เพราะความรักมิอาจเร่งร้อน

1

บางทีเราก็อดสงสัยไม่ได้ว่า ผู้หญิงจะมีสักกี่บทบาทให้ต้องเล่นในช่วงชีวิตหนึ่ง

นอกจากเป็นลูกสาว เป็นพี่สาว เป็นน้องสาว เป็นเมีย เป็นแม่ ผู้หญิงคนหนึ่งจะสามารถเป็นอย่างอื่นได้ด้วยไหม–ไม่ว่าจะมองด้วยสายตาของตนเองหรือด้วยสายตาของคนอื่น–และเป็นไปได้ไหมว่า ในที่สุดเธอจะมองข้ามการเล่นหรือไม่เล่นบทบาทเหล่านั้นแล้วมุ่งไปสู่การเป็นสิ่งที่ตัวเองอยากเป็นได้อย่างสนิทใจ

หรือการจะเป็นสิ่งอื่นใดจำต้องเริ่มจากการปฏิเสธบทบาทข้างต้นเสียก่อน ซึ่งนั่นอาจหมายถึงเธอต้องยอมรับว่า บทบาทเหล่านั้นได้ตามติดตัวเธอมาตั้งแต่เริ่มมีลมหายใจและมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น ไม่ใช่สิ่งที่เพิ่งมาเกิดเอาทีหลัง

บทบาทที่ถูกบังคับให้เล่นอาจเกาะกุมจิตใจจนกลายเป็นความคาดหวังที่ผู้หญิงคนหนึ่งมีต่อตนเอง ไม่ว่าจะหวังให้ตนเล่นบทนั้นให้ดีเท่าเทียมคนอื่นหรือหวังให้ตนกล้าปฏิเสธบทนั้นตั้งแต่แรก เธออาจอยากเป็นแม่ที่ดี อยากเป็นเมียที่ดี อาจไม่อยากเป็นแม่หรือเมียของใครเลย หรือกระทั่งไม่อยากเป็นอะไรเลยแต่จำต้องเป็น

และหากเป็นอย่างสุดท้าย เธอจะเหลือตัวเลือกอะไรให้กับชีวิตบ้าง

2

เราเริ่มอ่าน เพราะความรักมิอาจเร่งร้อน ในวันที่พยายามหนีจากการจำยอมรับบทต่างๆ มายังชายหาดส่วนตัวแห่งหนึ่ง เป็น 3 วัน 2 คืนที่เรายอมให้เสียงคลื่นที่ได้ยินแต่ไกลโอบกอดเราไว้ และพาเราเข้าไปในโลกของพวกเธอทั้งห้า พวกเธอที่ไม่ได้ต่างจากเราเสียเท่าไหร่ และไม่ได้รับมือกับอะไรๆ ที่ผ่านมาในชีวิตได้ดีกว่าเรานัก พวกเธอวิ่งหนีออกมา วิ่งกลับเข้าไป กระเสือกกระสนออกมาใหม่ และกระโดดกลับเข้าไปแบบเดียวกับที่เราทิ้งน้ำหนักลงบนเตียงหลังผ่านวันอันเหนื่อยล้า คาดหวังว่าเตียงอุ่นๆ หนาๆ จะรับเราไว้ แต่ไม่เลย มันกลับทำให้เรากระเด้งกระดอนออกมาเพื่อถามตัวเองในท้ายที่สุดว่า สิ่งที่เราต้องการจากการรับบทเหล่านั้นคือการที่เราเล่นบทนั้นได้ดีตามความคาดหวังของสังคมหรือการที่เรารู้สึกควรค่ากับความสัมพันธ์นั้นกันแน่

เพราะความรักมิอาจเร่งร้อน (Die Liebe im Ernstfall) นวนิยายเยอรมันของ ดาอีเนลา ครีน เล่าเรื่องราวชีวิตเสี้ยวหนึ่งของผู้หญิงเยอรมัน 5 คนที่ทาบทับกันไปมาในเมืองไลป์ซิก ฝั่งตะวันออกของประเทศเยอรมนี เธอบางคนพยายามสุดกำลังที่จะเป็นแม่ที่ดี เธออีกคนอยากเป็นลูกที่น่ารักและถูกรัก เธออีกคนทำทุกทางให้เป็นคนรักที่อีกฝ่ายหลงใหลเทิดทูน ส่วนเธออีกคนเพียงอยากเป็นตัวเอง 

ภายใต้ความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันและรับผิดชอบหน้าที่ของตนอย่างไม่มีที่ติ เธอทั้งห้ากลับประสบความยากลำบากทางจิตใจ การเติมเต็มความคาดหวังของตนเองกลายเป็นความพยายามลมๆ แล้งๆ ที่ไม่ได้นำไปสู่อะไรมากกว่าการทำลายหลากหลายความสัมพันธ์ในชีวิตให้พังครืน

หนังสือเล่มนี้ประกอบด้วยห้าบทย่อย บทหนึ่งเล่าเรื่องราวของเธอคนหนึ่ง บทต่อไปเล่าเรื่องราวของเธออีกคนและอีกคนวนไปจนจบ เราถูกแนะนำให้รู้จักกับ ‘เพาลา’ หญิงสาวเจ้าของร้านหนังสือที่อยากมีชีวิตเรียบง่ายกับสามีที่เธอรักและลูกเล็กอีกสองคน หากแต่ลูกหนึ่งในนั้นพลันจากไปและอะไรๆ ก็ไม่เหมือนเดิม เธอมีเพื่อนสนิทชื่อ ‘ยูดิท’ หมอที่หลงใหลในการขี่ม้า เล่นแอพฯ หาคู่เป็นชีวิตจิตใจ และทำแท้งมาแล้วหลายต่อหลายครั้ง ‘บรีดา’ เป็นแม่ลูกสองและนักเขียนนิยายที่มาขอคำปรึกษาจากยูดิทเกี่ยวกับเนื้อหาเชิงเทคนิคในงานชิ้นใหม่ ‘มาลีกา’ เป็นครูสอนไวโอลินที่ถูกบรีดาแย่งชายคนรักและความฝันที่จะมีลูกกับเขาไปจนเธอไม่เหลือใจให้ใครอีก จนกระทั่ง ‘โยรินเดอ’ นักแสดงดาวรุ่งผู้เป็นน้องสาวแท้ๆ มาขอพึ่งพา กำแพงในจินตนาการที่กั้นพี่น้องทั้งสองไว้ตลอดมาจึงค่อยๆ ทลายลง

นี่อาจไม่ใช่นิยายที่มีรูปแบบการเล่าเรื่องหรือโครงสร้างที่ซับซ้อน แต่การเชื่อมโยงตัวละครทั้งห้าเข้าไว้ด้วยกันผ่านตัวละครอื่นๆ ทำให้เรารู้สึกเหมือนได้เข้าไปอยู่ในระบบนิเวศเล็กๆ ที่แต่ละตัวละครหายใจได้เพราะมีกันและกัน บางคนรักใคร่และชื่นชมอีกฝ่าย บางคนทำร้ายกัน แต่ไม่มีความสัมพันธ์ใดที่ถูกตัดขาดได้โดยสิ้นเชิง วันเดือนปีผ่าน ฤดูกาลผ่าน บางคนเลิกรับบทแม่แต่ก็ยังเป็นแม่ บางคนเลิกเป็นคนรักแต่ก็ยังรัก ชีวิตมนุษย์ก็แบบนี้ และนี่คือสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกว่าคนเหล่านี้มีชีวิตจิตใจเหลือเกิน

บรีดาและมาลีกาเป็นตัวละครที่เรารู้สึกเชื่อมโยงด้วยที่สุดเพราะพวกเธอหลงใหลบางสิ่งในระดับที่มากเกินกว่าตัวละครอื่นและไม่อาจเอาใจออกจากสิ่งนั้นได้ บรีดาหลงรักการเขียนและทุ่มเททั้งชีวิตให้ เธอมีสามีที่รักและมีลูกกับเขาสองคน แต่การตั้งท้องเป็นระยะเวลายาวนานและการเลี้ยงเด็กเป็นอุปสรรคอย่างมากต่อการทำงานของเธอ หลายช่วงเธออยากเลิกทำงานเขียนเพราะการมีลูกก็ทำให้เธอมีความสุขไปอีกแบบ เพียงเพื่อจะตระหนักในท้ายที่สุดว่ามันไม่ใช่ความสุขแบบที่เธอต้องการ และความทุกข์ที่เกิดจากความสัมพันธ์แม่-ลูกและสามี-ภรรยานั้นหนักหนากว่าที่คิด

เมื่อความสัมพันธ์จบลง แม้จะทำใจได้ยากและสติแตกพอประมาณ แต่การชั่งน้ำหนักความสุขทั้งสองแบบก็ทำให้เธอกล้าวางความสุขแบบหนึ่งลง เพื่อที่จะโผเข้าหาความสุขอีกแบบที่เธอเลือกเอง ไม่มีความสุขไหนมีค่ามากกว่ากัน แต่บางครั้ง ทางเลือกเดียวที่เหลือในชีวิตคือเราอาจต้องยอมเจ็บเพื่อทิ้งบางอย่างไปบ้าง ก็เท่านั้น

