สำหรับ จูม–อนุสาสน์ เหล่าจูม ช่างภาพอิสระ ผู้มีอุปกรณ์สำคัญเป็นกล้องถ่ายรูป เขามองว่า วิธีการช่วยเหลือที่เขาพอจะทำได้ คือการบันทึกภาพการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ที่ทำงานกันสุดความสามารถในเวลาเช่นนี้

“ผมคิดว่าบุคลากรทางการแพทย์ช่วยรักษาโรคและเยียวยาสภาพจิตใจผู้ป่วยมาโดยตลอด แต่ในทางกลับกันอาจไม่มีใครเยียวยาจิตใจของพวกเขา ผมเลยอยากเข้าไปเก็บภาพการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ข้างในโรงพยาบาล แล้วนำมาเผยแผร่ให้ประชาชนได้เห็นถึงความตั้งใจจริงของพวกเขา ฝั่งประชาชนจะได้ช่วยกันส่งกำลังใจกลับมาให้บุคลากรทางการแพทย์บ้าง”

จึงเป็นที่มาของผลงานชุด White Gown Warriors หรือนักรบเสื้อกาวน์ ชุดภาพถ่ายที่จุมเก็บเกี่ยวมาได้หลังจากเข้าไปสังเกตการณ์การทำงานของเหล่านักรบด่านหน้าถึงที่ทำงานของพวกเขา โดยได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) 

โดยเขาหวังว่าภาพถ่ายชุดนี้จะช่วยให้คนในสังคมได้ตระหนักรู้และตื่นตัวต่อเรื่องไวรัสมากขึ้น เพื่อให้ทุกคนผ่านพ้นช่วงเวลาอันเลวร้ายเช่นนี้โดยเร็วที่สุด

โปรเจกต์นี้เริ่มต้นขึ้นได้อย่างไร

ด้วยความที่เป็นช่างภาพ พอมีสถานการณ์การระบาดของโควิด-19 ที่มันไม่ปกติแบบนี้เกิดขึ้นมา ผมก็อยากออกไปถ่ายภาพบันทึกเหตุการณ์ประวัติศาสตร์แบบนี้เอาไว้ แต่พอหันไปดูเพื่อนช่างภาพคนอื่นๆ เขาก็เก็บภาพตามสถานที่ต่างๆ ไปเยอะแล้ว ผมเลยมานั่งตั้งโจทย์กับตัวเองก่อนว่าอยากถ่ายทอดหรือบอกเล่าเรื่องราวอะไร ซึ่งคำตอบที่ได้ก็คือผมอยากถ่ายทอดเรื่องราวการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์

แต่การเข้าไปถ่ายภาพในโรงพยาบาลในช่วงเวลาแบบนี้ดูเป็นเรื่องที่ยากมาก

จริงๆ แล้วการจะเข้า-ออกโรงพยาบาลในช่วงนั้นเป็นเรื่องที่แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย ผมเองในฐานะช่างภาพทั่วไปที่ไม่มีความจำเป็นต่อการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ย่อมถูกปฏิเสธอยู่แล้ว โชคดีที่ทาง สสส.เขาเห็นถึงความตั้งใจจริงของเรา ที่ต้องการเยียวยาจิตใจผู้คนในช่วงเวลาแบบนี้ ซึ่งตรงกับหนึ่งในโครงการของเขาอย่าง ‘ไทยรู้สู้โควิด’ พอดี เขาจึงมาช่วยประสานงานให้ ต้องขอบคุณจริงๆ ที่ให้โอกาสผมได้ทำอะไรที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมบ้าง

พอได้เข้าไปถ่ายข้างในผมก็เข้าไปเก็บภาพแคนดิดตามสไตล์ที่ตัวเองถนัด คือปล่อยให้แพทย์ทำงานปกติเลย ส่วนตัวผมเองจะเข้า-ออกหามุมที่ต้องการเอง จะไม่ไปยุ่งเกี่ยวกับการทำงานของเขา แต่หลังจากถ่ายไปได้สักพักหนึ่ง ผมก็เริ่มขยายกรอบคอนเซปต์จากเพียงแค่บุคลากรทางการแพทย์ เป็นบุคลากรในโรงพยาบาล เพราะผมเริ่มมองไปถึงเจ้าหน้าที่คนอื่นๆ ที่ต้องทำงานอยู่ข้างในโรงพยาบาล ทั้งพนักงานรักษาความปลอดภัย คนซักผ้า หรือคนทิ้งขยะ โปรเจกต์นี้จึงขยายกว้างไปจากเดิม

ผมคิดว่ามันจำเป็นที่จะต้องพูดถึงทุกภาคส่วน เพราะเวลาที่งานออกไปสู่โซเชียลมีเดีย คนทั่วไปเขาจะได้รับรู้ว่า คนในโรงพยาบาลสู้กันจริงจัง พวกเขาอยากเห็นสังคมกลับมาสู่สภาวะปกติโดยเร็ว คนอื่นๆ จะได้เริ่มตื่นตัวเรื่องไวรัสและสามารถแบ่งเบาภาระแพทย์ได้บ้าง

ภาพไหนในแคมเปญนี้ที่คุณชื่นชอบและอยากนำเสนอมากที่สุด

ภาพยิงหัว เป็นภาพที่แพทย์วัดอุณหภูมิตัวเอง ผมรู้สึกว่ามันสื่อความหมายได้หลากหลาย ให้คนไปตีความต่อเอง ซึ่งตรงกับความต้องการของผมที่ไม่อยากชี้นำเท่าไหร่นัก แต่ถ้าในมุมมองผม ผมรู้สึกว่าภาพนี้คือการบันทึกเหตุการณ์ครั้งประวัติศาสตร์ได้ครบถ้วนที่สุด คือเราเห็นแล้วต้องรู้ทันทีว่าภาพนี้ถ่ายตอนไวรัสโควิด-19 กำลังระบาด มีแพทย์ มีเครื่องวัดอุณหภูมิ มีความหวาดกลัวต่อไวรัส

ภาพ : อนุสาสน์ เหล่าจูม

มีสิ่งที่คุณไม่ได้เก็บภาพเอาไว้ แต่ก็อยากบอกเล่าให้คนภายนอกรับรู้บ้างไหม

ข้างในโรงพยาบาลมีสิ่งหนึ่งที่ไม่ได้เก็บภาพไว้แต่ผมรู้สึกได้คือความเหนื่อย ทุกคนเหนื่อยกันหมดแล้ว บางคนอยู่ข้างในนั้น 14 วันไม่ได้กลับบ้าน ไม่ได้เจอครอบครัวเลย ตอนเห็นครั้งแรกก็เศร้า แต่ผมก็รู้สึกขอบคุณพวกเขามากๆ ที่เต็มใจจะทำสิ่งนี้เพื่อสังคม ขนาดตัวผมเองที่เห็นแบบนี้ยังรู้สึกว่าตัวเองคงต้องทำอะไรบ้างแล้ว

อีกปัญหาหนึ่งที่เจอมาแล้วอยากเล่าคือ สังคมยังมีความกลัวต่อบุคลากรทางการแพทย์ที่ทำงานใกล้ชิดกับไวรัสอยู่ ร้านอาหารบางแห่งจะไม่ขายให้กับคนในโรงพยาบาลเลย นี่ก็เป็นอีกปัญหาหนึ่งที่ผมอยากยื่นมาเข้ามาช่วยเหลือเหมือนกัน ผมหวังว่าการที่สังคมภายนอกได้เห็นการทำงานที่รัดกุมและเป็นระบบจริงๆ เขาจะได้รู้สึกปลอดภัยมากขึ้น

มีตัวอย่างที่พิสูจน์ว่าแคมเปญของคุณส่งผลต่อคนในสังคมจริงๆ บ้างไหม

มีแคมเปญเล็กๆ เกิดขึ้นหลังจากปล่อยภาพชุดนี้ลงโซเชียลมีเดียแล้ว คือผมเปิดโอกาสให้คนเข้ามาขอบคุณบุคลากรทางการแพทย์ที่ช่วยเหลือคนในสังคม แล้วก็ให้พวกเขามาสัญญาว่าจะดูแลตัวเองเป็นอย่างดี เพื่อให้จำนวนผู้ติดเชื้อน้อยที่สุด คุณหมอจะได้ไม่ต้องทำงานหนักขนาดนี้ ปรากฏว่ามีคนเข้ามาคอมเมนต์หลักพันเลย ซึ่งผมก็เอาคอมเมนต์เหล่านั้นไปให้บุคลากรทางการแพทย์ดูจริงๆ บางคนที่เขาทำงานหนักมากๆ จนไม่เคยเข้ามาอ่านคอมเมนต์ในโลกโซเชียลมีเดียเลย พอเขาได้เห็นข้อความแบบนี้เขาก็ขอบคุณยกใหญ่ บอกว่าเรื่องเล็กน้อยเหล่านี้ช่วยเติมเต็มกำลังใจให้เขาได้เป็นอย่างดี

ทำไมช่างภาพอย่างคุณถึงตัดสินใจมาทำโปรเจกต์ที่เสี่ยงต่อสุขภาพของตัวเองแบบนี้

พูดตรงๆ ก็กลัวไวรัสโควิด-19 นะ แต่ผมมีความเชื่อว่า ถ้าเราสามารถทำอะไรที่ให้ประโยชน์ต่อสังคมได้ก็ควรทำ ถ้ามันไม่หนักหนาสาหัสอะไร อย่างน้อยช่วยให้สังคมดีขึ้นสักนิดหนึ่งก็ยังดี ดีกว่าไม่ได้ทำอะไรแล้วมานั่งบ่นเสียดายทีหลัง คำว่า ‘รู้แบบนี้’ หรือ ‘ตอนนั้นกูทำดีกว่า’ เป็นคำที่ไม่อยากให้เกิดขึ้นกับตัวผมเองมากที่สุด

หลังจากนี้จะมีโปรเจกต์แบบนี้เกิดขึ้นอีกไหม

หลังจากปล่อยภาพเซตนี้ไป สิ่งหนึ่งที่ผมรู้สึกคือ สังคมได้รับประโยชน์จากผลงานที่เราทำ เลยคิดว่าโปรเจกต์ต่อไปคงจะทำงานที่สะท้อนสังคมมากขึ้น จริงๆ เป็นเรื่องปกติอยู่แล้วที่งานศิลปะมันจำเป็นต้องสะท้อนสังคมบางแง่อยู่เสมอ แต่ผมอยากสะท้อนในแง่มุมที่สวยงาม อยากแบ่งปันความรู้สึกและเรื่องราวดีๆ ให้กับสังคม ตัวผมเองเป็นคนจุดประเด็นให้เกิดการแก้ปัญหาไม่เก่ง ยังรับมือกับความเห็นที่รุนแรงผ่านการตั้งคำถามตรงไปตรงมาไม่ค่อยได้ แต่ถ้าเป็นงานในเชิงบวกที่ชุบชูใจผู้คนได้ ผลงานแบบนั้นคงมีออกมาให้เห็นอีกแน่นอนในอนาคตข้างหน้า

ภาพ : อนุสาสน์ เหล่าจูม

The post White Gown Warriors เซตภาพถ่ายที่บันทึกความเหนื่อยและความหวังของคนในโรงพยาบาลช่วงโควิด-19 appeared first on a day magazine.

