Note a Book : ร้านสมุดทำมือที่เย็บความฝันเข้ากับความจริงได้อย่างสวยงาม

เวลาสาย ณ เมืองเชียงใหม่

ถึงช่วงนี้อากาศตอนเช้าจะดีจนน่าตกใจ แต่เชียงใหม่ตอนสายถึงบ่ายก็แดดเปรี้ยงชนิดที่ไม่เสียชื่อความเป็นประเทศไทย เราเดินทางฝ่าแดดจัดไปที่บ้านข้างวัด โครงการที่รวบรวมร้านค้าให้มาตั้งอยู่รวมกันในพื้นที่ที่ร่ำรวยไปด้วยต้นไม้ทำให้รู้สึกเย็นกายสบายตา เราหันไปพบกับบ้านหลังเล็กน่ารักที่มีต้นไม้แทงทะลุขึ้นมาจากหลังคา บ้านหลังนี้ทำหน้าที่เป็นสตูดิโอผลิตและหน้าร้านขายสมุดทำมือชื่อว่า Note a Book

โน๊ต–ศุภชัย กองประชุม เจ้าของร้านออกมาทักทายต้อนรับเรา พร้อมกับชวนไปซื้อกาแฟที่อยู่ลึกเข้าไปในโครงการ (โดยทิ้งร้านเปิดไว้แบบนี้!) โน๊ตพูดติดตลกว่า ถ้าโจรจะเข้ามาขโมยของในร้านต้องมีความเป็นศิลปินพอประมาณ บางครั้งกลับมาไม่มีของหายแต่กลับพบเงินวางไว้ที่เคาน์เตอร์ เพราะลูกค้าเข้ามาเลือกชมและซื้อของด้วยตัวเองไปเรียบร้อยแล้ว

Note a Book เนืองแน่นไปด้วยสมุดสวยๆ หลายขนาด หลากปก ตั้งแต่ปกหนัง ปกจากกระดาษรีไซเคิล ปกแข็งเรียบๆ หรือปกคอลลาจ แต่ละแบบก็มีวิธีการเข้าเล่มและเย็บที่แตกต่างกัน ทุกเล่มถูกผลิตขึ้นที่โต๊ะทำงาน/โต๊ะแคชเชียร์ตัวใหญ่ที่โน๊ตตั้งใจใช้เป็นตัวดึงดูดผู้คนไปในตัว

ทำไมทำมือ

ย้อนกลับไปในจุดตั้งต้นของร้านนี้ เราคงต้องเดินทางกลับเข้าไปในอดีตของโน๊ตช่วงระยะเวลา 7 ปีกับอาชีพนายธนาคาร

จุดเปลี่ยนในชีวิตเขาเกิดจากเหตุการณ์วันหนึ่งที่เริ่มคิดว่าคงจะไม่สามารถเกษียณในหน้าที่การงานนี้ได้แน่ๆ หลังจากนั้นโน๊ตจึงใช้เวลาอย่างค่อยเป็นค่อยไป หยิบเอางานอดิเรกคือการเย็บสมุดทำมือที่เริ่มทำด้วยเหตุผลการแก้อาการติดเกมของตัวเองมาพัฒนาและลองออกขายตามตลาด งานแฟร์ และอีเวนต์ เมื่อรายได้คงที่ ในขณะเดียวกัน ความสุขจากการพูดคุยและความชอบอกชอบใจจากลูกค้ากลับเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ หลังจากการพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้ว เขาจึงตัดสินใจออกจากงานประจำมาเปิดร้านสมุดทำมือแห่งนี้ตอนโครงการบ้านข้างวัดประกาศหาผู้ขายรายใหม่พอดิบพอดี

Craft and Friendship Book

“เมื่อทำมาได้ระยะหนึ่ง มันทำให้ผมมองความหมายของคำพูดทำนองว่า ช่วยพี่เขาซื้อหน่อย เปลี่ยนไป” โน๊ตบอกว่าเมื่อก่อนถ้าได้ยินประโยคนี้คงจะไม่ชอบใจ แต่ถ้ามองให้ทะลุ ถ้าจะขายสมุดเพื่อวัตถุประสงค์ของความเป็นสมุดเท่านั้นก็คงจะเจ๊งไปนานแล้ว การที่ลูกค้าตระหนักถึงที่มา ความพิถีพิถัน เห็นถึงความพิเศษและคุณค่าของมันเหนือไปกว่าสมุดจดทั่วไป คือสิ่งที่ทำให้ร้านเดินมาได้จนถึงทุกวันนี้

