่มีห้องนอนส่วนตัว นอนกับพ่อแม่มาตลอด ดังนั้น แค่มีบ้านเป็นห้องแถว เราก็คงดีใจแล้ว เพราะเราเคยคิดว่า สิ่งที่ถ่ายทอดในละครหรือหนัง คือมาตรฐานปกติของสังคม จนเมื่อโตขึ้นจึงได้รู้ว่า ความเป็นจริงแล้ว คนที่มีบ้านขนาดใหญ่แบบในละครมีจำนวนน้อยมาก ขณะที่คนส่วนใหญ่ต้องต่อสู้ดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด แต่กลับไม่ค่อยมีใครส่องแสงไปถึงพวกเขา

ในเมื่อเราเองก็เป็นหนึ่งในคนเหล่านั้น และมีโอกาสได้ทำอาชีพนี้ เราจึงอยากเล่าเรื่องของคนที่มีชีวิตแบบเดียวกัน รวมถึงคนที่ลำบากกว่าเรา เพราะพวกเขาสมควรถูกพูดถึง เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น

คุณคิดว่า ‘ความรักเป็นแค่เรื่องของคนมีเงิน’ ไหม?

ในช่วงหนึ่งเคยรู้สึกแบบนั้น เราเคยผ่านจุดที่ลำบาก และมีภาระที่ต้องรับผิดชอบมาก่อน ซึ่งมันยากจริงๆ ที่จะมีความรักในสถานะแบบนั้น การมีความรักแทบจะเป็น Privilege เลย นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับเรื่องตัวตนด้วย เมื่อตัวเราไม่พร้อม เราจึงไม่กล้าให้ใครเข้ามารักเรา เพราะรู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอสำหรับใครเลย เรื่องเงินไม่ใช่ปัญหาแค่ด้านไลฟ์สไตล์ หรือค่าใช้จ่ายในการเดต แต่กระทบไปถึงความรู้สึกภายใน 

ความรักคงไม่ใช่แค่เรื่องของคนมีเงินหรอก แต่คนมีเงินสามารถมีความรักได้ง่ายกว่า และมีปัญหาด้านความสัมพันธ์น้อยกว่ามาก เพราะปัญหาส่วนใหญ่แก้ไขได้ด้วยเงิน เช่น รักทางไกล คนที่มีเงินสามารถเดินทางไปหากันได้ง่าย แต่สำหรับคนไม่มีเงิน การได้เจอกันเป็นเรื่องยากมาก ซึ่งส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์โดยตรง

สำหรับคุณ ชั้นห่างระหว่าง ‘เด็ก’ และ ‘ผู้ใหญ่’ คืออะไร?

ตอนเป็นเด็ก ทุกอย่างดูเป็นไปได้ และเต็มไปด้วยความหวัง แม้จะพบเจอความเจ็บปวดและความลำบากในการเติบโต แต่เรายังเชื่อว่า วันหนึ่งทุกอย่างจะลงตัวเอง แต่เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่ ไม่มีใครมาคอยควบคุมเรา แต่เงื่อนไขชีวิตกลับควบคุมเราแทน เราอาจมีอิสระที่จะรักใครก็ได้ ในขณะเดียวกัน เราก็มีความรับผิดชอบมากมาย ซึ่งทำให้ความสัมพันธ์นั้นอาจจะไปต่อไม่ได้อยู่ดี อีกทั้ง ตอนเด็กๆ ยังมีพ่อแม่เป็นที่พึ่งพิง แต่เมื่อโตขึ้น เราถูกมองเป็นคนหนึ่งคนที่ต้องรับผิดชอบตัวเอง รวมถึงอาจต้องดูแลคนอื่นด้วย

ระหว่าง(ทาง)

จากบทพูด “ไม่ต้องเป็นพี่แอนตลอดเวลาก็ได้” แล้วมีช่วงเวลาที่คุณไม่อยากเป็นตัวเองไหม?

หลายครั้งเราก็รู้สึกแบบนั้น เช่น มิติครอบครัว เราเคยเผชิญกับการแยกทางของพ่อแม่ ซึ่งแน่นอนว่า ครอบครัวของเราไม่ใช่ครอบครัวที่มีพ่อแม่ลูกอยู่กันพร้อมหน้า ตามที่สังคมมองว่าเป็นเรื่องปกติ ทำให้เราในช่วงวัยรุ่นเคยคิดว่า ทำไมเราไม่ได้อยู่ในครอบครัวที่อบอุ่น ส่วนมิติเรื่องเงิน เราก็เคยตั้งคำถามว่าทำไมพ่อแม่ไม่มีมรดกหรือกิจการที่บ้านรองรับ เพราะเราต้องรับผิดชอบเรื่องภายในบ้านตั้งแต่อายุยังน้อย ซึ่งเป็นภาระที่หนักสำหรับเด็กคนหนึ่ง

เมื่อโตขึ้นและมีโอกาสได้ทำหนัง เรากลับรู้สึกขอบคุณประสบการณ์เหล่านั้น เพราะทำให้เราเข้าใจชีวิต ได้สัมผัสกับความเจ็บปวดและความรู้สึกที่หลากหลาย ส่งผลให้เราไม่มองมนุษย์คนอื่นเป็นแค่สีขาวหรือดำ เนื่องจากทุกคนมีเส้นทางชีวิตที่แตกต่างกัน

อยากให้ผู้ชมได้รับบทเรียนอะไรกลับไปจากหนังเรื่องนี้?

ถ้าพูดในมุมของสังคมและการเมือง เราอยากฉายแสงให้กับคนที่ไม่ค่อยถูกพูดถึงในสื่อบันเทิง ไม่ใช่เพียงตำรวจชั้นผู้น้อยเท่านั้นที่ได้รับผลกระทบจากโครงสร้างระบบที่ไม่เป็นธรรม แต่ครอบครัว ภรรยา และลูกของพวกเขาก็ได้รับผลกระทบเหล่านั้นด้วยเช่นกัน ซึ่งสภาพแวดล้อมแบบนี้นับเป็นอุปสรรคที่ส่งผลต่อการเติบโตของเด็กที่จะโตไปเป็นผู้ใหญ่ในวันหน้า เราจึงอยากให้ตัวละครของหนังเรื่องนี้ เป็นตัวแทนของเด็กวัยรุ่นที่ต้องต่อสู้ทั้งการเติบโตของตัวเอง รวมถึงดิ้นรนท่ามกลางข้อจำกัดทางครอบครัวและสังคมไปพร้อมกัน

ส่วนประเด็นความหลากหลายทางเพศ ณ วันนี้ สังคมไทยเปิดกว้างมากขึ้น เช่น การมีกฎหมายสมรสเท่าเทียม แต่เรามองว่า สื่อมักนำเสนอความหลากหลายทางเพศโดยเน้นผลลัพธ์มากกว่ากระบวนการ ทั้งที่ความเข้าใจในตัวเองของเด็กคนหนึ่งไม่ได้เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน แต่ต้องผ่านความสับสน ความเจ็บปวด และการค้นหาตัวตน ดังนั้น การนำเสนอความหลากหลายทางเพศในมิตินี้ผ่านสื่อบันเทิง อาจช่วยให้พ่อแม่ ครอบครัว และสังคมเข้าใจเด็กเหล่านี้มากขึ้น

The post  ‘แคลร์ จิรัศยา’ ผู้กำกับหนัง FLAT girls ภาพสะท้อนชีวิตของ ‘ผู้หญิง-ลูกสาว-แม่’ ที่ไร้ทางออกในแฟลตตำรวจ appeared first on a day magazine.

วันนี้ aday จึงชวน ‘หวาน-ชัญญา อุดมพร’ เจ้าของเพจ VEGAN CALENDAR ผู้จุดประกายอีกทางเลือกในการบริโภคที่ปลอบประโลมทั้งสุขภาพ สิ่งมีชีวิตสปีชีส์อื่นและสิ่งแวดล้อม ผู้ที่สร้างเพจแชร์ข้อมูล มื้ออาหารสำหรับคนกินวีแกน และยังเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้ง Vtopia อีเวนต์ที่จัดขึ้นเพื่อให้คนที่ทานวีแกน-แพลนต์เบส ได้มาแบ่งปันพลังงานดีๆ ให้แก่กัน

หวานนัดเจอเราในร้านอาหารกลางเมืองที่ขายทั้งเมนูเนื้อสัตว์และวีแกน ท่ามกลางบรรยากาศสบายๆ เพื่อพูดคุยกันในเรื่องการกินวีแกนและเรื่องราวของ Vtopia Community 

ถึงแม้ว่าเราจะเป็นสายเนื้อ แต่พวกเราก็ยังสามารถต่อบทสนทนากันอย่างยืดยาวและหอบเอาความรู้สึกดีๆ กลับบ้านไปด้วย ดังนั้นไม่ว่าคุณจะมีไลฟ์สไตล์แบบไหน ก็สามารถแบ่งปันเรื่องราวดีๆ บนโต๊ะอาหารร่วมกันได้

จุดประกายแรกที่เริ่มสนใจกินวีแกนคืออะไร

ตั้งแต่มัธยมเราเป็นคนที่สนใจในเรื่องสุขภาพมากอยู่แล้ว เป็นคนที่กินเยอะมากๆ แต่ก็ไม่อยากอ้วน จึงเริ่มศึกษาเรื่องของโภชนาการมาตั้งแต่สมัยนั้น ไปเจอข้อมูลมาว่าหากอยากกินเยอะแต่ยังรักษารูปร่างได้ ต้องปรับสารอาหารเน้นกินโปรตีนและลดแป้งลง

ตอนนั้นเราเลยเน้นกินเป็นโลว์คาร์บและหนักไปทางเนื้อสัตว์เพราะอยากได้โปรตีนเยอะๆ กินแบบนั้นมาประมาณ 10 ปี เพราะเข้าใจว่ามันดีต่อสุขภาพแล้ว จนกระทั่งช่วงประมาณ 6 – 7 ปีก่อน เราเกิด Midlife Crisis ในชีวิต จึงมีโอกาสได้ไปปฏิบัติธรรมและมีโอกาสได้เห็นวิดีโอเกี่ยวกับสัตว์ที่มันสะเทือนใจเลยเป็นครั้งแรกที่เราตั้งคำถามกับตัวเองว่า หรือสัตว์ไม่ใช่อาหาร แต่ว่าตอนนั้นด้วยความที่ตัวเองกินเนื้อสัตว์ทุกมื้อ เลยรู้สึกว่าเป็นไปไม่ได้ที่จะเลิกกิน ไม่เคยเห็นภาพตัวเองเป็นวีแกนเลย

แต่พอมาถึงวันเกิด เราก็คิดว่าอยากลองดูสักตั้ง หลังจากนี้ลองทำ มังสวิรัติปลา (Pescetarian) ดีกว่า มันคือการกินแต่สัตว์น้ำไม่กินสัตว์บก ช่วงนั้นเลยกินปลา กินกุ้งยับเลย นั่นถือเป็นก้าวเล็กๆ ก้าวแรก

หลังจากนั้นเราก็มีโอกาสได้ไปปฏิบัติธรรมอีก ที่วัดป่าถ้ำวัว จังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นวัดเจ ก็เลยได้เลิกกินเนื้อสัตว์ไป 5 วัน โดยไม่ทันได้รู้ตัวเลย พอเริ่มทำได้ก็เลยคิดว่าจริงๆ แล้วการกินวีแกนก็อาจจะไม่ใช่เรื่องยาก ตรงนั้นแหละที่เป็นจุดเริ่มต้นทำให้เริ่มกินวีแกนจริงจัง แต่สิ่งที่ทำให้เราทำได้ในระยะยาวคงเป็นเพราะเรารู้ว่ามันดีต่อสุขภาพและเพราะได้เข้าร่วมคอมมิวนิตีกับคนที่เขากินเหมือนกัน

ตอนนั้นพอเริ่มกินได้สักพัก เราก็ไปเจอเพจ ‘Plan V’ ของ  ‘แก้ม-ชนนิกานต์ ฉันสุธรรม’ เป็นเพจที่แชร์เกี่ยวกับเรื่องอาหารวีแกน เราเลยตัดสินใจทักแชทเพจไปเพื่อสอบถามข้อมูล พอคุยไปคุยมาดันได้รู้ว่าเรียนอยู่ในคณะเดียวกัน หลังจากนั้นจึงนัดเจอกัน และเริ่มได้แลกเปลี่ยนข้อมูลกัน และกลายมาเป็นคอมมิวนิตีในที่สุด

คนส่วนใหญ่หันมากินวีแกนด้วยเหตุผลอะไรบ้าง

สาเหตุหลักๆ มีอยู่ 4 อย่างด้วยกัน อย่างแรกคือเรื่องสุขภาพ ซึ่งก็แยกออกไปได้ 2 ทางอีกคือ เรื่องสุขภาพระยะยาวและการรักษารูปร่าง จริงๆ ในเรื่องของการรักษารูปร่าง ไม่ว่าจะเป็นไดเอตรูปแบบไหนก็ลดหุ่นได้หมด แต่ในส่วนของการรักษาสุขภาพระยะยาว เราอาจจะต้องไปศึกษาให้มากขึ้น เพราะในปัจจุบันอาหารกลายเป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่มาก สิ่งที่เราบริโภคกันจึงต้องถูกเร่งผลิตด้วยสารเคมีหรืออะไรต่างๆ บางทีเราอยากได้แค่โปรตีนแต่เราจะได้อีกหลายอย่างพ่วงมาด้วย เพราะฉะนั้นพอคนได้ศึกษาเรื่องนี้กันมากขึ้น เขาจึงอยากลดสารพิษตรงนี้ลง 

อย่างที่สองคือเรื่อง Moral Ethics (จริยธรรม) ส่วนมากคนที่ทานวีแกนก็จะมีความคิดที่ว่าสัตว์เขาก็มี 1 ชีวิต และก็เจ็บเหมือนเรานั่นแหละ ทำไมเราถึงมีสิทธิ์ไปเบียดเบียนเขา 

อย่างที่สามคือเรื่องของความเชื่อ เจกับวีแกนจะมีความใกล้เคียงกันในเรื่องของการกินมากๆ (มีเพียงผักกลิ่นฉุนที่เจห้ามกินเพิ่มเข้ามา) แต่ว่าความแตกต่างคือ การกินเจมีฐานคิดมาจากความเชื่อ ความศรัทธาที่ถูกส่งต่อกันมา ส่วนการกินวีแกนจะมีฐานคิดมาจากสิ่งที่เรามองเห็นได้ในตอนนี้ เพื่อที่พวกสัตว์จะไม่เจ็บและเราไม่ได้ไปเบียดเบียนชีวิตอื่น

และอย่างสุดท้ายคือเรื่องของสิ่งเเวดล้อม อย่างการทำปศุสัตว์ ต้องใช้ทรัพยากรเยอะมาก กว่าจะกลายมาเป็นอาหารให้คนทานได้

การทำปศุสัตว์เป็นการใช้ทรัพยากรทางอ้อมอย่างไร

หากเราจะกินสเต็กสักจาน ต้องผ่านกระบวนการมากมาย ไม่ใช่ว่าวัวจะถูกเสกขึ้นมาอย่างง่ายดาย เราต้องเลี้ยงเขา ทำฟาร์มขึ้นมา ใช้พื้นที่จำนวนมาก และต้องปลูกอาหารให้เขากินด้วย เราต้องใช้อาหารจำนวนมากขนาดไหนกว่าที่เขาจะโตขึ้นมาขนาดนี้ ยังไม่นับกระบวนการหลังจากนั้น ไม่ว่าจะเป็นการทำความสะอาดอึ ฉี่ การฆ่าในโรงเชือด สิ่งเหล่านี้ล้วนใช้ทรัพยากรในการชำระล้างทั้งหมด

อีกอย่างคือเรื่องของแก๊ส วัวจะปล่อยแก๊สออกมาค่อนข้างเยอะ โดยเฉพาะแก๊สมีเทน ซึ่งตรงนี้มันไปทำร้ายชั้นบรรยากาศของโลก ดังนั้นในอุตสาหกรรมการผลิตที่เราเร่งเพาะพันธุ์สัตว์ออกมาให้ได้จำนวนมากๆ เพื่อตอบโจทย์การบริโภคนิยม เราจึงทำร้ายโลกมากขึ้นเรื่อยๆ 

ทำไมคนที่เริ่มตัดเนื้อสัตว์ มักจะเลือกตัดสัตว์ใหญ่ออกก่อน ทั้งๆ ที่ก็เป็น 1 ชีวิตเหมือนกัน

เราว่ามันเป็นเรื่องของความเชื่อ แบบว่าวัวเป็นสัตว์ใหญ่ แต่ถ้าถามเราแล้ว เราก็เชื่อว่าทุกชีวิตมีค่าเท่ากัน สำหรับเราเเล้วทุกสิ่งมีชีวิตบนโลกไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ก็เป็น 1 ชีวิตเท่ากัน

ปรับตัวอย่างไรบ้างในช่วงเเรก ร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงไหม

ต้องบอกก่อนว่าแต่ละคนที่ปรับมาทานวีแกน ร่างกายจะรีเเอคต่อสิ่งนี้แตกต่างกันไป อยู่ที่ว่าก่อนหน้านั้นพฤติกรรมการกินเขาเป็นอย่างไร ส่วนตัวเราเป็นคนกินคลีนอยู่ก่อนแล้ว จึงไม่ได้น้ำหนักลดหรือเพิ่ม แต่สิ่งที่เราสังเกตได้เลยคือภูมิเราดีขึ้นมาก หลังจากกินวีแกน เวลาเป็นไข้เราจะหายเร็วขึ้นกว่าเดิม

ระบบร่างกายคนเรา อาจจะต้องใช้เวลาในการปรับตัวอยู่เหมือนกันเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง เช่น หากก่อนหน้านี้เคยกินโลว์คาร์บมาก่อน จุลินทรีย์ในลำไส้เราจะไม่เก่งในการย่อยแป้ง พอเราปรับมากินผักกินแป้งเยอะ ก็อาจจะเกิดอาการง่วงได้ การแก้ไขปัญหาคือให้ค่อยๆ เริ่มกินทีละนิดเพื่อให้จุลินทรีย์ในลำไส้ได้ปรับตัว ย่อยพืชผักเก่งขึ้น หลังจากนั้นก็จะดีขึ้นเอง และค่อยๆ เพิ่มปริมาณการกินทีละนิด

หรือบางคนกินวีแกนแล้วท้องอืด อาจจะเป็นเพราะคุณกินผักสดมากเกินไปหรือเปล่า พวกผักสดจะมีแก๊สเยอะ พอเปลี่ยนไปกินผักต้มเพื่อลดแก๊ส อาการท้องอืดก็จะหาย  บางคนกินถั่วเยอะ แต่จุลินทรีย์ในกระเพาะยังย่อยถั่วไม่เก่ง ก็ต้องคุมปริมาณที่กินก่อน ซึ่งอยู่ที่พื้นฐานร่างกายและประสบการณ์การกินที่ผ่านมาของแต่ละคน

ความยากที่สุดในตอนเริ่มต้นเข้าสู่วงการคืออะไร

การที่เราไม่รู้ว่าอะไรกินได้หรือกินไม่ได้ อาจจะต้องไปหาข้อมูลมาก่อนเพื่อที่จะมาจัดมื้ออาหารของตัวเอง 