สำหรับคนหนุ่มสาวที่อยู่ในแวดวงสร้างสรรค์ หากไม่ใช่อีเวนต์ที่จัดตามแกลเลอรีหรืออาร์ตสเปซ แน่นอนว่าการหาโอกาสพูดคุยหรือพบปะกับพวกเขาเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเอาเสียเลย

มาเยือนสิงคโปร์คราวนี้ เราแอบเดินสำรวจถนน McCallum Street ย่าน Telok Ayer เชื่อไหมว่าท่ามกลางตึกออฟฟิศตั้งตระหง่าน พื้นที่ตรงนี้มีสถานที่เซอร์ไพรส์เรานับไม่ถ้วนทั้งวัดวาอารามเก่าแก่ ร้านอาหาร คาเฟ่ และบาร์น่านั่งแทรกตัวอยู่ตามซอกซอยเล็กๆ แถมยังใกล้กับ China Town ย่านที่เต็มไปด้วยชาวจีนที่อพยพมาตั้งรกรากที่สิงคโปร์

ริมถนนที่คลาคล่ำไปด้วยพนักงานบริษัทที่ใส่สูทผูกไท เราพบเข้ากับ Telok Ayer Arts Club ร้านมัลติคอนเซปต์น้องใหม่ที่มีเจ้าของเป็นกลุ่มคนหนุ่มสาวสิงคโปร์ที่รักการชื่นชมสุนทรีในงานศิลปะ

ไม่ใช่เพียงแค่ความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่ทำให้โลเคชั่นของร้านนี้น่าสนใจ ไอเดียและคอนเซปต์ของร้านที่อยากรวบรวมงานศิลปะ เครื่องดื่ม อาหาร และเสียงดนตรีมาไว้ในที่ที่เดียวต่างหากที่ทำให้ Telok Ayer Arts Club พิเศษกว่าใคร

หลังจากรับคำทักทายจากบาร์เทนเดอร์หนุ่มผู้ประจำการหลังบาร์ตัวยาวด้านหน้าร้าน เราพบกับ Anmari van Nieuwenhove เธอคือหนึ่งในทีมงานคนสำคัญของร้าน ด้วยชื่อตำแหน่ง Art Manager งานของเธอคือการคัดเลือกและเชิญชวนศิลปินในแขนงต่างๆ มานำเสนอผลงานที่นี่อย่างไม่ต้องสงสัย

หญิงสาวในชุดสีเหลืองสดใสชวนเรานั่งตรงโต๊ะตัวสูงสีขาวด้านในร้าน มองอย่างผิวเผินที่นี่อาจไม่ต่างอะไรกับร้านนั่งชิลล์ทั่วไป เรากวาดสายตามองรายละเอียดโดยรอบ ผนังสีเขียวเข้มในวันนี้ดูว่างเปล่า หากเทียบกับภาพถ่ายในเดือนก่อนมันมีภาพวาดถูกแขวนอยู่เต็มไปหมด

“ที่นี่เป็นทั้งพื้นที่จัดแสดงงานศิลปะ เป็นทั้งบาร์ และร้านอาหาร เราทำงานกับศิลปินหลากหลายแขนง มันจำเป็นมากๆ ที่ต้องทำให้พื้นที่ตรงนี้รองรับกิจกรรมได้หลายรูปแบบ บางครั้งเราก็แสดงงานบนผนังเป็นนิทรรศการปกติ บางครั้งเราก็มีงานแสดงดนตรีสด หรือมีเวิร์กช็อปวนเวียนกันไป

“สิ่งสำคัญคือเราอยากให้ทุกคนรู้สึกว่าอาร์ตคลับของเราเป็นเหมือนกับบาร์และร้านอาหารปกติทั่วไปที่ไม่ว่าใครก็เข้ามาร่วมกิจกรรม ร่วมสังสรรค์กันได้”

ราวกับ Anmari รู้ในสิ่งที่เรากำลังสงสัย เธอจึงเริ่มต้นเล่าความพิเศษของพื้นที่ที่เธอมีส่วนช่วยปลูกปั้นให้เราฟังอย่างยินดี และนี่คือโลกใบใหม่ที่จะพาเราทุกคนไปรู้จักและเข้าใจชีวิตหนุ่มสาวสิงคโปร์มากยิ่งขึ้น

จุดเริ่มต้นของ Telok Ayer Arts Club

“ความจริงร้านของเราเปิดมาได้ 4 เดือนเองค่ะ เริ่มต้นจากคุณ Sue-Shan Quek เจ้าของร้านและเจ้านายของฉัน เธอมีบริษัทชื่อ SPRMRKT Company ทำธุรกิจที่เกี่ยวกับอาหารและเครื่องดื่ม เรารู้สึกว่าจังหวะการใช้ชีวิตของเรามันเร็วมาก เราเลยคุยกันว่าอยากทำอะไรที่แตกต่างออกไป ลึกๆ เธอเป็นคนที่สนใจงานศิลปะอยู่แล้วด้วย ฉันเองก็ชอบจัดนิทรรศการศิลปะ เธอจึงนึกไอเดียการสร้างอาร์ตคลับที่มีบาร์ขึ้นมาเพื่อทำอะไรให้กับสังคมเร็วๆ ของพวกเรา

“แล้วเธอก็ชวนพาร์ตเนอร์อีกคนชื่อ Hasnor Sidik เขาเป็น music director ที่ชอบจัดปาร์ตี้ หลังจากนั้นก็ชวนคุณ Din Hassan มาเป็น bar manager และเชฟ Bertram Leong มาเป็น head chef จิ๊กซอว์แต่ละชิ้นก็ค่อยๆ ลงตัว เราพยายามสร้างทีมขึ้นมาเพื่อทำอาร์ตคลับให้เป็นในแบบที่เราอยากให้เป็น ในบางวีคที่เราไม่มีงานบนผนังก็จัดปาร์ตี้แทน อย่างน้อยๆ ทุกเดือนต้องมีกิจกรรมที่ทำให้คนเข้ามาพูดคุย ทำความรู้จักกัน”

ขับเคลื่อนด้วยความเชื่อของคนรักงานศิลปะ

นอกจากจะควบรวมศิลปะ อาหาร เครื่องดื่ม และเสียงดนตรี มาไว้ในที่เดียวอย่างไม่มีเส้นแบ่งแล้ว อีกหนึ่งจุดมุ่งหมายของพวกเขาที่เท่ไม่เบาคือการพยายามจัดสรรสเปซ สร้างบรรยากาศสบายๆ เพื่อให้คนทั่วไปที่เข้ามาในร้านรู้สึกว่า ‘ศิลปะเป็นสิ่งที่คนทุกคนเข้าถึงได้’

“เราไม่ได้โฟกัสแค่คนที่เป็นศิลปินหรือคนทั่วไปที่สนใจในงานศิลปะอย่างเดียวเท่านั้น จริงๆ เราตั้งใจเข้าหาผู้คนที่ใช้ชีวิตกันในชุมชนละแวกนี้ด้วย เราเลยตัดสินใจเอาชื่อย่าน Telok Ayer มาเป็นชื่อร้าน

“ฉันมองว่าการที่เรานำงานศิลปะมาวางอยู่ในสเปซที่เป็นบาร์ หรือร้านอาหารแบบนี้มันช่วยให้คนไม่กลัวศิลปะ ลองสังเกตดูว่าแกลเลอรีส่วนใหญ่มักทำทุกอย่างให้เป็นสีขาว บางคนอาจรู้สึกว่าตัวเองทำตัวไม่ถูก เหมือนมีแรงกดดันบางอย่างทำให้คุณรู้สึกเกร็ง แต่ถ้าเป็นที่นี่คุณสามารถทำตัวตามสบาย เดินถือเครื่องดื่มสักแก้ว ดื่มไปด้วยชมงานศิลปะไปด้วย ปล่อยตัวเองเพลิดเพลินกับทั้งสองสิ่งได้ในเวลาเดียวกัน”

ศิลปะนอกกรอบที่คนทุกคนอินไปกับมันได้

“หลายคนถามว่าเราเลือกศิลปินอย่างไร จริงๆ มันเกิดขึ้นง่ายมากเลยค่ะ บางคนเป็นคนที่เรารู้จักอยู่แล้ว ขณะเดียวกันก็มีหลายๆ คนที่เขาติดต่อเข้ามาว่าอยากทำงานกับพวกเรา จริงๆ เราไม่ได้วางตัวว่าเราเป็นแกลเลอรี เพราะเราเองก็ไม่ได้มีทรัพยากรที่เอื้อกับการสร้างงานศิลปะมากมายนัก แต่เรามีความแข็งแรงในแบบของเราคือการพยายามเข้าหาคนทั่วไปที่ไม่ใช่แค่กลุ่มคนที่สนใจงานศิลปะ”

ปลายปีที่แล้วที่นี่มี artist in residence คือศิลปินสาว Goh Abigail ที่จะเข้ามาอยู่ในร้านทุกบ่ายวันอังคาร ทำสิ่งต่างๆ ที่เธออยากทำ เช่น บางทีก็นั่งสเกตช์ภาพสิ่งที่เกิดขึ้นในร้าน บางทีก็นั่งฟังเพลงแล้ววาดภาพภาพหนึ่งขึ้นมา ใครที่มีข้อสงสัยว่าศิลปินทำงานกันอย่างไรก็สามารถมาดูและพูดคุยกับเธอได้ พอจบงานทางร้านก็เอาผลงานของเธอมาแขวนโชว์ Anmari เรียกสิ่งที่เกิดขึ้นในร้านว่าเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงศิลปะ

“สิ่งที่ฉันให้ความสำคัญมากที่สุดคือความหลากหลายของโปรแกรมงานที่จัด Telok Ayer Arts Club อยากทำงานร่วมกับศิลปินที่อยากทำอะไรนอกกรอบ

“อย่างนิทรรศการ 11 ของ Dawn Ng ที่เราเพิ่งจัดไปเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่ดีมากเลย เธอไม่ได้อยากทำงานศิลปะที่แขวนผนังไว้แล้วรอให้คนมาดูและตีความว่ามันหมายความว่าอะไร เธอเชื่อว่าการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกันเป็นงานศิลปะแบบหนึ่ง เธอจึงดีไซน์งานแสดงของเธอออกมาเป็นกิจกรรมที่ให้ผู้ร่วมงานมาเวียนอ่านบทที่เธอเขียนขึ้น 11 ชิ้นให้กับผู้ร่วมงานอีกคนฟัง มันคล้ายๆ กับการจัด speed dating ที่คุณมีเวลาเพียงแค่สามนาทีในการอ่านบทชิ้นนั้นๆ

“บทที่เธอเขียนขึ้นมาทั้งหมดเป็นเรื่องราวที่มาจากอินไซต์ของคนสิงคโปร์ มันมีทั้งเรื่องอารมณ์ขัน ความรัก ความสูญเสียที่ไม่ซ้ำกันเลย พอหมดเวลา 45 นาทีก็เหมือนกับพวกเขาได้ลองเป็นคน 11 คน มันน่าทึ่งตรงที่บทของ Dawn ทำให้ใครหลายคนหัวเราะและร้องไห้ออกมา เป็นผลตอบรับที่เธอและเราภูมิใจกับมันมากๆ”

