
ยินดีต้อนรับสู่ฮังเกอร์เกมครั้งที่ 50 บรรณาการคูณสอง เกียรติยศคูณสอง
กลับมาอีกครั้งกับมหากาพย์ภาพยนตร์ The Hunger Games: Sunrise on The Reaping รุ่งอรุณเกมล่า ดัดแปลงจากนวนิยายชุดชื่อดังของนักเขียน ซูซาน คอลลินส์ (Suzanne Collins) และผู้กำกับภาพยนตร์ ฟรานซิส ลอว์เรนซ์ (Francis Lawrence) เรื่องราวของเฮย์มิตช์ อะเบอร์นาธี (Haymitch Abernathy) เด็กหนุ่มผู้จุดประกายไฟแห่งการโค่นล้มฮังเกอร์เกม และผู้ชนะการแข่งขันครั้งที่ 50 ซึ่งขึ้นชื่อว่าโหดและหินที่สุดในประวัติศาสตร์เกมล่าชีวิต
เมื่อชีวิตถูกขีดเส้นให้ต้องตาย เฮย์มิตช์จะทำอย่างไรเพื่อเอาตัวรอดจากสนามประลองคลั่งเลือด และผู้เข้าแข่งขันสุดอันตรายจากเขตต่างๆ (District) ไปพร้อมกับการจุดประกายไฟแห่งการปฏิวัติอำนาจ ที่จะสั่นคลอนบัลลังก์และศักดิ์ศรีของประธานาธิบดีคอริโอเลนัส สโนว์ (Coriolanus Snow)
เมื่อทุกๆ ชัยชนะของเกมล่าชีวิตไม่ได้เกิดขึ้นมาด้วยโชคช่วย แต่ทุกย่างก้าวในสนามประลองล้วนถูกคำนวณและควบคุมอยู่เบื้องหลัง แล้วภายใต้กลไกเกมอันเลือดเย็นของแคปิตอล อะไรคือสิ่งที่บดขยี้ให้เฮย์มิตช์ อะเบอร์นาธี เด็กหนุ่มหัวขบถคารมดี บรรณาการ (Tribute) จากเขต 12 และแชมป์ฮังเกอร์เกมครั้งที่ 50 ต้องกลายเป็นพี่เลี้ยงขี้เหล้าผู้สิ้นหวังในยุคของแคตนิส เอเวอร์ดีน (Katniss Everdeen)
See Saw Scene วันนี้จึงอยากพาผู้อ่านก้าวเข้าไปรู้จักกับโลกของ The Hunger Games: Sunrise on The Reaping รุ่งอรุณเกมล่า ศึกษาศิลปะการออกแบบความตายของเหล่า ‘ผู้คุมเกม’ (Game Maker) ที่ทั้งครองใจประชาชนชาวแคปิตอล และสะท้อนบทบาทของอำนาจที่หลบซ่อนอยู่ใต้หน้าจอทีวี
แล้วขอให้โชคยังอยู่ข้างคุณเสมอ…
May the odds be ever in your favor.