พี่แก้มจากเพจ ‘Plan V’ แนะนำวิธีการหาข้อมูลเบื้องต้นคือให้เอาวัตถุดิบที่เราสงสัยว่ากินได้ไหม ไปค้นหาในกูเกิลว่า ‘Is this vegan’ ก็จะมีข้อมูลขึ้นมาให้อ่าน แต่หากเป็นชื่อแปลกๆ ก็จะหาไม่ค่อยเจอ เพราะว่ามันปรุงเเต่งเยอะ เราแนะนำว่าง่ายที่สุดคือเลือกกินเป็นโฮลฟูดจะดีกว่า

ทำไมบางคนเลิกกินเนื้อสัตว์แล้ว รู้สึกว่ากินเท่าไหร่ก็ไม่อิ่ม

หนึ่งคือเราถูกสอนมาว่าการกินผักไม่อิ่มท้อง เมื่อเรามีความเข้าใจแบบนี้ ต่อให้อิ่มมันก็จะไม่อิ่ม จิตเป็นนายกายเป็นบ่าว จิตคิดยังไงมา มันก็จะส่งผลต่อมาที่ร่างกายอยู่แล้ว 

อย่างแรกเลยเราอาจจะต้องไปศึกษามาเพิ่มก่อนว่าคนกินผักก็อิ่มได้นะ คนกินผักสร้างกล้ามและสุขภาพดีได้ และเขาไม่ได้หิวตลอดเวลา สองคือเรื่องของสารอาหาร หากเราไปเน้นกินอาหารที่แปรรูป ซึ่งมีกากใยน้อย เราก็จะไม่อิ่มท้อง ดังนั้นเราแนะนำว่าให้ดูไปที่สารอาหารเป็นหลักมากกว่า

หลังจากที่ทำเพจ VEGAN CALENDAR เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างไรกับตัวเองและสังคมบ้าง

เรารู้สึกว่าการทำเพจที่ให้ความรู้เราจะต้องละเอียดกับการหาข้อมูลต่างๆ มากขึ้น เพราะมีคนที่รอรับสารจากเราอยู่ หากมีข้อมูลที่ผิดออกไปก็อาจจะส่งผลเสียเป็นวงกว้างได้

อีกอย่างคือเรารู้สึกภูมิใจว่าเราก็เป็นคนหนึ่งที่สามารถสร้างอิมเเพ็คให้กับผู้คนได้ คนที่เข้ามาดูเรา แม้เขาอาจจะไม่ได้เปลี่ยนมาทานวีแกนอย่างเต็มตัว แต่ถ้าใน 1 มื้อเขาหันมางดเนื้อสัตว์ แน่นอนว่าสุขภาพจะดีขึ้นไม่มากก็น้อย

หลายๆ ครั้งเราจะได้รับคอมเมนต์ขอบคุณ บางคนไม่สามารถทานเนื้อสัตว์ได้ เพราะป่วยไม่รู้จะทานอะไร พอได้มาดูเพจเรา เขาก็มีไอเดียที่จะไปทำต่อ หรืออย่างบางคนที่เขามีปัญหาว่าหากกินวีแกนจะเข้าสังคมอย่างไร ความสุขจะหายไปหรือเปล่า เราก็จะแชร์วิธีการว่าควรจะเข้าสังคมแบบไหน บางทีเขารู้สึกเหงาหรือโดดเดี่ยว พอมันมีคอมมิวนิตีให้เข้ามาร่วมแชร์กัน ก็ทำให้รู้ว่ายังมีเพื่อนร่วมเดินทางไปด้วยกัน

สิ่งที่คนกังวลที่สุดเกี่ยวกับการกินวีแกนคือเรื่องสารอาหาร อยากให้ช่วยแชร์หน่อยว่าหากอยากเริ่มต้องทำอย่างไร

อย่างแรกเลยคือเราถูกสอนมาตลอดว่าโปรตีนมาจากเนื้อสัตว์ เพราะว่าเนื้อสัตว์มีสัดส่วนที่เป็นโปรตีนเยอะ แต่ไม่ได้แปลว่าพืชไม่มีโปรตีน จริงๆ แล้วพืชทุกชนิดมีโปรตีน ขนาดข้าวขาวยังมีกรดอะมิโนที่จำเป็นครบทั้ง 9 ชนิดเลย 

แต่มันก็จะมีข้อกังวลต่อมาว่า หากกินวีแกนจะได้รับคาร์บเยอะหรือเปล่า พวกถั่วต่างๆ ก็มีคาร์บแทนที่จะได้รับโปรตีน อาจจะอ้วนจากคาร์บก่อนหรือเปล่า ซึ่งเราต้องเข้าใจกันก่อนว่า คาร์บมันถูกพูดถึงในแง่ที่ไม่ดี แต่จริงๆ แล้วมันเป็นแหล่งพลังงานหลัก ถ้าถูกกินพร้อมกับไฟเบอร์ วิตามิน แร่ธาตุ ต่างๆ มันโอเคมากๆ 

เพราะฉะนั้นการกินคาร์บไม่ใช่สิ่งที่น่ากลัวเลย และคนที่น้ำหนักลดจากการกินคาร์บมีมหาศาล แต่สิ่งที่น่ากลัวกว่าคือเรื่องของน้ำตาลขัดขาว แป้งขัดขาวมากกว่า ทำให้คาร์บทั้งหมดถูกเหมารวมว่าน่ากลัว  

แหล่งโปรตีนที่สำคัญส่วนมากก็จะเป็นพวกถั่ว เต้าหู้ ฟองเต้าหู้ เทมเป้ อย่างเทมเป้นี่ดีมากๆ คือถั่วเหลืองที่เอาไปต้มและผ่านการหมักจุลินทรีย์ตัวดี ดังนั้นหากกินเข้าไปคุณจะได้ทั้งโปรตีน ไฟเบอร์ วิตามิน แร่ธาตุ ธาตุเหล็ก และโพรไบโอติก 

เราอยากยกตัวอย่างให้คนที่กังวลเกี่ยวกับเรื่องโปรตีนได้มั่นใจ จากตัวอย่าง เช่น พี่ตูน-ประกาศิต เครือบุตร นักเพาะกายแชมป์โลก หรือนักกีฬา นักมวยระดับโลกก็มีคนที่กินวีแกน เพราะฉะนั้นหากห่วงว่าสารอาหารไม่พอ ให้ดูนักกีฬาที่เขาต้องใช้ร่างกายค่อนข้างหนัก เขายังสามารถที่จะกินและรักษา Performance ไว้ได้ เรายืนยันได้ว่ายังไงกินวีแกนก็ได้รับโปรตีนเพียงพอแน่นอน

โปรตีนจากพืชที่ขายตามซูเปอร์มาร์เก็ตถือว่าเป็นอาหารแปรรูปไหม

เป็นอาหารแปรรูป เพราะสิ่งที่ไม่เเปรรูปคือสิ่งที่เรามองเห็นว่ามันคืออะไร หรือทำมาจากอะไร แต่เราอาจจะต้องเข้าใจก่อนว่า คำว่าแปรรูปเป็นยังไง เพราะมันมีหลายระดับ ขึ้นอยู่กับว่าแปรรูปน้อยหรือมาก จริงๆ สิ่งที่ไม่ควรกินคืออาหารที่แปรรูปในระดับที่มากเกิน แต่จริงๆ แล้วในทุกอย่างที่เรากิน ซอสปรุงรสอะไรต่างๆ มันก็เป็นอาหารแปรรูปอยู่ดี เลี่ยงได้ยาก

ช่วงนี้เนื้อจากพืชโดนโจมตีเยอะเพราะมันเป็นสิ่งใหม่ คนอาจจะไม่เข้าใจว่ามันคืออะไร แต่ถ้าถามเรา หากอยากทานวีแกนแล้วสุขภาพดี ก็เน้นกินเป็นโฮลฟูดแล้วกัน โฮลฟูดก็คืออาหารที่ผ่านการปรุงแต่งหรือดัดแปลงน้อยมาก และยังคงอยู่ในหน้าตาดั้งเดิมของมัน

หากเราอยากกินวีแกนแต่ราคามันแพงจัง ทำอย่างไรดี

คนจะมีความเข้าใจว่าวีแกนแพง เพราะเขาดันไปเปรียบเทียบราคากับร้านวีแกนที่อยู่ในเมือง ในจุดที่ไม่ว่าจะเสิร์ฟอะไรก็แพง และอาจจะเพราะในยุคก่อนหน้านี้ เราหาอาหารที่เป็นวีแกนกินได้ยากด้วย แต่ในทุกวันนี้วีแกนมันไม่ได้มีอยู่แค่ในร้านพวกนั้น เราอยากเเนะนำว่าหากทำอาหารกินเองได้ คุณก็จะคุมราคาได้ แต่ถ้าทำไม่ได้ให้สั่งที่ร้านอาหารเจ ซึ่งมันก็คือวีแกนเหมือนกันและราคาถูกมาก หรืออย่างร้านอาหารตามสั่งทั่วไปเราก็เปลี่ยนจากเนื้อสัตว์เป็นเต้าหู้ 

อย่างเราทำอาหารเองมาก่อนที่จะกินวีแกนอยู่แล้ว จึงเปรียบเทียบราคาได้ง่าย เวลาเข้าซูเปอร์มาร์เก็ตเราจ่ายถูกลงมากจริงๆ ด้วยวัตถุดิบไม่ได้แพงอยู่แล้วอยู่ที่ว่าคุณเลือกกินอย่างไรมากกว่า

Vtopia มีที่มาที่ไปอย่างไร 

เริ่มจากการที่เราได้พูดคุยกับทั้งพี่เเก้ม (เจ้าของเพจ Plan V) และอีกหลายๆ เพจที่ทำเกี่ยวกับเรื่องพวกนี้ จนได้มานัดเจอกินข้าวกัน เป็นความรู้สึกที่ดีที่มีเพื่อนกินอะไรเหมือนๆ กัน จากที่ปกติกินอยู่คนเดียว 

หลังจากนั้นพวกเราเลยเริ่มมีกิจกรรมไลฟ์สดในไอจีกันทุกวีค คนดูชอบกันมาก เลยตั้งกรุ๊ปกันขึ้นมาชื่อว่า ‘ใต้ต้นมะม่วง’ พอช่วงปลายโควิดก็เริ่มมีการจัดงานอีเวนต์ขึ้นมา โดยที่งานแรกยังไม่มีชื่อด้วยซ้ำ แต่ผลตอบรับดีมากๆ จนได้จัดต่อเนื่องมาเรื่อยๆ พวกเราเลยคุยกันว่าควรมีชื่ออย่างจริงจัง สุดท้ายก็ได้ข้อสรุปว่าเป็นชื่อ Vtopia ที่มาจากคำว่า Vegan บวกกับ Utopia ที่แปลว่าเมืองในอุดมคติ เราอยากให้เป็นคอมมิวนิตีที่เราสามารถแชร์อะไรกันได้ และดีต่ออนาคตอย่างไรบ้าง 

เล่าให้ฟังหน่อยว่าทำอะไรกันบ้าง 

จริงๆ เเล้ว พวกเราสนใจในด้าน Wellness แต่ที่ยืนพื้นเลยจะเป็นอีเวนต์ที่ชื่อว่า BKK Plant-based Fair ที่เราจัดมา 4 ปีแล้ว จุดประสงค์ของงานนี้เลยคือ ทำให้ทุกคนได้รู้จักอาหาร Plant-based มากขึ้น ได้รู้ว่ามันสามารถทำได้หลากหลายและอร่อยนะ

แต่ละคนในคอมมิวนิตีของเราจะมีกิจกรรมหลากหลายกันมาก อย่างปีที่ผ่านมาเราได้ทำงานร่วมกับ Loopers (ร้านเสื้อผ้ามือสอง) จัดอีเวนต์ที่ชื่อ Soul Food, Good Life ขึ้นมา ซึ่งงานนี้จะมีสินค้า Sustainable และอาหารวีแกนให้คนมาจับจ่าย แบ่งปันพลังงานดีๆ ให้กันมากมาย

และยังมีงาน Vegan Cooking, Plant-based Meetup ที่จัดขึ้นเพื่อให้คนได้มาเจอกัน เพราะเรารู้สึกว่าเราเองก็อยากมีเพื่อนที่กินเหมือนกัน สามารถพูดคุยแลกเปลี่ยนกันได้ เมื่อเราอยู่กันเป็นคอมมิวนิตี ก็จะมีโอกาสดีๆ เข้ามา มีกลุ่มอื่นๆ ชวนไปทำอะไรดีๆ อีกเพียบ ในทุกปีกิจกรรมของเราจึงเปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ ตามโอกาสที่เหมาะสม

การมีอยู่ของ Vtopia ส่งผลอย่างไรกับวงการวีแกน-แพลนต์เบส ในประเทศไทย 

เราคิดว่าคนรุ่นใหม่มีความตระหนักรู้ในด้านของอาหารมากขึ้น จากการมีอยู่ของคอมมิวนิตี Vtopia  หรือแม้กระทั่งการมีอยู่ของเพจ VEGAN CALENDAR เพราะเราเองก็พยายามจะทำอะไรที่มันย่อยง่ายออกมาให้คนเข้าใจ เข้าถึงได้ง่ายขึ้น จึงทำให้คนสามารถเข้ามาอ่านข้อมูลแล้วนำไปใช้ต่อได้มากขึ้น 

เราเคยทำแคมเปญกินมังวันละมื้อให้คนไปแชร์ต่อ เราอยากให้คนได้รู้จักว่ามันมีสิ่งเหล่านี้อยู่นะ ได้ค่อยๆ ทำความรู้จักกับมันและวันหนึ่งหากคุณอยากกิน พวกเราอยู่ตรงนี้นะ มีหลายคนเลยที่เริ่มต้นทานวีแกน อาจจะอาทิตย์ละวัน หรือวันละมื้อจากแคมเปญเหล่านี้

เล่าเรื่องราวหรือเหตุการณ์น่าประทับใจของคนในคอมมิวนิตีให้ฟังหน่อย

มีเหตุการณ์ที่เราประทับใจมากๆ คือ เราเคยโดนทัวร์ลง เราก็เข้าใจว่าคนทำเพจซึ่งเป็นสื่อสาธารณะส่วนมากก็จะมีทัวร์ลงกันบ้างอยู่เเล้ว ตอนนั้นเราเคยทำคลิปไข่วีแกนลง TikTok เป็นไข่ที่ทำเหมือนไข่จริงๆ มาก หลังจากนั้นคนก็เข้ามาด่าเราว่า ถ้าไม่กินเนื้อสัตว์จะมาทำให้มันเหมือนทำไม ตอนนั้นคลิปก็แมสไปเลย (หัวเราะ) แต่ก็มีคนมาเซฟเราและน้องไข่วีแกนเยอะมาก

มีอีกหลายๆ คนเข้ามาขอบคุณเรา เพราะทำให้เขาได้ความรู้และสามารถจัดการมื้ออาหารของตัวเองได้ การที่มีออปชันอาหารที่หลากหลายออกมา ทำให้เขายังเอนจอยกับการทานอาหารต่อได้ 

ได้เรียนรู้อะไรจากการสร้างคอมมิวนิตีนี้มากที่สุด 

เราได้เรียนรู้ว่าคนที่เลือกมาทางนี้มันมาจากหลายองศามาก ต้องบอกก่อนว่าคนที่กินวีแกนไม่ใช่คนที่ไม่ชอบกินเนื้อสัตว์นะ จริงๆ เราเองก็รักเนื้อสัตว์มาก เราชอบรสชาติของซุปกระดูกหมู เเต่วันนี้ที่เราเลือกมาทางนี้ไม่ใช่เพียงเพราะว่าเราไม่อยากกิน มันไม่ได้ง่ายขนาดนั้น แต่พวกเราหันมากินวีแกนเพราะได้รู้เบื้องลึกเบื้องหลังของอุตสาหกรรมต่างๆ หรือไปเห็นภาพอะไรที่มันสะเทือนใจมากมา  แล้วไม่อยากเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้สัตว์ต้องตาย 

แต่เราก็เชื่อว่า ทุกความเชื่อเป็นเหตุเป็นผลและอยู่ร่วมกันได้หมด สมัยนี้แต่ละคนเสพสื่อกันมาคนละแบบ บางคนที่เขาดูคีโตมาเยอะเขาก็จะเชื่อในการกินคีโต หรือใครที่ดูวีแกนมาเยอะ เขาก็จะถูกปลูกฝังด้วยวิธีคิดแบบคนกินวีแกน และก็จะไม่เห็นมุมอื่นเลย พอเข้าใจสิ่งเหล่านี้มันทำให้เรารับมือกับสถานการณ์และแนวคิดที่หลากหลายได้มากขึ้น เพราะเข้าใจว่าแต่ละคนมีรากฐานที่ไม่เหมือนกัน เราได้รู้จักคนและหลักของมนุษย์มากขึ้น รู้จักการปล่อยวาง และเข้าใจคน ยิ่งได้ทำงานกับคนเยอะมากเท่าไหร่ ยิ่งทำให้เราได้เห็นความแตกต่างหลากหลายมากขึ้นเท่านั้น

The post Vtopia คอมมิวนิตีที่อยากให้คนกินวีแกนมีเพื่อนกินข้าวด้วยกัน appeared first on a day magazine.

ภาคธุรกิจซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสังคมจึงจำเป็นต้องดำเนินงานตามค่านิยมและบรรทัดฐานที่เปลี่ยนแปลงไป อย่างไรก็ตาม ผู้คนต่างตั้งคำถามต่อแคมเปญการตลาดและการโฆษณาต่างๆ ว่าองค์กรธุรกิจเหล่านั้นสนับสนุนและผลักดันประเด็นทางสังคมอย่างแท้จริงหรือไม่

‘ดร.เนติธร ประดิษฐ์สาร’ ผู้ช่วยบริหารประธานคณะผู้บริหารและรองกรรมการผู้จัดการอาวุโส สำนักความร่วมมือระหว่างประเทศด้านความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บริษัท เครือเจริญโภคภัณฑ์ จำกัด และเลขาธิการสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย (UNGCNT) เชื่อว่าการขับเคลื่อนด้านสิทธิมนุษยชน จะช่วยให้การทำงานขององค์กรธุรกิจเกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลในระยะยาว รวมถึงสร้างประโยชน์ต่อสังคมโดยรวม

คอลัมน์ Q and a day ครั้งนี้จึงชวนบุคลากรเบื้องหลังจากเครือเจริญโภคภัณฑ์ (C.P. Group) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการวางแผนและกำกับดูแลการปฏิบัติงานในประเด็นสิทธิมนุษยชน มาพูดคุยเพื่อค้นหาคำตอบว่า ทำไมองค์กรธุรกิจจึงต้องให้ความสำคัญต่อประเด็นนี้ รวมถึง C.P. Group มีแผนยุทธศาสตร์ กระบวนการตรวจสอบ และหลักการใดบ้างในการดำเนินงานด้านสิทธิมนุษยชน

‘สิทธิมนุษยชน’ สำคัญต่อการดำเนินธุรกิจอย่างไร?

