วุ้นแปลภาษา (น.) เพจพจนานุกรมศัพท์แห่งยุคที่คำว่าเกลียดดดดแปลว่าชอบ และหมาแปลว่าเพื่อน

Highlights

  • วุ้นแปลภาษา คือเพจเฟซบุ๊กที่ตั้งขึ้นในปี 2019 เพื่อแปลคำศัพท์ต่างๆ ในความหมายที่ไม่ตรงกับพจนานุกรมแต่ตรงกับที่คนทั่วไปใช้กันจริงๆ เช่น คำว่า 'เกลียดดดด' ที่เอาจริงๆ แล้วก็แปลว่าชอบซะอย่างงั้น
  • แม้แต่ละโพสต์จะตลกขนาดนั้นแต่เจ้าของเพจยืนยันว่าหลักในการแปลศัพท์ของเขาคือการเขียน 'ความจริงที่คนไม่เคยนึกถึงมาก่อน' แล้วหลังจากนั้นความตลกจะตามมาเอง
  • ผู้ก่อตั้งและแอดมินเพจแห่งนี้ถูกลูกเพจเรียกว่า 'คุณวุ้น' หรือ ทฤฆชนม์ สิริทวีชัย อยากสร้างเพจวุ้นแปลภาษาให้เป็นพจนานุกรมสุดเฟรนด์ลี่ที่บันทึกสังคมในยุคปัจจุบันเอาไว้

พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 ให้ความหมายคำต่อไปนี้ไว้ว่า

วุ้น (น.) ของกินชนิดหนึ่ง ทำจากสาหร่ายทะเลเป็นต้น เมื่อนำมาต้มแล้วทิ้งไว้ให้เย็นจะแข็งตัว มีลักษณะค่อนข้างใสและนุ่ม ใช้ทำเป็นของหวานบางอย่าง

แปล (ก.) ถ่ายความหมายจากภาษาหนึ่งมาเป็นอีกภาษาหนึ่ง, ทำให้เข้าใจความหมาย

ภาษา (น.) ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อความของชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

ส่วนคำว่า ‘วุ้นแปลภาษา’ ไม่ปรากฏอยู่ในพจนานุกรม ไม่ว่าจะเป็นฉบับกระดาษหรือเว็บไซต์ เพื่อเป็นการปลอบใจหลังเสิร์ชไม่เจอ ระบบคอมพิวเตอร์จึงเสนอทางเลือกให้สองทาง หนึ่งคือการเสนอให้ราชบัณฑิตเพิ่มคำศัพท์นี้ หรือสองคือเสนอคำศัพท์พร้อมความหมาย

เรากดเลือกทางเลือกที่สอง

วุ้นแปลภาษา

วุ้นแปลภาษา

ตามพจนานุกรมฉบับเราเอง พ.ศ.2563 ‘วุ้นแปลภาษา’ คือเพจเฟซบุ๊กที่ตั้งขึ้นในปี 2019 เพื่อแปลคำศัพท์ในความหมายตามใจ ไม่ตรงกับพจนานุกรมฉบับทางการ แต่ตรงกับความหมายที่คนทั่วไปใช้กันจริงๆ

ในที่แห่งนี้ คำว่า ‘แม่’ จึงแปลว่าคนที่จำช่องทีวีได้ทุกช่อง คำว่า ‘ขอโทษ’ แปลว่าคำที่ใช้พูดเวลามีคนเดินมาชน และคำว่า ‘คิดถึง’ ก็แปลว่าสิ่งที่อยากรู้ว่าแกเป็นเหมือนกับเราบ้างไหม (โอ๋ๆ)

ถ้าไม่ใช่คนทำงานกับถ้อยคำชีวิตนี้จะได้เปิดพจนานุกรมสักกี่ครั้ง แต่เพจวุ้นแปลภาษานั้นกลับกัน ไม่มีวันไหนที่เราเปิดเฟซบุ๊กแล้วไม่เจอเพื่อนสักคนแชร์โพสต์จากเพจนี้ แต่ละโพสต์ก็มียอดไลก์เฉลี่ยหลักหมื่น และมีคนติดตามเพจอยู่ถึงหกแสนคน

