แม้ว่าตอนนี้สถานการณ์โควิด-19 ในไทยจะเริ่มดีขึ้นตามลำดับจนเราสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างค่อนข้างปกติ แต่การกันไว้ดีกว่าแก้ก็เป็นวิธีการคิดและปฏิบัติที่ดีที่สุด เพื่อป้องกันไม่ให้โรคกลับมาระบาดซ้ำ การใช้ชีวิตของเราจึงจำต้องเปลี่ยนแปลงควบคู่ไปกับวิถีชีวิตใหม่นี้ด้วย
ที่ผ่านมา หลายคนอาจมีหลายสถานที่ที่อยากเดินทางไปเยือนหรือกระทั่งงานนิทรรศการดีๆ ที่อยากไปชม แต่ด้วยสถานการณ์ที่ไม่เอื้ออำนวย จึงต้องพับโครงการนั้นไปอย่างไม่มีกำหนด จะตีตั๋วเดินทางก็ยังกล้าๆ กลัวๆ พื้นที่ออนไลน์จึงกลายเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่ตอบโจทย์ได้เป็นอย่างดี อย่างเราเองก็ใช้ช่วงล็อกดาวน์ไปทัวร์นิทรรศการและพิพิธภัณฑ์รอบโลกจากที่บ้านได้ตั้งหลายที่
และหนึ่งในนิทรรศการออนไลน์ของไทยที่น่าสนใจไม่แพ้กันคือ ‘นิทรรศการเสมือนจริงศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม (Virtual Exhibition)’ พัฒนาโดย บริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) หรือ เอ็กโก กรุ๊ป ที่สร้างพื้นที่การเรียนรู้ออนไลน์เรื่องพลังงานไฟฟ้าและสิ่งแวดล้อมให้ผู้สนใจสามารถเข้าถึงได้ทุกที่ทุกเวลาผ่านเว็บไซต์ www.egco.com/khanomlearningcenter
แต่ก่อนเข้าชมนิทรรศการ เราอยากชวนทุกคนมาทำความรู้จักกับศูนย์เรียนรู้ฯ แห่งนี้ ที่พัฒนามาจากโรงไฟฟ้าขนอม หน่วยที่ 1 ซึ่งทำหน้าที่ผลิตไฟฟ้าเพื่อตอบสนองความต้องการใช้ไฟฟ้าในภาคใต้ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2524-2554 และปัจจุบันหมดสัญญาการเดินเครื่องเชิงพาณิชย์แล้ว โรงไฟฟ้าขนอม หน่วยที่ 1 มีอีกชื่อเรียกว่า ‘โรงไฟฟ้าเรือลอยน้ำ’ เพราะเป็นโรงไฟฟ้าแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทยที่ก่อสร้างบนเรือขนาดใหญ่ประกอบสำเร็จรูปจากประเทศญี่ปุ่น แล้วใช้เรือลากจูงมาที่ปากน้ำขนอม อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช
“เอ็กโก กรุ๊ป ในฐานะผู้เชี่ยวชาญในธุรกิจไฟฟ้า ตระหนักถึงความสำคัญของการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมในเยาวชน ซึ่งเป็นวัยต้นทางที่จะเติบโตไปเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาชุมชน สังคม และประเทศ ตามความเชื่อที่ว่า ‘ต้นทางดีจะก่อกำเนิดผลลัพธ์ปลายทางที่ดี’ และภายใต้แนวคิด ‘หยุดโรค ไม่หยุดเรียนรู้’ ดังนั้น เอ็กโก กรุ๊ป จึงมุ่งมั่นหาแนวทางส่งเสริมการเรียนรู้รูปแบบใหม่แก่เยาวชนอย่างต่อเนื่อง ด้วยการนำเทคโนโลยีและระบบออนไลน์มาสนับสนุนการเรียนรู้” นายธงชัย โชติขจรเกียรติ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่สายบริหารองค์กร เอ็กโก กรุ๊ป เล่าถึงที่มาของการพัฒนา Virtual Exhibition ขึ้นมา
สำหรับเป้าหมายนิทรรศการเสมือนจริงนี้คือการพาทุกคนไปทำความรู้จักและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับพลังงาน ที่แม้ว่าเราเคยเรียนรู้มาบ้างแต่แท้จริงแล้วในโลกพลังงานยังมีอะไรอีกมากซุกซ่อนอยู่ ที่นี่เราจะได้ศึกษาความเป็นมาของไฟฟ้า กระบวนการผลิตไฟฟ้า การดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม การอยู่ร่วมกันของโรงไฟฟ้าและชุมชน ตลอดจนแหล่งเรียนรู้ของชุมชนในอำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราชกับ 7 โซนนิทรรศการ ที่ดีไซน์ออกมาได้สมจริงราวกับกำลังเดินทัวร์อยู่ในนั้น
