ที่ประเทดอุบลมีรสชาติไม่เหมือนใคร เพราะเล่าเรื่องคนและเมืองอุบลฯ ผ่านสายตาคนใน โดยฝีมือของ อ๊อด–ปกรณ์ แก้ววงษา ผู้สะท้อนเสน่ห์วัฒนธรรมอีสาน และถ่ายทอดชีวิตคนธรรมดาในจังหวัดได้ลึกซึ้ง ตั้งแต่เรื่องราวของพ่อค้าแม่ขายไปยันนักธุรกิจ เล่าประเด็นหลากหลายอรรถรส อาทิ เหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ในจังหวัดปี 2562 คนเชื้อสายแขกที่อาศัยอยู่ในเมือง แฟชั่นมันๆ ของดีไซเนอร์ลูกอีสานกับการจ่ายตลาดในอำเภอวารินชำราบ วัฒนธรรมลูกชิ้นยืนกินจิ้มแจ่วสุดแซบ เด็กสเกตที่โลดแล่นในลานทุ่งศรีเมืองในดาวน์ทาวน์ รวมมิตรประวัติร้านก๋วยจั๊บญวนเจ้าดังไว้แบบเน้นๆ และเล่าเรื่องโควิด-19 ผ่านแง่มุมของคนพื้นที่ได้อย่างอยู่มือ

แน่นอน ทั้งหมดเกิดขึ้นในอุบลราชธานี เมืองดอกบัวที่อ๊อดนำเสนอผ่านคลิปด้วยมุมพิเศษ จนยืนยันได้เต็มปากแล้วว่าดินแดนนี้ไม่ได้มีดีแค่งานแห่เทียนพรรษา แต่มีวัฒนธรรมร่วมสมัยที่ทั้งสนุกสนานและน่าตื่นเต้นรอให้หยิบจับมาเล่าอีกเพียบ

คำว่าประเทดจึงเป็นจักรวาลคอนเทนต์จากสายตาชาวอุบลฯ ที่ทำให้คนอุบลฯ พลัดถิ่นคิดถึงบ้าน ส่วนคนในจังหวัดก็ได้สนุกเพราะมีประสบการณ์ร่วม แถมผู้คนจากจังหวัดอื่นๆ ยังดูได้แบบไม่มีติดขัด

นอกจากคลิปที่คว้าเอาเรื่องท้องถิ่นมาเล่าอย่างเข้าใจและม่วนอีหลี ในฐานะคนอุบล อ๊อด ผู้ปลุกปั้นเพจ ยังทำให้เราเห็นว่าพลังของสื่อโลคอลที่ทำหน้าที่ตัวเองอย่างสุดฝีมือเป็นยังไง นี่คือกลุ่มคนทำสื่อ ที่ไม่เคยหยุดเล่าเรื่องในบ้านตัวเอง โดยไม่ต้องรอส่วนกลาง และเชื่อในพลังของผู้คนในจังหวัด ก็พวกเฮามีดีบ่แพ้ไผ และบ้านซุมเฮาก็มีเรื่องราวน่าสนใจบ่เป็นรองใคร 

ในฐานะคนอุบลฯ เหมือนกับอ๊อด เราจึงอยากชวนทุกคนมาทำความรู้จักประเทดอุบล เพจของดีที่เรากล้ายกให้เป็นของดีประจำจังหวัดให้ลึกซึ้งกว่าที่เคย

ประเทดอุบล ไม่ใช่ประเทศอุบล

“ตอนแรกเราตั้งชื่อ ประเทศ ศ ศาลา ปกติ เนื่องจากเพจเปิดมาแล้วมันก็บูมเลย คนก็มาทักเรื่องชื่อเยอะมากว่า เดี๋ยวคนจะคิดว่าแบ่งแยกดินแดนนะ เราก็ได้ปรึกษาหลายๆ คน เขาก็แนะนำว่าให้สะกดผิด ในเชิงมาร์เก็ตติ้งมันก็เป็นคำของเราไปเลย เหมือนเป็นสัญลักษณ์ของเรา พอใช้ ด เด็ก ก็เป็นโลโก้ไปโดยปริยาย ผมชอบเล่นคำแบบนี้อยู่แล้ว พอเป็นประเทด ด เด็ก แล้วมันก็ดูมีอัตลักษณ์ขึ้น สนุกขึ้น ไม่ทางการเกินไป” 

เล่าเรื่องธรรมดาในอุบลฯ ให้แสนพิเศษ

“เราเป็นคนทำโปรดักชั่น ได้เดินทางไปหลายจังหวัด รู้สึกว่าพอเจออะไรต่างๆ เช่นของกินหรือสถานที่ ก็รู้สึกว่าที่บ้านกูก็มี ทำไมไม่ทำคอนเทนต์วะ เฮ้ย ทำไมต้องหาสิ่ง unseen จากที่อื่น ประเทดอุบลเลยทำเรื่องปกติของตัวเองให้มันพิเศษขึ้นมา”

“เราตั้งใจเล่าเรื่องธรรมดาที่ใกล้ตัวจนคนมองข้าม บางครั้งไปเห็นความสำคัญของสิ่งอื่นหรือสถานที่อื่นที่อยู่ไกลมากๆ ไม่ว่าจะออกไปทำงาน เที่ยว ไปแสวงหาอะไรจากข้างนอกหมด แต่สิ่งที่อยู่รอบตัวเราสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวในบ้าน ก็อาจเป็นเรื่องพิเศษสำหรับคนอื่นๆ ก็ได้”

“สิ่งที่ประเทดอุบลเล่าเป็นเรื่องธรรมดาที่คนไม่สังเกต เรื่องนี้เล่าได้นะ พอคนอื่นเห็นก็เป็นเรื่องสนุก พูดคุยกันได้ อย่างคอนเทนต์ภาพนิ่ง เรื่องร้านค้าที่ลูกค้าในจังหวัดพากันเปลี่ยนชื่อให้ร้าน เพราะร้านต่างๆ มีเอกลักษณ์ของตัวเอง จนคนเลิกเรียกชื่อจริง แล้วกลายเป็นชื่อที่ทุกคนเรียกร่วมกัน ก็น่าสนใจ เรื่องพวกนี้น่ารัก เราก็หยิบมาเล่าเหมือนตอนที่ผมทำเรื่องลูกชิ้นยืนกิน เรากินจนไม่ได้รู้สึกแปลก คนอื่นมาเห็นก็ เอ้า ทำไมรุมยืนกินเนี่ย มันน่าสนใจมาก แล้วสุดท้ายพอคนอุบลฯ ได้เห็น เขาก็คิดว่า เออจริง พวกเราเห็นตั้งแต่เด็ก เพียงแต่ไม่เคยมีใครหยิบมาเล่าแบบเรา ฉะนั้นเราไม่ได้สร้างอะไรใหม่ ประเทดอุบลแค่หามุมมานำเสนอ ซึ่งเราตั้งใจให้คนอุบลที่อยู่ไกลบ้านดู คลายคิดถึงบ้านด้วย และคนบ้านเราก็แทบจะเป็นกลุ่มหลักๆ ของเพจ สถิติหลังบ้านอุบลฯ เคยเป็นอันดับหนึ่ง รองลงมาเป็นกรุงเทพฯ ตอนนี้กลายเป็นกรุงเทพฯ อันดับหนึ่งแล้ว ซึ่งก็จะมีคนคอมเมนต์แนวๆ คิดถึงบ้านเยอะมากเวลาเผยแพร่ออกไป”

เพจเกิดเพราะน้ำท่วมอุบลฯ ปี 2562

“เราคิดว่าอยากทำเพจมานาน ซึ่งคิดชื่อประเทดอุบลไว้แต่ต้นเลย แต่ด้วยความที่ทำโปรดักชั่น เราเสพติดความเพอร์เฟกต์ รอให้พร้อม อยากรวมหลายๆ อย่างก่อน เพื่อทำคลิปเปิดตัวสักชิ้นจะได้ดูยิ่งใหญ่ แต่ว่าก็เป็นแค่แผนการ”

“ช่วงเหตุการณ์น้ำท่วมอุบลฯ ปี 2562 เราลงพื้นที่ไปถ่ายงานและได้เก็บภาพให้หน่วยงานต่างๆ ในจังหวัด ได้เข้าไปในพื้นที่ลึกๆ ด้วยเรือ พอเข้าไปเห็นมุมที่คนอื่นไม่เห็น เรารู้สึกว่า ทำไมจังหวัดเราไม่ค่อยมีข่าวในทีวี หรือในสื่อในอินเทอร์เน็ตต่างๆ ทั้งที่เดือดร้อนมาก บ้านน้ำท่วมทั้งหลัง ไม่มีที่อยู่ ไม่มีข้าวกิน เราก็เอาฟุตเทจที่ถ่ายจากการลงพื้นมาตัดต่อ แล้วโพสต์ลงไปในเพจ วัตถุประสงค์หลักๆ คืออยากนำเสนอในมุมคนอุบลฯ ว่าตอนนี้คนบ้านเราเดือดร้อน คลิปน้ำท่วมเลยเป็นคลิปแรกของเพจ”

“หลังจากลง การแจ้งเตือนก็เด้งไม่หยุด วันนั้นผมไม่ได้นอนเลย ก็ได้รับการช่วยเหลือต่างๆ เข้ามา พวกสื่อใหญ่ๆ ก็เริ่มแชร์ เราก็เลยทำเนื้อหาน้ำท่วมอีกระยะหนึ่ง ตอนนั้นภายในวันเดียวคนกดไลก์เพจหลักหมื่น ไม่มีช่วงค่อยๆ เติบโต โพสต์แรกก็บูมเลย มาถึงวันนี้คนติดตามเพจประมาณ 200,000 กว่าคน ลึกๆ ก็มีคำถามว่าเราเจ๋งจริงเปล่า แค่ฟลุกหรือเปล่า แต่หลังจากนั้นก็พยายามพิสูจน์ตลอด ด้วยคลิปที่ทำมาเรื่อยๆ”

คนอุบลฯ เล่าเรื่องเมืองอุบลฯ

“หลักๆ ที่สนใจคือผู้คน เวลาเอามาทำงานไม่มีวันตันเลย เพราะเชื่อว่าผู้คนมีเรื่องเล่าของตัวเอง ไม่ว่าใครผมเดินไปเจอ เราเป็นคนชอบคุยกับคนแปลกหน้า เจอแม่ค้าเราก็ชวนคุย อยากเล่าถึงความหลากหลายของคน วัฒนธรรม ประเพณี และสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ซึ่งทั้งหมดเริ่มจากคนก่อน” 

“โดยปกติโลคอลเพจเนี่ยจะนำเสนอข่าว เรื่องน้ำไหลไฟดับ พยากรณ์อากาศ การเลือกตั้งและการเมือง แต่ว่าเราไม่มีเลยครับ สิ่งที่เราทำคือคอนเทนต์ เล่าให้เป็นบทสนทนาขึ้นมา แต่สิ่งที่เราไม่ทำก็คือเรื่องไม่ดี จะไม่เล่าแง่ลบเลย คอนเซปต์ที่ผมอธิบายในเพจก็คือเล่าเรื่องดีๆ ของอุบลฯ”

“เรื่องมันเป็นด้านเดียว แต่เราก็ค่อยๆ เล่าความจริงมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ให้คนรู้สึกว่าดีจัง คนนี้เลิศประเสริฐศรี เราพยายามลดตรงนั้น เพราะคนที่ดีมากๆ ก็มีมุมไม่ดี คนที่ไม่ดีมากๆ ก็อาจมีมุมที่ดี นี่คือก้าวต่อไปที่พยายามจะทำ เราไม่เชื่อว่าสารคดีคือเรื่องจริง เพราะมันต้องผ่านมุมมองของผู้ถ่ายทอดอยู่ดี” 

“ปกติถ้าเราไปเที่ยวเราก็จะตามไปกินร้านที่สื่อใหญ่รีวิว ไม่ได้กินอาหารที่คนพื้นถิ่นกิน อาจเหมือนกับที่ฝรั่งเข้าใจว่าคนไทยกินต้มยำกุ้งกันทุกวัน ประเทดอุบล พยายามบอกว่ามีมุมอื่นๆ ให้เลือกได้นะ หรือคนนอกอาจมองว่าที่อุบลฯ มีสามพันโบก หรืองานเทียนพรรษา แต่จริงๆ สิ่งที่คนอุบลเขาเสพจริงอาจเป็นเรื่องอื่นๆ เช่น เรื่องชื่อซอยและชื่อย่านที่เราเรียกกันเอง อย่างซอยบ่อนไก่ชื่อจริงๆ คือสุขาอุปถัมภ์ แต่ถ้าถามคนในพื้นที่ว่าแล้วซอยสุขาอุปถัมภ์คืออะไร คนก็ไม่รู้จักแน่นอนครับ”

Behind The Scene ประเทดอุบล

“เวลาเราทำงาน จะวางแผนแค่ครึ่งเดียว เรากำหนดประเด็นคอนเทนต์ไว้ครึ่งหนึ่ง อีกส่วนมาจากผู้ที่เล่าเรื่องที่เราไปลงถ่าย สคริปต์ของผมจะมีแต่คำถาม ไม่มีคำตอบ เมื่อเกิดคำถามในหัวเราก็จะไปถามเขา งานมันค่อนข้างบริสุทธิ์มากๆ เราไม่ได้เตรียมคำตอบไป และไม่ได้คาดหวังกับคำตอบของเขาด้วย แต่ผมมองว่า documentary ไม่ใช่เรื่องจริงทั้งหมด เพราะสุดท้ายผมก็เอาคำตอบของเขามาตัดต่ออยู่ดี” 

“โดยส่วนใหญ่ผมจะไปคุยกับเขาก่อน ก่อนถ่าย ผมจะบอกทีมงานว่าอย่าเพิ่งเอากล้องลงนะให้เราชวนเขาคุยปกติกันก่อน พอเริ่มสนิทกัน ผมก็จะถามว่าขอถ่ายได้ไหม แล้วค่อยเดินกลับไปเอากล้องมาถ่าย ผมทำอย่างนี้แทบทุกเคสเลย มันไม่มีทางหรอกที่อยู่ดีๆ จะเอากล้องไปจ่อหน้าคนอื่น แล้วให้เขาเล่าความในใจ อย่างเคสล่าสุดผมไปถ่ายไปทำเรื่องเฟคนิวส์ หลายๆ ร้านที่เราไปมีข่าวลือว่ามีคนติดโควิด จนส่งผลเสียหายกับเขา เขาขายของไม่ได้ ผมก็เลยอยากจะสะท้อนมุมนี้ว่าคนที่เดือดร้อน เขารู้สึกอย่างไร ก็เลยไปสัมภาษณ์ แต่ต้องชวนคุยกันก่อน พอคุยได้ประมาณนึงก็ โอเค ขอถ่ายนะครับถึงจะถ่ายได้ เราต้องไว้ใจกันก่อน” 

“ผมทำคอนเทนต์อยู่ 2 เรื่อง เรื่องที่คนดูอยากดู กับเรื่องที่ผมอยากเล่า อย่างเรื่องอาหารแมสและคนชอบมากแน่นอน เราก็เล่า และเมื่อวันหนึ่งมีเรื่องที่เราอยากจะเล่าเราก็แทรกเข้ามา แม้กระทั่งคอนเทนต์ขายของก็ต้องให้สาระคนดูด้วย ถ้าอันไหนที่เราทำโดยหวังผลประโยชน์ ทำเพราะอยากดัง หรืออยากได้ตังค์ อันนี้ผมรู้สึกว่ามันขาดทุน แค่คิดว่าทำเต็มที่ แล้วผลที่ตามมาคือผลพลอยได้”

ความภูมิใจของชาวอุบลฯ

“ความภูมิใจส่วนตัวก็คือเราไม่เคยคิดว่าจะทำมาหากินด้วยการทำงานแบบนี้ในจังหวัดได้ เราเคยเป็นโปรดักชัน รับบรีฟงานลูกค้า พอเรามาทำเพจตัวเองลูกค้าที่เข้ามาก็อยากให้เราเล่าในสิ่งที่เราอยากเล่า” 

“ไม่คิดว่าเราจะทำแบบนี้ได้ เราเคยอยากทำงานโปรดักชั่นใหญ่ๆ แต่สิ่งที่เราทำทุกวันนี้ บางงานเราใช้เลนส์ 35 มม. ตัวเดียว คนไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามีการถ่ายเกิดขึ้น มาถ่ายตั้งแต่เมื่อไหร่  ทุกอย่างมันง่ายมาก เพราะเราก็เน้นที่เรื่องราว จริงๆ การเลี้ยงชีพของเราตอนนี้คือการที่ทำให้คนดูชอบ คนภูมิใจในจังหวัดตัวเอง มีหลายๆคน เขารู้สึกว่าเพจเราเป็นหน้าเป็นตาให้จังหวัด หลายคนที่ไม่เคยมาอุบลฯ เขาเห็นการนำเสนอของเรา เราเห็นเขาแชร์และคอมเมนท์ว่าอยากจะมาอุบลฯ สักครั้ง จากที่เขาไม่เคยสนใจ เพราะเราไม่ใช่เมืองท่องเที่ยวจ๋า” 

“อาจจะอยากจะมากินยำมะม่วง อยากมากินลูกชิ้น อยากมานั่งร้านกาแฟธรรมดาที่บ้านเรา เราก็รู้สึกว่ามันเป็นความภูมิใจที่เราไม่ได้ตั้งใจเลย เราก็ทำแบบบ้านๆ แต่กลับกลายเป็นว่าตอนนี้คนที่ทำงานกองถ่ายใหญ่ๆ มาสนใจอยากรู้จักกับเรา และมีหลายคนไปเรียนที่กรุงเทพฯ อยากกลับมาฝึกงานกับเรา มันสวนทางกับสิ่งที่เราตามหามาตลอด สุดท้ายมันอยู่ที่เราหมดเลยนี่หว่า”

“เราพยายามจะนำเสนออุบลฯ ในเรื่องอื่นๆ ให้คนภูมิใจ ได้แรงบันดาลใจ มีคนจากหลายๆ จังหวัดที่ทักมาคุยกับผมว่าเขาอยากทำเพจแบบนี้ในบ้านตัวเอง ซึ่งนี่เป็นสิ่งที่ผมตั้งใจเลยแต่แรกเลยว่า ทุกที่มีของดีให้เอามาเล่าได้หมด แล้วเรารอคนนอกเข้ามาอย่างเดียวไม่ได้หรอก เพราะถ้าจะนำเสนอเรื่องบ้านของคุณน่ะ ตัวคุณเองนั่นแหละที่รู้จักบ้านตัวเองกว่าใคร”

เรื่องของอุบลฯ ก็คือเรื่องของประเทศไทย

“จริงๆ ผมอยากให้คนกลับบ้าน แต่พอเรามาทำเรื่องนี้จริงๆ เราก็รู้สึกแบบว่าเฮ้ย อุบลฯ น่ะพร้อมสำหรับทุกคนนะ มันไม่เหมือนสมัยก่อนที่ทุกคนต้องไปกระจุกกันอยู่ที่กรุงเทพฯ จะกลับมาทำอะไรดีๆ ที่บ้านก็ได้ แต่ว่าเราไม่อาจไปตัดสินแทนเขา เราไม่อาจล่วงรู้แทนใคร คนที่ไปทำงานไกลๆ ก็ไม่ได้ผิดอะไร มันเป็นทางเลือกของความฝันของเขา” 

“เราเจอคนเยอะขึ้น ได้คุยกับคนหลายๆ รูปแบบ ถึงรู้ว่าความสุขคนต่างกัน ตอนนี้เราไม่กล้าบอกเขาว่ากลับมาอยู่บ้านแล้วมันจะดี แต่เราอยากให้คุณเปิดใจมากขึ้น ลองดูก็ได้ อย่างน้อยก็กลับมาหาครอบครัวหรือกลับมาพักผ่อนก็ได้ เพียงแต่ว่าในใจคุณต้องสามารถกลับบ้านได้จากข้างใน การกลับบ้านไม่ได้หมายความว่า คุณจะต้องนั่งเครื่องมาลง แค่รู้ว่าคุณเป็นใคร มาจากไหน แล้วก็ทำอะไร”

“ก่อนที่ผมจะมาทำประเทดอุบล ผมมองว่าเรามีความเป็นเอกลักษณ์หลายอย่าง จังหวัดเรา ไม่เหมือนคนอื่น แต่พอยิ่งทำไปเรื่อยๆ ก็ยิ่งรู้สึกว่าประเทศไทยไม่ได้ต่างกันมากนัก แค่จะบอกว่าสิ่งดีๆ ที่คุณเคยเจอที่อื่น ที่อุบลฯ ก็มีเหมือนกัน  เราอยากให้มองว่าอุบลฯ เป็นส่วนหนึ่งของประเทศ จะแตกต่างกันก็แค่ภูมิประเทศ สภาพอากาศ และวัฒนธรรมบางอย่าง นั่นคือสิ่งภายนอก แต่สุดท้ายแล้วเราทุกคนก็คือคนไทยเหมือนกันนั่นแหละ”

The post ประเทดอุบล เพจโปรดักชั่นวิดีโอที่อยากเล่าเรื่องม่วนๆ ให้ทุกคนรู้ว่าพลังสื่ออุบลฯ นั้นคักแฮง appeared first on a day magazine.

หากกำลังตามหาความหมายว่ามันเป็นข้อเท็จจริงหรือไม่ นั่นขึ้นอยู่กับว่าคุณเป็นใคร ถ้าคุณเป็นคนที่ไม่ได้อยู่ในคอมมิวนิตี้ของกลุ่ม LGBTQ+ อาจสรุปได้ง่ายๆ ทันทีว่า ใช่! เพราะภาพภายนอกของคนที่มีความหลากหลายทางเพศในสังคมไทยดูมีความเป็นอยู่ที่สุขสบาย แถมสร้างสีสันให้สังคมได้อย่างดีเยี่ยม

แต่ถ้าเป็นเสียงสะท้อนจากคนในแวดวง คนที่ยืนอยู่ใจกลางปัญหาที่เกิดขึ้น การกดทับและความไม่เข้าใจจากสังคมนั้นยังคงสร้างความเจ็บปวดอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน โดยเฉพาะเรื่องของกฎหมายที่ยังไม่มีการรองรับสิทธิความเท่าเทียมทางเพศ ไม่มีการรับรองการสมรสเท่าเทียม และยังมีการเลือกปฏิบัติ นั่นยิ่งทำให้ภายใต้รอยยิ้มที่ทุกคนเห็นต้องแลกมาด้วยการต่อสู้ การเรียกร้อง และการกล่อมเกลาให้เพศสภาพและเพศวิถีของตนอยู่ในสังคมนี้ได้อย่างสยบยอม

ฉะนั้นคำที่พูดกันดาษดื่นว่า “ประเทศไทยดีที่สุดในโลก” อาจใช้ไม่ได้กับคนไทยทุกคนอีกต่อไป

แต่การย้ายออกจากประเทศนี้เพื่อแสวงหาโอกาสที่ดีกว่าก็ไม่ใช่เรื่องง่ายเช่นกัน

ปัจจุบัน พลอย–ธนพิชญ์ สิงหฬ คือหญิงข้ามเพศชาวไทยที่ใช้ชีวิตเป็นแม่บ้านอันเรียบง่ายในเกาะฮ่องกง แต่นั่นก็ต้องแลกมาด้วยการต่อสู้อันยาวนาน ในฐานะทรานส์เจนเดอร์ชาวไทยคนแรกที่ต่อสู้เพื่อสิทธิของตัวเองบนเกาะเล็กๆ ตั้งแต่วันแรกที่ย้ายมาตั้งรกราก กระทั่งได้สมรสอย่างถูกต้องตามกฎหมายกับ อาหลง สามีชาวฮ่องกงอย่างมีสิทธิและเท่าเทียมกับคนอื่น รวมถึงสามารถเปลี่ยนเพศจาก male เป็น female ได้อย่างเต็มภาคภูมิ

โดยหนึ่งในคนสำคัญที่ทำให้ฝันของพลอยเป็นจริงคือรุ่นพี่ชาวไทยอย่าง เบลล่า–ฐานกาญจน์ วงศ์วิศิษฎ์ศิลป์ ผู้ร่วมก่อตั้ง LGBTIQ+ Tourism Asia และซีอีโอบริษัท Innovative Travel Ally Limited ฮ่องกง 

ตามไปคุยกับ 2 คนธรรมดาถึงการต่อสู้กว่าจะได้มาซึ่งการยอมรับ การดำรงอยู่อย่างมีเกียรติ และการมอบสิทธิที่มนุษย์คนหนึ่งพึงจะเลือกกำหนดเพศของตัวเองได้อย่างแท้จริง ทั้งในทางจิตใจ ร่างกาย และกฎหมาย ซึ่งไม่เคยทำได้อย่างสมบูรณ์ในเมืองไทย

โยกย้ายประเทศ

เมื่อไม่กี่เดือนก่อนหน้า กลุ่มเฟซบุ๊ก โยกย้าย มาส่ายสะโพกโยกย้าย กลายเป็นกระแสที่ร้อนแรงที่สุดเพียงชั่วข้ามคืนบนโลกออนไลน์ #ทีมฮ่องกง เป็นหนึ่งในตัวเลือกที่คนไทยส่วนหนึ่งอยากไปใช้ชีวิต พลอยจึงตัดสินใจเข้ามาแชร์ประสบการณ์ในฐานะที่มีโอกาสได้ย้ายชีวิตไปลงหลักปักฐานบนเกาะเล็กๆ อันมั่งคั่งและเต็มไปด้วยความซับซ้อนทางการเมืองแห่งนี้

ทันทีที่ประสบการณ์การใช้ชีวิตและความรักกับหนุ่มฮ่องกงของพลอยถูกโพสต์ลงในกรุ๊ปที่จุคนหลักล้าน ก็มีสมาชิกกลุ่มที่เข้ามาให้ความสนใจ ทั้งอ่าน แชร์ และไลก์โพสต์ของเธอกว่าหมื่นคน

โพสต์สั้นๆ นั้นระบุรายละเอียดการจดทะเบียนสมรส, การยื่นขอวีซ่าคู่สมรส, การฉีดวัคซีนสร้างภูมิคุ้มกันโควิด-19 (ที่ทำได้รวดเร็วและครบถ้วนกว่ารัฐไทยหลายเท่า) และการเปลี่ยนเพศจาก male เป็น female (ที่ไม่เคยมีในประวัติศาสตร์ประเทศไทยมาก่อน)

ถ้าจะเห็นข้อดีอะไรจากประสบการณ์ที่พลอยเล่าคร่าวๆ เพียงไม่กี่ย่อหน้า เรามองเห็นความหมายของ ‘คุณภาพชีวิตที่ดี’ ของคนไทยในถิ่นอื่น นั่นทำให้เราตัดสินใจติดต่อเพื่อพูดคุยกับเธอในวันนั้นทันที ทรานส์เจนเดอร์

“เห็นเราในกลุ่มโยกย้ายฯ ใช่ไหม” พลอยถามก่อนอธิบายต่อ “เป็นกลุ่มแรกที่เราเอาข้อมูลไปลง ซึ่งก็เป็นต้นโพสต์ที่คนเขาเอาไปแชร์กันต่อ แต่ในกลุ่มนั้นเราไม่ได้เล่าลงดีเทลเรื่องราวระหว่างทางว่ามันยากมากแค่ไหน

“ถ้าอยากจะแต่งงานเร็วๆ คู่อื่นในฮ่องกงอาจจะหาที่ไปจดทะเบียนที่อเมริกาหรือยุโรป ยกตัวอย่างเคสที่ไปแต่งงานที่เกาะกวมก่อนแล้วค่อยกลับมาที่ฮ่องกง แต่ว่าเราไม่เลือกทางนั้นเพราะต้องการสู้อยู่ที่นี่ ทำทุกอย่างไปตามกระบวนการ ซึ่งมันยากนะ มันยากจริงๆ” คืนหนึ่งพลอยต่อสายตรงมาหาเราด้วยน้ำเสียงหนักแน่นเพื่อพูดคุยกันเบื้องต้น

หลังจากวันนั้นเรานัดคุยกับเธอผ่าน Zoom อีกครั้ง และในอีกไม่กี่วันต่อมาพลอยจึงขอชวนเบลล่า รุ่นพี่ที่ช่วยประสานงานทุกอย่างให้มาช่วยเล่าเสริมด้านรายละเอียดของขั้นตอนทางกฎหมายให้ทุกคนฟังไปพร้อมกัน

ตกหลุมรักที่เกาะฮ่องกง

อาจเหมือนเรื่องเล่าชีวิตรักของคู่แต่งงาน 2 สัญชาติที่มาพบรักกันทั่วไป แต่สำหรับพลอย ความทรงจำระหว่างเธอกับอาหลงผู้เป็นสามีคือสิ่งพิเศษและงดงามเสมอ นั่นเพราะหนุ่มชาวฮ่องกงคนนี้เปิดกว้างทางความรักโดยไม่สนใจเพศ ตกหลุมรักเธอเพราะมองเห็นเธอเป็นเพียงผู้หญิงคนหนึ่งที่เขารักมากจนอยากใช้ชีวิตด้วย

