Illustration in The Digital Age วาดภาพประกอบอย่างไรให้อยู่รอดในยุคดิจิทัล
ในยุคที่คอนเทนต์ย้ายจากหน้ากระดาษไปสู่โลกออนไลน์มากยิ่งขึ้น แล้วนักวาดภาพประกอบจะปรับตัวยังไงให้อยู่รอด ก่อนจะตอบคำถามนั้น เราอยากชวนให้ย้อนกลับมาใคร่ครวญถึงประโยคคำถามข้างต้นก่อนว่า จริงหรือเปล่าที่งานวาดภาพประกอบค่อยๆ เฟดหายตามจำนวนสิ่งพิมพ์ เพราะในปัจจุบันมีนักวาดภาพประกอบหน้าใหม่ๆ ผุดขึ้นมามากมาย มีนักวาดฝีมือดีในวงการเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และไม่ว่าคอนเทนต์จะอยู่บนออนไลน์หรือแพลตฟอร์มใด งานวาดภาพประกอบก็ยังคงเป็นงานอีกแขนงที่สำคัญเสมอ เนื่องในโอกาสครบรอบ 20 ปีนิตยสาร a day และส่วนหนึ่งใน a day 20th Anniversary Collaboration Project 28 กันยายนที่ผ่านมา a day จึงจับมือกับ ThaiGa เพื่อจัดทอล์กเกี่ยวกับงานวาดภาพประกอบในโลกสมัยใหม่ ให้ผู้สนใจได้มาฟังกลเม็ดเคล็ดลับจาก 3 อิลลัสเตรเตอร์มืออาชีพ ซึ่งโดดเด่นในแนวทางของตัวเอง เริ่มตั้งแต่ ‘เหนือ–จักรกฤษณ์ อนันตกุล’ อิลลัสเตรเตอร์เจ้าของตำแหน่ง Designer of the Year 2019 สาขา Illustration Design ผู้เคยร่วมงานกับแบรนด์ดังทั้งในและต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นกูเกิล, เฟซบุ๊ก, KFC, Uniqlo, Freitag หรือกระทั่งวงดนตรีอย่าง POLYCAT คนต่อมาคือ ‘จั๊ก–น้ำใส ศุภวงศ์’ กราฟิกดีไซเนอร์ที่นอกจากจะฝากฝีมือทำภาพประกอบให้กับสื่อหลายหัวทั้ง a day และ The MATTER แล้ว เธอยังเป็นมือหนึ่งในเรื่องข้อมูล ด้วยเก่งกาจในด้านการจัดการเนื้อหา ออกแบบอินโฟกราฟิกและภาพที่สื่อสารเนื้อหาในบทความออกมาได้อย่างเฉียบขาด และคนสุดท้าย ‘ซัน–อภิชาต ธีรวิทยานิพนธ์’ เจ้าของสติกเกอร์ไลน์ลายเส้นสุดกวนอย่าง ‘ดึ๊บ ดึ๊บ’ ที่สร้างเสียงหัวเราะให้ทั้งผู้ใช้และผู้ได้รับ แถมการันตีความตลกด้วยรางวัลสติกเกอร์สายฮา ทั้ง 3 ได้มาแชร์ประสบการณ์การทำงานให้กับแบรนด์เล็กใหญ่ทั้งไทยและเทศ วิธีการทำภาพให้สวยและสื่อสาร รวมทั้งเคล็ดลับการทำงานให้อยู่รอดในยุคดิจิทัลกันอย่างสนุกสนาน ใครพลาดไปคงน่าเสียดาย a day จึงเก็บเคล็ดลับบางส่วนจากวิทยากรทั้ง 3 คนมาฝากกัน เหนือ–จักรกฤษณ์ อนันตกุล ถ้ารักในสายนี้จริงๆ การค้นหาสไตล์ของตัวเองสำคัญมาก เหนือเคยเป็นนักวาดภาพประกอบอยู่ช่วงหนึ่ง และหยุดไป 7 ปีเพราะหาสไตล์ตัวเองไม่เจอ ก่อนจะกลับเข้าสู่วงการอีกครั้งเมื่อสไตล์นิ่งแล้ว มองงานให้สนุก ถ้ามีประโยชน์กับคนอื่นยิ่งดี อย่าเพิ่งคิดว่าความคิดเล่นๆ นั้นไม่สำคัญ มีครั้งหนึ่ง เหนือเคยเข้าไปเล่าเรื่องให้เด็กในสถานพินิจฟังเล่นๆ ด้วยรูปวาด นั่นทำให้เขาได้ฝึกออกแบบคาแร็กเตอร์ในลายเส้นตัวเอง และเจอสไตล์ของตัวเองในที่สุด เปิดโอกาสให้ตัวเองอยู่เสมอ เหนือนำงานไปลงในเว็บไซต์ bahance.net เว็บไซต์สำหรับฟรีแลนซ์สายอิลลัสเตรเตอร์ที่ได้รับความนิยม การเผยแพร่งานทำให้เขาเจอกับผู้ว่าจ้างหลายคน งานที่ยิ่งใหญ่เริ่มจากจุดเล็กๆ ที่เราสร้างโอกาสให้ตัวเอง เหนือจะไม่มีทางถูกจ้างโดยกูเกิลหรือเฟซบุ๊กได้เลย ถ้าเขาไม่ได้เริ่มต้นทำงานเล็กๆ หรืองานที่มีการแก้หลายครั้ง เพราะเมื่อเวลาผ่านไป บริษัทจะเลือกเราเพราะสไตล์ของเราเอง จะไม่ค่อยมีงานแก้เพราะอาร์ตไดเรกเตอร์ของบริษัทนั้นเลือกเรามากับมือ นักวาดภาพประกอบที่ดีต้องนำเสนอให้เป็นนะ พรีเซนต์ให้ลูกค้าเข้าใจว่าเขาใช้ภาพที่เราวาดไปทำอะไรได้บ้าง อย่าคิดว่าภาพประกอบจะต้องผูกติดกับสื่อสิ่งพิมพ์เท่านั้น คาแร็กเตอร์สามารถแปรเป็นสินทรัพย์ได้ เช่น ไปอยู่บนผนัง ทำเป็นมาสคอต ไปอยู่บนถุงผ้า หนึ่งในวิธีการทำงานที่เหนือแนะนำ คือก่อนเริ่มงานออกแบบอะไรสักอย่างให้ย่อยข้อมูลทั้งหมดแล้วสรุปมาหนึ่งประโยค ได้คีย์เวิร์ดอะไรแล้วค่อยวาดเพื่อสื่อสาร การค้นหาตัวเองนั้นสำคัญ อยากให้นักวาดภาพประกอบทุกคนค้นหาสไตล์ของตัวเอง เมื่อเจอแล้วให้ยึดมั่น อย่าเพิ่งไปยึดติดกับยอดไลก์หรือฟีดแบ็กมาก คนไม่ชอบไม่เป็นไร แต่เราได้เรียนรู้อะไร นั่นคือสิ่งที่สำคัญ แบ่งเวลาอย่างไร เหนือบอกว่าการแบ่งเวลาทำงานที่ดีที่สุดคือการทำงานออนไลน์โดยไม่ต้องออนไลน์ (หมายถึงจำกัดเวลาเล่นโซเชียลให้ตัวเองแค่ตอนโปรโมตงาน และเวลานอกจากนั้นเอาไปทำงานดีกว่านะ) จั๊ก–น้ำใส ศุภวงศ์ การทำภาพประกอบสำหรับคอนเทนต์ที่ลงในสื่อใดๆ ก็ตามควรคำนึงถึงการสื่อสารว่าตรงกับเนื้อหาที่คนเขียนได้เขียนไว้ไหม การสร้างภาพที่จะสื่อสาร เริ่มจากการอ่านจนจับประเด็นสำคัญได้ จากนั้นจึงคิดต่อยอด ถ้าคิดอะไรไม่ออก ให้กลับไปอ่านบทความซ้ำๆ พยายามหาคีย์เวิร์ด เป็นคำที่ปิ๊งออกมาเป็นภาพได้ ภาพประกอบที่ดีคือภาพประกอบที่ขยี้ใจความหลักของบทความ คอนเทนต์ที่ยากสำหรับจั๊กคือคอนเทนต์ที่พูดถึงสิ่งที่คนอื่นเคยพูดมาแล้วในมุมมองที่แตกต่างกัน (ซึ่งเป็นเรื่องที่ปฏิเสธไม่ได้) อย่างเช่นคอนเทนต์เกี่ยวกับหนังสือที่มาทุกปี เพราะงานหนังสือมีทุกปี ถ้าเจอสิ่งนี้จั๊กจะเริ่มคิดจากว่า “จะทำยังไงให้ต่าง ไม่วาดเป็นรูปหนังสือได้ไหม” กระบวนการคิดเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของการวาดภาพประกอบ หากเรามีเวลาเยอะ เราก็จะได้คิดเยอะ ทบทวนไอเดียซ้ำๆ หลายครั้งนั้นกลับไปเอาไอเดียแรก ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้บ่อยๆ แต่ข้อดีคืออย่างน้อยเราก็ได้ทบทวนมัน การออกแบบภาพประกอบให้สื่อต่างๆ นั้นแตกต่างกัน เช่น หากออกแบบปกหนังสือ เธอจะคิดถึงรูปที่ครอบคลุมใจความทั้งเล่ม หากเป็นออนไลน์จะเป็นรูปที่ดูง่าย เข้าใจง่าย เลื่อนผ่านแล้วเข้าใจเลย และหากเป็นนิตยสาร เธอจะเลือกใส่สิ่งที่อยู่ในออนไลน์ไม่ได้ มีกราฟิกที่เล่นกับเลย์เอาต์ เช่น การใส่กราฟิก transparency (โปร่งแสง) ให้ตัวหนังสือทับอยู่ ซึ่งออนไลน์ทำไม่ได้ วินัยในการทำงานและการทำงานส่งตรงเวลาก็สำคัญไม่แพ้องค์ประกอบไหน เพราะคือหนึ่งปัจจัยที่ผู้ว่าจ้างจะจ้างเราต่อ ซัน–อภิชาต ธีรวิทยานิพนธ์ การสร้างสติกเกอร์ไลน์ของเขาเกิดจากความคิดเล่นๆ ที่ทำตอนเครียดจากงานประจำ การสร้างสติกเกอร์ไลน์ให้น่าจดจำคือการทำให้แตกต่างจากคนอื่น การทำให้แตกต่างจากคนอื่นที่ว่าคือ “ไม่ต้องทำสวย แต่ส่งให้เพื่อนแล้วโดนด่ากลับมา” เหตุการณ์ต่างๆ ในชีวิตประจำวันเป็นปัจจัยสำคัญของการสร้างสติกเกอร์ไลน์ที่คนเข้าถึงได้ เช่น สติกเกอร์ดึ๊บ ดึ๊บ จะมีท่าเด้งเอว ซึ่งเขาได้แรงบันดาลใจมาจากการไปเห็นคนเต้นหน้าเวทีหมอลำ การทำสติกเกอร์ที่ดี คุณไม่จำเป็นต้องวาดรูปสวย จะทำเป็นบอลลูนคำพูดก็ได้ การเข้าใจกลุ่มลูกค้าเป้าหมายว่าจะขายให้ใคร และคนกลุ่มนั้นชอบอะไร คือสิ่งที่ควรทำ อย่างดึ๊บ ดึ๊บนั้นเน้นกลุ่มเป้าหมายที่เป็นวัยรุ่น เพราะฉะนั้นท่าทางหรือกิมมิกของสติกเกอร์ต้องเป็นสิ่งที่วัยรุ่นทำหรือเข้าถึงได้ เมื่อทำงานเสร็จแล้ว ซันแนะนำให้ไม่คาดหวัง แม้จะทำได้ยากมากก็ตาม เริ่มแรกซันโปรโมตโดยการโพสต์ลงโซเชียล ทำแคมเปญใน Line และจัดโปรโมชั่นกับแม่ค้าขายสติกเกอร์ไลน์ แต่การโปรโมตที่ดีที่สุดคือการบอกปากต่อปาก ปล่อยให้สติกเกอร์ได้ทำงาน ส่งต่อตัวมันเองไปเรื่อยๆ เปรี้ยงแล้วกินรายได้จากตัวเก่าๆ นั้นไม่ยั่งยืน การขยันทำงานออกมาอย่างสม่ำเสมอเป็นเรื่องที่สำคัญ