ส่วนมาลีกามีความรู้สึกผูกพันลึกซึ้งและหลงใหลในตัวคนรักและความคิดเกี่ยวกับการมีลูกและสร้างครอบครัวที่สมบูรณ์กับเขา มันเป็นภาพที่สวยงามและเติมเต็มความต้องการของเธอได้ เธออยากมีความรักในแบบที่ไม่ได้รับตอนเด็กและอยากทำให้ดีกว่าที่พ่อแม่เคยทำ โดยหารู้ไม่ว่าในเรื่องความสัมพันธ์ บางครั้งเราควบคุมและออกแบบมันไม่ได้ เราอาจทำได้แค่ปล่อยให้มันเป็นไปแบบไม่รีบร้อน มาลีกาอาจลืมเขาไม่ได้ และอยู่กับแมว น้องสาว กับหลานทั้งสามไปตลอด หรืออาจพบเจอใครอีกคนในวันหนึ่ง เพียงแต่คนรักเก่าก็ยังอยู่ตรงนั้นในใจ และมันไม่ผิดอะไรเลยที่เป็นแบบนั้น 

ใช่–บางครั้งเราอาจต้องยอมเจ็บเพื่อทิ้งบางอย่างไปบ้าง เพื่อที่จะอยู่ต่อไป

3

เราคิดว่า เพราะความรักมิอาจเร่งร้อน เป็นเรื่องเล่าที่เฉลิมฉลองการมีชีวิต รวมถึงความสัมพันธ์และความรักในรูปแบบต่างๆ ที่เรารู้สึกควรค่าแก่การโอบรับไว้ แม้มันจะพูดถึงบทบาททางสังคมและหน้าที่ของผู้หญิงในสังคมตะวันตกอย่างไม่อ้อมค้อม แต่เราที่อยู่ในสังคมตะวันออกกลับรู้สึกเข้าถึงได้ไม่ยาก อาจเป็นเพราะจุดร่วมของแต่ละสังคมยังคงเป็นการที่ผู้หญิงต้องเป็นฝ่ายอุ้มท้องและมักถูกคาดหวังให้ต้องเป็นคนที่เลี้ยงดูลูกมากกว่าผู้ชาย แม้ว่าในปัจจุบันผู้หญิงจะทำงานได้และจำเป็นต้องทำงานไปด้วย 

นอกจากนั้น แม้เป้าหมายหลักของเรื่องเล่านี้คือการพูดถึงความพยายามของผู้หญิงในการทำหน้าที่แม่ ภรรยา และลูกสาว แต่ความอบอุ่นและสายใยของคนที่มีความห่วงใยให้กันกลับอบอวลตลอดทั้งเล่ม ฤดูกาลเป็นอีกตัวละครหลักที่ช่วยเน้นย้ำความรู้สึกเหล่านั้น ความรู้สึกถึงจุดที่ฤดูกาลผันผ่านทำให้เรารู้สึกว่าชีวิตมีวงจรของมัน เราอาจผิดหวังในฤดูร้อนของปีหนึ่ง แต่ในฤดูใบไม้ผลิของอีกปีดอกไม้อาจผลิบาน

เสียงลมผิวปากเบาบาง เสียงคลื่นลูกเล็กกระทบฝั่ง เมฆยามเย็นที่ลอยขึ้นไป และพระอาทิตย์ที่กำลังเคลื่อนลงมา เหล่านี้ทำให้เรารู้ว่าวันหนึ่งกำลังจะจบลง แต่ใช่หรือไม่ว่าอีกวันหนึ่งกำลังจะเริ่มขึ้นในอีกไม่ช้า ผู้หญิงคนหนึ่งอาจกำลังเจ็บปวดกับความสัมพันธ์ที่กำลังจะผ่านไป แต่ก็ไม่ใช่ว่าร่องรอยนั้นจะไม่มีอะไรให้เธออยากนึกถึงเลย

The post เพราะความรักมิอาจเร่งร้อน : แด่ความรัก ความไม่รัก และการมีชีวิตอยู่ของผู้หญิงทุกคน appeared first on a day magazine.

“อาจจะดูเหมือนแค่ตั้งไปอย่างนั้น แต่มันก็จำเป็น” เธอตอบเร็ว ฉะฉาน มั่นใจ เหมือนงานของเธอไม่มีผิด

เธอเคยนิยามตัวเองกับสื่อทุกที่ว่าเธอเป็น abstract painterในความหมายที่ว่าเธอวาดภาพแอ็บสแตร็กท์เป็นอาชีพ และมีรายได้จากสิ่งนี้เพียงอย่างเดียวตั้งแต่ตัดสินใจออกจากงานในแวดวง social enterprise เมื่อ 5-6 ปีก่อนเพราะมีอาการซึมเศร้า เธอเคยบอกว่าการทำงานเพื่อสังคมทำให้เธอเจอคนหลายแบบ บางคนอยากได้ภาพ บางคนอยากทำงานจริงๆ พอเจอคนที่ทำงานแบบเอาหน้าหรือทำไปอย่างนั้นเธอก็รู้สึกเจ็บปวด

จากที่ทำงานเพื่อสังคม ทำวิจัยกับเด็ก จัดงานระดมทุน ทำแคมเปญให้ความรู้ต่างๆ เธอเปลี่ยนมาทำงานศิลปะ เริ่มจากงานเพนต์ผนังห้างเอสพลานาด งานวาดรูปติดผนังห้องลูกค้า งานแสดงในแกลเลอรี งาน live painting ในคอนเสิร์ตและงานดนตรี ไปจนถึงงานศิลปะจัดวางที่เธอเทสีลงไปบนก้อนน้ำแข็งขนาดใหญ่ ทั้งหมดนั้นใช้อารมณ์นำทาง ประกอบกับการเลือกเฉดสีที่เข้มและจัดจ้าน การป้ายสีด้วยมือและปาดขนแปรงหนักๆ ลงบนผ้าใบ รวมถึงการใช้สีปริมาณมากเพื่อนำเอาพลังงานที่พุ่งพล่านอยู่ภายในออกมา

เวลาดำเนินมาถึงปีที่ 6 ที่เธอทำงานนี้เป็นอาชีพ เธอได้โอกาสในการแสดงงานกับ DesignNation ในวันอาทิตย์ที่ 10 พฤศจิกายน ที่ bacc โดยครั้งนี้เธอเลือกวางผืนผ้าใบไว้ในสตูดิโอ แล้วเดินออกมาทำเพอร์ฟอร์แมนซ์โดยใช้ร่างกายตัวเองเป็นสื่อเป็นครั้งแรกในงานที่ชื่อว่า ‘The Third Person’ เพื่อตั้งคำถามกับการใช้ชีวิตแบบเป็น ‘บุคคลที่สาม’

“มันคือการใช้ชีวิตรูปแบบหนึ่งที่ไม่มีส่วนได้ส่วนเสียกับเหตุการณ์ต่างๆ มันคือการมองโลกโดยไม่เอาตัวเองเข้าไปเกี่ยวข้อง ไม่มีปัญหา ไม่ต้องทะเลาะกับใคร ไม่เดือดร้อน ไม่ต้องพูดทุกอย่างที่คิด ไม่มีใครเจ็บปวด ชีวิตสงบสุข” เธอนิยามการใช้ชีวิตแบบ ‘บุคคลที่สาม’ เอาไว้เช่นนั้น

ครั้งนี้สีอะคริลิกเป็นเพียงตัวละครรอง แต่เรื่องราวที่เธอพบเจอในสังคมเป็นตัวละครหลัก เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสร้างงาน และเป็นสิ่งที่ทำให้เธอคิดจนตกผลึกออกมาเป็นคำถามที่ว่า ‘การใช้ชีวิตแบบวางตัวเองไว้นอกความขัดแย้ง เป็นรูปแบบการใช้ชีวิตที่ดีจริงหรือ’

ในงานของเธอ เธออาจเป็นคนตั้งคำถาม แต่ในวันนี้ เราอยากให้เธอเป็นคนให้คำตอบ

ที่คุณบอกว่า “เราว่าศิลปินส่วนมากมีจุดประสงค์อยู่แล้วว่าอยากให้คนดูคิดอะไร แต่การตั้งคำถามก็ยังจำเป็น” อยากให้ขยายความประโยคนี้ให้ฟังหน่อย

เราคิดว่าการคิดงานในเชิง conceptual มันไม่เหมือนการวาดรูปหรือเพนต์รูปที่มีประเด็นว่าภาพที่ออกมาต้องสวยงาม องค์ประกอบต้องได้ แต่พอคุณทำงานที่เป็นคอนเซปต์หนักๆ มันจะบังคับให้คุณต้องผ่านกระบวนการคิดและกลั่นกรองเยอะมาก มันต้องมีการอ้างอิงหนังสือ มันต้องอ่านมาแล้ว คิดมาแล้ว แล้วก็กลั่นออกมาว่ามันคืออะไร คนทำได้เกิดการ ‘อ๋อ’ ไปแล้วว่าอันนี้คือแบบนี้นะ บางคนอาจจะทำให้คนอ๋อไปเลย แล้วก็จบไปเลย แต่ส่วนใหญ่แล้วงานเชิงนี้มันต้องการให้คนคิดเองมากกว่า เพราะมันมีความเป็นไปได้หลายแบบ ประโยคนั้นของเราหมายความว่า ตัวศิลปินมีเป้าหมายอยู่แล้วว่า เขาตั้งคำถามเรื่องนี้เพราะเขาอยากให้คนดูคิดไปทางนั้นทางนี้ ซึ่งทางไหนก็ไม่ผิด แต่เพราะว่ามันกรองมาเยอะ เขาเลยมักมีคำตอบในใจอยู่แล้วว่า เฮ้ย สิ่งนี้มันเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ มันมีสิ่งนี้เกิดขึ้นนะ

