ชื่อหนังสือ: Bangkok: Handmade Transit (กรุงเทพ: ขนส่งทำมือ)
ผู้เขียน: กลุ่มสายลม (รพีพัฒน์ อิงคสิทธิ์, ณัฐชานันท์ กล้าหาญ, ณัฐกานต์
อมาตยกุล)
บรรณาธิการ: ยรรยง บุญ-หลง
หนังสือปกสีจี๊ดจ๊าดสะท้อนแสงบาดใจเล่มนี้เป็นผลงานเล่มแรกๆ
จากการระดมทุนในเว็บไซต์ afterword เขียนและรีเสิร์ชข้อมูลโดยกลุ่มนักเขียนและช่างภาพอิสระในนาม
‘สายลม’ ที่รวมตัวกันจากค่ายสารคดี แถมยังได้สถาปนิกที่คลุกคลีกับเรื่องผังเมืองและชุมชนเล็กๆ
อย่างยรรยง บุญ-หลง มาเป็นบรรณาธิการให้ด้วย ซึ่งพอสำเร็จเป็นรูปเล่มแล้วเราก็ดีใจมาก
เพราะนี่คือหนังสือรวมบทความสารคดีที่เล่าเรื่องขนส่งทำมือ 9 ประเภทที่คนกรุงใช้บริการกันเป็นประจำทุกวัน
อย่างมอเตอร์ไซค์วิน เรือแสนแสบ รถตุ๊กตุ๊ก แต่อาจยังไม่เคยสังเกตว่าการให้บริการเหล่านี้มีกลไกบางอย่างที่สะท้อนภูมิปัญญาเวรี่ไทย
และลามไปถึงเรื่องของระบบสังคมเศรษฐกิจอยู่ไม่น้อยเลย (พิเศษไปอีกเพราะมีทั้งภาษาไทยและแปลอังกฤษ)
ตามประสามนุษย์เงินเดือนในกรุงเทพฯ
ที่ต้องขึ้นรถเมล์ โบกแท็กซี่ ง้อพี่วินมอเตอร์ไซค์ ให้ไปส่งตามสถานที่ต่างๆ
เป็นประจำ เราเลยอินและมันไปกับเรื่องราวเบื้องหลังเชิงสารคดีที่ผู้เขียนตามไปสัมภาษณ์แบบอินไซต์
ทั้งในอู่รถเมล์ร่วมบริการ เสี่ยเจ้าของบริษัทเรือแสนแสบ หรือแม้แต่ลุงคนขับรถสองแถวเล็กๆ
ตามตรอกซอกซอย เนื้อหาที่ได้มีทั้งข้อมูลเชิงตัวเลขอย่างรายได้ต่อวัน รวมไปถึงระบบการจัดการแบบ
‘ทำมือ’ ของเหล่าคนขับ เพื่อแก้ปัญหาเล็กๆ น้อยๆ กันเองแบบไม่ต้องพึ่งความช่วยเหลือจากหน่วยงานใดๆ
ยกตัวอย่างระบบจัดคิวผ่านแผ่นป้ายพลาสติกของพี่วินมอเตอร์ไซค์สุดง่ายแต่ใช้การได้เวิร์ก ประดิษฐกรรมผ้าใบชักรอกกันน้ำกระเด็นของเรือแสนแสบที่หาไม่ได้ในเมืองอื่น
หรือรถเร่ขายกับข้าวตามหมู่บ้านที่ไม่ต่างอะไรจากร้านค้าออนไลน์ส่งสินค้าถึงหน้าบ้าน
แถมถ้ามองในทางสังคมศาสตร์ ช่วงเวลาที่ทุกบ้านออกมาซื้อหมู ไก่ ผัก ก็จะได้พูดคุยแลกเปลี่ยนข่าวคราวระหว่างคนร่วมหมู่บ้านกันด้วย
ซึ่งเป็นสิ่งที่หาได้ยากในระบบตลาดหรือซูเปอร์มาร์เก็ต
เนื้อหาอาจไม่ได้เก็บข้อมูลเชิงลึกที่ทำให้คนอ่านมองเห็นและเข้าใจระบบทั้งหมด
แต่ก็เป็นข้อมูลจากปากของคนทำอาชีพนั้นจริงๆ ที่คนเมือง-ผู้ใช้บริการ-ไม่ค่อยรู้มาก่อน
แถมท้ายเล่มยังมีแบบแปลนขยายการสัญจรของขนส่งประเภทต่างๆ ให้ได้ดูกันอีก
อ่านจบทั้งหมดเราจะเห็นภาพรวมของการจราจรแสนยุ่งเหยิงในมหานครอันวุ่นวายนี้ได้ชัดเจนขึ้น
และครั้งต่อไปที่เราใช้บริการพวกเขาก็อาจหงุดหงิดใจน้อยลง
ก็เพราะมันเป็นระบบทำมือที่สุดจะมีเสน่ห์ไม่เหมือนเมืองใหญ่ที่ไหนในโลกไงล่ะ
ความยากง่ายในการอ่าน:อ่านเพลินมากและหากอ่านจบแล้วยังย้อนกลับไปอ่านภาษาอังกฤษเพื่อฝึกภาษาได้อีกด้วยนะ
