‘ทำไมคุยกับบางคนแล้วหมดพลังไปเลย’
หลายคนอาจเคยมีความรู้สึกเช่นนี้เกิดขึ้น เมื่อต้องมีช่วงเวลาของการสร้างปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น โดยเฉพาะการพูดคุยสนทนา และแม้ว่าอีกฝ่ายจะเป็นคนที่เรารู้จักดีก็ตาม
หากลองคิดดูดีๆ เราปฏิสัมพันธ์กันเพื่อสร้างสัมพันธ์ รักษาความผูกพัน และเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ซึ่งสามารถพัฒนาต่อไปในรูปแบบต่างๆ อันจะนำมาสู่การต่อ ยอดอะไรๆ อีกมากมาย
ฟังดูก็น่าจะเป็นข้อดี แล้วทำไมสำหรับบางคนมันถึงเป็นเรื่องน่าเหนื่อย?
แท้จริงแล้ว เหตุผลลึกๆ ที่ทำให้การสร้างปฏิสัมพันธ์กับใครบางคนเป็นเรื่องเหนื่อยหน่ายหรืออ่อนล้า นั่นเพราะการสนทนาไม่ใช่แค่การพูด แต่มันคือการประมวลผลหลายชั้น
ลองคิดดูว่าการคุยเพื่อทำความเข้าใจกันนั้นต้องอาศัยบทสนทนาที่ค่อนข้างลึกและยาว และสองสิ่งนี้เอง ทำให้เรา ‘จำเป็น’ ต้อง ‘ใส่ใจ’ ในหลายเรื่อง ทั้งมารยาท ทั้งการคิดตอบสนองบทสนทนา การอ่านสีหน้าอีกฝ่าย เดาความรู้สึก ต้องทำให้บทสนทนาลื่นไหล ต้องมีส่วนร่วม แถมยังต้องปรับอารมณ์ตัวเองให้เข้ากับสถานการณ์อีก
กลายเป็นว่าแม้จะมีปฏิสัมพันธ์ที่ลึก แต่กลับต้องแลกมาซึ่งความเหนื่อยล้าราวกับแบตชีวิตกำลังจะหมดลงแล้วซะงั้น
ทุกวันนี้จึงมีคำคำหนึ่ง ที่แม้จะไม่ใช่ศัพท์ทางวิชาการ แต่ก็เริ่มถูกใช้มากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มคนเจนใหม่ๆ นั่นคือ ‘Soft Interaction’ อธิบายง่ายๆ มันคือรูปแบบการปฏิสัมพันธ์แบบเบาๆ ที่ไม่กดดัน ต่างจากการเข้าสังคมปกติที่ต้อง ‘ใส่ใจ’ มากจนกลายเป็นความกดดัน
แล้ว Soft Interaction เป็นอย่างไร ทำไมมันถึงช่วยให้เราสร้างสัมพันธ์ไว้ได้โดยไม่ต้องเหนื่อยจนเกินไป?
คุยสั้น จบง่าย ไม่ต้องสานต่อ
การสนทนาเบาๆ สั้นๆ ที่จบง่าย หรือ Micro-conversation เป็นการคุยแบบใช้ประโยคสั้นๆ ไม่จำเป็นต้องสานต่อ ไม่มีความคาดหวังว่าต้องสนิทกันต่อ มีความเป็นธรรมชาติและที่สำคัญคือ ‘จบ’ เมื่อไหร่ก็ได้โดยไม่เสียมารยาท ลักษณะเหมือนเป็นการเชื่อมโยงแบบชั่วคราวแล้วก็แยกย้ายกันไป เช่น ประโยคคลาสสิกอย่าง ‘วันนี้อากาศดีนะ’ หรือ ‘ขนมร้านนี้อร่อยนะ’ ซึ่งบางคนชอบการปฏิสัมพันธ์แบบนี้เพราะตอบสนอง ‘การเชื่อมต่อ’ แบบ ‘ไม่ผูกพัน’ และทำให้ไม่ต้องผูกมัดอะไรเลย
มีคนรายล้อมแต่ไม่ต้องสนทนา