ทีนี้ต่อให้กรองมาแล้วหรือคิดมาแล้ว วิธีเล่าของแต่ละคนก็ยังไม่เหมือนกัน อย่างเราเข้าไปดูงานของบางคนแล้วเราไม่ชอบ เพราะดูแล้วรู้สึกอึดอัด รู้สึกว่าเขาชี้นำแบบไม่แยบยล แล้วเสน่ห์มันหาย เหมือนกับว่าระหว่างทางที่คุณเดินจากหน้าแกลเลอรีไปจนสุดแกลเลอรีเขาดีไซน์มาหมดแล้วว่าสุดท้ายคุณต้องคิดอะไร เราจะไม่ชอบงานแบบนั้น แต่จะชอบงานที่เป็นปลายเปิด เดินย้อนกลับมาแล้วเราก็ยังคิดได้

อย่างงานน้ำแข็งที่เคยทำ (‘Every Pain is Temporary’ จัดแสดงที่งาน Low Fat Art Fes ปีที่แล้ว) มันก็บอกชัดว่าคือความแปรเปลี่ยนไป ไม่แน่นอน แต่ด้วยความที่มันเป็นน้ำแข็ง มันก็มีเรื่องของความเจ็บปวด มีเสียงน้ำแข็งแตก มีเรื่องของอุณหภูมิ มีเรื่องการละลายของของแข็ง มีการที่สีและรูปทรงเปลี่ยนไประหว่างนั้น ก็แล้วแต่คนจะตีความ เราว่ามันสนุกกว่าที่จะได้คิดเยอะๆ อะไรที่ผ่านการคิดและประมวลผลด้วยตัวเองมันจะจำได้

นอกจากความแยบยลในการนำเสนอแล้ว คุณคิดว่าอะไรอีกที่เป็นเสน่ห์ของงานศิลปะ

งานศิลปะที่มีเสน่ห์คืองานศิลปะที่ทำให้คนรู้สึก ความรู้สึกกับความสวยงามมันต่างกันนะ เราคิดว่าความสวยงามอาจเกิดจากความแยบยลในการนำเสนอ ส่วนความรู้สึกมันเป็นอีกเรื่อง คนจะรู้สึกก็ต่อเมื่อคนทำสร้างงานด้วยความตั้งใจ แพสชั่น และความซื่อสัตย์กับมุมมองของตัวเอง ถ้างานไหนมันเนี้ยบมากเราก็ต้องรู้สึกได้ว่าคนทำตั้งใจและละเอียดกับมัน ถ้างานไหนมันอารมณ์มาก เราก็ต้องรู้สึกอะไรบางอย่างกับมัน อย่างงานที่ Mori Art Museum ของ Shiota Chiharu ตอนเราเดินเข้าไปในห้องเราก็รู้เลยว่าเขาทุกข์ระทมเนอะ เขาก็คิดมาเยอะเนอะ มันต้องมีมวลนั้นๆ ออกมาจากงาน แต่ถ้าคุณดูงานชิ้นหนึ่งแล้วมันไม่มีมวลอะไรเลย แสดงว่าเมสเซจมาไม่ถึงคุณ

ในการจะส่งเมสเซจไปให้ถึงคนดู คุณใช้กระบวนการสร้างงานแบบไหน

มันก็ต้องทุ่มเท แล้วก็ต้องคิดให้เยอะ ตั้งใจให้มาก มีสมาธิให้มาก ที่สำคัญต้องจำลองตัวเองเป็นคนดูว่า ถ้าดูงานนี้แล้วจะรู้สึกไหม รู้สึกยังไง วางตัวเองไว้ทั้งสองฝั่ง ทั้งฝั่งคนสร้างงานและฝั่งคนเสพงาน เพราะเวลาเราตั้งใจเล่าแบบหนึ่ง คนใกล้ตัวเราอาจเข้าใจอยู่แล้วว่าเราอยากเล่าอะไร แต่เราต้องลองคิดว่าถ้าเป็นคนที่ไม่รู้จักเรามาก่อนและไม่เคยรู้เรื่องที่เราจะพูดมาก่อน เขาจะเข้าใจและเข้าถึงได้ไหม ซึ่งมันก็ขึ้นอยู่กับรูปแบบงานด้วย

อย่างถ้าเป็นงานเพนติ้ง เราอาจคิดถึงเรื่อง stroke รูปแบบสี จะเลือกแบบไหนให้อิมแพกต์ที่สุด อย่างงานชิ้นหนึ่งที่ทำให้ลูกค้า เราตั้งใจทำเป็นคลื่น ก็ต้องอาศัยการสังเกตการเคลื่อนไหวของคลื่น จะทำยังไงให้รู้สึกถึงพลังของคลื่น แล้วเราถึงจะเอามาตีความให้ออกมาเป็นน้ำหนักพู่กันแบบใดแบบหนึ่งได้ ซึ่งอันนี้ก็แล้วแต่คน ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ เทคนิค การใช้สีของคนคนนั้น

หรืออีกชิ้นหนึ่งที่ตั้งใจทำเป็นปลาคาร์ป เราก็ดูวิดีโอปลาคาร์ปในสวนเซ็นจากมุมท็อป นั่งดูมันว่ายในบ่อปลาไปเรื่อยๆ มองดูกล้ามเนื้อ สังเกตการเคลื่อนไหวของมัน คล้ายกับการวาดรูปคนที่ต้องศึกษาภายวิภาค เราไม่ค่อยมีภาพในหัวเวลาวาดรูป ต่อให้เป็นคลื่นหรือปลาคาร์ป เพราะเราไม่ชอบออกแบบไว้ก่อน อยากให้เป็นการสื่อสารระหว่างเรากับผ้าใบ กับสีที่เราใช้ เพราะฉะนั้นก่อนวาดต้องใช้สมาธิและทบทวนเส้นเรื่องประมาณหนึ่ง ระหว่างวาดอาจจะใช้เวลาน้อย แต่ใช้สมาธิมาก

งาน live painting เราจะออกแบบสี เลือกเทคนิค เลือกเพลง และคิดเรื่องเอาไว้ ส่วนเพอร์ฟอร์แมนซ์เราจะออกแบบแต่ละ sequence ไปล่วงหน้า เพื่อให้งานออกมาครบถ้วนอย่างที่อยากจะสื่อสารที่สุด งานเพอร์ฟอร์แมนซ์มันต่างกับเพนติ้งตรงที่มันไม่มี final product เป็นชิ้นเป็นอันให้คนดูไปนั่งตีความทีหลังได้ ถ้าดูจบแล้วไม่จำมันก็รีรันไม่ได้อีก

คุณเริ่มใช้สื่อชนิดอื่นตั้งแต่ขยับจากการวาดบนผ้าใบมาเป็นน้ำแข็ง แต่คราวนี้คุณใช้ร่างกายตัวเองเป็นสื่อ อยากรู้ว่าจุดเริ่มต้นคืออะไร

จุดเริ่มต้นคือเราเริ่มเบื่อการทำงานแบบเดิมๆ แล้ว ต่อให้เป็น live painting มันก็คือการโชว์การเพนต์ คุณตั้งสมาธิไป 10-20 นาที คุณไปวาดมาให้มันเป็นรูปที่สวย ให้คนดูแล้วรู้สึกว่า “เออ มันสวยดี” จากตอนวาดก็ดี มาเป็น live painting ก็ดี พอทำไปเรื่อยๆ มันรู้สึกว่า ทำไมเราต้องจำกัดตัวเองอยู่แค่ผ้าใบ ทำไมมันเป็นอย่างอื่นไม่ได้ ใช้อย่างอื่นไม่ได้ คนจะจำเราได้ว่า “อ๋อ พี่เขาสาดสีแรงๆ วาดรูปพลังๆ” แต่เราอยากรู้ว่า ถ้าไม่ใช้สีรุนแรงอะไรขนาดนั้นมันสื่อสารได้เหมือนกันหรือเปล่า

เราทำงานนี้มาหกปีแล้ว คนเราควรจะโต เราไม่ควรหากินกับอะไรเดิมๆ เราควรพัฒนางานตัวเอง แล้วเรารู้สึกว่ามันถึงจุดที่เราอยากไปสู่อย่างอื่นแล้ว เราอยากเล่าเรื่องอื่นที่ลึกกว่านี้ มากกว่าว่าภาพนี้ดูแล้วรู้สึกอย่างนั้นอย่างนี้ เราอยากให้คนกลับบ้านไปแล้วยังคิดอยู่ว่า “งานพี่เขาพูดเรื่องอะไรวะ” หรืองานที่มันสะท้อนเรื่องในสังคมหรือความคิดเห็นของเรา เพราะแค่เพนต์บนผ้าใบมันไม่พอ โอเค มันบอกได้ว่า รูปนี้คืออารมณ์โกรธ แต่ว่ามันก็ไม่ได้บอกว่าคุณโกรธเรื่องอะไร หรือร้องไห้เรื่องอะไร พอมันไม่มีบอกปุ๊บเราเลยคิดว่าเราอยากทำอะไรที่ลึกกว่านี้ กว้างกว่านี้ เอฟเฟกต์กว่านี้

