โลกมีน้ำปกคลุม 2 ใน 3 ของพื้นที่ทั้งหมด แต่เป็นที่น่าประหลาดใจว่ามีประชากรโลกมากถึง 1 ใน 5 ที่กำลังประสบภาวะขาดแคลนน้ำ
หากว่ากันด้วยชุดข้อเท็จจริงทางภูมิศาสตร์ ปริมาณน้ำที่ว่าเยอะในโลกนั้นเป็นน้ำเค็มไปแล้วถึง 97.5% ในขณะที่น้ำจืดมีเพียงราวๆ 2.5% เท่านั้น และที่สำคัญในจำนวน 2.5% กลับมีน้ำบนผิวดินที่สามารถใช้อุปโภคและบริโภคได้เพียง 0.3% ซึ่งไม่สัมพันธ์กับอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจและการเติบโตของจำนวนประชากรเลยสักนิด
มีรายงานขององค์การสหประชาชาติที่ทำนายเอาไว้ว่า ภายในปี 2568 ประชากรกว่า 7,000 ล้านคนจาก 60 ประเทศจะประสบภาวะการขาดแคลนน้ำรุนแรง ซึ่งพื้นที่ที่ประสบกับการขาดแคลนน้ำอย่างรุนแรงในขั้นวิกฤตจะมีอัตราการใช้น้ำอยู่ประมาณ 1,000 ลูกบาศก์เมตร / คน / ปี
ถึงตรงนี้ แม้เราจะไม่ยกข้อเท็จจริงหรือสถิติมาอ้างอิงเพิ่มเติม แต่ทุกคนต่างรู้กันว่าน้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์ ทั้งยังเป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจอย่างหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นการใช้น้ำในภาคการเกษตร ภาคอุตสาหกรรม และใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้า
ทุกวันนี้จึงไม่มีใครตั้งคำถามว่า ‘ทำไมเราต้องอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำ’ แต่เราต้องช่วยกันสงสัยว่า ‘เราจะแก้ไขปัญหาเรื่องการขาดแคลนน้ำได้ยังไงบ้าง’
ลองไปดูกันว่าในหลายๆ พื้นที่ทั่วโลกเขาแก้ปัญหานี้กันยังไง แล้วพวกเราคนธรรมดาทั่วไปทำยังไงได้บ้าง
กลั่นน้ำทะเลเป็นน้ำจืดใช้ดื่มกิน
ประเทศอิสราเอลมีแหล่งน้ำจืดอยู่ในมือประมาณ 1,450 ล้านลูกบาศก์เมตร / ปี สำหรับใช้อุปโภคบริโภคในภาคครัวเรือนประมาณ 850 ล้านลูกบาศก์เมตร คิดเป็น 58% ของปริมาณน้ำที่มีอยู่ ซึ่งเป็นตัวเลขที่ค่อนข้างสูง ดังนั้นหากจะพึ่งพาเพียงน้ำจืดตามธรรมชาติอย่างเดียวก็คงจะไม่เพียงพอ ทางออกหนึ่งที่สำคัญของอิสราเอลคือการกลั่นน้ำทะเลให้เป็นน้ำจืด
ปัจจุบันอิสราเอลมีโรงงานผลิตน้ำจืดจากทะเลหรือการสกัดแยกเกลือออกจากน้ำทะเลโดยใช้เทคโนโลยี Reverse Osmosis (RO) ซึ่งใช้กระบวนการ Membrane ที่มีความละเอียดถึง 0.0001 ไมครอนในการกรองสารละลาย สิ่งปนเปื้อน และเชื้อโรคต่างๆ ออก จนได้น้ำจืดที่บริสุทธิ์ไหลผ่านออกมา
โดยตอนนี้อิสราเอลมีโรงงานที่ใช้เทคโนโลยีนี้อยู่ 5 แห่ง ตั้งอยู่ที่เมืองอัชเคลอน, พัลมาชิมซอเร็ก, ฮาเดรา, แอชดอด และโรงงานขนาดใหญ่ที่สุดตั้งอยู่ที่เมืองซอเร็ก โดยปัจจุบันปริมาณน้ำดื่มกว่าร้อยละ 80 ในอิสราเอลมาจากการแยกเกลือออกจากน้ำทะเลด้วยวิธีการดังกล่าว จนสามารถแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำที่เป็นปัญหาเรื้อรังมานานกว่า 71 ปีในอิสราเอลได้