เนื้อหาภายในบทความมีการเปิดเผยเนื้อเรื่องในหนัง
เครื่องบรรณาการคูณสอง เกียรติยศคูณสอง
ลองจินตนาการภาพ วันเกิดของคุณตรงกับวันเก็บเกี่ยวทุกปี ที่เด็กชายและหญิงจากทุกเขตถูกเลือกเข้าไปฆ่าฟัน เพื่อเป็นสื่อบันเทิงของชาวแคปิตอล เฮย์มิตช์ อะเบอร์นาธี เด็กหนุ่มจากเขต 12 ลืมตาตื่นขึ้นในวันเกิดปีที่ 16 รุ่งอรุณของวันเก็บเกี่ยวครั้งที่ 50 หรือควอเตอร์เควลล์ ครั้งที่สอง (Second Quarter Quell) และถึงแม้เฮย์มิตช์จะไม่เต็มใจ แต่ในปีนี้มันคือจุดเปลี่ยนของชีวิตเขา
ควอเตอร์เควลล์ คือการแข่งขันเกมล่าชีวิตฉบับพิเศษ ที่จัดขึ้นทุกๆ 25 ปี เพื่อย้ำเตือนถึงความพ่ายแพ้ของบรรดาเขตต่างๆ ต่อแคปิตอล พร้อมด้วยกฎกติกาที่บิดเบี้ยวและอำมหิตยิ่งกว่าเดิม อย่างครั้งที่ 3 ในภาค Catching Fire ที่มีกฎผู้ชนะเหนือผู้ชนะ และครั้งที่ 2 นี้ ที่มาพร้อมกฎเครื่องบรรณาการสองเท่า ที่บังคับให้ทุกเขตสังเวยชีวิตเด็กเพิ่มขึ้นถึง 24 คน

ในวันเก็บเกี่ยว เครื่องบรรณาการชายกับหญิงจะถูกคัดเลือกผ่านการจับฉลากของตัวแทนจากแคปิตอล ดรูซิลลา ซิกเกิล (Drusilla Sickle) ตัวแทนจากแคปิตอลของเขต 12 ป้าแก่ในชุดเหลืองบนเสื้อประดับประดาไปด้วยเหรียญเกียรติยศ ถูกเข็นออกมากลางเวทีพร้อมกับประโยคสุดคลาสสิกอย่าง
“สวัสดีพาเน็ม ยินดีต้อนรับเข้าสู่ฮังเกอร์เกมครั้ง 50 บรรณาการคูณสอง เกียรติยศคูณสอง… และเหมือนเช่นเคย สุภาพสตรีมาก่อน” ดรูซิลลากล่าว
ฉลากรายชื่อเด็กชายและหญิงนับร้อยในโหลถูกหยิบขึ้นโดยดรูซิลลาเพียงคนเดียว ไล่ตั้งแต่เมย์ซิลี ดอนเนอร์ (Maysilee Donner), ลูเอลลา แมคคอย (Louella McCoy), ไวแอตต์ แคลโลว์ (Wyatt Callow) แล้วก็มาถึงคนสุดท้าย… วูดไบน์ แชนซ์ (Woodbine Chance) ทว่าระหว่างพิธีเก็บเกี่ยว เขาได้พยายามวิ่งหนีออกจากลานพิธี และถูกยิงเสียชีวิตในเวลาต่อมา ท่ามกลางความโกลาหลนั้นดรูซิลลาจึงเลือกเฮย์มิตช์มาแทนวูดไบน์ที่จากไป เพื่อให้ได้เครื่องบรรณาการครบทั้งสี่คน
สำหรับเรา ฉากนี้กะเทาะความบิดเบี้ยวและหลงระเริงในอำนาจของดรูซิลลาได้ดี จากการกระทำของเธอพิสูจน์ให้คนดูเห็นว่าพิธีจับฉลากเป็นเพียงพิธีกรรมที่สร้างความชอบธรรมปลอมๆให้แก่ทุกเขต เพราะในความเป็นจริงชีวิตของประชาชนไม่ได้ยึดโยงอยู่กับโชคชะตาหรือกองฉลากตั้งแต่แรก แต่กลับเป็นการชี้เป็นชี้ตายตามอำเภอใจของผู้มีอำนาจที่หลบอยู่ข้างหลังภาพอันตื่นตาต่างหาก
แล้วเมื่อพิธีเก็บเกี่ยวจบลง เครื่องบรรณาการจากทุกเขตจะถูกส่งตัวเข้าแคปิตอล เมืองหลวงของพาเน็ม เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการแข่งขันฮังเกอร์เกม ตั้งแต่การขัดสีฉวีวรรณให้สะอาดสะอ้าน ฝึกซ้อมทักษะการต่อสู้และการเอาตัวรอดบนสนามประลอง ไปจนถึงการตามหาพรรคพวกพันธมิตร ที่จะช่วยพยุงชีวิตให้พวกเขารอดไปจนสุดฝั่ง แม้ปลายทางจะต้องฆ่ากันเอง

ในเมื่อเครื่องบรรณาการเพิ่มขึ้นสองเท่า อะไรคือความโหดและหินที่นวนิยายชุดนี้พยายามสื่อสาร?