ทั้งที่ติดตามมาเป็นปี แต่จนแล้วจนรอดเราก็ยังไม่เจอว่าโดราเอมอน โนบิตะ หรือคนไทยคนไหนกันที่คอยบัญญัติความหมายใหม่เหล่านี้ บ่ายวันหนึ่งเราจึงตัดสินใจนัดแนะกับ ‘คุณวุ้น’ เพื่อทำความรู้จักพจนานุกรมฉบับใหม่ให้มากขึ้น

และด้านล่างนี้คือความหมายฉบับเต็มของวุ้นแปลภาษาที่ผู้ผลิตวุ้นบัญญัติให้เราฟังด้วยตัวเอง

วุ้นแปลภาษา

 

พจนานุกรม
(น.) สิ่งที่บัญญัติความหมายของคำในภาษาไทย แต่บางครั้งก็ไม่ตรงใจเอาซะเลย

มากไปกว่าการบัญญัติความหมายให้คำและวลีต่างๆ วุ้นแปลภาษายังระบุชนิดของคำในประโยคให้เสร็จสรรพในแต่ละโพสต์ (เช่น คำนาม กริยา วลี) และจัดหมวดหมู่อัลบั้มภาพตามตัวอักษรเหมือนพจนานุกรมไม่มีผิดเพี้ยน สมกับที่ได้แรงบันดาลใจมาจากพจนานุกรมฉบับทางการ

ปอนด์–ทฤฆชนม์ สิริทวีชัย คือผู้ที่อยู่เบื้องหลังถ้อยคำแสบๆ คันๆ (บางครั้งก็กวนจนน่าหยิก) ในเพจ ก่อนหน้านี้เขาเคยเป็น Community Manager ของแอพพลิเคชั่นจอยลดาและธัญวลัย และลาออกมาเปิดบริษัทออร์แกไนเซอร์สำหรับเอาต์ติ้งของบริษัทต่างๆ ชื่อ OP Creator เป็นเจ้าของร้านอาหาร Grill Salon Izakaya และทำช่องยูทูบชื่อ พี่น้องป.4 อีกด้วย

แต่ย้อนกลับไปนานกว่านั้น เขาเคยเป็นหนอนหนังสือผู้มีพจนานุกรมเป็นการละเล่นส่วนตัว

วุ้นแปลภาษา

วุ้นแปลภาษา

“สมัยเด็กๆ ผมชอบอ่านหนังสือมากและมีการละเล่นของตัวเองคือการเปิดพจนานุกรม ก่อนจะเปิดดูคำต่างๆ ผมจะคิดก่อนว่ามันจะมีความหมายว่าอะไร ปรากฏว่าหลายๆ ครั้งผมรู้สึกว่าคำแปลมันไม่ตรงใจเรา บางทีก็รู้สึกว่ามันไม่มีใครคิดอย่างนี้หรอก อย่างคำว่าหมา พจนานุกรมแปลว่าสัตว์สี่ขา แต่ทุกวันนี้คำว่าหมาของสังคมหมายถึงเรานี่แหละเวลาที่เพื่อนกับแฟนมันกลับไปดีกัน

“ตอนนั้นผมคิดว่าอยากทำเว็บไซต์เอาไว้รวมคำแบบนี้ แต่เว็บไซต์มันเป็นเรื่องที่ค่อนข้างไกลตัว ทำก็ไม่เป็น ผมเลยเก็บความคิดนี้ไว้ตลอดจนเข้าสู่ช่วงที่มีเฟซบุ๊ก มีการทำเพจ วันที่ 14 เมษายนปีที่แล้วผมนั่งอยู่ที่บ้านที่หาดใหญ่ ที่นั่นเขาจะเล่นสงกรานต์แค่วันเดียวคือวันที่ 13 พอวันที่ 14 ผมไม่มีอะไรทำก็เลยคิดว่าถ้างั้นทำเพจดีกว่า เกิดเป็นวุ้นแปลภาษาจนถึงทุกวันนี้”