“สิทธิมนุษยชนคือศักดิ์ศรีของความเป็นคน ซึ่งแบ่งแยกไม่ได้ ทุกคนเท่าเทียมกัน”

“เมื่อกล่าวถึง ‘สิทธิมนุษยชน’ คนเรามักจะนึกถึงเรื่องศีลธรรม ซึ่งเกี่ยวข้องกับสิทธิหน้าที่ แต่จริงๆ แล้ว เราต้องมองในมิติที่ลึกขึ้น เพราะทุกคนมีสิทธิในการเดินทางไปไหนก็ได้ เลือกทํางานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ทรมาน ไปโรงเรียนได้โดยอิสระ หรือแม้แต่สามารถหายใจและดื่มน้ําสะอาด หากทําผิดกฎหมาย ก็จำเป็นต้องมีกระบวนการยุติธรรมมาดูแลชัดเจน”

“สิทธิมนุษยชนในชีวิตประจําวัน ล้วนเกี่ยวพันกับทุกมิติของการประกอบธุรกิจ องค์กรจึงต้องแน่ใจว่า ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้รับสิทธิที่กล่าวไปข้างต้น ไม่ว่าจะเป็นพนักงานในองค์กร ลูกค้า คู่ค้า นักลงทุน และชุมชนรอบข้าง เช่น ประเด็น ‘น้ําสะอาด อากาศดี’ ชุมชนที่อยู่โดยรอบโรงงานควรได้รับสิทธินี้ โจทย์สำคัญคือ จะทําให้องค์กรธุรกิจเข้าใจว่า สิทธิมนุษยชนไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจโดยตรงได้อย่างไร”

“ในมุมมองธุรกิจ สิทธิมนุษยชนจัดเป็น ‘ความเสี่ยง’ ในการดำเนินงาน ทั้งส่งผลกระทบเชิงลบ
ต่อการปฏิบัติงาน ยอดขาย ความสัมพันธ์อันดีกับลูกค้า ความเชื่อใจของพนักงาน และสิ่งสำคัญอย่าง ‘ชื่อเสียง’ ซึ่งเปรียบเสมือนหลอดยาสีฟัน หากบีบเนื้อยาสีฟันออกมาแล้ว จะไม่สามารถนำกลับเข้าไปในหลอดได้ดังเดิม”

“ดังนั้น เมื่อเกิดข้อพิพาทบางอย่างขึ้น ไม่ว่าหลังพิสูจน์ความจริง บริษัทจะถูกหรือผิด แต่ข้อกล่าวหานั้น จะยังคงค้างคาอยู่ในใจของผู้ประกอบการ พนักงาน รวมถึงผู้คนในโลกออนไลน์ ผู้บริโภคอาจจดจำเพียงแค่ว่า บริษัทนี้เคยถูกกล่าวหาเรื่องอะไร”

“ในทางกลับกัน สิทธิมนุษยชนคือ ‘โอกาส’ ในการทำธุรกิจเช่นเดียวกัน เนื่องด้วยปัจจัยภายนอกอย่างสื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งแทรกซึมและส่งต่อข้อมูลข่าวสารต่างๆ อย่างรวดเร็ว หากองค์กรสร้างสรรค์
สิ่งที่ดีสู่สังคม ผู้คนจะให้การยอมรับและสนับสนุนธุรกิจนั้นมากขึ้น เช่น ประเด็น ‘สมรสเท่าเทียม’ หลายองค์กรธุรกิจใช้โอกาสนี้ในการส่งเสริมให้กลุ่ม LGBTQ+ สามารถเข้าถึงสินค้าและประกันชีวิตต่างๆ ที่ไม่เคยมีมาก่อน หรือบริษัทอาจประชาสัมพันธ์ว่า บริษัทขายสินค้าที่เคารพสิทธิแรงงาน”

“ถ้าองค์กรธุรกิจสามารถระมัดระวังการละเมิดสิทธิมนุษยชนได้ดี จะนำไปสู่ ‘โอกาส’ ในการประชาสัมพันธ์ภาพลักษณ์ขององค์กร พร้อมทั้งดึงดูดคนที่มีความรู้ความสามารถเข้ามาร่วมงานกับองค์กร ไปจนถึงโอกาสในการค้นหาพันธมิตรทางการค้า และการสร้างการยอมรับต่อผู้บริโภค วงการธุรกิจในปัจจุบัน จึงแข่งขันกันเรื่อง การเปิดเผยกระบวนการผลิต ตั้งแต่ต้นจนจบ เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถตรวจสอบได้”

“ผู้ประกอบการต้องเคารพและให้ความมั่นใจกับลูกค้าได้ว่า บริษัทของตนดำเนินการธุรกิจอย่างโปร่งใส และเป็นไปตามหลักสิทธิมนุษยชน”

“ปัจจุบัน ขอบเขตเรื่องสิทธิมนุษยชนชัดเจนมากขึ้น เนื่องจากการนำเสนอข่าวสารของสื่อมวลชน และการถกเถียงในสื่อสังคมออนไลน์ เมื่อผู้คนเริ่มตระหนักรู้ในประเด็นเหล่านี้ จึงนำมาสู่ยุทธศาสตร์หรือแผนปฏิบัติงานฉบับใหม่ของบริษัท ซึ่งแต่ละธุรกิจมีความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชนต่างกัน”

กระบวนการทำงานด้านสิทธิมนุษยชนของเครือเจริญโภคภัณฑ์เป็นอย่างไรบ้าง?

“เครือเจริญโภคภัณฑ์ ขับเคลื่อนธุรกิจผ่านหลักการ 3 ประโยชน์ ซึ่งให้ความสำคัญกับประโยชน์ของประเทศและชุมชนที่เราเข้าไปดำเนินธุรกิจ ก่อนที่จะนึกถึงประโยชน์ของบริษัท”

“กระบวนการตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (Human Rights Due Diligence, HRDD) คือแกนหลักในการดำเนินงานด้านสิทธิมนุษยชน เพราะกระบวนการนี้จะช่วยระบุว่า ความเสี่ยงหรือโอกาสของธุรกิจที่อาจเกิดขึ้นมีอะไรบ้าง และบริษัทดำเนินการถึงขั้นตอนใดแล้ว เพื่อวัดผลประสิทธิภาพขององค์กรธุรกิจ วิเคราะห์ค้นหาช่องว่างหรือข้อบกพร่องในปัจจุบัน (Gap Analysis) รวมถึงประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น​ (Impact Assessment) องค์กรจึงต้องพยายามปิดช่องว่างเพื่อลดความเสี่ยงเหล่านั้น”

“ยกตัวอย่าง การสํารวจการจ้างพนักงานและผู้บริหารว่ามีสัดส่วนระหว่างเพศหญิง ชาย และ LGBTQ+ เท่าไหร่ หรือองค์กรสามารถคุ้มครองแรงงานในห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ของธุรกิจได้ดีหรือไม่ อย่างไรก็ตาม ความท้าทายในการทำงานด้านสิทธิมนุษยชน คือ การประเมินได้ยาก เพราะไม่สามารถวัดค่าความเจ็บปวดของมนุษย์ออกมาเป็นตัวเลข”

ในแผนยุทธศาสตร์ที่ผ่านมา มีหลักการใดบ้างที่เครือเจริญโภคภัณฑ์ให้ความสำคัญ?

“พื้นฐานการร่างแผนนโยบาย คือ การเคารพกฎหมายต่างๆ เช่น กฎหมายแรงงาน กฎหมาย
สิ่งแวดล้อม และกฎหมายมาตรฐานอุตสาหกรรม เพราะการจัดตั้งบริษัทต้องอยู่ภายใต้กฎหมายไทย หรือหากส่งออกสินค้าไปยังต่างประเทศ บริษัทจำเป็นต้องเคารพกฎหมายประเทศปลายทางด้วยเช่นกัน”

“อีกทั้ง การแข่งขันทางการตลาดยังจำเป็นต้องปฏิบัติตามหลักการนานาชาติ ปฏิญญาสากล และตัวชี้วัดระหว่างประเทศ โดยเครือเจริญโภคภัณฑ์ เป็นหนึ่งในสมาชิกผู้ก่อตั้งสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย (UN Global Compact Network Thailand หรือ UNGCNT) ซึ่งมี ‘คุณศุภชัย เจียรวนนท์’ ประธานคณะผู้บริหารเครือเจริญโภคภัณฑ์เป็นนายกสมาคม ทำให้ C.P. Group ให้ความสำคัญกับการวางแผนยุทธศาสตร์ตามหลักสากล 10 ประการ และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนแห่งสหประชาชาติจำนวน 17 ข้อ รวมถึงทำรายงานสิทธิมนุษยชนต่อเนื่องกันมาเป็นปีที่ 4 แล้ว”

“กว่าจะมาถึงจุดนี้ C.P. Group ไม่ใช่แค่เคารพหลักการต่างๆ แต่นำมาปรับใช้อย่างจริงจัง โดยมีตัวชี้วัดการประเมิน การตรวจสอบ และรายงานผลอย่างชัดเจน รวมถึงรับฟังความคิดเห็นของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย”

“อย่างไรก็ตาม การพิจารณาเรื่องกฎหมายสากลอย่างเดียวไม่เพียงพอ เพราะบางชุมชนอาจมีประเด็นละเอียดอ่อนที่เฉพาะตัว องค์กรธุรกิจจำเป็นต้องเอื้อมมือไปสำรวจหรือดําเนินการเชิงรุก เช่น เครือเจริญโภคภัณฑ์ จ้างบริษัทที่ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ เพื่อสํารวจความคิดเห็นของ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพราะแต่ละกลุ่มมีความต้องการและสภาพข้อจํากัดต่างกัน”

“เครือฯ มีธุรกิจหลากหลายตั้งแต่เกษตร การเงิน ไปจนถึงภาคผลิต เราจึงต้องวางแผน ดำเนินงาน และสื่อสารให้เหมาะสม เพราะความพึงพอใจของพนักงานภายในและคู่ค้าภายนอก คือ ความสำเร็จของบริษัท”

องค์กรมีวิธีการอย่างไรที่ทำให้พนักงานกล้าเรียกร้องเพื่อสิทธิของตนเอง?

“องค์กรต้องให้ความมั่นใจเรื่องสัญญาและกฎระเบียบต่างๆ อย่างชัดเจนว่า องค์กรห้ามละเมิดสิทธิมนุษยชนเรื่องอะไร และพนักงานได้รับสิทธิใดบ้าง ในขณะเดียวกัน บริษัทหรือหัวหน้าต้องเปิดพื้นที่รับฟัง รวมถึงจัดหาช่องทางการร้องเรียน ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบจดหมาย เอกสาร อีเมล ข้อความ หรือทางโทรศัพท์ เพื่อให้พนักงานสามารถสะท้อนปัญหาในการทำงาน ซึ่งบริษัทจำเป็นต้องพิจารณาและตอบรับข้อร้องเรียนนั้น พร้อมทั้งเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้น สิ่งเหล่านี้คือการตรวจสอบย้อนกลับและรอบด้าน”

“เครือเจริญโภคภัณฑ์ จึงสำรวจความคิดเห็นของพนักงานในองค์กรอย่างสม่ำเสมอ และตอบสนองต่อความคิดเห็นนั้น เช่น การจัดให้มีห้องน้ำสำหรับพนักงานกลุ่ม LGBTQ+ ซึ่งไม่สบายใจที่จะใช้งานห้องน้ำชาย-หญิง เพื่อให้สถานที่ทำงานกลายเป็นพื้นที่ปลอดภัยของทุกคน นอกจากนี้ยังจ้างงานผู้มีความบกพร่องทางร่างกาย ตามอัตราที่กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) กำหนด รวมถึงจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ เช่น ห้องน้ำ รถเข็น โต๊ะ และอุปกรณ์ทำงานให้เหมาะสมกับการใช้งานของพนักงานกลุ่มนี้”

ที่ผ่านมา องค์กรให้ความช่วยเหลือและรับฟังความคิดเห็นของ ‘ชุมชนและคู่ค้า SME’ อย่างไรบ้าง?

“เครือเจริญโภคภัณฑ์ เชื่อมโยงระหว่างกฎหมายท้องถิ่น กับการรับฟังความคิดเห็นของชุมชนรอบด้าน โดยเริ่มต้นจากการทําความรู้จักกับหัวหน้าชุมชน เลือกจ้างงานผู้คนในชุมชน รวมถึงเรียนเชิญภาคประชาสังคม อาจารย์ สหประชาชาติ มาวิเคราะห์ข้อกังวลต่างๆ ส่วนสุดท้ายคือ กลไกและระบบข้อร้องเรียนที่แข็งแรง เพื่อไม่ให้ข้อร้องเรียนเงียบหายไป”

“หากเจ้าของธุรกิจ SME ยังคงประสบปัญหาเรื่องยอดขายและลูกค้า พวกเขาไม่มีทุนหรือเวลามาตรวจสอบและทำรายงานให้แก่เราแน่นอน ดังนั้น ต่อให้ธุรกิจรายใหญ่จะหวังดี แต่ควรระวังเรื่องการสร้างภาระให้ผู้ประกอบการรายย่อย หรือชุมชนรอบข้างโดยไม่ตั้งใจ”

“เครือฯ จึงขับเคลื่อนประเด็นนี้ร่วมกับ SME ผ่านสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย (UN Global Compact Network Thailand หรือ UNGCNT) และภาคส่วนต่างๆ ในห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) อย่างจริงจัง โดยวางแผนและเชื่อมโยงเรื่องสิทธิมนุษยชนตลอดห่วงโซ่อุปทาน เพื่อไม่ให้มีปัญหาเกิดขึ้นระหว่างทาง พร้อมทั้งให้ความสําคัญเรื่องการตรวจสอบย้อนกลับ เพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการ SME ให้สามารถดำเนินงานไปพร้อมกัน”

เครือเจริญโภคภัณฑ์ดำเนินงานเรื่อง ‘สิทธิมนุษยชน’ ต่อสังคมภายนอกอย่างไรบ้าง?

“เครือเจริญโภคภัณฑ์ สร้างความตระหนักด้านสิทธิมนุษยชนผ่านสินค้าและบริการ โดยเน้นการสื่อสารที่โปร่งใส เช่น การนำเสนอสินค้าอาหารที่ดีต่อสุขภาพ โดยไม่โฆษณาเกินจริง นอกจากนี้ ยังหยิบยกปัญหาในสังคมไทยมาพัฒนาผลิตภัณฑ์ รวมถึงบริการด้านการเงินและสาธารณสุข เพื่อตอบสนองความต้องการของประชาชน พร้อมทั้งสร้างผลกระทบเชิงบวกในระยะยาว”

“เราสนับสนุนให้ผู้คนหลากหลายกลุ่มสามารถเข้าถึงสินค้าหรือบริการของเครือเจริญโภคภัณฑ์ และส่งเสริมให้กลุ่มคนที่ต้องการความช่วยเหลือสามารถใช้สิทธิของตัวเองได้”

“แอปพลิเคชัน MorDee (หมอดี) อำนวยความสะดวกให้ทุกคนเข้าถึงบริการทางสุขภาพและโรงพยาบาลได้ง่ายขึ้น เพียงแค่มีโทรศัพท์หรืออินเทอร์เน็ตก็สามารถติดต่อนัดพูดคุยกับแพทย์โดยตรง อีกทั้งยังมีบริการส่งยาให้ถึงบ้าน โดยไม่ต้องไปโรงพยาบาล”

“True Money Wallet คือแอปพลิเคชันที่เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงระบบการเงิน และสามารถใช้จ่ายกู้ยืมเงินอย่างสะดวก เนื่องจากมี Digital Wallet ที่ปลอดภัยในการทำธุรกรรมการเงิน
ข้ามประเทศ ทำให้แรงงานข้ามชาติสามารถส่งเงินกลับให้ครอบครัวตัวเองได้ สิ่งเหล่านี้คือการปลูกฝังความเท่าเทียมผ่านบริการของเครือเจริญโภคภัณฑ์”

“แอปพลิเคชัน True Money Wallet ช่วยแก้ไขจุดเจ็บปวดในสังคม เพราะเมื่อผู้คนสามารถเข้าถึงแหล่งเงินกู้รายย่อย (Micro Finance) โดยไม่พึ่งพาแหล่งเงินกู้นอกระบบ จะทำให้ประชาชนไม่ต้องโดนข่มขู่จากเจ้าหนี้นอกระบบ และส่งเสริมสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม รวมถึงสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง”

“หลายคนมองไม่เห็นถึงความสำคัญของสิทธิมนุษยชน จนกว่าตนเองจะมีประสบการณ์ตรง เครือเจริญโภคภัณฑ์ จึงพยายามขับเคลื่อนและสื่อสาร เพื่อสร้างความเข้าใจในประเด็นนี้อย่างต่อเนื่อง”

คิดว่าแผนยุทธศาสตร์เรื่อง ‘สิทธิมนุษยชน’ จะสำเร็จได้ต้องเริ่มจากอะไร?

“การขับเคลื่อนเรื่อง ‘สิทธิมนุษยชน’ ในองค์กรธุรกิจ ต้องเริ่มต้นด้วยรูปแบบ Tone from the Top หรือการปฏิบัติให้เป็นแบบอย่างโดยผู้นำองค์กร เพราะเจ้าของธุรกิจสามารถเปิดประตูสวรรค์หรือนรกของธุรกิจ จึงต้องเข้าใจความสำคัญของประเด็นสิทธิมนุษยชน และแนวคิด ‘Triple Bottom Line’ ได้แก่ People, Profit และ Planet เพื่อสร้างสมดุลการทำงานด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม”

“นับเป็นเรื่องน่ายินดีที่ ‘คุณศุภชัย เจียรวนนท์’ ประธานคณะผู้บริหารเครือเจริญโภคภัณฑ์ เล็งเห็นความสำคัญของประเด็นนี้ เครือฯ จึงสามารถดำเนินงานได้อย่างจริงจังและต่อเนื่อง อีกทั้งยังมีสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย (UN Global Compact Network Thailand หรือ UNGCNT) ที่นำแผนงานนั้นมาดำเนินการกับองค์กรสมาชิกกว่า 140 แห่ง ซึ่งล้วนเป็นองค์กรธุรกิจชั้นนำของไทย และขยายความร่วมมือไปยังภาคส่วนอื่นๆ ด้วย

“การพัฒนาคนรุ่นใหม่จำเป็นต้องให้การศึกษา ปลูกฝัง ย้ำเตือนความรับผิดชอบ และจิตสำนึกในประเด็นสิทธิมนุษยชน เพื่อให้คนรุ่นใหม่นำหลักการนี้ไปใช้ในการทำงานจริง ไม่ว่าจะในวงการธุรกิจหรือสายงานอื่น เพราะประเด็นนี้เป็นเรื่องสำคัญสำหรับทุกคนทุกสายอาชีพ”

“หากวันนี้องค์กรธุรกิจดำเนินงานด้านสิทธิมนุษยชน แต่แลกมาด้วยต้นทุนสินค้าที่สูงขึ้น ผู้บริโภคจะพร้อมและยอมจ่ายเงินมากกว่าเดิม เพื่อสนับสนุนสินค้าที่ช่วยเหลือชุมชนหรือไม่ ในขณะเดียวกัน ภาครัฐสามารถส่งเสริมเรื่องนี้อย่างไรได้บ้าง เช่น จัดทำเครื่องหมาย ตรา หรือสัญลักษณ์ทางการค้าที่ระบุว่า สินค้านี้เคารพสิทธิมนุษยชน อีกทั้งสื่อมวลชนยังต้องช่วยประชาสัมพันธ์และกระจายข่าวสารให้ทั่วถึง”

คุณมองว่า ผลความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมในการขับเคลื่อนประเด็นนี้ คืออะไร?