เมนูพิเศษ กิมมิกน่ารักที่ทำให้คนสนุกกับงานอาร์ตมากขึ้น

อาร์ตคลับของหนุ่มสาวสิงคโปร์ไม่ได้มีความเจ๋งเพียงเท่านี้ ทุกครั้งที่มีงานจัดแสดงเชฟและบาร์เทนเดอร์มักจะคิดกิมมิกเมนูอาหารและเครื่องดื่มที่ล้อไปกับนิทรรศการที่จัดขึ้นในร้านด้วย พวกเขาเรียกสิ่งนี้ว่าเมนู Arts Club Special

“เชฟและบาร์เทนเดอร์ของเราจะคุยกับศิลปินเจ้าของงานเพื่อหาไอเดียทำเมนูเหล่านั้นค่ะ อย่างง่ายที่สุดพวกเขาอาจจะเลือกทำเมนูที่ศิลปินชื่นชอบเป็นพิเศษ เช่น เราเคยทำงานกับศิลปินจากลอนดอนชื่อ Ashidiq Ghazali เขาวาดภาพแนวกราฟิกเป็นบล็อก เป็นตาราง ตอนแรกเราก็ลังเลว่าเราควรจะเอาวิชวลงานของเขามาดัดแปลงหรือเปล่า แต่หลังจากที่ได้พูดคุยกันเราก็ได้รู้ว่า Ashidiq เป็นคนสิงคโปร์โดยกำเนิด เราเลยเลือกที่จะสร้างสรรค์เมนูง่ายๆ ที่ทำให้นึกถึงบ้านเกิดของ Ashidiq

“อย่างในงาน 11 ค็อกเทลและอาหารพิเศษของงานนี้คือ Penici11in และ Chi11i Crab ทั้งสองนี้เป็นเมนูโปรดของ Dawn แล้วมันก็บังเอิญมากที่เราสามารถใช้เลข 11 แทนตัวสะกด double l ได้ บางทีมันอาจจะเป็นแค่กิมมิกเล็กๆ ที่ทำให้เมนูในร้านมันสนุกมากขึ้นเท่านั้นเองค่ะ”

ประสบการณ์ใหม่กับการทดลองที่ไม่หยุดนิ่ง

“ภาพร้านอาหารและบาร์ที่จัดอีเวนต์ศิลปะและดนตรีแบบไม่ซ้ำกันเลยถือว่าเป็นสิ่งที่สิงคโปร์ไม่เคยมีมาก่อน คนสิงคโปร์หลายคนแปลกใจที่เรากล้าเสี่ยงที่จะทำอะไรแบบนี้ จริงๆ การจัดงานศิลปะมีรายละเอียดเยอะมากเลยนะ โดยเฉพาะการจัดการเรื่องเงินซึ่งถือเป็นเรื่องที่ยากลำบากเหมือนกัน แต่พวกเรายังยืนยันที่จะทำมันต่อเพราะเราอยากทำมันจริงๆ

“การที่เราปล่อยให้มีการทดลองเกิดขึ้นมากมายบนสเปซแห่งนี้ มันทำให้พวกเราเห็นว่ายังมีศิลปินอีกมากมายที่ต้องการพื้นที่แสดงงานสร้างสรรค์ของพวกเขา คงจะดีไม่น้อยหากพื้นที่ในการจัดงานศิลปะในสิงคโปร์ขยับขยายมายังพื้นที่อื่นๆ บ้างที่ไม่ใช่แค่การกระจุกตัวอยู่ตามแกลเลอรีหรือพิพิธภัณฑ์

“ตอนนี้ Telok Ayer Arts Club ของเรามีอายุเพียงแค่ 4 เดือนเท่านั้นเอง การที่เริ่มเป็นที่รู้จัก เริ่มเป็นที่พูดถึงในกลุ่มคนทำงานศิลปะ สำหรับฉันถือว่าเป็นผลตอบรับที่น่าพอใจมาก ฉันดีใจเสมอเวลาที่มีคนเดินมาบอกว่าเขาชอบสิ่งแปลกใหม่ที่พวกเราสร้าง จริงๆ ตอนนี้ฉันมีแพลนจัดงานยาวไปถึงปีหน้าแล้ว (ยิ้ม) และหวังไว้ว่าต่อจากนี้เราจะทำให้มันดีขึ้นไปเรื่อยๆ ค่ะ”

Telok Ayer Arts Club อาจเป็นจุดเริ่มต้นที่พาพวกเราไปเปิดประสบการณ์กับโลกอีกใบของสิงคโปร์ นั่นก็คือโลกแห่งศิลปะที่ซ่อนตัวอยู่แทบทุกซอกมุมของเมือง โลกที่คุณอาจไม่เคยรู้จักมาก่อน

Telok Ayer Arts Club

address: 2 McCallum Street (892.69 mi) Singapore
hour: 13:00 – 23:00 น.
tel. +65 6221 0712
facebook: Telok Ayer Arts Club

ภาพ Telok Ayer Arts Club, ธนดิษ ศรียานงค์

The post ลัดเลาะซอกมุมสิงคโปร์สู่แหล่งแฮงเอาต์ของคนสายอาร์ต Telok Ayer Arts Club appeared first on a day magazine.

ก็ใครจะไปคิดว่ามหานครใหญ่ที่เต็มไปด้วยตึกสูงเสียดฟ้า ห้างขนาดยักษ์ ผู้คนเดินกันขวักไขว่ในสูทเนี้ยบ และทุกอย่างเป็นระเบียบเรียบร้อยไปหมด จะมีมุมที่น่ารักได้ขนาดนี้!

Supermama คือร้านดีไซน์ช็อปบนถนน Beach Road ไม่ใกล้ไม่ไกลจากย่านบูกิสและมาริน่าเบย์อันโด่งดัง แต่แทนที่ร้านจะเต็มไปด้วยของฝากประเภทพวงกุญแจเมอร์ไลอ้อนหรือแม็กเน็ตลาย I Singapore ที่นี่กลับเป็นร้านแรกที่ขายงานดีไซน์แบบสิงคโปร์ ทั้งจานกระเบื้องแบบเปอรานากัน (ชาวพื้นเมืองมลายู-จีนในสิงคโปร์) ที่ผสมลายเมอร์ไลออนเข้าไปอย่างแนบเนียน masking tape ลายของใช้ในชีวิตประจำวันของชาวเมือง ไปจนถึงถุงเท้าลายขนมถุงคลาสสิกที่เด็กๆ สิงคโปร์รัก

“การสร้างวิธีสื่อสารเรื่องสิงคโปร์แบบใหม่ๆ คือสิ่งที่ผมชอบทำ” Edwin Low เจ้าของร้านบอกกับเราด้วยสายตาเป็นประกาย

“สิงคโปร์เป็นสังคมที่มีความหลากหลายด้านวัฒนธรรมมาก สินค้าของเราหลายชิ้นมาจากต่างประเทศ เช่น จากมาเลเซีย จีน อินโดนีเซีย แต่สิ่งที่ผมเชื่อคือเมื่อเราเริ่มเติบโตขึ้น เราก็จะเริ่มมีอัตลักษณ์เป็นของตัวเอง และอัตลักษณ์ของเราก็สามารถสื่อสารผ่านสิ่งของชิ้นเล็กๆ หรือดีไซน์รูปแบบใหม่ๆ ที่เราผลิตได้”

อาจฟังดูเป็นฝันที่ใหญ่กว่าร้านขนาดกะทัดรัดบนเกาะเล็กๆ แต่ 8 ปีผ่านไป Supermama กลายเป็นร้านที่คนรักงานดีไซน์ต้องแวะมาให้ได้ถ้ามาเที่ยวสิงคโปร์ เป็นร้านที่มีดีไซเนอร์สิงคโปร์ขอร่วมงานด้วยอย่างไม่ขาดสาย เคยทำงานร่วมกับ Walt Disney ออกมาเป็นจานลาย Star Wars ในแบบ Supermama ได้ขยายสาขาอีก 3 แห่งในประเทศ และเพิ่งเปิดอีกหนึ่งโชว์รูมในญี่ปุ่น

ที่สำคัญ พวกเขาทำให้งานดีไซน์แบบสิงคโปร์มีตัวตนขึ้นมา

ไม่ใช่ซูเปอร์พาวเวอร์ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ

ทุกอย่างเกิดขึ้นเพราะความตั้งใจแบบซูเปอร์เท่านั้น

Super Beginning

“เราเริ่มต้นร้านนี้ประมาณ 8 ปีที่แล้ว ตอนนั้นผมเป็นครูด้านดีไซน์ในสิงคโปร์ ผมแต่งงานแล้ว และกำลังมีลูก ตอนนั้นผมอยากพักจากการทำงานเลยบอกภรรยาว่าเราพักจากการทำงานประจำได้ไหม และทำอะไรบางอย่างที่พวกเราชอบแทน เราเลยลาออกจากงานและเปิดร้าน Supermama แต่ทุกอย่างในสิงคโปร์แพงมากๆ เราเลยขายบ้านของพวกเรา และเปลี่ยนจากอพาร์ตเมนต์ 4 ห้องไปอยู่ในแฟลตที่มี 3 ห้องแทน

“ผมตั้งชื่อร้านว่า Supermama เพื่อภรรยา ผมรู้สึกว่าสำหรับผู้ชาย มันง่ายมากที่จะบอกว่า “มาเปิดร้านกันเลยพวก!” แต่คนเป็นภรรยามักจะคิดไปมากกว่านั้น ดังนั้นระหว่างที่ลูกเติบโตขึ้น ผมอยากให้พวกเขารู้ว่าร้านนี้เกิดขึ้นได้เพราะแม่ของพวกเขา”

“ช่วงสองปีแรกเรามักจะไปออกงานต่างประเทศเลยได้รู้จักเพื่อนมากมาย เมื่อพวกเขารู้ว่าผมมีร้านของตัวเองพวกเขาก็มักจะบอกว่า ‘เอ็ดวิน คุณขายของของผมที่ร้านของคุณได้ไหม’ ส่วนมากเพื่อนๆ ของผมเป็นคนญี่ปุ่น ช่วงนั้นเราจึงไม่ได้ขายงานดีไซน์สิงคโปร์ แต่ขายงานดีไซน์ดีๆ เช่น กระเป๋าจากญี่ปุ่นและที่อื่นๆ”

ช่วงขวบปีแรกคือช่วงเวลาที่ยากลำบากที่สุด เพราะแม้งานดีไซน์ที่คัดมาจากเพื่อนๆ บวกกับงานดีไซน์ของเอ็ดวินเองจะดีแค่ไหน แต่ย้อนกลับไป 8 ปีที่แล้ว สิงคโปร์มีร้านขายของดีไซน์น้อยระดับนับด้วยนิ้วมือข้างเดียวได้ ส่วนหน้าร้านก็เรียบง่ายจนคนไม่เข้าใจว่านี่คือร้านขายอะไรกันแน่ เมื่อรวมกับชื่อ Supermama ชาวสิงคโปร์ก็ถึงกับงงงวย

“ตอนที่เพิ่งเริ่ม แต่ละอาทิตย์มีคนเข้าร้านประมาณสิบคน มันแทบเป็นไปไม่ได้สำหรับการทำธุรกิจ เราจึงคิดว่าถ้าหนึ่งปีผ่านไปแล้วเราอยู่ไม่ได้ เราน่าจะต้องปิดร้านแล้วล่ะ แต่หลังจากหนึ่งปีผ่านไป เพื่อนก็บอกผมว่า แม้ว่าผมจะทำเงินจากร้านไม่ได้ก็จริง แต่ผมไม่ได้เสียเงินไปนะ ในการทำธุรกิจ ถ้าคุณไม่เสียเงินไปในปีแรกนั่นก็ดีมากแล้ว เขาเลยบอกให้ผมทำต่อ”

