“เพื่อไม่ให้มีใครถูกทำร้ายอีก ผมจะฟาดฟันดาบลงที่คออสูรอย่างไร้ความปรานีต่อไป แต่ผมไม่คิดจะเหยียบย่ำผู้ที่ทุกข์ทรมานกับการเป็นอสูรหรือผู้ที่เสียใจกับสิ่งที่ตัวเองทำ เพราะอสูรเองก็เคยเป็นมนุษย์เหมือนกับพวกเรา”

หัวใจที่ทั้งแข็งแกร่งและอ่อนโยน ที่พร้อมจะคงสถานะอย่างนั้นไว้ในทุกสถานการณ์เลวร้ายของชีวิตคือหัวใจแบบไหนกันนะ แล้วมันมีอยู่จริงๆ หรือ?

ในโลกมนุษย์การแสวงหาคำตอบให้กับสมมติฐานนี้แสนจะยากเย็น ทว่า ‘คามาโดะ ทันจิโร่’ ตัวละครหนึ่งใน Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba the Movie: Mugen Train (ดาบพิฆาตอสูร เดอะมูฟวี่: ศึกรถไฟสู่นิรันดร์) กลับบอกกับเราว่ามันอาจจะยากสักหน่อยและคุณก็อาจจะเจ็บปวดมากขึ้น บาดแผลก็อาจเกิดขึ้นซ้ำๆ จนวันหนึ่งกลายเป็นแผลเป็นเด่นชัด แต่ถึงอย่างนั้นทุกคนก็มีสิทธิที่จะละเอียดอ่อนอยู่เสมอแม้ว่าสิ่งที่กำลังพบเจอคือความโหดร้ายอย่างที่สุดของชีวิต

Demon Slayer ผลงานของ ‘โคโยฮารุ โกโตเกะ’ ยกเครื่องเศรษฐกิจของญี่ปุ่นในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาด้วยตำแหน่งมังงะที่ขายดีกว่า 100 ล้านก๊อปปี้ สร้างตัวเลขหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจญี่ปุ่นอย่างน้อย 2.7 แสนล้านเยน สถาบันวิจัยสิ่งพิมพ์ในโตเกียวเผยว่าเพราะ ดาบพิฆาตอสูร ยอดขายสิ่งพิมพ์ของญี่ปุ่นในปี 2020 จึงตกลงไปเพียงร้อยละ 1 เท่านั้น (เทียบกับปี 2019 ที่ตกลงไปถึงร้อยละ 4.3)

นอกจากนี้ เวอร์ชั่นภาพยนตร์ยังทำลายสถิติโดยการทำรายได้กว่า 1 หมื่นล้านเยนในเวลาเพียง 10 วัน เร็วที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ญี่ปุ่น มียอดรวมกว่า 3.2 หมื่นล้านเยน แซงหน้า Spirited Away ของ Studio Ghibli ที่ยืนหนึ่งมานานกว่า 20 ปี ส่วนเวอร์ชั่นอนิเมะของค่าย ufotable ก็กลายเป็น the big hit ของโลกสตรีมมิ่ง คว้ารางวัล Anime of the Year จากโปรแกรมดูแอนิเมชั่นญี่ปุ่น Crunchyroll ในปี 2020 และเป็นซีรีส์อนิเมะที่โด่งดังและถือว่าดีในลำดับต้นๆ ของปีสองปีที่ผ่านมา

ดาบพิฆาตอสูร เล่าเรื่องของคามาโดะ ทันจิโร่ เด็กหนุ่มผู้ขายถ่านในหุบเขากับครอบครัว อยู่มาวันหนึ่ง เขากลับพบว่าสมาชิกทั้งบ้านถูกอสูรฆ่าทิ้งจนเลือดนองเต็มกระท่อม มีเพียงแค่ ‘เนสึโกะ‘ น้องสาวคนเดียวที่รอดชีวิตมาได้ เพียงแต่เธอก็ดันต้องกลายเป็นอสูรแทน 

ท่ามกลางโมงยามที่สิ้นหวัง อยู่ๆ ทันจิโร่ก็ได้พบกับ ‘กิยู’ นักล่าอสูรที่เห็นว่าเด็กหนุ่มขายถ่านมีอะไรบางอย่างที่น่าสนใจอยู่ในตัว กิยูจึงได้ชี้นำให้ทันจิโร่ไปหา ‘อุโรโกะดากิ’ อาจารย์ของเขาด้วยหวังว่าทันจิโร่จะได้ฝึกฝนและสอบเข้าหน่วยพิฆาตอสูรได้ในสักวัน

นับจากวันนั้นเป็นต้นมา ทันจิโร่จึงต้องฝึกฝนกระบวนท่าปราณวารี เคี่ยวกรำฝีมือเป็นปีๆ พบเจออสูรที่มีความเก่งกาจหลายระดับ ค้นพบมิตรภาพระหว่างทาง พร้อมๆ กับต้องเสาะแสวงหาหนทางที่จะเปลี่ยนให้น้องสาวของเขาซึ่งกลายเป็นอสูรกลับมาเป็นมนุษย์อีกครั้ง

*มีการเปิดเผยส่วนสำคัญของภาพยนตร์หลายส่วน*

ดาบพิฆาตอสูร เดอะมูฟวี่: ศึกรถไฟสู่นิรันดร์ เล่าเรื่องราวช่วงต่อจากอนิเมะซีซั่นแรกใน Netflix ซึ่งทันจิโร่และเพื่อนนักล่าอสูร ‘เซ็นอิตสึ’ และ ‘อินโนะสุเกะ‘ ต้องเดินทางไปพร้อมกับ ‘เคียวจูโร่ เร็นโกคุ’ เสาหลักเพลิงหรือนักล่าอสูรฝีมือเก่งกาจที่เป็นกำลังหลักในการกำจัดอสูร เพื่อสืบสวนการหายตัวไปของผู้โดยสารในรถไฟ ฟังเผินๆ ภารกิจดูเหมือนจะไม่มีอะไรซับซ้อน แต่แล้วอยู่ๆ เหล่านักล่าอสูรทุกคนก็หลับลึกลงไปในฝันที่ ‘เอ็นมุ’ อสูรข้างแรมที่ 1 สร้างขึ้นมา โดยที่ไม่รู้ตัวเลยว่าพวกเขากำลังจะถูกอสูรตนนี้ลอบฆ่าอย่างแยบยลในความฝัน

ดาบพิฆาตอสูร เดอะมูฟวี่

เมื่อหลับแล้วจะเสาหลักหรืออะไรก็เหมือนกับเด็กทารก

ไอเดียของเอ็นมุคือต่อให้เป็นนักล่าอสูรที่แข็งแกร่งมาจากไหนแต่แรงขับเคลื่อนของมนุษย์ก็คือหัวใจ ถ้าทำลายหัวใจทิ้งไม่ว่าใครก็จบเหมือนกันหมด ในแง่นี้ การต่อสู้ระหว่างตัวละครใน ดาบพิฆาตอสูร จึงไม่เพียงเรียกร้องแค่ความเก่งกาจของกระบวนท่า แต่ยังรวมถึง ‘กึ๋น’ ในการต่อสู้อีกด้วย