“เป้าหมายสูงสุดคือ การเป็นบริษัทผู้นําในเรื่องสิทธิมนุษยชน เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ พร้อมทั้งเป็นแนวทางด้านนโยบายและการปฏิบัติที่ชัดเจนให้แก่บริษัทอื่นที่สนใจ อย่างไรก็ตาม การบรรลุเป้าหมายนี้ต้องกำหนด KPI ที่ชัดเจน เป็นรูปธรรม และสามารถวัดผลได้ในระดับผลกระทบ (Impact) ทั้งภายในองค์กร ซึ่งมีพนักงานกว่า 450,000 คนทั่วโลก รวมถึงคู่ค้าคนสำคัญใน 21 ประเทศ และเขตเศรษฐกิจ เพราะผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วนนั้น มีความหลากหลาย ทั้งเพศ สัญชาติ และความต้องการที่ต่างกัน”

“วิธีการสื่อสารให้ผู้คนอยากทำงานด้านสิทธิมนุษยชน คือการสื่อสารให้ผู้คนรับรู้ในวงกว้างด้วยข้อมูลที่ละเอียด พิสูจน์ความน่าเชื่อถือผ่านการกระทำ และกล้าให้บุคคลภายนอกตรวจสอบ”

“ปีนี้เครือเจริญโภคภัณฑ์ พยายามผลักดันเรื่อง ความหลากหลาย (Diversity) การมีส่วนร่วม (Inclusion) และความเสมอภาค (Equity) เช่น เปิดโอกาสให้พนักงานหญิงได้ดำรงตําแหน่งผู้นำมากขึ้น จนปัจจุบัน บอร์ดบริหารมีสัดส่วนเพศหญิง 50 เปอร์เซ็นต์ เพศชาย 50 เปอร์เซ็นต์ ยิ่งกว่านั้น ยังลดช่องว่างเรื่องค่าตอบแทนระหว่างพนักงานชาย-หญิงด้วย”

“โจทย์สำคัญคือ จะทำอย่างไรให้พนักงานที่มีความหลากหลายเหล่านี้สามารถแสดงศักยภาพได้อย่างเต็มที่ เพราะเครือฯ เชื่อว่าความหลากหลาย การมีส่วนร่วม และความเสมอภาค คือจุดแข็งและโอกาสของบริษัท”

ผู้คนอาจมองว่านี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของกิจกรรมเพื่อสังคม (CSR) หรือการประชาสัมพันธ์ของบริษัท แต่ไม่ได้ดำเนินงานจริง คุณมีความคิดเห็นอย่างไร?

“ตราบใดที่เราผลิตสินค้าคุณภาพดีและมีประโยชน์ ผู้คนจะรับรู้และเข้าใจเอง”

“เมื่อ 10 ปีที่แล้ว หลายคนยังมองว่า การขับเคลื่อนเรื่องเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม คืองานการกุศล คล้ายกับการช่วยเหลือผู้สูงวัย หรือแจกถุงยังชีพ แต่เมื่อกฎระเบียบและมาตรฐานเรื่องสิทธิมนุษยชนได้รับการสื่อสารมากขึ้น ทําให้ผู้คนเห็นว่า ความรับผิดชอบต่อสังคมไม่ใช่เรื่องของการกุศลอีกต่อไป ซึ่งต้องเริ่มต้นจากภายในองค์กร และสื่อสารออกไปย้ําเตือนผู้คนภายนอกอยู่เสมอ”

“หน้าที่ขององค์กรธุรกิจคือ การผลักดันให้ประเด็นสิทธิมนุษยชนกลายเป็นวัฒนธรรมขององค์กร แบบแผนปฏิบัติของพนักงาน และตัวชี้วัดสำคัญในการคัดเลือกคู่ค้า ขณะที่ต้องสร้างความเข้าใจร่วมกับผู้ถือหุ้นว่า การลงทุนเรื่องนี้อาจเพิ่มค่าใช้จ่าย และลดผลกำไรในระยะสั้น แต่ถือเป็นการสร้างมูลค่าในระยะยาวให้องค์กรและสังคมอย่างแท้จริง”

“เราจะเห็นจุดด้อยของตัวเองน้อยกว่าคนอื่น จึงจำเป็นต้องพิจารณาว่า สังคมสงสัยประเด็นใดจากองค์กร และตอบคำถามเหล่านั้นให้กระจ่าง”

ก้าวต่อไปในการทำงานด้านสิทธิมนุษยชนของเครือเจริญโภคภัณฑ์จะเป็นอย่างไร?

“ปัจจุบัน บรรทัดฐานทางสังคมเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดี เช่น ผู้คนตระหนักรู้และให้ความสำคัญเรื่องสังคมและสิ่งแวดล้อม องค์กรธุรกิจจึงต้องเดินตามโลกให้ทัน อีกทั้ง การเติบโตที่มากขึ้นของบริษัท มักพ่วงมาด้วยความคาดหวังจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มต่างๆ ทั้งพนักงาน ลูกค้า คู่ค้า และชุมชน เครือฯ ยังคงมุ่งมั่นดำเนินธุรกิจที่สอดคล้องกับหลักการและแนวปฏิบัติด้านสิทธิมนุษยชน”

“แม้วันนี้เราจะมีความก้าวหน้าในประเด็นด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งอาจวัดผลได้จาก ผลคะแนนการจัดลำดับสำนักต่างๆ เช่น DJSI หรือ WBCSD ที่เครือฯ มีคะแนนมากกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งถือเป็นที่น่าพอใจ แต่เราจะยังทำหน้าที่ของเราต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง โดยเฉพาะการทำงานร่วมกับห่วงโซ่อุปทานของบริษัท ที่มีความหลากหลายและซับซ้อน เนื่องจากขนาดธุรกิจของคู่ค้า มีตั้งแต่กลุ่มองค์กรธุรกิจขนาดย่อย ขนาดย่อม และขนาดกลาง หรือ MSME ไปจนถึงขนาดใหญ่ โดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจ MSME”

“ทุกวันนี้เรามีการอบรม การประเมินความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชน การจัดทำแผนการจัดการความเสี่ยงให้กับคู่ค้า เช่นเดียวกับที่เครือฯ ดำเนินการภายใน แต่ต้องยอมรับว่า บริษัทยังเผชิญข้อท้าทายต่างๆ ที่จำเป็นต้องอาศัยการขับเคลื่อนและการเปลี่ยนแปลงในระดับนโยบายชาติ รวมถึงนโยบายระหว่างประเทศ ซึ่งเราทุกคนต้องร่วมมือกัน เพื่อสร้างแรงจูงใจให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเชิงบวก”

“เครือฯ จะใช้พลังและศักยภาพที่มี สร้างการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดี ทั้งการเข้าร่วมผลักดันกับ UNGCNT เพื่อให้มีนโยบายโอบอุ้มคนตัวเล็กที่พร้อมจะปรับเปลี่ยนมาทำธุรกิจที่ยั่งยืน เช่น สิทธิประโยชน์ทางภาษี หรือการเข้าถึงการลงทุนด้านความยั่งยืน”

“เราพร้อมจะขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านต่างๆ เพื่อลดค่าใช้จ่ายอันไม่จำเป็นในการจ้างงานแรงงานข้ามชาติ โดยนำเทคโนโลยีมาแทนที่ เพื่อลดกระบวนการที่ยุ่งยาก ซับซ้อน และไม่จำเป็น รวมทั้งจะผลักดันให้การทำธุรกิจในประเทศไทย กลายเป็นธุรกิจที่ทุกฝ่ายต่างมีส่วนร่วม และได้รับประโยชน์ในทางสังคมเศรษฐกิจที่ยั่งยืนไปพร้อมๆ กัน หรือที่เรียกว่า Inclusive Business เพื่อร่วมสร้างสังคมที่เท่าเทียมและยั่งยืน”

อ่านรายงานสิทธิมนุษยชนของเครือเจริญโภคภัณฑ์ ได้ที่ https://www.cpgroupglobal.com/storage/document/additional-topic-specific-reports/2023/human-rights-report-full-2023-th.pdf

The post คุยกับ ‘ดร.เนติธร ประดิษฐ์สาร’ จากเครือเจริญโภคภัณฑ์ ทำไมองค์กรธุรกิจต้องผลักดันประเด็นสิทธิมนุษยชน? appeared first on a day magazine.

KARMAKAMET แบรนด์เครื่องหอมไทยที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานมากกว่า 50 ปี ซึ่งยืนหยัดให้ความสำคัญกับกระบวนการผลิตที่เป็นหัตถศิลป์หรืองานฝีมือ (Craftsmanship) เพื่อดำรงอัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์แบบดั้งเดิมไว้ (Traditional Product) เช่น การผลิตเทียนหอม ‘ทุกกลิ่นทุกแก้ว’ ด้วยมือ กรรมวิธีนี้นับเป็นหนึ่งในวิถีและศิลปวัฒนธรรมของไทย ทำให้กลิ่นหอมที่เกิดขึ้นนั้นมีเอกลักษณ์และเสน่ห์ต่างจากการผลิตจากโรงงาน

‘กลิ่น’ ไม่ได้มีหน้าที่เพียงส่งกลิ่นหอม แต่ยังส่งผลต่อความรู้สึกทั้งทางด้านจิตใจและกายภาพ เนื่องจากกลิ่นเชื่อมโยงกับความทรงจําในอดีต รวมทั้งทำให้ผู้คนหวนนึกถึงและย้อนกลับไปในวันวาน KARMAKAMET เชื่อว่าทุกกลิ่นล้วนมีคุณค่าเสมอ ซึ่งไม่อาจนิยามได้ว่า กลิ่นใดหอมหรือไม่ เพราะทุกกลิ่นให้ความรู้สึกและความหมายแตกต่างกัน

ในช่วงปีใหม่แบบนี้ ผู้คนเริ่มมองหาของขวัญให้ตัวเองและคนพิเศษ หลายแบรนด์อาจเริ่มออกแบบผลิตภัณฑ์และร้านค้าให้มีความรื่นเริงเหมาะกับช่วงเทศกาล ขณะที่แบรนด์ KARMAKAMET เลือกจัดแคมเปญที่สวนทางกระแสสังคม ภายใต้คอนเซปต์ ‘Living with Joy’ เพราะเชื่อว่า ‘ความงดงามไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบ’ จึงอยากพาทุกคนไปสู่พื้นที่แห่งความปีติในฉบับของตนเอง

Living with Joy, Living with KARMAKAMET

ปฏิเสธไม่ได้ว่า ในสังคมล้วนมีค่านิยมหรือบรรทัดฐานบางอย่าง ซึ่งทำให้ผู้คนต้องพยายามตะเกียกตะกายไปสู่จุดที่ผู้อื่นยอมรับ เช่น ความงาม ความสำเร็จ หรือบทบาททางเพศ ทำให้หลายครั้งเรามักมองข้ามคุณค่าภายใน ความต้องการ และตัวตนที่แท้จริงของตัวเอง ทั้งที่จริงแล้ว ทุกคนมีคุณค่าและความงดงามของตนเองในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง 

KARMAKAMET จึงตั้งคำถามกับการให้คุณค่าต่อสิ่งต่างๆ บนโลกนี้ ซึ่งมุ่งหวังให้ผู้คนหันกลับมามองเห็นคุณค่าในตัวตนและเรื่องราวที่ผ่านมา ไม่ว่าเราจะเป็นใคร ชนชั้นใดในสังคม หรือแม้แต่พบเจอประสบการณ์ที่ดีหรือร้ายก็ตาม ผ่านแนวคิด ‘Allow things to happen the way they are’ การอนุญาตให้ทุกสิ่งดำเนินไปตามวิถีของมัน ปล่อยวางทุกความยึดถือ เพื่อสัมผัสความงดงามแท้จริงอันมีอยู่แล้วในทุกสิ่ง และดํารงอยู่บนความเป็นไปในทุกช่วงเวลาของชีวิต

วิดีโอแคมเปญล่าสุดของ KARMAKAMET นำเสนอแนวคิดเรื่องการให้คุณค่าความงดงาม ผ่านการเปรียบเทียบระหว่าง ‘แมลงวัน’ กับ ‘ผีเสื้อ’ ซึ่งเป็นแมลงที่มีธรรมชาติคล้ายกัน แต่คนส่วนใหญ่มักยกย่องว่าผีเสื้อเป็นแมลงที่พิเศษกว่า เพียงเพราะมีปีกที่งดงาม แล้วถ้าแมลงวันมีปีกที่สวยงามเช่นกันล่ะ ผู้คนจะยังมองว่า แมลงทั้ง 2 ชนิดนี้แตกต่างกันอีกไหม?

ดังนั้น สิ่งที่ดีที่สุดคือ การไม่ตัดสินความงดงามของสิ่งอื่น เช่น การไม่ตัดสินว่า กลิ่นใดหอมหรือไม่หอม บางกลิ่นที่เราไม่ชอบ ไม่ได้แปลว่ากลิ่นนั้นแย่ ในทางกลับกัน กลิ่นที่คนส่วนมากชอบก็ไม่ได้แปลว่าหอมที่สุด ทุกกลิ่นมีคุณค่าในแบบของมัน เช่นเดียวกับความงดงามที่มีในทุกสิ่ง ‘True beauty dwells in everything’ หากเราปล่อยให้ทุกอย่างเป็นไปตามธรรมชาติ วัฏจักรของชีวิตก็จะงดงามอย่างที่ควรเป็น

นอกจากนี้ บริเวณภายนอกร้าน KARMAKAMET ยังถูกจัดวางด้วย ‘ถุงพลาสติก’ ที่ปลิวล่องลอยไปตามสายลม สะท้อนถึงมนุษย์ที่แสวงหาอิสรภาพ ต้องการปลดปล่อยตัวเองออกจากกรอบค่านิยมของสังคม และหยุดเดินตามเส้นทางที่คนอื่นขีดไว้ เพื่อใช้ชีวิตที่เต็มไปด้วยความหมายและความยอดเยี่ยมตามที่ตนต้องการ 

ส่วนภายในร้านออกแบบให้สอดคล้องกับช่วงเทศกาลคริสต์มาส แต่ยังคงความ​​คลาสสิก และเน้นความธรรมดาแสนพิเศษ เช่น ต้นคริสต์มาสที่สร้างจากบันไดไม้ พร้อมตกแต่งด้วยสายไฟที่ผูกโยงกับโมไบล์แขวน (Hanging Mobile) รูปใบไม้สีทอง ซึ่งตัดแต่งด้วยมือทุกชิ้น เพราะอยากให้ทุกคนมองว่า ความบิดเบี้ยวไม่ใช่ตำหนิ แต่คือความสวยงาม

ของขวัญแสนล้ำค่าที่มาจากความตั้งใจ

‘กลิ่น’ เปรียบเสมือนโลกอันลึกลับ (Secret World) ของแต่ละคน เพราะเชื่อมโยงกับเรื่องราวและประสบการณ์ส่วนตัว การเลือก ‘เครื่องหอม’ เป็นของขวัญ จึงถือเป็นการมอบช่วงเวลาแห่งความสงบและความเป็นส่วนตัว พร้อมทั้งซ่อนความหมายสุดลึกซึ้งบางอย่าง ซึ่งมีเพียงผู้ให้และผู้รับเท่านั้นที่รู้

ในเทศกาลส่งท้ายปีเช่นนี้ KARMAKAMET ส่งต่อความปรารถนาดีผ่านชุดของขวัญ ‘LIVING WITH JOY NEW YEAR GIFT SET’ ซึ่งประกอบไปด้วยผลิตภัณฑ์และกลิ่นที่หลากหลายถึง 6 ชุดให้ทุกคนได้เลือกสรร อีกทั้งยังออกแบบกล่องของขวัญในโทนสีทอง-ดำ เนื่องจาก ‘สีดำ’ สื่อถึงอัตลักษณ์อันโดดเด่นของ KARMAKAMET ส่วน ‘สีทอง’ นั้นถ่ายทอดความเปล่งประกายในตัวผู้คน และบรรยากาศแห่งการเฉลิมฉลอง

ในเมื่อ ‘ของขวัญแทนใจ กลิ่นแทนความรู้สึก’ KARMAKAMET จึงฉีดกลิ่นแรกของแบรนด์อย่าง Chinese Orange Blossom ลงบนสินค้าทุกใบทุกกล่อง เพราะ ‘ดอกส้ม’ คือดอกไม้มงคล ซึ่งเป็นตัวแทนของคําอวยพรและความปรารถนาดีที่แบรนด์อยากมอบให้แก่ลูกค้า 

KARMAKAMET เป็นอีกหนึ่งแบรนด์ที่ให้ความสำคัญกับ ‘ลูกค้า’ เป็นอันดับ 1 นับตั้งแต่กระบวนการผลิตที่พิถีพิถัน การออกแบบร้านค้าและผลิตภัณฑ์ที่สะท้อนถึงความรู้สึกอันล้ำค่า ไปจนถึงการบริการด้วยความใส่ใจ ส่งผลให้แบรนด์นี้อยู่คู่คนไทยมาหลายสิบปี และเติบโตขึ้นอย่างสง่างาม

หากใครสนใจเครื่องหอมคุณภาพดี เพื่อซื้อเป็นของขวัญในช่วงเทศกาลปีใหม่ สามารถเลือกซื้อสินค้า ‘LIVING WITH JOY NEW YEAR GIFT SET’ ได้ที่ร้าน KARMAKAMET ทุกสาขา รวมถึงช่องทางออนไลน์ต่างๆ

ช่องทางออนไลน์ของแบรนด์
– Line Official: @karmakametworld
– Website: www.karmakamet.co.th 
– Instagram: www.instagram.com/karmakamet
– Facebook: www.facebook.com/karmakamet

ช่องทางสั่งซื้อสินค้า
– Website: https://bit.ly/4hAgCKA 
– Shopee: https://bit.ly/3UEmOHQ 
– LazMall: https://bit.ly/4fd0ixY 
– Line Official: https://bit.ly/3YQWtsD

The post KARMAKAMET แบรนด์เครื่องหอมที่เชื่อว่าทุกสิ่งมีคุณค่าและเปล่งประกายความงามในแบบของตัวเอง appeared first on a day magazine.

ตั้งแต่ Teaser ปล่อยออกมา นักสืบโซเชียลก็คาดเดาทฤษฎีต่างๆ นานาว่าเรื่องราวจะดำเนินไปในทิศทางไหน แต่ระดับ Netflix ทั้งทีคงไม่มีอะไรที่ธรรมดา เพราะมันจะพาคุณไปไกลกว่าสิ่งที่คิดไว้มาก

เนื้อหาใจความสำคัญของเรื่องจะถูกเล่าผ่านตัวละครผู้หญิงทั้งหมด นั่นคือความตั้งใจของผู้กำกับที่อยากสอดแทรกประเด็นสังคมในหลายมิติ ทั้งในแง่ของผู้หญิงที่ถูกกดทับด้วย Toxic Masculinity สัญญะแห่งปิตาธิปไตย ไปจนถึงการติดอยู่ในห้วงเวลาที่วนลูปไม่รู้จบ ซึ่งบางคนอาจตีความไปถึงเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ทางการเมือง

บอกเลยว่าซีรีส์เรื่องนี้ไม่ได้สับขาหลอกคนดูเพียงแค่บทเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงองค์ประกอบศิลป์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น สถาปัตยกรรมจาก CG บ้านที่ไม่มีอยู่จริง และโลเคชันทั้งหมดก็ไม่ได้ถ่ายทำที่พังงาสักฉากเดียว!