หลายคนชอบบรรยากาศเช่นนี้ นั่นคืออยู่กับผู้คน แต่ไม่มีภาระต้องปฏิสัมพันธ์กับใคร ไม่ต้องมีบทสนทนา เช่น ในคาเฟ ห้องสมุด โคเวิร์กกิงสเปซ หรือกระทั่งริมแม่น้ำที่มีผู้คน (อันนี้น่าจะต้องเป็นต่างประเทศ) คือมีคนรอบข้าง แต่ไม่ต้องคุย ไม่ต้องรู้จัก ไม่ต้องข้องเกี่ยว แต่เชื่อมโยงกันได้ด้วย ‘บรรยากาศ’ เพราะปัจจุบันความกังวลทางสังคมสูงขึ้น หลายคนกลัวการถูกคาดหวัง Soft Interaction แบบนี้จึงทำให้เหมือนยัง ‘มีตัวตน’ อยู่ในโลก แต่ไม่ต้องถูกกดทับ มันเลยเป็นการเติมพลังมากกว่าดูดพลัง
เข้าสังคมแบบเซฟแบตเตอรี่
Soft Interaction เป็นการเข้าสังคมแบบใช้พลังงานน้อย เพราะไม่จำเป็นต้องแชร์ข้อมูลส่วนตัว ไม่เป็นภาระ ไม่มีความเสี่ยงทางอารมณ์ และไม่ต้องสานต่อ เช่น คุยกับพนักงานร้านกาแฟโปรดแบบสุภาพ ใครจะรู้ว่าปฏิสัมพันธ์เบาๆ แบบนี้จะสามารถเติมพลังความสดใสได้แบบคิดไม่ถึงเลยนะ เพราะความเป็นจริงแล้ว สมองเราต้องการความรู้สึกคุ้นเคยกับมนุษย์คนอื่น แต่ไม่ต้องการภาระทางความคิด ปฏิสัมพันธ์เช่นนี้จึงให้ความรู้สึกว่าเรายังอยู่ในสังคม แต่ไม่ต้องลงทุนทางอารมณ์ให้เหนื่อยเหมือนการคุยจริงจัง
ปฏิสัมพันธ์ผ่านกิจกรรม ไม่ใช่ผ่านตัวตน
หากการปฏิสัมพันธ์ผ่านตัวตนทำให้ต้องเหนื่อยล้า Soft Interaction แบบการเข้าสังคมที่มี ‘ตัวกลาง’ อาจช่วยได้ เช่น เวิร์กช็อป คลาสศิลปะ หรือนิทรรศการ เพราะผู้คนจะมี ‘หัวข้อ’ ร่วมกันโดยธรรมชาติ จึงไม่จำเป็นต้องคิดหนักว่าจะพูดคุยเรื่องอะไรเหมือนการพบปะกันปกติ ตัวกิจกรรมนั่นแหละจะช่วยเป็นหัวข้อให้ และช่วยลดความกดดันจากการไม่ต้องเปิดเผยตัวตน ไม่ต้องพยายามสนิท และมุ่งความสนใจไปที่งานหรือกิจกรรมมากกว่าตัวบุคคล ว่าง่ายๆ คือเราไม่ต้องเป็นใคร แต่แค่ ‘ทำ’ อะไรร่วมกันก็เชื่อมโยงกันได้
หนึ่งมิตร(ไม่)ชิดใกล้
บางครั้งการสร้างปฏิสัมพันธ์ด้วยภาษากายอย่างเช่น การยิ้มให้ ผงกหัว หรือพูดสั้นๆ แบบ ‘รักษาโทนเสียง’ ก็ถือเป็นการสร้างปฏิสัมพันธ์แบบยังคงเว้นระยะห่างไว้ พูดง่ายๆ คือ เป็นมิตรแต่ไม่ต้องชิดใกล้ เฟรนด์ลีแต่ก็มีขอบเขตชัดเจน เพราะบางทีสมัยนี้จะไว้ใจใครมากเกินก็ไม่ได้ หรือบางครั้งการคุยยาวๆ ก็เสี่ยงต่อการเข้าใจผิด แถมยังอาจเป็นการสร้างความสัมพันธ์ที่เร็วเกินไป วิธีนี้นอกจากจะเป็นการเติมพลังเล็กๆ แล้ว ยังเป็นการให้พื้นที่ปลอดภัยแก่เรา ขณะที่ก็ยังเป็นส่วนหนึ่งของสังคม
ถึงอย่างนั้นก็เถอะ การสนทนาแบบลึกๆ ก็ยังเป็นสิ่งสำคัญในการสร้างความเข้าใจอันลึกซึ้งและยั่งยืนอยู่ดี แต่เมื่อนี่คือยุคสมัยที่หลายคนบอกว่าเต็มไปด้วยความเหนื่อยล้าในทุกเรื่อง
Soft Interaction จึงอาจมาช่วย ‘เติม’ ความรู้สึกสำหรับคนที่ต้องการรักษาปฏิสัมพันธ์ แต่ก็ต้องการรักษาขอบเขตของตัวเองไว้ให้สดใสแต่ก็ไม่ต้องเหนื่อยล้า