เมื่อทุกคนหลับปุ๋ย พวกเขาต่างก็อยู่ในความฝันที่แตกต่างกันไป ทันจิโร่ปรากฏตัวที่บ้านในหุบเขาพร้อมหน้าพร้อมตากับครอบครัวที่มีชีวิตปกติสุข ฝันดีจากมนตร์อสูรตรึงเขาให้ใช้ชีวิตธรรมดาเหมือนการตายยกครัวไม่เคยเกิดขึ้น 

ในส่วนของเคียวจูโร่นั้น ความฝันพาเขาย้อนกลับไปในวันที่เขาบอกกับพ่อว่าได้เป็นเสาหลักเพลิงทว่าพ่อกลับเพิกเฉย ทั้งๆ ที่ตัวเองก็เคยเป็นเสาหลักมาก่อนในอดีต ไม่เหลือร่องรอยใดๆ อีก พ่อตรงหน้าเคียวจูโร่คือบุคคลที่ละทิ้งชีวิตไปหมดสิ้นแล้ว เสาหลักอะไรนั่นเป็นแค่เรื่องไร้สาระ โลกจะเป็นยังไงก็ช่างมัน

เจ็บปวดแต่ก็ต้องเก็บกลั้นความรู้สึกไว้ภายใน เคียวจูโร่ผู้แข็งแกร่งและพึ่งพิงได้บอกกับน้องชายของเขาไปตามตรงว่าพ่อไม่ได้ยินดีด้วยเลยกับการที่เขาได้ก้าวขึ้นมาเป็นเสาหลัก แต่ถึงอย่างนั้น เปลวไฟในจิตใจของเขาก็จะไม่มีวันหายไปไหน

ความฝันคือความทรงจำที่บ่งบอกว่าตัวตนของใครคนหนึ่งเป็นยังไง เติบโตมาในสภาพแวดล้อมแบบไหน พบเจอกับความเจ็บปวดอะไรมาบ้าง แต่สำหรับบางคน ความฝันกับความใฝ่ฝันก็ดูจะเป็นสองสิ่งที่ใกล้เคียงกันอยู่ นั่นเพราะความใฝ่ฝันอาจไม่ใช่เรื่องของอนาคตที่ยังมาไม่ถึงเสมอไป แต่เป็นเรื่องของอดีตอันห่างไกลที่ผ่านเลยไปนานแล้ว อดีตที่ไม่ต่างอะไรกับความใฝ่ฝันว่าสักวันสิ่งที่เคยสูญเสียไปแล้วนั้นจะกลับกลายเป็นความจริงขึ้นมา

ในฐานะผู้ชมเราเชื่อมโยงตัวเองกับตัวละครได้ไม่ยากเพราะเราต่างเสียดายสิ่งที่เคยทำหลุดมือไปในอดีต เจ็บปวดกับปัจจุบันบ้าง และบางครั้งภาพของการโดนทำร้ายก็วนซ้ำอยู่ในสมอง เหมือนกับจะบอกว่าเราต่างก็มีบาดแผลที่ก้าวข้ามได้หรือไม่ได้ในชีวิต มันจะอยู่กับเราไปตลอด และอาจจะวนกลับมาทำร้ายหรือสร้างความอุ่นใจให้เราได้เสมอ

สำหรับทันจิโร่ ครอบครัวที่อบอุ่นสอนให้เขาเป็นคนอบอุ่น คิดถึงคนอื่น และปกป้องคนรักอย่างสุดชีวิตแม้จะไม่เหลือความหวัง เขาจึงเลือกทางที่ยากสำหรับคนทั่วไป นั่นคือการเห็นใจอสูรและพยายามรักษาชีวิตของผู้บริสุทธิ์

สำหรับเคียวจูโร่การเปลี่ยนผ่านของครอบครัวสอนให้เขาสดใส ยิ้มสู้ และมีความมุ่งมั่นที่จะเอาชนะเสมอ เขาต้องเป็นพี่ชายที่รับผิดชอบสูง ผ่าเผย และพึ่งพิงได้ในทุกสถานการณ์

ตัวละครที่มองโลกในแง่ดีแบบนี้อาจทำให้เราทั้งรำคาญใจและอยากจะเลียนแบบพวกเขาในบางส่วน แต่ที่สำคัญคือมันสร้างคำถามให้กับเราว่า คนเหล่านี้จัดการกับความโหดร้ายในชีวิตของพวกเขายังไงความละเอียดอ่อนจึงยังไม่เลือนหายไปจากจิตใจของพวกเขา

จิตใจของมนุษย์นั้นเปราะบางและอ่อนแอราวกับเครื่องแก้ว

ยิ่งอยู่ในฝันนานเท่าไหร่ก็ยิ่งตื่นยากขึ้นเท่านั้น เพราะเราจะยิ่งจมหายลงไปในความทรงจำ ทว่าในที่สุด ทันจิโร่ก็รู้สึกตัวขึ้นมาได้ว่าตัวเองถูกกักขังอยู่ในความฝัน เขาพยายามหาทางออก วิเคราะห์ความเป็นไปได้อย่างเป็นระบบ จนท้ายที่สุดก็พบว่า การวิ่งหนีออกมาจากครอบครัวอันเป็นความทรงจำที่ล้ำค่าที่สุดคือหนทางที่เขาจะหลุดออกจากความฝันได้

ทันจิโร่เป็นตัวละครที่ใจดีหากก็เด็ดเดี่ยว เป็นตัวละครที่แทบจะเป็นตัวแทนของอุดมคติในการเสียสละ ภูมิต้านทานต่อความฝันสูงขึ้นทันทีเมื่อรู้ว่านี่เป็นเพียงฝัน ฉากนี้น่าจะเป็นฉากที่หลายคน (รวมทั้งผู้เขียนด้วย) เสียน้ำตา นั่นเพราะทันจิโร่วิ่งหนีสิ่งที่ชีวิตของเขาต้องการและโหยหามากที่สุด

ฉากที่วิ่งหนีแม่ น้องๆ และเนสึโกะที่ไม่ได้เป็นอสูรและอยู่ท่ามกลางแสงแดดแตะลึกซึ้งไปถึงข้างใน

“อยากอยู่แบบนี้ตลอดไป อยากหันหลังกลับไป ที่จริงแล้วถ้าตอนนี้ทุกคนก็อยู่ดีมีสุข วันนี้เราก็อาจจะยังเผาถ่านอยู่ไม่ต้องมาจับดาบแบบนี้

“แต่เราสูญเสียมันไปแล้ว”

แม้ว่าจะนึกขอบคุณครอบครัวอยู่ในใจ และแม้ว่าจะอยากขอโทษพวกเขามากมายเพียงใด แต่หลังจากที่กล่าวประโยคนี้จบ ทันจิโร่ก็ไม่หันหลังกลับไปอีก เขาชักดาบขึ้นมาเพื่อตัดคอตัวเองในความฝัน ฉับพลันเขาก็ลืมตาตื่นขึ้นอีกครั้ง 

กระทั่งเอ็นมุเองก็ยังตกใจว่าทำไมทันจิโร่ถึงวิเคราะห์เงื่อนไขของการตื่นได้ในระยะเวลาสั้นๆ แค่นี้ เพราะเหตุการณ์ในฝันช่างเหมือนกับโลกจริง การตัดสินใจว่าจะตัดคอตัวเองจึงจำเป็นต้องใช้พลังอย่างมาก