และในปีที่สองนี้เองที่เกิดการเปลี่ยนแปลง เมื่อ Singapore Art Museum ชอบร้านของพวกเขาและชวนให้ไปเปิดร้านในมิวเซียมอยู่ 3-4 ปี กระทั่งมิวเซียมรีโนเวตครั้งใหญ่ Supermama จึงโยกย้ายอีกครั้งมาอยู่ที่ร้านปัจจุบันที่เรายืนอยู่ตอนนี้

Super Singapore Stories

ถ้าคุณแวะไปที่ร้าน Supermama สิ่งแรกที่คุณจะเห็นเมื่อเปิดประตูเข้าไปคือชั้นวางของที่เต็มไปด้วยสินค้าบอกเล่าเรื่องราวของเกาะสิงคโปร์ ทั้งกาน้ำชาเซรามิกลายเปอรานากันที่โมเดิร์นขึ้นสิบเท่า ถุงเท้าลายขนมถุงก๊อบแก๊บ ตุ๊กตาดารุมะที่แปลงกายเป็นเมอร์ไลออน แต่ที่โดดเด่นดึงสายตาที่สุดคือจานกระเบื้องหลากหลายซีรีส์ ที่มองดีๆ ในนั้นล้วนมีชีวิตของชาวสิงคโปร์ซ่อนอยู่ทั้งสิ้น

เอ็ดวินเดินไปหยิบจานกระเบื้องลงมาหลายใบ และเล่าต่อว่าเมื่ออะไรๆ เหมือนจะดีขึ้น ในปีที่สาม พวกเขาจึงไม่หยุดอยู่แค่งานดีไซน์ดีๆ แต่เพิ่มแผนการสร้างงานดีไซน์แบบสิงคโปร์ดีๆ เข้าไปด้วย

“ตอนนั้นผมรู้สึกว่ามันไม่มีสินค้าที่ดูเป็นสิงคโปร์เลย มีแค่พวงกุญแจจากมาเลย์ แต่เพราะผมเป็นดีไซเนอร์ ผมคิดว่าเราน่าจะทำอะไรบางอย่างได้

“ผมบังเอิญรู้จักกับเมกเกอร์ชาวญี่ปุ่นซึ่งมอบงานดีไซน์บางชิ้นให้เอามาขายต่อ ผมเลยสังเกตว่าสีขาว-น้ำเงินในงานเซรามิกญี่ปุ่นมันดูคล้ายกับของใช้ที่เราเห็นในสิงคโปร์มาก เหมือนถ้วยชามกระเบื้องจากยุคราชวงศ์หมิง ผมเลยคิดว่าทำไมเราไม่ทำอะไรบางอย่างที่ดั้งเดิมแต่โมเดิร์นขึ้น

“ผมคิดว่าถ้าผมออกแบบสินค้าคนเดียวงานมันก็จะเป็นภาษาของผมไม่ใช่ภาษาของสิงคโปร์ ผมจึงคิดว่าผมควรมีดีไซน์ใหม่ๆ อย่างน้อยจะได้มีภาษาที่แตกต่างไป”

เพราะตั้งใจจะเล่าเรื่องสิงคโปร์ผ่านสายตาที่หลากหลาย เอ็ดวินจึงชักชวนดีไซเนอร์ 5 คน (3 คนเป็นลูกค้าของร้าน 1 คนเป็นเพื่อนร่วมชั้น และอีก 1 คนเป็นเด็กฝึกงาน) มาออกแบบสินค้ากัน แม้เขาจะรู้ว่ามันอาจขายไม่ออกก็ตาม

“ผมทำงานกับดีไซเนอร์ 5 คน ผมรู้ว่าบางที 2 หรือ 3 งานดีไซน์จากทั้งหมด 5 ชิ้นจะขายไม่ออก แต่ถ้าเราไม่ทำ ใครจะเป็นคนเล่าเรื่องราวเหล่านี้ล่ะ ผมเลยตัดสินใจว่าจะยังผลิตของที่ขายยากๆ อย่างน้อยเรื่องราวก็มีผืนผ้าใบ”

แต่แล้ว หนึ่งงานออกแบบซีรีส์ HDB Plate หรือจานกระเบื้องสีขาว-น้ำเงินลายแฟลต HDB ของรัฐบาล ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยหลักของประชากรสิงคโปร์ส่วนใหญ่ ก็เปลี่ยนอนาคตของ Supermama ไปตลอดกาล

“คนสิงคโปร์กว่า 80% อาศัยอยู่ในแฟลต HDB แต่ ณ ตอนที่เปิดร้าน สิงคโปร์ไม่เคยมีโปรดักต์ที่มีภาพ HDB เลย พอเราทำงานชิ้นนี้ออกมาคนสิงคโปร์จึงชอบมันมาก และถ้าคนท้องถิ่นรักมัน พวกเขาก็จะเล่าเรื่องนี้ให้เพื่อนจากต่างประเทศฟัง ผมคิดว่ามันก็เป็นวิธีที่ดีในการบอกต่อหรือเล่าเรื่องราวของสิงคโปร์”

นั่นอาจเป็นครั้งแรกที่ใครสักคนทำสินค้าแบบสิงคโปร์ออกมา–เอ็ดวินบอกเรา จึงไม่แปลกที่มันจะประสบความสำเร็จอย่างถล่มทลาย พวกเขาชนะรางวัล President’s Design Award ในปี 2013 และต่อยอด HDB Plate สู่การร่วมกับดีไซเนอร์สิงคโปร์ออกแบบจานกระเบื้องซีรีส์อื่นๆ ที่ตั้งใจบอกเล่าเรื่องราวแบบสิงคโปร์เช่นกัน

Super 100 Icons

ท่ามกลางบรรดาจานหลากหลายซีรีส์ เราถามเอ็ดวินว่าชิ้นไหนคือชิ้นที่เขาชอบที่สุด

เขาไม่ตอบ แต่เดินไปหยิบจานกระเบื้องลายกราฟิกสีขาว-น้ำเงินใบใหญ่ลงมาจากชั้นแล้วยื่นให้เราดูแทน

“บนจานใบนี้ คุณจะเห็นสัญลักษณ์ 100 แบบ 100 เรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับสิงคโปร์ และถ้าสังเกต จานนี้ในแต่ละปีจะแตกต่างกัน เพราะดีไซเนอร์จะเติมไอคอนใหม่ การพัฒนาใหม่ๆ ลงไป เช่น สนามบินชางงีกำลังจะมีคอมเพลกซ์แห่งใหม่ชื่อ Jewel Changi Airport เป็นรูปทรงโดม เดิมเรามีไอคอนรูปสนามบินชางงีอยู่แล้ว แต่เวอร์ชั่นใหม่ปี 2019 เราก็เติมโดมของ Jewel เข้าไปที่ไอคอนของชางงีด้วย นี่จึงเป็นงานที่มีความหมายที่สุดของพวกเราก็ว่าได้

“การจะใส่ไอคอนเพิ่มเราต้องเอาไอคอนเก่าออก มันเป็นขั้นตอนที่ยากมากและทำให้ผมนึกถึงสิงคโปร์ เพราะพื้นที่ของเราเล็กมาก บางครั้งเวลาจะสร้างตึกใหม่เราจะต้องทำลายตึกเก่าลงก่อน แต่เราจะตัดสินใจยังไง เราอาจจะพูดได้ว่าตึกนี้เก่าแล้วต้องทำลาย แต่คุณค่าในเชิงประวัติศาสตร์ของมันล่ะ แค่ผมทำจานก็ยากแล้ว ลองนึกว่าคุณเป็นสถาปนิกที่ต้องออกแบบผังเมืองดูสิ การตัดสินใจที่คุณต้องเจอมันยากกว่าเสียอีก นี่ทำให้ผมรู้สึก appreciate สิงคโปร์มากขึ้น”

Super Singapore Values

ถึงจานกระเบื้องจะเป็นพระเอกของ Supermama ก็จริง แต่สินค้าอย่างอื่นที่เราเห็นก็เล่าเรื่องราวของสิงคโปร์ได้สนุกไม่แพ้กัน อย่างแก้วลายตัวหนังสือภาษาอังกฤษที่เราสงสัยว่าเอ็ดวินใช้มันเล่าเรื่องราวของบ้านเกิดอย่างไร

มันเป็นสิ่งที่เราอยากให้เกิดขึ้นในอนาคตมากกว่า–เขาว่าอย่างนั้น

“ถ้ามองอย่างละเอียดคุณจะเห็นว่าเราเขียนว่า A สำหรับ altruism (การเห็นแก่ผู้อื่น) B สำหรับ bravery​ (ความกล้าหาญ) C สำหรับ consistency (ความต่อเนื่อง มั่นคง) เรื่องราวเบื้องหลังคือผมขอให้ดีไซเนอร์สิงคโปร์ชื่อ Han Wai ออกแบบสินค้าอะไรก็ได้ในธีมการศึกษา เขาก็บอกว่าถ้าอย่างนั้นทำไมเราไม่ทำชาร์ตตัวอักษรล่ะ จากที่ปกติเราจะเห็นว่าตัวอักษรล้วนถูกแทนด้วยสิ่งของ เช่น A สำหรับ apple (แอปเปิล) B สำหรับ boy (เด็กชาย) C สำหรับ cat (แมว) แต่พอเป็นเรื่องของการศึกษา เราน่าจะพูดถึงคุณค่ากันก่อน ดังนั้นเขาจึงแทนที่ตัวอักษรด้วยคุณค่าที่เด็กๆ ควรจะมีเมื่อพวกเขาโตขึ้น”

Super Japanese Crafts

ไม่เพียงสินค้าชุด 100 Icons ที่ขายหมดอยู่ตลอดเวลา แต่สินค้าซีรีส์อื่นก็มาไวไปไว นั่นเพราะพวกเขาผลิตแค่ล็อตละ 300 ชิ้น ด้วยเมกเกอร์ชั้นเยี่ยมจากญี่ปุ่น คนที่ช่วงชิงสินค้า 1 ใน 300 ชิ้นได้จึงภูมิใจได้เลยว่าพวกเขาได้งานที่ดีที่สุดไป

“สิงคโปร์มีงานดีไซน์สวยๆ เยอะมาก เรามีมาร์เกตติ้งที่แข็งแรง แต่ในแง่ของงานคราฟต์และการผลิตเราไม่แข็งแรงนัก อาจเป็นเพราะประวัติศาสตร์ของเราย้อนไปไม่ไกลพอและประเทศของเราก็เล็กเกินกว่าจะผลิตของเอง ผมจึงคิดว่ามันเป็นเรื่องดีที่จะร่วมงานกัน คุณก็จะได้งานไอเดียใหม่ๆ ดีไซน์ใหม่ๆ แต่เทคนิคดั้งเดิม”

และนอกจากสินค้าสิงคโปร์ดีไซน์ที่ทำโดยชาวญี่ปุ่นแล้ว Supermama ยังมีโซนขายงานดีไซน์ดีๆ จากเมกเกอร์ญี่ปุ่นที่เขาไปเจอมาโดยเฉพาะอีกด้วย