จำนวนคนที่เพิ่มขึ้นของเครื่องบรรณาการ ไม่ได้เพียงหมายถึงเพียงชีวิตเด็กชายหญิงที่ถูกสังเวยเพิ่มขึ้นในสนามประลองเท่านั้น แต่มันยังพลิกโฉมยุทธวิธี ที่มีต่อการแข่งขันครั้งนี้ไปโดยสิ้นเชิง การรวมกลุ่มในช่วงแรกจึงเป็นเหมือนกุญแจสำคัญที่จะพาหลายๆ ตัวละคร ที่ไม่ได้มาจากเขตผู้ล่า (Career District) มีหวังที่จะชนะในเกมล่าชีวิตแห่งนี้ นำไปสู่การแบ่งขั้วของผู้เล่นในภาพยนตร์อย่างชัดเจน ได้แก่ กลุ่มมือสมัครเล่นซึ่งคิดเป็นสามในสี่ของผู้เข้าแข่งขันทั้งหมด และกลุ่มมืออาชีพจากเขตผู้ล่า
ส่วนคนต้นคิดยุทธการนี้คือ แอมเพิร์ต ลาเทียร์ (Ampert Latier) บรรณาการจากเขต 5 ลูกชายบีที ลาเทียร์ (Beetee Latier) ผู้ชนะฮังเกอร์เกมส์ครั้งที่ 34 ผู้ถูกส่งเข้าสู่การแข่งขันฮังเกอร์เกมส์ เดอะ ควอเตอร์ เควล เพื่อลงโทษผู้เป็นพ่อที่ทำผิดต่อแคปิตอล ความโหดร้ายคือเด็กชายที่มีอายุเพียง 12 ขวบต้องถูกขีดเส้นให้เสียชีวิตต่อหน้าผู้เป็นพ่อที่ถูกส่งเข้ามาเป็นพี่เลี้ยงสำหรับเขตตัวเอง
อย่างไรก็ตาม กลยุทธ์นี้ใช่ว่าจะสัมฤทธิ์ผล ในความเป็นจริง ความวุ่นวายไม่ได้หยุดอยู่แค่จำนวนเครื่องบรรณาการที่เพิ่มขึ้นเท่านั้น การที่มีผู้รอดชีวิตเพียงหนึ่งเดียวกลับเป็นชนวนเหตุให้เกิดการหักหลังกันภายในขั้วอำนาจได้เช่นเดียวกัน ดังที่เห็นช่วงท้ายๆ ที่อำนาจสื่อผลักให้เฮย์มิตช์กลายเป็นผู้เข้าแข่งขันที่ทรยศและหักหลังพันธมิตรมากที่สุด
เราเชื่อว่ากติกานี้เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้แฟนภาพยนตร์และผู้ชมตั้งตารอมาดูของจริงในโรงภาพยนตร์ไม่น้อย เนื่องจากจำนวนผู้เข้าแข่งขันที่น่าเชียร์มากขึ้น เส้นทางการเอาตัวรอดที่ซับซ้อนจนคาดเดาไม่ได้ และปริมาณเลือดที่จะไหลอาบไปทั่วอารีน่า แต่พอได้มีโอกาสชมภาพยนตร์แล้วล่ะก็ ยอมรับเลยว่าภาคนี้ให้อารมณ์ลึกล้ำกว่าที่คาดหวังไว้มากๆ
สนามประลองที่ทุกย่างก้าวคือความตาย

อีกหนึ่ง Magic Moment ในภาพยนตร์ชุด The Hunger Games คือวินาทีที่แท่นส่งบรรณาการเริ่มทำงาน ม่านตาเราเปิดกว้างขึ้น เมื่อแสงตะวันแห่งการเก็บเกี่ยวก็ทอแสงลงมา เผยทิวทัศน์ต่างๆ ภายในสนามประลอง และเหล่าบรรณาการจากเขตต่างๆ ที่พุ่งเป้าไปที่ คอร์นูโคเปีย (Cornucopia) สถาปัตยกรรมรูปทรงเขาสัตว์ที่ตั้งอยู่ตรงกลางในสนาม