“ช่วงปี 2017 เรามาเที่ยวฮ่องกง เราได้เจอกันตอนไปเที่ยวช่วงกลางคืน เขาก็เข้ามาขอคอนแทกต์ น่าจะเป็นเรื่องปกติของผู้ชายฮ่องกงที่ถ้าชอบใครแล้วจะพุ่งเข้าใส่เลย (หัวเราะ) เขาชวนเราไปเที่ยวและเทคแคร์อย่างดี ทำให้เรายังคงรักษาความสัมพันธ์กันต่อมาเรื่อยๆ จนเขาชวนมาเที่ยวฮ่องกงอีกครั้ง หลังจากนั้นจึงได้ตกลงเป็นแฟนกัน

“อาหลงเป็นรุ่นน้องพลอย 5 ปี แต่อายุไม่เป็นปัญหา ส่วนเรื่องเพศเขาก็รู้ตั้งแต่แรกว่าเราเป็นทรานส์เจนเดอร์ พอเราเปิดใจบอกตรงๆ เขาก็โอเค เขาบอกว่าตัวเองเป็นผู้ชายคนหนึ่งและเขาไม่แคร์เลยนะ อาหลงปฏิบัติกับเราเหมือนผู้หญิงจริงๆ เราสองคนมีจุดมุ่งหมายเดียวคือคลิกกัน รักกัน ไม่ได้ตั้งเป้าหมายอื่น

“เมื่อก่อนชีวิตพลอยอาจมีกรณีที่คบกับผู้ชายก่อนแล้วค่อยบอกทีหลัง ซึ่งถ้าแฟนรับได้ก็โชคดีไป แต่เรามีประสบการณ์ความรักที่ไม่ประสบความสำเร็จเพราะเราเนียนเป็นผู้หญิงก็มี” พลอยเล่าย้อนถึงประสบการณ์ในอดีต

“ที่ผ่านมาความรักกับคนไทยเป็นปัญหามาก แฟนบางคนเขารักเรา แต่พอพาไปเจอพ่อแม่ สุดท้ายก็ไปไม่รอด เท่าที่เคยเจอมาก็เป็นแบบนี้ทุกครั้ง แต่เราก็ยังไม่เคยยอมแพ้และเข็ดกับความรักเลย จนได้มาเจออาหลงนี่แหละ (หัวเราะ)

“บางคนอาจคิดว่าคนฮ่องกงหัวโบราณ ลูกชายมีแฟนที่ไม่ใช่ผู้หญิงไม่ได้ แต่ปรากฏว่าแม่เขาดีมาก ตอนที่อาหลงชวนเรากลับมาฮ่องกงอีกครั้ง เขาพาไปบ้านเพราะอยากให้รู้ว่าที่บ้านโอเคนะ และอยากให้พลอยมั่นใจว่าเราจะคบกับจริงๆ” พลอยอธิบายถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจกับครอบครัวแต่เนิ่นๆ ว่าส่วนหนึ่งเป็นเพราะพื้นที่บ้านในฮ่องกงส่วนใหญ่มีจำกัด สมาชิกในครอบครัวจึงต้องเจอหน้ากันแทบจะตลอดเวลา

“โชคดีมากที่คู่เราไม่มีปัญหาเรื่องครอบครัว แค่ตกใจมากกว่า เพราะเราไม่คิดว่าเขาจะพาไปบ้านเลย (หัวเราะ) ส่วนหนึ่งที่คุณแม่เขาโอเคมากอาจเป็นเพราะตลอดเวลาที่เราคุยกันมา อาหลงเขาบอกให้แม่รู้เรื่อยๆ อยู่แล้ว

“จากนั้นเขาก็ไปเที่ยวไทย ไปเจอครอบครัวเรา ฝั่งแม่เรารักลูกเขยมากๆ เพราะอาหลงเข้ากับครอบครัวของเราได้ แล้วก็เป็นคนกินง่าย ชอบอาหารไทยมาก เวลากลับบ้านที่ไทย แม่ทำอะไรให้ก็กินหมด เราสองคนจึงค่อยๆ พัฒนาความสัมพันธ์มาเรื่อยๆ”

แม้จะต้องเผชิญกับกำแพงภาษาที่ทำให้สื่อสารกันไม่เข้าใจบ้างในบางครั้ง แต่ทั้งคู่ก็ฝึกฝนจนเข้าใจกันได้ดีในภายหลัง ความสัมพันธ์ของพลอย สาวไทยธรรมดาๆ และอาหลง หนุ่มชนชั้นกลางที่ทำงานรัฐวิสาหกิจในฮ่องกงจึงเป็นไปด้วยความราบรื่นเสมอมา 

“ตอนที่ขอวีซ่ามาอยู่ฮ่องกง เขาพูดว่าจะดูแลเรา อยากขอเราแต่งงานภายใน 2 ปี ตอนนั้นเราก็เกิดความหวัง เพราะถึงจะเป็นคนข้ามเพศ แต่ทุกคนก็คงมีความหวังที่อยากจะมีใครสักคนอยู่แล้ว”

การเป็นเจ้าสาวในฮ่องกงอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

“นิยามความรักและชีวิตคู่ของพลอยคือการแชร์ประสบการณ์ร่วมกัน ในเมื่อคบกันเราจึงต้องแชร์ทั้งเรื่องดีและไม่ดี และด้วยความที่อาหลงเขาก็มีความคิดที่เป็นผู้ใหญ่ ทำให้เราใช้ชีวิตคู่ราบรื่นมาตลอด” 

หลังบ่มเพาะความรักจนสุกงอม แน่นอนว่าขั้นตอนต่อไปย่อมหนีไม่พ้นการแต่งงาน ทรานส์เจนเดอร์

“เรื่องแต่งงานเขาพูดตั้งแต่แรกว่าฉันจะขอคุณแต่งงานแน่นอน แต่ก่อนเราคิดว่าเป็นไปไม่ได้ จะแต่งได้ยังไง แต่งงานที่ไทยก็ไม่ได้ จนกระทั่งเราสองคนจูงมือไปด้วยกัน ตอนแรกไปที่กงสุลไทยในเขตปกครองพิเศษฮ่องกงก่อน เข้าไปถามรายละเอียดเขา เขาบอกว่าทำไม่ได้แต่เราก็ไม่ท้อ ลองเข้าไปเดินเรื่องที่ ตม.ฮ่องกงโดยตรงเพื่อดำเนินการเกี่ยวกับการจดทะเบียนสมรสกับชาวต่างชาติ ซึ่งเขาก็ขอพาสปอร์ตเรากับแฟน และถามเหตุผลว่าทำไมถึงจดทะเบียนที่นี่ เราก็บอกว่าที่ไทยจดไม่ได้ ทางการก็ให้กระดาษ 1 แผ่นเพื่อให้เขียนเหตุผลว่าทำไมมาแต่งงานที่นี่

“ฮ่องกงมีกฎหมายสำหรับคนบ้านเขา คือเมื่อเราแปลงเพศแล้วก็แต่งงานกับพลเมืองเขาได้ แต่อาจไม่ได้เหมือนไต้หวันที่มีทั้งงาน pride และการประกาศชัยชนะต่อการเรียกร้องสิทธิความหลากหลายทางเพศอย่างเป็นทางการ 

“ในฮ่องกงมีการรับรองสถานะวีซ่าผู้ติดตามของคู่รักเพศเดียวกัน การรับรองเพศสภาพหลังการแปลงเพศ และการสมรสของบุคคลข้ามเพศ แต่การจดทะเบียนระหว่างบุคคลข้ามเพศที่ยังไม่ได้รับรองเพศสภาพจะมีการพิจารณาเป็นกรณี ไม่ได้มีประกาศว่าให้จดทะเบียนได้ทันที เนื่องด้วยข้อจำกัดทางกฎหมายของไทย และการเฝ้าระวังการจ้างแต่งงานเพื่อผลประโยชน์ เลยต้องพิจารณาแต่ละรายอย่างละเอียด 

“ถ้าเป็นคู่รักกันจริงและเดินเรื่องเอกสารต่างๆ จนผ่านแล้ว เขาจะอนุมัติให้เป็นผู้พำนักอาศัยได้ และได้รับสิทธิเช่นเดียวกับคู่แต่งงานชาวฮ่องกงคนอื่นๆ” แม้จะฟังดูง่าย แต่มันกลับไม่ได้ราบรื่นอย่างที่คิด

“ครั้งแรกถูกปฏิเสธแต่เราก็ยังมีความหวัง ระหว่างนั้นเราใช้ชีวิตปกติทุกวัน ทีนี้ ตม.ก็โทรมาเรื่อยๆ ในช่วงเวลา 2 ปีนี้เขามีการติดตามทุกเคส คอยสอบถามว่าตอนนี้เป็นยังไงบ้าง ยังอาศัยอยู่ด้วยกันไหม และนัดให้เข้าไปคุยกัน 

“ระหว่างกระบวนการที่เราทำเรื่องขอแต่งงาน เราถูกขอเอกสารส่วนตัวตลอด วันนี้ไปส่ง เดี๋ยวเดือนหน้าก็ต้องมาอีกนะ เพราะมันมีการปัดทิ้งตลอดเวลา แล้วก็ขอใหม่เรื่อยๆ ซ้ำๆ เหมือนจะไม่มีวันจบสิ้น”

พลอยและอาหลงต้องรวบรวมเอกสารจำนวนมากเพื่อนำไปยื่น ไม่ว่าจะเป็นใบรับรองการแปลงเพศ ใบรับรองว่าทางการไทยไม่สามารถให้คู่รักเพศกำเนิดเดียวกันแต่งงานได้ ใบรับรองเงินเดือน ใบรับรองอาชีพ ใบรับรองประกันชีวิต ลามไปถึงใบรับรองจากเจ้าบ้านซึ่งคุณแม่ของอาหลงต้องเป็นคนดำเนินการให้ ทั้งนี้ยังไม่นับรวมเอกสารจิปาถะอีกมากมาย

แต่ความพยายามทั้งหมดก็ไม่สูญเปล่า

“ถามว่าท้อไหม เราท้อบ้าง แต่มันก็ยังมีหวังลึกๆ เพราะเขาติดตามเราตลอด ไม่ได้ทิ้งเคสของเราไป จนมาถึงปลายปี 2019 มันเป็นวันธรรมดาวันหนึ่งที่เราใช้ชีวิตปกติ เจ้าหน้าที่โทรมาถามเราว่าเป็นยังไงบ้าง เข้ามาคุยกันหน่อย แต่ครั้งนี้ไม่เหมือนเดิม (หัวเราะ) พอเข้าไปปุ๊บ เขาให้เราเลือกวันแต่งงาน ถามว่าตกลงคุณจะแต่งงานวันนี้ใช่ไหม คุณลงทะเบียนระบุวันเอาไว้ 9 กุมภาพันธ์ ปี 2020 ใช่ไหม

“เราตอบว่าใช่ค่ะ ก่อนที่เขาจะบอกว่ายินดีด้วยนะ จ่ายเงินค่าธรรมเนียมได้เลย ในวันนั้นเราตกใจและดีใจมาก เลยถามเขาซ้ำๆ ว่าจริงเหรอ ฉันแต่งงานได้ใช่ไหม เขาบอกว่าแต่งได้จริงๆ ยินดีกับคุณด้วยนะ เราก็รีบทำเรื่อง จ่ายเงินค่าธรรมเนียมแต่งงานเรียบร้อย” พลอยว่า

งานแต่งงานที่รอมานานเกินพอ 

“นับจากวันแรกจนกระทั่งมาถึงวันแต่งงาน ระยะทางที่เราเดินทางกันมาทั้งหมดประมาณ 2 ปี เริ่มต้นปี 2017 จนอนุมัติปี 2019 แล้วด้วยสถานการณ์ต่างๆ เลยต้องมาแต่งงานกันช่วงโควิด-19 พอดี ถึงเราจะบอกอาหลงว่าเลื่อนก่อนไหม แต่เขาบอกว่าแต่งเถอะ แต่งเลย ไม่ต้องรออะไรแล้ว รอกันมาเกินพอแล้ว”

งานแต่งงานรูปแบบ new normal ถูกจัดขึ้นในโบสถ์คริสต์อย่างเรียบง่ายและรัดกุม ถ้าใครได้เห็นภาพรอยยิ้มของพลอยและอาหลงในวันงาน นั่นคือมาตรวัดความสุขที่พวกเขารอมานานถึง 2 ปีเต็ม

“ระหว่างทางก็มีน้ำตาไหลบ้าง เครียดบ้าง เวลาที่ถูกปฏิเสธแต่ละครั้งเราก็ต้องสู้ ต้องขอบคุณสามีด้วยเพราะเขาสู้ตลอดเวลา ให้กำลังใจกันตลอด พออาหลงบอกว่ายังไงเขาก็จะสู้ เราก็พร้อมสู้ด้วย เลยให้พลังใจกันจนถึงวันนี้ เพราะเชื่อว่าต้องทำได้แน่ เราซึ้งใจและขอบคุณเขาทุกครั้ง ตอนนี้ไม่ใช่แค่เธอกับฉันแล้วนะ ทุกอย่างคือคำว่าเรา ดังนั้นเราต้องแชร์ความรู้สึกกันทั้งสองคน

“เคสของเราไม่ใช่ same-sex marriage เพราะถึงแม้ว่าคำนำหน้าในพาสปอร์ตเป็นผู้ชาย แต่เรามีเอกสารรับรองการผ่าตัดแปลงเพศ ซึ่งในฮ่องกงเองมีกฎหมายรับรองเพศสภาพ (gender recognition) หลังการผ่าตัดแปลงเพศโดยสมบูรณ์ หัวใจสำคัญคือทางฮ่องกงพิจารณาองค์ประกอบเหล่านี้ทั้งหมด และเลือกใช้วิธีการที่เหมาะสมกับเคสของเรา คือรับรองเพศสภาพเราเป็นหญิง และจดทะเบียนสมรสกับชาย ถึงแม้พาสปอร์ตเราเป็นชาย สุดท้ายเราก็สามารถก้าวข้ามข้อจำกัดนี้ได้ในที่สุด

“ถ้าเราจูงมือไปจดทะเบียนในไทยแล้วบอกว่าหนูอยากจดทะเบียน เขาคงไม่รับเรื่องและปัดทิ้งไปเลย แต่ที่ฮ่องกงเราเข้าไปแล้วทางการรับเรื่องแล้วรันตามคิว ครั้งแรกอาจโดนปฏิเสธ แต่เรายังมีหมายเลขดำเนินการ คอยอัพเดตกับทางการได้ตลอด ปรึกษาและมาพบกันได้เรื่อยๆ

“ในเคสของพลอย เจ้าหน้าที่สุภาพมาก เขาไม่สนว่าเราเพศอะไร ไม่ปฏิเสธถ้ายังไม่ลองทำให้ มีการสอบถามเราก่อนเสมอ เพราะที่นี่ถ้าจะปฏิเสธต้องมีเหตุผลมากพอที่จะบอกเรา เราถึงเห็นว่าที่ฮ่องกงเขาให้ความสำคัญกับประชาชน และคนที่จะเข้าไปเป็นพลเมืองบ้านเขา 

สวัสดิการเป็นผลพลอยได้หลังจากการแต่งงาน ด้วยความที่สามีของพลอยทำงาน MTR เกี่ยวกับรถไฟฟ้าใต้ดินของฮ่องกง เธอจึงได้รับบัตร MTR ของคู่สมรสที่สามารถเดินทางได้ฟรี รวมถึงประกันชีวิตและสุขภาพ เมื่อรักษาพยาบาลจะใช้เงินเพียง 30 ดอลลาร์ฮ่องกง พลอยได้รับสิทธิครอบคลุมชีวิตไม่ต่างจากคู่สมรสชาย-หญิง ยิ่งไปกว่านั้นคือได้ฉีดวัคซีนไฟเซอร์เพื่อป้องกันโควิด-19 เรียบร้อยแล้วเสียด้วย

แต่นอกจากความช่วยเหลือของอาหลงและครอบครัว อีกหนึ่งคนที่มีส่วนสำคัญในงานแต่งงานของพลอยครั้งนี้คงหนีไม่พ้นรุ่นพี่อย่างเบลล่าที่คอยให้คำปรึกษา โดยเฉพาะในด้านกระบวนการทางกฎหมาย

“ระบบโครงสร้างและการบังคับใช้กฎหมายที่ฮ่องกงค่อนข้างเข้มงวด ทุกอย่างจะถูกบันทึกข้อมูลไว้โดยละเอียด ดังนั้นเขาจึงไม่เลือกปฏิบัติไม่ว่าคุณเป็นเพศอะไร สัญชาติหรือศาสนาไหน เพราะสังคมที่นี่กลัวโดนคอมเพลนมาก” เบลล่าเสริม

เธอยังเล่าอีกว่า ในขณะที่ฮ่องกงซัพพอร์ตสวัสดิการให้คู่รักที่มีความหลากหลายทางเพศ แต่ตอนนี้ LGBTQ+ ในเมืองไทยยังไม่มีสิทธิอะไรเลยสักอย่างเดียว สร้างความแปลกใจให้กับผู้มีความหลากหลายทางเพศชาวฮ่องกงที่ได้รับฟังประสบการณ์จากพวกเธอ เพราะชาวต่างชาติส่วนใหญ่ต่างคิดว่าทรานส์เจนเดอร์ไทยทั้งมีจำนวนมากและมีความเป็นอยู่สุขสบายดี 

อย่างที่กล่าวไปแล้วว่าภาพลักษณ์ของเมืองไทยในสายตาชาวต่างชาติ คือประเทศที่เป็นมิตรกับเพศหลากหลายอย่างมาก ทว่าความเป็นจริงชุมชนเพศหลากหลายในไทยนั้นถูกมองด้วยสายตาเฉยเมยจนถูกละเลยสิทธิขั้นพื้นฐานที่ควรได้รับ

เพราะเราทุกคนคือพลเมืองโลก

“ก่อนหน้านี้เราได้วีซ่าและสถานะผู้พำนักอาศัยในฮ่องกงแล้ว แต่ตอนนั้นเพศเรายังระบุเป็น M (male) อยู่ ก็เลยคุยกับพี่ๆ สะใภ้ฮ่องกงอีกสองคนว่าเราจะเปลี่ยนเป็น F (female) โดยดำเนินการทางกฎหมาย พี่เบลล่าที่ช่วยเรามาตั้งแต่ต้นก็บอกให้ลุยเลย ยังไงก็ได้แน่นอน”

ก่อนจะมาถึงเคสที่ประสบความสำเร็จของพลอย คนฮ่องกงเคยมีการฟ้องร้องในชั้นศาลมาก่อน ทั้งในกรณีของทรานส์เจนเดอร์ชาวฮ่องกงที่ต่อสู้จนได้แต่งงานอยู่กินกับสามี และในกรณีของนักการทูตชาวต่างชาติที่ยื่นเรื่องให้คนรักเพศเดียวกันได้วีซ่าติดตามมาพำนักในฐานะคู่ชีวิต ทำให้เคสอื่นๆ ในช่วงหลายปีให้หลังมีโอกาสสำเร็จมากขึ้น 

“พอเข้าไปยื่นเรื่องเกี่ยวกับการเปลี่ยนเพศที่ ตม. ครั้งนี้ไม่เหมือนครั้งก่อน เพราะเขาส่งจดหมายกลับมาเร็วมาก นัดวัน-เวลาเข้าไปสัมภาษณ์ คล้ายๆ กับการสัมภาษณ์แต่งงานนั่นแหละ

“ตอนนั้นเราปรึกษากับพี่นาดา ไชยจิตต์ นักสิทธิมนุษยชน และคุณแม่แดนนี่–กิตตินันท์ ธรมธัช จากสมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทย เกี่ยวกับเอกสารชี้แจงเรื่องข้อกฎหมาย เพราะรัฐบาลฮ่องกงต้องการรู้เหตุผลว่าทำไมที่ไทยเปลี่ยนไม่ได้ พี่นาดาเขาก็ช่วยหาร่างคำพิพากษาที่เขาต่อสู้กันเพื่อรับรองและส่งมาให้เรา

“การศึกษาเรื่องข้อจำกัดทางกฎหมายรับรองเพศสภาพในไทยของโครงการ UNDP ที่พี่นาดาเป็นหนึ่งในที่ปรึกษา จึงช่วยยืนยันว่าประเทศไทยยังไม่สามารถจดทะเบียนสมรสในกรณีของคนข้ามเพศได้ และยังไม่มีการรับรองเพศสภาพ รวมถึงตัวอย่างเคสที่เกี่ยวข้องกับการยื่นคำร้องให้ศาลไทยพิจารณา

“หลังยื่นไปประมาณ 1 อาทิตย์ ทาง ตม.ก็ติดต่อกลับมาว่า โอเค คุณสามารถเปลี่ยนได้ และให้เข้าไปทำบัตรประชาชนใหม่” พลอยเล่าถึงโมเมนต์ที่ได้รับการตอบรับเป็นครั้งที่ 2 ก่อนที่เบลล่าจะเสริม

“จริงๆ รู้สึกแปลกและตลกเหมือนกัน กับการที่เราเป็นคนไทยแต่ต้องไปขอฮ่องกงให้ช่วยยอมรับเรา เนื่องจากกฎหมายบ้านเราไม่รองรับ ซึ่งก็ดีที่ทางฮ่องกงให้สิทธิและพิจารณาว่าจะคุ้มครองพลอยในฐานะคู่สมรสของชาวฮ่องกงยังไงได้บ้าง 

“ตอนดำเนินเรื่อง ทางกงสุลไทยก็งงเหมือนกันที่เรามาขอรับรองเอกสารแปลงเพศกับรับรองคำพิพากษาของศาลไทยเพื่อไปใช้ยื่นขอการรับรองในฮ่องกง แต่สุดท้ายเขาก็โอเค เพราะเราก็พูดตรงๆ ว่าเมืองไทยยังทำไม่ได้จริงๆ”

“ความรู้สึกแรกที่เขายอมให้เราเปลี่ยนเพศเราดีใจมาก ถึงแม้ที่ไทยเราจะยังเป็นนายเพราะอิงตามบัตรประชาชนไทย แต่เราคิดว่าเราไม่ได้เป็นแค่พลเมืองไทย เราเป็นพลเมืองโลก (global citizen) เราชอบคำนี้มาก

“เราไม่ได้อยากแค่ให้คนฮ่องกงยอมรับความหลากหลายทางเพศ แต่เราอยากให้ทั่วโลกยอมรับ อย่างคนไทยเราก็อยากให้ลองเปิดใจยอมรับชาว LGBTQ+ เพราะพวกเราสามารถเป็นพลังในการขับเคลื่อนประเทศได้ ถ้าทุกอย่างเปิดกว้าง เราก็จะเดินไปในทิศทางเดียวกันได้ ซึ่งรับรองได้ว่าทุกคนจะมีความสุขกว่าในวันนี้แน่นอน” พลอยว่า

เบลล่าเล่าให้เราฟังว่าล่าสุดงานวิจัยและผลสำรวจของ The Chinese University of Hong Kong ได้แสดงให้เห็นว่า ทัศนคติของคนฮ่องกงต่อ LGBTQ+ ในเขตการปกครองมีแนวโน้มปรับตัวไปในทิศทางที่ดีขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะมุมมองต่อกลุ่มทรานส์เจนเดอร์ และสิ่งที่น่าสนใจอย่างยิ่งคือแม้จะยังมีกำแพงเรื่องเพศ แต่พลอยก็ยืนยันว่าคนฮ่องกงส่วนใหญ่ในปัจจุบันปฏิบัติกับเธอไม่ต่างจากผู้หญิงคนหนึ่ง

สู้สุดใจเพื่อให้ได้ใช้ชีวิตเป็นคนเต็มคน

หลังจากฟังเรื่องการต่อสู้เพื่อให้ได้แต่งงาน และเปลี่ยนคำนำหน้าชื่อให้เป็นหญิงได้ตามกฎหมายฮ่องกงจนประสบความสำเร็จในระยะเวลาร่วม 2 ปี เราถามทั้งสองคนสั้นๆ ว่าอยากย้ายกลับมาอยู่เมืองไทยไหม

“คงไม่แล้วค่ะ เหตุผลหลักเลยคือแฟนพลอยมีงานที่มั่นคงอยู่ที่นี่ด้วย อีกอย่างคือเราว่าไทยยังให้ความสำคัญกับพวกเราไม่มากพอ หรืออาจเรียกว่ายังไม่ให้เลยก็ได้ เหมือนพวกเราถูกเพิกเฉย ไม่ได้รับสิทธิ ถามว่าอยู่ได้ไหมก็อยู่ได้ มันมีที่ยืนแต่ไม่มีศักดิ์ศรี”

ในขณะที่หลายคนมองว่าคนข้ามเพศไทยมีที่ให้ยืนตั้งมากมาย แต่เบลล่าผู้ที่ช่วยพลอยผลักดันเรื่องการแต่งงานอย่างถูกต้องตามกฎหมายตั้งแต่เริ่มต้นก็คิดว่า ความเป็นจริงคนข้ามเพศไทยไม่ได้มีที่ยืนจริงๆ เพราะ LGBTQ+ ส่วนหนึ่งไม่ได้รู้สึกว่าตัวเองมีศักดิ์ศรีที่เท่าเทียมคนอื่น 

“เราจะยืนอยู่ตรงนั้นทำไมถ้าเราไปรับโอกาสที่อื่นที่เขาเห็นคุณค่าของเราได้ เราเองก็ไม่ได้อยากไปไหนนะ อยากอยู่บ้าน เพราะบ้านเราก็มีความเพียบพร้อมในหลายด้าน ๆ แต่เราไม่สามารถเข้าถึงสิทธิที่เราควรจะได้” เบลล่ากล่าว

“ไม่ใช่แค่คนฮ่องกงควรได้รับสิทธิที่เท่าเทียม คนไทยและคนทุกประเทศเองก็ควรได้รับ พลอยหวังว่าคนไทยที่ต่อสู้กันอยู่จะได้รับชัยชนะ ได้รับสิทธิเสรีภาพและความเท่าเทียมไวๆ ไม่ใช่แค่กับ LGBTQ+ แต่เป็นการต่อสู้ในทุกเรื่องที่จะทำให้ประเทศของเราขับเคลื่อนไปในทางที่ดี 

“อยู่ที่นี่เรากล้าที่จะเรียกร้องสิทธิ เพราะมันมีมายด์เซตว่าลองทำก่อนสิ เอาสิ ลองคุยกับเขาก่อน ยังไงเขาก็จะรับฟัง แต่ไทยยังอยู่ที่เดิม ถ้าให้เรากลับบ้านไปเยี่ยมครอบครัวเรากลับได้ แต่ถ้ากลับไปใช้ชีวิตถาวรก็คงไม่” พลอยตอบตามจริง

“การเมืองที่นี่อาจยังมีความพิเศษและอยู่ในระหว่างการเปลี่ยนผ่านจากสมัยอาณานิคมสู่การเป็นเขตปกครองพิเศษของจีน ซึ่งชุมชน LGBTQ+ ในฮ่องกงก็ยังมีการเรียกร้องสิทธิที่พึงจะได้ เช่น สมรสเท่าเทียม การรับรองเพศสภาพโดยเจตจำนงในการระบุอัตลักษณ์ทางเพศ ซึ่งรวมไปถึงกลุ่ม non-binary การต่อสู้เหล่านี้ต้องอาศัยกระบวนการทางกฎหมายที่มีช่องทางให้เขาได้ดำเนินเรื่อง” เบลล่าสำทับ

ทั้งหมดนี้คือผลจากความทุ่มเทและการต่อสู้ของพลอย สามี และพี่สาวคนสนิท ในแผ่นดินที่ระบบกฎหมายมีจุดแข็งด้านการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ ซึ่งเมื่อหันกลับมามองดูสถานการณ์ในไทยก็ทำให้เราได้มองเห็นปัญหาการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งเพศ ทั้งยังไม่พร้อมที่จะเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง และโยนปัญหาทุกอย่างให้เป็นภาระของปัจเจกบุคคล 

คนไทยยังคงต้องถกเถียงเรื่องสิทธิขั้นพื้นฐานซ้ำๆ เพราะไม่ได้รับการตอบสนองข้อเรียกร้อง และดูเหมือนในปัจจุบันจะไม่มีทางลงให้กับปัญหาใดๆ นอกจากการสยบยอมก้มหน้าใช้ชีวิตอย่างเงียบเชียบ

จะผิดไหมหากเราบอกว่าประโยค ‘ประเทศไทยเป็นสวรรค์ของ LGBTQ+’ คือเรื่องโกหกทั้งเพ

The post การต่อสู้เพื่อความรักของทรานส์เจนเดอร์ไทยในฮ่องกง สู่การแต่งงานและเปลี่ยนเพศอย่างถูกกฎหมาย appeared first on a day magazine.