“ครั้งหนึ่ง ดีไซเนอร์ญี่ปุ่นชื่อ Oki Sato มาดูนิทรรศการสินค้าของผมและบอกผมว่า “งานกระเบื้องชิ้นนี้มีความเป็นญี่ปุ่นมากๆ แต่มันก็ดูไม่เป็นงานแบบญี่ปุ่นเอาเสียเลย” งานของผมก็เป็นแบบนั้นแหละ คือมันมีความเป็นญี่ปุ่นพอๆ กับที่มันไม่เป็นญี่ปุ่นนั่นแหละ มันดูมีความจีน แต่มันก็ไม่ใช่งานจีน ผมคิดว่านั่นคือความเป็นสิงคโปร์ที่มักหยิบยืมบางอย่างจากประเทศรอบข้าง แล้วพยายามจะสร้างอะไรใหม่ๆ คุณจะเห็นได้จากอาหารของเรา หรือแม้กระทั่งภาษาที่เราพูด ทำไมเราจะเห็นอัตลักษณ์นี้ผ่านงานดีไซน์ไม่ได้ล่ะ

“ทุกครั้งที่ไปญี่ปุ่นผมไปเพื่อไปเจอเมกเกอร์ใหม่ๆ เพื่อหาความเป็นไปได้ในการทำโปรดักต์ใหม่ๆ ที่ผ่านมาโฟกัสของเราอยู่ที่การทำของขวัญ แต่ปีนี้โฟกัสใหม่ของเราคือบ้าน เราใช้อะไรที่บ้านได้บ้าง แก้วแบบสิงคโปร์เป็นยังไง ความเป็นแก้วเป็นยังไง เราไม่จำเป็นจะต้องเรียกมันว่าแก้วแบบสิงคโปร์ก็ได้ แค่แก้วธรรมดาๆ นี่แหละ เสื้อแบบธรรมดา สิ่งของธรรมดาๆ”

‘สิ่งของธรรมดาๆ’ เราทวนคำในใจ พร้อมคิดว่าอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า เราอาจจะต้องบินมาสิงคโปร์เพื่อดูมุมมองสิงคโปร์แบบธรรมดาๆ อีกครั้งแล้วสิ

และถ้าไม่ขัดข้อง เราอยากลองชวนคุณบินไปเยี่ยมร้าน Supermama สักครั้งเช่นกัน

Facebook | Supermama Store
Openig Hours | เปิดทุกวัน เวลา 11.00-20.00 น.

ภาพ Supermama Store

The post Supermama : ร้านสินค้าดีไซน์ที่บอกเราว่าสิงคโปร์ไม่ได้มีแค่เมอร์ไลออนและมาริน่า เบย์ appeared first on a day magazine.

เพื่อนบางคนถามกลับ ทันทีเมื่อเราบอกว่ากำลังจะไปสิงคโปร์เพื่อไปดูงานอาร์ต งานอาร์ต และงานอาร์ตโดยเฉพาะ

“ไปมาหลายครั้ง ไม่เห็นมีอะไรเลย” พวกเขาว่า

เมื่อได้ยินอย่างนั้น เราจึงพยายามสาธยายให้ฟังว่า โอเค สิงคโปร์อาจจะโดดเด่นเรื่องเศรษฐกิจที่แซงหน้าเพื่อนบ้านไปไกล มีมารีน่า เบย์ เป็นแหล่งท่องเที่ยวขึ้นชื่อ และมีแลนด์มาร์กเป็นเมอร์ไลอ้อนก็จริง แต่นั่นมันก็แค่ภาพจำจากอดีต เพราะตั้งแต่ปี 2000 รัฐบาลก็ประกาศกร้าวว่าพวกเขาจะทำสิงคโปร์ให้เป็น global arts city ให้ได้ และเริ่มเทเงินให้พิพิธภัณฑ์ต่างๆ นำงานศิลปะระดับโลกมาจัดแสดง ชวนศิลปินและดีไซเนอร์ดังๆ มาสร้างสรรค์งานที่สิงคโปร์ สนับสนุนโรงเรียนดีไซน์ และศิลปะก็ค่อยๆ เจอที่ทางในชีวิตของผู้คนจนได้

พูดแค่นี้เพื่อนของเราก็ยังไม่เห็นภาพ และคุณก็อาจจะกำลังขมวดคิ้วสงสัยอยู่ว่ามันจริงเหรอ เราจึงใช้พื้นที่ตรงนี้รวบรวม 10 จุดอาร์ตน่าไปมาให้ดูกันชัดๆ ตั้งแต่หอศิลป์แห่งชาติสิงคโปร์ที่คุณน่าจะรู้จักอยู่แล้ว กำแพงที่ศิลปินสตรีททั่วโลกต้องแวะมา โรงแรมหรูที่รับสมัครศิลปินมาพักฟรี ไปจนถึงโรงหนังอินดี้ในห้างที่เป็นชุมชนคนไทย

ยังไม่ต้องจ่ายค่าเครื่องบิน ไม่ต้องจองโรงแรม ที่พัก

เรื่องนั้น อ่านจบแล้วค่อยว่ากัน

สิงคโปร์

National Gallery Singapore

ถ้าอยากเข้าใจรากของศิลปะในสิงคโปร์ให้ลองแวะไปใช้เวลาที่ National Gallery Singapore ก่อน เพราะนิทรรศการถาวรของที่นี่มีชื่อว่า Siapa Nama Kamu?​ (What is your name?) ที่โชว์งานศิลปะบนเกาะแห่งนี้ตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 เรื่อยมา และ Between Declarations and Dreams ที่เน้นศิลปะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 เช่นกัน

นอกจากนี้ National Gallery Singapore ยังมีนิทรรศการพิเศษให้ดูตลอดปี และเพราะความเอาจริงเอาจัง พวกเขาจึงสามารถดึงศิลปินระดับโลกมาร่วมจัดแสดงงานได้ เช่น นิทรรศการ MINIMALISM: SPACE. LIGHT. OBJECT. ที่เราเพิ่งไปดูมา นิทรรศการนี้เล่าเรื่องราวของงานศิลปะสไตล์มินิมอลผ่านงานของศิลปินระดับโลก ทั้ง Anish Kapoor ศิลปินอังกฤษเชื้อสายอินเดียผู้ครองลิขสิทธิ์ Vantablack หรือสีดำที่ดำที่สุดในโลก (ใครอยากเห็นว่าสีที่ว่าดำมืดแค่ไหนให้รีบไปดู), Ai Weiwei ศิลปินจีนจอมขบถ,​ Olafur Eliasson ผู้นำห้องสีเหลืองอ๋อยที่เปลี่ยนทุกวัตถุในห้องให้เป็นสีขาวดำมาโชว์, Yayoi Kusama คุณป้าเจ้าของงานลายจุด และศิลปินอื่นๆ ที่ทำเอาเราเดินวนอยู่ในนั้นหลายชั่วโมง

MINIMALISM: SPACE. LIGHT. OBJECT. จัดขึ้นตั้งแต่ 16 พฤศจิกายน 2018 – 14 เมษายน 2019 ส่วนใครพลาดงานนี้ไปก็ไม่ต้องเสียดายไป เพราะที่นี่ยังมีนิทรรศการดีๆ อื่นๆ จัดขึ้นตลอด จนเรามั่นใจว่าต่อให้ไปสิงคโปร์ซ้ำๆ ที่นี่ก็ยังจะมีงานศิลปะใหม่ๆ ให้ดูแน่นอน

website : nationalgallery.sg
hours : เปิดทุกวัน เวลา 10:00-19:00 น. (วันศุกร์เปิดถึง 21:00 น.)

ArtScience Museum

ออกจาก National Gallery Singapore แล้วเดินข้ามมารีน่า เบย์ ไปยังฝั่งตรงข้ามจะเจอ ArtSciene Museum พิพิธภัณฑ์ที่เชื่อในการบรรจบกันของโลกศิลปะและวิทยาศาสตร์ งานที่นี่จึงมักจะเป็นงานใหม่ๆ ล้ำๆ โดยเฉพาะไฮไลต์อย่างนิทรรศการถาวร Future World โดย Teamlab กลุ่มนักสร้างสรรค์ชาวญี่ปุ่นที่จับเอาเทคโนโลยีมาผสมกับศิลปะจนดังไปทั่วโลก

สิงคโปร์

แน่นอนว่านิทรรศการที่นี่มีขนาดเล็กกว่าที่ประเทศญี่ปุ่น แต่ก็แน่นด้วยคุณภาพทั้ง 5 โซน คือ Nature, Town, Sanctuary, Park และ Space โดยเฉพาะงานมาสเตอร์พีซอย่าง Transcending Boundaries น้ำตกอินเทอแร็กทีฟที่จะแหวกเมื่อเราเข้าไปยืนใกล้ๆ น้ำและมีดอกไม้ผุดพรายขึ้นมาแทน หรือ Crystal Universe ทางเดินท่ามกลางแสงไฟวิบวับนับพันที่ใครๆ ก็ต้องหยุดถ่ายรูป และในอนาคตก็จะมีงานใหม่อื่นๆ ของทีมแล็บวนเวียนเปลี่ยนมาให้ดูอีกด้วย ใครไม่มีเวลาไปไกลถึงญี่ปุ่น ลองแวะมาดูที่นี่ก่อนก็ดีไม่แพ้กัน

website : marinabaysands.com/museum/exhibitions-and-events
hours : เปิดทุกวัน 10:00-19:00 น.

DECK

เพราะตึกส่วนใหญ่ในสิงคโปร์มักเป็นตึกหน้าตาโฉบเฉี่ยวที่ออกแบบโดยสถาปนิกชั้นนำของโลก หรือตึกแถวเก่าสไตล์เปอรานากันที่รีโนเวตด้านในให้โมเดิร์น เมื่อได้เจอ DECK แกลเลอรีภาพถ่ายที่ใช้ตู้คอนเทนเนอร์มาวางซ้อนกันในสเปซเล็กๆ จึงดูใหม่สะดุดตาตั้งแต่แรกเห็น

เมื่อได้คุยกับ Gwen Lee หญิงสาวผู้ก่อตั้ง DECK เราถึงได้รู้ว่าไอเดียของที่นี่ก็เป็นเรื่องใหม่ในสิงคโปร์เช่นกัน เพราะที่นี่คือหนึ่งในชุมชนช่างภาพซึ่งมีอยู่น้อยนิดในสิงคโปร์ พวกเขาจึงใช้พื้นที่เล็กๆ ที่มีอยู่ให้คุ้มค่าที่สุด ด้วยการแบ่งสเปซเป็นแกลเลอรีแสดงงานภาพถ่าย 2 ห้อง, ห้องสมุดที่ได้รับบริจาคหนังสือจาก Steidl สำนักพิมพ์อาร์ตบุ๊กเยอรมันกว่าพันเล่ม, ห้องทำงานทีมงาน และห้องทำงานของ artist-in-residence ที่พวกเขาเปิดรับตลอดทั้งปี

งานที่พวกเขาจัดแสดงมีตั้งแต่งานของช่างภาพชาวสิงคโปร์ งานของศิลปินต่างประเทศ ไปจนถึงงานที่ DECK ทำหน้าที่เป็นแม่สื่อจับคู่นักเรียนถ่ายภาพและช่างภาพมืออาชีพเพื่อให้รุ่นพี่ช่วยรุ่นน้องพัฒนาโปรเจกต์ แถมยังวางขายหนังสือโฟโต้บุ๊กดีๆ อีกด้วย ใครอยากเห็นว่าแวดวงภาพถ่ายในสิงคโปร์เป็นอย่างไรควรแวะมาที่นี่เป็นอย่างยิ่ง

website : deck.sg
hours : 12:00-19:00 น. (วันอาทิตย์เปิดถึง 17:00 น. หยุดวันจันทร์)