นอกจากนี้ระหว่างการเข้าชมในแต่ละโซนยังมีเกมสนุกตามจุดต่างๆ ช่วยทบทวนความรู้ที่เราได้ศึกษาผ่านข้อมูล ภาพประกอบ และคลิปวิดีโอในนิทรรศการ เพื่อเอาใจคนทุกวัย ทั้งยังสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างผู้ชมกับนิทรรศการให้ไม่น่าเบื่อ
ว่าแล้วก็ขอวาร์ปตัวเองมายืนที่หน้าศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมรูปแบบเสมือนจริงนี้เลยดีกว่า
โซนที่ 1 ค้นพบเปลี่ยนโลก
ก่อนเข้าสู่พื้นที่นิทรรศการ เราจะพบโถงต้อนรับที่มีตัวอักษรฉลุส่องแสงว่า ‘Energy for Life’ ที่สื่อสารถึงการเคลื่อนที่ของกระแสไฟฟ้าในสนามแม่เหล็กไฟฟ้า อันเป็นสัญลักษณ์แทนต้นทางการผลิตไฟฟ้าของที่นี่ จากนั้นเมื่อเคลื่อนที่ไปสู่โซนแรกของนิทรรศการ เราจะได้เรียนรู้เรื่องการค้นพบไฟฟ้าโดยนักวิทยาศาสตร์คนสำคัญ ได้แก่ เบนจามิน แฟรงคลิน, ไมเคิล ฟาราเดย์ และโทมัส อัลวา เอดิสัน เป็นต้น ต่อด้วยการเรียนรู้จุดเริ่มต้นการมีไฟฟ้าใช้ในประเทศไทย และการเดินทางของไฟฟ้าผ่านระบบการส่งกระแสไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้ามาสู่บ้านเรือน
นอกจากนี้เรายังสนุกสนานไปกับเกมตัวนำไฟฟ้าและวงจรไฟฟ้ามหาสนุก เพื่อจุดประกายการเรียนรู้ก่อนที่จะได้ทำความรู้จักกับเรื่องราวอื่นๆ ในนิทรรศการเสมือนจริงนี้อีกด้วย
โซนที่ 2 ย้อนอดีตโรงไฟฟ้าขนอม หน่วยที่ 1
หลังจากเต็มอิ่มกับความรู้เพื่อสร้างความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับพลังงานไฟฟ้ากันไปแล้ว โซนนี้จะพาเราย้อนอดีตไปยังจุดเริ่มต้นของโรงไฟฟ้าขนอม หน่วยที่ 1 จากภาพประวัติศาสตร์การมาถึงของโรงไฟฟ้าเรือลอยน้ำ ทั้งยังได้ชมห้องควบคุมการทำงานของโรงไฟฟ้า ซึ่งเรียกได้ว่าเป็นศูนย์บัญชาการที่สำคัญที่สุดของโรงไฟฟ้าเลยก็ว่าได้
ปิดท้ายโซนด้วยเกมเล่นง่ายกราฟิกน่ารัก ‘ลากจูงโรงไฟฟ้าเรือลอยน้ำ’ ที่ให้เราได้ลองลากโรงไฟฟ้าเรือลอยน้ำจากประเทศญี่ปุ่นเดินทางไปสู่ท่าเรือขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช
โซนที่ 3 เราผลิตไฟฟ้าได้อย่างไร
โซนนี้เราจะได้เรียนรู้กระบวนการผลิตไฟฟ้าจากเครื่องผลิตไฟฟ้ากังหันไอน้ำ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของโรงไฟฟ้าขนอม หน่วยที่ 1 และสนุกไปกับเกม ‘มาสนุกกับพลังงานนานาชนิด’ และ ‘เกมไฟฟ้าพาเพลิน’ ที่ทุกคนจะได้เรียนรู้เรื่องราวของเชื้อเพลิงประเภทพลังงานหมุนเวียน เชื้อเพลิงฟอสซิล และหลักการปฏิกิริยาที่ทำให้เกิดไฟฟ้าในรูปแบบต่างๆ
โซนที่ 4 ป่า เขา ทะเล คือเสน่ห์ของขนอม
จุดแวะพักชมทัศนียภาพรอบโรงไฟฟ้า ธรรมชาติและชุมชนรอบโรงไฟฟ้าขนอมที่อยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน จุดนี้หากมาจังหวะดีๆ จะมองเห็นโลมาสีชมพูแห่งท้องทะเลขนอมด้วย
