“อีกนิดเดียวจะได้อยู่แล้ว!” “เลิกตอนนี้ก็เสียดาย” “แลกเหรียญอีกรอบถ้ายังไม่ได้ค่อยเลิก“
ถ้าคุณเคยเล่นเกมหยอดเหรียญคีบตุ๊กตาต้องเข้าใจความรู้สึกเหล่านั้นแน่ๆ
อยู่ๆเกมตู้คีบตุ๊กตาก็กลับมาบูมในบ้านเราช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมาก่อนจะถูกแบนไปด้วยข้อหามอมเมาประชาชนเหล่านักคีบที่อารมณ์ค้างหลายคนหันไปเล่นออนไลน์ผ่านมือถือส่วนที่ญี่ปุ่นนั้นตู้คีบตุ๊กตาถือว่าเป็นตู้เกมแอนะล็อกเก่าแก่ที่อยู่คู่ร้านเกมมายาวนานตั้งแต่ยุค 1960s ภาพตู้กระจกใสที่มีของน้อย-ใหญ่เรียงรายละลานตาเต็มชั้น 1 ของเกมเซนเตอร์กลายเป็นภาพจำของญี่ปุ่นที่เราคุ้นเคยไม่แพ้วิวภูเขาไฟฟูจิแม้จะผ่านมากว่า 50 ปี วงการเกมพัฒนาเทคโนโลยีไปไกลถึง AR, VR พี่ตู้คีบก็ยังอยู่มาได้เรื่อยๆทั้งแบบตู้จริงและแอพพลิเคชั่น
จริงอยู่เกมเซนเตอร์และตู้คีบตุ๊กตานั้นดูเป็นแหล่งซ่องสุมมอมเมาเยาวชนและการพนันแต่ตู้คีบตุ๊กตาในปัจจุบันมีบทบาทที่ต่างไปจากเดิมในความเรียบง่ายแบบบ้านๆของตัวเกมมันคือรายได้หลักของเกมเซนเตอร์และกลายเป็นสถานที่แฮงเอาต์แห่งใหม่ใกล้บ้าน
จำกัดการมอมเมาด้วยกฎ 800 เยน
เคยมีคนทำสำรวจเหตุผลที่คนตัดสินใจไปเกมเซนเตอร์ ‘ของในตู้คีบน่าสนใจ‘ คือเหตุผลที่ชนะด้วยผลโหวตประมาณ 31 เปอร์เซ็นต์ แม้เราจะเรียกตู้คีบตุ๊กตาจนติดปากแต่ตอนนี้ของในตู้หลากหลายมากมีครบทุกหมวดหมู่ ของกินของเล่นของใช้ในบ้านของมีค่าอย่างเพชรพลอยก็มีล่าสุดได้ยินมาว่ามีการคีบผักสดซึ่งเป็นของที่ปลูกในท้องถิ่นนั้นๆด้วย!
ความหลากหลายและความน่าตื่นตาตื่นใจของสินค้าทำให้ผู้เล่นคิดว่าต่อให้หยอดหลายครั้งหน่อยถึงจะได้ก็ยังคุ้มคิดดูสิหยอดครั้งละ 100 เยนเล่นสัก 10 ครั้ง 1,000 เยน แต่อาจจะคีบโดรนกลับบ้านก็ได้หูยกำลังใจในการเล็งมุมมาเพียบ
แต่จริงๆแล้วกฎหมายญี่ปุ่นบังคับไว้ชัดเจนว่าสินค้าทุกอย่างในตู้คีบห้ามมีมูลค่าเกิน800 เยน
ไม่ว่าตุ๊กตาตัวใหญ่แค่ไหนหรือสินค้าจะดูแพงดูไฮเทคยังไงตั้งใจอ่านอีกครั้งนะคะมูลค่ามันไม่เกิน 800 เยนแน่นอน