ถึงจะเริ่มต้นด้วยแนวคิดแบบพจนานุกรม แต่พอถึงเวลาเปิดเพจจริงๆ ชื่อที่ปอนด์เลือกดันกลายเป็นอุปกรณ์ในการ์ตูนเรื่องโดราเอมอนซะอย่างนั้น

“ตอนแรกเราจะตั้งชื่อเพจทำนองว่าพจนานุกรมของสังคมหรือพจนานุกรมออนไลน์ แต่มันจริงจังเกินไปก็เลยมานั่งคิดว่าพจนานุกรมเอาไว้แปลคำศัพท์ เราต้องการความเฟรนด์ลี่ อะไรล่ะที่แปลคำได้ด้วย เฟรนด์ลี่ด้วย คิดไปคิดมามันก็คือวุ้นแปลภาษา หลายๆ คนรู้จักก็เลยใช้ชื่อวุ้นแปลภาษาดีกว่า”

วุ้นแปลภาษา

 

เกลียดดดด
(วลี) ชอบ

เห็นโพสต์ของเพจนี้ทีไร เราก็อดพูดว่า “เกลียดดดด” ไม่ได้ทุกที

ความหมายไม่ใช่เชิงลบ เพราะแค่เติม ด.เด็ก ต่อท้ายคำไปอีก 2-3 ตัว คำว่าเกลียดก็มีความหมายกลายเป็นชอบ! ขึ้นมา และยิ่ง ด.เด็ก เยอะเท่าไหร่ก็ยิ่งแปลว่าชอบมากเท่านั้น

คำว่าเกลียดดดด (ที่แปลว่าชอบ) ยังหมายถึงคำที่เราพูดเวลาเขินๆ ที่เพื่อนรู้ทัน (เช่น เวลาเพื่อนบอกว่าคนนี้แกชอบแน่ๆ แล้วเราบอกว่า​ “เกลียดดดด”) หรือคำที่พูดไปขำไป เพราะสิ่งที่เพื่อนพูดนั้นจริงซะเหลือเกิน แม้ว่าเราอาจจะไม่อยากยอมรับก็ตาม

สำหรับเราวุ้นแปลภาษาคือเพื่อนคนนั้นแหละ

“เพจวุ้นแปลภาษาไม่ได้มีโฟกัสเรื่องคำแบบไหนเป็นพิเศษ ส่วนใหญ่เป็นการเอาคำที่ใช้ในชีวิตประจำวันหรือคำที่กำลังเป็นกระแสมาเล่น” ปอนด์เล่า

“แก่นของมันจริงๆ คือการเอาความเจ็บปวดในใจคน อินไซต์ เรื่องที่เขารู้สึกอยู่ข้างในลึกๆ มาเขียน บางอย่างเป็นสิ่งที่เขาคิดว่าเขาเป็นคนเดียวแต่จริงๆ แล้วเป็นกันหลายคน หรือบางอย่างเขาก็ไม่รู้ตัวว่าเป็นแต่จริงๆ แล้วเขาเป็น เราก็ไปหาสิ่งเหล่านั้น ความรู้สึกต่อสิ่งต่างๆ มาเขียน 

“อย่างคำว่า TikTok เราแปลว่าคนที่เคยด่าว่าเป็นแอพฯ สก๊อย ตอนนี้อยู่ในแอพฯ กันหมดแล้ว มันเป็นความรู้สึกที่เกิดขึ้นแล้วในสังคมแต่ยังไม่มีใครพูดออกมา เราก็ไปจับมาเขียน หรือเราไปเดินๆ ที่ท็อปส์ อยู่ๆ ก็นึกขึ้นมาว่าเวลาพนักงานถามว่ามีเบอร์เมมเบอร์มั้ย ทุกคนต้องใช้เบอร์แม่ ก็เอามาเขียนลงเพจ”