มันถึงจุดที่ศิลปะไม่ใช่เพื่อตัวเองแล้ว หกปีที่แล้วคือใช่ มันคือเรื่องของเรา เรื่องข้างใน เรื่องแบบในไดอารี ชีวิตเรา เคยเศร้ายังไง เคยคิดถึงแม่ที่เสียไปแล้วยังไง แต่ตอนนี้เราอยากถามกับสังคมแล้วว่า มันมีอะไรบ้างที่เราเปลี่ยนได้ หรือมีคำถามอะไรที่เราอยากถาม มีอะไรที่อยากให้คนคิดหรือตระหนักรู้ เราเก็บมาตลอด แต่ยังไม่ถึงจุดที่พร้อมจะทำ พอตอนนี้มีโอกาสก็เลยคิดงานนี้ขึ้นมา

เอาจริงๆ แล้วโอกาสมันก็ไม่ได้มาพร้อมกับทุกอย่าง นี่ก็ยังไม่มีเงินทำอยู่เลย พอไม่มีเงินทำ แต่เป็นงานแบบนี้ มันเลอะไม่ได้ ทำอย่างนั้นอย่างนี้ไม่ได้ เราก็ต้องเข้าใจข้อจำกัดที่เรามี เช่น เรื่องเงิน โครงสร้าง สถานที่ เราก็ต้องเอาตัวเองมาอยู่ในความเป็นจริงว่า เราทำได้แค่ไหน แล้วจะทำให้มันอิมแพกต์ที่สุดเท่าที่จะทำได้ในเงินที่มีและพื้นที่ที่ได้มาได้ยังไง มันก็เลยต้องตัดหลายอย่างออกไปให้เหลือแค่แก่นจริงๆ

เราไม่ได้พยายามจะท่าน้อย เราแค่เปลี่ยน medium ของการวาดรูปมากกว่า รุ่นพี่คนหนึ่งเคยบอกว่าเราคือจิตรกร แต่ก่อนเราก็เรียกตัวเองว่า abstract painter แต่พอเราทำไปถึงจุดหนึ่ง เราถึงรู้ว่าจุดที่เราทำอยู่คือศิลปิน ไม่ใช่คนวาดรูป เพราะเราเริ่มเปลี่ยน medium การเป็นศิลปินแล้วมันต้องไม่มีกำแพงเรื่องนี้

จากงานชุด Creatures (จัดแสดงที่ตึก Eight Thonglor เมื่อไม่กี่ปีก่อน) ที่คุณวาดภาพแอ็บสแตรกท์ตีความจากพฤติกรรมสัตว์ทะเล มาสู่งานชิ้นนี้ที่พูดถึงเรื่องในสังคม อยากรู้ว่ามีเหตุการณ์ไหนที่เป็นจุดเปลี่ยน

ประเด็นเรื่องบุคคลที่สามมันมาจากแฟนเรา แฟนเราเป็นคนที่ไม่ชอบยุ่งกับใคร ไม่ยุ่ง ไม่เอา ไม่เกี่ยว เพื่อนเราหลายคนก็บอกว่าไม่ยุ่ง ไม่อยากยุ่ง แต่ว่ามันทำไปแล้ว มันไม่มีสิทธิที่จะมาบอกว่าไม่ยุ่ง ไม่อยากยุ่ง คุณจะมาบอกว่าขอเป็นคนนอกได้ยังไงในเมื่อการกระทำนั้นมันออกมาจากร่างกายคุณแล้ว หรือคำพูดมันออกมาจากปากคุณแล้ว พอเราเจอแบบนี้หลายๆ ครั้ง ทั้งกับแฟน กับเพื่อน กับคนรอบตัว เราเลยมาคิดว่า ทำไมคนถึงชอบคิดว่าตัวเองจะไม่มีส่วนได้ส่วนเสียกับอะไร ทั้งที่มันเกิดขึ้นไปแล้วเพราะคุณลงมือทำเอง

อย่างเรื่องการเมืองก็เหมือนกัน ทำไมคนถึงชอบคิดว่าการเมืองไม่เกี่ยวกับตัวเอง เขาขึ้นภาษงภาษีกัน แล้วคุณกินข้าวแพงขึ้น คุณไม่รู้เหรอว่ามันเกี่ยวกับคุณ เขามีเรื่องปิดถนนปิดอะไรกัน คุณดีใจได้หยุด การที่คุณไปเลือกตั้งแล้วเลือกคนที่อาจจะโกงน้อยกว่า แล้วคุณบอกว่ามันโอเค คุณรู้ไหมว่าหนึ่งโหวตของคุณก็ทำให้เกิดภาพใหญ่ที่มันไม่โอเคได้เหมือนกัน หรือการที่คุณไม่ไปเลือกตั้ง สุดท้ายมันก็กลับมากระทบคุณ การที่คุณบอกว่าเราไม่ขอยุ่งเกี่ยวด้วย เพื่อนทะเลาะกัน เรื่องของเขา เราก็แค่ไม่ต้องเจอเขาสองคนพร้อมกัน อะไรแบบนี้ เราสงสัยว่าทำไมไม่คิดจะทำสถานการณ์ให้มันดีขึ้น ทั้งที่คุณทำได้ คุณกลัวอะไรกัน ทำไมถึงเฉยเมย แม่เราชอบใช้คำว่าดูดาย ทำไมถึงดูดายสิ่งเหล่านี้แล้วปล่อยให้มันเกิดขึ้นล่ะ

พอมันสะสมมาเรื่อยๆ เราก็ได้ไปอ่านเรื่องเต๋า ซึ่งอาจจะปลงมากขึ้นว่าสิ่งนั้นมันเป็นเช่นนั้นเอง เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป ใช่ ถ้าคุณอยู่หมู่บ้านเต๋า แต่ถ้าคุณอยู่ในโลกที่ทุกอย่างยังหมุนไปแบบนี้ คุณใช้วิธีคิดแบบเต๋าไม่ได้ การปลงมันไม่ใช่เรื่องของยุคสมัยเรา มันต้องดูด้วยว่าตัวเองทำอะไรได้ และทำไมถึงไม่ทำ อย่างเรื่องมีคนโดนจับ พอคนอื่นโดนจับ ไม่รู้สึกอะไร พอเพื่อนตัวเองโดนจับก็รู้สึกสะเทือนใจ แต่ก็ไม่ทำอะไร เพราะไม่ใช่เรื่องของเรา เราสงสัยว่า การเป็นคนแบบนี้มันดีจริงเหรอวะ ถ้าเรามีเพื่อน เราไม่อยากมีเพื่อนแบบนี้นะ

คุณมองว่าคนส่วนใหญ่ที่มาปะทะกับคุณค่อนข้างเฉยเมยและพยายามกันตัวเองออกไปจากความขัดแย้งที่เกิดขึ้นโดยไม่รู้หรือไม่ยอมรับว่าตัวเองเป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้งนั้น คุณคิดว่าเป็นเพราะอะไร

เพราะว่าใช้ชีวิตปกติมันง่ายกว่า พอไม่ยุ่งแล้วมันก็ไม่เดือดร้อน คนส่วนใหญ่ไม่ต้องการถูกตัดสิน และไม่ต้องการตัดสินว่าตัวเองเป็นใคร เพราะเป็นแบบนี้ก็เลยไม่เอาอะไรเลยดีกว่า เพราะพอทำอะไรสักอย่างไป มันก็เหมือนกับคุณโดนตัดสินไปแล้วว่าจะอยู่ข้างไหน จะเป็นใครในบทบาทที่โลกนี้มีให้คุณเล่น เราว่ามันเป็นอะไรที่ไม่ค่อยน่ารัก

เราเคยอยู่กับแฟนเก่าที่บังคับเราทุกอย่าง เคยมีเจ้านายที่บังคับทุกอย่าง พอวันหนึ่งเราไม่ทำนั่นนี่ให้ เขาก็จะรู้สึกว่าทำไมเราไม่ทำให้แล้วล่ะ โดนแฟนทำร้ายร่างกาย โดนเจ้านายวีนแตก จนเรารู้สึกว่าตัวเองแย่ ไร้ค่า ก็ไปหาจิตแพทย์อะไรไป หมอก็บอกว่า “คุณต้องสู้เพื่อตัวเองนะ คุณต้องซื่อสัตย์กับความรู้สึกของตัวเอง”แต่ก่อนเราจะชอบพูดว่าไม่เป็นไร ยังไงก็ได้ แต่เดี๋ยวนี้เราเลือกที่จะบอกไปเลยว่า ในความเป็นจริงแล้วเราต้องการอะไร

เราว่ามันเป็นความห่วยแตกของยุคสมัยที่หล่อหลอมให้เด็กจำนวนมากโตขึ้นมาเป็นคนแบบนี้ ครูที่บอกว่าอย่าเป็นอย่างนั้นค่ะ อย่าพูดอย่างนี้ค่ะ แล้วก็กลายเป็นว่าคุณโตขึ้นมาเป็นคนห่วยแตก ไม่กล้าก้าวไปทางไหนสักทาง ตัดการเลือกข้างทางการเมืองออกไป มันคงเป็นเรื่องใหญ่เกินไป แค่เลือกว่าจะอยู่กับเพื่อนกลุ่มไหน คุณก็ไม่กล้าเลือก เลือกว่าจะเป็นคนแบบไหนในสังคม คุณก็ไม่กล้าเลือก จะทำอาชีพอะไร คุณก็ไม่กล้าเลือก สมัครงานที่ไหนได้คุณก็จะเอาอันนั้น ไม่มีตัวตนและจุดยืนอะไรเลยกระทั่งค่านิยมการใช้ชีวิต