ในชีวิตจริง มนุษย์ล้วนเจอบททดสอบที่ท้าทายความกล้าหาญและการตัดสินใจในช่วงเวลาบีบคั้น มันยากจนหลายครั้งเราตัดสินใจล้มเลิกมันไปกลางคัน แต่ทันจิโร่เป็นตัวละครที่พูดคำว่า “จะทำยังไงดี” บ่อยครั้ง ต่อจากนั้นเขาจะไม่แขวนตัวเองไว้กับความกลัวมากเท่ากับคำนวณว่าโอกาสที่จะต่อสู้สำเร็จมีเท่าไหร่ อ่านเกมของศัตรู ประเมินกำลังของตัวเองและเพื่อน และทดลองทำจริงทันที

แม้ว่าจิตใจอ่อนละมุนของเขาอาจจะดูเกินจริงไปบ้าง จนแทบจะเป็นจุดสูงสุดของความเห็นอกเห็นใจ (empathy) แต่ทันจิโร่ก็ไม่เคยคิดว่าตัวเองเก่ง เขาคือตัวแทนที่ดีของการอยู่กับความจริงและโลดแล่นไปกับมัน สาเหตุที่ทันจิโร่สามารถจัดการกับอสูรระดับสูงหลายตัวมาได้ รวมถึงอสูรข้างแรมอย่างเอ็นมุจึงมาจากการลับคมในหัวสมองเรื่อยๆ และพัฒนาตัวเองอยู่ตลอดเวลา 

หากเราเป็นเพียงมนุษย์ธรรมดาที่ปรารถนาชีวิตสามัญ ฝีมือความสามารถก็กลางๆ ทันจิโร่น่าจะเป็นบุคคลที่เรานับถือได้ไม่ยาก เพราะเขาไม่เคยคิดว่าตัวเองพิเศษ รักในความสามัญของตัวเองในฐานะมนุษย์ แต่ในห้วงเวลาที่โชคชะตาบ้าคลั่ง เขาก็พร้อมจัดการอารมณ์ จัดระเบียบความโกรธ และหาวิธีแก้ปัญหาไปเรื่อยๆ แม้ว่าอุปสรรคจะมีขนาดมหึมาจนดูเหมือนไม่มีโอกาสแก้ไขได้เลย

บางครั้งอำนาจก็ทำให้คนที่ถือมันไว้มองไม่เห็นหลายต่อหลายอย่าง

ทว่าในภาพยนตร์เรื่องนี้ แม้ว่าจะชนะเอ็นมุได้แล้วแต่นั่นก็ยังไม่ใช่จุดจบของเรื่อง เพราะ ‘อาคาสะ’ อสูรข้างขึ้นที่แข็งแกร่งกว่ามากกลับปรากฏตัวออกมากะทันหันจนนำไปสู่การต่อสู้กันระหว่างอสูรที่แข็งแกร่งตนนี้กับเคียวจูโร่ เสาหลักแห่งเพลิง

ประเด็นในช่วงท้ายของภาพยนตร์เรื่องนี้ได้ไต่ระดับไปสู่ ความเป็นมนุษย์ VS ความเป็นอสูร บททดสอบนี้ไม่ใช่ของทันจิโร่และเพื่อนอีกต่อไป หากเป็นการตัดสินใจของเคียวจูโร่ซึ่งถูกอาคาสะชักชวนให้มาเป็นอสูรด้วยกันเพราะถูกใจในจิตวิญญาณการต่อสู้ของเขา

“ในฐานะผู้ฝึกตนด้านการต่อสู้ ไม่เข้าใจเลยว่าทำไมถึงไม่มีใครตอบรับที่จะเป็นอสูร ผู้ที่มีพรสวรรค์อันยอดเยี่ยมต้องโรยราไป…กระบวนท่าที่ยอดเยี่ยมแบบนี้ เจ้าจะต้องเสียมันไปสักวันนะ”

ความพิเศษของบทสนทนาระหว่างการฟาดฟันกันของสองตัวละครคือ การแลกเปลี่ยนมุมมอง และดึง ‘ความแข็งแกร่งของการเป็นนักต่อสู้’ ออกมาโต้เถียงกันโดยที่ฝ่ายหนึ่งไม่ได้บอกว่าอสูรพิเศษกว่าเพราะเป็นอสูร แต่เป็นเพราะมนุษย์ไม่มีทางเข้าถึงจุดสูงสุดของการเป็นนักสู้ได้ต่างหาก การเป็นอสูรจึงสำคัญกว่า

มุมมองของเจ้ากับข้าต่างกัน

ถ้าเป็นอสูร ต่อให้อยากเป็นนักสู้ที่แข็งแกร่ง อีก 100 ปีหรือ 200 ปีก็สามารถฝึกฝนและเก่งกาจได้ไม่มีที่สิ้นสุด แถมร่างกายก็ยังฟื้นฟูสภาพได้อย่างรวดเร็ว แต่มนุษย์นั้นมีเสื่อมสภาพ โรยรา และดับสูญ การเลือกเป็นนักสู้ในร่างมนุษย์ไปเรื่อยๆ ก็ไม่ต่างอะไรกับการเลือกที่จะตาย

เคียวจูโร่ฟัง คิด และพูดไปตามตรงว่าไม่เห็นด้วย ไม่ว่าอาคาสะจะยื่นข้อเสนอที่น่าสนใจใหม่ๆ เขาก็ยังยึดมั่นในหลักการเพราะเชื่อมั่นว่าการที่มนุษย์เสื่อมสภาพทำให้มนุษย์น่าหลงใหล

ผู้เขียนคิดว่า ฉากนี้คือการต่อสู้ทางวัฒนธรรมระหว่างความคิดที่น่าชื่นชม เพราะเป็นการปะทะกันของแนวคิดในการใช้ชีวิตระหว่างมนุษย์กับอสูร ในขณะที่อีกนัยหนึ่งมันคือการหยิบยื่น ‘ชีวิตที่ดีกว่า’ ให้กับอีกฝ่ายโดยใช้ต้นทุนของเวลา อำนาจเหนือร่างกาย หรืออาจจะไปไกลถึงความสนุกสนานของชีวิต

วิธีการพูดของอาคาสะนั้นฉลาด เพราะเขาไม่ได้บอกว่า การเป็นอสูรคือ ‘privilege’ แต่เราสามารถใช้การฟื้นฟูแผลที่รวดเร็วเป็นเครื่องมือเพื่อเข้าถึงจุดสุงสุดของความแข็งแกร่ง privilege อยู่ที่การเข้าถึงพลังพิเศษต่างหาก อาคาสะพยายามแสดงให้เคียวจูโร่เห็นภาพว่า ต่างฝ่ายต่างก็มีเป้าหมายคล้ายๆ กันนั่นแหละ

ขีดจำกัดเป็นสิ่งที่อสูรพบเจอได้ยาก มีเพียงแสงอาทิตย์และการถูกตัดคอจากดาบของนักล่าอสูร (ซึ่งพอเป็นอสูรข้างขึ้นยิ่งยากมหาโหด) เท่านั้นที่จะฆ่ามันได้ และนี่เป็นการต่อสู้ที่ไม่เท่าเทียมเพราะต้นทุนของสองฝ่ายไม่เท่ากัน ถ้าวิเคราะห์ตามอาคาสะบนพื้นฐานนี้ก็จะเข้าใจว่า การต่อสู้ครั้งนี้ไม่ได้แฟร์ตั้งแต่ต้น เพราะฉะนั้นการยื่นใบสมัครเป็นอสูรก็ดูจะน่าสนใจไม่น้อย 