วุ้นแปลภาษา วุ้นแปลภาษา

หลังจากทำเพจมาปีกว่า เราถามปอนด์ว่าโพสต์แบบไหนที่คนชอบมากที่สุด ผลปรากฏว่าเป็นโพสต์ที่พูดเรื่องความเจ็บปวดได้แบบขำทั้งน้ำตา

“มันต้องเจ็บปวด!” เขาเน้นเสียงแล้วหัวเราะ “ต้องเป็นอินเนอร์ลึกๆ เป็นโพสต์ที่มีความเจ็บปวดคนถึงจะแชร์เยอะ ผมเคยทำอัลบั้มที่รวมความหมายของคำว่า ‘คิดถึง’ ซึ่งคำที่มีความสุขมันจะมีคนไลก์ไม่เยอะเท่ากับคำอกหักๆ มันอาจจะเป็นเรื่องเดียวกับที่เวลานักร้องไปร้องเพลงแล้วบอกว่า ‘ขอเสียงคนอกหักหน่อยเร็ว’ คนก็จะกรี๊ดลั่น แต่ถ้าบอกว่า ‘ขอเสียงคนมากับแฟนหน่อย’ เสียงก็จะเบาๆ คือคนเรามันชอบเรื่องเจ็บๆ 

“ความเจ็บปวดหรือความอัดอั้นตลกๆ ก็เป็นสิ่งที่คนแชร์เยอะ ผมเคยอัพสเตตัสคืนวันอาทิตย์ตอนเที่ยงคืนหนึ่งนาทีว่า ‘วันจันทร์แล้วสินะ’ ตื่นมาคนไลก์เป็นพัน 

“ตอนเขียนผมไม่เคยคิดว่าต้องเน้นตลกแต่เน้นความจริงก่อน เดี๋ยวความตลกมันมาเอง คอมเมนต์ของวุ้นแปลภาษาที่เยอะเลยจะมีสามแบบ แบบแรกก็คือเข้ามาแสดงความคิดเห็นยาวๆ หน่อย แบบที่สองคือมาบอกว่า “กูก็เป็น”​ “เออว่ะนี่กูเลย” ส่วนแบบที่สามคือ มาแท็กเพื่อนว่า “มึงเลยๆ”

“มันอาจเป็นเพราะผมชอบดูซิตคอมพวก The Big Bang Theory หรือ How I Met Your Mother มุกมันจะเป็นแนวประชดประชัน เสียดสีหลายชั้น แต่ก็ตลกและน่ารักด้วย ไม่ได้ทำให้ใครเจ็บใจทั้งๆ ที่หลายครั้งมันก็เป็นความเจ็บปวดลึกๆ เหมือนกัน ผมว่ามันมีความคล้ายกับวุ้นแปลภาษาตรงที่จับอินไซต์ขึ้นมาฟาดกันให้ตลก”

ถึงจะใช้ความจริงที่สังเกตได้มาเล่าให้ขำ แต่สิ่งที่ปอนด์ย้ำกับเราเสมอคือสิ่งนั้นต้องไม่ทำร้ายใคร และแม้ว่าจะโพสต์ไปแล้วแต่มีคอมเมนต์เข้ามาตักเตือนเขาก็พร้อมจะลบโพสต์และขอโทษเสมอ

“ผมยึดหลักการว่าต้องทำเพจให้คนมาอ่านแล้วใจไม่เจ็บไม่ว่าจะเรื่องของโพสต์หรือคอมเมนต์ เพราะฉะนั้นอะไรที่มันจริงและตลกแต่ทำร้ายคนอื่น เราก็พยายามจะไม่ลง”

วุ้นแปลภาษา

วุ้นแปลภาษา

 

ลังใส่วุ้นแปลภาษา
(น.) ชื่อกลุ่มของลูกเพจวุ้นแปลภาษาที่ขยันพอๆ กับแอดมิน

วุ้นแปลภาษาโพสต์คอนเทนต์ทุกวัน แต่ละวันไม่ต่ำกว่าสามภาพ ยังไม่นับเพจสาขาอย่างวุ้นแปลภาษาบอล วุ้นแปลภาษาเกม วุ้นแปลภาษาธุรกิจ และล่าสุดคือวุ้นแปลภาษาติ่ง เป็นความขยันระดับที่จริงจังเหมือนทำงานประจำจนเราอดสงสัยไม่ได้ว่าเขาไปได้คอนเทนต์มาจากไหน

