“วันนี้เรามีความสุขมากเลยเราได้กินข้าวราดแกงที่ถูกต้อง”
ประโยคบอกเล่าที่น้ำเสียงและแววตาบรรจุความอิ่มอกอิ่มใจแบบล้นทะลักทำให้ฉันอดไม่ได้ที่ต้องถามย้ำว่าที่สามีฉันพูดถึงคือร้านข้าวแกงในซอยเงียบที่ไม่มีอะไรโดดเด่นร้านนั้นจริงๆน่ะหรือ
“คุณไม่รู้อะไรข้าวหุงแข็งๆตักพูนๆราดกับข้าวสามอย่างเป็นหย่อมๆมันคือจิตวิญญาณของข้าวราดแกง” เขายังคงปลื้มปริ่มใจเพราะตั้งแต่ล็อกดาวน์และเราทุกคนอยู่ติดบ้านฝากท้องกับอาหารทำเองเป็นหลักร้านอาหารตามสั่งข้างบ้านเป็นรองและอาหารเดลิเวอรีเป็นบางทีสิ่งที่เขาโหยหาเป็นอย่างยิ่งคือการได้กินข้าวราดแกงรสชาติสามัญ
เวลากินข้าวด้วยกันบทสนทนาบนโต๊ะอาหารในบ้านมักจะวนเวียนอยู่กับเมนูที่เขาอยากกินไม่ว่าจะเป็นผัดหนังหมูใส่ลูกชิ้นผัดสายบัวกับหมูสามชั้นผัดถั่วงอกใส่เลือดหมูแกงเผ็ดใส่ฟักทั้งที่อาหารตรงหน้าเป็นกรรเชียงปูผัดคื่นช่ายน้ำพริกตะลิงปลิงแกงปูใบชะพลูหรือเมนูหากินยากในร้านข้าวแกงทั่วไปและแม้ว่าแม่ผู้ดูแลกับข้าวในสำรับจะลองผัดหนังหมู (แต่ใส่เห็ดฟางกับหมูสับ) ผัดสายบัว (แต่ใส่กุ้ง) หรือแกงเผ็ดฟักนุ่มๆ (แต่ใส่เนื้อไก่ไร้กระดูก) ก็ยังไม่ตอบโจทย์ในใจ
ฉันเคยประชดว่าลองตักกับข้าวที่แม่ทำราดข้าวดูสิแต่เขาก็ยืนยันว่ากับข้าวฝีมือแม่อร่อยเกินมาตรฐานร้านข้าวแกงเกินไปยังไงก็ไม่เหมือนกัน
ฉันเคยทำหน้า ‘อะไรมันจะขนาดนั้น’ ใส่เขาไปจึงได้คำอธิบายยืดยาวว่าเขาโตมาในวัฒนธรรม ‘ท้องใครท้องมัน’ หลังจากตาที่เคยเป็นพ่อครัวประจำบ้านแก่จนเข้าครัวไม่ไหวและแม่ที่เป็นแม่ค้าขายขนมไทยวุ่นอยู่หน้าเตาและหน้าแผงทั้งวันทำให้เขาฝากท้องไว้กับข้าวราดแกงในตลาดมาตั้งแต่สมัยมัธยมจนกระทั่งแต่งงานแล้วเข้ามาใช้วัฒนธรรมการกินที่บ้านฉันนี่แหละ
และที่น่าเห็นใจคือการต้องมาพบกับวัฒนธรรมการกินที่แตกต่างกันสุดโต่งบ้านฉันจำเป็นต้องกินข้าวร่วมกันพร้อมหน้าพร้อมตาจะทำเองหรือแกะจากถุงใส่ถ้วยก็ต้องรอให้พร้อมหน้ายกช้อนกินพร้อมกันหิวยังไงก็ห้ามกินก่อนอิ่มแล้วยังไงก็ยังต้องนั่งอยู่บนโต๊ะจนทุกคนกินเสร็จสิ้นไม่มีกับข้าวเก็บไว้ในตู้เย็นหรือตู้กับข้าวให้มาเปิดกินเวลาไหนก็ได้เป็นเวลาเคร่งครัดและมีพิธีรีตองทั้งที่ก็อยู่กันแค่สองสามคนนี่แหละ