“มาต่อสู้ด้วยกันไปเรื่อยๆ ฝึกวิชาไปด้วยกัน สิทธินั้นอยู่ในมือเจ้าแล้ว”

แต่เมื่อเคียวจูโร่ปฏิเสธ อาคาสะที่ตกใจไม่น้อยก็ยิ่งจะตื่นเต้นมากขึ้นเรื่อยๆ ที่เห็นสภาวะแบบนี้จากมนุษย์ที่เขาคิดว่าอ่อนแอ การต่อสู้ถูกยกระดับขึ้นเรื่อยๆ เคียวจูโร่เค้นพลังน่าเหลือเชื่อออกมาปะทะกันจนล่วงเลยไปถึงเวลาพระอาทิตย์ขึ้น อาคาสะถูกสถานการณ์บังคับให้ต้องหนีตายไปก่อน ในขณะที่กำลังวิ่งเข้าหามุมมืดในป่า ทันจิโร่ที่บาดเจ็บสาหัสขัดคำสั่งของเคียวจูโร่ที่ให้อยู่เฉยๆ และวิ่งตามอาคาสะไป พร้อมตะโกนลั่นว่า

“เจ้าคนขี้ขลาด อย่าหนีนะ”

ประโยคนี้พุ่งตรงไปพร้อมดาบของทันจิโร่ แทงเข้าที่อัตตาของอาคาสะอย่างรุนแรง เขาถึงกับหันกลับมาและพูดจาน่าสนใจต่อว่า 

“ข้าไม่ได้หนีเจ้า แต่หนีพระอาทิตย์ต่างหาก”

ดาบพิฆาตอสูร สร้างความรู้สึก ‘กลัวตาย’ ที่แท้จริงให้ผูกอยู่กับอสูรมากกว่ามนุษย์ที่ตายง่ายกว่า อสูรมีความกล้ามากและกลัวมากเพราะความตายไม่ใช่แค่การดับของร่างกาย แต่เป็นการสูญสลายของภาวะอำนาจที่ยึดถือ

ในมุมมองของอาคาสะ การต่อสู้นี้ครั้งนี้รู้ผลแพ้ชนะไปแล้วเพราะมนุษย์ไม่มีทางสู้ไหว แต่ทันจิโร่กลับโต้ว่า นี่คือชัยชนะของเคียวจูโร่ต่างหาก เพราะถึงแม้หน่วยพิฆาตอสูรจะเป็นมนุษย์ที่ต้นทุนต่ำกว่า เสียเปรียบกว่า แต่ก็เลือกต่อสู้ในเวลากลางคืนที่อสูรได้เปรียบ พวกเขาไม่ได้แพ้ ผู้โดยสารในรถไฟปลอดภัยทั้งหมด อาคาสะต่างหากที่พ่ายแพ้

บางครั้งอำนาจก็ทำให้คนที่ถือมันไว้มองไม่เห็นหลายต่อหลายอย่าง

“ความพยายามน่ะ มีเท่าไหร่ก็ไม่พอหรอก” คือประโยคที่ ‘ซาบิโตะ’ นักล่าอสูรคนหนึ่งเคยพูดไว้

ซึ่งผู้เขียนคิดว่า สะท้อนทั้งแนวคิดของฝ่ายหน่วยพิฆาตอสูรและฝ่ายอสูรได้เป็นอย่างดี 

ทันจิโร่และเคียวจูโร่มีความพยายามเป็นเลิศ ทั้งสองคนพยายามสู้ในสถานการณ์ที่เป็นไปไม่ได้ และยังต่อสู้เพื่อคนอื่น ในขณะที่ฝ่ายอสูรเองมองความพยายามเป็นการต่อยอดอำนาจและแรงสะท้อนจากชีวิตที่โหดร้ายครั้งยังเป็นมนุษย์ ความพยายามซ้ำซากในข้อจำกัดเดิมไม่ตอบโจทย์ของการโดนโลกโบยตี เป็นมนุษย์นั่นแหละที่ทำร้ายกันจนจิตใจแหลกสลาย พวกเขาถึงได้เลิกพยายาม ยอมเป็นอสูร และมองหาความสวยงามในจักรวาลใหม่

ที่มาและคำตอบของการเป็นนักล่าอสูรและอสูรก็แตกต่างหลากหลายกันไปไม่แพ้กัน

เช่นนี้แล้ว เราจึงไม่อาจตัดสินได้ว่าทั้งสองฝ่ายคิดผิดหรือถูกยังไง แต่เป็นทางเลือกที่แตกต่างหลังจากที่โดนทำร้ายจนบอบช้ำ พวกเขาถึงใช้สิทธินั้นเลือกที่จะใช้ชีวิตต่อในทางที่ตัวเองคิดว่าดี

ไม่ใช่แค่ภาพยนตร์เรื่องนี้ แต่เป็นทั้งเรื่องราวที่ยังไม่จบของ ดาบพิฆาตอสูร  ที่ชักชวนให้เราทำความรู้จักความเป็นอสูรและมนุษย์ในตัวเอง หลายครั้งเราพบว่าเราไม่เลือกเข้าข้างตัวแทนของคนดีเพราะเข้าใจว่าอสูรเจ็บปวดจากครอบครัว ความโดดเดี่ยว ความยากจน การถูกทอดทิ้ง คนที่รักโดนปลิดชีวิตซ้ำๆ ซากๆ และไม่ได้ชั่วร้ายโดยกำเนิด พื้นฐานของประสบการณ์ชีวิตคือตราชั่งทางอารมณ์ที่ดีและงดงาม ซ้ำปรัชญาของมันยังเรียบง่ายกว่าที่คิดเมื่อถูกเล่าผ่านตัวละครที่มีปมแตกต่างกัน

การไม่กดข้ามความเจ็บปวดแต่ก้าวข้ามมันไปอย่างใคร่ครวญของทันจิโร่ การต่อสู้กับภาวะขี้ขลาดในการเป็นนักล่าอสูรที่มีกระบวนท่าแค่กระบวนเดียวของเซ็นอิตสึ หรือการเลือกที่จะเป็นอสูรและเสาหลักของแต่ละคน

ทันจิโร่เป็นตัวเอกก็จริง เขามีแง่มุมความแข็งแกร่งแต่อ่อนโยนที่ไม่สิ้นสุด มิติของความอ่อนโยนนั้นซับซ้อนมากเสียจนทำให้ผู้อ่านประหลาดใจได้เสมอ เป็นนักเรียนรู้ความเจ็บปวดที่แน่วแน่ พร้อมร้องไห้เพื่อคนอื่น เด๋อ ซ้ำยังชอบไต่ระดับมาตรฐานความเป็นคนดีให้สูงขึ้นจนน่าหมั่นไส้ แต่ตัวละครอื่นๆ ก็มีความพิเศษจนแย่งซีนทันจิโร่ได้มาก ผู้เขียนเห็นว่าอสูรน่าสนใจกว่าเสียด้วยซ้ำ และน่าสนใจในแง่มุมของความเป็นมนุษย์ที่อ่อนไหว และขาดรัก

ความเป็นคนดีมันน่าหมั่นไส้ก็จริง และการทำเพื่อคนอื่นก็ดูจะยูโทเปียไปมากในบางจังหวะ แต่ถึงเราจะรำคาญ หากเราก็ยังพ่ายแพ้ต่อมันเหมือนกับที่เราพยักหน้าเข้าใจความเศร้าของการเป็นอสูร 

ความง่ายงามที่เบ่งบานแม้ในยามที่ชีวิตกำลังจะดับลงของเคียวจูโร่ เป็นภาพที่เขายิ้มกว้าง เป็นเสาหลัก เป็นคนเก่ง แต่ก็เป็นมนุษย์ที่อยากได้รับการยอมรับจากคนที่รัก รักคนเป็น และอยากให้พวกเขาใช้ชีวิตต่อไปโดยที่เข้าใจเสมอว่าตัวเองถูกรักอยู่

The post Kimetsu no Yaiba the Movie – แม้ในวันที่โหดร้าย แต่เราก็มีสิทธิจะละเอียดอ่อนอยู่เสมอในชีวิต appeared first on a day magazine.