กฎหมายควบคุมราคาของข้างในเพราะไม่อยากให้ลูกค้าถูกมอมเมาจนเกินไปยิ่งของแพงเดี๋ยวจะยิ่งคีบจนสิ้นเนื้อประดาตัวกฎนี้ไม่ได้ดีแค่กับผู้เล่น แต่ดีต่อบริษัทตู้เกมด้วยพวกเขามองว่าถ้าต้นทุนของแพงกว่านี้ก็ยิ่งต้องคีบยากขึ้นพอเล่นไม่ค่อยได้ลูกค้าจะเริ่มเซ็งและเลิกเล่นในที่สุด
ความท้าทายของพวกเขาในการทำตู้เกมประเภทนี้จึงไม่ได้อยู่ที่การพัฒนาเทคโนโลยีให้ตู้ล้ำสมัยแต่เป็น ‘การหาทางทำให้สินค้าราคาไม่เกิน 800 เยนน่าสนใจขึ้นเรื่อยๆ‘
เสาหลักแห่งครอบครัวเกมเซนเตอร์
เราเคยคิดว่าเกมเซนเตอร์เป็นป๊อปคัลเจอร์ญี่ปุ่นที่แข็งแรงมากเพราะไม่ว่าจะไปส่วนไหนของประเทศก็พบเห็นอยู่เสมอจะเล็กจะใหญ่ยังไงก็มีดูแล้วอาจจะเป็นรองแค่ปาจิงโกะกับร้านสะดวกซื้อละมั้ง
ในความเป็นจริงคือจำนวนเกมเซนเตอร์ลดลงเยอะมากในช่วง 20 ปีที่ผ่านมาในปี 1993 มีเกมเซนเตอร์ 36,610 แห่งแต่ในปี 2014เหลือเพียง 5,439 แห่งเท่านั้นรายได้ของเกมเซนเตอร์เองก็ลดลงถึง 30 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับ 10 ปีก่อน
แต่รายได้ของตู้คีบตุ๊กตากลับเพิ่มขึ้นจากเมื่อ 10 ปีที่แล้วถึง 20 เปอร์เซ็นต์
ในปี 2017 นางทำยอดได้ 225,800 ล้านเยนจากรายได้รวมของเกมเซนเตอร์ทั้งหมด 485,800 ล้านเยนสรุปง่ายๆว่าเป็นรายได้หลักของเกมเซนเตอร์ผู้หาเงินเข้าบ้านเกือบ 50 เปอร์เซ็นต์ (ข้อมูลจาก Japan Amusement Industry Association)
วิดีโอเกมต่างๆอาจจะมีความนิยมลดลงตามยุคสมัยแต่ตู้คีบตุ๊กตานั้นยังรักษาความนิยมไว้ได้เรื่อยๆเพราะขยันเปลี่ยนสินค้าใหม่ๆมาอัพเดตล่อใจเช่นสินค้าลิมิเต็ดจากอนิเมะที่กำลังเข้าฉาย, ของพิเศษที่มีขายเฉพาะฤดูกาลแถมมีฐานแฟนคลับที่เหนียวแน่นยอดจับจ่ายต่อคนก็สูงลิ่วค่าคีบตู้ส่วนมากครั้งละ 100 เยนแต่ตู้ไฮโซที่ราคาแรงกว่านั้นก็มีคีบ 1 ตาใช้เวลาไม่ถึง 1 นาทีถ้าใจไม่แข็งแป๊บๆหายไปหลายพัน
แขนคีบแรงน้อยอ่อนเปลี้ยจับอะไรไม่ค่อยจะอยู่นอกจากเงินเรานี่แหละ
นอกจากนี้เกมรู้จักปรับตัวหากลุ่มลูกค้าใหม่ตอนนี้มีตู้แบบใหม่ที่เอื้อกับการพาลูกหรือเด็กเล็กๆมาเล่นมากมายเช่นเปลี่ยนกฎให้ขยับแขนคีบกี่ครั้งก็ได้ในเวลาที่กำหนดจากที่ของเดิมกดได้แค่ 2 ครั้ง, เพิ่มเกมที่เด็กเล็กๆเล่นได้ง่ายหรือถูกใจเช่นตู้ไฟวิบวับล่อตาล่อใจตุ๊กตาตัวใหญ่ๆน่ากอดและด้วยความฮิตของยูทูบพอเด็กๆได้ดูคลิปเด็กๆเหมือนกันไปคีบตุ๊กตาก็อยากเล่นบ้างร้อนถึงพ่อแม่ต้องพาไปเล่นจนกลายเป็นเทรนด์ใหม่ของกิจกรรมในครอบครัวไปเลย
