‘ร้านขายเทป’ เคยเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางของผู้คนในยุค 90 เป็นสถานที่สำคัญของวัยรุ่นในเจเนอเรชันก่อนๆ
ร้านขายเทปเป็นความ ‘เท่’ อย่างที่เห็นในภาพยนตร์เรื่อง ‘Empire Records’ ที่พูดถึงชีวิตของวัยรุ่นที่ทำงานในร้านขายเทปอินดี้
ร้านขายเทปจึงเป็นสิ่งที่ ‘คูล’ อันดับแรกๆ ในเวลานั้น มากยิ่งกว่าแกลเลอรีศิลปะหรือว่างานดีไซน์
ย่านสยามสแควร์เคยเป็นศูนย์รวมของร้านขายเทปและซีดี มีร้าน Tower Records ซึ่งเป็นเครือใหญ่มาจากสหรัฐอเมริกา มีร้านโดเรมี ขวัญใจชาวอินดี้ ร้าน Imagine ที่มีบูธให้ลองฟังเพลงก่อนตัดสินใจซื้อ มีร้านดีเจสยามที่เชื่อมระหว่างสยาม 2 ซอย แล้วยังมีร้านอิชิมารุ ร้านเทปขนาดเล็กที่ฐานลูกค้าเหนียวแน่น
ส่วนท่าพระจันทร์ก็มีร้าน ‘น้องท่าพระจันทร์’ ร้านขายเทปประจำย่านที่เปิดทำการตั้งแต่ปี 1979 หรือว่าปีพ.ศ. 2522
ปัจจุบันสยามสแควร์ไม่มีร้านที่กล่าวมาแล้วข้างต้นแล้ว แต่ท่าพระจันทร์ยังคงมีร้านน้องท่าพระจันทร์ แล้วยังมีความแข็งแกร่งทางธุรกิจมากขึ้นด้วย
วันนี้เราจะมาดูกันว่าทำไม?
‘Competitive Advantage’ คือปัจจัยของความอยู่รอด?
‘Competitive Advantage’ เป็นคำสำคัญของศาสตร์แบรนดิงและการตลาดที่หมายถึง ‘ความได้เปรียบทางการแข่งขัน’ ของแบรนด์หรือว่าธุรกิจ
เพราะ ‘ความได้เปรียบทางการแข่งขัน’ เป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้แบรนด์เติบโตและอยู่รอดในโลกธุรกิจ
แล้ว ‘ความได้เปรียบ’ ที่ว่าคืออะไร?
หลายคนอาจนึกถึงความได้เปรียบด้านราคาหรือคุณภาพสินค้าเป็นอันดับแรกๆ ซึ่งก็เป็นความได้เปรียบในการแข่งขันประเภทหนึ่ง แต่ไม่ได้มีเพียงเท่านั้น ยังมีความได้เปรียบอีกอย่างที่ทำให้แบรนด์แข็งแกร่งและมีความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ เช่น ความเชี่ยวชาญหรือความชำนาญ ความทันสมัย ความรวดเร็วทันใจ ความโดดเด่น ความมีเอกลักษณ์ รวมถึงการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าและกลุ่มเป้าหมาย
ความได้เปรียบทางการแข่งขัน เป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้แบรนด์เป็นที่รู้จัก พัฒนาสู่การเป็นที่จดจำของกลุ่มเป้าหมาย แล้วนำไปสู่การตัดใจสินเลือกของลูกค้า
แล้วจะสร้างแบรนด์ที่มีความได้เปรียบทางการแข่งขันได้อย่างไร?
อย่างที่เคยเล่าในบทความก่อนๆ มีความจำเป็นต้องวิเคราะห์แบรนด์ของเราก่อน แล้วทำความเข้าใจตลาด กลุ่มเป้าหมายและลูกค้า จึงค่อยนำจุดแข็งของแบรนด์หรือความเป็นไปได้ของแบรนด์มาพัฒนาให้เป็น ‘ความได้เปรียบทางการแข่งขัน’
ร้านน้องท่าพระจันทร์ = หนึ่งเดียวคนนี้
อย่างที่ทราบได้จากชื่อ ‘ร้านน้องท่าพระจันทร์’ ตั้งอยู่ที่ท่าพระจันทร์ สถานที่ตั้งของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อีกหนึ่งสถานที่ซึ่งมีผู้คนสัญจรไปมามากมายในแต่ละวัน
ตลอดเวลาเกือบ 50 ปี ร้านน้องท่าพระจันทร์เป็นตัวแทนของความรักในเสียงดนตรี ตั้งแต่เริ่มแรกตอนที่เพิ่งเปิดร้านใหม่ๆ มาจนถึงปัจจุบันในวันที่ร้านขายเทปและซีดีหลงเหลืออยู่ในประเทศเพียงไม่กี่ร้านเท่านั้น
หนึ่งในช่วงเวลาที่ร้านน้องท่าพระจันทร์เป็นที่นิยมมาก คือยุค 90 หรือตั้งแต่ประมาณปี 2530 เป็นต้นมา