Telok Ayer Arts Club

ใจกลางถนน McCallum ย่านธุรกิจอันคึกคักของสิงคโปร์ยังมีร้านเล็กๆ ซ่อนอยู่เพื่อทำให้งานศิลปะเข้าถึงคนสิงคโปร์มากขึ้น (โดยเฉพาะคนทำงาน) ร้านที่ว่ามีชื่อว่า Telok Ayer Arts Club

สิงคโปร์

Telok Ayer Arts Club คือร้านอาหาร บาร์ และแกลเลอรีที่จัดแสดงงานศิลปะแบบไม่จำกัดเทคนิค บางครั้ง พวกเขาก็โชว์งานเพนต์ติ้งไว้บนผนังร้านให้คนที่มานั่งกินอาหารและจิบค็อกเทลได้เอ็นจอย แต่บางครั้ง พวกเขาก็ไปไกลกว่านั้น เช่น นิทรรศการ 11 ที่ศิลปินเขียนงานเขียน 11 ชิ้น แล้วชักชวนคน 11 คนมาร่วมงาน พวกเขาจะถูกจับคู่และเวียนกันอ่านบทหลากหลายอารมณ์เหล่านั้นที่ทำเอาบางคนหัวเราะออกมาดังๆ และบางคนก็ต้องเสียน้ำตา

และเพราะที่นี่คือ ‘arts club’ ศิลปะจึงเป็นศูนย์กลางของทุกอย่าง ในแต่ละนิทรรศการ บาร์เทนเดอร์และเชฟจะสร้างสรรค์เมนูพิเศษขึ้นมาเพื่อนิทรรศการนั้นๆ โดยเฉพาะ เช่น นิทรรศการ 11 ที่พวกเขาเพิ่มเมนู Penici11in และ Chi11i Crab เข้ามา (เห็นอะไรที่ซ่อนอยู่ในชื่อเมนูไหม) ทำให้นอกจากจะพลาดนิทรรศการไม่ได้แล้ว การไปกินมื้อพิเศษจากนิทรรศการก็เป็นเรื่องที่พลาดไม่ได้เช่นกัน

website : telokayerartsclub.sg

hours : 11:00-23:00 น. ปิดวันอาทิตย์

The Projector

ว่ากันว่าถ้าอยากกินอาหารไทยในสิงคโปร์ ที่หนึ่งที่คุณจะหาข้าวมันไก่ ส้มตำ และก๋วยเตี๋ยวเรือได้แน่ๆ คือห้าง Golden Mile Complex หรือ Golden Mile Tower บนถนน Beach Road เพราะที่นี่เคยเป็นแหล่งแฮงเอาต์ของชุมชนชาวไทยที่ไปทำงานในสิงคโปร์มาก่อน แต่ที่ใครๆ ไม่ค่อยรู้คือที่ชั้นบนสุดของห้างเก่าแก่นี้ยังเป็นแหล่งแฮงเอาต์ของคนรักหนังนอกกระแสในสิงคโปร์อีกด้วย

พื้นที่ที่ว่าคือ The Projector โรงหนังนอกกระแสที่ก่อตั้งในปี 2014 หลังจากโรงหนังบอลลีวูดปิดกิจการ โดยหนังที่ฉายที่นี่มีทั้งหนังใหม่ล่าสุด หนังนอกกระแส สารคดี และแอนิเมชั่น แต่ที่พิเศษไปกว่านั้นคือพวกเขายังจัดเทศกาลฉายหนังตามธีมต่างๆ (แถมพวกเขากระซิบว่ามีความเป็นไปได้ที่จะมีเทศกาลหนังไทยด้วย) เปิดพื้นที่แสดงคอนเสิร์ตวงอินดี้ ให้คนมาจัดทอล์ก หรือแม้กระทั่งเปิดบ้านเป็นพื้นที่จัดงานประกาศรางวัลด้วย

สิ่งที่เราชอบที่นี่คือรายละเอียดเล็กๆ ที่ซ่อนอยู่เต็มไปหมด ตั้งแต่ห้องน้ำที่เต็มไปด้วยโปสเตอร์หนังนับร้อย (เราลองไปเดินหาโปสเตอร์หนังโปรดของตัวเองในนั้นมาแล้ว) ใต้เก้าอี้ในโรงหนังที่มีชื่อคนแปะอยู่ ซึ่งทีมงานอธิบายว่าตอนเปิดโรงหนัง พวกเขาเปิดให้คนซื้อที่ใต้เก้าอี้เพื่อแปะชื่อของตัวเองได้ แต่กลายเป็นว่าคนกลับซื้อให้เพื่อนหรือคนรักเต็มไปหมด และถึงตอนนี้ใต้เก้าอี้จะโดนจับจองไปหมดแล้วแต่เก้าอี้ทุกตัวก็ยังเปิดให้คนซื้อตั๋วเข้าไปดูหนังเหมือนเดิมนะ

ป.ล. The Projector ยังอยู่ห่างจากดีไซน์ช็อป Supermama เพียง 500 เมตร ใครอยากซื้องานดีไซน์โดยดีไซเนอร์สิงคโปร์แท้ๆ เป็นของฝากต้องลองแวะไปดู

website : theprojector.sg

สิงคโปร์

hours : เปิดทุกวัน 11:00-00:00 น.

Little India

ฟังแค่ชื่อก็รู้ว่านี่คือถิ่นที่อยู่และชุมชนของคนอินเดียในสิงคโปร์ ที่ผ่านมา นักท่องเที่ยวจึงไปเยือน Little India เพื่อชิมอาหารอินเดียและเดินเล่นในห้าง Mustafa Center เป็นหลัก แต่ช่วง Singapore Art Week เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา Little India ก็กลายเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายที่คนชอบสตรีทอาร์ตต้องไป

นั่นเพราะทางเทศกาลชวนศิลปินสตรีทอาร์ตนับสิบมาทำงานสตรีทอาร์ตในพื้นที่ เมื่อรวมกับงานสตรีทอาร์ตที่มีอยู่ก่อนหน้า ก็ทำให้ชุมชนกลายเป็นเหมือนแกลเลอรีขนาดใหญ่ ให้เดินเข้าซอยนั้นออกซอยนี้ ไปเสพงานศิลปะ ซึ่งหลายงานก็เกี่ยวข้องกับความเป็นอินเดีย เช่น ภาพ Loops of the Precious บน Upper Dickson Road หรือผนังสีทองแวววาวพ่นลายฉลุที่ต้องการสื่อถึงอาชีพช่างทองที่ค่อยๆ หายไป

ความสนุกของที่นี่คือการได้เห็นงานสตรีทอาร์ตอยู่มุมนั้นมุมนี้แบบไม่ได้คาดหมาย แต่ใครอยากไปเช็กอินให้ครบทุกจุด เขาก็มีแผนที่ให้ไปตามรอยได้เหมือนกัน

hours : เปิดทุกวัน

Sultan Arts Village

ถ้าคุณคิดว่าสิงคโปร์มีแต่ตึกรามบ้านช่องทันสมัยและถนนหนทางสะอาดสะอ้าน คุณควรจะต้องมาที่ Sultan Arts Village เป็นที่สุด เพราะนี่คือขั้วตรงข้ามของภาพสิงคโปร์แบบนั้น

ไม่ใช่ว่าที่นี่คือพื้นที่นอกกฎหมายแต่อย่างใด แต่ Sultan Arts Village คือชุมชนคนรักงานสตรีทอาร์ตที่เหนียวแน่นและโด่งดังของสิงคโปร์ ที่นี่เป็นที่ตั้งของ The Black Book Studio กลุ่มกราฟฟิตี้มีชื่อและเก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งบนเกาะแห่งนี้ ที่เปิดร้าน Zinc Nite Crew ขายสีสเปรย์ และยังเป็นที่อยู่ของศิลปินอีกหลายคน พร้อมสตูดิโองานอาร์ตและคราฟต์น่าสนใจอีกจำนวนหนึ่ง

เพื่อให้สมกับเป็นที่แฮงเอาต์ของชาวสตรีท บนผนังตึกและกำแพงยาวที่ล้อมรอบจึงเต็มไปด้วยงานสตรีทของทั้งศิลปินที่นี่ และศิลปินต่างชาติที่แวะเวียนมาเพราะได้ยินชื่อเสียงของ Sultan Arts Village (แต่ต้องมีการคุยกันก่อนพ่นอยู่ดีนะ!) และแน่นอนว่ากราฟฟิตี้บนกำแพงนั้นไม่ถาวร ดังนั้นทุกครั้งที่ไปสิงคโปร์จะแวะไปดูความเปลี่ยนแปลงสนุกๆ แล้วค่อยไปช้อปปิ้งต่อที่ Orchard Road ซึ่งอยู่ไม่ไกลก็ได้เหมือนกัน

website : sultangate.sg/street-of-sultangate/

hours : เปิดทุกวันให้แวะเข้าไปดูกำแพงได้ตลอดเวลา

The Vagabond Club

มองจากภายนอก นี่คือโรงแรมสุดหรูใกล้ย่าน Little India ที่ดูจะต้อนรับแขกกระเป๋าเงินหนาเท่านั้น แต่ที่ไม่ค่อยมีใครรู้คือพวกเขายังต้อนรับบรรดาศิลปินอีกด้วย

การต้อนรับที่ว่ามาในรูปแบบของโปรแกรม artist-in-residence ที่เปิดให้ศิลปินทุกเชื้อชาติส่งใบสมัครเข้าไป ศิลปินที่ได้รับการคัดเลือกจะได้ห้องพักไว้อยู่อาศัยและสร้างงานฟรีๆ เป็นระยะเวลาตั้งแต่ช่วงสุดสัปดาห์ไปจนถึงสองอาทิตย์ โดยไม่จำเป็นต้องตอบแทนโรงแรม แค่ต้องมีกิจกรรมร่วมกับแขกของโรงแรมบ้างก็พอ เช่น นักพูดที่มานั่งพูดคุยและรับฟังแขกในล็อบบี้ หรือ Chiara Luzzana ซาวนด์อาร์ติสท์ผู้ใช้เวลาตอนกลางคืนลงมาเคาะ ตบ ตี ข้าวของต่างๆ ในโรงแรมและอัดเสียงไปมิกซ์เป็นเพลง ก่อนเอามาเปิดโชว์ในที่สุด

ส่วนใครไม่ได้เป็นศิลปินจะไปแวะไปดูงานศิลปะที่นี่ก็ได้ เพราะเจ้าของโรงแรมประดับงานศิลปะที่สะสมไว้เต็มล็อบบี้ (แม้แต่เคาน์เตอร์ reception ก็เป็นงานศิลปะ!) และยังมีห้องสมุดวิสกี้ (Whisky Library) ที่รวมวิสกี้ชั้นดีจากทั่วโลก โดยเฉพาะสกอตแลนด์และญี่ปุ่นไว้มากกว่า 1,000 ขวด ใครชอบทั้งงานศิลปะและบรรยากาศบาร์ชั้นดี ไปสิงคโปร์คิวหน้าต้องลองแวะไปดู

สิงคโปร์

website : hotelvagabondsingapore.com
hours : เปิดทุกวัน 18:00-02:00 น.