แม้วันไหนติดละครอยากจะกินข้าวหน้าทีวีก็ต้องพร้อมอกพร้อมใจกินหน้าทีวีร่วมกัน
จริงๆฉันชอบฟังผู้คนเล่าเรื่องวัฒนธรรมการกินประจำบ้านสบโอกาสมักจะชวนคนคุยเรื่องนี้ชอบที่ได้รู้ว่าบ้านเพื่อนหน้าหมวยไม่เคยกินน้ำพริกในบ้านบ้านเพื่อนอีกคนหนึ่งกินข้าวพร้อมหน้าพร้อมตาไม่ได้เพราะโต๊ะกินข้าวถูกแบ่งพื้นที่ครึ่งหนึ่งไว้วางของเลยต้องสลับกันนั่งทีละคนสองคนบ้านพี่คนหนึ่งมีกับข้าวในฝาชีเกิน 8 อย่างแต่ทุกอย่างถูกอุ่นซ้ำทุกวันจนกว่าจะกินหมดเกลี้ยงและน้องคนหนึ่งที่กินข้าวพร้อมหน้าพร้อมตาทั้งครอบครัว (คล้ายบ้านฉัน) มาตลอดเลยทำให้ไม่ชินสักทีกับการต้องกินข้าวคนเดียว
“แต่เราชอบกินข้าวคนเดียวมากเลยนะ” ฉันแย้งกึ่งต่อบทสนทนานั่นเพราะฉันชอบการกินข้าวคนเดียวระดับต้องหาเวลาให้โอกาสเหล่านี้และพอพูดถึงเรื่องนี้อย่างจริงจังฉันก็รู้ว่าฉันยังชอบทำกับข้าวกินคนเดียวมากพอๆกันด้วย
มันมีความแตกต่างอยู่ระหว่างทำอาหารกินด้วยกันกับคนอื่นและทำอาหารกินเองคนเดียวสำหรับอย่างหลังมันเป็นความร่าเริงเล็กๆในใจเหมือนได้กลับไปเป็นเด็กป.4 ที่หัดเข้าครัวเองทำได้แค่ต้มบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปกะปริมาณน้ำให้ไม่มากไปหรือไม่น้อยเกินก่อนตอกไข่เหยาะเครื่องปรุงแปลกประหลาดอะไรลงไปสักอย่างและชื่นชาม (ชื่นชมผลงานในชาม) ว่าช่างเอร็ดอร่อยและมีพรสวรรค์เหลือเกินนะเรา
ระหว่างเขียนต้นฉบับนี้ฉันอดรนทนไม่ได้จนต้องพักหน้าจอไปแกะซองบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปต้มเส้นหม้อหนึ่งหยิบเบคอนออกมาแค่หนึ่งชิ้นหย่อนใส่กระทะให้น้ำมันหอมฟุ้งละลายออกมาดาวไข่ให้ขอบกรอบแต่ไข่แดงยังสุกล่างเยิ้มบนตักพักไว้โยนกะหล่ำปลีหั่นที่เหลือจากผักแนมที่ซื้อส้มตำมากินที่บ้านผัดกับน้ำมันเบคอนที่เหลือในกระทะให้ได้กลิ่นและรสทิ้งให้บางส่วนไหม้นิดๆที่กำลังหอมคีบเฉพาะเส้นที่ได้ที่แล้วมาผัดต่อเติมเครื่องปรุงที่แถมมาในซองเหยาะน้ำมันพริกและคุกกิ้งสาเกไปอย่างไม่มีเหตุผลตักใส่จานโปะด้วยไข่ดาวถ่ายรูปแบบไม่มีเป้าหมายว่าจะอวดใครแล้วก็ลงมือกินอาหารผงชูรสเพียบประโยชน์ต่ำนี้ด้วยใจเบิกบาน
แล้วฉันก็เข้าใจความ ‘อะไรจะขนาดนั้น’ ในข้าวราดแกงของเขาขึ้นมา