ยกตัวอย่างหนังเรื่อง A Petal (Jang Sun-woo, 1996) หนังดราม่ากระชากความรู้สึกคนดูที่เล่าชีวิตอันปวดร้าวของหญิงสาวคนหนึ่งที่เป็นผลมาจากความโหดร้ายในอดีตจากการที่รัฐล้อมปราบประชาชนในเมืองกวางจู, A Taxi Driver (Jang Hoon, 2017) เรื่องราวของแท็กซี่ที่ตกกระไดพลอยโจนขับรถไปส่งนักข่าวต่างชาติซึ่งต้องการเข้าไปทำข่าวช่วงที่เหตุการณ์การเมืองในกวางจูคุกรุ่น หนังเรื่องนี้ยังเป็นตัวแทนที่เกาหลีใต้ส่งประกวดบนเวทีออสการ์ในปีนั้น หรือแม้แต่ซีรีส์ coming of age สุดฮิตอย่าง Reply 1988 ที่กล่าวถึงการชุมนุมใน EP.05 เมื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองปี 1980 ส่งผลต่อเหตุการณ์ 7-8 ปีให้หลัง เพราะตัวละครโบรา–พี่สาวของนางเอก เป็นแกนนำนักศึกษาที่ออกไปประท้วงต่อต้านรัฐบาลระบอบยูชิน จนเธอถูกตำรวจจับกุมในฐานะ 1 ใน 25 แกนนำนักศึกษา (ลองดูตัวอย่างลิสต์หนังบางส่วนได้ที่นี่)

ท่ามกลางเรื่องราวที่ถูกผลิตซ้ำและตีความใหม่เรื่อยๆ สิ่งที่ทำให้ Youth of May มีเสน่ห์และความน่าสนใจเฉพาะตัว ไม่เหมือนหนังและซีรีส์เรื่องอื่นที่มีฉากหลังและช่วงเวลาแบบเดียวกัน คือเรื่องราวที่กล้าจะโรแมนติกจนสุดขั้ว โดยนำเสนอรักแท้ของหนุ่มสาวที่ดำเนินไปบนการฝ่าฟันอุปสรรคที่ยากเย็นนานัปการ โดยเฉพาะกำแพงสำคัญอย่างโครงสร้างทางสังคมและชนชั้นที่เป็นสิ่งขวางกั้นความรักอันบริสุทธิ์ของพระเอกและนางเอกไม่ให้สุขสมหวังได้ง่ายๆ

ตกหลุมรักกันในเดือนพฤษภาคม Youth of May

อาจเป็นความตั้งใจที่ KBS สถานีโทรทัศน์ช่องใหญ่ของเกาหลีใต้เลือกออนแอร์ Youth of May ในช่วงเดือนเดียวกันกับเหตุการณ์จริง ซีรีส์เรื่องนี้กำกับโดย Song Min-yeob ได้นักแสดงดาวรุ่ง 2 คนมารับบทนำ ได้แก่ Lee Do-hyun รับบทเป็น Hwang Hee-tae นักศึกษาแพทย์มหาวิทยาลัยแห่งชาติโซล กับ Go Min-si ในบท Kim Myeong-hee พยาบาลสาวผู้มุ่งมั่นทำงานในโรงพยาบาลประจำเมืองกวางจูเพื่อจุนเจือครอบครัว

เรื่องราวทั้งหมดเกิดในเดือนพฤษภาคม 1980 ช่วงเวลาที่เกาหลีใต้ปกครองด้วยระบอบเผด็จการทหาร ประเทศยังคงยากจนมาก ประกอบกับความข้าวยากหมากแพง ผู้คนในสังคมไม่มีสิทธิเสรีภาพ สังคมอัตคัดในทุกๆ ด้าน กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญที่พอดีกับการปูให้เกิดเรื่องรักต่างชนชั้นระหว่างฮีแท–ลูกชายของคนรวย ผู้มีพ่อที่มีอำนาจเหลือล้นในเมือง และมยองฮี–ลูกสาวของคนจนที่ต้องทำงานหาเลี้ยงครอบครัวที่ขัดสนเพื่อส่งเงินไปให้พ่อที่ต่างเมือง

แม้ทั้งสองคนจะมีภูมิหลังอันแตกต่างแต่ก็ได้มาพบรักกันจากเหตุการณ์ที่พลิกผันชุลมุน ทว่าความแตกต่างสุดขั้วของพระ-นางก็สร้างปมของเรื่องอย่างแน่นหนา ไล่เรียงตั้งแต่ชนชั้น สถานะทางสังคม ระดับการศึกษา และอุดมการณ์ทางการเมืองของครอบครัว พ่อของฮีแทเป็นพนักงานรัฐระดับสูงของเมืองกวางจูที่ทำหน้าที่จับคนเห็นต่างมาสอบสวนและส่งตัวให้ทางการ ซ้ำร้ายกว่านั้นคือการที่พ่อของทั้งคู่เป็นคู่ปรับกัน ครบสูตรของเรื่องรักเมโลดราม่าที่ตัวเอกโดนกีดกัน 

ท่ามกลางเหตุบ้านการเมืองของประเทศที่กำลังคุกรุ่นขึ้นเรื่อยๆ ขบวนการนักศึกษาและแรงงานทั่วประเทศกำลังลุกฮือ หนุ่มสาวแอบใช้เวลาในช่วงฤดูใบไม้ผลิร่วมกัน ความรักของพวกเขาค่อยๆ ผลิบานไปพร้อมกับการเบ่งบานของอุดมการณ์ประชาธิปไตยในใจคน ทว่าอุปสรรคที่ใหญ่ที่สุดคือระบอบการเมืองที่ทำให้ความรักดูยากจนเกือบจะเป็นไปไม่ได้ เมื่อฝั่งฮีแทมีพ่อเป็นเผด็จการ ขณะที่พ่อของมยองฮีถูกกล่าวหาว่าเป็นคอมมิวนิสต์ (ซึ่งบริบทขณะนั้นคือคอมมิวนิสต์เกาหลีเหนือ) ความรักครั้งนี้ดูไม่มีทางลงเอยกันได้เลยยกเว้นการหนีตามกันไป และถ้าหนีไม่พ้นทั้งสองคนอาจต้องแลกด้วยชีวิต 

Youth of May ฉายให้เห็นภาพชีวิตของตัวละครเล็กๆ ระดับปัจเจกที่ทำให้คนดูได้เห็นว่าการเมืองส่งผลต่อชีวิตทุกคน มีหลายอย่างที่เราเลือกไม่ได้ในรัฐเผด็จการ โดยเฉพาะตัวละครฮีแทผู้ถูกพ่อปกครองด้วยวิธีแบบเดียวกับที่รัฐปกครองประชาชน รัฐบาลขณะนั้นเลือกกำจัดคนเห็นต่างอย่างรุนแรงด้วยการขังคุก ส่งไปเป็นทหาร และร้ายแรงที่สุดคือการเข่นฆ่าหรืออุ้มหาย เรื่องนี้ยิ่งทำให้ความสัมพันธ์ของพวกเขายิ่งซับซ้อนมากขึ้น เพราะนอกจากทั้งคู่จะไม่เหมาะสมกันในบริบทของฐานะ การคบกันของพวกเขาจะทำให้พ่อแม่ของแต่ละฝั่งพลอยซวยเพราะถูกรัฐจับตาและจ้องจะจัดการ เพราะฉะนั้นแม้แต่ความรักของคู่รักก็ถูกผูกไว้กับอุดมการณ์ทางการเมืองและผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของผู้ใหญ่ และแน่นอนว่าถูกผูกไว้กับอำนาจชนชั้นปกครองที่ห้ามไม่ให้ต้นไม้แห่งความรักในเสรีภาพผลิใบ

ถ้าไม่มีประชาธิปไตยเราจะรักกันกันไม่ได้?

ในฐานะคนที่ตกหลุมรักซีรีส์แนวพีเรียดเกาหลี Youth of May ไม่ทำให้เราผิดหวังเพราะทีมผู้สร้างจะพาผู้ชมไปพบกับเสื้อผ้าหน้าผมวัฒนธรรมป๊อปและรายละเอียดทางประวัติศาสตร์เล็กๆ น้อยๆ ที่น่าสนใจในยุค 80s แม้ผู้กำกับไม่ได้จงใจเล่าประวัติศาสตร์ทางการเมืองโดยตรง เพราะโทรทัศน์เกาหลีห้ามฉายภาพความรุนแรงเพื่อให้ชมกันได้ทุกเพศทุกวัย แต่เขาก็เผยว่าเขาตั้งใจเล่าเรื่องราวอย่างเรียบง่าย และค่อยๆ ทำให้เห็นว่าตัวละครแต่ละคนเลือกจัดการกับชีวิตยังไงเมื่อเผชิญหน้ากับการกราดยิงของทหารในเดือนพฤษภาคม ปี 1980 แต่ที่เราประทับใจมากคือการคงคาแร็กเตอร์ของตัวละครที่พูดภาษาเกาหลีสำเนียงกวางจูอย่างใส่ใจในรายละเอียด และฉากหลังที่บางส่วนเป็นสถานที่จริงในประวัติศาสตร์

แม้ Youth of May จะไม่ได้เน้นเล่าภูมิหลังประวัติศาสตร์และไม่ได้กล่าวถึงชื่อของตัวละครที่มีส่วนกระทำจริงในประวัติศาสตร์การเมืองที่โหดร้าย แต่ซีรีส์ก็ฉายภาพบางๆ ของสังคมวัฒนธรรมเกาหลีเอาไว้ให้ระลึกถึงรากฐานจากอดีตผ่านอุปสรรคความรักที่เป็นผลมาจากสถานการณ์นั้น เช่น การพยายามปกปิดตัวตนและหนีการไล่ล่าจากทางการที่สะท้อนว่าเราจะลงเอยกันได้ก็ต่อเมื่อประเทศมีประชาธิปไตย หรือกระทั่งประเด็นการเปิดกว้างทางความคิดของผู้คนที่มีต่อค่านิยมเรื่องความรักต่างชนชั้น แต่สภาพสังคมที่มีการปะทะกันรุนแรงระหว่างรัฐกับประชาชนในปี 1980 จะไม่มีทางทำให้คุณคาดเดาได้เลยว่าความรักที่ว่าจะเป็นไปได้ไหม มากกว่านั้น ประเทศจะมีเสรีภาพได้จริงไหมและต้องรออีกนานแค่ไหนกว่าจะได้รับสิทธิความเท่าเทียม เพราะในความเป็นจริงแล้วอีก 7-8 ปีให้หลังคนเกาหลียังต้องลุกขึ้นมาต่อต้านเผด็จการอย่างต่อเนื่อง

ฉากหนึ่งที่ผู้เขียนมองว่าน่าสนใจจนอยากหยิบมาเล่าถึงคือเหตุการณ์ที่ตัวเอกของเรื่องโดนรัฐล้อมปราบ ที่มาของมันย้อนกลับไปในปี 1961 ซึ่งเกาหลีอยู่ภายใต้การปกครองของ Park Chung-hee ผู้นำที่มาจากการทำรัฐประหารของทหาร ถือเป็นระยะของการรัฐประหารที่ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์เกาหลี รัฐบาลของปาร์กจองฮีปกครองประเทศด้วยกฎเข้มงวด 18 ปีภายใต้ระบอบยูชิน รัฐธรรมนูญที่ทำให้รัฐบาลดำรงตำแหน่งยาวนาน โดยไม่ต้องสนใจทั้งสิทธิเสรีภาพของคน ยิ่งไปกว่านั้นรัฐธรรมนูญยูชินยังกลายเป็นมรดกเผด็จการที่ถูกนำมาใช้ต่อเนื่องอีกนานหลายปี

เมื่อประธานาธิบดีปาร์กจองฮีถูกลอบสังหารในปี 1979 และมีการรัฐประหารโดยกลุ่มของ Chun Doo-hwan ในช่วงธันวาคมปีเดียวกัน ประธานาธิบดีชอนเป็นตัวแปรสำคัญของรัฐบาลเผด็จการทหารตั้งแต่ปี 1980-1988 ซึ่งเป็นแรงจูงใจทำให้ขบวนการนักศึกษาต้องออกมาเรียกร้องประชาธิปไตย

ประธานาธิบดีชอนคือต้นเหตุหนึ่งของการล้อมปราบจนเกิดการนองเลือดรุนแรงที่กวางจู และเกิด Gwangju Uprising ในวันที่ 18 พฤษภาคม 1980 เนื่องจากรัฐบาลประกาศกฎอัยการศึกทั่วประเทศ ทำให้การนัดหมายชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยในหลายเมืองต้องล้มเลิกไป แต่ประชาชนและนักศึกษากวางจูกลับปักหลักเรียกร้องประชาธิปไตยต่อเนื่อง 10 วัน มีการปะทะต่อสู้กันอย่างรุนแรง และมีการอ้างว่าประชาชนเป็นผู้เริ่มยิงทหารก่อน โดยที่รัฐอธิบายว่าทำไปเพื่อความมั่นคงของชาติและป้องกันฝั่งเกาหลีเหนือปลุกปั่นประชาชนเกาหลีใต้ให้เป็นกบฏโดยมีฝ่ายค้านสนับสนุนให้ทุกคนลุกขึ้นมาต่อต้านภาครัฐ นำมาสู่ความสูญเสียมากมาย โดยมีการคาดการณ์ว่าอาจมีผู้บาดเจ็บถึง 4,141 คน เสียชีวิตกว่า 154 คน สูญหาย 74 คนหรืออาจมากกว่านั้น เพราะมีผู้สูญหายและยังไม่สามารถบันทึกข้อมูลของผู้ร่วมเหตุการณ์ได้ครบ

ความน่าสนใจของตัวบทคือการเขียนให้ตัวละครฝั่งทหารมีชีวิตจิตใจ ไม่ได้มีทุกคนที่อยากฆ่าคนชาติเดียวกัน แต่สุดท้ายก็ต้องฆ่า นำมาสู่การขบคิดของเราเองว่าเราจะรักษาชีวิตของผู้คนหรือยอมฆ่าคนอื่นเพื่อให้ตัวเองปลอดภัยและธำรงระบบที่กดขี่ตัวเองไว้

หลังเหตุการณ์ครั้งนั้นอาจดูเหมือนว่าประชาชนเกาหลีพ่ายแพ้และสังคมเกาหลีใต้ก็ยังคงถูกปกครองด้วยทหารต่อไป แต่ในความเป็นจริงเหตุการณ์ที่กวางจูถือเป็นตัวจุดประกายให้คนเกาหลีตระหนักเรื่องสิทธิเสรีภาพมากขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นคือคนเกาหลีไม่ได้สยบยอมและยังคงเรียกร้องความยุติธรรมเพื่อให้ผู้ที่มีส่วนกับการล้อมปราบประชาชนได้รับโทษ

ในปี 1993 หลังการปฏิรูปการเมืองเป็นประชาธิปไตย ประธานาธิบดี Kim Young-sam ได้รื้อฟื้นเหตุการณ์กวางจูใหม่ พร้อมทั้งยกย่องให้เป็นการเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตยที่สำคัญ ผู้นำทหารในสมัยล้อมปราบประชาชนกวางจูทั้งชอนดูฮวานและโรแทวูถูกตัดสินให้มีความผิดภายหลังการลุกขึ้นสู้เพื่อประชาธิปไตยในเมืองกวางจู ในปีเดียวกันนี้เองมีการก่อตั้งองค์กรมูลนิธิ 18 พฤษภารำลึก และปัจจุบันยังคงมีการเรียกร้องความยุติธรรมให้กับเหยื่อในเหตุการณ์กวางจูและยังมีการเรียกร้องให้รื้อฟื้นคดีฟ้องร้องอีกครั้งแก่ผู้นำทั้งสองคน ถึงแม้จะผ่านมา 41 ปีแต่ก็ยังไม่สามารถนำผู้กระทำผิดมาลงโทษได้ทั้งหมด ในซีรีส์จะเห็นได้ว่ายังคงมีกลุ่มคนที่คิดว่าเหตุการณ์ในกวางจูเกิดจากพวกคอมมิวนิสต์ในเกาหลีเหนือ และสะกิดบาดแผลในความทรงจำของพระเอกอย่างฮีแท

ไม่ได้มีเพียงคำชมเท่านั้น แม้จะมีเหตุการณ์เกิดขึ้นจริงๆ แต่เมื่อทีมงานเลือกเล่าเรื่องของตัวละครที่ไม่ได้มีอยู่ในประวัติศาสตร์จริงๆ ทำให้ชาวเน็ตเกาหลีบางส่วนวิจารณ์ว่าซีรีส์เรื่องนี้บิดเบือนข้อมูลประวัติศาสตร์ ทำให้ฉายภาพเหตุการณ์ของคนและเหตุการณ์ไม่ตรงกับความเป็นจริง แต่ยังไงก็ตาม Youth of May เป็นหนึ่งในหนังและซีรีส์หลายสิบเรื่องที่ยังคงตั้งใจบอกเล่าเรื่องราวความโศกเศร้า โหดร้าย และทารุณทางประวัติศาสตร์ให้สังคมได้รับรู้ และเป็นหลักฐานยืนยันชั้นดีในปี 2021 ว่าในสังคมที่ได้รับการชำระประวัติศาสตร์ที่ไม่เป็นธรรมต่อประชาชนและพยายามหาคนผิดมาลงโทษอย่างจริงใจ จะนำมาสู่การบอกเล่าและถกเถียงเรื่องราวทางสังคมได้อย่างตรงไปตรงมา ทั้งยังทำให้เห็นว่าชีวิตของตัวละครทุกตัวที่เคยรวดร้าวในกวางจูมีบาดแผลที่ยังต้องแบกรับจนถึงปัจจุบัน ส่วนจะได้รับการคลี่คลายมากน้อยแค่ไหนก็เป็นเรื่องของคนแต่ละคน

แม้ประเทศเกาหลีใต้จะเปลี่ยนเป็นชาติที่ปกครองด้วยประชาธิปไตยลำดับต้นๆ ของโลก แต่ความโหดร้ายในกวางจูยังคงถูกจารึกไว้ไม่เสื่อมคลาย สิ่งเหล่านี้คือประเด็นที่ซีรีส์มอบให้เรานอกเหนือจากเส้นเรื่องความรักของฮีแทกับมยองฮีที่ต้องเผชิญกับความกดดันทางการเมืองตั้งแต่เริ่มต้นเดือนพฤษภาคมปี 1980 ปีที่มีคนมากมายต้องสูญเสียและแม้รอดก็ต้องเจ็บปวดในส่วนลึก ทว่าทุกเสรีภาพที่ได้มาจากการกดขี่ล้วนต้องแลกด้วยเลือด น้ำตา และความตาย

ส่วนถ้ามองกันในแง่อุตสาหกรรมบันเทิง คนเกาหลีก็เก่งกาจมากพอที่พวกเขาจะหาแง่มุมทางประวัติศาสตร์มาผลิตคอนเทนต์ใหม่ที่ไม่ใช่แค่ผลิตเพื่อหาผลกำไรหรือดูเพื่อความบันเทิง แต่สังคมและผู้ชมทั่วโลกยังได้ระลึกถึงเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่เป็นหมุดหมายสำคัญที่ลุกโชติช่วงสู่เสรีภาพของคนเกาหลีใต้

ยิ่งคิดยิ่งน่าเศร้า เพราะเมื่อมองย้อนกลับมายังเหตุการณ์ของไทยที่บันดาลใจคนเกาหลีในยุคนั้นให้แสดงพลังท้าทายอำนาจรัฐที่กดขี่อย่างเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 และ 6 ตุลาคม 2519 ประวัติศาสตร์ทางการเมืองไทยเรากลับไม่เคยได้รับการชำระสะสาง ยังคงมีการบิดเบือน ปกปิดข้อมูล ในขณะที่ผู้มีส่วนร่วมกระทำผิดยังคงลอยนวล ผ่านมาหลายทศวรรษประเทศไทยยังไม่เคยลิ้มรสเสรีภาพที่จะแสดงออก หรือหยิบเอาการต่อสู้และบาดแผลเหล่านั้นมาตีแผ่อย่างไร้ความกลัว หากจะให้ยกตัวอย่างในช่วงชีวิตชาวมิลเลนเนียลส์อย่างเรา เห็นจะเป็นเรื่อง 14 ตุลา สงครามประชาชน และ October Sonata รักที่รอคอย เท่านั้น 

แต่ความเศร้านั้นก็เป็นเครื่องย้ำเตือนว่าการต่อสู้ยังต้องดำเนินต่อไปจนถึงวันที่เสรีภาพและประชาธิปไตยที่แท้จริงมาถึง เมื่อนั้นดอกผลคงไม่ใช่แค่อิสระของการพูด การสร้างสรรค์ หรือการสื่อสาร หากเป็นความหอมหวานของชีวิตที่ทุกคนมีสิทธิเลือก อยู่บนโลกนี้ได้อย่างปัจเจก และทุกคนมีคุณค่าของความเป็นคนเท่ากัน

อ้างอิง

soompi.com

The post Youth of May : เราจะรักกันจนวันที่ประชาธิปไตยมาถึง? appeared first on a day magazine.

จนผ่านไปสามสิบปี เราโตขึ้นและได้เห็นตึกร้างนั้นกลายเป็นแหล่งตุ้มโฮม (คอมมิวนิตี้) สร้างสรรค์ที่ไม่เคยมีใครในอุบลฯ ทำมาก่อน ก็อดรู้สึกหัวใจพองโตไม่ได้ เพราะผู้อยู่เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงนี้คือคนอุบลฯ รุ่นราวคราวเดียวกันที่ลุกขึ้นมาทำธุรกิจด้วยใจรัก และด้วยพลังที่อยากขับเคลื่อนให้บ้านเกิดของตัวเองมีศักยภาพทางศิลปวัฒนธรรมไม่แพ้จังหวัดไหนๆ

ใช่แล้ว เรากำลังพูดถึง โจ๊ะ–ปกรณ์พศ คณานุรักษ์, มิ้น–กิ่งกาญจน์ รองทอง และ อ้วนแลนด์–วัชราภรณ์ สมบูรณ์ สามหนุ่มสาวที่ชุบชีวิตตึกที่เรากล้าเรียกว่าตายไปแล้วให้กลับมามีลมหายใจในนาม Impression Sunrise ตึกที่รวมเอาร้านตัดผม, ขนมโตเกียวฟิวชั่น, คาเฟ่กาแฟ moka pot, ขนมหวาน, อาหารไทย-จีน พร้อมดนตรีสดหลากสไตล์, งานศิลปะ, งานฉายหนัง, ตลาดนัด และกิจกรรมใหม่ๆ หลากรูปแบบมาไว้ด้วยกันอย่างลงตัว แถมมีทีท่าว่าจะผุดกิจกรรมร้อยแปดขึ้นมาอีกเรื่อยๆ

หากอยากรู้ที่มาของตึกที่ชวนให้คนมาโสเหล่ (พูดคุย) ม่วนคัก (สนุกมาก) และเอนจอยชีวิตร่วมกันแบบลงรายละเอียด เราขอตั้งโต๊ะให้ทั้งโจ๊ะ มิ้น และอ้วนแลนด์เล่าให้ฟังไปพร้อมๆ กัน ณ บัดนี้

First Impression

บังเอิญผ่านตึกเก่าจนปิ๊งไอเดียพลิกโฉมใหม่

‘โจ๊ะ’ เรียนด้านการบริหาร ส่วน ‘อ้วนแลนด์’ เรียนด้านศิลปะประยุกต์ ทั้งคู่เป็นเพื่อนสนิทที่เรียนจบจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีเหมือนกัน 

โจ๊ะ และ ‘มิ้น’ ผู้เป็นภรรยาฝันอยากเปิดร้านกาแฟ ส่วนอ้วนแลนด์ฝันอยากมีสตูดิโอศิลปะเป็นของตัวเองมานานแล้ว

วันหนึ่งอ้วนแลนด์นั่งรถผ่านถนนพโลชัย และบังเอิญเห็นตึกร้างหลังต้นไม้รกๆ ที่คนส่วนใหญ่ไม่ทันเห็น และนั่นคือจุดเริ่มต้นของการปลุกตึกเก่าให้ตื่นจากการหลับใหลขึ้นมา

“แต่ก่อนที่นี่รกทึบมากเหมือนเป็นป่าพงจนไม่นึกว่าจะมีตึกซ่อนอยู่ด้านหลังจริงๆ เพราะมันถูกปิดร้างมานานเกือบ 20 กว่าปี ความจริงอายุอาจเก่าแก่กว่านั้นก็เป็นได้ ถ้าให้เราประมาณอาจจะร้างมานาน 30 กว่าปีแล้ว” โจ๊ะเริ่มเล่า

ตึกแห่งนี้เคยเป็นอู่ซ่อมรถมาก่อน ซึ่งเรารู้จากคำบอกเล่าของคนรุ่นก่อน เพราะในความทรงจำของคนอุบลฯ รุ่นเรา ทั้งเรา โจ๊ะ มิ้น และอ้วนแลนด์ ไม่มีใครทันได้เห็นภาพนั้น เท่าที่นึกออกก็มีเพียงภาพเพิงขายผลไม้และร้านลาบที่อยู่ด้านหน้าดงต้นไม้ที่บดบังตึกเท่านั้น แต่นั่นก็เป็นเรื่องในอดีตเช่นกัน เพราะตอนที่ทั้งสามตัดสินใจพลิกโฉมที่นี่ มันก็รกร้างมานานแล้ว

“เราเคยเห็นโมเดลเมืองนอกที่ตึกแต่ละชั้นหรือแต่ละห้องเป็นคนละคอนเซปต์กัน แตกต่างกันออกไปเลย แต่สามารถรวมอยู่ในตึกเดียวกันได้ อาจจะคล้ายคลึงกับตึกในฮ่องกง ซึ่งเดี๋ยวนี้ในกรุงเทพฯ ก็ทำกันเยอะ แต่เมืองอุบลฯ ยังไม่เคยมีมาก่อนเลย เราเลยคิดว่ามาจอยกันไหมล่ะ แล้วแบ่งว่าแต่ละคนจะทำอะไรในแต่ละชั้น” โจ๊ะกล่าว

“พอเราสนใจตึก ก็เลยตามหาเจ้าของที่ดิน ซึ่งบังเอิญมากเพราะปรากฏว่าเป็นพื้นที่ของญาติผมที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ เลยขอเช่าในราคาที่ไม่ได้สูงมาก ปรับปรุงตึกกันอยู่ 6 เดือนก่อนเปิดสถานที่ให้คนเข้ามา ช่วยกันสร้างเสริมเติมแต่งจนไม่เหลือเค้าความทรุดโทรมเดิม”

มิ้นและอ้วนแลนด์ให้รายละเอียดเพิ่มว่า ในช่วง 6 เดือนนั้นพวกเขาพากันเดินเข้า-ออกร้านขายของมือสองจากยุโรปกันแทบทุกอาทิตย์เพื่อเลือกซื้อเฟอร์นิเจอร์วินเทจคุณภาพดี และสะสมของตกแต่ง เช่น หนังสือเก่า แจกัน หรือของกระจุกกระจิกอื่นๆ ซึ่งเรามองว่าการใช้สินค้ามือสองนี้สะท้อนความเป็นอุบลฯ ได้ในแง่หนึ่ง เพราะในอุบลฯ มีร้านขายของมือสองที่รู้กันว่าเป็นแหล่งที่ร้านขายของมือสองในกรุงเทพฯ จะมาเลือกหาไปขายต่อ

ผลลัพธ์จากความทุ่มเทของสามหนุ่มสาวคืออาคาร 4 ชั้นที่มีกลิ่นอายของเมืองเก่าอย่างที่พวกเขาชอบ โดยแต่ละชั้นจะให้อารมณ์ที่แตกต่างกัน ชั้น 1 เป็นคาเฟ่สไตล์ยุโรปที่สะพรั่งด้วยดอกไม้ ส่วนชั้น 2 เป็นสตูดิโอศิลปะร่วมสมัย ชั้น 3 กับดาดฟ้าเป็นบาร์สไตล์จีน และในตอนเย็นร้านชั้น 3 จะเปิดโซนให้นั่งเพิ่มบริเวณลานด้านล่างหน้าตึกอีกด้วย

แน่นอนว่าจากทุกชั้น ชั้นที่ถือเป็นไฮไลต์คือดาดฟ้าซึ่งเปิดโล่งสู่วิวหลักล้าน โดยเฉพาะวิวยามเช้าที่พระอาทิตย์ขึ้น แสงสีส้มระเรื่อไล้ตกแต่งขอบฟ้าน่าประทับใจ จึงกลายเป็นที่มาของชื่อเรียกขานว่า Impression Sunrise อย่างทุกวันน้ีนี่เอง

Coffee Impression

ร้านกาแฟที่ชูการใช้ moka pot ในอุบลฯ

Flower Cottage คือคาเฟ่บริเวณชั้น 1 ของ Impression Sunrise ที่มาของชื่อมาจากความชอบดอกไม้และร้านสไตล์ยุโรปของมิ้น พวกเขาออกแบบคาเฟ่ให้หลังคายื่นออกมาเหมือนกระท่อม และเลือกใช้ดอกไม้แห้งที่อยู่ได้นานเพื่อสะท้อนความเป็นนิรันดร์

นอกจากการตกแต่งที่โดดเด่น อีกหนึ่งเอกลักษณ์ของร้านแห่งนี้คือการใช้ moka pot

ถ้าพูดถึงกาแฟที่ใช้ espresso machine และกาแฟดริปในอุบลฯ ถือว่ามีมาหลายปีแล้ว แต่กาแฟที่ทำจาก moka pot นั้นถือเป็นวิธีการที่ยังไม่แพร่หลายในจังหวัดมากนัก ความฝันเกี่ยวกับร้านกาแฟของโจ๊ะและมิ้นจึงเป็นการเปิดน่านน้ำใหม่ในซีนกาแฟของอุบลฯ แนะนำวิธีการชงกาแฟอีกรูปแบบให้คนอุบลฯ ได้รู้จักมักจี่ เพื่อให้การดื่มกาแฟเป็นเรื่องแสนสนุกและน่าสนใจขึ้นอีกหลายเท่าตัว