LASALLE College of the Arts

ถ้าแวะไปที่ LASALLE College of the Arts ช่วงวันธรรมดา คุณต้องรู้แน่นอนว่าที่นี่คือสถาบันศิลปะเพราะบรรดานักเรียนต่างจะออกมาทำกิจกรรมเต็มลานกลางมหาวิทยาลัยไปหมด ทั้งซ้อมการแสดง โชว์ร้องเพลง หรือกระทั่งจัดนิทรรศการย่อมๆ สมกับที่ที่นี่เปิดสอนตั้งแต่ศิลปะ สถาปัตยกรรม ดีไซน์ แฟชั่น การแสดง ไปจนถึงร้องเพลง

แต่นอกเหนือจากลานตรงกลางที่กิจกรรมค่อนข้างแรนด้อม ที่ LASALLE ยังมีแกลเลอรีถึง 2 แห่งสำหรับโชว์งานของเด็กนักเรียนตลอดทั้งปีอีกด้วย คุณจึงจะได้ชมงานเจ๋งๆ แบบฟรีๆ อย่างตอนที่เราแวะไปก็มีนิทรรศการงานออกแบบของนักศึกษาดีไซน์โชว์อยู่ ซึ่งบางชิ้นถึงขั้นชนะรางวัลออกแบบ Red Dot Design Award ด้วย!

แต่ถ้าสนใจงานสถาปัตยกรรมเป็นพิเศษ แค่ไปเดินดูตึกก็สนุกแล้วเพราะตึกเรียนของที่นี่ออกแบบโดยบริษัทสถาปนิกสิงคโปร์แท้ๆ อย่าง RSP Architects ออกมาเป็น ‘The Black Box’ หรือตึกเรียนที่ล้ำเกินตึกเรียนธรรมดาๆ ไปมาก ส่วนข้างๆ โรงเรียนยังมีโบสถ์ Singapore Life Church หน้าตาล้ำเกินโบสถ์ธรรมดา ออกแบบโดยบริษัทสถาปนิก LAUD Architects (เจ้าเดียวกับที่ออกแบบ DECK) เดินดูเพลินๆ เวลาอาจผ่านไปเร็วแบบไม่รู้ตัว

website : lasalle.edu.sg
hours : (แกลเลอรี) วันอังคาร-อาทิตย์ 12:00-19:00 (ปิดวันจันทร์และวันหยุดนักขัตฤกษ์)

Nanyang Technological University (NTU)

ถ้า LASALLE College of the Arts มี The Black Box เป็นจุดขายละก็ ที่สถาบัน NTU ก็มีตึกเรียนรวม The Hive เป็นจุดขายเช่นกัน เพราะนอกจากจะออกแบบโดยสถาปนิกชาวอังกฤษชื่อดัง Thomas Heatherwick แล้ว หน้าตาที่ละม้ายคล้ายตะกร้าติ่มซำยังทำให้มันได้ชื่อเล่นน่ารักๆ ว่า ‘ตึกติ่มซำ’ (Dim Sum Basket Building) ด้วย

แต่นอกจากตึกสวยๆ แล้ว NTU ยังมีแกลเลอรีสำหรับแสดงงานศิลปะด้วย โดยไม่ใช่แค่งานของนักศึกษา เพราะพวกเขาจริงจังระดับมี Gallery Director โดยเฉพาะ และมีการชักชวนศิลปินชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาแสดงงานอยู่เสมอ (ศิลปินชาวเชียงใหม่อย่าง ‘Torlap’ ก็เคยไปแสดงงานที่นี่มาแล้ว) ส่วนเดือนพฤษภาคมเป็นคิวของอีเวนต์ใหญ่ที่ทั้งโรงเรียนจะจัดแสดงงานของนักเรียนทุกภาค ตั้งแต่ศิลปะเน้นๆ ถ่ายภาพ ไปจนถึงแอนิเมชั่น ให้ได้เดินดูกันจนเหนื่อย

ข้อควรรู้ของ NTU คือมันอยู่ห่างจากใจกลางเมืองสิงคโปร์มาก ระดับที่นั่งรถไปยังใช้เวลาประมาณ 40 นาที ดังนั้นควรวางแผนการเดินทางให้ดีด้วย

website : ntu.edu.sg

hours : วันอังคาร-อาทิตย์ 12:00-19:00 (เปิดในวันหยุดนักขัตฤกษ์ยกเว้นวันหยุดที่ตรงกับวันจันทร์)

The post Singapore Art Trail : 10 จุดอาร์ตน่าไปที่คุณอาจไม่เคยรู้ว่ามีอยู่ในสิงคโปร์ appeared first on a day magazine.

หากไม่ใช่ช็อปกระจายที่ย่าน Orchard ไปฮอปปิ้งคาเฟ่และบาร์ตามไลฟ์สไตล์วัยรุ่น หรือเดินชมงานศิลปะตามแกลอรีและมิวเซียมชั้นนำ หากสังเกตสองข้างทางที่เราเดินผ่านให้ละเอียดขึ้น เราจะเห็นว่าเมืองที่ดูเป็นแพตเทิร์น ตึกรามบ้านช่องที่หน้าตาดูคล้ายกัน เริ่มมีงานสตรีทอาร์ตเข้ามาเพิ่มสีสันให้กับเมืองมากขึ้นเรื่อยๆ

Sam Lo หรือ SKL0 ศิลปินสตรีทอาร์ตน่าจับตามากที่สุดคนหนึ่งจากเกาะสิงคโปร์ เอกลักษณ์ของเธอคืองานที่หยิบจับสิ่งต่างๆ รอบตัวทั้งเก่าและใหม่ถ่ายทอดออกมาบนงาน painting และ sculpting กับคนที่มีโอกาสเห็นงานของเธอแบบผ่านตาอาจรู้สึกเหมือนเราว่า นอกจากความจัดจ้านของสีสันและความคมของลายเส้นแล้ว งานของแซม โลยังมีเซนส์ของความร่วมสมัยชัดเจนและโดดเด่นมากไม่แพ้กัน

นับเป็นเรื่องโชคดีของเราที่วันนี้แซม โลยินดีพาเราทำความรู้จักกับสตรีทอาร์ตในบ้านเกิดของเธอ แถมยังใจดี อาสาเป็นไกด์จำเป็นชวนเราออกจากการดูงานอาร์ตแค่ในห้องสี่เหลี่ยม ออกแรงเดินสำรวจงานศิลปะที่ซ่อนตัวอตามซอกมุมเล็กๆ ระหว่างตึกออฟฟิศ ย่านแลนด์มาร์ก สถานที่ท่องเที่ยว หรือในย่านที่อยู่อาศัยของชาวสิงคโปร์

แต่ก่อนอื่นใด เราขอชวนคุณนั่งลง พูดคุยทำความรู้จักกับที่มาที่ไปของเธอด้วยกันก่อน

Get into the Unknown World

“ก่อนขยับมาทำงานสตรีทอาร์ตเต็มตัว เราทำโปรเจกต์ส่วนตัวชื่อว่า RCGNTN (recognition) เป็นนิตยสารออนไลน์ที่พูดถึงงานของศิลปินสิงคโปร์ ไม่ว่าจะเป็นแฟชั่น กราฟฟิกดีไซน์ มันเป็นช่วงเวลาที่สนุกมากที่ได้เริ่มเรียนรู้เกี่ยวกับงานออกแบบและศิลปะเพื่อที่จะได้ออกแบบเว็ปไซต์ของตัวเอง” แซม โลเล่า

TR853-1 (TraseOne) คือศิลปินกราฟฟิตี้ที่เป็นแรงบันดาลใจให้กับเธอ โดยเฉพาะงานคอลเลคชั่น Shadow Skaters แทรชวันวาดคนเล่นสเก็ตตามผนังหรือกำแพงต่างๆ ที่ interact กับทิศทางของแสงและเงาที่พาดมายังผนัง ราวกับว่าคนเล่นสเก็ตกำลังเล่นสเก็ตอยู่บนเงาเหล่านั้น นอกจากเรื่องที่เล่าในนั้นแล้ว มันยังเล่นสนุกกับบริบทแวดล้อมได้ด้วย ทำให้แซม โลมองเห็นความเจ๋งของสตรีทอาร์ตมากยิ่งขึ้น

ผลงานของ Trase-1 จาก twistedsifter.com

“เราสังเกตบ้านเมืองและคนรอบตัว วัฒนธรรมสตรีทอาร์ตมันค่อยๆ เด่นชัดขึ้นเรื่อยๆ คือมีกราฟิตี้ มีสติ๊กเกอร์แปะเต็มไปหมดอย่างที่ haji lane เราคิดว่าฉันอยากทำอย่างนั้นบ้างเลยทำสติ๊กเกอร์ของตัวเองไปติดบ้าง เพื่อโปรเมตเว็ปไซต์ตัวเอง อย่างที่คนอื่นๆ เขาทำกัน นี่คือก้าวแรกที่เริ่มมีงานของตัวเองออกไปสู่สาธารณะ”

ในปี 2011 เธอติดสติ๊กเกอร์​ที่มีข้อความเช่น Press Once Can Already, Press Until Shiok หรือ No Need to Press So Many Times และอีกหลายข้อความบนปุ่มกดสัญญาณข้ามถนนหลายแห่งในเมืองสิงคโปร์ รวมทั้งพ่นสีเสปรย์บนถนนความยาวกว่า 170 เมตรด้วยคำว่า My Grandfather  Road โดยไม่ได้รับอนุญาต

ภาพจาก facebook.com/skl0art

ภาพจาก facebook.com/skl0art

การกระทำที่ท้าทายกฎหมายทำให้เธอ หรือ Sticker Lady (ชื่อที่สื่อเรียกเธอในตอนนั้น) กลายเป็นที่ถกเถียงทั้งเกาะสิงคโปร์ว่า สิ่งที่เธอทำนั้นเป็นการสื่อสารผ่านศิลปะหรือการทำลายพื้นที่สาธารณะกันแน่

“จริงๆ รีวิวหรือฟีดแบ็คที่ได้รับมามันค่อนข้างหลากหลายเลยทีเดียว แต่ส่วนใหญ่มองว่ามันเป็นเรื่อง positive นะ มีคนหมื่นกว่าคนพูดถึง ยิ้มและหัวเราะให้กับมัน ผลตอบรับทั้งหมดมันอิมแพ็คกับเรามากเพราะตอนแรกแทบไม่คาดหวังอะไรเลย แค่ทำแบบเล่นๆ ด้วยซ้ำ แต่ถ้าให้นั่งคิดย้อนกลับไปตอนนี้ก็คิดถูกแล้วที่ได้ทำมัน”

Arts / City / Relationship

การเดินทางครั้งนี้ของเราพิเศษตรงที่มีเพื่อนร่วมทริป Rukkit หรือ รักกิจ สถาพรวจนา ศิลปินสตรีทอาร์ตเบอร์ต้นๆ ของเมืองไทย ผู้มีเทคนิคการสร้างงานที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในสไตล์แบบ geometric สีจัดจ้านไม่ซ้ำใคร และทั้งคู่จะมีโปรเจกต์เพ้นต์กำแพงร่วมกันที่หอศิลปะวัฒนธรรมกรุงเทพฯ และที่สิงคโปร์ในเร็ววันนี้ เราเลยชวนเขามาร่วมวงสนทนาแลกเปลี่ยนมุมมองไปด้วยเลย

