“รถน้ำมาแล้ว”
“ได้ยินเสียงเหมือนระเบิด”
“อย่าไปทางนั้นมีตำรวจเยอะ”
เหล่านี้คือตัวอย่างข่าวสารที่ผู้ชุมนุมตะโกนบอกต่อกันภายในม็อบและส่งต่อในโลกออนไลน์โดยเฉพาะในแพลตฟอร์มอย่างทวิตเตอร์ แต่ไม่ว่าสารเหล่านี้จะอยู่ในโลกออนไลน์หรือออฟไลน์ สิ่งที่เหมือนกันคือมันมักถูกส่งต่ออย่างรวดเร็วจนสืบสาวไปยังต้นตอไม่ได้ และเมื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงไม่ได้ มันก็อาจทำให้คนเข้าใจผิดหรือตื่นตระหนกเกินเหตุ
เพราะการไปชุมนุมแต่ละครั้งไม่ใช่แค่การไปแสดงพลังแล้วจบ แต่ผู้ชุมนุมล้วนต้องแบกรับความเสี่ยงจากทั้งการปราบปรามของเจ้าหน้าที่รัฐและกลุ่มผู้ไม่หวังดีที่ต้องการเข้ามาสร้างสถานการณ์รุนแรง การรู้เขารู้เราจึงเป็นเรื่องจำเป็นมาก ถึงอย่างนั้น ปัญหาหนึ่งคือแม้จะมีคนอาสาเป็นแกนนำและนำเครื่องเสียงมาประจำตามจุดต่างๆ ของม็อบแล้ว แต่การสื่อสารกันก็ยังเป็นไปได้ยาก ยังไม่นับเรื่องการกุข่าวหรือปั่นกระแสให้ดูอันตรายกว่าความเป็นจริง และแม้แต่สำนักข่าวที่เชื่อถือได้ก็ยังไม่สามารถรายงานความเคลื่อนไหวของการชุมนุมได้ครบทุกมุม
ด้วยเหตุนี้ ผู้ชุมนุมกลุ่มหนึ่งจึงรวมตัวเป็นขบวนการ ‘กรองข่าวแกง’ ทำหน้าที่กรองข่าวลือในม็อบ ค้นหาข้อเท็จจริงด้วยการสอบถามผู้คนและเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ และส่งต่อข้อเท็จจริงในม็อบในรูปแบบเทกซ์และวิดีโออย่างทันท่วงทีและเชื่อถือได้
ทีมกรองข่าวแกงบอกว่าจุดประสงค์หลักๆ ของพวกเขาคือ
1) ให้ผู้ชุมนุมได้ประเมินความพร้อมของตนเองด้วยข้อเท็จจริง เช่น รู้ว่ารถน้ำกำลังเข้ามาทางนี้ ผู้ชุมนุมที่มีอุปกรณ์พร้อมรับมือจะได้เตรียมตัว ส่วนใครไม่พร้อมจะได้หลีกเลี่ยงจุดปะทะ
2) เป็นข้อมูล ข้อเท็จจริง ให้แกนนำในการชุมนุมครั้งนั้นใช้ตัดสินใจเพื่อปรับแผนหรือแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า เพราะหากรับทราบข้อมูลเท็จมา การตัดสินใจอาจผิดพลาดนำมาสู่อันตรายของคนหมู่มาก
3) เพื่อลดการตื่นตระหนก ความชุลมุนวุ่นวาย รวมทั้งการเกิดอุปทานรวมหมู่ ซึ่งจะทำให้ม็อบไม่สามารถควบคุมทิศทางได้
‘กรองข่าวแกง’ มีช่องทางสื่อสารกับผู้ชุมนุมที่รวดเร็วที่สุดคือแชนแนลทาง telegram (สามารถกดลิงก์เข้ากลุ่มได้ที่ https://t.me/joinchat/AAAAAFgFdtsqbzGnOrBVaA.) โดยปัจจุบัน ข่าวสารที่กรองแล้วจะถูกส่งมาจากทีมงานเท่านั้น แต่หลังจากนี้อาจจะมีการปรับรูปแบบเพื่อให้ผู้ชุมนุมสามารถสื่อสารกับทีมงานได้ รวมทั้งจะมีการรับอาสาสมัครเพื่อร่วมสืบข่าว ตามหาความจริงด้วย
ที่ผ่านมา ‘กรองข่าวแกง’ ได้ช่วยส่งต่อข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้องจากหลายมุมของการชุมนุมทั้งทางออนไลน์และหน้างานอย่างรวดเร็ว และกลายเป็นแหล่งอ้างอิงของสำนักข่าวหลายสำนัก ทำให้ผู้ชุมนุมได้รับข้อมูลเป็นวงกว้างขึ้น สามารถประเมินสถานการณ์ วางแผน และจัดการปัญหาเฉพาะหน้าได้มีประสิทธิภาพขึ้น ยังไงชุมนุมครั้งหน้าก็อย่าลืมเช็กข่าวจาก ‘กรองข่าวแกง’ นะ