“เราน่าจะเป็นร้านแรกๆ ในอุบลฯ ที่มีกาแฟ moka pot ตอนแรกผมวางคอนเซปต์เป็นสโลว์บาร์ เป็นร้านกาแฟช้าๆ แต่ขณะเดียวกันผมคิดว่าอยากเอาใจคนที่อยากดื่มกาแฟเร็วๆ ด้วย ผมเลยเลือก moka pot เพราะมันอยู่กึ่งกลางระหว่างช้ากับเร็ว และจะได้เป็นอีกหนึ่งตัวเลือกให้คนอุบลฯ ได้ดื่มกาแฟที่หลากหลายด้วย” โจ๊ะอธิบาย

“จริงๆ ตอนแรกก็กังวลใจ เพราะเราไม่มี espresso machine แบบร้านอื่น เลยกังวลว่าจะรอดไหม จะขายได้ไหม เพราะบางคนมาที่ร้านแล้วไม่เห็นเครื่องตั้งอยู่ก็ไม่รู้จะสั่งอะไร แต่บางคนมาเห็น moka pot ก็มาดูว่า เฮ้ย ใช้เครื่องอะไรแบบนี้ทำกาแฟได้ด้วย สุดท้ายพอเปิดมาเรื่อยๆ ก็เริ่มโอเค เพราะคนเปิดใจที่จะชิมและดื่มกาแฟรูปแบบนี้แล้ว”

Art Impression

สตูดิโอศิลปะของศิลปินสาว ‘อ้วนแลนด์’

ถ้าเคยได้ติดตามผลงานการปั้นดินญี่ปุ่นของศิลปินสาว ‘อ้วนแลนด์’ น่าจะคุ้นเคยกับเป็นตาฮัก (ความน่ารัก) ของชิ้นงานกระจุกกระจิกหลายคาแร็กเตอร์ของเธอ เมื่อฤกษ์งามยามดีได้ลงหลักปักฐานกับเหล่าแมวคู่ใจที่ชั้น 2 ของตึก Impression Sunrise ศิลปินสาวไอเดียสนุกจึงเปิด ‘อ้วนแลนด์ Studio’ ที่ขยันจัดเวิร์กช็อปให้ผู้มาเยือนบ่อยครั้ง ไม่ว่าจะเป็นการร้อยลูกปัดหลากสีหรือการปั้นดินสุดบรรเจิดให้ละเลงไอเดียแบบสนุกสนานจนหมดวัน

“ในอดีต อุบลฯ น่าจะยังไม่มีสตูดิโอที่อยู่รอดยืนยาวได้ ด้วยองค์ประกอบต่างๆ การทำงานศิลปะที่นี่อาจจะอยู่ยาก ทำให้คนเก่งๆ ต้องไปหาโอกาสในกรุงเทพฯ แต่ก่อนบ้านเราอาจเคยมีสตูดิโอแต่ไม่บูมเท่าที่ควร ทำให้ต้องเงียบลงไปโดยปริยาย 

“เราทำงานมานานประมาณ 7-8 ปีแล้ว แต่ไม่ได้มีชื่อเสียงในอุบลฯ ตัวเลือกของเราคือการบินไปสอนและเวิร์กช็อปงานอาร์ตที่กรุงเทพฯ แต่พอทำไปก็เกิดคำถามว่าเราสอนในอุบลฯ บ้างไม่ได้เหรอ เราก็คิดมาตลอดนะ ทั้งที่เราเป็นคนที่นี่แต่ทำไมไม่ลองทำที่บ้านตัวเอง เลยมีแรงฮึดคิดอยากจะทำจริงจังขึ้นมา” อ้วนแลนด์กล่าว

“เรา โจ๊ะ และมิ้นเลยมาเจอกัน เพราะการมารวมกันจะไม่โดดเดี่ยว เพื่อไม่ให้สตูดิโอต้องล้มหายตายจากไปแบบที่ผ่านๆ มา เราคิดว่าถ้ามีจุดร่วมอะไรสักอย่างรวมกันจะได้เป็นคอมมิวนิตี้ที่มีทั้งกาแฟ อาหาร ศิลปะ และสิ่งที่น่าสนใจอื่นๆ มาอยู่ด้วยกัน ก็จะสามารถไปต่อได้ดีกว่าการอยู่โดดๆ จริงๆ พอเปิดสตูดิโอคนก็สนใจ เริ่มรู้จักและเข้าใจว่าเรากำลังทำอะไรกันอยู่ เพราะเห็นว่ามีทั้งคลาส มีการเวิร์กช็อป มีการปั้นดินญี่ปุ่น และการร้อยลูกปัด ซึ่งกลุ่มคนหลากหลายมากๆ เลย เรียกว่ามีหลายทาร์เก็ต ทั้งนักเรียนมัธยมฯ เด็กมหาวิทยาลัย และครอบครัว กลายเป็นที่ท่องเที่ยวในวันว่าง เพราะเป็นการสร้างกิจกรรมขึ้นมาให้คนได้ทำร่วมกัน

“ที่นี่จะต่างจากร้านอื่นๆ ในอุบลฯ เพราะถ้าเป็นร้านกาแฟ ลูกค้าก็จะไปนั่ง ไม่ได้พูดคุยกับคนแปลกหน้า ซึ่งถ้ามาที่นี้แล้วเกิดเบื่อบรรยากาศในร้านกาแฟก็ขึ้นไปเวิร์กช็อปที่ชั้น 2 ได้ แม้คนที่มาอาจไม่เคยรู้จักกัน แต่พออยู่ที่เดียวกันแล้วมันทำความรู้จักคนใหม่ๆ ได้เพราะมีกิจกรรมที่เชื่อมโยงกัน

“ที่ผ่านมาคนทำงานศิลปะอยู่อุบลฯ ไม่ได้ คนเก่งต้องไปอยู่ที่อื่นกันหมด ในช่วงหลังๆ ก็เริ่มมีคนกลับมาทำงานที่บ้าน ทำให้เห็นว่าเรามีคนมีฝีมือมากมายจริงๆ แต่ด้วยอาชีพและความอยู่รอดของปากท้องทำให้ต้องไปแสวงหาที่ทางของตัวเองในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ หรือเชียงใหม่ ถ้าอย่างนั้นเราก็ประเดิมให้เห็นก่อนเลยว่าถ้าจะทำจริงๆ อาจยากหน่อย แต่มันก็ทำได้นะ” โจ๊ะสำทับ

Music Impression

บาร์ที่บรรเลงเพลงโดยวงดนตรีลูกอีสาน

ถ้าเป็นนักดื่ม นักกินอาหาร และนักฟังดนตรีตัวยง ตึกรีโนเวต 4 ชั้นแห่งนี้จะไม่ทำให้คุณผิดหวังแน่ เพราะบริเวณลานด้านหน้า ชั้น 3 และดาดฟ้ามีทุกอย่างตอบโจทย์คนทุกกลุ่ม โดยเฉพาะ ‘กู๋หว่าไจ๋ 古惑仔 1991’’ บาร์ที่มีธีมตกแต่งแบบจีนยุค 90s ซึ่งตั้งอยู่ด้านบนของตึก 

นอกจากบาร์จะเท่ ยังมีอาหารไทยและจีนแซ่บหลายคอยต้อนรับแขกเหรื่อแบบจัดเต็ม ทั้งไก่แช่เหล้า, หมูกรอบคั่วพริกเกลือ, หมึกน้ำมันงา, โตเกียวสไตล์ฟิวชั่น และอื่นๆ อีกมากมาย

“สิ่งที่ดีใจมากคือการที่เราได้สนับสนุนการทำอาหารของน้องๆ ที่เรียนด้านคหกรรมจากวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุบลราชธานี ให้ได้เข้ามาทำอาหารและทำในสิ่งที่ชอบไปในตัว” อ้วนแลนด์กล่าว “พวกเขาได้มาฝึกประสบการณ์ ได้ปรุงอาหารให้ลูกค้าจริงๆ ซึ่งที่ผ่านมาเราได้เห็นฝีมือและความสามารถของน้องๆ เยอะมาก แถมมีเรื่องเซอร์ไพรส์อย่างการทำอาหาร ที่ในบางเมนูเราให้โอกาสน้องๆ ช่วยคิด หาสูตร สร้างสรรค์เมนูใหม่ๆ แล้วผลลัพธ์ออกมาดีมาก ซึ่งก็มีให้ทานจริงที่ร้านด้วย”

นอกจากอาหารแซ่บๆ สิ่งที่เป็นทีเด็ดไม่แพ้กันคือเรื่องดนตรีสดที่อ้วนแลนด์เล่าให้เราฟังด้วยสายตาอันเป็นประกาย

“เราชอบดนตรีและทำงานศิลปะ สาเหตุที่ทำตึกนี้ขึ้นมาเพราะเราเป็นคนรุ่นใหม่ มันถึงเวลาของเจเนอเรชั่นเราแล้วที่ต้องลุกขึ้นมาทำอะไรสักอย่าง เราเลยทำพื้นที่สำหรับวงดนตรีด้วย จุดมุ่งหมายคืออยากสร้างอีเวนต์ที่มีคนและเสียงเพลง สร้างพื้นที่ให้นักดนตรีที่เคยทำเพลงคัฟเวอร์แต่ยังไม่คิดทำเพลงของตัวเองได้มีแรงบันดาลใจทำเพลงของตัวเองออกมา เท่าที่เราเคยจัดงานมา มีการดึงวงดนตรีในบ้านเราและจังหวัดอื่นๆ ในภาคอีสานมาเล่นสด เช่น วงดนตรีจากจังหวัดอำนาจเจริญและขอนแก่นซึ่งแต่งและทำเพลงเอง มันเป็นการทำให้คนดนตรีในอุบลฯ ได้เห็นทางอ้อมว่าเราก็ทำเองได้เหมือนกันนะ ซึ่งตอนนี้ก็เกิดซีนแบบนั้นขึ้นมาแล้ว

“เราอยากให้สถานที่ตรงนี้เป็นพื้นที่ปล่อยของ จนมันเกิดเป็นกระแสปากต่อปาก ถ้าวงดนตรีต่างๆ เคยมาเล่นเขาก็จะชวนเพื่อนตัวเองเข้ามาโชว์ต่อ ทำให้เห็นว่าเวทีของตัวเองเกิดขึ้นได้ ปล่อยให้เขาเล่นแบบที่ชอบเต็มที่ เพราะโดยปกติร้านทั่วไปจะชอบตั้งกฎให้นักดนตรีเล่นเพลงฮิต แต่เราจะไม่จำกัดแนวทางเลย” อ้วนแลนด์เล่า

“การที่เราเปิดเวทีให้เขาได้เล่นดนตรีในสไตล์ของตัวเองทั้งในแบบที่เขาถนัดและชื่นชอบ เพราะถือเป็นการเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ๆ ได้นำเสนอเพลงที่ตัวเองอยากมาเล่นจริงๆ ไม่จำเป็นต้องไปจำกัดว่าสไตล์ไหน ขอแค่เปิดทางให้แนวดนตรีใหม่ ให้เขาโชว์ตัวตนที่มาจากใจจริงๆ และให้คนฟังได้เห็นความหลากหลายของโลกดนตรีตรงนี้ด้วย เขาจะได้มีพื้นที่ในการปล่อยพลังเพิ่มขึ้น” โจ๊ะเสริม

Ubon Impression

จังหวัดอุบลฯ ยังมีดีอีกมาก

นอกจากพื้นที่สร้างสรรค์ ร้านรวงธุรกิจเล็กๆ ของคนอุบลฯ Impression Sunrise คือภาพแทนหนึ่งของคนรุ่นใหม่ในจังหวัดที่มีไฟลุกโชน จนกระทั่งเข้ามาสร้างคอมมิวนิตี้สนุกๆ ให้เกิดขึ้นในบ้านเกิดแบบไม่ง้อหรือรอใคร

เมื่อปลายเดือนธันวาคมปี 2563 พื้นที่นี้ยังเข้าร่วมกิจกรรมเวิร์กช็อปเพื่อเป็นส่วนหนึ่งในงาน UBON ART FEST 2020 เพื่อเปิดพื้นที่ให้คนมาเอนจอยงานศิลปะ และพร้อมเป็นส่วนหนึ่งของซีนศิลปะที่กำลังก่อตัวขึ้นในจังหวัดแบบค่อยเป็นค่อยไป

“ความจริงแล้วผมอยากพัฒนาอุบลฯ ให้ก้าวไปสู่โมเดลแบบจังหวัดเชียงใหม่ในฐานะเมืองท่องเที่ยวที่ประสบความสำเร็จ ซึ่งผมเห็นว่าอุบลฯ เองก็มีศักยภาพสูงไม่แพ้ใคร เพราะมีวัฒนธรรมหลากหลาย มีการเดินทางที่พร้อม มีสนามบิน และมีสถานที่ท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติที่สามารถออกไปจากตัวเมืองได้ภายในเวลาชั่วโมงเดียว ซึ่งจากสิ่งที่พวกเราทำกันมา ผมคิดว่าคนข้างนอกที่ได้มาเห็นน่าจะรับรู้ได้ว่าเมืองของเรามีศักยภาพ

“ผมเห็นว่าอุบลฯ เริ่มมีองค์ประกอบที่ใกล้เคียงที่จะเป็นแบบเชียงใหม่ได้ ในแง่สถานที่ท่องเที่ยวในเมืองก็มีที่ให้เดินเล่นทอดน่อง อีกส่วนเราก็มีอุทยานแห่งชาติ แม่น้ำโขง สามพันโบก โขงเจียม และน้ำตก ใช้เวลามาเที่ยวครั้งหนึ่งได้ถึง 2-3 วัน เพราะจริงๆ เรามีอะไรให้ทำมากกว่าที่จะอยู่แค่วันเดียวจบแล้วกลับบ้าน”

“คนที่มาเที่ยวในตัวเมืองอุบลฯ จะสัมผัสได้ว่าตอนนี้คาเฟ่ในบ้านเราเยอะมาก ทำให้มีทางเลือกที่จะไปเที่ยวได้เยอะมากกว่าแต่ก่อน การเดินทางมาในเมืองจะไม่ใช่แค่การมาถึงวันเดียวแล้วเที่ยวหมดทุกที่เหมือนในอดีต แต่ก่อนคนอาจคิดว่าเมืองอุบลฯ ไม่มีอะไรเลย วนรอบเมืองแป๊บเดียวก็ครบแล้ว แต่ตอนนี้คนมาเที่ยวสามารถใช้เวลาในเมืองได้มากขึ้น” โจ๊ะเล่าอย่างมีความหวัง

“Impression Sunrise อยากเป็นหนึ่งในทางเลือกว่าอุบลฯ มีสิ่งที่รอให้คุณได้มาทำร่วมกัน เพราะฉะนั้นถ้ามาอุบลฯ แล้วคิดไม่ออก ก็อยากให้มาที่นี่ก่อนเลยอันดับแรก เพราะเรามีหลายอย่างรวมอยู่ในที่เดียว ตรงนี้มีทั้งร้านตัดผม ที่ดื่มกาแฟ กินขนม อาหาร และทำงานศิลปะ สามารถทำสิ่งต่างๆ ทั้งวันในนี้ได้เลย เพราะพวกเราคิดมาตั้งแต่แรกแล้วว่าอยากให้มันเป็นพื้นที่ของผู้คนที่เข้ามาทำความรู้จักกันได้ตลอดเวลา” มิ้นเสริม

“ในอนาคต Impression Sunrise จะมีตลาดนัดปล่อยของทุกๆ เดือน ซึ่งจะมีของมือสองขาย เช่น ของตกแต่งบ้าน เฟอร์นิเจอร์ ต้นไม้ งานศิลปะ ภาพถ่าย อาหาร และเครื่องดื่ม นอกจากอีเวนต์ขายของยังมีการเล่นดนตรีและฉายหนังภายในงานด้วย โดยเราหวังว่าจะได้เป็นพื้นที่เล็กๆ เพื่อการรวมตัวกันของคนที่มีความสนใจเหมือนกัน ร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์ที่ตัวเองถนัดหรือสนใจ อาจจะเอาของที่เราไม่ได้ใช้ประโยชน์ เอาวิชาความรู้หรือความถนัดต่างๆ มาปล่อยของกัน ซึ่งอาจมีประโยชน์หรือมีความหมายกับคนอื่นๆ ที่มาร่วมในงานได้” โจ๊ะปิดท้าย

address : 30/1 ถนนพโลชัย ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี

hour : ทุกวัน 10:00-00:00 น. (วันพฤหัสบดี 16:00-00:00 น. ปิดโซนคาเฟ่ชั้น 1)

facebook : Impression Sunrise

The post Impression Sunrise ตึกร้างที่คนอุบลฯ รุ่นใหม่เปลี่ยนเป็นแหล่งตุ้มโฮมกาแฟและศิลปะที่อยากเบิ่ง appeared first on a day magazine.

โดยเฉพาะช่วง 3 ปีที่ผ่านมานี้ที่กลับบ้านมาแต่ละทีก็มักจะมองเห็นคาเฟ่เปิดใหม่อยู่เรื่อยๆ หรืออย่างช่วงปลายปี 2563 ก็มีร้านกาแฟใหม่ๆ ร่วม 10 ร้านเปิดขึ้นพร้อมๆ กัน รู้ตัวอีกทีอุบลฯ ก็เติบโตจนกลายเป็นหมุดหมายใหม่ของคอกาแฟคุณภาพดีและมีคอนเซปต์สนุกๆ ไปแล้ว แถมเมื่อช่วงต้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมายังมี ‘Everyday Cup Ubon’ เทศกาลกาแฟอุบลฯ เกิดขึ้นเป็นครั้งแรก เรียกได้ว่าเติบโตกันทั้งวงจรการดื่มกาแฟเลยทีเดียว

เมื่อความตื่นตัวของวงการกาแฟไม่ได้กระจุกอยู่แค่ในกรุงเทพฯ หรือเชียงใหม่อีกต่อไป เราเลยขออาสาพาทุกคนออกทริปออนทัวร์ไปดื่มกาแฟหลากสไตล์ที่อุบลฯ เผื่อจะช่วยคลายเครียดจากสภาพสังคมในช่วงเวลาสั้นๆ ให้กาแฟช่วยชำระล้างความบอบช้ำทางใจ และปลุกความสดชื่นตื่นเต็มตา จะได้กลับมามีกำลังใจฮึดสู้ต่อ

แอบบอกไว้ก่อนว่าทริปนี้เราไม่ได้มองเห็นแค่ร้านกาแฟคุณภาพ แต่ยังมองเห็นถึงความสามารถและความพร้อมของคนซื้อและคนขาย ที่แม้ว่าภาครัฐจะไม่ได้เข้ามาอุ้มชูธุรกิจร้านกาแฟ แต่เมื่อเห็นชุมชนคนทำกาแฟช่วยกันสร้างสายสัมพันธ์ที่เข้มแข็งก็ยิ่งจะสะท้อนให้เห็นศักยภาพของนักธุรกิจตัวเล็กๆ ในจังหวัดอุบลฯ ที่ช่วยกันปลุกปั้นคาเฟ่ของตัวเองจนประสบความสำเร็จ 

ต่อจากนี้คือเรื่องราวของ 10 คาเฟ่ในอุบลฯ ที่มีทั้งเรื่องราวของร้าน ประสบการณ์ของคนทำ และเครื่องดื่มที่พวกเขาตั้งใจเลือกให้คนอ่าน a day ได้ตามไปลิ้มลอง

1. Anna Coffee Micro Roasters

Anna Coffee Micro Roasters คือร้านกาแฟที่เราติดใจตั้งแต่แรกดื่ม นับรวมปีนี้ก็เข้าสู่ปีที่ 3 แล้วที่เราสมัครเป็นแฟนคลับของที่นี่ ซึ่งก็บังเอิญว่าเท่ากับอายุของคาเฟ่พอดี 

เบื้องหลังเมนูซีซันนอลที่แสนจะแปลกใหม่ คือคู่รัก ผู้บ่าวเชียงใหม่ ‘อาเทน–อุเทน สมบูรณ์ค้ำชู’ กับผู้สาวอุบลฯ ‘แอน–มานิตา จารุกขมูล’ ที่ความลงตัวของทั้งคู่เกิดจากฝ่ายชายที่มีไร่และโรงงานแปรรูปกาแฟที่บ้านแม่แดดน้อย จังหวัดเชียงใหม่ กับฝ่ายหญิงที่มีประสบการณ์และองค์ความรู้เกี่ยวกับการทำกาแฟมาหลายสิบปี ผสานกันจนเกิดเป็นสถานีดื่มกาแฟที่มักจะมีเมนูใหม่ๆ มาให้ตื่นเต้นอยู่ตลอดเวลา 

คาเฟ่สีขาวเด่นแห่งนี้เป็นร้านกาแฟ specialty ที่มีการจัดเวิร์กช็อปร่วมกับคนทำและคนดื่มกาแฟอยู่บ่อยๆ โดยที่ชื่อของอาเทนก็เป็นที่คุ้นหูของคอกาแฟและคอมมิวนิตี้กาแฟที่กรุงเทพฯ รวมถึงจังหวัดอื่นๆ อยู่แล้วด้วย ที่สำคัญ ร้านของเขาและภรรยายังถือเป็นร้านกาแฟแห่งแรกที่บุกเบิกธุรกิจโรงคั่วให้เป็นที่นิยมในอุบลฯ อาเทนบอกกับเราว่า “คนดื่มกาแฟในอุบลฯ มีเยอะอยู่แล้ว แต่ถ้าเราอยากให้คนดื่มเยอะขึ้นก็ต้องพัฒนาเรื่องรสชาติ เพื่อที่ลูกค้าจะได้ไม่เบื่อ เมนูต้องมีอะไรใหม่ๆ ให้เขาลองตลอด”

คาเฟ่ของอาเทนเป็นเหมือนทัพหน้าของคาเฟ่ในอุบลฯ เพราะช่วง 3-4 ปีที่แล้ว Anna Coffee Micro Roasters เป็นร้านแรกๆ ที่เริ่มทำร้านกาแฟแบบ specialty ให้คนอุบลฯ ได้เปิดประสบการณ์เป็นครั้งแรก และแม้ว่าในปีแรกๆ ที่เปิดตลาดสินค้ากาแฟแบบใหม่ๆ ไม่ใช่เรื่องง่ายดาย แต่สุดท้ายคอกาแฟอุบลฯ ก็ให้การยอมรับ 

“กว่าที่แบรนด์จะติดตลาดต้องใช้เวลา แต่ละร้านมีสเตปการเดินของตัวเอง เขาต้องวางแผนว่าจะปล่อยอะไรออกมา ทุกวันนี้ร้านเกิดใหม่เต็มเลย ผมรู้สึกว่าซีนกาแฟอุบลฯ ไปได้ไกลกว่านี้อีก ถ้าเราให้ความรู้ดีๆ กับลูกค้าไปเรื่อยๆ” อาเทนบอกเราด้วยแววตาเปี่ยมความหวัง

เมนูแนะนำ : Honey-co Foam

“เมนูนี้เกิดจากการนำวัตถุดิบใกล้ตัวเรามาทำ ได้แก่ กาแฟสกัดเย็น น้ำผึ้ง มะนาวและเลม่อน อย่างน้ำผึ้งจะมาจากไร่บนดอยของเรา หมักด้วยกรรมวิธีพิเศษจนกลายเป็นกลิ่นโทนแอลกอฮอล์ ส่วนมะนาวแป้นก็มาจากบ้านของแอน เราฝานเอาส่วนหนึ่งของมะนาวมาทำให้แห้งเพื่อตกแต่ง จากนั้นก็ใช้น้ำเลมอนตัดรสเปรี้ยวแหลมของน้ำมะนาว สปินให้เกิดโฟม แล้วท็อปบนกาแฟ เวลากินจะได้ความครีมมี่ของตัวโฟมก่อน จากนั้นน้ำกาแฟจะค่อยไหลตามมาเพื่อให้คนดื่มได้สัมผัสรสชาติ แก้วนี้จะให้ความรู้สึกสดชื่น เหมาะจะจิบดื่มตลอดทั้งวัน” 

address : 81-85 ถนนพิชิตรังสรรค์ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี
hour : จันทร์-ศุกร์ 06:30-17:30 น., เสาร์-อาทิตย์ 07:00-18:00 น.
facebook : AnnaCoffeeMicroRoaster

2. Saereesook

‘เสรีสุข’ คือร้านของ ‘เฟม–วรรณรัตน์ โคตรหา’ ที่ตั้งใจเสิร์ฟกาแฟด้วยใจรัก โดยเฉพาะกาแฟดริปที่โดดเด่นมากเป็นพิเศษ นั่นเพราะการดริปของที่นี่ไม่ใช้เครื่องชั่ง ตวง วัด แต่เกิดจากเซนส์ที่ฝึกฝนทุกวันว่าต้องใช้สัดส่วนเท่าไหร่ รสชาติกาแฟจึงจะออกมาอย่างที่หวัง

“เราตั้งใจแต่แรกว่าถ้าคนนึกถึงกาแฟดริปต้องมาที่นี่ ยึดถือสิ่งนี้มาตลอด เราจะรู้สึกยินดีมาก ถ้าคนที่ดื่มเฉพาะกาแฟดำ หรือกาแฟนม จะเปิดใจให้กาแฟดริปที่ร้านเราเป็นร้านแรก”

ยิ่งถ้าคุณเป็นคอการเมืองด้วยแล้ว เสรีสุขจะเป็นสถานที่ที่คุณหลงรัก เพราะเจ้าของใช้เพจเฟซบุ๊กของร้านสื่อสารประเด็นการเมือง ด้วยความหวังว่าจะช่วยให้สังคมดีขึ้น เฟมเล่าว่า “เราให้ความสำคัญกับจุดยืนทางการเมือง ยิ่งเราเป็นร้านกาแฟที่สามารถเป็นกระบอกเสียงได้ก็ยิ่งควรทำ เราเลยพยายามนำเสนอประเด็นการเมืองอยู่เรื่อยๆ”

เมนูแนะนำ : กาแฟดริป

“ผมอยากแนะนำกาแฟดริป เพราะช่วงหลังเราลองเปลี่ยนวิธีการนำเสนอ ก่อนหน้านี้เวลาดริปผมจะใช้ตราชั่ง แต่ตอนนี้เราไม่ต้องนั่งจำตัวเลขแล้ว เพราะช่วงหลังรู้สึกว่าถ้าเข้าใจสิ่งที่ทำจริงๆ ทั้งสีของกาแฟ การหยด และการวนน้ำ เราไม่ต้องใช้เครื่องมือมาวัดก็ได้เพราะทำทุกวันจนอยู่มือ เป็นเซนส์ที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้ เราเลยอยากนำเสนอวิธีการแบบนี้ให้คนดื่มได้เปิดประสบการณ์ใหม่ๆ”

address : 76 ถนนชยางกูร ซอยชยางกูร 14 ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี 34000
hour : จันทร์-พฤหัสบดี 07:00-17:00 น., เสาร์-อาทิตย์ 08:00-17:00 น.
facebook : Saereesook

3. Nap’s Coffee X Warin

หลังจาก NAP’s Coffee & Roasters Ubon สาขาแรกในตัวเมืองอุบลฯ ประสบความสำเร็จก็ได้เวลาที่ Nap’s Coffee X Warin จะขยายสาขามาเปิดในอำเภอวารินชำราบ โดยทีมงานเดิมที่ตามมาดูแลร้านฝั่งนี้คือ ‘นนต์–อนนต์ รักษาแก้ว’

“ตอนทีมเราทำ NAP’s ที่เมืองอุบลฯ ก็มีลูกค้าจากวารินชำราบขับเข้าไปดื่มในตัวเมืองอุบลฯ เรามองว่าวารินชำราบเป็นเมืองใหญ่ แต่ยังไม่มีคาเฟ่ใหญ่ๆ มาเปิด พวกเราเลยเลือกโลเคชั่นตรงนี้ ซึ่งพอเปิดที่นี่ ผลตอบรับก็ดีอย่างที่เห็น” นนต์บอกกับเรา

ถ้าคุณเดินทางข้ามแม่น้ำมูลจากฝั่งตัวเมืองมายังร้าน NAP’s สาขาใหม่นี้ สิ่งแรกที่จะเห็นแต่ไกลคือบ้านไม้ 2 ชั้นสีขาวสะอาดตาซึ่งถูกเปลี่ยนให้เป็นคาเฟ่ที่มีสเปซขนาดกลาง นั่งกินดื่มใต้ถุนบ้านที่เป็นบาร์ก็ได้ หรือจะนั่งสนทนากับเพื่อนบริเวณสวนกลางแจ้งก็ได้เช่นกัน 

“แนวคิดของเราคือการทำร้านกาแฟที่ดื่มได้ทุกวัน มานั่งเล่นที่นี่ก็ได้ จะซื้อกลับไปกินที่บ้านก็ได้ เราอยากให้คนได้เจอเครื่องดื่มที่ดี อย่างเมื่อก่อนเปิดร้านในเมืองยอดขายไม่ได้เยอะมาก เพราะเราตั้งใจทำร้าน supply จนมาถึงจุดที่ยอดขายดีขึ้นเรื่อยๆ เราเลยคิดว่าถึงเวลาของสาขาสองแล้วล่ะ”