แต่โปรดใช้มือถือ โปรดหารือดังๆ กับเพื่อน โปรดปรับสายตาให้ชินกับความมืด และโปรดอยู่ในความสนุกกับความฉุกละหุกและแรนด้อมที่จะเกิดขึ้นในละครเวที Siam Supernatural Tour ที่จัดโดย FULLFAT Theatre คณะละครเวทีที่ผลิตละครแบบอิงกับสถานที่ (site-specific) เพราะมีไม่กี่ครั้งที่ละครเวทีจะอนุญาตให้เราไม่นั่งบนเบาะนุ่มและกุมสายตาของเราให้จ่ออยู่หน้าเวที แต่พาเราเดินทัวร์ทั่วโรงละคร ป้อนความกลัวในยกแรก และพูดมาถึงขนาดนี้ก็คงจะไม่แปลกอะไรถ้าจะบอกว่า คนดูก็เป็นนักแสดงอีกคนหนึ่งของละครเรื่องนี้

ผู้กำกับ อ้น–นพพันธ์ บุญใหญ่ เดินไปปิดไฟในห้องสัมภาษณ์เฉยเลยเมื่อเราถามถึงคอนเซปต์ของละคร ก่อนจะพูดเรียบๆ ว่า “ยินดีต้อนรับสู่มิติวังเวง เมื่อกี้สว่างอยู่รู้สึกปลอดภัยใช่ไหม เราไม่ต้องทำอะไรให้มันน่ากลัวเลย เพราะมันน่ากลัวของมันอยู่แล้ว”

เราเห็นแสงที่ลอดออกมาจากประตู ได้ยินที่แวดล้อมชัดขึ้น และรู้สึกถึงความหลอนแบบฉับพลัน อ้นบอกว่าตอนมาเดินเซอร์เวย์เส้นทางที่นี่ก็ชอบแผนผังของโรงละครมาก เพราะทางเดินซับซ้อนเหลือเกิน มีประตูตรงนู้น ซอกซอยตรงนี้ โผล่ไปอีกทีเจอคนที่เหมือนเดินมาจากมิติอื่น อีกทั้งละครเวทีเรื่องนี้ยังเกิดขึ้นเพราะโรงละครเคแบงก์สยามพิฆเนศต้องการทำโปรเจกต์เกี่ยวกับพื้นที่ จึงเปิดให้ศิลปินหลายกลุ่มทั้ง babymime, ฮ่องเต้–กนต์ธร เตโชฬาร รวมถึง ฟูลแฟตฯ มาจัดแสดงละครที่นี่

‘ความมืด’ คืออีกหนึ่งตัวละครที่ชัดเจนพอๆ กับ 14 นักแสดง และ 1 นักดนตรี ที่เป็นส่วนประกอบสำคัญของเรื่อง เราอาจจะบอกรายละเอียดของละครเวทีเรื่องนี้ได้ไม่มาก นอกจากว่าคณะทัวร์จะพาคนดูก้าวขาเข้าไปในความมืด มีเส้นเรื่องหลายเส้นเรื่อง คุณจะได้ยินเสียง ได้เห็นอะไรแวบๆ ได้สังเกตสถานการณ์และสัมผัสประสบการณ์ใหม่ที่ผู้กำกับ นักแสดง และทีมงานใส่ใจถ่ายทอดการค้นพบในสิ่งที่ไม่ได้ค้นหาของพวกเขา

เมื่อเปิดไฟตามเดิม ทีมงาน Eyedropper Fill ทีมโปรดักชั่นของละครเวทีเรื่องนี้ ซึ่งประกอบไปด้วย อะตอม–ติณห์นวัช จันทร์คล้อย Creative Director, นัท–นันทวัฒน์ จรัสเรืองนิล Managing Director และ พีร์ รุ่งพิริยะเดช Spatial Designer ก็เดินเข้ามาในแสงสว่างพอดี

ละครเวทีที่มีเวทีฟรีฟอร์ม

หากตัดสินจากเพียงชื่อ Siam Supernatural Tour อาจฟังดูหลอนๆ เหมือนต้องเดินเข้าบ้านผีสิง ซึ่งก็มีทั้งส่วนที่จริงและไม่จริง

ที่ว่าจริง เพราะละครเวทีเรื่องนี้ปราศจากเวทีแบบที่เราคุ้นชิน ประเภทเวทียกสูงที่ประจันหน้ากับแถวเก้าอี้เรียงราย แต่กลับมีเวทีฟรีฟอร์มที่กินพื้นที่ทั้ง 3 ชั้นของโรงละคร และการชมก็คือการเดินดูเรื่องราวที่เกิดขึ้นในพื้นที่นั้นอย่างถ้วนทั่ว อย่างที่เรียกว่า immersive theatre หรือ ละครเวทีที่คนดูมีส่วนร่วมกับการแสดง

ส่วนที่ว่าไม่จริง เพราะอ้นและทีมงานออกแบบความหลอนที่ว่าในมิติที่ลึกลงไปกว่าเรื่องผีสาง เพราะไม่ใช่แค่จะหลอกให้กลัว แต่ฟูลแฟตฯ และอายดร็อปฯ อยากชวนผู้ชมมาเปิดประสาทสัมผัสเพื่อรับประสบการณ์ใหม่ๆ ต่างหาก

อ้น : “เรานิยามละครเวทีเรื่องนี้ว่า haunted house of social horror เราอยากพาคนดูมาเปิดประสาทสัมผัสที่เขาไม่ได้ใช้ เพราะการอยู่กรุงเทพฯ การขึ้นรถ ลงรถ เข้าบ้าน เข้าที่ทำงาน ขึ้นบีทีเอส มันมีอยู่แค่นี้ แสง สี เสียง หรือบทสนทนาที่เราได้ยินก็เหมือนเดิมทุกอย่าง แต่พอเข้ามาในสเปซที่เราดีไซน์ไว้ มันจะปิดทุกอย่างที่คุณคุ้นชิน แล้วมันจะเปิดทุกอย่างให้กว้างขึ้น แม้เล็กๆ น้อยๆ แต่มันจะทำให้คุณตื่นตัว ตื่นตาตื่นใจ ความมืดทำให้คุณต้องอยู่กับปัจจุบันขณะมากขึ้น

“สเปซของโรงละครมันน่าสนใจในแง่ที่ว่า ปกติคนดูจะได้มีปฏิสัมพันธ์กับโรงละครในฐานะของคนดู แล้วเราจะเห็นแค่หน้าเวที แต่นี่มันจะพาเราไปหลังเวที และไปสู่สเปซที่เราอธิบายมันไม่ได้สักเท่าไหร่ มันแปลก คล้ายว่าเราเข้าบ้านผีสิง คือไม่รู้ว่าห้องนี้ทำอะไร เคยมีใครอยู่หรือเปล่า