“วันๆ ผมใช้ชีวิตในเฟซบุ๊ก ในทวิตเตอร์นี่แหละ คำเรียลไทม์ที่กำลังฮิตๆ ก็มาจากแหล่งพวกนี้ แต่อีกแหล่งคือกลุ่มชื่อลังใส่วุ้นแปลภาษาที่ผมสร้างเอาไว้ ในกลุ่มจะมีคนจากสาขา จากสังคมต่างๆ มันดีมากๆ เลยตรงที่ผมก็มีสมองอยู่เท่านี้ มีสังคมรอบตัวอยู่เท่านี้ แต่พอมาอยู่ในกลุ่มกลายเป็นว่าคำว่า หมา ในความหมายของผม (ที่ไม่เหมือนกับในพจนานุกรม) ก็อาจจะไม่เหมือนกับคำว่าหมาในความหมายของคนในกลุ่มก็ได้ กลายเป็นอีกหนึ่งช่องทางที่เอาไปทำคอนเทนต์

“ด้วยความที่มีคำฮิตใหม่ๆ เกิดขึ้นตลอดเวลา เช่น ส้มหยุด อย่าหาทำ ยังไงเราก็ยังมีคอนเทนต์อยู่เรื่อยๆ แต่ก็มีบางวันเหมือนกันที่เราเอาคำเดิมที่เคยโพสต์ไปแล้วมาทบทวน ดูว่าทุกวันนี้ความหมายมันยังเป็นอย่างนั้นอยู่ไหม ลองให้ความหมายใหม่กับมัน

วุ้นแปลภาษา

“คอนเทนต์หลักในวุ้นฯ ผมเป็นคนดูเอง แต่ว่าในเพจอื่นๆ จะมีเซียนของด้านนั้นๆ มาช่วยดู วุ้นเกมจะมีรุ่นน้องที่เล่นเกมเยอะเป็นเฮด วุ้นบอลคนดูแลเป็นคนชื่อบอลเลย เขาทำเพจตูดูบอลไทยและทำงานที่ Ari Magazine ส่วนวุ้นธุรกิจก็มีอาจารย์สอนการเงินมาช่วยดู”

ปอนด์เล่าต่อว่าพอทำเพจเป็นชีวิตจิตใจ นั่งคุยกับใครเขาก็อดไม่ได้ที่จะฟังคำแปลกๆ ตลกๆ จากคนนั้น เมื่อเวลาผ่านไปและจับเอาคำยอดฮิตมาอยู่ในเพจไปหมดแล้ว คราวนี้แหละที่เขายิ่งต้องตั้งใจฟังเพื่อค้นหาความหมายที่ซ่อนอยู่ในถ้อยคำปกติที่เราพูดกัน

“แต่ก่อนเราจะนั่งฟังเพื่อนคุยแล้วเก็บพวกคำเด็ดๆ มาทำคอนเทนต์ แต่ทุกวันนี้เราตั้งใจฟังทุกๆ คำ ดูว่าคำธรรมดาอื่นๆ มันอาจมีอะไรซ่อนอยู่ เวลาอ่านอะไรก็ต้องอ่านละเอียดๆ เพื่อหาความหมายในอีกเลเยอร์ เพราะว่าทุกคำมันมีความเจ็บปวด มีอินไซต์ข้างในที่เราอาจไม่ได้สังเกตอยู่แล้ว”

วุ้นแปลภาษา
(น.) พงศาวดารออนไลน์

กดปุ่มฟาสต์ฟอร์เวิร์ดไปอีก 100 ปีข้างหน้า ถ้ามีใครบอกว่าอยากศึกษาสังคมในช่วงปี 2020 เราคงแนะนำให้เขาอ่านเพจวุ้นแปลภาษาแบบไม่ต้องสงสัย เพราะคำศัพท์แต่ละคำที่ปอนด์บันทึกไว้นั้นเป็นมากกว่าตัวอักษร แต่ยังหมายถึงผู้คนและสังคมที่ประกอบมันขึ้นมา