“ครั้งแรกที่ผมเดินทางมาที่นี่ก็น่าจะสิบกว่าปีที่แล้วครับ ภาพที่เราจำได้บ้านเมืองเขาเนี้ยบมากๆ แล้วก็สถาปัตยกรรมโดดเด่นมาก ในมุมคนที่สนใจงานอาร์ตโดยเฉพาะสตรีทอาร์ตผมว่าวงการศิลปะของเขาเติบโตเร็วมากนะ กลับมากี่ครั้งก็มีการเปลี่ยนแปลงและเคลื่อนไหวตลอดเวลา

“จากคนที่คิดเหมือนคนทั่วไปว่างานศิลปะที่นี่ไม่น่าจะมีอะไรตื่นเต้น พอมาเห็นจริงๆ ตามแกลอรี หรือมิวเซียมต่างๆ เรารู้สึกว่างานที่เขานำเข้ามาจัดแสดงระดับโลกเลยทีเดียว หรือเวลาที่เราไปเดินห้างหรือเดินตามท้องถนน เราเห็น sclupture ของศิลปินที่ดังระดับโลกได้แบบง่ายๆ เลย” รักกิจเล่า

“สิงคโปร์เป็นประเทศเกิดใหม่ เราอาจจะไม่มีรากเหง้าของศิลปะเท่าไหร่ เมื่อเทียบกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ สิงคโปร์เริ่มมองเห็นความสำคัญของศิลปะเมื่อประมาณสิบกว่าปีที่ผ่านมา แน่นอนว่าอาร์ตซีนสมัยก่อนตอนยังเป็นเด็กกับตอนนี้แตกต่างกันค่อนข้างมาก เดี๋ยวนี้เรามีสถาบันที่สอนเรื่องศิลปะเกิดขึ้นใหม่มากมาย มีงานอีเวนต์ศิลปะที่จัดบนพื้นที่สาธารณะอย่างต่อเนื่อง หรืออย่างรัฐบาลเองก็มีทุนสนับสนุนโปรเจกต์ของศิลปินเหมือนกัน

“อาจจะพูดได้ว่าตอนนี้งานศิลปะเริ่มกระจายตัวไปอยู่ในทุกๆ ที่ในสิงคโปร์แล้วนะ คนทั่วไปก็เริ่มให้ความสนใจมากขึ้น เมื่อก่อนเราอาจตั้งคำถามว่าศิลปินจะอยู่ได้ยังไง ตอนนี้พูดได้เลยว่าเราสามารถหากินกับมันได้แล้วจริงๆ” เธอนึกขอบคุณความเข้มแข็งของคนรุ่นก่อนที่คอยสร้างสิงคโปร์ให้แข็งแรง ความเจริญเหล่านั้นทำให้คนรุ่นใหม่ที่อยากเป็นศิลปิน ไม่ต้องแบกรับเป้าหมายเหล่านั้น

รักกิจพยักหน้าพร้อมเสริมว่าศิลปะคือสิ่งที่เมืองทุกเมืองควรจะมี เพราะศิลปะคือสิ่งที่บอกเล่าวัฒนธรรมหรือบริบทของผู้คนในพื้นที่นั้น รวมทั้งการเป็นเครื่องมือสื่อสารที่เชื่อมโยงผู้คนจากที่ต่างกันเข้าไว้ด้วยกัน

“ผมชอบที่เวลาประเทศเขาทำอะไรเขาจะลงมือทำกันอย่างจริงจังมากเลยยิ่งมั่นใจว่าคนที่ชอบศิลปะน่าจะเอนจอยกับประเทศนี้ได้” รักกิจทิ้งท้าย

Street Arts in Singapore

“จริงๆ สองเดือนที่แล้วสิงคโปร์จัดงาน Culture Cartel เทศกาลที่รวมงานสตรีททุกแขนงมาโชว์ตั้งแต่งานกราฟฟิค แฟชั่น หรือแม้กระทั่งรอยสัก มันน่าทึ่งมากๆ ที่เขารวม street culture จากทั่วโลกมาไว้ในงานๆ เดียว ผมเองก็ได้รับเกียรติให้มางานนี้ แล้วก็ดีใจมากที่ได้มาเปิดหูเปิดตา ได้ทำความรู้จักกับศิลปินสตรีทอาร์ตต่างชาติหลายๆ คนรวมทั้งแซมด้วย

“แต่ที่ผมทึ่งมากๆ คือที่นี่มีศิลปะสตรีทอาร์ตอย่างกราฟฟิตี้ด้วย ทั้งๆ ที่กฎหมายเกี่ยวกับการใช้พื้นที่บ้านเขาก็เคร่งมากเพราะความจำกัดของพื้นที่ หรือบางที่ที่เราบังเอิญเดินผ่านไปเจออย่างลานสเก็ตที่อยู่กลางเมือง ครั้งแรกที่ผมเห็นผมประทับใจมากเลยนะ ในเมืองที่เต็มไปด้วยกฎระเบียบที่เคร่งขนาดไหนอย่างน้อยเขาก็ยังมีที่ให้วัยรุ่นได้ใช้ชีวิต มีที่ที่ให้วัฒนธรรมสตรีทได้เติบโต” รักกิจเล่าด้วยรอยยิ้ม

“เดี๋ยวนี้สิงคโปร์มีสตรีทอาร์ตเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ อย่างย่านที่สังเกตได้ง่ายที่สุดคงเป็น แหล่งท่องเที่ยวอย่าง Tiong Bahru ที่นั่นมีงานเจ๋งๆ ซ่อนอยู่เพียบเลยนะ, Little India ก็มีงานเพ้นต์กำแพงมากมายที่ถูกแต่งแต้มสีสันด้วยฝีมือของศิลปินสตรีทอาร์ตรุ่นใหม่ๆ ไม่เว้นแต่ Chinatown ที่นั่นมีงานสตรีทอาร์ตที่ชวนสังเกตเยอะมาก ความหลากหลายทางเชื้อชาติของผู้คนในเมืองยังเป็นแรงบันดาลใจชั้นเยี่ยมให้คนทำงานศิลปะแบบเราๆ ด้วย”

แซม โลทำให้เราอยากกลับไปเยือนย่านแลนด์มาร์กเหล่านั้นอีกครั้งเพื่อสำรวจความสวยงามของสตรีทอาร์ตอย่างที่เธอเอ่ยแนะ

พอพูดถึงกลุ่มคนที่ทำงานศิลปะสตรีทอาร์ตในสิงคโปร์ แซม โลแชร์ให้เราฟังว่าพวกเขาอยู่กันเป็นคอมูนิตี้เล็กๆ ที่อบอุ่น เกือบสิบปีที่เธอใช้ชีวิตอยู่ในวงการศิลปะ ภาพที่เธอเห็นอยู่เสมอคือบรรดาศิลปินมักซัพพอร์ตผลงานของกันและกันอยู่เสมอ หากใครมีจัดแสดงผลงาน พวกเขาก็มักจะยกโขยงรวมตัวกันไปให้กำลังใจ หรือหากไม่รู้จักกันเป็นการส่วนตัวก็มักทำความรู้จักกันผ่านงานและคำแนะนำจากเพื่อนศิลปินด้วยกัน

“ในเมืองไทยเรามีกำแพงทิ้งร้างเยอะพวกเราเลยสามารถทำมันได้ง่ายมาก ผมอยากรู้ว่าพวกคุณฝึกฝนการทำกราฟฟิตี้กันยังไง ในเมื่อคุณมีจำนวนพื้นที่ที่อนุญาตให้พ่นสีได้จำกัด” รักกิจยิงคำถามไปยังเพื่อนศิลปินต่างชาติที่นั่งข้างๆ

“ในสิงคโปร์แทบไม่มีพื้นที่แบบนั้นเลย การที่เราจะพ่นกำแพงได้เราต้องได้รับอนุญาตก่อนเท่านั้น ขณะเดียวกันศิลปินส่วนใหญ่จะทำงานได้ก็ต่อเมื่อมีเอเจนซีจ้างพวกเราให้ทำมันขึ้นมา เพราะงั้นเราเลยต้องใช้โอกาสแบบนี้ในการฝึกฝนตัวเองนะ และ The National Art Council ก็พยายามช่วยหาพื้นที่ให้พวกเราได้ทำงานของตัวเอง”

“พวกคุณมีปัญหาบอมบ์งาน เพ้นต์งานทับที่กันบ้างไหม” รักกิจโยนข้อสงสัยให้แซม โลอีกครั้ง

“มีสิ” เธอหัวเราะ

“อันที่จริงเราไม่ค่อยบอมบ์งานกันเท่าไหร่ สมมติถ้าใครสักคนอยากเพ้นต์บนกำแพงที่เคยมีคนเพนต์มาก่อนหน้านี้แล้ว หรือถ้าที่ตรงนั้นเพิ่งถูกเพ้นต์ไปเราจะปล่อยกำแพงนั้นไว้สองถึงสามสัปดาห์ แล้วเราจะถ่ายรูปกำแพงตรงนั้นส่งไปยังเจ้าของผลงานแล้วแจ้งเขาไปว่าเราจะเพ้นต์ทับบนงานของคุณนะ ถ้าเขาโอเค เราถึงจะทำมัน แต่ถ้าใครบอมบ์งานคนอื่นโดยที่ไม่ขออนุญาตก่อนเลยมันเป็นอะไรที่ไม่เท่เอาเสียเลย”

นอกเหนือจากสีสันของงานสตรีทอาร์ต ความสุภาพของพวกเขาเป็นอะไรที่น่าประทับใจเหมือนกันคุณว่าไหม

“คุณอาจรู้สึกว่าบ้านเมืองของเราสะอาดมากจนบางครั้งอาจดูเหมือนไร้จิตวิญญาณ แต่ถ้าลองสังเกตตามซอกมุมและกำแพงในที่ต่างๆ ให้ดีก็จะเห็นว่ามันมีอะไรที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ไม่ใช่แค่กับสตรีทอาร์ตเท่านั้น งานศิลปะแขนงอื่นๆ เราก็มีอีเวนต์เจ๋งๆ ที่หมุนเวียนมาจัดกันตลอดทั้งในที่อินดอร์และเอาต์ดอร์

“สิงคโปร์มีสีสันที่รอเซอร์ไพร์สคุณอีกมากมาย แค่ต้องออกไปเดินแล้วมองหามัน” ศิลปินสตรีทอาร์ตชาวสิงคโปร์ทิ้งท้ายพร้อมแววตามุ่งมั่น

หลังจากที่ได้ทำความรู้จักวงการศิลปะของสิงคโปร์ผ่านบทสนทนาที่เป็นกันเองและการออกแรงเดินสำรวจภาพสตรีทอาร์ตที่ซ่อนตามซอกหลืบต่างๆ ไปพร้อมๆ กับแซม โลและรักกิจ ภาพจำของโลกที่เต็มไปด้วยตึกออฟฟิศและแหล่งช็อปปิ้งของเราได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง

การได้หยุดสังเกตสิ่งที่คุ้นตา มักทำให้เราเห็นความสวยงามในรายละเอียดของมันมากขึ้นเสมอ แน่นอน ถ้าคุณได้ยลสิงคโปร์ในมุมนี้อีกสักครั้ง คุณอาจตกหลุมรักสีสันเฉดใหม่ของเมืองๆ นี้ แถมยังได้แรงบันดาลใจกลับบ้านเหมือนเราและรักกิจก็ได้

The post สำรวจ ‘The Unknown World’ โลกอีกใบของสิงคโปร์กับศิลปินสตรีทอาร์ต Sam Lo & Rukkit appeared first on a day magazine.