คอลัมน์ Draft Till Done ครั้งนี้ เราจึงชวน ‘ต้น-วุฒิดนัย อินทรเกษตร’ ผู้กำกับที่ลึกลับไม่แพ้ซีรีส์มาพูดคุยถึงเบื้องหลังกระบวนการทำงานของผลงานมาสเตอร์พีซชิ้นนี้โดยฝีมือทีมงานคนไทย ไปจนถึงความตั้งใจที่อยากผลักดันและทลายกำแพงคอนเทนต์ไทยให้ไปไกลกว่าสิ่งที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

เล่นกับความคาดหวังคนดู 

สิ่งที่โดดเด่นที่สุดของ ‘อย่ากลับบ้าน’ คือจังหวะการเดินเรื่องที่เหนือความคาดหมายในทุกตอน ใครจะไปคิดว่านี่คือความเก่งกาจในการกำกับซีรีส์เรื่องแรกของต้น ซึ่งมีจุดเริ่มต้นมาจากการนึกเขียนอะไรสนุกๆ ในจินตนาการ จากหน้ากระดาษ 1 แผ่นสู่บท 100 กว่าหน้า! 

“ช่วงโควิดไม่มีอะไรทำ ผมก็เลยเขียนบทขึ้นมา 1 หน้ากระดาษ เป็นฉากที่ว่าด้วยเด็กผู้หญิงคนหนึ่งตื่นขึ้นมากลางดึกแล้วเจอผี เตียงก็ลอยขึ้น เด็กตกจากเตียงหนีผีเข้าไปหลบอยู่ในตู้เสื้อผ้าแล้วก็โดนดูดหายไป จุดประสงค์ตอนนั้นผมแค่อยากเขียนบทเพื่อให้พนักงานในบริษัทมีการบ้านคิดกันสนุกๆ แต่หลังจากนั้นก็รู้สึกอยากจะเอามาพัฒนาเป็นโปรเจกต์หนังจริงๆ จังๆ

“ผมใช้เวลาเขียนบททั้งหมด 2 ปีจากหน้ากระดาษ 1 แผ่นกลายเป็นบท 100 กว่าหน้า หลังจากนั้นก็ไปเสนอค่ายหนังในไทยแต่ก็เงียบไป ซึ่งก็เข้าใจได้ว่ามันอาจจะยากในแง่ของความเป็นหนัง แต่เราก็สามารถใช้ประโยชน์ตรงนี้มาเป็นรอยต่อแต่ละ episode ในรูปแบบของซีรีส์ได้ หลังจากนั้นก็ลองมาเสนอกับทาง Netflix ซึ่งเขาก็สนใจ

“คอนเซปต์ของเรื่องนี้คือการเปลี่ยน genre ไปเรื่อยๆ เราจะไม่ยึดติดอยู่กับ genre เดียว เปิดมาตอนแรกอาจจะเป็นหนังผี ดูไปเรื่อยๆ อาจจะเปลี่ยนเป็นหนังสืบสวน ลึกลับ ดราม่า หรือไซไฟ เพราะเราอยากจะพาคนดูไปสู่ทิศทางที่คาดไม่ถึง นี่คือความสนุกในแง่ของการเขียนบท และก็เป็นความท้าทายในแง่ของการเล่นกับความคาดหวังคนดูด้วย”

ตีแผ่ความเจ็บปวดของผู้หญิงและความเป็นแม่

อีกหนึ่งความน่าสนใจของเรื่องนี้คือแกนหลักจะถูกเล่าผ่านตัวละครผู้หญิงทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นตัวละคร ‘วารี’ (รับบทโดยนุ่น วรนุช) แม่ที่พาลูกหนีเพราะถูกสามีทำร้ายร่างกาย ‘สารวัตรฟ้า’ (รับบทโดยแพร พิชชาภา) ผู้หญิงอุ้มท้องที่ต้องแข็งแกร่งเพื่อต่อสู้กับความไม่ถูกต้อง และ ‘พนิดา’ (รับบทโดยซินดี้ สิรินยา) ผู้หญิงที่ต้องทำงานหนักเพื่อเป็นเสาหลักของครอบครัวจนป่วยทั้งร่างกายและจิตใจ นอกจากนี้ยังมีองค์ประกอบเพลง ‘ความทรงจำ’ ในตอนสุดท้ายเป็นการถ่ายทอดความเจ็บปวดของผู้หญิงที่ติดอยู่ในวังวนได้อย่างลงตัว

“นอกจากผมที่เป็นคนเขียนบท ผมก็จะมีพี่อัม (อัม-อมราพร แผ่นดินทอง) มาร่วมพัฒนาบทเพื่อเติมมุมมองบางอย่างในสายตาผู้หญิง รวมไปถึง background ตัวละครและรายละเอียดต่างๆ ที่สอดแทรกอยู่ในเรื่องด้วย

“ตอนเขียนบทใน sequence สุดท้ายที่เล่าว่าเด็กคนหนึ่งได้โตขึ้นมาเป็นตัวละครวารีในปัจจุบัน ผมอยากเล่าด้วยเพลง ‘ความทรงจำ’ เพราะมีท่อนที่ร้องว่า ‘อยู่ในช่วงเวลา จะนานจะช้ายังยืนที่เก่า’ ซึ่งมันคือคอนเซปต์ของเรื่องนี้ที่กำลังพูดถึงผู้หญิงที่ติดอยู่ในวังวน เราอยากเอามาทำใหม่ให้กลายเป็นเพลงเศร้า มีกลิ่นอายความหลอนนิดๆ และที่สำคัญต้องเป็นผู้หญิงร้อง ซึ่งตอนนั้นเราก็นึกถึงเสียงของน้องวี (วี-วิโอเลต วอเทียร์) ก็เลยชวนมาร้องเพลงประกอบซีรีส์เรื่องนี้”

สัญญะแห่งปิตาธิปไตย

นอกจากความตั้งใจของต้นที่อยากสะท้อนปัญหาสังคมของการที่ผู้หญิงถูกกดทับด้วย Toxic Masculinity แล้ว ยังสอดแทรกเหตุการณ์สำคัญทางการเมืองไว้อย่างแยบยลอีกด้วย

“สารภาพว่าบทในตอนแรกไม่ค่อยมีตัวละครผู้ชายดีๆ เลย พี่อัมก็กลัวว่ามันจะกลายเป็นหนังโคตรเฟมินิสต์หรือเปล่า ผมก็เลยเพิ่มตัวละครผู้ชายดีๆ เข้ามาทีหลังเพื่อทำให้เรื่องราวมีความสมดุลและกลมกล่อมมากขึ้น

“คนมักจะถามผมอยู่บ่อยๆ ว่าเป็นผู้ชายทำไมถึงเลือกที่จะเล่าประเด็นของผู้หญิง ผมรู้สึกว่าเราไม่จำเป็นต้องเป็นคนดำก็สามารถพูดเรื่องการเหยียดผิวได้ เราไม่ต้องเป็น LGBTQ+ ก็สามารถพูดถึงเรื่องสมรสเท่าเทียมได้ เช่นเดียวกันในประเด็นของเฟมินิสต์ ไม่จำเป็นว่าเราต้องเป็นเพศอะไร มันเป็นเรื่องของสังคมและคุณค่าของคน ยิ่งถ้าเราสามารถทำให้คนดูเข้าใจ message ที่ใส่เข้าไปในเนื้อเรื่องได้ นั่นคือความท้าทายและความน่าสนุกของคนทำ”

“ส่วนเหตุผลที่เลือกช่วงปี 2535 เพราะสคริปต์เหมาะสมที่สุดที่จะเป็นปีนั้น เราจะเห็นว่าเด็ก 5 ขวบถูกดึงย้อนกลับไปเมื่อ 32 ปีที่แล้ว และโตมาจนมีลูก 5 ขวบในยุคปัจจุบัน นั่นก็คือปี 2567 เพราะฉะนั้นเราก็จะเลือกช่วงปีที่มันมีเหตุการณ์สำคัญ ส่วนเรื่องจะมีสัญญะทางการเมืองหรือเชื่อมโยงกับเหตุการณ์ทางการเมืองยังไงบ้าง ก็เป็นสิ่งที่คนดูต้องตีความกันเองต่อไป”

ทุกโลเคชันไม่มีอยู่จริง

หากใครดูจบแล้วสงสัยว่า ‘บ้านจารึกอนันต์’ แห่งนี้ตั้งอยู่ตรงไหนของพังงา หรืออยากจะตามหาโลเคชันเพื่อตามรอยหนัง ขอบอกว่าไม่ต้องคาดเดาให้เสียเวลา เพราะทุกโลเคชันถูกเซ็ตขึ้นมาใหม่ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น ตัวบ้าน ย่านเมืองเก่า สวนยางพารา หรือแม้กระทั่งโรงงานไฟฟ้าก็ไม่ได้ถ่ายทำที่พังงาสักฉากเดียว!

“บ้านหลังนี้ไม่มีจริง และเราก็ไม่ได้ไปถ่ายที่พังงาเลย บ้านถูกสร้างขึ้นมาใหม่ทั้งหมด ฉากภายในบ้านถูกเซ็ตขึ้นมาใหม่ที่โกดังแถวหนองจอก ไม่ว่าจะเป็นชั้น 1 ชั้น 2 ห้องใต้ดิน บันได หรือทางเดิน ส่วนอาคารภายนอกบ้านก็สร้างเปลือกอาคารขึ้นมาที่กลางผา จังหวัดนครนายก ส่วนฉากเมืองเก่าตะกั่วป่าก็ไปถ่ายที่จันทบุรี เพราะเป็นจังหวัดที่มีโลเคชันและตัวอาคารหน้าตาใกล้เคียงกับที่พังงามากที่สุด 

“เหตุผลที่เราเลือกโลเคชันเป็นพังงา เพราะเป็นระยะทางที่เหมาะสมในแง่ของตัวละครที่ขับรถหนีออกไปจากกรุงเทพฯ ผมอยากให้บรรยากาศของบ้านหลังนี้อยู่ท่ามกลางป่าที่มีความชื้น ฝนตกทุกวัน มีความแฉะ เพื่อเสริมความลึกลับให้กับบรรยากาศของเรื่อง แต่ในแง่โปรดักชันก็ต้องยอมรับว่าการที่เราจะไปสร้างบ้านไกลถึงพังงามันต้องใช้เงินเยอะมาก เราก็เลยสร้างที่ใกล้ๆ กรุงเทพฯ แต่เซ็ตภาพบรรยากาศให้มีความรู้สึกเหมือนอยู่ที่พังงาจริงๆ

“ในเรื่องนี้มีหลายอย่างมากที่คนดูอาจจะไม่รู้ว่ามันคือ CG อย่างเช่น ฉากภายนอกบ้านทั้งหลัง เราสร้างเปลือกอาคารที่ทะลุหน้าต่างเข้าไป ใยแมงมุมที่อยู่ตรงเครื่องปั่นไฟ แต่ฉากใหญ่ๆ ก็จะอยู่ใน episode 4 ที่เป็นโรงไฟฟ้า ทุกอย่างในนั้นถูกสร้างด้วย CG ซึ่งเป็นสิ่งที่เราประณีตกับมันพอสมควร เราทำเสร็จเป็น episode สุดท้ายเลย”

สเกตช์แปลนบ้านพร้อมบท

ด้วยความที่ต้นเรียนจบทางด้านสถาปนิกมาก่อน ทำให้ระหว่างที่เขียนบทเขาก็สเกตช์แปลนบ้านไปด้วย ไม่ว่าจะเป็น ดีเทลภายในบ้านที่มีคาแรกเตอร์เฉพาะตัว สีของตัวอาคาร และสถาปัตยกรรมสไตล์ชิโน-โปรตุกีส (หรือ ชิโน-ยูโรเปียน) เป็นการผสมผสานการออกแบบกันระหว่างจีนและโปรตุเกส เพื่อทำให้ background ของตัวละครมีความสมจริงมากที่สุด

“ความพิเศษคือตัวละครพนิดาเป็นผู้ที่คิดค้นเครื่องมือนี้ได้ ดังนั้น background ของครอบครัวนี้ก็มีส่วนสำคัญว่าทำไมพนิดาถึงเป็นลูกครึ่ง ทำไมพนิดาถึงเป็นวิศวกรที่เก่ง หรือทำไมบ้านของพนิดาถึงเป็นแบบนี้ ทั้งหมดมันมีเพื่อสนับสนุนคาแรกเตอร์พนิดา

“พังงาเป็นจังหวัดที่มีคาแรกเตอร์ทางด้านสถาปัตยกรรมที่พิเศษ ดังนั้นบ้านจึงต้องมีคาแรกเตอร์ที่เฉพาะเจาะจง ผมอยากดีไซน์บ้านให้มีความเป็นชิโน-โปรตุกีส มีบรรยากาศความเป็นไม้สีเข้มๆ ปูนฉาบด้วยสีครีม ผมก็ปรึกษากับ Production Designer (แก่-ศราวุธ แก้วน้ำเย็น) หลังจากนั้นเขาก็จะไปลงดีเทลภายในบ้านว่าควรจะเป็นแบบไหน ทั้งสี รูปแบบ รวมไปถึงลักษณะของช่องหน้าต่างและบันได เพื่อสร้างบรรยากาศให้กับเนื้อเรื่อง

“แต่ในฐานะสถาปนิก ถ้าเราออกแบบบันไดแบบนี้ก็น่าจะโดนอาจารย์ด่า (หัวเราะ) เพราะเราก็ไม่ได้เอามาใช้ถูกหลักมากนัก แต่เพื่อความสวยงามทางภาพและเป็นสัญลักษณ์ความลึกลับบางอย่าง ถึงแม้ว่ามันจะขัดกับหลักออกแบบสถาปัตยกรรมที่ดีก็ตาม“

Symbolic วงกลมและทรงกรวย

ด้วยความที่ต้นมีความสนใจเรื่องวิทยาศาสตร์และทฤษฎีทางฟิสิกส์เป็นชีวิตจิตใจ หากสังเกตดีๆ จะเห็นว่าในเรื่องนี้ได้ซ่อน Symbolic และ Easter egg ทฤษฎีวนลูปและทับซ้อนของเวลาบางอย่างเพื่อให้เราไขปริศนาอย่างอ้อมๆ ไม่ว่าจะเป็น กระจกสะท้อนในลิฟต์ เครื่องย้อนเวลารูปทรงกรวย คราบฝุ่นควันวงกลม บันไดในบ้าน ไม้บรรทัดวาดลวดลาย (Spirograph) หรือแม้กระทั่งตัวเลขบนนาฬิกา 3.14 ซึ่งเป็นค่าประมาณของพาย (Pi) ใช้เป็นองค์ประกอบในการหาพื้นที่และเส้นรอบวงกลม แฝงนัยถึงความเป็นอนันต์และไม่มีจุดสิ้นสุดนั่นเอง

“การเขียนบท 100 กว่าหน้า แน่นอนว่ามันก็อาจจะมาจากหนังที่เราดูหรือหนังสือที่เราอ่าน ด้วยความที่ผมเป็นคนชอบดูหนังต่างประเทศ ชอบอ่านหนังสือวิทยาศาสตร์ ดังนั้นการออกแบบซีนหรืออิลีเมนต์ต่างๆ ในเรื่องก็จะมีภาพที่เราเอามาอ้างอิงไว้ในบทด้วย

“ยกตัวอย่างเช่น เครื่องย้อนเวลาในห้องใต้ดินหรือคราบฝุ่นควันที่เกิดขึ้นในตู้เสื้อผ้าที่มีลักษณะเป็นรูปทรงกลมสลับรูปทรงกรวยก็มาจากหนังสือของ สตีเฟน ฮอว์กิง ที่เราชอบอ่าน การเดินทางข้ามเวลาในแง่สเกลของจักรวาลที่พูดถึงการไปทำให้มิติของเวลาบิดงอทำให้เกิดเป็นรูปทรงกรวย ก็มาจากหนังที่หลายๆ คนอาจจะเคยเห็นในเรื่อง Interstellar หรือแม้กระทั่งทฤษฎีเชิงควอนตัม ผมหยิบเอาบางอย่างในทางฟิสิกส์มาดีไซน์ด้วย”

พาคอนเทนต์ไทยออกจาก Comfort Zone

ถึงแม้ว่าหลายๆ คนอาจจะคุ้นตาโครงเรื่องแนวนี้จากต่างประเทศกันมาบ้าง แต่ก็ต้องยอมรับว่านี่คือซีรีส์ไทยเรื่องแรกที่กล้านำมาตีความใหม่ในบริบทบ้านเรา ซึ่งเป็นความตั้งใจของต้นที่อยากผลักดันให้คอนเทนต์ไทยไปไกลยิ่งกว่าสิ่งที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ด้วยการนำเสนอบทที่ฉีกกรอบจากมิติเดิมๆ นั่นคือสิ่งที่ยิ่งเน้นย้ำว่าคนไทยเก่งไม่แพ้ชาติใดในโลก และทุนสร้างเป็นสิ่งสำคัญมากในการผลักดันอุตสาหกรรมแวดวงนี้

“จริงๆ ประเด็นเรื่องทำไมผีส่วนใหญ่ต้องเป็นผู้หญิงก็เป็นประเด็นที่น่าถกเถียงพูดคุยกัน เพราะไม่ว่าชนชาติไหนหนังผีส่วนใหญ่ก็มักจะเป็นผีผู้หญิง แต่ถ้ามองในแง่ว่าผีเป็นตัวละคร ผมรู้สึกว่าการที่ตัวละครหนึ่งจะส่งความรู้สึกหวาดกลัวให้กับคนดูได้ บางทีมันก็เป็นเรื่องของพลังหรือความเข้มข้นบางอย่างที่ผู้ชายไม่มี แต่ผมไม่ได้บอกว่าหนังผีน่ากลัวทุกเรื่องต้องเป็นผีผู้หญิงเสมอไป ถ้าเราสามารถทำให้ผีผู้ชายมีความน่ากลัวกว่าผีผู้หญิงได้ มันก็น่าจะเป็นอีก genre หนึ่งที่น่าสนใจ

“ผมรู้สึกว่าสิ่งที่ท้าทายที่สุดในเรื่องนี้คือพาคนดูเปลี่ยน genre ไปเรื่อยๆ ผมไม่อยากให้คอนเทนต์ไทยติดอยู่ที่หนังไม่กี่แบบ อยากให้คอนเทนต์ไทยไปไกลยิ่งกว่าสิ่งที่เราเห็นในปัจจุบัน ซึ่งบางทีผมก็คิดว่าอาจจะเป็นกำแพงของการพูดภาษาเดียวกันอยู่ก็ได้ เราอาจจะไม่เชื่อว่าคนที่พูดภาษาเดียวกับเราสามารถทำอะไรแบบนี้ได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่คนทำหนังหรือคนทำคอนเทนต์ต้องต่อสู้กับมันเยอะมาก เพื่อจะทลายกำแพงเหล่านี้ของคนดูที่มีต่อคอนเทนต์ไทย

“แน่นอนว่าทุนสร้างก็เป็นสิ่งหนึ่งที่เป็นส่วนสำคัญในคุณภาพของซีรีส์ ปฏิเสธไม่ได้ว่าถ้าทุนไม่ถึงก็อาจจะทำได้ไม่ดีเท่าที่ผู้กำกับต้องการ แต่ถ้าเรามีสคริปต์ที่ดี ทีมที่เก่ง มีทุนและเวลาที่เหมาะสม ผมมั่นใจว่าคนไทยเราสามารถพัฒนาคุณภาพของโปรดักชันให้ดีขึ้นได้ และถ้าคอนเทนต์ไทยสามารถประสบความสำเร็จได้นอกเหนือจากประเทศไทยไปอีก ก็จะช่วยทำให้อุตสาหกรรมนี้มีเงินทุนและเวลามากขึ้นได้ สุดท้ายแล้วผมก็หวังว่าเราจะมีสิ่งนี้เกิดขึ้นได้ในอนาคต”

The post ‘อย่ากลับบ้าน’ เบื้องหลังบทและองค์ประกอบศิลป์ ผ่านวังวนความเจ็บปวดของผู้หญิง การเมือง และปิตาธิปไตยที่ทับซ้อนไม่สิ้นสุด appeared first on a day magazine.