NAP’s เป็นแบรนด์คาเฟ่ของจังหวัดอุบลฯ ที่ปลุกปั้นด้วยฝีมือของคนอุบลฯ ถือเป็นอีกร้านหนึ่งที่ริเริ่มทำโรงคั่วในจังหวัด จนมีลูกค้าติดอกติดใจมากขึ้นเรื่อยๆ และแม้ว่าคาเฟ่ในจังหวัดอุบลฯ ส่วนใหญ่จะมีขนาดเล็กเพราะยังไม่ได้มีการคิดสร้างพื้นที่เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวเท่าเมืองใหญ่ๆ อย่างเชียงใหม่และกรุงเทพฯ แต่การขยายตัวของ NAP’s Coffee & Roasters Ubon มาเป็น Nap’s Coffee X Warin ก็ยืนยันได้ว่าการเติบโตของแบรนด์กาแฟอุบลฯ ในอนาคตไม่ใช่เรื่องไกลเกินเอื้อม

เมนูแนะนำ : NO.9

“เมนู NO.9 เป็นเมนูที่ตั้งชื่อตามถนนเทศบาล 9 ที่ตั้งของร้าน สิ่งที่เราทำคือไอศครีมซอฟต์เสิร์ฟจากวัตถุดิบหลักที่เป็นนม และนำกาแฟเอสเพรสโซไป oxidation ที่จะทำให้กาแฟเย็นจัดจนมีน้ำหนักเบาและลอยตัวได้ จากนั้นจึงนำมากินกับวาฟเฟิล นั่งกินเล่นๆ เพลินๆ ทานง่าย เราตั้งใจจะให้มันเป็นเมนูเฉพาะของ NAP’s x Warin ด้วย”

address : 16 ถนนเทศบาล 9 ตำบลวารินชำราบ​ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี
hour : ทุกวัน 07:00-16:00 น.
facebook : Nap’s Coffee X Warin

4. LIFE Roasters

ลาออกจากการเป็นหมอเพื่อมาทำร้านกาแฟคือเรื่องราวของ ‘นัท–ณัฐพล คำรินทร์’ เจ้าของร้านกาแฟ LIFE Roasters ที่ตั้งอยู่ใกล้ๆ โรงพยาบาลประจำจังหวัด และแม้วันนี้นัทจะกำลังยืนเป็นบาริสต้าหน้าบาร์ตรงข้ามเรา แต่ก็ยังคงมีคนเรียกเขาติดปากว่า ‘หมอนัท’ อยู่เสมอ 

นัทบอกกับเราว่า ชื่อของ LIFE Roasters มาจากการตีความของเขาว่ากาแฟคือส่วนหนึ่งของชีวิตผู้คน ร้านของนัทเป็นหนึ่งในร้านที่เริ่มทำกาแฟตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำชนิดครบวงจร เพราะปู่ของเขาทำไร่กาแฟบนดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่เป็นเวลานานกว่า 30 ปี โดยทางร้านเน้นเมล็ดกาแฟ washed process (คือการแปรรูปกาแฟโดยใช้น้ำเป็นส่วนประกอบตั้งแต่การกระเทาะเปลือกและการหมัก)

“ก่อนเปิดร้านผมใช้เวลาเรียนรู้ 3-4 ปี ซื้ออุปกรณ์มาดริปและซื้อเครื่องทำเอสเพรสโซมาไว้หลังห้องตรวจลองชงดื่มเองทุกวัน ซื้อกาแฟจากหลายๆ โรงคั่ว ทั้งจากในไทยและเมืองนอกมาลองชิมเพื่อเอามาปรับใช้ในโรงคั่วของตัวเอง ประกอบกับที่บ้านอยากขยาย supply chain เพื่อให้ธุรกิจกาแฟของเราสมบูรณ์ ผมอยากมาช่วยเขาทำตรงนี้ เป็นสาเหตุให้เราเริ่มทำร้านทันที

“สมัยนี้อินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์มือถือเป็นสิ่งจำเป็น แต่สิ่งที่ขาดไม่ได้คือกาแฟ เราแค่อยากให้กาแฟสักแก้วเข้าไปช่วยให้ชีวิตเขามีความสุขขึ้น” นัทบอกกับเรา

เมนูแนะนำ : Coconut Coffee

“ปัจจุบันเทรนด์การรักษาสุขภาพมีมากขึ้นเรื่อยๆ เราเลยอยากให้คนกินของที่ดีต่อสุขภาพ ด้วยการใช้วัตถุดิบธรรมชาติที่ไม่ได้ปรุงแต่ง ผมเลือกกาแฟมะพร้าวมาให้ดื่ม กาแฟที่ใช้เมนูนี้คั่วแบบ city roast (คั่วในระดับที่อยู่ระหว่างคั่วกลางและคั่วเข้ม) และเลือกใช้มะพร้าวเผาจาก อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร รสชาติไม่เปรี้ยวและหาซื้อได้ทั้งปี”

address : 202/3 ถนนสุริยาตร์ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี
hour : จันทร์-ศุกร์ 07:00-17:00 น. (ปิดวันพุธ), เสาร์-อาทิตย์ 08:00-17:00 น.
facebook : Life Roasters

5. Attarotes

“ก่อนทำกาแฟผมทำมาแล้วหลายอย่าง ทั้งงานออกแบบ ถ่ายภาพ ทำทัวร์ ทำโฮสเทล ได้ไปทำอยู่หลายที่ ทั้งอุบลฯ เชียงใหม่ และกรุงเทพฯ เร่ร่อนไปเรื่อย” แบงค์–ศุภฤกษ์ ชนะสงคราม เล่าให้เราฟัง หลังเราทักว่า ‘อรรถรส’ คาเฟ่ของเขาให้บรรยากาศเหมือนร้านรวงในย่านถนนพระอาทิตย์ เขาถามเราเล่นๆ ว่า “พอก้าวเข้ามาในร้านแล้วเหมือนอยู่คนละโลกกับข้างนอกเลยใช่ไหมครับ” 

อรรถรสคือคาเฟ่ที่ตั้งอยู่ในอาคารตึกชุดสำหรับอยู่อาศัยอายุเก่าแก่ 20-30 ปี ใกล้ๆ ย่านทุ่งศรีเมือง ศูนย์กลางกิจกรรมต่างๆ ที่เกิดขึ้นในจังหวัด แบงค์เล่าว่าเขาเป็นคนเปลี่ยนการตกแต่งภายในตึกด้วยตัวเอง ตั้งแต่เลาะกระเบื้องบางส่วน ทาสีขาว เอาเกรียงสีฟ้าและเขียวเข้มปาดทีละนิด จนได้เทกซ์เจอร์ผนังที่ทั้งเท่และไม่เหมือนร้านไหนในอุบลฯ 

“ผมทำกาแฟมาตลอด ก็ได้องค์ความรู้มาจากหลายร้าน และเก็บเกี่ยวประสบการณ์มาเรื่อยๆ หาความรู้เองจากหนังสือและอินเทอร์เน็ต และสอบถามพี่ๆ ที่เคยทำงานด้านนี้มา คือเรียกว่าทำมาหลายอย่างมากกว่าจะได้ทำร้านตัวเอง”

อรรถรสมีกาแฟคั่วกลางซิงเกิลเป็นวัตถุดิบพื้นฐานที่พร้อมให้คุณเลือกสั่ง หรือจะสั่งเมนูพิเศษอื่นๆ ที่มีทั้งเมล็ดไทยและต่างประเทศสับเปลี่ยนเข้ามาในร้านเรื่อยๆ นอกจากนี้ยังมีตัวคั่วอ่อนที่ใช้ทำเมนูดริปและเอสเพรสโซช็อตพร้อมเสิร์ฟให้ทุกคนที่ก้าวเท้าเข้ามาในร้านอีกด้วย

เมนูแนะนำ : 9 p.m. (สามทุ่ม)

“ผมอยากแนะนำเมนูชื่อ 9 p.m. หรือเรียกอีกชื่อว่า 3 ทุ่ม ตัวนี้เป็นกาแฟดำ แต่เสิร์ฟในรูปแบบค็อกเทล เมื่อดื่ม 9 p.m. จะได้รสสัมผัสและกลิ่นส้มยูซุนวลๆ ได้รสมะพร้าว รสสับปะรด และได้กลิ่นความหอมของมินต์บางๆ ในแง่กลิ่นแก้วนี้จะมีความซับซ้อนหน่อย พอผสมเข้ากับกาแฟโคลด์บรูว์ที่บอดี้ไม่หนักมาก ทำให้ดื่มง่าย ผ่อนคลาย กินให้สดชื่นเน้นๆ และอีกอย่างคือมีสรรพคุณแก้อาการแฮ้งได้ด้วยครับ (หัวเราะ)” 

address : 254-224 ถนนอุปราช อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี
hour : ทุกวัน 08:08-17:00 น. (ปิดวันจันทร์)
facebook : Attarotes

6. WareHouse.

WareHouse. คือคาเฟ่มาดขรึมที่ตั้งอยู่ใจกลางอำเภอเมืองอุบลฯ โกดังกาแฟแห่งนี้เกิดจากพลังของ ‘ฟลุ๊ค–พงศกร ทีฆกุล’ เจ้าของ Signature ร้านเกมขนาดใหญ่หลายสาขาที่หันมาจับธุรกิจคาเฟ่เพราะวิกฤตโควิด-19 ซึ่งทำให้ร้านเกมของเขาต้องปิดจนรายได้หดหาย ฟลุ๊คเลยตัดสินใจหนักแน่นที่จะทำ daily coffee และสร้างพื้นที่คุณภาพให้คนมาพบปะกัน นำไปสู่การรีโนเวตโกดังเก่าเพื่อเนรมิตให้กลายเป็นคาเฟ่ที่มีทั้งโซนอินดอร์และเอาต์ดอร์ขนาดใหญ่

“เราว่าความเท่ของที่นี่คือพัดลมโกดังมันทำให้เราอยากคงรูปแบบโครงดั้งเดิมของตึกนี้ไว้ ส่วนมากคาเฟ่ในอุบลฯ จะอยู่ในแนวตึกหรือแนวอาคาร และมีส่วนน้อยที่จะมีพื้นที่นั่งชิลล์ด้านนอกและมีโซนแอร์ให้คนเลือกใช้ประโยชน์ได้ ผมไม่ได้ปรับตัวอาคารเยอะ แค่ใส่กระจกด้านหน้าเพื่อโชว์งานเหล็กแบบ industrial loft และตกแต่งด้านในเพิ่มเติมบ้าง” ฟลุ๊คเล่าเบื้องหลังการตกแต่งร้านให้เราฟัง

เสน่ห์ของ WareHouse. อีกอย่างคือการทำบาร์กาแฟอยู่บริเวณกึ่งกลางร้าน ทุกที่นั่งในร้านจะสามารถมองเห็นการทำกาแฟได้จากรอบทิศ ที่นี่มีทั้ง speed bar (บาร์กาแฟที่ใช้เครื่องชงเอสเพรสโซ) และ slow bar (บาร์ที่ใช้เครื่องชงแบบแมนนวล เช่น French press หรือ drip) ซึ่งโปรดักต์กาแฟของ WareHouse. ได้ร้านเสรีสุขมาเป็นพาร์ตเนอร์สร้างสรรค์เมนูต่างๆ ให้ โดยฟลุ๊ควางคอนเซปต์ว่าร้านกาแฟแห่งนี้จะต้องเข้าถึงง่าย และสามารถเลือกดื่มได้ทั้งเมล็ดไทยและเมล็ดนอกตามใจชอบด้วย

เมนูแนะนำ : สมถวิล

“เมนูนี้เป็นซิกเนเจอร์ของร้าน เราเลือกกาแฟดริปมาใส่กับผลไม้ที่มิกซ์ขึ้นเอง ใส่ไซรัปผลไม้และปิดท้ายด้วยน้ำผึ้ง ก่อนเสิร์ฟจะเขย่าให้เกิดฟองจนได้ภาพลักษณ์ที่ให้ความรู้สึกเหมือนรูตเบียร์ที่พอลิ้นได้แตะฟองแล้วจะรู้สึกละมุน ถือว่าเป็นไฮไลต์ของเมนูนี้เลย”

address : 87 ถนนชวาลาใน ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี
hour : ทุกวัน 07:30-20:30 น.
facebook : WareHouse UBON

7. Commune’ Drink/Talk/Share

ร้านกาแฟ Commune’ Drink/Talk/Share ตั้งอยู่ในตำบลขามใหญ่ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ต้องลัดเลาะเข้ามาในซอกซอยของชุมชน เราจึงแปลกใจไม่น้อยที่ ‘กำ–กำพล พรนิยมสิริ’ เลือกมาตั้งร้านที่นี่ แต่ถึงอย่างนั้นคาเฟ่ขนาดกะทัดรัดนี้ก็มีผู้คนแน่นขนัดตั้งแต่เช้า 

“ผมชอบกาแฟอยู่แล้ว เลยลองมาทำกาแฟขายในชุมชนแห่งนี้ดู มันเลยเป็นที่มาของคำว่า commune ที่มาจาก community โดยโจทย์ของเราคือ Drink, Talk และ Share เราอยากเป็นร้านกาแฟที่ไม่เพียงให้ความอร่อยกับลูกค้า แต่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับลูกค้า เพื่อให้เขารักร้านของเราด้วย ผมเลยพยายามพูดคุยกับลูกค้าตลอด ความตั้งใจอีกอย่างหนึ่งคือผมอยากให้ที่นี่เป็นศาลากาแฟยุคใหม่ เหมือนที่แต่ก่อนมีสภากาแฟไว้พบปะพูดคุยกัน”

กำเล่าว่าคอนเซปต์ของร้านคือสัจจะวัสดุและสัจจะวัตถุดิบ โดนออกแบบให้ปูนยังคงความเป็นสีปูน และไม้ยังคงความเป็นสีไม้ นอกจากนี้ top bar ของร้านยังดัดแปลงมาจากประตูเหล็กโบราณที่เคยใช้ในโรงพยาบาลยุคก่อน 

“หลังๆ พอคนอุบลฯ เข้าถึงความรู้เรื่องกาแฟมากขึ้น เขาก็เริ่มอยากรู้ว่ากาแฟที่ตัวเองดื่มมาจากไหน ร้านกาแฟแบบนี้เลยเกิดขึ้นเยอะ ทำให้คนขายต้องรู้จักกาแฟอย่างลึกซึ้ง เรามักง่ายไม่ได้เลย จะต้องเทสต์ช็อตหรือชิมรสชาติเมล็ดกาแฟทุกวัน ต้องรู้เท่าทันกาแฟว่าวันนี้รสชาติมันเป็นยังไงบ้าง”

เมนูแนะนำ : Coconut Latte

“เราเป็นคนชอบกินมะพร้าวอยู่แล้ว แต่เวลาหากาแฟมะพร้าวดื่ม ส่วนมากจะเจอแต่กาแฟดำผสมน้ำมะพร้าวเป็นหลัก เราเลยตั้งคำถามว่าทำไมไม่มีใครทำลาเต้มะพร้าวบ้างล่ะ ก็เลยลองทำสูตรของตัวเองดู ร้านเราใช้เมล็ดกาแฟบราซิลผสมกับเมล็ดกาแฟลาวคั่วกลาง ที่รสจะออกโทนนัตตี้ พอไปผสมกับนมมันจะให้ความรู้สึกมันๆ ผมว่าอร่อยดี ส่วนกลิ่นมะพร้าว ผมเคยลองใช้กะทิและนมมะพร้าวแทนนมสด แต่ไม่เวิร์ก สุดท้ายเลยเปลี่ยนมาใช้นมกับไซรัปมะพร้าวซึ่งเข้ากันได้ดี”

address :  57/1 ชยางกูร 42 ตำบลขามใหญ่ อำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี
hour : ทุกวัน 07:00-15:30 น.
facebook : Commune’ Drink/Talk/Share

8. Flower Cottage

Flower Cottage ร้านกาแฟ moka pot หนึ่งเดียวในลิสต์ที่เรามีโอกาสแวะเข้าไปเยี่ยมเยียน คือกระท่อมดอกไม้ที่เต็มไปด้วยเฟอร์นิเจอร์วินเทจจากสแกนดิเนเวีย รอต้อนรับผู้มาเยือนที่บริเวณชั้น 1 ของตึก Impression Sunrise ขนาด 4 ชั้น ที่แต่ละชั้นต่างมีคอนเซปต์แตกต่างกันออกไป ไม่ว่าจะเป็นชั้น 1 คาเฟ่ที่ตกแต่งด้วยดอกไม้แห้งสไตล์ยุโรป ชั้น 2 สตูดิโอทำงานศิลปะร่วมสมัยของศิลปินสาว ‘อ้วนแลนด์–วัชราภรณ์ สมบูรณ์’ ตามมาด้วยชั้น 3 และชั้นดาดฟ้าเป็นบาร์สไตล์จีนชื่อ กู๋หว่าไจ๋ 古惑仔 1991′ ส่วนลานด้านหน้าตึกเป็นร้านอาหารที่เปิดช่วงเย็น นั่งฟังเพลงจากนักดนตรีอีสานได้เพลินๆ นอกจากนี้ยังสามารถสั่งขนมโตเกียวแบบฟิวชั่นมากินได้ หรือจะตัดผมที่ร้านด้านหน้าก่อนเดินเข้ามาในตึกก็ทำได้สบายๆ

เดิมทีตึกนี้คือตึกร้างที่เคยเป็นอู่ซ่อมรถขนาดใหญ่ แต่แล้วก็ถูกทิ้งร้างลืมเลือนไว้หลังพงหญ้าและต้นไม้ที่รกครึ้ม กระทั่งวันหนึ่งที่อ้วนแลนด์ได้บังเอิญพบตึกร้างแห่งนี้เข้า เธอจึงชักชวน ‘โจ๊ะ–ปกรณ์พศ คณานุรักษ์’ และ ‘มิ้น–กิ่งกาญจน์ รองทอง’ ให้เปลี่ยนสถานที่แห่งนี้เป็นคอมมิวนิตี้แห่งศิลปะ

“จากแต่แรกที่วางคอนเซปต์ไว้เป็น slow bar แต่พอได้เห็น moka pot ก็รู้สึกสนใจ เราเลยหันมาใช้ moka pot ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างเครื่องทำกาแฟทั่วไปกับการทำกาแฟดริป ร้านเราถือเป็นร้านแรกๆ ที่ใช้เทคนิคแบบนี้ในอุบลฯ” โจ๊ะเล่าให้เราฟัง ก่อนที่อ้วนแลนด์จะเสริมคอนเซปต์ของร้านว่า

“ด้วยความที่เราและเพื่อนชอบเมืองเก่ากันอยู่แล้ว เราเลยเลือกตึกนี้และเปลี่ยนให้เป็นคอมมิวนิตี้สำหรับทุกคน อย่างสาเหตุที่ร้านเราเลือกใช้ดอกไม้ก็เพราะมิ้นชอบดอกไม้ ส่วนที่เราเลือกใช้ดอกไม้แห้ง เพราะมันสื่อถึงความเป็นนิรันดร์”

ไม่ใช่แค่ร้านกาแฟกระท่อมดอกไม้ที่ทั้งสามอยากให้ผู้มาเยือนแวะดื่มและทอดกายให้สบายใจ แต่ Impression Sunrise อยากให้ทุกคนใช้เวลาอยู่ที่นี่ได้ทั้งวัน และสามารถประทับใจกับพระอาทิตย์ตกดินบนตึกได้ในช่วงเวลาเย็น

“เราอยากให้ทุกคนมารู้จักเพื่อนใหม่ที่นี่ ในอุบลฯ สตูดิโอทำงานศิลปะน้อยและอยู่รอดยาก เราทำงานศิลปะมานานแล้ว บินไปเวิร์กช็อปให้คนกรุงเทพฯ ก็บ่อย เรากลับมาคิดว่าทำไมเราไม่สอนคนอุบลฯ บ้าง ก็ฮึดสู้ขึ้นมา จนมีแรงทำสตูดิโอของตัวเอง จริงๆ พอเปิดมาคนก็สนใจ รู้จัก ยิ่งพอเห็นว่ามีคลาส มีเวิร์กช็อปหลากหลาย ทั้งปั้นดิน ร้อยลูกปัด ก็ยิ่งทำให้มีคนมากันเยอะขึ้น”

เมนูแนะนำ : Black Ginger Ale

“ผมอยากจะแนะนำลูกค้าที่มาเที่ยวว่านอกจากเรามีร้านกินดื่มตอนกลางคืน เรายังมีร้านกาแฟด้วยนะ เลยคิดว่าถ้าไปเมากันมา ตอนเช้าเราน่าจะทำเมนูอะไรสักอย่างให้เขาได้ดื่มแก้แฮ้งแล้วสดชื่นรับวันใหม่ เลยคิดกับน้องๆ ในทีม จนสุดท้ายเราเลยใช้กาแฟ moka pot ใส่ ginger ale น้ำผึ้ง มะนาว และราดด้วยกาแฟคั่วเข้มกับใบมินต์ เวลาดื่มก็เอาก้านอบเชยคนๆ ให้รสชาติเข้ากัน ทำให้ได้กลิ่นหอมสมุนไพรตอนดื่มด้วย” 

address : 30/1 ถนนพโลชัย ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี
hour : จันทร์-ศุกร์ 10:00-17:00 น. (ปิดวันพฤหัสบดี), เสาร์-อาทิตย์ 10:00-18:00 น.
facebook : Flower Cottage

9. amarna.homebrewing

‘ฟลุ๊ค–วชิรวิทย์ บัวสาย’ และพาร์ตเนอร์ ‘ดิว–อนุธิดา กรองมาลัย’ ตั้งใจทำร้านกาแฟ amarna.homebrewing ให้เรียบง่ายเหมือนทำดื่มเองอยู่บ้าน เดิมทีฟลุ๊คเป็นคนจังหวัดนครพนม แต่เมื่อมาเรียนที่มหา’ลัยอุบลราชธานี ทำให้เขาได้พบกับสาวอุบลฯ อย่างดิว หลังเรียนจบฟลุ๊คมีโอกาสได้สั่งสมประสบการณ์การทำกาแฟเป็นเวลา 1 ปีเต็มที่กรุงเทพฯ แต่ด้วยความหลงรักเมืองและวัฒนธรรมอุบลฯ จึงเดินทางกลับมาเปิดคาเฟ่ด้วยการรีโนเวตอาคารพาณิชย์อายุราว 30 ปี ในย่านคนไทยเชื้อสายจีนที่ถูกปล่อยร้างมานานให้กลายเป็นคาเฟ่

amarna แปลว่าศิลปะนิรันดร ทั้งคู่เชื่อว่าการสร้างสรรค์กาแฟก็คือศิลปะแขนงหนึ่ง ที่ร้านเสิร์ฟกาแฟคั่วอ่อนตามความชอบของตัวเอง บรรยากาศที่ร้านก็น่านั่งไม่แพ้ใคร เพราะทั้งคู่ออกแบบให้ร้านอากาศถ่ายเท โปร่งโล่งทะลุเข้าหากันตั้งแต่หน้าร้านยันหลังร้าน โดยมีแผงหน้าต่างกระจกกรอบไม้สักบานใหญ่และต้นไม้ใหญ่ที่ปลูกให้ร่มเงาบริเวญลานหลังบ้านเป็นเอกลักษณ์

“เราตั้งใจไว้ว่ายังไงก็ต้องเปิดร้านตรงนี้เท่านั้น เพราะเราชอบพื้นที่แบบนี้ ทั้งตึกและวิถีชีวิตของคนแถวนี้ที่ยังคงเหมือนเดิม มีคนปั่นจักรยาน ถีบสามล้อ ย้อนกลับไปสมัยมหา’ลัยก็มาเดินเล่นและถ่ายรูปแถวนี้ ตอนนั้นก็คิดว่ายังไม่เคยเจอร้านกาแฟ specialty ในย่านนี้ ซึ่งเราชอบกาแฟคั่วอ่อนให้รสเปรี้ยว แต่ร้านส่วนใหญ่จะเน้นเสิร์ฟตัวคั่วกลางและเข้ม เราเลยอยากนำเสนอกาแฟอีกรสชาติให้ลูกค้าได้ลองและเห็นความหลากหลายด้วย” ฟลุ๊คและดิวกล่าว

เมนูแนะนำ : Seasonal Blend

“แก้วนี้มีเมล็ดผสม 3 แบบ คือเคนย่าออกโทนเปรี้ยว อีกตัวเป็นกัวเตมาลาและโคลัมเบียที่ให้รสชาติแบบไวน์ผลไม้ซึ่งผมเอามาดึงบอดี้ (ความหนาแน่นของน้ำกาแฟ) โดยที่กาแฟทั้งสามตัวนี้ก็มาจากโพรเซสที่ต่างกันด้วย” 

address :  208 ถนนพรหมราช ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี
hour : ทุกวัน 08:00-17:00 น. (ปิดวันพุธ)
facebook : amarna.homebrewing

10. GODFATHER COFFEE

“ที่นี่คือร้านเหล้าหรือร้านกาแฟ?” คือความคิดแวบแรกเมื่อเราได้เห็นคาเฟ่ GODFATHER COFFEE เพราะคาเฟ่แห่งนี้มาพร้อมคอนเซปต์แสนจัดจ้าน ใช้การตกแต่งทั้งภายในและภายนอกเสมือนโกดังของเจ้าพ่อหรือมาเฟีย ด้วยการรีโนเวตบ้านไม้เก่าแก่ 2 ชั้น ชนิดพลิกโฉมใหม่ทั้งหมด เพื่อให้กลายเป็นคาเฟ่อารมณ์แมนๆ ที่มีทั้งปืน ไพ่ และดอกกุหลาบเป็นองค์ประกอบเด่น ทั้งยังใช้ไฟแสงสลัวราวกับบาร์และเปิดเพลงแดนซ์จนรู้สึกตื่นตัวไม่แพ้การได้รับคาเฟอีนจากกาแฟ 

โจทย์ของ ‘ธีรพงษ์ ดำรงอัครวิวัฒน์’ ผู้ก่อตั้งร้านคือการนำหนังเรื่อง The Godfather มาเป็นเรฟเฟอร์เรนซ์ในการทำคาเฟ่ จึงไม่แปลกหากคอกาแฟจะดื่มกาแฟแล้วโยกหัวตามจังหวะเพลงมันๆ ไปด้วย ยิ่งไปกว่านั้น ร้านนี้ไม่ได้เด่นแค่ภาพลักษณ์ดุดัน แต่ความเป็นร้าน specialty ที่ใช้เทคนิคการทำกาแฟที่หลากหลาย นอกจากจะมีกาแฟจากโรงคั่วของตัวเองแล้วก็ยังมีเมล็ดกาแฟจากหลายๆ แหล่งในต่างประเทศมาให้คอกาแฟชาวอุบลฯ ชิมอีกด้วย

เมนูแนะนำ : เสน่ห์อีสาน

“The GODFATHER เมนูซิกเนเจอร์ของร้านนี้คือเครื่องดื่มทีเด็ดที่มีความคล้ายคลึงกับเมนู flat white ที่ใช้เมล็ดกาแฟบราซิลให้รสชาติโทนถั่วผสมช็อกโกแลตเข้มข้น โรยหน้าด้วยอัลมอนด์และเม็ดมะม่วงหิมพานต์บด เพิ่มเทกซ์เจอร์มันๆ ให้นักดื่มได้เคี้ยว เสิร์ฟพร้อมกระติ๊บข้าวเหนียวน้อยเพื่อชูความเป็นอีสานให้ขึ้นมาเป็นพระเอก”

address :  425 ถนนพิชิตรังสรรค์ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดอุบลราชธานี
hour : ทุกวัน 08:00-18:00 น.
facebook : GODFATHER COFFEE

The post 10 คาเฟ่อุบลฯ ที่น่านั่งโสเหล่ (สุมหัวคุย) ให้ม่วนซื่นจนเบิ่ด (หมด) วัน appeared first on a day magazine.