“ที่ผ่านมามีนักศึกษาคนหนึ่งติดต่อมาขอเอาวุ้นแปลภาษาไปเป็นหัวข้อวิจัยในวิทยานิพนธ์ คล้ายๆ ว่าจะวิเคราะห์ความหมายของคำในแต่ละสังคม ซึ่งเราไม่คิดเลยว่าจะมาถึงขั้นนี้ มันยิ่งใหญ่มาก

“อีกเคสที่ประทับใจคือมีคุณป้าคนหนึ่งทักมาในเพจบอกว่าเราทำให้เขาคุยกับคนในบ้านเข้าใจยิ่งขึ้น ทุกวันนี้เวลาลูกหลานเขาซนๆ เขาคงพูดว่าอย่าหาทำกับลูกกับหลานเขาไปแล้ว”

ปอนด์หัวเราะแล้วเสริมว่าแม้จะทำหน้าที่บันทึกแต่กว่าจะออกมาเป็นโพสต์บางโพสต์ เขาก็ต้องทำความเข้าใจคำนั้นอยู่นานจนได้เข้าใจคนที่ใช้คำเหล่านั้นไปด้วย

วุ้นแปลภาษา

วุ้นแปลภาษา

“ในกลุ่มลังใส่วุ้นแปลภาษา ลูกเพจชอบมาโพสต์คำกับความหมายที่เขาคิดว่าใช่กัน คำไหนที่แมสเราก็เห็นเลยว่าคนไลก์เยอะมาก ทีนี้มันมีคำว่า ‘ไลก์ทัก’ ที่คนในกลุ่มเสนอมาบ่อยๆ โพสต์ทีไรมีคนไลก์ 500-600 คน แต่เราไม่เคยได้ยินมาก่อน ไปตามอ่านคอมเมนต์ถึงได้เข้าใจว่ามันคือการตั้งสเตตัสคำว่า ‘ไลก์ทัก’ ใครมาไลก์เราก็จะทักไปเป็นการเริ่มต้นความสัมพันธ์ จีบกัน คำนี้ดังมากในหมู่เด็กๆ ที่อยู่ต่างจังหวัด คอมเมนต์ก็เป็นเด็กๆ ทั้งนั้น มาบ่นกันว่ากูตั้งทีไรไม่เคยมีใครมาไลก์กูเลย สุดท้ายมันก็คือคนหน้าตาดีนี่หว่าที่ตั้งสเตตัสนี้ได้

“นอกจากไลก์ทักมันก็มีบางคำที่คนมาเสนอพร้อมความหมาย คนในคอมเมนต์ก็จะมาบอกว่า อ๋อ คำนี้ของคุณหมายความว่าอย่างนี้เหรอ ในที่ที่ผมอยู่มันหมายถึงอย่างนี้ แค่นี้เราก็รู้สึกแล้วว่าโห โลกนี้มีสังคมที่หลากหลายมาก ทำให้ผมคิดว่ามันน่าจะมีพจนานุกรมอีกเยอะๆ ที่ให้ความหมายคำในสังคมที่ต่างกัน

“แต่ผมว่าทำเป็นหนังสือออกมาน่าจะไม่คุ้ม เพราะทุกวันนี้ความหมายของคำเปลี่ยนเร็วมาก 3-4 เดือนก็ไม่เหมือนเดิมแล้ว เป็นออนไลน์น่ะเหมาะ จะได้มาอ่านวุ้นแปลภาษากันเยอะๆ” ‘คุณวุ้น’ หัวเราะทิ้งท้าย

วุ้นแปลภาษา

AUTHOR

PHOTOGRAPHER

ดวงสุดา กิตติวัฒนานนท์

ช่างภาพนิตยสาร a day ผู้ชอบกินอาหารที่ถ่าย