คุณคิดว่าทำไมคุณถึงพร้อมที่จะเป็นคนที่มีจุดยืนและซื่อสัตย์กับตัวเอง

เราพยายามฟิตอินแล้วมันไม่ลงล็อกสักที จนคิดได้ว่าจุดบนโลกนี้ที่เราจะยืนอยู่มันคงต้องเป็นจุดที่เราสร้างขึ้นมาเอง เราไม่ได้เป็นคนที่ศิลปะมาก เราเป็นคนตลก บ้าแมว ดูมีมขำๆ เวลาไปกินเหล้าเราก็เต้นเรื้อนๆ เวลาทำงานเราก็ทำงาน คือเราไม่มีลุคว่าจะเป็นศิลปิน ต้องขบคิดเรื่องของตัวเอง เขียนเรื่องเศร้า จะเป็นไปทำไม มันเหนื่อย สุดท้ายแล้วมันไม่ใช่ว่าเราเลือกที่จะแตกต่าง แต่มันคืออิสระ มันคือความรู้สึกว่าในที่สุดเราได้เป็นอิสระ

เราคิดว่าอาจเป็นเพราะเราไม่ได้ทำงานประจำมานานแล้วด้วย เราเคยคุยกับรุ่นพี่ที่ทำคินบากุ (ญาดา แก้วบุรี) ช่วงนั้นพี่เขางานน้อย เราก็ถามเขาว่า “พี่เคยคิดจะทำอย่างอื่นไหม”เขาบอก “ไม่เลยว่ะ พี่ไม่รู้จะทำอะไร”แล้วเราก็บอกเขาไปพร้อมๆ บอกตัวเองว่า “เออ เรามาไกลกันเกินกว่าจะถอยหลังกลับแล้วเนอะ” แล้วมันจบแค่นั้น

ตอนนี้ผ่านมา 5-6 ปี เราไม่มีสิทธิเปลี่ยนกลับไปสมัครงานหรือว่าอยู่ในระบบแล้ว เพราะเราสร้างที่ของเราไปแล้ว มันก็มีช่วงเครียดที่ไม่รู้ว่าจะไปต่อยังไง แต่มันก็เกินกว่าจะถอยหลังกลับแล้ว มีแค่ต้องไปต่อเท่านั้นเลย

ขอบคุณภาพจาก ปองณภัค ฟักสีม่วง

The post ‘เราจะปลงไปทำไม ถ้ายังทำอะไรได้’ ป่าน ปัณยวีร์ ศิลปินผู้ใช้ร่างกายตั้งคำถามกับสังคม appeared first on a day magazine.

สำหรับคนที่รู้จักที่นี่อยู่แล้ว คงนึกถึงร้านกาแฟสีขาวขนาดหนึ่งห้องแถวที่เปิดตัวในปี 2558 ในยามที่การดื่มกาแฟทางเลือกยังไม่ติดตลาด และ cafe hopping ยังไม่เป็นเทรนด์ Kaizen Coffee เป็นเจ้าแรกในไทยที่เสิร์ฟกาแฟในรูปแบบ Nitrogen-infused ผ่านการนำเสนอกาแฟ Nitro Cold Brew แบบกดเสิร์ฟจากแทป และออกแบบร้านให้มีความเป็นบาร์ที่คนดื่มกับคนทำกาแฟต้องหันหน้าเข้าหากัน นำไปสู่การทำความรู้จักและการแลกเปลี่ยนความรู้เรื่องกาแฟ

แต่สำหรับเรา ไม่ว่าจะเป็นโลเคชั่นใหม่ที่เรากำลังจะพูดถึงหรือโลเคชั่นเก่าที่เราผูกพัน สิ่งที่เหมือนเดิมคือความมุ่งมั่นและแพสชั่นอันล้นเหลือของ อานันท์ วัฒนาพร ผู้ก่อตั้งร้าน ในวันแรกที่ร้านเปิด เรารู้จักเขาในฐานะบาริสต้าที่ทำงานในวงการกาแฟที่ซิดนีย์มาหลายปีแต่ยังเป็นหน้าใหม่ในไทย ส่วนในวันนี้ที่ร้านย้ายมายังโลเคชั่นใหม่ เรารู้จักเขาในฐานะเจ้าของร้านกาแฟที่มีแนวทางการทำงานที่ชัดเจนอย่างยิ่ง รวมทั้งเติบโตขึ้นมากจากการเรียนรู้ด้วยตัวเองตลอด 4 ปี

Kaizen Coffee ใหม่มีเมล็ดกาแฟให้เลือกรวมกันเกือบสิบตัวสำหรับกาแฟเอสเปรสโซและ hand brew และจากที่เคยมีแค่อาหารว่าง ตอนนี้ที่นี่มีอาหารจานหลักเกือบยี่สิบเมนู ด้วยคอลเลกชั่นขนมปัง sourdough ในแบบยีสต์ธรรมชาติผสมควินัว บริโอช ฟอคาเซีย และอิงลิชมัฟฟิน ผ่านการปรุงที่เติมความเป็นเอเชียเข้าไป และการใช้วัตถุดิบสดใหม่ เช่น ไข่ อาหารทะเล ไก่ จากฟาร์มท้องถิ่น ผ่านการสนับสนุนจาก Uncleree Farm ที่มีวัตถุประสงค์ลดขยะ พัฒนาการเกษตร และสนับสนุนเกษตรกร นำเสนออาหารที่ทำให้เกิดการพัฒนา สร้างความแปลกใหม่ และหวังให้ผู้บริโภคได้รับประทานอาหารจากวัตถุดิบที่ดี

นอกจากนั้นยังมีการนำเสนอ ‘ความแปลกใหม่’ ให้กับคนดื่มกาแฟ อย่างการเสิร์ฟเอสเปรสโซเป็นเซตคู่กับกาแฟดำที่รสชาติตรงกันข้าม เพื่อให้ต่อมรับรสของลูกค้าเห็นถึงความแตกต่างของรสชาติกาแฟจากแต่ละแหล่งปลูก การชักชวนเพื่อนในสายงานกาแฟจากต่างประเทศมาเทกโอเวอร์บาร์เป็นเวลาหนึ่งวันเต็ม หรือการที่ทีมลงมือทำขนมหวานและขนมอบใหม่ๆ กันเองในครัว

ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นเพราะอะไร คงต้องให้คนเบื้องหลัง Kaizen Coffee ทั้งเก่าและใหม่เล่าให้เราฟัง

ปรัชญาของร้าน Kaizen Coffee จากวันแรกถึงวันนี้เปลี่ยนไปยังไงบ้าง

Kaizen Coffee วันแรกเริ่มต้นจากมุมมองของบาริสต้าที่หลงใหลในวัฒนธรรมกาแฟ specialty coffee และนำเอาประสบการณ์จากต่างประเทศมาประยุกต์ใช้ในการนำเสนอธุรกิจ ในวันนั้นเราอยู่ในช่วงเวลาที่วัฒนธรรมกาแฟในกรุงเทพฯ กำลังก่อตัวจากคนที่หลงใหลในสิ่งเดียวกันและมองหาโอกาสในการสร้างวัฒนธรรมกาแฟบางอย่างที่เหมาะสมกับบ้านเรา แรงผลักดันที่ว่าทำให้ร้านกาแฟเล็กๆ ที่มีคนทำงานไม่กี่คนสามารถสร้างจุดสนใจได้ มันไม่ใช่ความบังเอิญ ในแต่ละวันเราต้องศึกษา ปรับตัว และแสดงทัศนคติที่ดีของวัฒนธรรมกาแฟสมัยใหม่ตลอดเวลา

ในช่วง 1-2 ปีแรก ดูเหมือนเราจะมีบทบาทเป็นบาริสต้าและผู้ไกด์เทรนด์กาแฟ แต่จริงๆ เราแค่แนะนำอะไรที่ดีให้กับคนที่สนใจ เราพยายามทำให้เพื่อนเริ่มรักการมาคาเฟ่ ในขณะเดียวกัน เราก็มั่นใจว่าเราสามารถแนะนำเรื่องที่เราชอบได้ดี เราแนะนำลูกค้านักท่องเที่ยวในประเทศให้ไปทานกาแฟร้านอื่นๆ ทั้งในและนอกประเทศ แทบทุกร้านตอนนั้นทำอย่างเดียวกัน การช่วยกันสร้างสังคมกาแฟและสนับสนุนกันเพื่อขยายฐานผู้บริโภคเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมและเสน่ห์ในธุรกิจขนาดเล็กนี้

เมื่อมีผู้บริโภคมากขึ้น ความต้องการของผู้คนมากขึ้น ก็ตามมาด้วยการแข่งขันที่สูงขึ้น ทำให้ในบางที่มีร้านค้ามากกว่าผู้บริโภค บางครั้งบุคลากรก็ยังมีประสบการณ์ไม่มากพอ หรือความเข้าใจในคำว่า specialty coffee อาจจะไม่เหมือนกัน ปัญหาที่เกิดขึ้นคือเกิดการแข่งขันทางธุรกิจมากกว่าความเข้าใจในแพสชั่นของธุรกิจ เกิดการแข่งขันกันในเรื่องของโลโก้ แบรนดิง การออกแบบถุงกาแฟ การตกแต่งร้านกาแฟ มากกว่าจะใส่ใจในคุณภาพของสินค้าและบริการ