หลังจากเสียงแตรแรกของการแข่งขันดังขึ้น เหล่าบรรณาการเริ่มพุ่งตัวเข้าหา กลุ่มเสบียง อาวุธ และอุปกรณ์จำเป็น ทว่าในวินาทีที่ฝีเท้าทุกก้าวใกล้ความหวังเข้ามา ความตายกลับซุกซ่อนรออยู่เบื้องหน้า เพราะคอร์นูโคเปียไม่ได้ถูกออกแบบมาให้เป็นทางรอด แต่มันคือการสร้างสภาวะบีบคั้นทางจิตวิทยา ที่บีบให้เด็กหนุ่มและเด็กสาวห้ำหั่นกันเพื่อแย่งชิงลมหายใจ ภายในสนามประลองที่ทุกๆ ตารางนิ้วสามารถปลิดชีพพวกเขาได้ทุกเมื่อ
ในภาคก่อนหน้าอย่าง Catching Fire เราจะได้เห็นภาพสนามประลองนาฬิกานรกที่คอร์นูโคเปียหมุนวน และกับดักที่ถูกซอยเวลาออกเป็นส่วนราวกับเข็มนาฬิกา ส่วนภาค The Ballad of Songbirds and Snakes ที่ผู้คุมเกมเนรมิตสนามแข่งให้เป็นโดมคอนกรีตดิบๆ เพื่อบีบให้มนุษย์ต่อสู้กันอย่างไร้ความปรานี
มาถึง Sunrise on the Reaping สนามประลองถูกสวมทับด้วยภาพของที่ราบสูงอันกว้างใหญ่ และความงดงามของธรรมชาติ ผ่านทุ่งดอกไม้หลากสีและสัตว์นานาพันธุ์ แต่เบื้องหลังความสดใสนี้ ผู้คุมเกมกลับซ่อนอาวุธชีวภาพและกับดักมรณะไว้ในทุกอณู ไม่ว่าจะเป็นดอกไม้พิษ สัตว์กลายพันธุ์ หรือภูมิประเทศที่จงใจออกแบบเพื่อตบตาทั้งบรรณาการและผู้ชม
ความน่าสนใจของสนามประลองครั้งนี้คือลักษณะภูมิประเทศ ที่เปิดโอกาสให้มองเห็นกันได้จากระยะไกล ความโล่งกว้างทำให้การวิ่งหนีทำได้ง่าย แต่การซ่อนตัวกลับกลายเป็นเรื่องยาก และทัศนียภาพเช่นนี้เองที่เอื้อต่ออาวุธระยะไกลอย่างสมบูรณ์แบบ อย่างที่เราได้เห็นความเจ๋งของฝีมือ ซิลก้า (Silka) บรรณาการจากเขต 1 ที่สามารถขว้างขวานได้อย่างแม่นยำ

ยิ่งไปกว่าความโหดร้ายจากการเผชิญหน้าระหว่างผู้เข้าแข่งขัน ผ่านสายตาของเฮย์มิตช์ เราจะได้พบกลไกอำมหิตอื่นๆ ที่ซ่อนตัวอยู่ภายใต้ฉากที่สวยงาม ผู้คุมเกมเนรมิตสนามประลองที่ซ่อนเขี้ยวเล็บไว้ในทุกรายละเอียด ตั้งแต่ น้ำในลำธารที่ดื่มไม่ได้ ไปจนถึงภูเขาไฟปะทุที่สามารถคร่าชีวิตคนเกือบทั้งสนาม
“ลานประลอง มันคือเครื่องจักรสังหาร… แต่เครื่องจักรถูกทำลายได้” ไวเรสกล่าว