‘โกญจนาท’ โรงงานผลิตสมุดที่เริ่มต้นจากความรักระหว่างอากงกับ อาม่าออย – ชาติพร หวังไพสิฐ เมื่อ 42 ปีที่แล้ว ทั้งคู่เคยเป็นพนักงานทำสมุดในโรงงานอื่นมาก่อน หลังแต่งงานจึงช่วยกันก่อร่างสร้างตัว ขยับขยายโรงงานของตัวเองให้ใหญ่ขึ้น และส่งต่อแพสชันด้านนี้ให้แก่ลูกหลานรุ่นสู่รุ่น

มิน – ลภนพัฒน์ หวังไพสิฐ หลานคนโตที่วิ่งเล่นในโรงงานมาตั้งแต่เด็กๆ เขาได้รับอิทธิพลความชอบด้านกระดาษมาจากอาม่าออย จนสามารถก้าวขึ้นมาเป็นแรงสำคัญในการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงโรงงานโกญจนาทให้เข้ากับยุคสมัยใหม่ แต่ยังคงความเป็นสมุดนักเรียนฉบับไทย นับเป็นครั้งแรกที่โรงงานโกญจนาทพลิกโฉมสินค้าใหม่ ท่ามกลางคู่แข่งทางการตลาดที่ยังคงผลิตสมุดรูปแบบเดิม ทำให้สินค้าของโรงงานโกญจนาทได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้น หลังจากธุรกิจซบเซามาเป็นเวลานาน

แน่นอนว่า การพลิกโฉมสินค้าเป็นแนวคิดสมัยใหม่ที่แตกต่างจากในอดีต รวมถึงฉีกกฎแบบแผนดั้งเดิมของการทำสมุดนักเรียนไทย แต่การพูดคุยปรึกษาและทำงานร่วมกันระหว่างคน 2 วัยกลับไม่ได้ยากอย่างที่ใครหลายคนคิด เพราะในความสัมพันธ์ของหลานม่าคู่นี้ไม่มีช่องว่างทางอายุตั้งแต่ต้น แสดงให้เห็นว่า ความเชื่อใจที่มีให้ต่อกันนั้นนำไปสู่สิ่งที่ดีกว่า และทำให้พวกเขามีแรงฮึดสู้ในวันที่หมดหวัง

แม้การพลิกโฉมสินค้าครั้งนี้จะมีราคาที่ต้องจ่าย ส่งผลให้ต้องเปลี่ยนรูปแบบการขาย จากค้าส่งมาเป็นค้าปลีก แต่การเปลี่ยนจุดขาย โดยเลือกใช้กลยุทธ์ ‘กล้าที่จะแตกต่าง’ ทำให้โกญจนาทกลายเป็นแบรนด์สมุดในใจคนรุ่นใหม่ และโดดเด่นจากแบรนด์อื่นๆ ในตลาดเดียวกัน

มาร่วมสำรวจการเดินทางของโรงงานสมุดโกญจนาท จากโรงงานเล็กๆ ที่เป็นธุรกิจภายในครอบครัว สู่การปรับตัวครั้งใหญ่ให้เข้ากับยุคสมัยใหม่ พร้อมเรียนรู้มุมมองการทำธุรกิจที่จริงใจต่อผู้บริโภค และแนวคิดการทำงานที่เล็งเห็นคุณค่าของทรัพยากรคน ซึ่งคือ Motto ที่โรงงานโกญจนาทยึดถือมาโดยตลอด

“อาม่ากับอากงบุกเบิกโรงงานนี้ด้วยกัน ถ้าไม่ได้ทำโรงงานนี้ต่อก็คงรู้สึกใจหาย หลานถามอาม่าว่า ทำไมไม่ทำต่อ ในเมื่อโรงงานเรามีพร้อมทุกอย่าง แค่ลองเปลี่ยนโฉมสมุดเท่านั้นเอง เราจึงตัดสินใจทำตามที่หลานแนะนำ”

เส้นทางการเติบโตของโรงงานโกญจนาทเป็นอย่างไร?

อาม่าออย: ย้อนไปเมื่อประมาณ 40 ปีที่แล้ว โรงงานผลิตสมุดมีจำนวนค่อนข้างน้อย ขณะที่คนไทยนิยมใช้สมุดจำนวนมาก รวมถึงโรงเรียนต่างๆ ยังไม่มีสมุดเฉพาะของตัวเอง จึงเลือกซื้อสมุดจากท้องตลาด ซึ่งโรงงานโกญจนาทคือหนึ่งในตัวเลือก ส่งผลให้ธุรกิจเติบโตอย่างรวดเร็วจนกลายเป็นโรงงานที่ใหญ่ขึ้น

แต่ช่วงหลังมานี้ หลายโรงเรียนเริ่มผลิตสมุดประจำโรงเรียนมากขึ้น ความต้องการซื้อสินค้าประเภท ‘สมุดนักเรียนสำเร็จรูปทั่วไป’ จึงน้อยลงเรื่อยๆ ปัจจุบัน คนรุ่นใหม่หันมาใช้ iPad และ Tablet กันมากขึ้น ทำให้ยอดขายสมุดลดต่ำลง โดยเฉพาะช่วงโควิด-19 ที่โรงงานโกญจนาทแทบขายสมุดไม่ได้เลย

“เราคิดว่า โรงงานนี้คงไปไม่รอดแล้ว แต่หลานเสนอให้ลองขายทางออนไลน์ เพราะผู้ใช้สมุดสามารถเห็นสินค้าได้ในทันที ต่างจากการขายผ่าน ‘ยี่ปั๊ว’  หรือพ่อค้าคนกลาง เราก็เชื่อหลาน เพราะเขาใช้ชีวิตข้างนอก จึงมองเห็นตลาดมากกว่าเรา”

หลานมิน: ก่อนหน้านี้โรงงานโกญจนาทผลิตสินค้าเดิมตลอดระยะเวลา 42 ปี เนื่องจากพ่อค้าคนกลางไม่เคยแจ้งว่าต้องการสินค้ารูปแบบใหม่ ทำให้โรงงานไม่กล้าเปลี่ยนรูปแบบ ไม่กล้าลองอะไรใหม่ๆ หรือออกจากคอมฟอร์ตโซน เพราะกลัวพ่อค้าคนกลางจะไม่รับซื้อสินค้า

อีกทั้ง การขายส่งเพียงช่องทางเดียวยังทำให้ผู้ผลิตไม่ทราบถึงความต้องการของลูกค้าปลายทาง ดังนั้น การออกแบบสมุดใหม่จึงเกิดขึ้นพร้อมกับการค้นหาลูกค้าผู้ใช้งานจริงเพื่อเก็บข้อมูลว่า พวกเขาต้องการใช้สมุดแบบไหน

“ถ้าไม่ลองเสี่ยง เราก็จะไม่มีวันรู้ว่าสมุดแบบใหม่ดีหรือไม่ดี”

ทำไมคุณมินจึงตัดสินใจเข้ามามีบทบาทในการทำงาน?

หลานมิน: อาม่าออยมีลูกหลานหลายคน ไม่ใช่ทุกคนจะอยากสานต่องานนี้ แต่เราอยากทำเพราะความชอบส่วนตัว เนื่องจากชอบพับกระดาษ เช่น งานโอริกามิ และเข้าร้านเครื่องเขียนเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว เพราะอาม่าเป็นคนเลี้ยงดูเรา ทำให้เราเติบโตมากับโรงงาน วิ่งเล่นและใช้ชีวิตในสถานที่นี้ตั้งแต่เด็กๆ เราได้คลุกคลีกับการทำงานด้านนี้จนซึมซับกลายเป็นความชอบ จึงตัดสินใจเข้ามามีบทบาทในการทำงาน

“ในเมื่อเราเป็นคนชอบซื้อกระดาษและสมุดอยู่แล้ว ทำไมเราไม่ลองพัฒนาโรงงานไปให้ไกลกว่าเดิม สุดท้ายจึงตัดสินใจเปลี่ยนรูปแบบสมุดของที่บ้านให้กลายเป็นแบบที่ตัวเองอยากใช้”

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนรูปแบบสมุดไม่ได้เกิดขึ้นในทันที แต่ผ่านการพูดคุยกับอาม่าหลายครั้ง จนถึงจุดหนึ่งที่ทุกคนในโรงงานมองว่า ยอดขายสมุดเดิมต่ำลงทุกปี ไม่ว่าจะทำอย่างไร ธุรกิจก็ไม่ฟื้นตัว จึงเหลือแค่ 2 ทางเลือกคือไม่ไปต่อ หรือลองทำอะไรใหม่ๆ

“งั้นลองเปลี่ยนรูปแบบใหม่สักครั้ง เพราะเรามีทั้งกำลังคนและเครื่องจักร การเปลี่ยนรูปแบบปกใหม่ เราไม่ได้ลงทุนอะไรเพิ่มมากมาย อย่างน้อยเราลองทำดู ถ้าไม่สำเร็จ ก็แค่ไม่ไปต่อจริงๆ”

อาม่าออย: อาม่าเชื่อใจเขา เพราะเขามีความมุ่งมั่น มีความคิดที่ทันสมัยกว่า รวมถึงอยู่ในสังคมที่มองเห็นกลุ่มเป้าหมายและตลาดมากกว่าเราที่อยู่แต่ในบ้าน จึงปล่อยให้เขาตัดสินใจเองทุกอย่างเลย อาม่าก็สนับสนุนเต็มที่

เล่าถึงแนวคิดการออกแบบสมุดให้ฟังหน่อย

หลานมิน: เรารับผิดชอบด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ (Product Design) เป็นหลัก โดยออกแบบตามที่ตัวเองชอบ และอิงจากตำราสอนวาดลายไทยโบราณเล่มหนึ่งของ ‘พระเทวาภินิมมิต’ ซึ่งมีข้อมูลการเขียนลายไทยพื้นฐาน 

โจทย์แรกเริ่มคือ สมุดนักเรียนลายไทยที่ดูทันสมัยขึ้น เราจึงตัดทอนความละเอียดบางส่วนให้เหลือแค่โครงเรขาคณิตของลายไทย ซึ่งเป็นศาสตร์เดียวกับความมินิมอล นั่นคือความเหลี่ยมหรือกลมที่สมมาตร จากนั้นเลือกใช้สีที่มีความตัดกัน จนกลายเป็นสมุดลายไทยวินเทจที่สีสันสดใสขึ้นอย่างที่ทุกคนเห็น ส่วนสมุดนักเรียนปกสีพื้น เราปรับความเข้มของสีให้อ่อนลง ซึ่งตอนนี้ถูกเรียกว่า ‘สมุดนักเรียนสีพาสเทล’

ทำไมจึงปรับเปลี่ยนเนื้อหาปกหลังตามวิชาเรียน?

หลานมิน: โดยปกติแล้ว ปกหลังของสมุดนักเรียนจะมีสูตรคูณ มาตราชั่งตวงวัด หรือตารางสอน ไม่เคยมีแบบอื่นมาก่อน เราถามทุกคนในโรงงาน แต่ไม่มีใครตอบได้ว่า ทำไมปกหลังต้องเป็นแบบนี้ หรือใครเป็นคนกำหนด แค่ทำตามกันมา เพราะทุกเจ้าในตลาดก็ผลิตแบบนี้ มันไม่สมเหตุสมผลเลย ถ้าเด็กเรียนวิชาภาษาอังกฤษ ทำไมปกหลังสมุดต้องเป็นสูตรคูณ

 เนื่องจากกระบวนการพิมพ์สมุด 1 สายผลิตภัณฑ์ (Product Line) จะพิมพ์ครั้งละ 8 เล่ม ต่อกระดาษ 1 แผ่น ซึ่งตรงกับจำนวนสาระการเรียนรู้ตามหลักสูตรพอดี เราจึงเริ่มต้นไอเดียจากจุดนี้ โดยการออกแบบปกหลังใช้เวลานานกว่าลวดลายปกหน้า เพราะต้องตรวจสอบและแก้ไขหลายครั้ง เพื่อให้ข้อมูลที่เผยแพร่ออกไปนั้นถูกต้อง 100 เปอร์เซ็นต์

“ที่ผ่านมา ปกหลังสมุดมีแค่สูตรคูณ มันเป็นเรื่องเล็กๆ ที่หลายคนเคยมองข้าม แต่สินค้าคอลเลกชันนี้ทำให้หลายคนรับรู้ว่า สมุดนักเรียนไทยสามารถดีขึ้นได้ และตอนนี้โรงงานโกญจนาทกำลังเปลี่ยนแปลงอะไรอยู่”

ทราบมาว่า แฟนคลับอินจุน วง NCT DREAM อุดหนุนสมุดสีพาสเทลของโรงงานจำนวนมาก จุดเริ่มต้นมาจากอะไร?

หลานมิน: จริงๆ อาม่าไม่รู้เรื่องนี้เลย เริ่มต้นจากงานหนังสือครั้งที่แล้ว ร้านเราไม่มีลูกค้าเดินเข้าร้านเลย สตาฟที่เป็นแฟนคลับตัวยงของอินจุน NCT DREAM จึงเอาการ์ดอินจุนมาวางไว้ที่กล่องใส่เงิน แล้วพูดว่า “อินจุนช่วยแม่ด้วย แม่ขายไม่ออก” ทำให้แฟนคลับที่เดินผ่านไปผ่านมาเข้ามาอุดหนุนสินค้า และบอกต่อไปเรื่อยๆ ในหมู่แฟนคลับ

อาม่าได้อ่านคอมเมนต์ในแพลตฟอร์ม X (Twitter) บ้างไหม?

อาม่าออย: ได้อ่านคอมเมนต์บ้าง เราก็ตกใจว่า “โห อาม่าดังขนาดนี้เลยเหรอ” (หัวเราะ)

หลานมิน: อาม่ามักจะถ่อมตัว ไม่เชื่อว่ามีคนรู้จักหรือสนใจโรงงานของเรา

หลังยอดขายค้าปลีกเพิ่มขึ้น พ่อค้าคนกลางสนใจสมุดแบบใหม่ไหม?

อาม่าออย: ทุกอย่างเป็นเหมือนที่พวกเราคิด พ่อค้าคนกลางไม่สนใจสมุดแบบใหม่ ทั้งที่เรานำสมุดเล่มตัวอย่างไปเสนอขาย เพื่อให้เขาได้ดูเล่มจริงว่าเป็นอย่างไร แต่พ่อค้าคนกลางยังต้องการอะไรแบบเดิมๆ

หลานมิน: เราไม่ได้ออกแบบลวดลายใหม่เพียงอย่างเดียว แต่ยกระดับและควบคุมคุณภาพทุกอย่างให้ดีขึ้น แก้ไขข้อผิดพลาดต่างๆ ที่ก่อนหน้านี้เคยปล่อยผ่าน เพราะมองว่ามันยอมรับได้ในการขายส่ง แต่ลองมองกลับกัน ถ้าเราเป็นลูกค้าปลายทางที่เจอเล่มที่มีข้อผิดพลาดเป็นเล่มสุดท้าย เราจะทำอย่างไร สุดท้ายจึงปรับเปลี่ยนมุมมองเรื่องนี้ แม้ต้นทุนจะเพิ่มมากขึ้นก็ตาม

หลังจากเปลี่ยนรูปแบบการขายเป็นค้าปลีก มีข้อดีอย่างไรบ้าง?

“เราเริ่มขายปลีกเมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว เริ่มจากขายสินค้าเก่า ซึ่งยังไม่ดังมาก แต่เมื่อผลิตสินค้าใหม่ออกมาก็ขายดีในทันที ทั้งที่ยังไม่ได้ทำการตลาด หรือสื่อสารผ่านช่องทางไหนเลย จึงคิดว่าเราน่าจะมาถูกทางแล้ว”

หลานมิน: เราได้รับ Feedback จากลูกค้าที่ใช้สินค้าจริง เช่น รีวิวต่างๆ ซึ่งมีค่าต่อการพัฒนาสินค้ามาก เพราะการขายส่งผ่านพ่อค้าคนกลาง ซึ่งส่งต่อให้ร้านค้ารายเล็กอีกทอดหนึ่ง กว่าจะถึงมือผู้ใช้จริง ทำให้ 42 ปีที่ผ่านมา เราไม่เคยได้ยินเสียงเหล่านี้ของลูกค้าเลย

ส่วนหนึ่งคือเรามองเห็นปัญหาของสินค้าอยู่แล้ว จึงพัฒนาไปพร้อมกับคอมเมนต์ของลูกค้า ทุกวันนี้ก็ยังปรับกันไปเรื่อยๆ เช่น เปลี่ยนอุปกรณ์ในเครื่องจักรใหม่ หรือใส่กระดาษเข้าเครื่องจักรให้ช้าลง เพื่อให้ ‘เส้นบรรทัด’ ต่อเนื่องและตรงมากขึ้น ในมุมมองของผู้ผลิต คงไม่มีใครอยากทำแบบนี้ เพราะต้องใช้เวลาในการผลิตนานขึ้น ทำให้ต้นทุนยิ่งสูงขึ้น แต่โรงงานโกญจนาทยอมเปลี่ยนแปลงเรื่องนี้ เพราะเราอยากให้สินค้าออกมามีคุณภาพจริงๆ

แม้แต่ ‘การตัดสมุด’ เมื่อก่อนจะตัด 2 เล่มพร้อมกันในครั้งเดียว ก็เปลี่ยนมาตัด 2 ครั้ง เพื่อเจียนสมุดให้เนียนขึ้น และ ‘การเย็บสมุด’ โดยปกติถ้าเย็บพลาด จะเลาะลวดออกแล้วเย็บใหม่ แต่ตอนนี้เปลี่ยนปกใหม่เลย เพราะไม่อยากให้เหลือร่องรอยการเจาะพลาดที่ปกสมุด “เรายอมไม่ได้ที่จะปล่อยสมุดที่ไม่มีคุณภาพออกไป”

ในขณะที่หลายโรงงานเปลี่ยนไปใช้เครื่องจักร 100% หรือเปิดรับสมัครแค่คนอายุน้อย แต่ทำไมโรงงานโกญจนาทจึงยังให้พื้นที่กับพนักงานที่ทำงานนี้มานาน?

อาม่าออย: คนอายุเยอะไม่ได้แปลว่าไม่มีประโยชน์ งานผลิตสมุดอาศัยฝีมือของคนทำ พนักงานที่ทำงานมานานจึงมีความชำนาญมากกว่า เขาสามารถทำได้ด้วยตนเอง โดยที่เราไม่ต้องบอกทุกขั้นตอน

หลานมิน: พนักงานผลิตสมุดไม่ใช่แรงงานทั่วไป เนื่องจากการทำสมุดคืองานหัตถกรรม (Craft) ที่ต้องอาศัยความประณีตและพิถีพิถันในการผลิต เช่น ‘การพับกระดาษ’ ในครอบครัวเรามีแค่อาม่าที่พับได้ ตัวเราเองยังพับไม่ตรงเลย

“งานพวกนี้ไม่ใช่ใครก็ทำได้ เราไปพับก็คงไม่ตรง ไปนับก็คงไม่ละเอียดเท่าพนักงานในโรงงาน แม้แต่การเข้าเล่ม เขารู้จังหวะการใช้เครื่องจักรทุกขั้นตอน งานทำสมุดต้องใช้ประสบการณ์สูง เพื่อให้งานออกมามีคุณภาพ”

การแข่งขันในตลาดผลิตสมุดเป็นอย่างไรบ้าง?