ทั้งนี้ทั้งนั้นมันคงไม่มีผิดไม่มีถูก เราเพียงพยายามปรับตัวเพื่อเอาตัวรอดทางธุรกิจโดยไม่ต้องแลกกับสิ่งที่เราเชื่อมั่น เรากลับไปทำความเข้าใจสิ่งที่เราทำ และพบว่าเราอยากให้บ้านใหม่ของเราเป็นมากกว่าการย้ายโลเคชั่น แต่เป็นการลุกขึ้นอีกครั้งด้วยความเชื่อมั่นในจุดยืนเดิม ปรัชญาของเราวันนี้คือความรับผิดชอบต่อทุกสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัวเรา ต่อผู้ผลิต และต่อลูกค้า การพัฒนาตัวเองเพื่อสิ่งใหม่ เพื่อสร้างประสบการณ์ให้ลูกค้า และก้าวไปข้างหน้าตลอดเวลา

ในความคิดของคุณ สิ่งที่ ‘ใหม่’ ที่สุดของร้าน Kaizen Coffee ในตอนนี้คืออะไร

สิ่งที่ใหม่ที่สุดคงเป็นการนำเสนอประสบการณ์ใหม่ให้คนดื่มกาแฟ เรามีเอสเปรสโซกับกาแฟดำที่ใช้เป็น cleansing palette วิธีคิดคือเราอยากจะเสิร์ฟเอสเปรสโซเพื่อทำให้คนกินกาแฟแบบหนึ่งแหล่งปลูก (single origin) มากขึ้น และเข้าใจว่ากาแฟไม่ได้มีแค่รสขม หวาน เปรี้ยว แต่มี tasting notes ที่สามารถระบุได้ว่า อันนี้มีรสชาติคล้ายผลไม้ชนิดใด กาแฟจากแหล่งปลูกนี้มีกลิ่นอะไร อาฟเตอร์เทสต์เป็นยังไง เราจะทำยังไงให้เขาเข้าใจได้โดยไม่ต้องอธิบายด้วยคำพูด เราเลยลองดูว่าถ้าสามารถจับคู่กาแฟตัวหนึ่งกับกาแฟอีกตัวหนึ่งได้ล่ะ มันจะทำให้เขาตื่นตาตื่นใจไหม เพราะเราจะไม่มีทางรู้รสชาติได้ชัดเจนหากไม่มีการเปรียบเทียบ ซึ่งนี่เป็นทั้งการทดลองและการเรียนรู้ มีทั้งกลุ่มลูกค้าที่บอกว่ามันแปลกใหม่และลูกค้าที่มองในเชิงมูลค่าว่าสั่งแก้วเดียวได้ 2 แก้ว

พอย้ายมาโลเคชั่นนี้ คุณเพิ่มเมนูอาหารที่จริงจังเข้าไปด้วย อะไรคือไอเดียเบื้องหลัง

ไอเดียเรื่องอาหารถูกพัฒนาช่วงปีที่แล้วหลังจากที่ Kaizen Coffee สาขา Sky Lane สุวรรณภูมิปิดตัวไป เราเริ่มคิดอาหารด้วยไอเดียที่ว่า ถ้าเราเสิร์ฟอาหารที่มีแคเลอรีพอดีสำหรับคนออกกำลังกายล่ะ ถ้าเขาปั่นหนึ่งรอบ เขากินขนมปังชนิดนี้และผลไม้ชนิดนั้น แล้วเขาได้สารอาหารทุกอย่างที่เขาต้องการล่ะ แต่หลังจากทำงานกันไปเรื่อยๆ เราเริ่มรู้สึกชัดเจนว่าคราฟต์คือสิ่งที่อยู่ใน Kaizen Coffee ดั้งเดิมอยู่แล้ว อาหารอาร์ทีซานเลยเกิดขึ้นหลังจากนั้น โดยผมมองว่ามันคืออาหารในชีวิตประจำวันที่ใช้วัตถุดิบที่เรารู้จักและเพิ่มความใส่ใจเข้าไป ทำให้นอกจากจะเป็นส่วนหนึ่งของการทำกาแฟและอาหารที่ดีให้คนทานทุกวัน เรายังเป็นส่วนหนึ่งของการสนับสนุนเกษตรกรเพื่อให้พวกเขามีคุณภาพชีวิตที่ดีและกำลังใจที่ดีต่อไปด้วย

ทำไมถึงชวน Sample Coffee Roasters จากซิดนีย์มาเทกโอเวอร์บาร์

มันเริ่มจากการที่เรามีกาแฟในอุดมคติ กาแฟแบบที่ผมชอบจะเป็นกาแฟที่มีความเป็นผลไม้สูง มีรสหวานตามมา และมีอาฟเตอร์เทสต์ที่ดี Sample Coffee Roasters เป็นโรงคั่วที่คั่วกาแฟได้คงเส้นคงวา ผมชอบสิ่งนั้น ผมหลงใหล ผมพยายามวิ่งตามหาเทสต์ที่คล้ายกัน และความคราฟต์ในการคั่วกาแฟ ความอร่อยของเขากับความอร่อยของเราเป็นสิ่งเดียวกัน กาแฟที่เขาคั่วจะเป็นกาแฟที่ทำให้เราสามารถดื่มเอสเปรสโซได้ยาวขึ้น โดยที่ยัง flavorful และ lively ซึ่งมันมาจากความชำนาญ ความเข้าใจ และความรู้ในความต้องการก่อนการคั่วของพวกเขา

ก่อนหน้านี้เราไม่ได้สื่อสารกันเลย เราซื้อกาแฟจากเขา คุยแลกเปลี่ยนกันเรื่องธุรกิจในประเทศที่ต่างกัน แต่พอเราเริ่มสื่อสารกัน เราก็เข้าใจภาพเขาและความคิดต่อกาแฟของเขามากขึ้น ทำให้เราไม่สงสัยว่าทำไมเขาถึงประสบความสำเร็จในการคั่วกาแฟ ผมอยากให้เขามาที่นี่ อยากให้เขามาเห็นตลาด มาเห็นคนที่ชอบกาแฟในแบบเดียวกันกับเขา มันก็ทำให้เขารู้สึกว่าเขาควรจะกลับมาอีก และเราน่าจะทำอะไรร่วมกันได้อีก

โดยรวมแล้วลูกค้าดูชอบอะไรมากที่สุดใน The New Kaizen

สิ่งที่ลูกค้าแฮปปี้ที่สุดเกี่ยวกับเราที่ได้ยินบ่อยคือ Kaizen Coffee บริการดี แต่ถามว่าเราคิดว่าบริการดีไหม ผมคิดว่าไม่เลย เราทำงานหนักตามแบบร้านกาแฟคอมเมอร์เชียลเพราะเราพยายามไปให้ได้ดีกว่านี้ แต่ลูกค้าที่เป็นกลุ่มเป้าหมายของเราชอบที่เราเป็นกันเอง เขาจำชื่อและแบรนด์เราได้ ทำให้ Kaizen Coffee เป็นมากกว่าที่ที่พวกเขาเดินเข้ามากินกาแฟ อันนั้นมันคงเป็นสิ่งที่เรายึดเป็นหลักในการทำงานอยู่แล้ว นั่นคือเรื่องของคุณภาพ คัลเจอร์ของร้าน และคนของเรา

ในฐานะคนทำกาแฟที่ค่อนข้าง niche เห็นอะไรในวงการกาแฟที่น่าสนใจและน่าจับตามองบ้างไหม

ผมว่าวงการอาหารและเครื่องดื่มกำลังพัฒนาไปมาก อย่างที่บอกว่าเราเป็นหนึ่งในธุรกิจที่ทำให้การบริการเป็นอาชีพที่ดีได้ แต่ในขณะเดียวกันก็สามารถเป็นธุรกิจที่สร้างอิมแพกต์ให้กับธุรกิจอื่นที่กำลังพยายามทำสิ่งของตัวเองให้ดีที่สุดได้ด้วย ทั้งงานบริการ อุตสาหกรรม คุณภาพของคน การทำงานอย่างมีความรับผิดชอบ ทุกอย่างจะพัฒนาถ้าเราตั้งใจทำงานบริการให้มีเสน่ห์ ประเทศที่เขามีวัฒนธรรมอาหารและเครื่องดื่ม เขาไม่ได้แค่ใส่ใจและให้ความสำคัญกับสตาฟ แต่พวกเขาใส่ใจและให้ความสำคัญกับสตาฟที่ตั้งใจทำงานบริการเพื่อนำสิ่งใหม่มาให้ลูกค้าด้วย

ผมคิดว่าหลายที่ในประเทศเราก็กำลังพัฒนาไปได้ด้วยกลุ่มคนที่มีแพสชั่นกันงานบริการนี่แหละ แน่นอนว่ามันมีอีกกลุ่มที่ใช้ประโยชน์จากตรงนั้น แต่ผมคิดว่าเราอยู่ในยุคที่ถ้าจริงใจ คนก็จะเห็นมันในท้ายที่สุด เราดูแลสตาฟ ดูแลคน ดูแลลูกค้า เพื่อให้เขาอยู่กับเราและกลับมาที่ร้านตามที่ทุกธุรกิจควรทำ แต่คนจะเก่งขึ้นได้เพราะสู้กันด้วยคุณภาพไม่ใช่ความหลากหลายของเมนู ถ้าเราชนะในเรื่องของคุณภาพ เราก็จะชนะใจลูกค้า เราจะเป็นคนที่ดีขึ้นและทำอะไรให้กับสังคมได้มากขึ้นด้วย

Kaizen Coffee 

address ด้านหน้าคอนโดมิเนียม C Ekkamai 888 ซอยสุขุมวิท 63

hours ทุกวัน 8:00-18:00 น. (soft opening)

tel. 098-831-6009

instagram kaizencoffeeco

The post Kaizen Coffee ร้านกาแฟที่เชื่อว่าถ้าเราจริงใจ คนจะเห็นมันในท้ายที่สุด appeared first on a day magazine.