เขาเคยเป็นกองบรรณาธิการของ a day เขียนบทความให้สื่อออนไลน์ The 101 World ปัจจุบันนี้ม็อบเป็น Content Designer ที่ Glow Story และยังคงใช้ทักษะการสื่อสารแสนสนุกของตัวเองขับเคลื่อนเรื่องราวใหม่ๆ ในฐานะผู้ติดตามเขาในทวิตเตอร์และเฟซบุ๊กมานาน เราเห็นว่าคอนเทนต์ทางการเมืองของชายหนุ่มคนนี้โคตรสนุก นั่นเพราะเขามีพื้นฐานการคิดวิเคราะห์เชิงวัฒนธรรมที่เข้มข้น การเขียนงานเชิงวิเคราะห์หลายร้อยชิ้น บวกกับน้ำเสียงเสียดสี ตลกร้าย ทำให้ม็อบเป็นนักเล่าเรื่องรุ่นใหม่ที่น่าจับตาไม่แพ้ใคร 

เมื่อไม่กี่เดือนมานี้ เรารู้จัก ม็อบ–เทพพิทักษ์ มณีพงษ์ ในรูปแบบใหม่เมื่อเขาเริ่มทำวิดีโอทำอาหารประกอบการบรรยายสั้นๆ ด้วยถ้อยคำที่แซ่บไม่แพ้งานเขียน เขาเริ่มแชร์วิดีโอเหล่านี้บนแอพพลิเคชั่นยอดฮิตอย่าง TikTok บนทวิตเตอร์ส่วนตัวจนชาวทวิตรีทวีตกันกระหน่ำ ลามมาสนุกบนหน้าเพจเฟซบุ๊ก MOBtheppitak. ที่เพิ่งก่อตั้งสดๆ ร้อนๆ พอเราได้เห็นเพลย์ลิสต์วิดีโอชื่อ Politicooks.ในเพจ ที่เขาลงมือทำอาหารหลากหลายเมนูตั้งแต่ผัดกะเพรา จาปากูรี เมนูตระกูลไข่ ยำหมูยอ แกงเขียวหวานไก่ทอด หรือแม้แต่ข้าวกล่องพลังประชารัฐ เราถึงกับอุทานในใจว่าคิดได้ยังไงกัน 

เพราะมากกว่ามะนาว น้ำปลา น้ำตาล หรือพริก เครื่องปรุงและวัตถุดิบที่เขานำมาประกอบอาหาร ม็อบยังเอาเหตุบ้านการเมืองมาคลุกเคล้าเข้าด้วยกันจนอร่อยและกลมกล่อม การเมืองกับเรื่องอาหารจึงเป็นเรื่องเดียวกัน แน่นอนผู้ชมอย่างเราอยากทำอาหารแบบเขากินเองบ้าง เลยนัดม็อบมาพูดคุยกัน เพื่อขอสูตรเด็ดไปทำอาหารในช่วงนี้ ที่สำคัญกว่านั้นเราอยากรู้จักเบื้องหลังความครีเอทีฟของเชฟแนวโพลิติคุกส์คนนี้ให้มากขึ้นกว่าเดิม

พอได้นั่งคุยกันจริงๆ จังๆ ในครั้งนี้ เราจึงค้นพบว่าคลิปทำอาหารจอมเสียดสีของเขามีความซีเรียสระดับเว่อร์วังกว่าที่เคยคาดเดาเอาไว้ในตอนแรก

คุณเริ่มต้นทำคลิปวิดีโอทำอาหารจริตร้ายๆ จนกลายเป็นกระแสในโลกออนไลน์ได้ยังไง

ถ้าถามว่าเริ่มได้ยังไง เรามีเพื่อนที่เป็นลูกคู่ที่ชอบเชียร์ให้ทำนู่นทำนี่ มึงๆ ลองเล่นนู่นนี่นั่นดู ช่วงที่เริ่ม work from home เราก็เริ่มทำอาหาร เพราะพอสั่งอาหารเดลิเวอรีมากินบ่อยๆ นานๆ เข้าก็ขี้เกียจลงไปรับ เลยลองเริ่มทำอาหารดู แต่ก่อนเราไม่ได้เป็นคนทำอาหารแบบเก๊งเก่ง และตอนนี้ก็ยังไม่ได้เก่งด้วย (หัวเราะ)  เราแค่รู้สึกว่าพอเริ่มทำก็สนุกดีนะ บวกกับเพื่อนที่คอยยุว่า “มึงลองทำคลิปอาหารลง TikTok สิ คนทำลงในนั้นเยอะเลยนะ” เราเลยลองถ่ายๆ ลง ตอนแรกตั้งใจทำเป็นคลิปแล้วใส่เพลงแบบ sophisticate หน่อย แต่การได้ work from home ก็ไม่ใช่ว่าเราว่างนะ เพราะในช่วงเวลาปกติพอเลิกงานจะออกไปหาเพื่อนๆ แต่พอมีโควิด เมื่อเลิกงานปั๊บเราอยู่บ้านก็เปิดตู้เย็นดูเพื่อหาอะไรมาทำกินเอง

ทีนี้พอทำลงไป 3-4 คลิปแรกๆ ไม่มีเสียงประกอบและไม่มีอะไร ใส่แค่ดนตรี มันก็ไม่มีคนดูหรอก เพราะไม่มีอะไรใหม่ คลิปแรกๆ ช่วงต้นๆ เป็นเสียงดนตรีเฉยๆ ระหว่างนั้นก็คุยกับเพื่อนว่าหรือจะลองพากย์เสียงลงไปดีวะ แต่ก็ไม่รู้ว่าจะพากย์อะไรลงไปดี พอดีตัวเราอินกับเรื่องการเมือง เลยคิดขึ้นว่าหรือมันเอามารวมกันได้วะ มันจะมีคลิปที่เราทำเต้าหู้ผัดพริกเกลือ ตอนนั้นรู้สึกว่าไหนลองดูซิ แซะๆ เกี่ยวกับเรื่องการเมืองหน่อย พอลงไป เอ้า ดันมีคนดู ก็เลย อ๋อ นี่สินะทางของเรา 

ตอนนั้นเราลงในติ๊กต็อกเสร็จก็เอามาลงในทวิตเตอร์ด้วย เราเล่นทวิตเตอร์อยู่แล้ว และวิดีโอที่เริ่มพากย์เสียงอันแรกพอลงไปปุ๊บก็มีคนรีทวีตเยอะ แล้วทางฝั่งติ๊กต็อกเองก็เริ่มมีคนมาดู ซึ่งก็ไม่รู้เหมือนกันว่ามันเกิดจากอะไร บูมขึ้นมาเฉยเลย อาจเพราะเราเป็นคนที่อยากลองทำอะไรใหม่ๆ ด้วยแหละเลยประกอบร่างสร้างตัวกันมาเรื่อยๆ และออกมาเป็นผลลัพธ์แบบนี้

ชื่อธีมวิดีโอ Politicooks. ตั้งขึ้นมาจากอะไร 

ตอนลงคลิปไปมีรุ่นน้องหรือเพื่อนที่ติดตามอยู่บอกให้ทำแฮชแท็ก ตอนนั้นก็ยังคิดไม่ออกว่าจะยังไงดี จะใช้ ‘ทำไปบ่นไป’ เหรอ ถ้าย้อนดูตอนลงในทวิตเตอร์จะมีอันที่เราใส่แฮชแท็กไว้ แต่คำพวกนั้นเราไม่ได้ใช้แล้ว เพราะไม่ค่อยเข้ากับคลิปเท่าไหร่ จนกระทั่งมาลงที่คำว่า Politicooks. ซึ่งรู้สึกว่ามันเข้ากันดี เพราะเป็นคลิปที่เป็น politics + cook อาจจะเหมือน home-cooked เป็นการเล่นคำคล้ายๆ กัน 

น้ำเสียงตายๆ การพูดรัวๆ ที่ใส่ในคลิป คุณตั้งใจดีไซน์ให้เป็นแบบนี้แต่แรกเลยเหรอ

เราไม่ได้ตั้งใจขนาดนั้น แต่มันเป็นเสียงสองที่เราใช้คุยกับคนที่ยังไม่ได้รู้จักกัน คือทุกๆ คนมันจะมีเสียงสองที่เอาไว้รับโทรศัพท์แบบฮัลโหล สวัสดีครับ (หัวเราะ) เป็นเสียงเพื่อเอาไว้คุยกับคนที่ยังไม่รู้จักกัน แต่คนอาจจะชอบมั้ง ตอนที่อัดเสียงนี้ ด้วยความที่เราพูดไม่ทันอยู่แล้ว ก็ไม่ได้นั่งนึกขนาดนั้นว่าต้องพูดแบบไหน แค่พูดไปตามช่องเสียงที่สามารถใช้และใส่ลงไปได้พอดี

ไอเดียของแต่ละเมนูมาจากไหน

เป็นเมนูที่เราอยากกินพอดี เห็นแล้วอยากทำ เรามีพวกเพจอาหารที่ตามดูอยู่แล้ว สูตรที่ทำเราไม่ได้คิดเอง ไปดูคนอื่นมาแล้ว อุ๊ย น่ากินจัง เลยลองทำ ถ้ามีคนบอกว่าเราก๊อปสูตรก็จะยอมรับเลย อยากกินอะไรก็ทำสิ่งนั้น เราจะไปซื้อของมาทำแล้วนั่งคิดว่าจะเล่ายังไงดีวะ เราไม่ได้เคร่งกับการชั่ง ตวง วัด คุณไปปรุงตามที่ชอบได้เลย เลยไม่ได้อยากให้คนมาชิม (หัวเราะ) เพราะเป็นรสที่เราชอบคนเดียว ถ้าอยากจะหาสูตรอาหารไว้ทำกินเอง เอาชื่อเมนูที่เราทำไปเสิร์ชดีกว่า เพราะเราไม่ได้บอกเลยว่าเมนูนี้ใช้วัตถุดิบอะไร ไม่มีขั้นตอนหนึ่ง สอง สาม สี่ ในหนึ่งนาทีก็แทบจะบอกไม่ทันแล้ว ฉะนั้นเราจะไม่ได้บอกวิธีเลย เพราะเราไม่ได้เกิดมาเพื่อสอนทำอาหาร no no no เพราะทำได้ก็กิน ทำไม่ได้ก็โยนทิ้งไป ทุกวันนี้เวลามีคนที่บอกว่าอยากกินอาหารที่เราทำจัง โอ๊ย น่าอร่อยมากครับ อยากกินจัง เราจะบอกไปว่ายังไม่กล้าให้คนอื่นกินเพราะเราไม่รู้ว่ารสมือตัวเองเข้ากับปากคนอื่นหรือเปล่า 

ก่อนเข้าครัวคุณต้องซ้อมมือก่อนทำจริงไหม

ทำไปเลยดีกว่า อาจมีพลาดบ้าง ไม่ได้มีความประณีตในเชิงโปรดักชั่นขนาดนั้น เพราะเราก็เพิ่งลองใช้โปรแกรม Final Cut ตัดต่อ ลองมางมๆ ดูเราก็รู้สึกชอบมันจังเลย ใช้ลื่นดี

มีผู้ชมมาเสนอให้ทำเมนูอื่นๆ บ้างไหม

เริ่มมีบ้างแต่เราก็ไม่ได้ฟัง เราเป็นเผด็จการในช่องของเราเอง (หัวเราะ) เพราะจะทำแบบที่เราอยากกิน ซึ่งที่เขารีเควสต์มาถ้าจะให้ทำก็ทำตามได้แหละ แต่เราไม่ได้อยากกินไง ช่องเราจะเน้นสิ่งที่ตัวเองอยากกินเป็นหลัก แล้วก็ออกไปซื้อมาทำเลย

ตั้งแต่เริ่มทำอาหารและเข้าครัวมาประมาณ 2 เดือน น้ำหนักขึ้นเยอะมาก เพราะว่ากินคนเดียว (หัวเราะ) บางทีแกงหม้อหนึ่งก็มานั่งกินอยู่คนเดียว แล้วก็ได้แต่ถอนหายใจ 

เคยมีบ้างไหมที่ทำอาหารออกมาแล้วดูดีแต่ว่ากินแล้วไม่อร่อยเลย

โอ๊ย มีๆ คือกล้องมันเก็บภาพดีใช่ไหมล่ะ แต่บางทีเนื้อที่เราทำมันก็ไม่สุก อยู่หลังกล้องน่ะ พอหั่นออกมาเป็นสีชมพูอยู่เลย เราก็ต้องมาทำให้สุกอีกที ก็เป็นการสร้างภาพแหละ (หัวเราะ)  

แล้วคุณไปช้อปปิ้งวัตถุดิบจากที่ไหนบ้าง

เราอยู่แถวสำโรง มันจะมีตลาดใกล้บ้าน แต่เราก็ขี้เกียจเดิน พูดไปแล้วก็ดูแย่นะ แต่มันก็เป็นสิ่งที่ลักลั่น บางทีเราไปช้อปที่โลตัส บางทีไปฟู้ดฮอลล์ในเซ็นทรัล หนึ่งคือมันมีของที่เราอยากได้ บางทีเราอยากทำเมนูที่ไม่ใช่อาหารไทยทำให้ต้องไปซื้อที่นั่น ด้วยความที่ขี้เกียจ อยากขับรถไปแล้วเดินแอร์เย็นๆ ซึ่งนี่ก็เป็นอีกหนึ่ง privilege ที่เราก็รู้สึกว่ามันค่อนข้างย้อนแย้งในตัวเอง เราทำรายการแบบนี้เพื่อบอกปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคม แต่ว่าตัวฉันเองก็ยังคงไปเดินห้างเพื่อเสิร์ฟกลุ่มนายทุน อย่างการมีสปอนเซอร์เข้ามา พอเราได้ตังค์จากมันก็ย้อนกลับไปที่เราบอกว่ารู้สึกว่าตัวเองมี privilege บางอย่างที่เหนือกว่าคนที่เขายังไม่มี 

อธิบายให้ฟังได้ไหมว่า privilege ที่คุณพูดถึงคืออะไร

เราสามารถขับรถไปซื้อของในซูเปอร์มาร์เก็ตได้ กลับมาบ้านอยู่บนคอนโดฯ ที่อาจไม่ได้หรูหราอะไร แต่เรายังมีที่พักอาศัย มีห้องครัว มีอุปกรณ์ทำอาหารหลายอย่าง มีไอโฟนให้ถ่ายคลิป มีเงินหรือทรัพยากรมากพอที่จะซื้อวัตถุดิบมาทำอาหารเหล่านี้ได้ ทำให้เรารู้สึกว่าในสังคมตอนนี้ยังมีคนที่ไม่สามารถเข้าถึงทรัพยากร ได้ทานอาหาร หรือทำอาหารอย่างที่เราทำ

ถ้าพูดให้ใหญ่ขึ้น สิ่งที่เราทำเป็นสิ่งที่คิดในหัวมาตลอดว่าถ้าทำอะไรบางอย่างจากทรัพยากรที่เรามีได้ แล้วมันช่วยเป็นเสียงให้กับคนที่เขาไม่สามารถมีได้ เราคิดว่าเป็นเรื่องที่ดีมาก มันอาจไม่ได้เป็นสิ่งที่เราตั้งใจทำตั้งแต่แรกหรอก แต่หลังจากที่ทำคลิปออกไปก็เริ่มมีเสียงสะท้อนออกมา และเริ่มมีคนติดตามคลิปมากขึ้น เมื่อมีคนแชร์ออกไป เรากำลังทำให้คนที่ไม่มีทรัพยากรมีเสียงมากขึ้น หรืออาจทำให้คนที่กำหนดและออกนโยบาย ซึ่งก็คือคนที่เราแซะเขาอยู่ทุกวันนี้ได้รับรู้บ้างก็น่าจะเป็นเรื่องที่ดี

คุณรู้สึกแย่ที่ตัวคุณเองมี privilege กว่าคนอื่น?

ไม่เชิง มันเป็นความรู้สึกว่าเราต้องรู้สึกตัว ต้องคอยกระตุ้นเตือนตัวเองตลอดเวลาว่าเรามีสิทธิพิเศษตรงนี้อยู่ ดังนั้นเราจะสามารถทำอะไรเพื่อคนอื่นได้บ้าง พูดซะหล่อเลย แต่คิดจริงๆ นะ พอมานั่งคุยแบบนี้ก็รู้สึกว่า เออ เรายังอยู่ในชนชั้นที่มี privilege กว่าคนอีกมาก เป็นการเตือนตัวเองว่ายังมีคนอื่นที่ถูกกดทับทางสังคม ด้วยสิทธิหรือเสียงของเขาที่ไม่สามารถพูดออกมาได้ หรือแม้แต่เสียงของเขาที่ไม่ได้รับการรับฟังจากคนอื่นๆ อีกมากมาย ซึ่งคนอื่นๆ ที่ว่าอาจมองว่าเสียงของตัวเองดีกว่าเสียงของคนเหล่านี้ ดังนั้นเราต้องคอยบอกตัวเองว่าอย่าลืมนะ เรายังพอมีเสียงอยู่บ้าง ดังนั้นเราจะช่วยเป็นปากเป็นเสียงให้เขาหากเรามีโอกาสทำ อะไรที่เราทำได้ก็ควรทำ เพราะมีอีกหลายทางที่เราช่วยให้เสียงของทุกคนดังขึ้นมาได้ 

ไอเดียการแซะเหตุบ้านการเมืองมันโผล่เข้ามาในหัวคุณตอนไหน 

แค่รู้สึกว่าอยากให้มีคนดูคลิปมากขึ้น เลยลองผนวกเอาการเมืองซึ่งเป็นสิ่งที่เราสนใจเข้าไปในการทำอาหาร อย่างคลิปเต้าหู้ผัดพริกเกลืออันนั้นตอนแรกเราไม่ได้ตั้งใจจะทำสิ่งนี้เพื่อมาลงเสียง เราทำตัวนี้แล้วมีฟุตเทจที่เหลืออยู่ ตอนตัดต่อเรารู้สึกว่า เอ๊ะ หรือเราลองพากย์อะไรทับลงไปดีวะ 

คุณใช้อินเนอร์แบบไหนในการทำคลิปแต่ละตัวบ้าง

ใช้ความหิวด้วย (หัวเราะ) และจะมีช่วงที่เราอิหยังวะกับสิ่งที่เกิดขึ้นกับสังคม เรารู้สึกว่าสามารถเอาเรื่องในข่าวนั้นมา bold เรื่องอะไรก็ไม่รู้ที่มันเกิดขึ้นจริงในสภาหรือว่าในการให้สัมภาษณ์ของนักการเมือง หนึ่ง คือเราจะรู้สึกได้ว่าเหี้ยอะไรของมึงเนี่ย อาจจะโกรธๆ อยากจับเอาองค์ประกอบนั้นมาใส่ให้คนได้รู้สึกว่าขำไปด้วยและรู้สึกโกรธกับมันไปด้วย ไม่ได้เป็นเชื้อไฟขนาดนั้น แต่อยากทำให้อีพวกข่าวที่ดูไร้สาระเป็นสิ่งที่คนเอ๊ะกับมันว่าอะไรของมึงวะ เขาจะได้เอาไปคิดต่อ หรือเอาประเด็นพวกนี้ไปทำอะไรต่อได้อีก คือให้คนดูรู้สึกอะไรต่อกับมันสักอย่างแต่เคลือบมันไว้ด้วยความขำ

ความชอบแซะและจิกกัดของคุณที่พากย์ในคลิปเป็นนิสัยส่วนตัวที่เป็นตัวเองอยู่แล้วหรือเปล่า 

เป็นคนปากร้ายเหรอ (หัวเราะ) คนรอบตัวจะรู้ว่าเราไม่ใช่คนปากร้าย ด่าทอ หรือแซะอะไรขนาดนั้นหรอก เราจะมีระยะห่างว่าจะพูดได้แรงมากแค่ไหน เราจะไม่ใช่คนที่ด่าๆ เราเป็นคนที่มาถกเถียงกันได้ แต่พอเราไปอยู่ในโลกอินเทอร์เน็ตแบบนั้น เราอาจมีตัวตนที่ก่อร่างสร้างตัวมาตั้งแต่ช่วงมัธยมฯ หรือมหา’ลัย ที่กลายมาเป็นคนที่อาจจะเรียกว่านักเลงคีย์บอร์ด (หัวเราะ) 

เราอาจไม่ใช่พี่แขก คำผกา ที่สามารถ live แล้วพูดออกมาผ่านหน้าจอแบบนั้นได้ พอออกหน้าจอเราไม่สามารถเปลี่ยนร่างแล้วพูดได้ขนาดนั้น (หัวเราะ) เราถนัดสื่อสารด้วยการพิมพ์แล้วกลั่นกรองสิ่งที่อยู่ในหัวออกมามากกว่า คนเลยบอกไงว่าเราปากเก่ง เก่งแต่หน้าคอมฯ ก็ไม่เถียง เป็นเรื่องจริง ยอมรับ เพราะต่อหน้าจะประนีประนอม (หัวเราะ)

คุณเสพสื่อแบบไหน ทำไมถึงได้เป็นคนนำเสนออะไรได้จัดจ้านขนาดนี้

ไม่รู้เหมือนกัน ไม่แน่ใจ เป็นเพราะสิ่งที่เสพเหรอ อาจจะนะ เพราะเรามีกลุ่มเพื่อนๆ ที่พูดคุยกันในภาษาแบบนี้ ก็อาจเป็นส่วนหนึ่งที่ประกอบร่างออกมาเป็นการใช้ภาษาในช่องทางส่วนตัว แต่อย่างหนึ่งที่เรารู้สึกว่ามันหล่อหลอมเราทั้งเรื่องความคิดและวิธีการส่งสารออกไป คือพวกรายการแนว political satire เราชอบดู John Oliver, Bill Maher, Hasan Minhaj และอีกคนคือ Trevor Noah เป็นรายการที่หยิบยกหนึ่งประเด็นมาแล้วเอามาเน้นการเล่าข่าวแล้วใช้พวกมุกแทรกเข้าไป เลยอยากจะทำอะไรแบบนั้นเองบ้าง

คุณคิดได้ยังไงว่าช่วงไหนจะแทรกมุก แทรกจังหวะนรก หรือแทรกคลิปข่าวเข้ามาให้คนขำแห้งได้ขนาดนี้ 

มันตลกใช่ไหม (หัวเราะ) ทุกวันนี้พอมีคนมาบอกว่าขำมากพี่ ขำแบบฮ่าๆ เราจะคิดแล้วว่าขำเหรอ อาจเพราะเราอยู่กับตอนตัดนานด้วยมั้ง เลยรู้สึกว่าขำเหรอวะ อย่างตอนที่เราตัดวิดีโอ 1 นาทีเสร็จเรียบร้อย เราจะนั่งพิมพ์สคริปต์นิดหนึ่ง ด้วยความที่ทำงานเขียนมาก่อนบางทีจะเขียนออกมายาวเกิน เลยพูดไม่ทัน จะต้องพูดวนซ้ำอยู่อย่างนั้น บางครั้งก็พูดเกิน 20 ครั้งนะ ก่อนที่จะเอาเสียงลงแล้วสามารถนำมาตัดต่อได้พอดีกัน

ถามว่าทำไมถึงขำ เราไม่รู้ว่ะ อาจเพราะว่าด้วยความที่มันเป็นสองสิ่งที่ดูไม่เข้ากัน พอมาอยู่ด้วยกัน ด้วยองค์ประกอบที่คนรู้สึกว่าเชื่อมโยงได้ พูดเรื่องการเมืองแทรกลงไป แล้วคนเขาก็ดูข่าวการเมืองกันอยู่แล้ว คนอาจยังไม่เคยเห็นการเมืองที่มารวมอยู่กับการทำอาหาร แถมพอการทำอาหารมีแอ็กชั่นของการกระแทกกระทั้น อย่างการสับๆ หรือการตอกไข่ มันใส่อารมณ์เข้าไปด้วยท่าทางของมัน คนเลยอาจรู้สึกว่ามันฮาแบบแห้งๆ อย่างที่บอกกันมา 

คุณใช้เวลาทำคลิปตัวหนึ่งนานแค่ไหน

อย่างคลิปทำไข่ 3 อย่าง อันนั้นทำเร็วมาก เพราะว่าเราเห็นข่าวคนที่เป็น ส.ว.พูดจาแบบอิหยังวะ ตอนนั้นก็แอบขึ้น โมโหเลยนะ (หัวเราะ) มันเป็นเรื่องไร้สาระ แบบอะไรวะเนี่ย เราเลยคิดว่างั้นกูทำเลย พอเลิกงานก็รีบทำ นั่งตัดแล้วก็ลงเลย ใช้เวลาไม่เกิน 2 ชั่วโมง คลิปนั้นก็มาด้วยความเดือดส่วนตัว ก็เลยออกมาเร็ว 

แล้วเลือกฟุตเทจที่เอามาแทรกและแซะยังไง

ระหว่างทางของการถ่ายและทำอาหารเราอาจจะนั่งคิดไปเรื่อยว่าช่วงนี้มีอะไรที่สามารถสอดแทรกมาได้บ้าง หรือถ้าเกิดว่ามันมีเหตุการณ์ที่แทรกเข้ามาในเมนูนี้ไม่ได้ เพราะใส่แล้วดูฝืนๆ ก็พักไว้ก่อน ยอมปล่อยให้ข่าวมันตกไปก่อน แล้วค่อยหาอันใหม่ที่สามารถเสียบหรือแทรกได้ วิธีการก็จะเป็นประมาณนี้ เพราะไม่ได้แพลนขนาดนั้นว่าต้องเฉพาะเจาะจงเอาข่าวแบบไหนมาใส่ในคลิป

จากที่ทำคลิปปรุงอาหารมาพักใหญ่ คนติดตามและรู้สึกเชื่อมโยงกับคลิปของคุณคือใคร

เราไม่ปฏิเสธว่าคนที่มาตามเราคือคนที่ไม่ชอบรัฐบาลชุดนี้แหงๆ เราไม่ปฏิเสธกับการที่เราจะเลือกข้างอย่างชัดเจน ทุกคลิปที่ออกมาเป็นการแซะฝั่งนั้น แต่ว่าคนที่ติดตามก็น่าจะเป็นคนที่คล้ายๆ กัน คิดหรือเชื่อคล้ายกัน อาจอยากแชร์ไปขำหรือแชร์ไปด่าว่าอะไรของมึงเนี่ย แต่ช่วงหลังเริ่มมีคนอีกฝั่งหรือคนที่ชอบรัฐบาลหลุดหลงเข้ามา ก็ดีใจนะที่เขาได้เข้ามา (หัวเราะ) 

เราไม่ได้ตั้งใจทำเพจขึ้นมาเพื่อด่า เราแค่อยากสื่อสารและคุยกับคนที่แนวคิดใกล้ๆ กัน แต่ก็อยากให้ไปถึงคนอีกฝั่งด้วย พอเขาเห็นอาจเอ๊ะในอะไรบางอย่างว่ามันถูกต้องไหม คล้ายเป็นซอฟต์พาวเวอร์บางอย่างในการหาแนวร่วมใหม่ๆ พูดซะยิ่งใหญ่เลย (หัวเราะ)

คลิปของคุณดูเหมือนจะทำแบบเล่นๆ แต่เท่าที่เราฟังมันดูจริงจังกว่าที่คิดนะ

เราพยายาม การทำอะไรแบบนี้มันต้องมี agenda แอบแฝงไม่ว่าเราจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตามนะ เรารู้สึกว่าการทำสิ่งนี้ออกไปแล้วเริ่มมีคนเข้ามาดูกันเยอะๆ มันก็น่าจะมีแรงอะไรบางอย่างที่สามารถส่งไปเพื่อให้มันกระเพื่อมข้อมูลออกไปบ้าง เราอยากทำคอนเทนต์แนวเสียดสีมานานแล้ว ประจวบกับช่วงโควิดเราต้องทำกับข้าวกินเอง ผสมกับความชอบเข้าไปเลยกลายมาเป็นคลิปเหล่านี้

เราอาจไม่ได้มีพลังมากพอ ไม่ได้คิดว่าฉันจะเป็นนักการเมืองหรือเป็นตัวแทนในระบบสภา แต่ถ้าเราเป็นหน่วยเล็กๆ เท่านี้ แต่มีเครื่องมือสื่อสารและพูดถึงสิ่งที่เราเชื่อ หรือสิ่งที่เราอยากจะให้คนอื่นเห็น แล้วเปลี่ยนไปในทางที่เราอยากให้มันเป็น ไม่ได้ไปบอกนะว่ามันเป็นสิ่งที่ดีหรือไม่ดี แต่ถ้าเราใช้เครื่องมือแล้วกระจายข้อความออกไปให้คนตระหนักหรือเห็นพ้องต้องกันกับเราได้ว่าสิ่งที่คนนี้มันพูดมันก็ใช่เหมือนกันนี่หว่า เราอาจจะมาทำอะไรร่วมกันได้ ก็น่าจะดี

ทำไมคุณถึงสนใจการเมือง

เรารู้สึกว่าการเมืองเป็นเรื่องสำคัญ ถ้าถามว่าทำไมสนใจเรื่องการเมือง มันตอบยากเหมือนกัน อาจเป็นช่วงมหาวิทยาลัยมั้งที่ในบางวิชาอาจารย์ให้มานั่งถกเถียงกันเรื่องสังคม ทำให้ได้เห็นว่ามีอีกหลายสิ่งอย่างในสังคม ทั้งในเชิงวัฒนธรรมหรือในเชิงการเมืองภาพใหญ่ที่เราสามารถให้ความเห็นกับมันได้ หรือเราเองก็มีบทบาทที่สามารถเปลี่ยนแปลงมันเพื่อให้ทุกอย่างดีขึ้นได้ เราเลยเริ่มสนใจจริงจังเพราะได้เห็นปัญหาและความอะไรก็ไม่รู้ที่เกิดกับบ้านเมืองมากมาย

บนโลกอินเทอร์เน็ต คุณคิดยังไงกับคนที่ไม่เห็นด้วยกับการพูดถึงเรื่องบ้านเมืองผ่านคลิปของคุณ

ถ้าเราต้องการพูดถึงปัญหาที่เกิดขึ้นมันทำได้หลายวิธีมาก บางคนอาจไปสุดทางด้วยการเป็นเครื่องด่าทุกอย่าง หรือบางคนอาจเป็นสายหลักการให้ความคิดเห็นแบบวิชาการ หรือบางคนอาจประนีประนอม พร้อมตอบกลับทุกความคิดเห็นจากอีกฟากฝั่ง แต่เรามองว่าการสื่อสารแบบนี้มันเป็นเอกลักษณ์บางอย่าง วิธีแบบนี้มันทำให้คนเห็นปัญหาไปพร้อมกับเห็นความเห็นของคนที่กำลังพูดอยู่ เราไม่ได้ไปยกตัวบทกฎหมายหรือไปยกหลักการวิชาการมาใส่ เราไม่ใช่คนสายนั้น เลยรู้สึกว่าการออกมาพูดอะไรแบบนี้เป็นอีกหนึ่งหนทางในการพูดถึงปัญหา