“มันไม่มีอะไรที่ supernatural ในเชิงของวิญญาณอะไรแบบนั้นหรอก แต่เราเล่นเรื่องประสาทสัมผัสที่เราอยากมอบให้คนดูแต่ผ่านเลเยอร์ของความน่ากลัว ความแปลก ความไม่คุ้นชิน”

ชีวิตคนเมืองเรื่องเซอร์เรียล

พื้นที่อันซับซ้อนของโรงละครเปิดกว้างต่อการจินตนาการและการตีความของผู้กำกับและทีมโปรดักชั่น อย่างหนึ่งที่พวกเขาเห็นตรงกันคือพื้นที่แห่งนี้เหมาะกับการสอดแทรกเรื่องราวเซอร์เรียลของคนเมือง และเหมาะกับการอธิบายเรื่อง social horror ได้อย่างแนบเนียน

อ้น : “social horror ของผมหมายถึงความสยองขวัญของสังคมซึ่งเราเจอหลากหลายแบบ สภาพสังคมถูกพูดถึงอยู่แล้วแน่นอน มันเป็นประเด็นร่วมสมัยในบ้านเรา ในฐานะศิลปินมันเป็นหน้าที่ที่ต้องใช้ทักษะพูดอ้อมๆ หรือเล่าเรื่องโดยใช้ศิลปะและความแยบยลแต่ไม่ชักจูง เช่น เราจะสื่อสารไอเดียของการปกครองด้วยการใช้ซีนครูอนุบาลกับเด็ก คือใช้บริบทอื่นไปเลยเพื่อที่จะดูว่าโครงสร้างของมนุษย์หรือประเทศมันมาจากอะไร เพราะสุดท้ายแล้วมันฝังอยู่ในตัวเรา แล้วเราก็ไปขุดมาว่าไอเดียเรื่องการปกครองมันอยู่ในทุกเรื่องหรือเปล่า เช่น ความเชื่อในเรื่องผีสาง การแต่งงาน”

อะตอม : “ประสบการณ์ใน Siam Supernatural Tour เป็นประสบการณ์เกี่ยวกับการใช้ชีวิตในกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นเมืองที่แรนด้อมมาก ทุกอย่างมันไม่ต่อเนื่องกันเลย เดินไปอีกถนนหนึ่งก็กลายเป็นอีกแบบแล้ว อีกอย่างกรุงเทพฯ เป็นเมืองที่เราอยู่กับความเหนือจริงจนเคยชิน เราเจอศาลพระภูมิที่ตกแต่งด้วยไฟคริสต์มาสซึ่งดูเป็นงานศิลปะมาก เราเจอต้นไม้ใหญ่ต้นหนึ่งที่มีคนเอาม้าลายมาวางเป็น 200-300 ตัวโดยที่ไม่รู้สึกอะไร เราจึงตีความไปว่า ต้องทำให้คนดูตั้งคำถามตลอดเวลาว่า นี่เขากำลังอยู่ในความจริงหรือการแสดง เราจะทำให้งาน installation art (ศิลปะจัดวาง) หรือการออกแบบประสบการณ์ครั้งนี้มันแนบเนียนไปกับพื้นที่จนเขาตั้งคำถามว่ามันเป็นของที่อยู่ในนี้อยู่แล้ว หรือเป็นของที่ทีมเราเซตขึ้น”

ความน่าสนใจอีกอย่างของ Siam Supernatural Tour คือการสัมผัสละครเวทีแบบนี้ไม่ต่างอะไรจากการใช้ชีวิตประจำวันของเราทั่วไป ค่อยๆ เดิน ค่อยๆ สังเกต แล้วตัดสินใจว่าจะรับอะไรเข้าตัว

อะตอม : “สิ่งหนึ่งเลยที่มันจะเกิดขึ้นใน Siam Supernatural Tour ซึ่งเราไม่ค่อยได้เห็นในการไปชม physical theatre เรื่องอื่นๆ คือเราสามารถถ่ายรูปได้ตลอดการแสดง จะ live ก็ยังได้ ข้อนี้มันทำให้เราเห็นว่าโชว์นี้มันเอื้อให้คนดูเกิดพฤติกรรมในแบบที่เขาทำอยู่ทุกวันคืออยู่กับมือถือ

“อีกอย่างหนึ่งคือคนดูจะถูกดึงความสนใจเข้าไปในหลายเส้นเรื่องมาก ทั้งเรื่องของคนนำทัวร์ เรื่องที่คนดูจะเห็นคือเรื่องที่คณะละครมีการทะเลาะเบาะแว้งอะไรกันสักอย่าง แล้วก็เรื่องของละครจริงๆ แล้วเขาก็ไม่มีทางรู้เลยว่ามันเป็นเส้นเรื่องเดียวกัน ซึ่งผมรู้สึกว่ารูปแบบการรับข้อมูลแบบนี้มันดิจิทัลมากๆ มันเหมือนเวลาเราไถนิวส์ฟีดในยุคนี้เราไม่สามารถที่จะให้สมาธิไปกับข้อมูลชิ้นหนึ่งได้นานมาก เพราะฉะนั้นผมคิดว่าการแสดงนี้มันให้ความรู้สึกหรือประสบการณ์คล้ายๆ กัน คือมันพร้อมจะดึงความสนใจเราไปตลอดเวลา แล้วเราก็ต้องมีสติในการชม”

การทำงานที่ ‘ออร์แกนิก’

อันที่จริง ทีมโปรดักชั่นอย่าง Eyedropper Fill ไม่เคยรันวงการละครเวทีมาก่อนเหมือนกัน แต่อ้นคิดว่างานของอายดร็อปฯ มีความเซอร์เรียลอยู่สูง จึงเหมาะกับละครเวทีเรื่องนี้ แล้วการทดลองทำงานร่วมกันครั้งแรกๆ ก็ยืนยันความคิดของผู้กำกับ เพราะพวกเขาทำงานเข้าขากันอย่างเป็นธรรมชาติ หรือ ‘ออร์แกนิก’ ตามคำของอ้น จนได้ไอเดียที่ดีตั้งแต่ยังไม่มีชื่อเรื่องด้วยซ้ำ

อ้น : “การทำงานมันออกมาอย่างออร์แกนิกมาก มีครั้งหนึ่งเราอยู่กันบนเวทีแล้วมีคนสีเชลโล่นั่งอยู่ตรงกลาง ทางทีมอายดร็อปฯ ก็เริ่มเล่นๆ อะไรกันก็ไม่รู้ ซึ่งผลออกมาเป็นวิชวลที่สวยมากอย่างที่เห็นในโปสเตอร์นั่นแหละ แล้วเราคิดว่า ใช่ นี่คือ Siam Supernatural เราไม่รู้ว่ามันคืออะไร แต่มันเป็นการสั่งสมประสบการณ์ของคนสองฝ่ายที่เชี่ยวชาญมากในสิ่งที่ตัวเองทำ แล้วมันบังเอิญด้วยความตั้งใจ จากความรู้ว่าถ้าใช้อันนี้กับอันนี้มันจะเกิดผลแบบนี้ แต่มันเกิดผลใหม่ที่เราคาดไม่ถึงเพราะมันไปปรากฏอยู่บนตัวคน นี่คือการทำงานร่วมกันที่ไม่ได้วางแผนไว้ แต่มันเกิดอย่างออร์แกนิก”