อาม่าออย: การแข่งขันสูงมาก โรงงานขนาดใหญ่ได้เปรียบกว่าโรงงานเล็กๆ แบบเราอยู่แล้ว เพราะเขาซื้อกระดาษในราคาที่ถูกกว่า ผลิตได้เร็วกว่า ใช้กำลังคนน้อยกว่า เพราะเครื่องจักรผลิตสินค้าครั้งละจำนวนมาก เราจึงไม่แข่งกับเจ้าใหญ่ เพราะสู้ราคาเขาไม่ไหว

หลานมิน: ลูกค้าทั่วไปมักบอกว่า “ขายถูกจัง” แต่หากสำรวจตลาดนี้จริงๆ โรงงานโกญจนาทขายแพงกว่าหลายเจ้า เนื่องจากสมุดของเราเป็นสมุดทำมือ จึงมีต้นทุนสูงกว่า อีกทั้งยังเพิ่มคุณภาพสินค้า ลูกค้าขายส่งจึงมองว่าแพง ในขณะที่ลูกค้าขายปลีกจะบอกว่าราคาถูก เพราะการขายปลีก ราคาต่อเล่มอยู่ที่ 3 – 24 บาท ซึ่งไม่แพงสำหรับคนที่ใช้สมุดโดยทั่วไป

“เราเคยลองใช้กลยุทธ์ลดราคาเพื่อแข่งกับเจ้าอื่น แต่เหมือนการฆ่าตัวตาย เพราะนอกจากจะขายไม่ได้กำไรแล้ว ยังมีเจ้าอื่นที่ขายถูกกว่า เราไม่ใช่เจ้าใหญ่จึงเสียเปรียบในหลายๆ ด้าน แต่เราเลือกที่จะเปลี่ยนจุดขาย ชูจุดเด่นด้านอื่นเข้าสู้ ว่าเราแตกต่างจากคนอื่นอย่างไร เพื่อให้โรงงานของเราดำเนินต่อไปได้”

ปัจจุบันมีการขาย ‘สมุดจีน’ เพิ่มมากขึ้น คิดว่าจุดที่สมุดของเราเหนือกว่าสมุดจีนคืออะไร?

หลานมิน: สมุดจีนไม่มีทางทับไลน์สมุดจากโรงงานโกญจนาท เพราะจีนจะผลิตสินค้าที่ขายได้ทั่วไป แต่สมุดนักเรียนไทยเป็นสินค้าเฉพาะกลุ่ม ซึ่งมีรูปแบบบางอย่างต่างจากประเทศอื่น เช่น ต้องมีเส้นบรรทัด มีเส้นกั้นหน้าสีแดง มีจำนวนกี่แผ่น และขนาดเท่าไหร่ 

“สมุดนักเรียนไทย ถ้าไม่ใช่คนไทยทำ แล้วใครจะทำ”

ในอนาคตมีแผนจะผลิตสินค้ารูปแบบใหม่ไหม?

หลานมิน: คอลเลกชันล่าสุดคือสมุดลายคราม เป็นสินค้าที่มีความพรีเมียมมากขึ้น เนื่องจากกระดาษหนาและเนื้อลื่นขึ้น ขนาดต่างจากสมุดนักเรียน ออกแบบปกใหม่เป็นลายครามสีน้ำเงินตัดสลับกับสีขาว ซึ่งได้รับกระแสตอบรับที่ดีมาก

ในอนาคตจะพยายามตีตลาดอื่นที่ไม่ใช่นักเรียนเพิ่มขึ้น เช่น ผลิตสมุดที่มีกระดาษเนื้อหนาขึ้น มีเส้นจุด (Dot) เส้นกริด (Grid) หรือไม่มีเส้น ซึ่งโกญจนาทไม่เคยทำมาก่อน ทุกวันนี้พนักงานยังถามว่า ใครใช้สมุดแบบนี้ อาม่าก็ตอบไม่ได้ เพราะอาม่าไม่รู้ พนักงานส่วนใหญ่ทำงานมาพร้อมกับอาม่า จึงไม่ค่อยเข้าใจตลาดสมุดสมัยใหม่

การทำสินค้ารูปแบบใหม่มีข้อท้าทายค่อนข้างมาก ต้องลองผิดลองถูก มีสินค้าที่ผลิตออกมาแล้วแต่ไม่ได้วางขาย แต่เรามองว่า มันคงเหมือนตอนที่อาม่าเปิดโรงงานครั้งแรกนั่นแหละ เราต้องลองทำครั้งแรกจึงจะทำเป็น อาจจะใช้ความพยายามมากขึ้น ความละเอียดมากขึ้น แต่เราก็ทำได้

โรงงานโกญจนาทให้ความสำคัญเรื่องอะไรในการทำธุรกิจ?

อาม่าออย: ให้ความสำคัญกับเรื่องความละเอียดในการพัฒนาคุณภาพสินค้า นอกจากนี้ พนักงานก็เป็นส่วนสำคัญเหมือนกัน ถ้าขาดพนักงานไป โรงงานโกญจนาทก็อยู่ไม่ได้

หลานมิน: ‘คุณภาพสินค้า’ เป็นสิ่งที่เราให้ความสำคัญมากที่สุด ตอนนี้พยายามปรับเปลี่ยนทัศนคติในการผลิตสมุดของพนักงานทุกคน เพื่อให้การทำงานเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ความละเอียดในการทำงานกลายเป็นวาระสำคัญร่วมกันของคนทั้งโรงงาน นอกจากนี้ สมุดของโกญจนาทยังเป็นงานฝีมือที่ผลิตด้วยมือคน เพราะฉะนั้น ‘คนผลิตจึงคือส่วนสำคัญ’ ในการผลิตสินค้าที่มีคุณภาพ

อีกหนึ่งสิ่งที่ให้ความสำคัญคือ ‘ราคา’ แม้การผลิตสมุดรูปแบบใหม่จะต้องใช้ต้นทุนมากขึ้น แต่เราไม่อยากขายในราคาที่แพงเกินควร (Overpriced) บางเจ้าขายสมุดพรีเมียมในราคาหลักร้อยหลักพัน ในทางกลับกัน เราอยากขายสมุดคุณภาพดีในราคาเป็นมิตรที่ทุกคนจับต้องได้ 

เรื่องนี้เปรียบเสมือนคติประจำใจ หรือ Motto ของอากงเลย  อากงพยายามขายสมุดนักเรียนในราคาถูก ช่วงแรกที่เริ่มก่อตั้งโรงงาน เราผลิตสมุดเล่มบางและขนาดเล็กลง เพื่อให้คนเข้าถึงได้ง่ายขึ้น มีแค่เหรียญก็สามารถซื้อสมุดได้ ระดับราคาจึงเป็นสิ่งที่เราอยากคงไว้ ต่อให้ผลิตสมุดรุ่นใหม่ออกมา ก็จะกำหนดราคาอย่างสมเหตุสมผล

จากอาม่าถึงอากง… “ถ้าอากงยังอยู่คงจะดีใจที่หลานเข้ามาช่วยพัฒนาโรงงานจนสำเร็จขนาดนี้”

หลังจากร่วมกันพัฒนาโรงงาน ความสัมพันธ์หลานม่าเป็นอย่างไรบ้าง?

อาม่าออย: ปกติเรา 2 คนสนิทกันอยู่แล้ว เพราะอาม่าดูแลเขามาตลอด แต่เมื่อเขามาทำงานนี้ก็ทำให้เราได้คุยกันมากขึ้น ผูกพันกันมากกว่าเดิม

หลานมิน: เมื่อพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างอาม่ากับหลาน จะมีลำดับคั่นตรงกลางที่ทำให้หลายคนอาจมองว่า อาม่ากับหลานไม่น่าจะสนิทกัน แต่อาม่าเลี้ยงเรามาตั้งแต่เด็ก เรามีอาม่าเป็นผู้ปกครองมาโดยตลอด เรียกได้ว่า ‘สนิทกับอาม่ามากที่สุดในครอบครัว’ ปกติมีอะไรก็จะปรึกษากับอาม่า

ก่อนหน้านี้ อาม่าไม่ได้หยิบยกปัญหาเรื่องงานมาพูดคุยกับเรา การทำงานร่วมกันครั้งนี้ทำให้เราได้พูดคุยแบ่งปันเรื่องงานกันมากขึ้น มีหัวข้อใหม่ในการสนทนากัน ไม่ใช่แค่เรื่องทั่วไป

ความน่ารักของ ‘อาม่าออย’ ที่คุณมินอยากแบ่งปันคืออะไร?

หลานมิน: อาม่าเป็นคนขยันมาก ขยันกว่าเราอีก เขาอยู่เฉยไม่ได้ ถ้าว่างก็ต้องไปทำนู่นนี่ ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มทำงานจนถึงวันนี้ ทำได้อย่างไรก็ไม่รู้ หลายคนอาจมองว่า อายุเยอะขนาดนี้แล้ว ทำไมไม่ไปพักผ่อน แต่จริงๆ อาม่าเป็นคนอยากทำงานเอง

ในอีกแง่หนึ่ง ช่วงที่ยอดขายซบเซา อาม่าก็ไม่ได้เข้ามาช่วยงาน เพราะกำลังคนของเรามากกว่ายอดสินค้าที่ต้องผลิต อาม่าจึงดูยูทูบที่ห้องไปเรื่อยๆ วันหนึ่งอาจจะโดนมิจฉาชีพหลอก (หัวเราะ) ดังนั้น เมื่ออาม่าได้มาช่วยงานตรงนี้ เขาก็ได้วางโทรศัพท์และห่างหน้าจอมากขึ้น

“อาม่าจะพยายามดูว่าแผนกไหนทำงานไม่ทัน เขามีความใส่ใจในการทำงานมาก แม้ตอนนี้ร่างกายจะไม่ได้พร้อมเท่าสมัยวัยรุ่น สายตาก็ไม่ค่อยดี แต่อาม่ายังกระตือรือร้นอยากช่วยทำงานให้เสร็จไวขึ้น”

ทำไมอาม่าออยจึงมี ‘แว่นขยาย’ เป็นอาวุธติดตัวตลอด?

หลานมิน: อาม่าชอบทำตำแหน่งห่อพัสดุมาก เพราะไม่ต้องเดินไปมา แต่ตัวอักษรที่ฉลากปะหน้าพัสดุมีขนาดเล็ก ทำให้อาม่าต้องใช้แว่นขยายช่วยส่อง เขาทำจนชำนาญแล้ว สามารถเลือกขนาดซองพลาสติกให้ตรงกับขนาดสมุดได้ในทันที

คุณมินถือเป็นแรงสำคัญของโรงงานโกญจนาท อาม่าออยอยากชื่นชมหลานคนนี้ว่าอย่างไร?

อาม่าออย: เขาเก่งนะ อาม่าเห็นแววมาตั้งแต่เด็กแล้ว เวลาที่เขาอยากทำอะไร เขาก็จะมุ่งมั่นทำให้สำเร็จ

คิดว่าผู้คนจดจำชื่อ ‘โกญจนาท’ ได้ไหม?

หลานมิน: เราเคยคิดเรื่องนี้เหมือนกันว่า ชื่อโกญจนาทค่อนข้างเชยและแมสยาก เพราะทั้งสะกดและอ่านยาก แต่ยังไม่ได้ตัดสินใจเปลี่ยน ลองทำการตลาดด้วยชื่อนี้ไปก่อน จนสมุดของเราเป็นที่รู้จักมากขึ้น และมีลูกค้าบางคนแสดงความคิดเห็นในแพลตฟอร์ม X (Twitter) ว่า “เคยเห็นยี่ห้อนี้” “ตอนเด็กๆ เคยใช้สมุดยี่ห้อนี้” แสดงให้เห็นว่า ลูกค้าจดจำเราได้ แต่เราแค่ไม่เคยพบเจอเขามาก่อน ไม่เคยรู้ว่าลูกค้าที่ใช้สมุดโกญจนาทคือใคร หรืออยู่ที่ไหน แต่โซเชียลมีเดียทำให้เรากับลูกค้าเชื่อมโยงถึงกันง่ายขึ้น เราจึงตัดสินใจใช้ชื่อนี้ต่อไป

“คงใช้ชื่อนี้ต่อไปแหละ เพราะเชื่อว่าหลายๆ คนโตมากับสมุดยี่ห้อนี้”

The post ‘โกญจนาท’ โรงงานสมุดนักเรียนที่ไม่เหมือนใคร เพราะความเข้าใจระหว่างคนสองรุ่น appeared first on a day magazine.

ครั้งนี้ ‘ดิว-จงดล สุกุลวรภัทร’ ผู้กำกับหนุ่มจากวงการมิวสิกวิดีโอและโฆษณา ควบตำแหน่งผู้กำกับหนังเรื่องแรกของเขา ร่วมกับ ‘รัตน์-นพรัตน์ รามวงค์’ มาช่วยกำกับหนังเรื่องนี้ด้วยอีกคน โดยนำเอา ‘The Map of Tiny Perfect Things’ มารีเมกใหม่ในชื่อว่า ‘Love Stuck รักวนลูป’ โปรเจกต์ร่วมระหว่าง ระหว่าง Amazon MGM Studios กับ Benetone Films

“ถึงแม้จะไม่ได้ติดอยู่ในลูปเวลา แต่อาจจะติดกับลูปการใช้ชีวิต แล้วลืมสังเกตสิ่งรอบๆ ตัว ได้ย้อนคิดถึงคุณค่าบางอย่าง ที่จะช่วยให้ชีวิตที่ดูเหมือนแสนธรรมดามีความพิเศษขึ้นมาได้”

Love Stuck รักวนลูป ได้ออกแบบรายละเอียดของ Tiny Perfect Moment ให้รายล้อมอยู่ในสถานที่และสถานการณ์ต่างๆ พร้อมชวนให้คนดูได้ลองมองหาความสุขเล็กน้อยที่ซ่อนอยู่ในทุกๆ วันที่เราอาศัยอยู่ เบื้องหลังการทำงานครั้งนี้จะเป็นอย่างไร ไปอ่านพร้อมกันได้เลย

ที่มาที่ไปของโปรเจกต์นี้และการร่วมงานกันระหว่าง Amazon MGM Studios กับ Benetone Films 

ดิว: เราเคยทำงานร่วมกับทาง Benetone Films มาก่อน ทางเขาก็เห็นว่าเรามี Potential สามารถทำหนังยาวได้ เขาก็เลยให้เรานำเสนอเรื่องที่เป็น Original ว่าอยากเอาเรื่องไหนมาทำเป็นเวอร์ชันไทย โดยที่เราจะต้องทำ Vision ทั้งหมดว่าเราจะปรับหนังเรื่องนี้ในบริบทไหนบ้างแล้วไปพรีเซนต์กับทางอเมริกาว่าเขาชอบไหม ปรากฏว่าเขาก็ชอบ อยากร่วมงานด้วยก็เลยมาทำเรื่องนี้ด้วยกัน

คุณมีการปรับเปลี่ยนหรือพัฒนาบทในเวอร์ชันต้นฉบับมาสู่เวอร์ชันไทยอย่างไรบ้าง

ดิว: สิ่งที่เรื่องนี้ต่างออกไปจาก Original คือการเล่าเรื่องที่ค่อนข้างกระชับและสนุก เวอร์ชัน Original จะเป็นแค่เมืองเล็กๆ ที่อยู่ในอเมริกา แต่เวอร์ชันนี้ปรับมาเป็นเมืองใหญ่ในกรุงเทพฯ วิถีชีวิตก็จะอยู่ระแวกบ้านและที่ทำงาน ซึ่งก็จะมีโอกาสได้พบเจอเรื่องราวเล็กๆ น้อยๆ ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละวัน 

ช่วงอายุก็ต่างกัน Original เป็นช่วง High School ที่มีปัญหาเรื่องครอบครัวและอนาคตของตัวเอง แต่เวอร์ชันนี้จะพูดถึงคน Generation ใหม่ที่ต้องการพิสูจน์ตัวเอง อาจจะเป็น First Jobber หรือกำลัง stuck กับชีวิตว่าจะไปยังไงต่อ เรารู้สึกว่าคนในช่วงวัย 24 – 25 ปี เป็นช่วงที่กำลังชาเลนจ์และค้นหาตัวเองอยู่พอสมควร หรือแม้กระทั่ง Background ครอบครัวก็จะไม่เหมือนกัน อย่างฝั่งของอเมริกาก็จะมีความห่างมากกว่าฝั่งเอเชียที่ค่อนข้างใกล้ชิดสนิทสนมกัน

การเซ็ตอัพวัน Original ก็จะเป็นวันปกติธรรมดาวันหนึ่ง แต่เราเลือกเป็นวันที่ 31 ธันวาคม เพราะภาพชัดเลยว่าวันต่อไปคือวันปีใหม่ เมื่อจะถึงวันปีใหม่เราจะรู้สึกดีเสมอ เราจะทิ้งเรื่องร้ายๆ ในปีนี้ไปแล้วก็ตั้งต้นใหม่ ทุกคนก็จะมีความหวัง มีการอธิษฐานหรือคิดสิ่งที่เราอยากจะทำในปีหน้า แต่ถ้าเราต้องติดอยู่ในวันนี้ ไม่มีปีใหม่สักที ไม่เดินหน้าไปสักที แล้วจะเป็นยังไง ก็รู้สึกว่าคอนเซปต์นี้น่าสนใจที่จะเอามาใช้ในการเล่าเรื่อง 

ทำไมถึงหยิบเรื่องนี้มารีเมกใหม่

ดิว: เรารู้สึกว่าคอนเซปต์การติดลูปมันน่าสนใจ ส่วนตัวเป็นคนชอบหนัง Time Loop อยู่แล้ว เป็นหนึ่งในหนังที่เราอยากทำ ซึ่งเรื่องนี้ไม่ได้เป็นหนัง Time Loop ทั่วไป แต่จะเน้นไปที่ความสัมพันธ์ของตัวละคร ทั้งในมุมพระเอกและนางเอก หรือในมุมของครอบครัวก็จะมีมิติขึ้น 

คิดว่าความยากของหนัง Time Loop คืออะไร

ดิว: หนัง Time Loop ของเมืองนอกเขาทำกันเยอะแล้วในหลากหลายวิธี แต่จะต่างกันในแง่ของรายละเอียด ของจังหวะเวลา อะไรคือสิ่งที่เหมือนเดิม อะไรคือสิ่งที่ต่างออกไป เป็นเรื่องของไอเดียในการนำเสนอว่าจะทำยังไงให้มันไม่ซ้ำกับเรื่องอื่นๆ ที่เคยทำมา

รัตน์: เรื่องนี้เป็นหนังวนลูปก็จริงนะ แต่ทุกวันที่เกิดขึ้นใหม่มันไม่เคยซ้ำกันเลย เพราะฉะนั้นการเล่าเรื่องก็จะต่างกันในทุกๆ วัน สิ่งที่เหมือนเดิมคือบรรยากาศ เพราะฉะนั้นมันจะไม่ใช่ความลูปแบบน่าเบื่อ แต่เรื่องจะพัฒนาต่อไปข้างหน้าเสมอ ทำให้รู้สึกน่าติดตาม