เราชอบประโยคนี้ของไวเรส (Wiress) มากๆ อดีตแชมป์ฮังเกอร์เกมครั้งที่ 49 ในสมรภูมิกระจกเงารอบด้าน เธอมองทะลุกลไกเบื้องหลังของเกม จนชนะได้ โดยไม่ต้องลงมือฆ่าผู้ใด การปรากฏตัวและคำพูดของเธอในภาคนี้เป็นจุดเปลี่ยนให้ทั้งเฮย์มิตช์และผู้ชมตระหนักว่า ไม่ว่าอำนาจของแคปิตอลจะแข็งแกร่งหรือเกมส์จะถูกออกแบบมาสมบูรณ์แบบแค่ไหน เครื่องจักรย่อมมีรอยร้าวเสมอ
ดังนั้น ท่ามกลางอารีน่าที่ทุกข้อต่อของเครื่องจักรถูกออกแบบมาเพื่อฆ่าและตบตาบรรณาการ เหล่าผู้คุมเกมคงมั่นใจว่าพวกเขาได้สร้างกรงขังที่สมบูรณ์แบบสำเร็จ โดยหารู้ไม่ว่าการออกแบบเหล่านี้กำลังจะกลายเป็นช่องโหว่สำคัญที่ให้เฮย์มิตช์พลิกเกม และสร้างภาพจำในแบบของตัวเองผ่านการทำลายเครื่องจักรสังหารเหล่านั้น
เวทมนตร์แห่งภาพจำและอำนาจของสื่อ

นอกจากความสวยงามของสถานที่ต่างๆ แล้ว ภาพจำก็คือส่วนสำคัญที่ทำให้บรรณาการที่คุณรักและชื่นชอบอยู่รอดไปจนสุดปลายทาง หน้าที่นี้คงเป็นใครอื่นไม่ได้เลย นอกจาก ซีซาร์ ฟลิกเกอร์แมน (Caesar Flickerman) พิธีกรตัวพ่อแห่งเกมล่าชีวิต ซึ่งรับหน้าที่ผู้ดำเนินรายการสัมภาษณ์เหล่าบรรณาการ และผู้กุมกุญแจสำคัญในการสร้างคะแนนนิยมที่จะดึงดูดเหล่าผู้สนับสนุนในแคปิตอล
เรื่องราวหรือการสร้างภาพจำที่ทำให้คนดูอินและสะเทือนใจ คือเครื่องมือเอาชีวิตรอดจากเกมอำมหิต เพราะการชนะเกมไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าใครแข็งแกร่งทางกายเพียงอย่างเดียว แต่สื่อก็มีอำนาจแพ้ชนะไม่แพ้กัน ในการผลักดันให้บรรณาการคนใดคนหนึ่งโดดเด่น เป็นที่รัก และกลายเป็นผู้ถูกเลือกจากเหล่าผู้สนับสนุน
แต่การไปถึงจุดนั้นได้ ผู้เข้าแข่งจำเป็นต้องพร้อมที่จะเฉิดฉายบนเวทีเสียก่อน อีกหนึ่งฟันเฟืองสำคัญที่ขับเคลื่อนภาพบนสื่อนี้คือเหล่าดีไซเนอร์ เช่น เอฟฟี ทรินเก็ต (Effie Trinket) ในภาค Sunrise on the Reaping, ซินน่า (Cinna) ในภาคแรกและ Catching Fire และไทกริส (Tigris) ในภาค The Ballad of Songbirds and Snakes คือกลุ่มคนที่เข้ามาเนรมิตให้เหล่าบรรณาการทุกคนดูงดงามและน่าจดจำที่สุด
ก่อนที่พวกเขาจะถูกโยนลงไปตายบนสนามประลองที่มีผู้ชนะได้เพียงหนึ่งเดียว

ภายใต้เบื้องหลังจอแก้วของเกมล่าชีวิตอันสวยงาม คืออำนาจในการควบคุมสื่อ หรือสิ่งที่หนังในภาคนี้เรียกว่า เวทมนตร์ ของพลูตาร์ค เฮเวนส์บี (Plutarch Heavenbee) ผู้ดูแลสื่อของเขต 12 และผู้คุมเกมในอนาคต เราสามารถสังเกตเห็นได้จากหลายๆ ฉากที่สื่อเข้ามามีอิทธิพลในการบิดเบือน สับเปลี่ยน และชักจูงความจริงตรงหน้าให้เป็นไปตามที่ต้องการ