อะตอม : “วันนั้นเราขนอุปกรณ์ทุกอย่างในออฟฟิศมาทดลองร่วมกับนักแสดง ซึ่งตอนนั้นนักแสดงยังไม่ได้รับบทอะไรเลย แล้วระหว่างเรา นักแสดง และพี่อ้น ก็ด้นสดร่วมกันบนเวที จนเกิดขึ้นมาเป็นภาพที่พี่อ้นบอก ซึ่งสุดท้ายแล้วมันใช้เป็นทิศทางในการกำหนดการแสดงระหว่างมัลติมีเดียที่เราทำ นักแสดง ผู้กำกับ และสเปซ เวลาที่นักแสดงเข้ามาซ้อมร่วมกัน เราจะมาดูและเดินไปตามเส้นทางการซ้อมของเขาด้วย เราจึงรู้สึกว่าการแสดงนี้มันทลายเส้นแบ่งระหว่างการแสดงกับการไม่แสดง คือเราเดินดูโดยที่ไม่รู้ว่าเราอยู่ในการแสดงอยู่ไหม เราไม่รู้เลยว่าอะไรมันจริงไม่จริงระหว่างการเดิน”

Eyedropper Fill สนใจเรื่องการทำงานของพื้นที่มากกว่าเนื้อเรื่องด้วยซ้ำ พวกเขาไม่จำเป็นต้องรู้บทหมดทุกอย่าง (เพราะไม่ได้มีบทอยู่แล้ว) แต่ต้องรู้มวลบรรยากาศที่นักแสดงจะทำร่วมกับพื้นที่ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ ทำงานกับอารมณ์แต่ละก้อนมากกว่าจะต้องรู้คิวทุกบรรทัด คนดูอาจจะไม่ได้รู้สึกถึงงานของเขาเลยก็ได้หากสเปซตรงนั้นส่งความรู้สึกที่ละครอยากจะนำเสนอให้เขาได้อย่างเต็มที่

ในเชิงโปรดักชั่น การเปลี่ยนแปลงความออร์แกนิกให้เป็นเรื่องทางเทคนิคเป็นเรื่องที่ท้าทายและสนุก อายดร็อปฯ รู้สึกว่านี่เป็นเหมือนการรีเฟรชการทำงานของพวกเขา ไม่ต้องตอบโจทย์ลูกค้าแต่ได้ปล่อยความรู้สึกไหลเพื่อให้สายตาของคนทำสื่อสดมากขึ้น

นัท : “ตอนที่เราเข้ามาดูตอนแรกเราก็ทำความเข้าใจกับเนื้อเรื่อง แต่มันไม่ได้ว่ะ เราต้องทำงานเหมือน under construction ตลอดเวลา เพราะงานนี้เหมือน deconstruct ตัวเองเรื่อยๆ ตามที่ผู้กำกับทดลองกับนักแสดง หรือทดลองด้านพื้นที่กับเรา แล้วเขาก็ยังจะอยากเว้นพื้นที่ให้กับคนที่จะเข้ามาชมด้วย ซึ่งตรงนี้มันจะทำให้ตัวเนื้อเรื่องไหลไปตามสถานที่ ตามคน หลังจากที่เราเดินครบรอบเราได้มวลมาว่าแต่ละจุดเป็นยังไง เลยคิดกันว่าเอาของเราไปใส่ให้ได้อารมณ์แล้วกัน จากนั้นเราก็ตามเส้นทางอีกรอบเพื่อที่จะคัดบางอย่างออก ดูว่าบางอย่างเราไปทำให้สเปซมันเสียอารมณ์เดิมไปไหม เช่น ตรงนี้จริงๆ ไม่มีรู้สึกดีกว่า”

ความแรนด้อมที่ลงตัว

ในเมื่อเวทีมีความลื่นไหลตามพื้นที่ ส่วนนักแสดงก็ดำเนินเรื่องตามทิศทางที่วางไว้อย่างคร่าวๆ แต่ปราศจากบทละคร กระดูกสันหลังของ Siam Supernatural Tour จึงเป็นความแรนด้อม แต่ไม่ใช่ความแรนด้อมที่จับวางอย่างมั่วๆ แต่เป็นความแรนด้อมที่ผ่านการคิดมาแล้วอย่างละเอียดและถี่ยิบ

เมื่อเป็นเช่นนี้ ผู้กำกับและนักแสดงจึงต้องทำเวิร์กช็อปกันอย่างหนักหน่วง ทั้งการเก็บเสียงในความมืด การซ่อนตัว การเต้น และการซ้อมความเหนือจริงอื่นๆ

อ้น :  “ความแรนด้อมมันคือความใส่ใจ เมื่อทำละครเวทีมาเยอะๆ แล้วเราจะรู้ว่าทำยังไงให้เกิดผลอะไร รู้ว่าถ้าเอาสิ่งดีๆ สามสี่อย่างนี้มารวมกันแล้วมันจะดี ไม่ใช่ว่ามั่ว เทอะไรรวมกันลงหม้อไปแล้วหวังว่าสิ่งนี้มันจะเกิดขึ้น นี่คือประสบการณ์ ความเชี่ยวชาญ การเดินสายลึก ถ้าต้องการแสงที่ทำให้คนเข้ามาในห้องแล้วรู้สึกอบอุ่นมาก เราจะรู้ว่ามันคือแสงอะไร ถ้าอยากพูดโน้มน้าวจิตใจคน เราก็จะรู้ว่าต้องเลือกคำยังไง ใช้ทีท่า น้ำเสียงแบบไหน

“การที่เราไปดูละครเวทีมันคือการไปกำกับความรู้สึกของคน ทำให้คนเชื่อไปกับบท ด้วยดนตรี ฉาก หรือแสง แต่เราชอบความแรนด้อมเพราะมันเหนือตัวตนเราจริงๆ นี่คือสิ่งพิเศษที่ละครเวทีมี เราจะไม่ได้ประสบการณ์แบบนี้หรือความรู้สึกนี้เวลาดูหนังแน่ๆ”

ส่วนทีมอายดร็อปฯ ก็ต้องอยู่กับปัจจุบันและตีโจทย์ไปตามพื้นที่และการเคลื่อนที่ ที่สำคัญ พวกเขามองว่าความแรนด้อมไม่ได้เกิดขึ้นจากฝีมีอของทีมงานระหว่างขั้นตอนการสร้างสรรค์เท่านั้น แต่ยังมีความแรนด้อมที่สามารถเกิดขึ้นได้ยามคนดูมีส่วนร่วมอีกด้วย

อะตอม: “มันไม่ได้มีกำแพงระหว่างคนทำกับคนดู เราสร้างประสบการณ์แล้วคนดูก็เข้ามาจอยพื้นที่ตรงกลาง มันทำให้เราเห็นแรงสะท้อนและพลังงานของคนดู ณ ตรงนั้นโดยตรงเลย เราไม่ต้องรอให้เขาดูจบแล้วไปคอมเมนต์ในเฟซบุ๊ก เราเห็นเลยว่าตรงนี้เขาอึดอัดไม่กล้าเดินไปไหน หรือเขารู้สึกสบายมากเลย