จากหลายคลิปที่ผ่านมา คุณสนุกกับกระบวนการสร้างคลิปทำอาหารไหม  

สนุกนะ เรากลัวอย่างเดียวคือทำออกมาแล้วเงียบ คนจะไม่มาตามต่อ หรือกลัวไม่ได้ทำเพราะบางทีงานเยอะ เลิกงานก็ไม่อยากมานั่งตัดต่อแล้ว ถ้าทำแล้วก็อยากให้มีคนดู แต่ก็แย่อีกเพราะว่าเราจะทำก็ต่อเมื่อเราอยากทำ ตามใจฉันสุดๆ

คุณทำงานสื่อสารมาตลอดเลย การลุกขึ้นมาทำคลิปแบบนี้คุณคาดหวังให้สังคมเราเปลี่ยนไปในทิศทางไหน 

เราอยากเห็นสังคมประชาธิปไตยมากกว่านี้ เราไม่สนใจการที่คนมาด่าเราว่าใช้คำว่าซอฟต์พาวเวอร์แล้วอยากจะไปล้างสมองให้คนมาคิดเหมือนเธออย่างเดียวเหรอ ไม่ๆ เราไม่ได้อยากให้ทุกคนมาคิดเหมือนเราทั้งหมด ในฝั่งของคนที่มีความเห็นไปทางซ้าย เราก็เห็นว่าคนกลุ่มนี้ก็ไม่ได้เห็นพ้องต้องกันไปหมด เราแค่อยากให้สังคมของเราได้ถกเถียงในเรื่องที่ควรถกเถียง ไม่ใช่การมาถกเถียงแค่ว่าเราจะเป็นเผด็จการหรือไม่เผด็จการ หรือว่าเราปล่อยให้อำนาจข้างนอกมาแทรกแซงสภาได้หรือไม่ 

ถ้าหวังกว่านี้คือการเถียงเรื่องพวกนี้จะจบไป แล้วมาคุยกันว่า แล้วสิทธิความเท่าเทียมทางเพศล่ะ หรือสิทธิการครอบครองทรัพยากรที่ทั่วถึงล่ะ ซึ่งเป็นการถกเถียงที่สากลเขาทำกัน เป็นการถกเถียงของฝ่ายซ้ายกับฝ่ายขวา ไม่ใช่ฝ่ายประชาธิปไตยกับฝ่ายเผด็จการมาเถียงกัน โอ๊ยยย ปวดหัว ทำไมเราต้องมาคุยกันเรื่องนี้ แต่เราก็ยังคงต้องเถียงกันต่อไปเพราะสังคมเรายังย่ำอยู่ตรงนี้

สิ่งที่หวังก็คือการเถียงกันเรื่องการใช้ชีวิตของคนในภาพที่กว้างต่อจากนี้ การเถียงเรื่องให้มีประชาธิปไตยก็ยังคงเป็นเรื่องที่เราต้องสู้นั่นแหละ เพื่อให้เกิดสังคมที่ทุกคนมีสิทธิมีเสียงพูดได้ แต่ว่ามันก็คงจะดีกว่าถ้าเราไม่ต้องมาอยู่ใน topic เผด็จการ ถ้าในอนาคต คนทุกคนเคารพในเสียงของกันและกัน เราน่าจะได้เถียงกันว่าฉันเห็นทุนนิยมเป็นแบบไหน เราไม่เห็นด้วยกับเรื่องทุนนิยมแบบไหน เราอยากจะให้ไปถึงจุดนั้นสักที แต่ทุกวันนี้เราก็เข้าใจได้ว่าทำไมต้องถกกันเรื่องเผด็จการหรือประชาธิปไตยนะ 

แสดงว่าถ้าสังคมเราเป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริงได้ เราอาจจะได้เห็นคุณทำสื่ออิสระแบบอื่นออกมาใช่ไหม

มีอีกหลายรายการเลยนะที่เราอยากจะเห็นและทำ เราอยากเห็นความหลากหลายของเนื้อหาในไทยเกิดขึ้นเยอะๆ แต่เราไม่อยากเห็นคนที่พูดเรื่องการเมืองแล้วมีคนมาคอมเมนต์ว่าระวังติดคุก เราอยากให้สังคมมองว่าการวิพากษ์วิจารณ์เรื่องพวกนี้ภายใต้กฎหมายที่เป็นธรรมเป็นเรื่องปกติ ทั้งเรื่องเหตุบ้านการเมืองและการทำงานของรัฐบาลมันเป็นเรื่องที่ทุกคนมีสิทธิพูดได้โดยที่ไม่ควรต้องกลัวเสี่ยงคุก เราไม่ได้ติดใจกับคอมเมนต์แบบนี้นะ แต่เราไม่อยากเห็นเรื่องแบบนี้ถูกเขียนขึ้นมาด้วยความขมขื่นอีกแล้ว มันเป็นสิ่งที่เราควรจะก้าวข้ามกันได้แล้ว เพราะไม่อย่างนั้นเราก็จะไม่กล้าพูดหรือวิจารณ์อะไรอีกเลย

The post Politicooks. วิดีโอทำอาหารทีเด็ดที่ใส่เหตุบ้านการเมืองเผ็ดๆ เป็นเครื่องปรุง appeared first on a day magazine.

เป็นศูนย์รวมชาติ อยู่เคียงข้างประชาชน เป็นผู้นำ กล้าหาญ เสียสละเพื่อส่วนรวม มีพระอัจฉริยภาพ หรือมีพระปรีชาสามารถรอบด้าน 

ไม่ว่าราชาในอุดมคติของแต่ละคนจะเป็นแบบไหน คุณสมบัติเหล่านี้มักถูกนำเสนอทางอ้อมผ่านตัวตนของพระมหากษัตริย์ในซีรีส์เกาหลีหลายเรื่อง โดยเฉพาะปีนี้มีซีรีส์เกาหลีเกี่ยวกับกษัตริย์ถึง 2 เรื่อง ทั้งคาแร็กเตอร์ดุดันแบบองค์รัชทายาท Lee Chang ที่มีสิทธิขึ้นเป็นกษัตริย์ต่อจากพระราชบิดาในซีรีส์ซอมบี้ยุคโชซอนเรื่อง Kingdom (2019-2020) หรือตัวละครละมุนละไมแบบกษัตริย์แห่งจักรวรรดิเกาหลีอย่าง Lee Gon ในซีรีส์เรื่อง The King: Eternal Monarch (2020)

เมื่อมองดูตัวตนของทั้งอี ชาง และอี กน เราคิดว่านี่เป็นเหมือนภาพลักษณ์กษัตริย์ที่คนเกาหลีพยายามสร้างขึ้นและสะท้อนผ่านสื่อบันเทิง ความคิดนั้นนำมาสู่การตั้งข้อสังเกตว่ากษัตริย์ที่เป็นวีรบุรุษในซีรีส์ทั้งสองเรื่องทำงานกับความรู้สึกของตัวละครที่เป็นประชาชนชาวเกาหลีในเรื่องยังไง

ถึงแม้ในแต่ละอีพีของซีรีส์จะมีข้อความกำกับว่าเป็นเรื่องสมมติ แต่เราจะเห็นได้ว่าทั้ง Kingdom และ The King: Eternal Monarch ต่างมีแรงบันดาลใจบางส่วนจากเรื่องจริง เริ่มที่เรื่อง Kingdom ที่มีภูมิหลังเป็นยุคโชซอน ซีรีส์นี้เล่าเรื่องช่วงหลังการทำสงครามกับญี่ปุ่นในปี 1598 ครั้งนั้นญี่ปุ่นต้องถอนทัพจากอาณาจักรโชซอนไป สังเกตว่าตัวละครที่กำหนดทิศทางของเรื่องคือชนชั้นนำทั้งหมด เราจึงสงสัยว่าแล้วประชาชนล่ะอยู่ในสมการไหนของเรื่อง

จากภูมิหลังและช่วงเวลาของเรื่องราวที่เกิดใน Kingdom สันนิษฐานว่าตัวละครในซีรีส์น่าจะดัดแปลงมาจากเค้าโครงประวัติศาสตร์ในรัชสมัยของพระเจ้า Seonjo พระองค์แต่งตั้ง Gwanghae พระราชโอรสองค์โตที่เกิดจากสนมเป็นรัชทายาท ทั้งที่พระเจ้าซอนโจเองก็มีพระราชโอรสชื่อ Yeonsan ผู้เกิดจากพระมเหสี ในความจริงแล้วยองซังจึงน่าจะมีสิทธิขึ้นครองราชย์มากกว่าควังแฮ แต่ขุนนางแบ่งเป็นหลายฝักหลายฝ่าย ฝ่ายหนึ่งสนับสนุนให้ควังแฮขึ้นครองราชย์ ส่วนอีกฝั่งสนับสนุนยองซังให้เป็นพระราชา

จนกระทั่งปี 1608 เมื่อพระเจ้าซอนโจสวรรคต ควังแฮได้ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระราชบิดา มิหนำซ้ำขุนนางฝั่งควังแฮยังลงมือปราบเสี้ยนหนามฝ่ายตรงข้ามและฆ่าองค์ชายยองซังจนเสียชีวิต แต่สุดท้ายควังแฮก็อยู่ในอำนาจได้ไม่นานและถูกรัฐประหารในปี 1623

หากนำเรื่องราวทางประวัติศาสตร์นี้มาเทียบกับซีรีส์ Kingdom ควังแฮอาจเป็นต้นแบบของอี ชาง แต่ในซีรีส์น่าจะเขียนเรื่องราวของพระเอกขึ้นใหม่ให้มีชีวิตที่ต่างกันลิบลับกับตัวละครในประวัติศาสตร์ เพราะเมื่อเป็นเรื่องแต่งที่มาจากการ์ตูนเรื่อง Land of the Gods (2011) พระเอกอย่างอี ชาง ได้ถูกปูทางให้มีบทบาทเป็นรัชทายาทผู้ถูกกระทำและกำลังจะถูกแย่งชิงอำนาจไปเพราะความชั่วร้ายและโรคระบาดที่ทำให้คนกลายเป็นซอมบี้ เรื่องนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับระบบชนชั้นนำที่กำลังอ่อนแอ แถมยังมีกลุ่ม Haewon Jo ของขุนนางโฉด Jo Hak-joo ที่ต้องการยึดอำนาจในราชสำนัก ยอมทำเรื่องเลวร้ายถึงขนาดปลุกให้พระราชาที่ตายไปแล้วคืนชีพเป็นปีศาจกระหายเลือด ทั้งยั้งผลักดันลูกสาวที่เป็นมเหสีให้รีบกำเนิดบุตรชายเพื่อสืบทอดอำนาจของตนต่อไป

อี ชาง ในเรื่องเป็นคนวรรณะกษัตริย์ที่ห่วงใยชีวิตความเป็นอยู่ของราษฎร เป็นภาพแทนของกษัตริย์พระองค์ใหม่ผู้ที่จะกอบกู้ให้แผ่นดินกลับมาสงบสุข เป็นปึกแผ่น แต่กว่าจะรอดจากวิกฤตที่ต้องเจอ เขาต้องพบบททดสอบมากมายและภัยอันตรายต่างๆ ซึ่งอี ชาง ก้าวผ่านความยากลำบากด้วยความหลักแหลม ความกล้าหาญ และความแข็งแกร่ง ดังนั้นคุณภาพชีวิตของประชาชนในโชซอนจึงแขวนอยู่บนตัวผู้นำที่จะพาพวกเขาไปในทางดีและร้าย

แต่ระยะที่เราเห็นประชาชนไม่ได้ใกล้ชิดกับชนชั้นนำในเรื่อง พวกเขาต่างยำเกรงองค์ชายรัชทายาทเมื่อได้เห็นเครื่องแสดงฐานะของพระองค์ นั่นยิ่งย้ำชัดว่าประชาชนยังอยู่ใต้อำนาจการปกครองที่มีลำดับชั้นวรรณะ แม้อี ชาง จะต่อสู้เพื่อตัวเองและชาวบ้าน แต่วันหนึ่งเขาก็เลือกที่จะหายตัวไปแบบนิรนามตามแบบฉบับของฮีโร่ที่ไม่ต้องการเคลมเครดิตตัวเอง อี ชาง จึงเป็นพระราชาและฮีโร่ตามสูตรของหนังประเภทนี้มากๆ

ในขณะที่ The King: Eternal Monarch มีความแฟนตาซีไปกว่านั้นอีกขั้น เพราะซีรีส์ได้สร้างโลกคู่ขนานอีกใบขึ้นมา ประเทศเกาหลีจึงมีอยู่ 2 แห่ง โลกหนึ่งคือ ‘สาธารณรัฐเกาหลี’ ซึ่งคือเกาหลีใต้ปัจจุบันที่เราคุ้นเคยกันดี แต่ยังมีอีกโลกที่เรียกว่า ‘จักรวรรดิเกาหลี’ โดยมีกษัตริย์ชื่ออี กน เป็นประมุขของประเทศและมีนายกรัฐมนตรีเป็นฝ่ายบริหาร

ถ้าไล่เรียงไทม์ไลน์จาก Kingdom อี กน จะเป็นญาติกับอี ชาง เพราะหลังจากควังแฮ ตัวละครที่เราสันนิษฐานว่าเป็นต้นแบบของอี ชาง ถูกรัฐประหารและเนรเทศ พระเจ้า Injo หลานของพระเจ้าซอนโจก็ขึ้นครองราชย์ต่อ พระองค์มีพระราชโอรสองค์โตคือองค์รัชทายาท Sohyeon ที่ถูกส่งไปเป็นองค์ประกันที่จีน

ผ่านไปหลายปีจึงเสด็จกลับโชซอนเมื่อปี 1645 แต่แนวคิดของพระองค์ขัดแย้งกับพระราชบิดา เพราะพระเจ้าอินโจไม่เห็นด้วยที่องค์รัชทายาทโซฮยอนจะปฏิรูปอาณาจักรตามแนวคิดของตะวันตก

จากนั้นไม่นานองค์ชายโซฮยอนก็สิ้นพระชนม์กะทันหัน การสิ้นพระชนม์นั้นเต็มไปด้วยความคลุมเครือ ดังนั้น Pongnim พระราชโอรสอีกองค์ของพระเจ้าอินโจจึงได้เป็นองค์รัชทายาทและขึ้นเป็นพระเจ้า Hyojong ในที่สุด ช่วงเวลาดังกล่าวระบอบการปกครองแบบกษัตริย์ของเกาหลีเริ่มอ่อนแอลง เต็มไปด้วยการแก่งแย่งอำนาจ นำไปสู่การแบ่งฝักแบ่งฝ่าย ประกอบกับการเข้ามามีอำนาจของญี่ปุ่น ทำให้ราชวงศ์โชซอนเสื่อมลงในช่วงเวลาถัดมา จนกระทั่งสถาบันไร้บทบาทและความสำคัญทางการเมือง

จุดพลิกผันสำคัญที่ทำให้ทั้งสองโลกไม่เหมือนกันเพราะผู้เขียนบทสร้างชุดคำอธิบายที่เป็นข้อแตกต่าง ขณะที่โลกของเรานั้นราชวงศ์โชซอนล่มสลาย แต่ในโลกคู่ขนานระบอบกษัตริย์สามารถดำเนินมาได้อย่างยาวนาน เพราะองค์รัชทายาทโซฮยอนซึ่งเป็นเชื้อพระวงศ์ที่เต็มไปด้วยวิสัยทัศน์ไม่ได้สิ้นพระชนม์และได้ขึ้นครองราชย์ต่อ จากนั้นก็ย้ายเมืองหลวงมาตั้งที่ปูซานเพื่อตั้งรับและป้องกันประเทศจากการรุกรานของญี่ปุ่น

ในซีรีส์เรื่อง The King: Eternal Monarch ผู้ชมจะเห็นความพยายามปรับตัวของกษัตริย์ในโลกสมัยใหม่ เห็นเงาต้นแบบภาพลักษณ์ของอี กน มาจากภาพความป๊อปของราชวงศ์อังกฤษ แต่ซีรีส์ก็คือซีรีส์ เพราะอี กน มีความสมบูรณ์แบบมากจนไม่ได้มีมิติที่ดำมืดอื่นๆ เขาเป็นกษัตริย์ภาพลักษณ์ดีและปกครองโดยคำนึงถึงประเทศเป็นหลัก แถมเสียภาษีไม่ต่างจากประชาชนในจักรวรรดิ ใกล้ชิดกับประชาชน สื่อและประชาชนในประเทศวิพากษ์วิจารณ์กษัตริย์ได้ อี กน ฉลาดรอบรู้ทุกอย่าง โดยเฉพาะด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ ภาพของพระองค์จึงเป็นทั้งกษัตริย์และไอดอลที่เก่งกาจไร้ที่ติราวกับกษัตริย์ในเทพนิยาย 

อี กน ห่วงหน้าที่ของตัวเองมาก เมื่อเดินทางมาสาธารณรัฐเกาหลีเขามักพูดกับ Jeong Tae-eul นางเอกของเรื่องบ่อยครั้งว่า ตัวเองต้องรีบกลับไปดูแลประเทศ ครั้งหนึ่งเมื่อญี่ปุ่นบุกน่านน้ำ กษัตริย์แห่งจักรวรรดิเกาหลีก็รีบขึ้นเรือเป็นกองหน้าของทหารทั้งหมดก่อนใคร ไม่มีท่าทีเกรงกลัว ประเทศของเขาร่ำรวยและประชาชนในซีรีส์ก็มีความสุขกันดี ทว่าเมื่ออี กน ข้ามมาในโลกของเรา เขากลายเป็น nobody ที่ไม่มีใครรู้จักและเคารพ ความเป็นราชาของเขาจึงอาจมีอำนาจขอบข่ายแค่ในจักรวรรดิหรือโลกที่เขาอยู่เท่านั้น

การกระทำของทั้งอี ชาง และอี กน อาจเป็นอุดมคติที่แสดงและสะท้อนคุณค่าของความเป็นพระราชาสมบูรณ์แบบ แต่หากมองอีกทางก็น่าจะเป็นเรื่องสมมติที่ไม่มีวันเป็นจริง เพราะในยุคสมัยของอี ชาง ระบอบการปกครองมีแต่จะเสื่อมโทรมลงทั้งจากปัจจัยภายนอกและภายในประเทศ ส่วนอี กน ก็อยู่ในโลกคู่ขนานที่ถูกแต่งขึ้น พระราชาขี่ม้าขาวข้ามโลกแบบพระองค์จึงอาจมีอยู่แต่ในนิทานหรือปรากฏบนสื่อบันเทิงที่ผู้ชมเสพเพื่อความมัน เพราะซีรีส์ที่เกี่ยวกับกษัตริย์ของเกาหลียังคงได้รับความนิยม ประกอบกับการท่องเที่ยวเกาหลีได้ประโยชน์จากการที่คนมาเยี่ยมชมโลเคชั่นถ่ายทำซีรีส์พีเรียดเกี่ยวกับชีวิตในรั้วในวัง

นั่นอาจเป็นสิ่งที่เราคาดการณ์ได้บ้างว่าในอนาคตเราน่าจะได้เห็นภาพของพระราชาในแบบที่ผลิตซ้ำ หรือในแบบที่พยายามพลิกแพลงคาแร็กเตอร์จากทีมคนทำซีรีส์เกาหลีอีกหลายเรื่อง

The post Kingdom และ The King ตัวแทนฮีโร่ในอุดมคติและพระราชาเกาหลีในโลกสมัยใหม่ appeared first on a day magazine.

อย่างแรก ถ้าไม่ประทับใจชื่อและแนวคิดของศิลปินจนอยากเห็นงานของเขา ก็น่าจะเป็นอย่างหลังคือได้เห็นผลงานของศิลปินคนนั้นจนชอบ และอยากทำความรู้จักกับเจ้าตัวให้มากขึ้นกว่านี้

บังเอิญว่าเราได้รู้จักกับศิลปินรุ่นใหม่อย่าง ป๊อป–ธนนันท์ ใจสว่าง ในแบบหลัง เพราะได้ลองไปเลียบๆ เคียงๆ สำรวจงานประติมากรรมช้างแสนน่ารักที่ชื่อ ‘ตาบอดคลำช้าง’ ของเธอในนิทรรศการ Early Years Project 5 by Millcon: 20/20 ‘เปลี่ยน’ ที่หอศิลป์แห่งกรุงเทพฯ ช้างที่ว่ามีรูปทรงและสีสันไม่เหมือนใคร แถมยังเอื้อให้คนพิการทางสายตาได้สัมผัสงานกันแบบสบายๆ โดยมี braille block หรือแผ่นเบรลล์บนพื้นให้บริการ และมีไกด์ตาดีคอยช่วยให้พวกเขาได้คลำผิวสัมผัสของช้างสมชื่อผลงาน

ถ้ามีโอกาสได้สัมผัส คุณอาจจะพบว่าพื้นผิวของช้างนั้นมีสัมผัสที่คุ้นเคยเป็นพิเศษ นั่นเพราะศิลปินจบใหม่จากคณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากรใช้หัวใจรักสิ่งแวดล้อมของตัวเองมาทำงานด้วยการรีไซเคิลกระดาษใช้แล้ว อัพไซเคิลถุงปุ๋ยใช้แล้ว พร้อมด้วยฝาขวดน้ำ เศษของเล่นและพลาสติกอื่นๆ ในชีวิตประจำวันมาเนรมิตเป็นช้าง 4 เชือกที่รูปทรงแตกต่างกัน

ทำไมเธอถึงนึกสนุกหยิบเรื่องผู้พิการทางสายตาและสิ่งแวดล้อมมารวมกันเป็นงานศิลปะที่น่าสนใจชิ้นนี้ เราขออาสาเป็นไกด์สำรวจความคิดศิลปินด้วยการชวนทุกคนมาสัมผัสโลกของเธอไปพร้อมๆ กัน

ทำไม ‘ป๊อป’ เด็กหญิงจากจังหวัดเชียงรายถึงเป็นศิลปินแบบทุกวันนี้ได้

เราชอบศิลปะตั้งแต่เด็กๆ บ้านเราอยู่จังหวัดเชียงรายที่ไม่ได้มีที่ให้เรียนศิลปะมากนักแต่เราก็เรียนวิชาศิลปะสำหรับเด็กมาเรื่อยๆ ตอนนั้นไม่รู้ว่าชอบศิลปะไหม แต่ความเป็นเด็กทำให้มีเซนส์สนใจสีและรูปทรงแปลกๆ ที่ดึงดูดสายตา

ช่วงมัธยมฯ เราลองไปติววิชาสถาปัตย์รู้สึกสนุกดีแต่ไม่ได้ชอบขนาดนั้น เมื่อไปเห็นอีกห้องเรียนที่สอนวิชา fine art ที่ทำงานศิลปะที่ไม่ได้เน้นการออกแบบหรือใช้งานจึงตัดสินใจเข้าคณะจิตรกรรมฯ ศิลปากร ช่วงต้นปี 3 เราคิดว่างานตัวเองค่อนข้างแปลกเพราะทุกคนทำงานเพนต์ติ้งกันแต่เราใช้วัสดุผ้ามาทำให้มีความนูนจากใยสังเคราะห์ที่แทรกเข้าไปในชั้นผ้าจนมีรูปทรงคล้ายรูปปั้น 3 มิติ อาจมีการดรอว์อิ้งและเย็บปะผ้าด้วย ช่วงนั้นเราลองเริ่มส่งงานเข้าประกวดและนำงานตัวเองไปแสดงนิทรรศการกลุ่ม เคยได้รับรางวัลและขายได้บ้าง เมื่อเรียนจบ เราก็ทำงานด้านศิลปะเลยถือเป็นการทำงานศิลปะที่ต่อเนื่อง

แสดงว่าครอบครัวเข้าใจความชอบและสนับสนุนเส้นทางศิลปะมาตลอด

สิ่งที่ดีมากคือตอนที่เรียนศิลปะสมัยเด็กๆ แม้ทุกผลงานที่เราทำออกมาไม่ได้รับคำชมนัก (หัวเราะ) แต่ครอบครัวสนับสนุนมาตลอด พ่อแม่ไม่เคยถามและบังคับว่าต้องทำอะไร ประกอบกับความที่บ้านอยู่เชียงรายซึ่งเป็นเมืองศิลปิน มีขัวศิลปะ มีกลุ่มศิลปินอาศัยและทำงานเยอะ ทำให้มีงานศิลปะอยู่ใกล้ตัว สภาพแวดล้อมแบบนี้ทำให้ครอบครัวเราเห็นว่าคนทำงานศิลปะมีพื้นที่รองรับที่ดี เรียนจบมาก็กลับมาทำงานที่บ้านได้ เราเองก็มีความคิดอยากกลับไปทำงานที่บ้าน แต่ว่าช่วงนี้ขอเก็บประสบการณ์ที่กรุงเทพฯ ก่อนแล้วอาจจะกลับไปอีกทีสักช่วงอายุ 30

พื้นที่รองรับคนทำงานศิลปะในเชียงรายที่ป๊อปเล่าหมายถึงอะไร

เชียงรายมีบ้านศิลปินเยอะ ถือเป็นเรื่องที่ดีมากเพราะแค่ติดต่อล่วงหน้าเราก็สามารถตระเวนไปนั่งคุยกับศิลปินที่บ้านหรือสตูดิโอของแต่ละคนได้ อย่างเราเอง พื้นฐานศิลปะที่ใช้สอบเข้ามหาวิทยาลัยบางส่วนก็ได้จากการไปนั่งเรียนรู้กับศิลปินที่บ้าน

การอยู่ในบรรยากาศรายล้อมด้วยศิลปินส่งผลกับคุณยังไง

มีทั้งผลดีและเสีย ผลดีคือสภาพแวดล้อมบันดาลใจเราเพราะเห็นว่าหลายคนวาดรูปอยู่บ้านได้ เห็นผลงานหลากหลาย มีการรวมกลุ่มกิจกรรมศิลปะ มีสถานที่เผยแพร่และแสดงงาน เราเห็นรุ่นพี่ที่จบศิลปากรอยู่เชียงรายเยอะแยะก็คิดว่าเขาเก่งจัง ถ้าได้ไปเรียนคงจะเก่งได้เหมือนกัน เป็นความคิดแบบเด็กๆ ในช่วงนั้น 

ข้อเสียคือเมื่อเห็นวงการศิลปะบ่อยเข้า เข้าร่วมแสดงนิทรรศการกลุ่มและทำงานเพื่อเน้นขายมากขึ้น การได้เงินเป็นเรื่องโอเคแต่เราเกิดคำถามว่าคนซื้องานเพราะงานดีจริงๆ หรือเขาแค่นำไปเก็งกำไร ทำให้ครุ่นคิดจริงจังว่าเราแค่สร้างงานศิลปะเพื่อใครสักคนหรือทำเพื่อบรรลุจุดประสงค์สักอย่างโดยไม่ต้องเกี่ยวกับเรื่องเงินได้ไหม

หลังเรียนจบเรายังแสดงนิทรรศการกลุ่มเรื่อยๆ แต่มีช่วงหนึ่งที่คิดว่าจะทำอะไรต่อไปดี เราไม่แน่ใจ เราทำงานศิลปะมาตลอดซึ่งมันขายได้และเราก็ดีใจกับผลตอบรับนี้ แต่อยู่ดีๆ กลับรู้สึกว่ายิ่งทำงาน ยิ่งห่อเหี่ยวและแห้งแล้งเพราะคิดว่าทำงานได้เงินก็จริงแต่ชีวิตจะยังไงต่อดี

ความห่อเหี่ยวนี้หรือเปล่าที่ทำให้ก้าวเข้ามาร่วม Early Years Project 5 กับหอศิลป์ในปีนี้

ใช่ค่ะ เราเจอโครงการ Early Years Project 5 และชอบเงื่อนไขการสมัครที่บอกว่าไม่รับงานที่เสร็จสิ้นแล้ว ประโยคนี้ประโยคเดียวเลยที่ทำให้ตัดสินใจสมัครเพราะมันทำให้เรารู้สึกว่าพื้นที่นี้เปิดกว้าง ไม่ได้มองภาพที่เสร็จสมบูรณ์ว่างานสวยหรือไม่แต่มองกระบวนการที่น่าสนใจ ตอนสมัครเราต้องพรีเซนต์โปรเจกต์ที่จะทำ เราตัดสินใจนำเสนอสิ่งที่อยากทำจริงๆ เพราะต้องการงานที่ต่อยอดจากการทำงานที่เกาหลีใต้ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการเก็บสะสมสิ่งของประกอบกับความสนใจเรื่องการใช้ชีวิตของผู้พิการทางสายตาที่อยากทำมานานแล้ว

งานที่ทำเมื่อไปเกาหลีใต้สะท้อนเรื่องการเก็บสะสมสิ่งของยังไง 

เราเริ่มเก็บสิ่งของมาตั้งแต่ 2 ปีที่แล้วเพราะมีโอกาสได้ทุนของคณะไปดูงานที่เมืองควังจู ประเทศเกาหลีใต้ 1 เดือน โดยมีเงื่อนไขว่ากลับมาต้องจัดแสดงงาน 1 ชุด ตอนนั้นเราคิดไม่ออกว่าจะทำงานอะไร รู้แค่อยากเก็บสะสมสิ่งต่างๆ เลยเก็บตั้งแต่การเขียนไดอารี่ทุกวัน ถ่ายรูปทำเป็นไทม์ไลน์ เก็บแพ็กเกจจิ้งของกิน ของใช้จากร้านค้า จดบันทึกลงไปบนแพ็กเกจจิ้งบ้าง แล้วก็เก็บพวก found object จากการเดินทางอื่นๆ เห็นอะไรตกที่พื้นก็เก็บ ไม่ได้มองด้วยซ้ำว่าจะเอามันไปทำงานอะไร ช่วงที่ไปเป็นฤดูใบไม้ร่วง เราก็เก็บใบเมเปิล ใบแปะก๊วย และลูกสนแล้วใส่เข้าไปในแพ็กเกจจิ้ง 