เรียกได้ว่าเข้าถึงได้ทุกกลุ่มมาเล่นคนเดียวก็ได้มากับเพื่อนก็ดีมีแฟนก็พามาคีบโชว์ได้มีลูกก็พามาเล่น
เบื้องหลังความนิยมระยะยาวของตู้คีบ
ท่านประธานสมาคมตู้คีบ (มีจริงๆนะ) เคยกล่าวไว้ว่า “ความสนุกที่ได้จากการลุ้นแล้วชนะเป็นความสนุกที่หาไม่ได้จากการเล่นเกมชนิดอื่น”
ถ้าให้เล่าจากประสบการณ์ตรงคงเป็นความยินดีในเสี้ยววินาทีที่ทำให้เราหัวใจเต้นแรงและเบิกบานถึงขีดสุดที่ทำให้บางครั้งลืมเก็บอาการส่งเสียงร้องออกมาอย่างสะใจ
ก็แหมกว่าจะได้หมดไปเยอะจนสงสัยว่าคีบได้เพราะยอดเงินถึง เพราะดวง หรือเพราะฝีมือเรากันแน่หรือจริงๆแล้วเครื่องตั้งไว้แล้วว่าไม่มีทางได้แน่นอน
เรื่องนี้ทาง SEGA มีคำตอบ“ความตั้งใจของ SEGA คือการสร้างเกมที่ลูกค้าเล่นแล้วคีบได้จริงผ่านความสนุกที่ได้จากการลุ้นว่าจะจับได้หรือไม่“
สรุปง่ายๆคือตั้งไว้ให้คีบได้แหละแต่ยากหน่อย (จะได้หยอดหลายๆที) การตั้งเครื่องให้คีบไม่ได้เลยผิดกฎหมายและเคยมีคนโดนจับไปแล้วด้วยเขาอธิบายเพิ่มเติมว่าถ้าตั้งเครื่องให้คนคีบไม่ได้เลยจะไม่มีใครอยากมาเล่น “แต่ก็จะมีเซียนคีบที่คีบได้เรื่อยๆเพราะเก่งจริง ไม่เกี่ยวกับตู้ครับ“
ศาสตร์แห่งการคีบนี้ล้ำมากเราเคยอ่านเจอเทคนิคต่างๆที่ใช้รับมือแต่ละสถานการณ์ (ในตู้) บางทีมีชื่อเรียกด้วยเช่น moonsault ท่าคีบที่ดันให้ตุ๊กตาม้วนหลังลงช่องนอกจากนี้ยังจริงจังขนาดมีสมาคมตู้คีบพาเด็กๆไปฝึกเล่นโดยให้พนักงานร้านมาสอน 12 กระบวนท่าในการคีบและให้ซ้อมจริงกับตู้ในร้านเลย
ทาง SEGA ยังบอกด้วยว่าความสุขที่ได้จากการเล่นตู้นี้ไม่ได้มาจากการคีบอย่างเดียวแต่นี่เป็นเกมที่ส่งเสริมการสื่อสารกับคนรอบข้างด้วยไม่ใช่แค่คนที่ไปด้วยกันแต่รวมถึงการเจ๊าะแจ๊ะกับพนักงานเพราะพนักงานทุกคนส่วนมากเล่นเป็นทั้งนั้นเวลาเห็นคนล้มเหลวรัวๆก็แอบเอาใจช่วยกันทั้งนั้นในเวลาที่สิ้นหวังนอกจากลูกค้าจะให้พนักงานรีเซตตำแหน่งของยังสามารถขอคำแนะนำได้ว่าควรทำยังไงดี
“จริงๆแล้วแค่ไปเดินดูของในตู้ก็สนุกแล้วนะครับเพราะเป็นจุดที่ทีมงานตั้งใจระดมไอเดียกันเต็มที่ที่สุดแล้ว“