ในโซนนี้ท่ามกลางป่า เขา และทะเล เรายังเอนจอยมากขึ้นไปกับเกม ‘พาน้องกลับบ้าน’ ที่ชวนสำรวจสรรพสัตว์น้อยใหญ่รอบโรงไฟฟ้า เช่น เหยี่ยว เต่าทะเล ค่างแว่นถิ่นใต้ เหมือนยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว เพราะนอกจากความรู้เรื่องพลังงานไฟฟ้า เรายังได้เห็นวิวสวยๆ ได้ศึกษาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมร่วมไปด้วย
โซนที่ 5 รักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นมากกว่าหน้าที่
หลังจากชมความสวยงามของสภาพแวดล้อมที่นี่แล้ว เรายังได้ร่วมเรียนรู้กระบวนการจัดการสิ่งแวดล้อมของโรงไฟฟ้าขนอม โซนนี้จะนำเสนอการจัดการเกี่ยวกับของเสียที่เกิดจากการผลิตไฟฟ้าและวิธีการกำจัดอย่างถูกต้อง และยังเปิดโอกาสให้ทำความรู้จักกับการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานรูปแบบต่างๆ และความสำคัญของการสร้างสมดุลพลังงานของประเทศให้มั่นคงยิ่งขึ้นอีกด้วย
โซนที่ 6 บ้านของเรา
โซนนี้ให้ความรู้สึกที่ต่างออกไปจากโซนแรกๆ เพราะมีการตกแต่งให้เป็นสะพานตามแบบสะพานไม้ยุคดั้งเดิม ซึ่งเมื่อข้ามจากโรงไฟฟ้าก็จะเข้าสู่ชุมชนขนอม เพื่อเปิดโอกาสให้ได้เรียนรู้วิถีชีวิตความเป็นอยู่ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมของชาวขนอม ผ่านคำบอกเล่าของตัวแทนชุมชนหลากหลายอาชีพ โดยมีเกม ‘จับคู่วิถีชีวิตของขนอม’ ให้ได้ทำความรู้จักและทบทวนวิถีชีวิตของขนอมไปพร้อมๆ กัน
โซนที่ 7 แหล่งเรียนรู้อำเภอขนอม
ในที่สุดก็เดินทางมาถึงโซนสุดท้ายของนิทรรศการ โซนนี้จะช่วยให้เรารู้จักอำเภอขนอมมากขึ้นผ่านแผนที่แหล่งเรียนรู้อำเภอขนอม ซึ่งเอ็กโก กรุ๊ป ร่วมกับเยาวชนและชุมชนขนอมลงพื้นที่เพื่อช่วยกันเลือกจุดเรียนรู้ต่างๆ มารวมไว้เป็นแผนที่แหล่งเรียนรู้อำเภอขนอม
ในนิทรรศการเสมือนจริงนี้ยังได้ส่งเสริมการมีส่วนร่วมผ่านการนำเสนอข้อมูล โดยใช้สื่อที่จัดทำโดยเยาวชนและชุมชนในพื้นที่ ทำให้ศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมแห่งนี้เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้และเชื่อมโยงชุมชนเข้าด้วยกันอย่างแท้จริง ก่อนปิดท้ายเส้นทางทัวร์ด้วยการร่วมลุ้นว่าทุกคนรู้จักขนอมดีแค่ไหน ผ่านเกม ‘แฟนพันธุ์แท้อำเภอขนอม’
เรียกได้ว่าศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมในรูปแบบ Vitual Exhibition เป็นการพาเราไปร่วมเปิดโลกพลังงานไฟฟ้าที่ส่งตรงถึงมือ ไม่ว่าจะชมเองจากที่บ้าน โรงเรียน หรือที่ไหนก็สามารถทำได้ ไม่มีข้อจำกัดด้านการเดินทางอีกต่อไป
แต่หากใครยังชมนิทรรศการไม่จุใจ อยากเดินทางลงใต้ไปสัมผัสสถานที่จริงด้วยตนเองที่ศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช ก็สามารถทำได้แล้ว เพราะตอนนี้ที่นี่พร้อมเปิดรับผู้เข้าชม ด้วยมาตรการคัดกรองและป้องกันการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่มั่นใจได้และปลอดภัยสำหรับทุกคนแน่นอน โดยสามารถลงทะเบียนจองคิวเข้าชมล่วงหน้า หรือติดตามข้อมูลเกี่ยวกับศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมเพิ่มเติมได้ที่แฟนเพจเฟซบุ๊ก Khanom Learning Center