“บางงานที่เราปล่อยพื้นที่ว่างๆ ให้คนดูสร้างปรากฏการณ์อะไรสักอย่างขึ้นเองมันสร้างบางอย่างที่คาดไม่ถึง ถ้าเทียบกับการทำงานในรูปแบบปิดคือเราคุมทุกอย่างเบ็ดเสร็จแล้วคนดู passive เราออกแบบให้คนดูเขานั่ง แต่ถ้าเขายืนมันอาจจะดีกว่าก็ได้ หรือเราไม่ได้ออกแบบให้เขาตบมือ แต่มีคนดูตบมือขึ้นมา เราก็ได้เห็นมิติใหม่ๆ ที่เราไม่เคยมอง”

ละครเวทีที่ปฏิเสธ passive experience

ในฐานะของคนดูที่ไม่อยากมีส่วนร่วมกับละครเพราะตั้งใจจะมาดูเฉยๆ นั่งสงบๆ ในพื้นที่อบอุ่น เราสงสัยว่าเราจะเข้ากันได้กับ Siam Supernatural Tour ไหม

อ้นพยักหน้าบอกว่า เข้าใจมาก เคยเป็นผู้ชมแบบนั้นมาก่อนเหมือนกัน แต่วันนี้เขาอยากทำละครเวทีแบบที่ปั้นมวลละครและมนุษย์คนดูเข้าด้วยกันเป็นก้อนศิลปะ แต่แน่นอนว่ามันจะไม่คุกคามคุณในระดับฮาร์ดคอร์

อ้น : “เรารองรับคนดูไว้ระดับหนึ่งแล้ว ไม่ใช่ว่าเนี่ย เดี๋ยวเราถีบทุกคนตกน้ำตรงนี้หมดเลย เราไม่ได้มาแบบเซอร์แดก เอาเขาใส่ห้องล็อกอะไรแบบนั้น ไม่ได้จะสร้างการรับรู้ให้กับคนดูโดยยัดข้อมูลใส่หน้าเขา แต่เราอยากให้หลังจากดูละครแล้ว มันเกิดบทสนทนาว่าสิ่งที่เกิดขึ้นมันมีอะไรบ้าง คนดูอาจจะเชื่อมโยงกับแค่ซีนเดียว ซึ่งพอไปรวมกันกับประสบการณ์ส่วนตัวของพวกเขาแล้วมันเกิดการเรียนรู้และแบ่งปันกันกับเพื่อน”

ถ้าเราเปิดตาอยู่ท่ามกลางความมืดแค่นาทีสองนาที ดวงตาเราก็จะชินกับมัน Siam Supernatural Tour จะเปิดประสบการณ์ร่วมของผู้ชมในเชิงของประสาทสัมผัส อ้นเปรียบเทียบง่ายๆ ว่าเหมือนคุณนอนอยู่บนเตียงแล้วอยู่ดีๆ กระเด้งขึ้นมาว่า ‘อะไรวะเนี่ย’ ‘นั่นอะไรแวบๆ วะ’ ‘นั่นใครทำอะไรอยู่’ แล้วค่อยตัดสินใจเอาเองว่าอยากรับหรือไม่อยากรับสารที่นักแสดงเล่นออกมา

อ้น : “ถ้าเราผ่านเลเยอร์ของความกลัวไปแล้ว เราจะอยู่กับมันได้ เพราะเรื่องราวดึงดูดให้คนดูเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ขึ้นอยู่กับคนดูด้วยว่าเขาจะปฏิบัติกับสิ่งที่เกิดขึ้นรอบข้างเขายังไงเมื่ออยู่ดีๆ เขาก็กลายเป็นเนื้อเรื่อง ละครของเรามอบให้มากกว่าความน่ากลัว สมมติว่าคุณเดินๆ อยู่แล้วมันมีเหตุการณ์เกิดขึ้น นั่นคือเนื้อเรื่องของเรา ถ้าคุณสนใจมัน คุณจะสนใจมันขนาดไหน คุณจะเดินไปไหม หรือคุณจะแค่เดินผ่านมันไป มันทำให้คุณต้องเลือกว่าคุณจะอนุญาตให้สารต่างๆ เข้ามาในตัวคุณหรือเปล่า”

นัท : “เราคิดว่ามันเป็นความบันเทิงอีกศาสตร์หนึ่งที่เปรียบเทียบได้กับภาพยนตร์ ซึ่งภาพยนตร์เองก็พยายามที่จะเข้ามาในฝั่งการออกแบบประสบการณ์เหมือนที่ละครเป็น เหมือน 4DX ที่พยายามสร้างให้เรามีประสบการณ์ร่วมไปด้วย แต่ในตัวละครเองมันมีอยู่แล้ว มันเหมือนเป็นการท้าทายคนดูมากกว่าเพราะมันไม่ได้เป็น passive experience ที่ดูเสร็จแล้วก็โอเค ล้างสมองฉันไป

“หนังที่ดีในความเข้าใจของคนหลายๆ คนคือการที่มันสามารถเอาเขาเข้าไปอยู่ในจอให้ได้ทั้งๆ ที่ฉันนั่งอยู่ตรงนี้ หลอกฉันสิ แต่กับศาสตร์ละครเองมันมากกว่านั้น มันเหมือนการสื่อสารสองทางเพราะว่าข้างล่างเนี่ยสามารถที่จะสื่อสารอะไรกับคนดูได้ตลอดเวลาทั้งๆ ที่มันอาจจะเป็นการด้นสดก็ได้ เราคิดว่าตรงนี้มันเป็นเสน่ห์ที่ดีมากๆ ของละคร ซึ่ง Siam Supernatural Tour มันตอบแบบนั้นร้อยเปอร์เซ็นต์เลย คนดูเข้าไปอยู่ในละครเลยโดยที่ไม่ได้ถูกหลอก เรารู้ตัวอยู่ตลอดเวลาว่าฉันกำลังมาในงานนี้แหละ แต่ฉันเป็นอะไร เป็นใครเนี่ย”

วิลเลียม เชกสเปียร์ เคยพูดประโยคคลาสสิกทำนองว่าโลกนี้คือละคร มนุษย์เราทั้งชายและหญิงเองก็เป็นเพียงนักแสดง จนถึงเวลานี้ความหมายของมันก็ยังร่วมสมัยอยู่ ฉะนั้นการลองไปเล่นแผลงๆ ในละครเวทีที่เราเองก็เป็นนักแสดงได้ จินตนาการสบายๆ ว่าเราสามารถเต้นบัลเลต์ได้ในความมืด เราอาจจะได้เจอกับเมจิกโมเมนต์ของความแรนด้อมอย่างที่ Siam Supernatural Tour พร้อมจะมอบให้

มัน supernatural ก็จริง แต่เมื่อปิดไฟ เราอาจจะรู้สึกปลอดภัยมากกว่าการเดินในแสงสว่างก็เป็นได้้

ภาพ FULLFAT Theatre

Siam Supernatural Tour กำกับการแสดงโดย นพพันธ์ บุญใหญ่ ร่วมด้วย Eyedropper Fill, นักแสดง 14 ชีวิต และอีก 1 นักดนตรี จัดแสดง 14 รอบที่โรงละครเคแบงก์สยามพิฆเนศ

24 ตุลาคม – 15 พฤศจิกายน เวลา 20:00 น.

The post Siam Supernatural Tour : ละครเวทีที่ไม่ได้แสดงบนเวที และมีคนดูกับความมืดเป็นนักแสดง appeared first on a day magazine.