ดิว: คอนเซปต์คือทุกเที่ยงคืนของวันที่ 31 จะวนกลับมาเวลา 8 โมงเช้าเสมอ แต่หลังจากนั้นก็จะไม่เหมือนเดิมเลย ด้วยความที่เรื่องนี้ใช้โลเคชัน 20 กว่าที่ เพราะเราอยากให้คนดูได้เห็นเห็นไลฟ์สไตล์ชีวิตในกรุงเทพที่หลากหลาย ก็เลยเป็นการ combination กันระหว่างความเก่าและความใหม่ เราอยากดึงเสน่ห์ของกรุงเทพ ทั้งศิลปะและวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็น ความเป็นย่านเมืองเก่าที่ผสมกับความชิค ทำให้มีกลิ่นอายโมเดิร์นในปัจจุบันหรือสีสันที่ค่อนข้างฉูดฉาด อยากให้คนดูแล้วรู้สึกอยากมาเที่ยวกรุงเทพมากขึ้น

รัตน์: เหมือนการที่เราเล่นเกมแล้วจะมีมีจุด check point ไปข้างหน้า แต่ระหว่างทางจะไม่เหมือนกันเลย เวอร์ชันนี้จะมีความฉูดฉาด การเล่าเรื่องที่สนุกและกระชับมากขึ้น 

ความท้าทายของโปรเจกต์นี้มีพาร์ทไหนที่เป็นอุปสรรคและท้าทายมากที่สุด

ดิว : พาร์ทที่ท้าทายที่สุดคือตอนถ่ายกลางฝน มีหลายคิวที่ฝนตกหนักแล้วเราก็ต้องแข่งกับเวลา ซีนใหญ่ เอ็กตร้าเยอะ เราต้องปิดตรงที่เป็นแลนมาร์กช่องนนทรี เพื่อเซ็ตอัพวันปีใหม่ เราก็ถือว่าทุ่มทุนมาก เพราะต้องปิดเป็นอาทิตย์เพื่อเซ็ตอัพให้งานปีใหม่มันดูแกรนด์ ถ่ายซีนกลางคืนทั้งเรื่อง มีเอ็กตร้า 300-400 คนมาร่วมงาน และมีซีนเซอร์ไพรส์อยู่ในนั้น ซึ่งเราก็ต้องขึ้นผ้าดำคลุมทั้งหมด เพื่อไม่ให้มีใครมาแอบถ่าย ต้องป้องกันหนาแน่นมาก ถ่ายซีนกลางคืนยันสว่าง บางวันถ่ายไม่จบก็ต้องมาถ่ายต่อ

หนังมีความธรรมชาติมาก คุณหานักแสดงยังไง

ดิว : การหานักแสดงค่อนข้างยาก เพราะตัวพระเอกมีซีนที่จะต้องถวายตัวอยู่เหมือนกันและเสี่ยงในการแสดงพอสมควร ตอนแรกก็กลุ้มใจอยู่เหมือนกันว่าจะหาใครมาเล่นได้ คงยากที่จะมีใครกล้าเล่น จนกระทั่งเราได้ไปดู Yotube ส่วนตัวของเจมส์ (ธีรดนย์ ศุภพันธุ์ภิญโญ) ถ่ายเรื่องชีวิตรัก ครอบครัว เราก็รู้สึกว่าใกล้เคียงกับตัวละครทอยมาก บวกกับเจมส์ไม่เคยเล่น RomCom (romantic comedy) มาก่อนด้วย ก็ดูเป็นอะไรที่ชาเลนจ์ตัวเขาเหมือนกัน ในขณะเดียวกันตัวละครวี ตอนที่เขียนบทคือมีหน้าจูเน่อยู่ตลอดเลย เรารู้สึกว่าคู่นี้เข้ากันดีมาก ทั้งคู่เป็นนักแสดงที่เก่ง ทุ่มเท และทำการบ้านหนักมาก พวกเขาจะมีอะไรแอบมาเซอร์ไพรส์เราเสมอ ทำให้หนังพัฒนาไปมากกว่าบทที่เราคาดหวังไว้ เป็นเคมีใหม่ๆ ที่มันพอดี

คุณใช้เวลาพัฒนาบทนานไหม

ดิว : จริงๆ เรื่องนี้เราปรับบทแทบจะตลอดเวลาเพื่อให้เข้ากับเรื่องและนักแสดง เราเปิดโอกาสให้นักแสดงมีส่วนร่วมกับทีมทุกตัวละคร เรามีคอนเซ็ปของซีนและไดอาล็อกเป็นโครงไว้แล้วให้นักแสดงลองเล่นโดยไม่จำเป็นต้องพูดตามบทเป๊ะๆ เพราะเราอยากให้ออกมาจากความรู้สึกของตัวละครจริงๆ ทำให้หนังเรื่องนี้มีความเป็นธรรมชาติสูงมาก 

ในฐานะผู้กำกับหนังหน้าใหม่ คุณภูมิใจกับมันมากน้อยแค่ไหน 

ดิว : สำหรับเรื่องแรกเป็นบทเรียนที่สำคัญมาก เราเคยทำมิวสิควิดีโอ เคยทำโฆษณามาเยอะแล้ว แต่ว่าศาสตร์ของภาพยนตร์มันเป็นอีกโลกนึงเลย เป็นสิ่งที่ยากมากๆ ที่จะทำออกมาให้มันสมบูรณ์แบบ เพราะมีปัจจัยหลายอย่างที่เราควบคุมไม่ได้ แต่พอมันเสร็จแล้ว ผมค่อนข้างภูมิใจกับผลงานนี้มากๆ เราตั้งใจและทุ่มเทในทุกขั้นตอน ไม่ว่าจะเรื่องบท ภาพ การแสดง หรือแม้กระทั่งเพลงประกอบ ทุกอย่างคือรวมคนเก่งมาช่วยกัน เพื่อทำให้ภาพยนตร์ Amazon Original เรื่องแรกของไทย เป็นหมุดหมายที่คนดูจะรู้สึกว่าหนังไทยที่มีคุณภาพมากๆ

รัตน์ : สำหรับคนที่เคยดูมาแล้ว ถ้าได้ดูเรื่องนี้จะลืมต้นฉบับ เพราะเราไม่ได้เล่าตามนั้นเลย หลายๆ ซีนมันมาไกลกว่าบทที่เราอ่าน จากการทำหนังเรื่องนี้ทำให้เราเรียนรู้ว่าเราไม่สามารถคอนโทรลทุกอย่างได้ เพราะมีปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้เยอะ แต่เราก็พยายามทำเต็มที่เพื่อทำให้คนดูไม่รู้สึกเสียเวลาที่ได้ดูมันแน่นอน

คุณคิดว่าการมองหาความสุขเล็กน้อยที่ซ่อนอยู่ในทุกๆ วัน มีความสำคัญกับคนในสังคมทุกวันนี้อย่างไรบ้าง 

ดิว : การที่เราได้สังเกตรายละเอียดรอบๆ ตัว เรื่องนี้อยากให้คนดูรู้สึกว่าการที่เราติดลูปทำให้เราเห็นดีเทลของวันนี้ที่เราติดอยู่ในหลายๆ มิติ หลายๆ มุมมอง เหตุการณ์นึงเราอาาจะไม่เคยสังเหตมัน แต่พอเราได้อยู่กับมัน ได้มองอีกมุมนึง เราก็จะเห็นวิธีที่มันต่างออกไป

โลกทุกวันนี้หมุนเร็วมาก แต่ถ้าเราได้ลองช้าลง แล้วมองรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ รอบตัวดูบ้าง ก็จะช่วยทำให้เรารู้สึกว่าสิ่งเหล่านี้มีคุณค่า และมันก็ช่วยฮีลใจเราได้ ทำให้เรามีแรงใช้ชีวิตต่อ หรือมองเห็นคุณค่าของชีวิต แม้ว่ามันจะเป็นเรื่องดีเทลเล็กๆ ก็ตาม

เคยมีความรู้สึกว่าตัวเองติดอยู่ในลูปมั้ย แล้วเรื่องนั้นคืออะไร

ดิว : ติดอยู่ทุกวัน (หัวเราะ) สำหรับเราการขึ้นมาเป็นผู้กำกับไม่ใช่เรื่องง่าย การเป็นผู้กำกับให้ความรู้สึกเหมือนม้าที่ต้องวิ่งอยู่ตลอดเวลา ต้องคอยเฆี่ยนตัวเองเพื่อให้ไปข้างหน้า เพราะเมื่อไหร่ที่หยุดก็จะมีผลกระทบเลย เราต้องพยายามพัฒนาตัวเองอยู่ตลอดเวลา ใช้แรงกายแรงใจเยอะ อาชีพนี้ต้องแลกในหลายๆ อย่างเพื่อผลงานและสิ่งที่เราวาดฝันไว้ แต่อีกมุมนึงก็มีความสุขที่ได้ทำในสิ่งที่รัก แม้ว่ามันจะเป็นลูปแต่ก็เป็นลูปที่เราได้พัฒนาตัวเองให้ดีขึ้นเรื่อยๆ

ความสุขเล็กๆ น้อยๆ ของคุณคืออะไร

ดิว :  การได้มีครอบครัว ได้มีลูกเป็นของตัวเอง สิ่งนี้ทำให้เปลี่ยนมุมมองการใช้ชีวิตของเราไปเลย ช่วงที่เราเป็นวัยรุ่น เราก็ไม่รู้หรอกว่าการเป็นพ่อคนจะมีรายละเอียดเล็กๆ ที่คนไม่เคยมีลูกก็จะไม่รู้ ซึ่งมันทำให้เราเป็นคนในเวอร์ชันที่ดีขึ้น และส่งผลต่อการทำหนังมาก เพราะเราเข้าใจมิติของความเป็นมนุษย์ได้ครบขึ้น ความรู้สึกของเราตอนที่เป็นพ่อคนแล้ว เหมือนได้อัพเกรดตัวเองเป็นอีกเวอร์ชันนึงเลย ทั้งทางความคิด ความอ่าน และความรู้สึก การที่ได้อยู่กับลูก เห็นเขาค่อยๆ เติบโต เรารู้สึกว่ามีคุณค่ามากเลย

รัตน์ : การมองสิ่งเล็กๆ ผมเป็นมาก่อนที่จะมาทำหนังเรื่องนี้ เมื่อก่อนผมก็เล่นโซเชียลปกติ แต่ช่วงห้าปีที่แล้วก็เริ่มหันหลังให้โซเชียล อยู่กับครอบครัวมากขึ้น ผมรู้สึกว่าการรอคอยลูกเลิกเรียนแล้วกลับบ้าน มาเล่นเกมกันแม่งมีความสุขมาก ทำให้เราเข้าใจมนุษย์ครบทุกด้านมากขึ้น ทุกวันนี้อยากมีเงิน เพื่อใช้เวลากับครอบครัว ไปเที่ยวกับครอบครัว ความรู้สึกอยากมีอยากได้ในวัตถุมันน้อยลงไปมาก

The post เบื้องหลัง Love Stuck หนังรักวนลูปกับการมองหาความสุขเล็กน้อยที่ซ่อนอยู่ในทุกวัน appeared first on a day magazine.

Conjunction Collection คือการคอลแลบครั้งแรกระหว่างศิลปิน SUNTUR กับ VERTIER ที่ตั้งใจอยากให้เฟอร์นิเจอร์เป็นการเชื่อมต่อและเติมเต็มระหว่างบ้านและเจ้าของบ้าน แต่ยังคงความเป็นเอกลักษณ์ตามสไตล์ SUNTUR หรือ ‘ซันเต๋อ-ยศนันท์ วุฒิกรสมบัติกุล’ ศิลปินนักวาดภาพประกอบที่มีผลงานโดดเด่นด้วยสไตล์การวาดภาพสุดมินิมอลที่เป็นเอกลักษณ์ เรียบง่ายแต่มีความลึกซึ้ง 

SUNTUR เล่าว่าการคอลแลบครั้งนี้เขาตัดทอนบางอย่างที่ไม่จำเป็น ออกแบบทุกชิ้นให้เรียบง่าย มีคู่สีที่สนุก และใช้วัสดุที่แปลกตาออกไป นอกจากนี้ยังเป็นผลงานครั้งแรกที่ได้ออกแบบเฟอร์นิเจอร์อย่างที่ตัวเองใฝ่ฝันว่าอยากทำมานาน และมาในจังหวะที่ตัวเขาเองกำลังทำบ้านอยู่พอดี คอลัมน์ Draft Till Done ครั้งนี้จึงชวนเขามาเล่าเบื้องหลังการออกแบบ Conjunction Collection ตั้งแต่คอนเซปต์ วิธีคิด ขั้นตอนการผลิต ไปจนถึงความยากง่ายในการทำโปรเจกต์นี้ 

จุดเริ่มต้นของคอลเลกชันนี้มีที่มาที่ไปอย่างไร

จริงๆ เราอยากทำเฟอร์นิเจอร์มานานแล้ว ช่วงนี้เราทำบ้านอยู่ด้วยก็เลยอินกับพวกของแต่งบ้าน แล้วก็มีโอกาสนี้เข้ามาพอดี หลักๆ คือทาง VERTIER อยากทำเฟอร์นิเจอร์ที่มีศิลปินเข้ามาช่วยออกแบบ เราก็เลยได้มาออกแบบ ทาง VERTIER ก็จะเป็นคนผลิต และ Bridge Art Agency ก็เป็นคนช่วยประสานงานให้งานเกิดขึ้น

Conjunction เป็นโปรเจกต์แรกที่เราได้ออกแบบชิ้นงาน เราเลยตั้งใจว่าไม่อยากเอาแค่รูปวาดไปพรินต์ลงหมอนอย่างที่เคยทำ เราอยากดีไซน์ออกมาเป็นชิ้นงานที่ไม่มีตัวคน แต่ก็ยังคงสิ่งที่เราชอบไว้อยู่ ไม่ว่าจะเป็น ความเรียบ ความมินิมอล ลายเส้นต่างๆ อย่างทะเลที่มีเส้นขอบฟ้า คู่สีที่ดูสนุกมาผสมกับความเรียบง่ายของการดีไซน์คอลเลกชันนี้ พอเราสเกตซ์ออกมาแล้ว ทาง VERTIER ก็ช่วยปรับให้เป็นไปได้จริง

เล่าคอนเซปต์ของ Conjunction Collection ให้ฟังหน่อย

เราคิดง่ายๆ ว่าถ้ามีเฟอร์นิเจอร์ในบ้านเรา เราจะอยากได้เฟอร์นิเจอร์แบบไหน เราชอบความมินิมอล แต่ก็ต้องไม่ใช่มินิมอลที่แห้ง มันต้องมีความโดดเด่นบางอย่างในความเรียบง่าย เราก็เลยใช้วัสดุที่มีลักษณะเหมือนปูน สแตนเลส หรือเหล็ก เพราะเราตั้งใจให้คอลเลกชันนี้สามารถมิกซ์แอนด์แมตซ์กันได้หมด ทำให้มีความสนุกในการเชื่อมต่อกัน ของที่ดูไม่เข้ากัน ดูมีความผิดที่ผิดทางอะไรบางอย่าง แต่ก็สามารถมาอยู่ด้วยกันได้ 

ทำไมถึงตั้งชื่อคอลเลกชันนี้ว่า Conjunction Collection 

สำหรับเรา Conjunction ก็คือการเชื่อมต่อ เฟอร์นิเจอร์มันสนุกที่เราสามารถเชื่อมต่อกันได้ อย่างโต๊ะสีน้ำเงินกับโต๊ะเหล็กก็สามารถเข้ากันได้ ด้วยความที่เอกลักษณ์ของเราคือความเรียบง่าย ความดูแล้วสบายตา เราก็เอามาใส่ในเฟอร์นิเจอร์คอลเลกชันนี้ เราตั้งใจว่าอยากเอาความเป็นตัวเรา ความชอบของเรามาเล่าผ่านเฟอร์นิเจอร์เพียวๆ โดยที่ตัดรูปทุกอย่างออกให้มันเรียบง่ายที่สุด ตัดทอนบางอย่างที่ไม่จำเป็น 

ทำให้คอลเลกชันนี้มีบางอย่างที่เชื่อมต่อความเป็นเราเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็น ความเป็นเส้นตรง หรือความเป็นเลขาคณิต สี่เหลี่ยม วงกลม รูปทรงต่างๆ ที่ซ่อนอยู่ในนั้น

อะไรคือความยากและความท้าทายในการทำคอลเลกชันนี้

ตอนแรกคิดว่ายากเหมือนกัน เพราะไม่เคยทำมาก่อน แต่ด้วยความที่เราอยากทำมากๆ พอเริ่มลงมือทำมันก็เลยไปได้เรื่อยๆ เรารู้สึกสนุกกับการออกแบบและการเลือกแมตทิเรียลต่างๆ อย่างตัวปูน ก็จะไม่ใช่ปูนจริง เพราะถ้าเป็นปูนจริงมันจะใช้งานยาก มีความหนัก ใช้ไปเรื่อยๆ ปูนก็หลุดด้วย แต่อันนี้เป็นเทคนิคงานไม้แล้วก็เคลือบ มีน้ำหนักเบาสามารถยกได้สบายๆ

ส่วนเรื่องเทคนิคก็จะมีการปรับเรื่อยๆ กว่าจะมาลงตัวในเซตนี้ อย่างเก้าอี้ ตอนแรกที่เราดีไซน์มันดูแข็งมากเลย ด้วยความที่เราอยากได้ความเหลี่ยม ความคม แต่พอมานั่งจริงๆ แล้วมันใช้งานจริงไม่ได้ มันแข็งเกินไป ทาง VERTIER ก็ต้องมีปรับ Curve ให้มันใช้งานได้จริงๆ 

เฟอร์นิเจอร์ของ ‘Conjunction Collection’ มีอะไรบ้าง

เราพยายามดีไซน์ออกมาให้มีครบทุกอย่างในบ้าน ไม่ว่าจะเป็น โซฟา พรม เก้าอี้ โต๊ะกลมกับเหลี่ยม มีหลายไซส์ หลายสี แล้วก็จะมีสีพิเศษด้วย คอลเลกชันนี้มีสีสันเข้ามาผสมกับความเรียบง่ายของการดีไซน์

ความสนุกของคอลเลกชันนี้คืออะไร

การที่เราเป็นคนเลือกผ้า เลือกเทคนิค เลือกสีเองทั้งหมด เราเลือกสิ่งที่ดูไม่น่าจะเข้ากันได้ ให้มาอยู่ด้วยกันได้ เรามองว่าคอลเลกชันนี้เป็นเหมือน Art Piece สวยๆ ในบ้าน อย่างเช่น บ้านที่ดูเรียบๆ ถ้าเลือกมิกซ์แอนด์แมตซ์สีแปลกๆ หยอดเก้าอี้สีสันเข้าไปสักตัวนึง ก็ทำให้บ้านดูสนุกขึ้นได้ เรารู้สึกเอ็นจอยก็คอลเลกชันนี้มาก เพราะเป็นคนที่ชอบอะไรแบบนี้อยู่แล้ว สำหรับเรามองว่าคอลเลกชันนี้ก็เป็นเหมือนงานวาดรูปอีกชิ้นของเราเหมือนกัน

The post SUNTUR X VERTIER ‘Conjunction Collection’ เฟอร์นิเจอร์กับการเชื่อมต่อความสนุกที่เรียบง่ายอย่างลงตัว appeared first on a day magazine.