หลังจากจบด้านสื่อสารมวลชนจากคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เกรซ–ธนมาศ อัษฎมงคลพันธ์ ไปเรียนต่อปริญญาโทสาขา fashion entrepreneurship ที่มิลาน จากที่ไม่ได้ชื่นชอบประเทศนี้มาก่อนแต่เลือกไปเรียนเพราะหลักสูตร เกรซตกหลุมรักเสน่ห์ของชีวิตความเป็นอยู่แบบอิตาเลียนอย่างถอนตัวไม่ขึ้นจนต้องยกความคราฟต์ด้านวัตถุดิบและความใส่ใจในรายละเอียดมาไว้ที่คาเฟ่ย่านบางกรวยแห่งนี้

เกรซใช้ความรู้จากการเรียนมาทำแผนธุรกิจ แผนการเงิน แผนการตลาด และแผนประชาสัมพันธ์ กลับไปเรียนทำเจลาโตอย่างจริงจังที่เมืองเบอร์กาโม และคิดค้นเบสเจลาโตที่เป็นวีแกนสกัดจากไฟเบอร์ผักผลไม้ 5 ชนิด ไม่มีสารเคมี ไม่ใช้สารคงตัว ไม่มีสารปรุงแต่งทั้งรสและสี เพราะอยากให้คนชิมรับรู้รสชาตินั้นๆ มากที่สุดโดยเปลี่ยนรสชาติไปตามแต่ละวัน ตั้งแต่รสซิกเนเจอร์อย่าง Grazia หรืออะโวคาโดผสมนมอัลมอนด์, ช็อกโกแลต, ช็อกโกแลตชิป, เฟอร์เรโร รอชเชอร์, เฮเซลนัต, ไวต์คอฟฟี่, มัตฉะลาเต้, กรีกโยเกิร์ต, ทุเรียนกะทิ และเสาวรสที่เราชอบมากเป็นพิเศษ

นอกจากเจลาโตหลากรส รวมทั้งขนมอบอีกเกือบสิบอย่างที่เกรซอบเองทุกเช้าและพี่ชายอบต่อในรอบถัดๆ ไป เกรซยังได้นิโคลา เอเบร์เล่ แฟนหนุ่มชาวอิตาเลียนซึ่งย้ายมาอยู่ที่ไทยในฐานะหุ้นส่วนและบาริสต้า เข้ามาดูแลเรื่องกาแฟทั้งขั้นตอนการนำเข้าเมล็ดกาแฟเบลนด์จากโบโลญญา คิดเมนูเครื่องดื่มให้ร้านและยืนทำกาแฟด้วยตัวเองทุกแก้ว ทั้งสองคนเจอกันที่คาเฟ่ที่นิโคลาเป็นบาริสต้าอยู่ แต่เพิ่งได้ทำความรู้จักกันหลังเกรซกลับมาเรียนทำเจลาโตจนจบและกำลังจะกลับไทยในอีกไม่กี่วัน

“ตอนเรียนโทอยู่ที่มิลาน เกรซมีร้านโปรดร้านหนึ่งชื่อ Serge Milano เวลาไปจะชอบกินเอสเพรสโซหนึ่งชอตกับขนมคานนอนชิโน (Cannoncino) สี่อัน ไปกินบ่อยมาก พอเวลาผ่านไปก็เกิดความเปลี่ยนแปลง เกรซเลิกกับแฟนแต่ยังบินไปบินมาเพื่อจัดการเรื่องนำเข้ากาแฟกับผงเจลาโต พอกลับไปเราก็กลับไปกินที่นี่เหมือนเดิม” เกรซเล่าให้เราฟังถึงเรื่องราวที่เริ่มต้นขึ้นเมื่อกลางปีที่แล้ว

“วันนั้นเราถ่ายวิดีโอลงสตอรีในอินสตาแกรมตามปกติแล้วก็ใส่รูปหัวใจซึ่งมันติดเขาที่ยืนทำกาแฟอยู่ แต่ตอนที่ลงไม่ได้เกี่ยวอะไรกับเขา หลังจากนั้นก็เกิดการสบตากันหลายครั้ง กลับมาบ้านก็เจอ Message Requests หนึ่งอัน เขาทักมาเป็นอีโมจิตารูปหัวใจก็เลยเข้าไปดูถึงรู้ว่าใคร แล้วก็เริ่มคุยกันในนั้นสองวันก่อนกลับไทย วันรุ่งขึ้นเลยเป็นโอกาสเดียวที่จะได้เจอกัน แต่ทั้งสองคนเสร็จธุระดึก ทุกร้านปิดหมดแล้วเลยไปลงเอยที่ดิสโกบาร์ที่มีไฟห้าสีวิบวับ เรานั่งด้วยกัน 3 ชั่วโมงแต่ไม่รู้สึกอึดอัดเลย แล้วคุยกันไม่รู้เรื่องด้วยนะเพราะสกิลพูดภาษาอังกฤษเขาเป็นศูนย์ ส่วนอิตาลีเราประมาณ 5 เต็ม 10 เราเลยต้องคุยกันด้วย Google Translate”

“นั่นเป็นครั้งแรกที่ผมพูดภาษาอังกฤษเลย” นิโคลาเล่าให้เราฟังด้วยภาษาอังกฤษแบบเขินๆ “ถึงจะคุยกันไม่ค่อยรู้เรื่องแต่ตอนนั้นผมมีแต่ความรู้สึกดี เรามองตากัน ยิ้มให้กัน แล้วก็คุยกันเรื่องกาแฟ เรื่องช้อปปิ้ง ไม่มีหยุดเลย พอแยกกันผมแทบจะกระโดดกลับบ้าน คุยกับแท็กซี่เหมือนคนบ้าทั้งที่ปกติเป็นคนคุยไม่เก่ง”

“ตอนแรกเรารู้สึกว่าคงแค่ปิ๊งกันธรรมดา วันรุ่งขึ้นกลับไทยก็คงไม่มีอะไรมั้ง แต่ก็รู้สึกนิดๆ ว่าเขาน่ารักดี ไม่เหมือนผู้ชายอิตาลีทั่วไป” เกรซเล่าต่อด้วยรอยยิ้มบางๆ “พอส่งข้อความคุยกันเราก็เลยบอกเขาว่าเราไม่มีเวลามาเล่นนะ ชีวิตเราต้องเดินไปข้างหน้าแล้วนะ กลับไทยไปก็ต้องไปทำงานแล้ว เขาก็บอกว่าเขาก็ไม่ได้เล่น”

“หลังจากนั้น 3 วันเขาบอกว่าเขาจะลาออกจากร้านกาแฟแล้วมาอยู่เมืองไทย เราก็แบบ จะบ้าเหรอ จะทิ้งชีวิตเลยเหรอ บ้าน่า ไม่เชื่อ แต่เขาก็เริ่มทำให้เราเห็นจากที่เขาไม่มีพาสปอร์ตเพราะเป็นคนใน Schengen ไม่เคยออกนอกยุโรปเขาก็ไปทำพาสปอร์ต จองตั๋วเครื่องบิน เราก็แบบเอาแล้วว่ะ มาจริงว่ะ ก่อนเขาจะมาไม่นานเรามีแพลนต้องบินกลับไปคุยงานพอดี เขาก็เลยพาไปบ้านเขา ความรู้สึกก็ยิ่งดีขึ้นไปอีก”

นอกจากนั้นยังมีเรื่องที่เกรซแอบกระซิบมาว่าพอทั้งสองคบกันแล้ว เกรซบังเอิญได้เข้าไปย้อนดูสตอรีในอินสตาแกรมของตัวเองที่ถ่ายที่ร้าน Serge Milano ในปีก่อนหน้าตอนที่ยังเรียนโทอยู่ แล้วพบว่าตัวเองถ่ายติดส่วนใดส่วนหนึ่งของนิโคลาในทุกคลิปโดยที่ไม่ได้ตั้งใจ

“บางทีก็ติดแขนติดรอยสัก ติดหน้าเขามาตอนที่เขาทำกาแฟ ไม่ก็ตอนที่เขาหยิบขนมคานนอนชิโนมาเสิร์ฟ” เกรซเล่า ส่วนนิโคลานั่งยิ้มน้อยยิ้มใหญ่อยู่ใกล้ๆ จนเราอดเขินตามไม่ได้

หลังจากนิโคลาย้ายมาอยู่เมืองไทย ร้านก็เริ่มเป็นรูปเป็นร่าง ทั้งการก่อสร้าง การตกแต่ง การวางแผนงานการผลิตเจลาโตและขนมอบ รวมถึงการคิดเมนูเครื่องดื่มที่นิโคลาเข้ามาเติมเต็ม เขาบอกว่าในเอเชียอย่างไทยและฮ่องกง ร้านกาแฟหลายร้านมักจะเสิร์ฟกาแฟที่มีคาแร็กเตอร์ซับซ้อนและมีรสเปรี้ยว แต่เขาชอบกาแฟเข้มๆ แน่นๆ แบบอิตาเลียนมากกว่า ส่วนเกรซก็ชอบคาแร็กเตอร์ของเอสเพรสโซแบบอิตาเลียนที่เธอบอกว่า “แค่ใส่น้ำตาลนิดเดียวก็รู้สึกเหมือนดื่มช็อกโกแลตแล้ว”