The Drinkable Book หนังสือที่ไม่ได้มีไว้อ่าน แต่มีไว้ดื่ม
ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อว่าทุกวันนี้หนังสือก็สามารถผลิตน้ำสะอาดมาให้เราดื่มได้ เมื่อ DDB Worldwide เอเจนซีระดับโลก ร่วมกับ Water Is Life องค์กรรณรงค์เรื่องน้ำสะอาด ได้ผลิตนวัตกรรมในการกรองน้ำเสียให้กลายเป็นน้ำสะอาดที่สามารถดื่มได้ในรูปแบบของหนังสือโดยใช้ชื่อว่า ‘หนังสือดื่มได้’ (The Drinkable Book) เพื่อใช้ช่วยเหลือประชากรในประเทศกำลังพัฒนา ที่ต้องเผชิญกับปัญหาอาการเจ็บป่วย ที่เกิดจากการดื่มน้ำไม่สะอาดโดยไม่รู้ตัว
หนังสือดื่มได้ผ่านการออกแบบพิเศษให้แต่ละหน้ากระดาษมีชั้นกรองที่สามารถดักจับเชื้อโรคได้ถึง 99.9 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งวิธีใช้งานก็เพียงแค่ฉีกหน้ากระดาษไปใส่ไว้ในกล่องช่วยกรอง แล้วทำการราดน้ำผ่านหน้ากระดาษ ก็จะได้น้ำสะอาดสำหรับดื่มโดยทันที
ซึ่งความน่าทึ่งในกระดาษหนึ่งหน้าของหนังสือดื่มได้ คือสามารถใช้กรองน้ำซ้ำได้ถึง 30 วัน ซึ่งเมื่อคำนวณจากจำนวนหน้ากระดาษแล้ว หนังสือดื่มได้หนึ่งเล่มจะเพียงพอต่อการใช้งานต่อคนนานถึง 4 ปี ซึ่งในปัจจุบันทาง Water is Life ก็ยังต้องการทุนสมทบเพื่อนำมาใช้ในการผลิตหนังสือและส่งมอบให้ชุมชนที่ต้องการ
โดยสามารถเข้าไปร่วมบริจาคได้ที่ waterislife.com
Source อุปกรณ์ผลิตน้ำดื่มสะอาดจากอากาศ ช่วยเหลือคนพื้นที่ห่างไกล
บริษัทสตาร์ทอัพในรัฐแอริโซนา Zero Mass Water พัฒนาอุปกรณ์ผลิตน้ำดื่มได้จากอากาศโดยใช้ชื่อเทคโนโลยีดังกล่าวว่า ‘Source’
Source คือนวัตกรรมที่สามารถสร้างน้ำดื่มสะอาดได้จากอากาศ ด้วยการใช้แผงโซลาร์เซลล์ดึงความชื้นจากอากาศมาผลิตและกักเก็บน้ำ เพื่อฆ่าเชื้อโรค เติมแร่ธาตุต่างๆ ให้กลายเป็นน้ำสะอาดที่สามารถดื่มได้
โดยปัจจุบัน Source ได้ถูกติดตั้งไปแล้วในยี่สิบกว่าประเทศทั่วโลก เช่น โรงเรียนในอินเดีย, มูลนิธิช่วยเหลือเด็กในเคนยา และโรงพยาบาลท้องถิ่นในจาไมก้า ในขณะเดียวกันทางบริษัทยังจำหน่ายอุปกรณ์ Source ให้กับเจ้าของบ้านที่มีฐานะทางการเงินดีหรือบ้านเศรษฐีทั้งหลาย เพื่อนำรายได้ส่วนหนึ่งไปสนันสนุนโปรเจกต์ในประเทศกำลังพัฒนาอีกด้วย
ประหยัดน้ำได้ถึง 98% ด้วย The Altered:Nozzle
ลองนึกภาพเวลาที่เราล้างผักผลไม้หรือล้างจานในครัว นอกจากน้ำที่เราได้ใช้ประโยชน์จริงๆ แล้วก็ยังมีน้ำสะอาดที่ไหลลงสู่ท่อระบายน้ำทุกวัน นับเป็นการสิ้นเปลืองทรัพยากรโดยไม่จำเป็น บริษัท Altered เห็นปัญหานี้ จึงได้คิดค้นสิ่งประดิษฐ์ที่จะแก้ไขปัญหานี้ขึ้น นั่นคือ The Altered:Nozzle หัวฉีดที่ช่วยให้น้ำแตกตัวพ่นเป็นละอองฝอยออกมา ซึ่งจะช่วยให้ผู้ใช้ได้ใช้น้ำมากขึ้น ทั้งที่ในความเป็นจริงปริมาณน้ำออกมาจากหัวฉีดน้อยลง