ก่อนที่เศรษฐกิจฟองสบู่ (Bubble Economy) จะแตกในปีพ.ศ. 2540 ซึ่งเป็นสาเหตุใหญ่ที่ทำให้ธุรกิจและร้านค้าต้องปิดตัวลงเป็นจำนวนมากในช่วงเวลานั้น
บริษัทต่างๆ เริ่มลดจำนวนคนทำงาน ครอบครัวต้องตัดและลดค่าใช้จ่าย
แล้ว ‘ร้านเทป’ ก็ค่อยๆ หายไปจากชีวิตประจำวัน
ไม่นานหลังจากนั้น การเข้าถึงเสียงดนตรีในรูปแบบดิจิทัลก็ได้รับความนิยมมากขึ้น แม้ว่าจะเป็นการแพร่ขยายที่ไม่รวดเร็วชั่วข้ามคืน แต่ก็เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้พฤติกรรมการเข้าถึงเสียงดนตรีของมนุษย์เปลี่ยนแปลงไป จนวันหนึ่งแพลตฟอร์มสตรีมมิงเสียงเพลงและดนตรีต่างๆ ได้รับการพัฒนาจนเข้าสู่ความนิยมในระดับแมส
ในระหว่างทาง ร้านขายเทปที่มีจำนวนน้อยอยู่แล้ว ก็หายไปจนแทบไม่หลงเหลือ
ร้านขายเทปปิดตัวลงเรื่อยๆ แบบไม่มีหยุด จนยืนหยัดอยู่เพียงร้านโดเรมีในซีกสยามสแควร์กับร้านน้องท่าพระจันทร์ประจำย่านธรรมศาสตร์
แล้วในวันหนึ่งก็เหลือเพียง ‘ร้านน้องท่าพระจันทร์’ เท่านั้น
เมื่อเทปกลายเป็นของสะสม
ความเคยชินกับสินค้าดิจิทัลในชีวิตประจำวัน ทำให้หลายคนหันกลับมานึกถึงสิ่งของแอนะล็อกแล้ว
จากแอปพลิเคชันไดอะรี ก็มาเป็นสมุดบันทึกแบบเล่ม
จากเกมสตรีมมิง ก็กลับมาอินเกมบอยและทามาก็อตจิ
จากการฟังเพลงจากโทรศัพท์มือถือ ก็เริ่มหยิบ ‘เทป’ ออกมาใส่เครื่องเล่น
แต่คราวนี้ความนิยมในเทปมาพร้อมกับซีดีเพลงและแผ่นเสียงที่มีภาพลักษณ์เป็นของหายาก แต่กลับหาซื้อเครื่องเล่นง่ายกว่า ‘เทป ซีดีเพลงและแผ่นเสียง’ จึงกลายเป็น ‘ของสะสม’ ของหลายคนไปในที่สุด
ขนาดที่ต้องบอกกันล่วงหน้าเลยว่าเข้าวงการสะสมเทป ซีดีและแผ่นเสียงแล้ว ออกมาง่ายๆ ไม่ได้อย่างแน่นอน
ความได้เปรียบทางการแข่งขันของร้านน้องท่าพระจันทร์
ร้านน้องท่าพระจันทร์ในปัจจุบันมีความได้เปรียบทางการแข่งขันที่โดดเด่นมากใน 3 เรื่อง คือ ความรู้ความชำนาญในโปรดักต์ ความหลากหลายของโปรดักต์ที่วางขาย และความเชื่อมั่นที่ลูกค้ามีให้
ด้วยความที่เป็นศูนย์รวมของเสียงเพลงมายาวนานเกือบ 50 ปี ทำให้ร้านน้องท่าพระจันทร์สั่งสมความรู้อย่างเข้มข้นมาโดยตลอด ขนาดที่ถามเรื่องแนวดนตรีหรือศิลปินคนใด ร้านน้องท่าพระจันทร์ต้องมีคำตอบให้เกือบทั้งหมด
หากไปที่ร้านน้องท่าพระจันทร์ จะพบกับเทป ซีดีเพลง แผ่นเสียงและสินค้าต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น เครื่องเล่นแผ่นเสียงราคาดี เสื้อยืดวงดนตรีและของสะสมต่างๆ ซึ่งหลายชิ้นเป็นของหายาก
แนวเพลงที่ทางร้านรวบรวมไว้ก็มีตั้งแต่เพลงพอป ดนตรีร็อกประเภทต่างๆ ดนตรีแจซ เพลงย้อนยุค ไปจนถึงซีดีธรรมะ!
ถ้าพูดเป็นชื่อศิลปิน ก็มีตั้งแต่แผ่นเสียงเพลงของวง The Beatles ซีดีรวมเพลงฮิตของศิลปินไทยในอดีต เช่น วงสาว สาว สาว แผ่นเสียงหายากจากวง Oasis และ Radiohead แผ่นเสียงของวง Paradox ที่ผลิตโดยผู้ชำนาญการในญี่ปุ่น ไปจนถึงศิลปินเกาหลีอย่าง Lisa, Rosie, So!YoON! และศิลปินไทยรุ่นใหม่อย่าง Landokmai
ไม่ว่าจะสนใจเพลงแนวไหน ดนตรีประเภทอะไร หรือศิลปินคนใด
ร้านน้องท่าพระจันทร์มีให้ทุกอย่าง แล้วยังสามารถแนะนำเพลงแนวต่างๆ ให้ลูกค้าได้ดีด้วย
เพราะอย่างนี้ ร้านน้องท่าพระจันทร์จึงได้รับความเชื่อมั่นและไว้วางใจจากลูกค้าในเรื่องของเสียงเพลง เป็นร้านเป็นอันดับแรกๆ ที่นึกถึง
ตามความได้เปรียบทางการแข่งขัน 3 อย่างที่เล่าไปค่ะ