ถึงจะอยากฟังเสียงของลูกค้าที่ถามหากาแฟแบบอื่น แต่ทั้งสองเลือกที่จะซื่อสัตย์กับความชอบของตัวเองและคงเอกลักษณ์ของการทำเอสเพรซโซแบบอิตาเลียนเอาไว้ให้ได้มากที่สุด เครื่องดื่มของร้านจึงยืนพื้นที่เมนูคลาสสิกที่รสชาติตรงไปตรงมาอย่าง Ristretto, Espresso, Lungo, Macchiato, Marocchino, Americano และ Caffè Latte แต่ที่ทั้งคู่แนะนำที่สุดคือ Cappucino ที่อาจฟังดูธรรมดา แต่เมื่อเราลองแล้วก็ต้องยอมให้กับฟองนมแบบไมโครโฟม คาแร็กเตอร์ของคาปูชิโนแบบอิตาเลียนที่เนียนจนไม่ติดริมฝีปากเมื่อยกดื่ม

“ถ้าคุณเคยดื่มคาปูชิโนที่อิตาลี คุณจะรู้ว่าด้านบนจะเป็นโฟมสีขาวเนียนแบบนี้เท่านั้น เมืองไทยกับประเทศอื่นอาจจะมีลาเต้อาร์ต แต่ที่ร้านเราไม่มีนะครับ” นิโคลากล่าวก่อนเกรซจะเสริมว่า “เราอยากให้ลองคาปูชิโนจริงๆ ที่ไม่มีลาเต้อาร์ตว่าจะเป็นอย่างไร เพราะเราอยากให้ทุกคนที่เข้ามาที่ร้านรู้สึกเหมือนอยู่ที่อิตาลีมากที่สุด”

ส่วนอีกแก้วที่จิบแล้วสดชื่นจนทำให้เราคิดถึงฤดูร้อนที่อิตาลีคือ Shakerato กาแฟดำใส่น้ำตาลทรายแดง เอาไปเชคกับน้ำแข็งท็อปด้วยผงโกโก้ และตกแต่งด้วยเมล็ดกาแฟ เสิร์ฟในแก้วใสทรงสูง นอกจากนั้นยังมี Caffè Freddo Italiano นมอัลมอนด์โฮมเมดในน้ำแข็งเสิร์ฟคู่กับชอตเอสเพรสโซเข้มข้นให้เราได้เทลงไปเองตามใจชอบ ส่วนเมนูไทยสไตล์สำหรับคนที่ชอบกาแฟเย็นรสหวานมันที่นี่ก็มีเสิร์ฟเช่นกัน

นอกจากเรื่องเจลาโต กาแฟ และขนมอบแล้ว การออกแบบและตกแต่งร้านคืออีกจุดเด่นที่เรียกคนให้แวะเวียนเข้ามาที่ร้านอย่างไม่ขาดช่วงตั้งแต่สามวันแรกที่เปิดร้าน ทั้งภาชนะและของกระจุกกระจิกในตู้กระจกที่ได้มาจากตลาดของวินเทจและญาติของนิโคลา การทำโครงสร้างแบบโค้งเหมือนที่อิตาลี ทั้งคาน เคาน์เตอร์ และโซฟาผ้ากำมะหยี่ในร้านที่มีอยู่นับสิบตัว เจาะผนังเป็นหน้าต่างขนาดใหญ่ให้แสงอาทิตย์เข้ามาลูบไล้ในยามเช้าและยามเย็น คุมโทนสีในทุกมุมของร้าน นำทีมด้วยสีเขียวมะกอกและสีส้มอิฐ รวมทั้งยังตั้งโต๊ะสูงไว้ให้เรายืนจิบกาแฟตามวิถีของชาวอิตาเลียนด้วย

“สิ่งที่เราชอบเหมือนกันอีกอย่างคือสไตล์การแต่งร้านก็เลยไม่มีการทะเลาะกันเกิดขึ้น ถามว่าเอาอันนี้ไหม เอา ชอบอันนี้ไหม ชอบ มันก็เลยลงตัว” เกรซเล่าถึงความสุขในการทำงานกับนิโคลาที่ถึงจะขัดแย้งกันบ้างแต่ก็อยู่ด้วยกันได้ เพราะแพสชั่นที่ทั้งคู่มีให้งานและความรัก

“เราสองคนไม่ได้คิดด้วยซ้ำว่าเรากำลังทำธุรกิจกับคนรัก เราแค่ปล่อยให้มันเป็นไปตามธรรมชาติ วันไหนใครเหนื่อย อีกคนก็จะตื่นก่อน อีกวันคนหนึ่งอาบน้ำก่อน อีกคนไปคั้นน้ำอัลมอนด์รอ เราว่ามันคือการใช้ชีวิตด้วยกันมากกว่า เวลาทะเลาะกันเราจะแยกกันไปคนละมุม พอผ่านไป 5 นาทีก็จะกลับมาคุยเรื่องงาน เพราะเราทำงานอยู่ เราหยุดคุยกันไม่ได้หรอก อย่างเมื่อวันอาทิตย์มีลูกค้าเยอะมาก พอมาวันจันทร์ก็อยากพักผ่อนก็เลยไปนั่งข้างนอกกัน ซึ่งสุดท้ายก็คุยกันเรื่องงานอยู่ดี คุยกันเรื่องสิ่งที่เกิดขึ้นในร้าน เรื่องสเตปต่อไปที่เราอยากจะทำ”

ในอนาคตจะมีบูทีกของกาแฟ Filicori Zecchini ที่ร้านเป็นตัวแทนจำหน่ายในประเทศไทยอยู่บนชั้นสอง นอกจากนั้นทั้งคู่ยังวางแผนทำโรงเรียนสอนทำกาแฟ ทำขนม ทำเจลาโตแคเทอริง และร้านอาหารกับคอกเทลบาร์ที่ชั้นบน เกรซเล่าว่าเป็นความคิดของนิโคลาที่อยากแยกอาหารกับกาแฟให้อยู่คนละพื้นที่ เพราะไม่อยากให้มีกลิ่นอาหารมาปนกับกลิ่นกาแฟ แต่เพราะร้านยังใหม่มากและคนยังไม่พอ ทั้งสองเลยอยากทำมันไปด้วยกันอย่างช้าๆ

“ผมตัดสินใจมาอยู่เมืองไทยเพราะผมใช้ชีวิตอยู่คนเดียวมานาน แล้วพ่อแม่ผมแยกกัน ต่างคนต่างมีครอบครัวใหม่ ส่วนผมก็มาอยู่มิลานคนเดียว พอเธอบอกว่าจะเปิดคาเฟ่ที่นี่แล้วชวนผมมาทำงานผมตอบตกลงทันที ผมรู้สึกว่ามันเพอร์เฟกต์มากแล้วผมก็ไม่มีอะไรจะเสีย” เขาเล่าด้วยสายตามุ่งมั่น “บาริสต้าเป็นอาชีพที่ธรรมดามากที่อิตาลี พอมีโอกาสได้มาทำร้านผมเลยชอบเสนอไอเดียต่างๆ ส่วนเกรซเป็นคนทำให้มันเกิดขึ้น”

“ผมยังจำได้ว่าคืนแรกที่เจอกันผมเปิดคอมพิวเตอร์ให้เกรซดูรูปไอเดียการออกแบบคาเฟ่แบบที่ผมวางแผนไว้ว่าจะทำที่วินเชนซา บ้านเกิดของผม มันคล้ายกับภาพที่เกรซคิดไว้และร้านเราตอนนี้มากเลย” นิโคลาบอกเราพร้อมยิ้มน้อยๆ แล้วกลับไปประจำที่เครื่องเอสเพรซโซสีดำตัวเก่ง ส่วนเกรซเดินกลับไปที่เคาน์เตอร์เพื่อตักเจลาโตใส่ถ้วยสีหวานถ้วยแล้วถ้วยเล่าโดยมีนิโคลายืนอยู่ไม่ไกล เป็นภาพที่ทำให้เรานึกถึงอีกสิ่งหนึ่งที่เกรซได้พูดไว้ตอนเราถามว่าหนึ่งปีที่เตรียมงานมามีความสุขกับอะไรที่สุด

“สิ่งที่ทำให้มีความสุขที่สุดก็คือคนนี้แหละ เรารู้สึกว่าถ้าไม่มีเขา ร้านนี้ก็คงไม่เป็นแบบนี้ เพราะเราสร้างมันมาด้วยกัน”

Grazia Gelato & Coffee

address : 26 หมู่3 ซอยวัดตะเคียน ถนนนครอินทร์

hours : อังคาร-ศุกร์ 8:00-19:00 น. / เสาร์-อาทิตย์ 10:00-19:00 น. / ปิดวันจันทร์

tel. 082-244-4562

instagram : grazia.gelatoandcoffee

The post Grazia Gelato and Coffee ความรักและความอร่อยนี้มีอิตาลีเป็นพยาน appeared first on a day magazine.