ในภาคนี้ เราจะได้เห็นบทบาทของพลูตาร์คมากยิ่งขึ้นผ่านการที่เขาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของทีมดูแลเขต 12 โดยเขารับหน้าที่ไม่ต่างจากผู้กำกับที่คอยประดิษฐ์เรื่องราวชวนเชื่อเพื่อสร้างคะแนนนิยมให้แก่บรรณาการในสังกัด อย่างตอนที่ดรูซิลลากำลังวุ่นวายกับการตามหาบรรณาการคนใหม่ พลูตาร์คคือคนที่เข้าไปเสนอให้เลือกเฮย์มิตช์ และไว้ชีวิตเลนอร์ โดฟ (Lenore Dove)
เพื่อสร้างฉากความรักหวานชื่นให้กลายเป็นจุดขายเรียกน้ำตาจากผู้ชม
ทว่าภายใต้เวทมนตร์แห่งการปั้นแต่งเรื่องเล่า เหรียญย่อมมีสองด้านเสมอ ในโลกที่สื่อสามารถปั้นใครให้เป็นที่รักได้ สื่อก็สามารถลบความจริงที่แคปิตอลไม่ต้องการให้เห็นได้เช่นเดียวกัน เมื่อเฮย์มิตช์พยายามสร้างภาพจำในแบบของตัวเองที่ย้อนศรกับแคปิตอล สื่อจึงต้องปกปิดเพื่อชักนำภาพที่แคปิตอลต้องการให้แก่ประชาชน แต่บทลงโทษที่แท้จริงไม่ได้จบอยู่แค่ในหน้าจอ
ชัยชนะครั้งที่ 50 ไม่ได้แลกมาด้วยอิสรภาพ เฮย์มิตช์ต้องจ่ายด้วยชีวิตของ เลนอร์ โดฟ และครอบครัวของเขาทั้งหมด เพื่อตอกย้ำสัจธรรมอันโหดร้ายว่า ต่อให้คุณจะสร้างภาพจำของตัวเองได้สำเร็จ แต่สุดท้ายผู้คุมเกมก็ยังเป็นคนเขียนตอนจบของชีวิตคุณอยู่ดี
สำหรับเรา The Hunger Games: Sunrise on the Reaping คือภาพยนตร์ที่น่าดูในช่วงท้ายปี และเป็นกระจกใบใหญ่ที่สะท้อนศิลปะของการออกแบบและเล่าเรื่องความตายของเหล่าผู้คุมเกมว่าอำนาจ ที่กัดกินทั้งความหวัง โอบรับความตาย และเรื่องเล่าลดทอนคุณค่าของมนุษย์ได้อย่างไร
เมื่อเครดิตท้ายเรื่องขึ้น ภาพที่เรายังจำได้ดีคือภาพของเกมชีวิตที่ผู้คุมเกมเป็นคนกำหนดตอนจบของทุกชีวิตในสนามประลอง Sunrise on the Reaping เตือนเราว่าผู้ชมเองก็เป็นส่วนหนึ่งของเกมนี้ ตราบใดที่เรายังเลือกมองความตายเป็นเรื่องบันเทิง เครื่องจักรของแคปิตอลก็ยังคงหมุนต่อไปเพื่อให้เกมนี้ยังคงเกิดขึ้น
แด่เด็กที่สูญเสียไป 1,802 คน
ขอให้ตะวันทอแสงในปีถัดไปที่ไม่มีเกมล่าชีวิต
เขียนโดย พันธ์ภูมิ เกียล่น