ยกตัวอย่างง่ายๆ ถึงความพิถีพิถันในเรื่องสมุดของเขา ปัญหาที่พบได้ทั่วไปเมื่อเลือกซื้อสมุดจดคือขนาดที่ยากจะถูกใจ ไซส์ใหญ่เทอะทะ พกพาไม่สะดวก พอลดขนาดลงมาให้กะทัดรัดขึ้นก็จะมีปัญหาที่หน้ากระดาษแคบเกินไป โน๊ตศึกษาจนได้ขนาดสมุดที่ลงตัวที่สุดนั่นคือขนาด 16 เซนติเมตร x 12.8 เซนติเมตร ตัวเลขนี้ถึงจะดูก้ำกึ่ง หารไม่ลงตัว แต่ถ้าได้ลองแล้วจะพบว่าจับถนัดมือ เขียนสะดวก และสามารถใส่ในกระเป๋าเล็กได้ จึงเป็นเหตุผลที่สมุดเอกลักษณ์ชิ้นนี้ถึงขายดีที่สุดในร้าน

สมุด 3 เล่มที่ภายในร้อยเรียงไปด้วยถ้อยคำที่ลูกค้าเขียน มีมากมายหลายภาษา บางคนวาดรูปให้ บางคนแนบเหรียญหรือชิ้นส่วนของบ้านเกิด “ผมเป็นคนชอบบริการและมีปฏิสัมพันธ์กับคน สมุดทำหน้าที่เป็นเหมือนสื่อกลางให้ได้รู้จักกัน เพราะฉะนั้นเวลามีลูกค้าอาชีพแอร์โฮสเตสแวะเอาขนมมาให้ระหว่างที่รอบิน หรือชาวญี่ปุ่นที่กลับมาซื้อกระดาษไส้ในของที่ร้านเพียงอย่างเดียว แม้แต่ลูกค้าที่ใช้เวลาหลายสิบนาทีวาดรูปลงในสมุดเฟรนด์ชิป ไม่ว่าใครก็รู้ว่าเมื่อมาเที่ยวต่างประเทศ เวลาสำคัญแค่ไหน และการที่เขาเลือกจะให้เวลานั้นกับผม เป็นอะไรที่น่าดีใจจริงๆ” โน๊ตเล่าเสร็จก็เริ่มเล่นกีตาร์โชว์ เขาบอกว่าเป็นเครื่องมือเรียกลูกค้าชั้นเยี่ยม ซึ่งบอกได้เลยว่าเห็นผลชะงัดทันตา

ข้อคิดท้ายเล่ม

ตลอดการสัมภาษณ์ เราสัมผัสได้ถึงวิญญาณนักเศษฐศาสตร์ (สายที่โน๊ตเรียนจบมา) สะท้อนออกมาผ่านกระบวนการคิด เช่น การเลือกที่จะไม่ขายส่ง เพราะส่วนต่างจากราคาส่งที่ต้องลดลงไม่คุ้มค่ากับทรัพยากรแรงกายและค่าจ้างพิเศษในการผลิต หรือการเลือกวิธีการเย็บแบบเรียบง่ายชดเชยให้กับปกคอลลาจที่ต้องใช้เวลาในการทำนาน เพื่อให้ราคาสุทธิออกมาในระดับที่ไม่สูงจนเกินไป

เรื่องของโน๊ตบอกเราว่า ไม่มีอะไรในโลกนี้ที่เสียเปล่า ทักษะหรือประสบการณ์ที่ติดตัวมา ที่ถึงแม้จะไม่ใช่ตัวเรา ก็สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับอาชีพในฝันได้ ส่วนการจะทำความฝันให้เป็นความจริงนั้น ไม่ได้อาศัยเพียงความอยากและความกล้า ควรจะมีการวางแผน ทดลอง และหมั่นถามตัวเองให้แน่ใจว่านี่เป็นแค่อารมณ์ชั่ววูบหรือไม่ หรือถ้าพบกับความเบื่อ (ซึ่งการันตีว่าต้องเจอแน่ๆ) จะทำอย่างไร

“เมื่อคุณอ่าน คุณกำลังอ่านหัวใจของนักเขียน แต่เมื่อคุณเขียน คุณกำลังอ่านหัวใจของตัวเอง”

โน๊ตเจาะจงฝากถ้อยคำโปรดที่ติดอยู่บนผนังร้านนี้ลงมาในเรื่องด้วย เวลาเดินดูสมุด ทั้งที่รู้ว่าไม่มีตัวหนังสืออยู่ข้างใน คนเราก็ยังชอบเปิดดูอยู่ แม้จะไม่ได้มีรอยขีดเขียน แต่ก็มีความทรงจำ การเขียนเปรียบเสมือนกับการเปิดส่วนหนึ่งของชีวิตให้ผู้อ่านได้รับรู้ ถ้าคุณแวะมาเที่ยวเชียงใหม่และพบกับอากาศไร้ความปรานียามบ่าย ลองแวะมาหลบร้อนที่โครงการบ้านข้างวัด สมุดในร้าน ‘Note a Book’ กำลังรอให้คุณเปิดดู

และไม่แน่ คุณอาจจะอยากลองเล่าเรื่องอะไรลงไปก็ได้นะ