โดย Altered บอกว่า The Altered:Nozzle สามารถช่วยประหยัดน้ำจากการใช้ในชีวิตประจำวันได้สูงถึง 98% และที่สำคัญขั้นตอนการใช้งานยังไม่ยุ่งยาก ติดตั้งเพียงครั้งเดียวก็ใช้ต่อได้อีกยาว รวมถึงราคาก็จับต้องได้สำหรับทุกครัวเรือน
Lifesaver ขวดกรองน้ำอเนกประสงค์
Michael Pritchard วิศวกรผู้เชี่ยวชาญด้านการบำบัดน้ำเสียในเมืองอิปสวิช ประเทศอังกฤษ ขอมีส่วนร่วมแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำ ด้วยการประดิษฐ์คิดค้นเครื่องกรองน้ำแบบพกพาที่ชื่อว่า Lifesaver ซึ่งสามารถเปลี่ยนน้ำสกปรกให้กลายมาเป็นน้ำดื่มได้ภายในพริบตา เขาได้สาธิตผลงานมหัศจรรย์นี้ในงาน TEDGlobal 2009
ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์อย่าง LifeSaver Liberty ที่ใช้เทคโนโลยีดังกล่าวสร้างขวดกรองน้ำพกพา ที่สามารถบรรจุน้ำได้มากถึง 400 มิลลิลิตร เพื่อให้คุณพกติดตัวไปข้างนอกได้อย่างเพียงพอ และที่สำคัญยังสามารถใช้ขวดน้ำเป็นเครื่องกรองผ่านคาร์บอนและเมมเบรนเส้นใย ที่ช่วยกำจัดสารพิษ แบคทีเรีย และเชื้อโรคออกจากน้ำได้เกือบร้อยเปอร์เซ็นต์
มาร่วม ‘สะกิดไทย ใส่ใจน้ำ’ กับ EAST WATER
East Water คือผู้นำในด้านการบริหารจัดการน้ำของประเทศไทย มากกว่า 27 ปี ล่าสุด East Water ได้จัดโครงการ ‘สะกิดไทย ใส่ใจน้ำ’ ที่ชวนให้ทุกคนมาปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตัวเองเพียงเล็กน้อยเพื่อมีส่วนช่วยรักษาทรัพยากรน้ำ ผ่านแนวคิด URD หลักปฏิบัติในการใช้น้ำรูปแบบใหม่ ที่ประกอบด้วยหลักเกณฑ์ 3 ข้อ ได้แก่
U=Usefulคุ้มค่า ใช้ทรัพยากรน้ำอย่างรู้คุณค่าสู่ความยั่งยืน โดยดึงหลักการของการ Reduce Reuse Recycle เข้ามาช่วย เช่น การลดการใช้น้ำด้วยการไม่เปิดน้ำทิ้งไว้ นำน้ำทิ้งแอร์มารดน้ำต้นไม้ และการนำน้ำไปบำบัดน้ำเสียเพื่อนำมาใช้ใหม่
R=Reserveคาดการณ์ มีการจัดสรรน้ำและสำรองน้ำไว้ใช้ เพื่อใช้อย่างพอเพียงและเพียงพอต่อปริมาณน้ำที่มีการจัดสรรไว้อย่างระมัดระวัง เช่น การจัดเก็บสำรองน้ำฝนไว้ใช้ การปลูกพืชใช้น้ำน้อยในฤดูแล้ง
D=Detectควบคุม มีการควบคุมและสังเกตพฤติกรรมการใช้น้ำของตนเองอย่างสม่ำเสมอ เพื่อที่จะไม่ก่อให้เกิดการเสียสมดุลของการใช้น้ำในแต่ละเดือน เช่น ควบคุมและตรวจสอบการใช้น้ำในบ้านไม่ให้เสียเปล่า หรือเกษตรกรวางแผนการใช้น้ำในการทำเกษตร และโรงงานอุตสาหกรรมวางแผนใช้น้ำในการผลิตตลอดทั้งปี
รู้อย่างนี้แล้ว ครั้งต่อไปที่จะใช้น้ำในการอุปโภคบริโภค ก็อย่าลืมนึกถึง URD และนวัตกรรมที่ถูกออกแบบอย่างสร้างสรรค์ขึ้นมาเพื่อช่วยอนุรักษ์น้ำบนโลกของเรานะ
อ้างอิง