หลังจากกลับไทยมาหลายเดือน ก่อนแสดงนิทรรศการจากการไปเกาหลีครั้งนั้น เราเปิดดูของที่เก็บมาและดมกลิ่นของใบไม้ในแพ็กเกจจิ้งซึ่งมีกลิ่นแตกต่างกันไปตามแต่ละชนิด กลายเป็นไอเดียว่าเราจะแสดงผลงานเป็นของที่เราเก็บมาจากเกาหลีนี่แหละ เลยรวบรวมกลุ่มวัสดุ ทำให้เป็นรูปทรงแปลกๆ เอามาจัดเรียงที่พื้นบ้าง วางไว้ที่โต๊ะบ้าง ให้มาดมและสัมผัสกลิ่นความเป็นเกาหลีได้

นิทรรศการนี้คือผลงานชุดแรกที่เป็นจุดเริ่มต้นการเก็บ และเป็นจุดที่ทำให้งานของเราเริ่มเกี่ยวข้องกับการใช้ประสาทสัมผัสต่างๆ ทั้งการดม จับ หรืออ่านสิ่งที่เราเก็บมาซึ่งในผลงานที่เราทำในโครงการ Early Years Project ก็มีการใช้สิ่งของที่เก็บๆ มาเอามาประกอบกับประติมากรรมที่เราทำด้วย

ทำไมคุณถึงยังสนใจเก็บข้าวของในชีวิตประจำวันอยู่

วัสดุส่วนมากเราเก็บเพราะประทับใจฟังก์ชั่นบางอย่างที่นอกเหนือจากการใช้งาน เช่น เราเก็บกล่องอาหารจากชานอ้อยเพราะประทับใจพื้นผิวที่มีรอยยับย่นหรือคราบจากการใช้งานที่ทำให้เกิดสีสันหรือรูปร่างที่แตกต่างไปจากเดิม ดังนั้นสำหรับเราการเก็บสิ่งของจึงไม่ใช่แค่การเก็บกลับมาเฉยๆ แต่ทำให้เห็นความทรงจำและประสบการณ์ที่มันผ่านมา

เรื่องกล่องกระดาษชานอ้อย เราสนใจไปถึงที่มาและคุณสมบัติของมันซึ่งเรียบง่ายในทุกขั้นตอน เราพบว่ามันทำมาจากชานอ้อยที่เหลือจากกระบวนการผลิตน้ำตาล พอนำมาผลิตเป็นกระดาษก็ไม่ปล่อยของเสียและไม่ส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม ใช้งานง่ายเพราะใส่ได้ทั้งของร้อนและเย็น  เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพราะเป็นสิ่งทดแทนพลาสติกได้ในบางฟังก์ชั่น และย่อยสลายด้วยการฝังกลบใน 45 วัน

กับของชิ้นนี้เราตั้งคำถามว่าก่อนย่อยสลายเราจะทำยังไงให้มันมีมูลค่ามากกว่าเป็นแค่สิ่งที่ใช้ทดแทนพลาสติก บวกกับเรามอง found object เป็นวัสดุมีค่าสำหรับการทำงานศิลปะเพราะเรามองทุกอย่างเป็นองค์ประกอบทางวิชวลอยู่แล้ว เลยใช้วิธีการรีไซเคิลทำให้มันเป็นส่วนหนึ่งของประติมากรรมในนิทรรศการ EYP 5 ด้วย

จากการเก็บข้าวของพัฒนามาเป็นงาน ‘ตาบอดคลำช้าง’ ได้ยังไง

โจทย์ของโครงการในปีนี้คือ ‘สุนทรียศาสตร์ กระแสสมัย และสิ่งแวดล้อม ในวันพรุ่งนี้’ เราจึงทำผลงานชื่อ ‘ตาบอดคลำช้าง’ และตั้งชื่อโปรเจกต์การทำงานว่า Bio Blind Project ซึ่งเราเอาความสนใจเรื่องการเก็บวัสดุมาบวกกับความอยากเข้าใจชีวิตของคนตาบอด 

เราไปเรียนอักษรเบรลล์ ตั้งใจจะใช้สื่อสารกับคนตาบอดและเอามาทำงาน แต่การเรียนกลับทำให้เห็นสิ่งที่มากกว่าตัวอักษร เราได้แลกเปลี่ยนความคิดกับคนตาบอดและรู้ว่าจริงๆ แล้วเบรลล์ไม่ได้เป็นสิ่งสากลเสียทีเดียวเพราะคนตาบอดที่ไม่ได้เรียนอักษรเบรลล์หรือคนที่เพิ่งสูญเสียการมองเห็นตอนโตจะอ่านอักษรเบรลล์ไม่ได้ เราเลยกลับมาหาจุดตรงกลาง คือเราพบว่าคนตาบอดมีเรื่องที่เป็นสากล เป็นจุดร่วมในชีวิตประจำวันมากกว่าอักษรเบรลล์ อย่างเช่น การได้ยิน การได้กลิ่น และการจับต้อง เลยยกการสัมผัสมาเป็นส่วนหนึ่งของการทำงาน 

ช่วงนั้นเราลงพื้นที่ไปทำงานกับคนตาบอดอยู่เรื่อยๆ ก็เจอเรื่องน่าสนใจคือเขาเล่านิทานเรื่องตาบอดคลำช้างให้ฟัง เรื่องมีอยู่ว่ากลุ่มคนตาบอดไปจับช้าง ด้วยความที่ช้างเป็นสัตว์ใหญ่พวกเขาก็จับโดนร่างกายช้างกันคนละส่วนจึงเถียงกันว่าช้างมีหน้าตาเป็นแบบไหน เราว่ามันน่าสนใจเพราะมันเชื่อมโยงกับคนตาดีได้ด้วย อย่างคนเรามองเห็นช้างเหมือนกันแต่ถ้าให้วาดภาพก็อาจได้ภาพที่ต่างกันตามประสบการณ์และจินตนาการ เราคิดว่าเรื่องนี้น่าสนใจเลยยกคำนี้มาทำเป็นงานประติมากรรมช้างสี่เชือก เป็นช้างที่มีรูปทรงแบบที่เรารับรู้เป็นสากลเชือกหนึ่ง อีกสามเชือกที่เหลือเป็นช้างในรูปทรงแบบที่คนตาบอดสัมผัสและเข้าใจ

ทำไมสนใจร่วมงานกับคนตาบอด

มันเริ่มจากการที่เรามองงานชุดเก่าๆ ของตัวเอง ขณะที่เรามองเห็นความงามของผลงานตัวเองได้ เราเข้าใจว่ามันสวยเพราะใช้สีแบบนี้ มันน่ารัก หรือให้อารมณ์แบบไหนผ่านการมอง เราจึงอยากรู้ว่าแล้วคนที่เขามองไม่เห็นจะเข้าใจความงามที่เรากำหนดยังไง อะไรคือภาษาที่เขารับรู้ได้ จุดนี้ทำให้เราสนใจและอยากทำงานร่วมกับคนที่มองไม่เห็น เราอยากสื่อสารกับคนที่มีวิธีรับรู้ที่ต่างจากเราเพื่อให้เขารับรู้ความงามจากสิ่งเดียวกันกับเราได้

ที่บอกว่าทำงานร่วมกับผู้พิการทางสายตาเพื่อทำผลงาน ‘ตาบอดคลำช้าง’ คุณทำยังไง

อาสาสมัครทั้งหมดมี 10 คน เป็นน้องที่โรงเรียนสอนคนตาบอดจำนวน 7 คน และพี่ๆ รุ่นราวคราวเดียวกันอีก 3 คน หนึ่งในนั้นมาจากกลุ่ม The Nose Thailand ที่ทำโปรเจกต์เรื่องกลิ่นกับคนพิการทางสายตา

เราอยากทำประติมากรรมช้างที่เล่นกับประสาทสัมผัสของทั้งคนตาดีและบกพร่องทางสายตาเราเลยให้โจทย์คนตาบอดที่มาเข้าร่วมโปรเจกต์ว่าให้ช่วยกันเก็บอะไรก็ได้ที่คนไม่ใช้แล้วโดยการสัมผัส ถ้าสนใจให้นำมามอบให้เรา โดยมีไกด์ไปด้วยนะเพื่อป้องกันไม่ให้จับของมีคม เราใช้วัสดุเก็บตกที่เป็นพลาสติก มันทำให้เราได้ฝาขวดน้ำจำนวนมาก มีพวกเศษของเล่นซึ่งเขาไม่รู้ว่าตัวเองหยิบอะไรมาแต่เราว่ามันน่าสนใจ เราเอามาเป็นรายละเอียดของช้างเพราะสิ่งเหล่านี้สัมผัสได้ 

ด้วยความที่เราจะทำผลงานจากการรีไซเคิลกระดาษ อีกสิ่งที่เราทำร่วมกับคนตาบอดคือเราเอากระดาษที่ผ่านกระบวนการรีไซเคิลแล้วมาปั้นโมเดลช้างเหมือนจริงขนาดเล็กๆ ไปให้คนพิการทางสายตาสัมผัส ทั้งคนที่เคยเห็นและไม่เคยเห็นช้างมาก่อน หลังจากนั้นเราให้คนพิการแต่ละคนวาดรูปช้างออกมา ซึ่งกระบวนการวาดของแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนวาดออกมาเลยในขณะที่บางคนเล่าให้ฟังก่อนว่าช้างที่เขาเคยเห็นเป็นแบบไหน  

เมื่อทุกคนวาดเสร็จเราคัดบางภาพออกมาทำประติมากรรมบางชิ้น ใช้เทคนิครีไซเคิลกับอัพไซเคิล รีไซเคิลคือการนำวัสดุกลับมาใช้อีกครั้งโดยผ่านกระบวนย่อยสลายมาก่อน เช่น เราเอากระดาษไปย่อยสลายเพื่อทำช้าง 2 เชือก ส่วนการอัพไซเคิลคือการเอาสิ่งที่มีอยู่แล้วมาเพิ่มมูลค่าให้กับตัวเอง อย่างที่เราเอากระสอบทรายมาเย็บเป็นช้าง

งานของคุณมีทั้งการรีไซเคิลกระดาษ อัพไซเคิลถุงปุ๋ยเป็นช้าง และเอาเศษขยะพลาสติกมาเป็นส่วนหนึ่ง คุณสนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมอยู่แล้วหรือเปล่า

จุดเริ่มต้นของการทำงานเรื่องสิ่งแวดล้อม​ของเรามาจากการสังเกตพฤติกรรมการบริโภคในชีวิตประจำวันของตัวเองช่วงหลังๆ​ เวลาเราสั่งข้าวกล่องเราจะได้ผลิตภัณฑ์​ที่ไม่ใช่พลาสติกหรือโฟมมากขึ้น​ เช่น กล่องกระดาษชานอ้อย​ที่นำมาทำงานในครั้งนี้ เราคิดว่านวัตกรรมจากธรรมชาติพวกนี้เกิดขึ้นมา​เพื่อทดแทนและลดการใช้พลาสติก​และคงดีถ้าเราได้ใช้นวัตกรรมเหล่านี้ให้เป็นประโยชน์มากที่สุดเลยเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้สนใจคุณ​สมบัติ​ วิธีการย่อยสลาย ไปจนถึงการรีไซเคิล อัพไซเคิลมากขึ้น

เราคิดว่าสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องน่าสนใจและสำคัญเพราะเราต้องอยู่ร่วมกับมัน ตอนแรกเรามองเรื่องสิ่งแวดล้อมในขอบเขตเรื่องวัสดุและกระบวนการทำงาน เช่น จุดประสงค์ของการเก็บของที่เจอก็เป็นเรื่องธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หรือเราใช้กระบวนการรีไซเคิล อัพไซเคิล แต่เมื่อมองลงไปให้ลึกกว่าเดิม เรารู้สึกว่าสิ่งแวดล้อมไม่ใช่แค่เรื่องวัสดุและธรรมชาติ บางทีสิ่งแวดล้อมก็คือเรากับเขา คือผู้คน เราเป็นสิ่งแวดล้อมของกันและกัน อยู่ร่วมกันในสังคม ดังนั้นคงจะดีมากถ้าเรารู้จักวิธีการช่วยเหลือกันเพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีต่อกัน

คุณออกแบบสิ่งแวดล้อมของผลงานของคุณให้เป็นมิตรกับทั้งคนตาดีและคนที่บกพร่องทางสายตายังไง

ในผลงาน เราทำทางเท้าเบรลล์บล็อกเพื่อให้คนตาบอดเดินเข้าไปจับงานได้ และคนตาดีเห็นว่านี่คือโลกใบที่เราอยู่ร่วมกันกับคนตาบอด นอกจากนี้เราอยากให้คนตาดีเป็นไกด์ให้คนตาบอดได้เข้าไปชมผลงานศิลปะด้วยกัน แต่ถ้ามาคนเดียวก็สามารถเดินเข้าไปดูได้เลย จับได้ทุกเชือกทั้งคนตาดี ผู้พิการทางสายตา และผู้พิการอวัยวะอื่นเพราะงานเปิดโอกาสให้ใช้ประสาทสัมผัสหลายๆ ส่วน เช่น การจับ การมอง หรือการอ่าน แต่อย่าเพิ่งขี่นะคะ ขี่ไม่ได้

เสียงตอบรับจากคนพิการทางสายตา ทั้งคนที่มีส่วนร่วมในกระบวนการทำและผู้ชมเป็นแบบไหนบ้าง

เมื่อทำช้างแต่ละเชือกออกมาไม่เหมือนกัน ช้างแต่ละเชือกจึงได้มาคุยกันผ่านคน ถ้าน้องคนพิการทางสายตากลุ่มเด็กๆ หน่อยเขาจะมาคุยกันเรื่องลักษณะของช้าง เถียงกันเหมือนในเนื้อเรื่องเลย เพราะแต่ละคนมีความเข้าใจไม่เหมือนกัน พอมานั่งคุยกันก็จะมีความสนุกสนานเฮฮา และตื่นเต้น เป็นกิจกรรมเล็กๆ ที่ถ้าคนตาดีเข้าไปมีส่วนร่วมด้วยก็จะได้พูดคุยกัน ถ้าพูดตามทฤษฎีศิลปะมันเป็นความบริสุทธิ์ในการแสดงออกของแต่ละคนที่ไม่เหมือนกัน การตีความของแต่ละคนก็ไม่เหมือนกันซึ่งไม่มีคำว่าถูกหรือผิด

ถ้าเป็นคนตาบอดที่สูงวัยขึ้นมาเขาค่อนข้างจะให้คำแนะนำในเชิงความต้องการว่าเราควรเพิ่มเติมอะไรได้เพื่อรองรับให้เขาดูงานศิลปะชุดนี้ได้ดีขึ้น หรือเขาอยากให้คนตาบอดและคนตาดีมาเดินชมงานด้วยกันเละเรียนรู้ว่าว่าวัสดุอะไรที่จะรองรับการใช้ชีวิตของผู้พิการทางสายตา

โลกของคนพิการทางสายตาพาป๊อปไปเจออะไรบ้างที่ชีวิตนี้ไม่คิดว่าจะได้เห็นหรือรู้สึก

เยอะมาก การทำงานกับคนที่มองเห็นเหมือนกัน คุยกันแป๊บเดียวก็เข้าใจ แต่กับคนตาบอดเราต้องใช้ทักษะด้านอื่น เช่น การสัมผัส การอธิบาย เราได้แลกเปลี่ยนมุมมองท่ีไม่เคยเข้าใจ

สิ่งที่เกิดขึ้นมันมากกว่าผลงานศิลปะที่ทำด้วยกันแต่คือความเข้าใจในการอยู่ร่วมกัน ผู้พิการทางสายตาได้มีโอกาสบอกเราว่าสิ่งใดที่สร้างความสะดวกให้เขา พาเราไปรู้จักกับกิจกรรมหลายๆ อย่างที่เราไม่เคยทำ เช่น เป็นไกด์นำทางให้คนตาบอด จากที่สื่อเคยทำให้เราเชื่อว่าคนตาบอดน่าสงสาร ใช้ชีวิตอยู่กับความมืดอันน่ากลัว แต่จริงๆ แล้วไม่ใช่ ในโลกของคนตาบอด เขามีสิทธิทำทุกๆ อย่างที่สภาพแวดล้อมเอื้อให้เขา มันเปลี่ยนแปลงความเชื่อในใจเราในพริบตาเพราะเขาทำอะไรได้เหมือนเราหมดเลย

อย่างหนึ่งในศิลปินที่ทำงานร่วมกับเราชื่อพี่พลอย–สโรชา กิตติสิริพันธุ์ เป็นนักเขียนที่วาดภาพประกอบหนังสือของตัวเอง พี่พลอยมีอุปกรณ์ที่เขาเรียกว่าโฟมยาง เวลาวาดรูปเขาจะเอากระดาษบางๆ ขนาด A4 ทาบลงไปจากนั้นก็ใช้ดินสอวาดตามปกติ ลากเส้นตรงไหนแผ่นโฟมยางก็บุ๋มลงไปตรงนั้นทำให้เขาสัมผัสเส้นที่ตัวเองวาดได้ เส้นเขาเลยแปลกกว่าคนอื่นๆ ตรงที่มันต่อเนื่องกันหมดและช้างของเขาก็มีความใกล้เคียงกับช้างแบบที่คนทั่วไปวาด พี่พลอยยังใส่จินตนาการของตัวเองลงไปด้วยการวาดหมีบริเวณกลางตัวช้าง เราคิดว่าทักษะแบบเขาต้องฝึกฝนเยอะเพราะดูมีสกิลการวาด ซึ่งเราประทับใจตรงนี้มาก

ในฐานะนักศึกษาศิลปะจบใหม่ Early Years Project ให้อะไรคุณบ้าง

โครงการนี้เปิดโอกาสให้เข้าไปเรียนรู้ว่าศิลปินอาชีพทำงานยังไง ตอนแรกเราอาจจะสับสนบ้างว่าเราต้องทำงานร่วมกับคนฝ่ายต่างๆ มากขนาดนี้เลยเหรอ ปัญหามันมีเยอะขนาดนี้เลยเหรอ จากเด็กที่คิดว่าแค่สร้างงานออกมาแล้วเอาไปโชว์ความจริงไม่ใช่เลยเพราะการเป็นศิลปินต้องมีความทุกข์และเจออุปสรรคของเส้นทางนี้ มันไม่ใช่เรื่องง่ายเสมอไป 

ศิลปินแบบป๊อปอยากจะเห็นโลกใบนี้เป็นแบบไหน

คงจะดีถ้าคนบนโลกนี้สัมพันธ์กันด้วยความเข้าใจ เป็นมิตรต่อกันและเดินไปพร้อมกัน บางคนอาจมองว่าสิ่งแวดล้อมคือเรื่องของต้นไม้ใบหญ้า แต่เรารู้สึกว่าสิ่งแวดล้อมไม่จำเป็นต้องเป็นแค่เรื่องธรรมชาติ แต่มันคือพื้นที่ที่เราอยู่และวิธีที่เราสัมพันธ์กัน ชีวิตประจำวันจะดีถ้าเราอยู่เข้าใจสิ่งรอบข้างซึ่งทุกคนต้องช่วยกันจัดสิ่งแวดล้อมที่ดีให้กันด้วย

Bio Blind Project ของเราจะเป็นส่วนหนึ่งของการทำงานศิลปะที่มีเรื่องคน ธรรมชาติและประสาทสัมผัสซึ่งเราจะทำต่อเนื่องและอาจเปลี่ยนแปลงไปตามเรื่องราวที่คนเรามีร่วมกัน งานตาบอดคลำช้างเป็นจุดเริ่มต้นของกิจกรรมที่คนหลายกลุ่มทำร่วมกันได้ ซึ่งเราอยากให้มีการดึงคนเข้ามาทำงานร่วมกันแบบนี้อีกในงานชุดต่อๆ ไป ซึ่งเราอาจได้เห็นกระบวนการและผลลัพธ์ที่เปลี่ยนแปลงไปในรูปแบบใหม่ๆ อีกเรื่อยๆ 

หากคุณสนใจเป็นอาสาสมัครที่เข้ามาทำงานศิลปะร่วมกับคนตาบอดในโครงการ Bio Blind Project สามารถติดต่อป๊อปได้ทางเฟซบุ๊ก Pop Tanan หรือโทร 087-660-3411

เมื่อสถานการณ์โควิด-19 ทุเลา อาจมีการจัดกิจกรรมเวิร์กช็อปทำงานร่วมกันในรูปแบบของการสร้างมิตรภาพ โดยจับคู่ระหว่างอาสาตาดีและคนตาบอดเพื่อสร้างสรรค์ผลงานศิลปะร่วมกัน และนำผลงานไปร่วมแสดงในระยะที่ 2 ของโครงการ Early Years Project ครั้งที่ 5

นิทรรศการ Early Years Project 5 by Millcon: 20/20 ‘เปลี่ยน’ จัดแสดงระหว่างวันที่ 5 มีนาคม – 20 กันยายน 2563 ที่ห้องนิทรรศการหลักชั้น 9 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร

ขอบคุณภาพจากหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร

The post ธนนันท์ ใจสว่าง ศิลปินผู้สร้าง ‘ตาบอดคลำช้าง’ งานศิลปะที่ทุกคนคลำได้ร่วมกัน appeared first on a day magazine.

แต่ ‘แฝด’ ในรูปแบบของ เฟิน–ศุภนารี สุทธวิจิตรวงษ์ วัย 28 ปีนั้นไม่เหมือนใคร เพราะเธอชักชวนคุณแม่ บี–จามจุรี สท๊วต วัย 52 ปี และน้องสาว ซาร่า–รัศมี สท๊วต วัย 15 ปี มาเป็นแฝดสามกันแบบยกแพ็ก

ทั้งเฟิน แม่บี และซาร่า อาจไม่ใช่แฝดจากท้องเดียวกัน แต่พวกเธอมาจากหนึ่งครอบครัวที่มีหัวใจผูกพัน

เรื่องราวน่ารักของ 3 แฝดสาวเริ่มต้นขึ้นเมื่อเฟินเริ่มทำ Supanaree story เพจเฟซบุ๊กที่สนุกสนานและสีสันฉูดฉาดจากชีวิต ความคิด และความชอบของตัวเอง แถมยังแบ่งปันเรื่องราวในโลกที่มีแม่และน้องสาวที่เธอรักมากอยู่เสมอ 

ด้วยความเป็นคนไฮเปอร์ เจ้าไอเดีย บวกกับความเป็นนางแบบอาชีพ เฟินจึงลุกขึ้นมาชักชวนน้องสาวให้ตัดผมบ๊อบหน้าม้าเต่อ แต่งตัวคุมคอนเซปต์ และออกท่องเที่ยวไปด้วยกัน แต่แค่นั้นยังไม่หนำใจ สองพี่น้องยังชวนคุณแม่ให้มาร่วมวงสดใสไปพร้อมกัน กลายเป็นแฝดต่างยุคที่สนิทกันทั้งสามวัย ที่สำคัญยังรวมกันเป็นหนึ่งเดียวได้อย่างกลมกลืนและกลมเกลียว

ย้อนกลับไปหลายปีก่อน เฟินเคยเป็นสาวหมวยผมยาวสุดเซ็กซี่ ดีกรีเจ้าของตำแหน่งนางแบบสุดฮอตแชมป์ FHM Girls Next Door 2014 ขณะที่ปัจจุบันเธอหั่นผมสั้นโฉบเฉี่ยวจนเป็นเอกลักษณ์ ไม่เหลือคราบสาวพิมพ์นิยมแบบเดิม เราเริ่มบทสนทนายามบ่ายในย่านอารีย์ด้วยการถามเฟินที่มีแม่และน้องนั่งขนาบข้างแบบสบายๆ

ไอเดียการแต่งตัวเหมือนกันแบบคูณสามนี้มาจากไหน

เฟิน : เราเห็นบ้านอื่นที่เป็นแฝดดูน่ารักก็เลยคิดว่าเรา 3 คนเป็นผู้หญิงเหมือนกัน ถึงไม่ได้หน้าตาเหมือนกัน แต่ถ้าแต่งตัว ตัดผม และทำอะไรเหมือนกันคงน่ารักดี เลยลองทำดู ตอนแรกคิดจะถ่ายรูปเล่นๆ ไม่ได้คิดว่าจะมีผลดีจนถึงตอนนี้ แค่อยากเล่าว่าชีวิตตัวเองมีน้องและแม่อยู่ด้วย

เรารับบทเป็นผู้นำในการเลือกว่าใส่ชุดนี้กันนะเพราะแม่กับน้องไม่ค่อยแต่งตัว ต้องคอยดูชุดที่ใส่แล้วทุกคนน่ารัก ด้วยอายุแม่เราก็ไม่อยากให้ใส่อะไรที่คนจะมาบอกว่าเป็นผู้ใหญ่แล้วใส่อะไรเหมือนเด็กๆ

ซาร่า : ถ้ามีโอกาสได้ไปเลือกชุดด้วยกัน แม่จะชอบชุดลายดอกสวยๆ หนูจะบอกพี่เฟินว่าชุดลายดอกใส่ไปเที่ยวทะเลมันก็เข้าท่าอยู่นะ ก็จะมีออกความเห็นบ้าง ปกติหนูจะใส่เสื้อยืดกับกางเกงบอลเพราะอยู่ต่างจังหวัด ไม่ต้องแฟชั่นมากอยู่แล้ว หนูคิดว่าการแต่งตัวเป็นเรื่องโอกาสที่มากับงานมากกว่า

เล่าให้ฟังหน่อยว่าผมทรงบ๊อบเฉี่ยวๆ ของทั้งสามสาวมีที่มายังไง

เฟิน : เราตัดผมทรงนี้มานานแล้ว อยู่ดีๆ เราก็แนะนำให้น้องกับแม่ตัดเพราะมันสบาย สระผมแล้วสะบัดหัว 2 ทีก็แห้ง สองคนนี้ก็ไม่ได้เล่นตัวอะไรเพราะอยากลองตัดด้วย อย่างแม่ไว้ผมยาวมาทั้งชีวิตคงอยากเปลี่ยนแปลงบ้าง เราเลยตัดหน้าม้าและเอาปัตตาเลี่ยนที่บ้านไถผมข้างหลังให้ ตอนแรกๆ แม่ก็บอกว่าไม่อยากตัดผมสั้นมาก แต่ตอนนี้แม่เริ่มไปตัดผมเองแล้ว สั้นยิ่งกว่าเราอีก ซาร่าเองก็เคยไม่อยากตัดทรงนี้เหมือนกัน แต่เดี๋ยวนี้ตัดสั้นกว่าใครเลย

ซาร่า : ผมทรงนี้เข้าทางครูที่โรงเรียนหนูเลย เขาชอบมากเลยค่ะเพราะเป็นทรงนักเรียนอยู่แล้วด้วย

แม่บี : แม่ก็อยากสวย อยากเด็กลง มันเบาหัวดีด้วย ไว้ผมยาวก็ได้แต่มัดเฉยๆ ปะ ถ้าไว้ผมสั้นทำได้ตั้งหลายทรง จะปล่อยหน้าม้า เปิดหน้าผากหรือเหน็บหูก็ได้ ต้องขอบคุณน้องเฟินด้วยเพราะทำให้ไลฟ์สไตล์แม่เปลี่ยนไปเยอะ เราไม่เคยมีแฟชั่นในชีวิต แต่แม่โดนพวกนี้จับแต่ง ถือว่าสนุกดีนะ (หัวเราะร่วน)

ชีวิตแม่บีเปลี่ยนไปยังไงหลังจากมาเล่นสนุกกับลูกๆ

เฟิน : แม่ได้เปลี่ยนตัวเองจากที่เมื่อก่อนไม่แต่งตัว ไว้ผมยาวมาตลอดชีวิต พอเฟินเป็นคนชอบแต่งตัวและทำกิจกรรมหลายอย่าง แม่เลยได้ทำไปด้วย เช่น ใส่บิกินีที่ไม่เคยใส่ หรือจากที่ไม่ออกกำลังกายก็เริ่มทำเพราะว่าลูกๆ ตัวผอม เวลาถ่ายรูปแม่จะคิดว่าทำไมฉันอ้วนอยู่คนเดียว กลายเป็นแข่งกันสวย กลัวหุ่นสู้ลูกไม่ได้ จนตอนนี้แม่มีซิกแพ็กและสุขภาพดีขึ้นเพราะออกกำลังกายทุกวัน

แม่บี : ตอนนี้น้ำหนักลง 5 กิโลกรัม ลูกทั้งสองคนก็ให้กำลังใจแม่ด้วยเพราะถ้าสุขภาพดีก็จะดีกับตัวเอง

ได้ยินสามคนชอบพูดออกสื่อบ่อยๆ ว่าการทำกิจกรรมร่วมกันแบบนี้ทำให้สนิทกันมากขึ้นด้วย อยากรู้ว่าสนิทยังไง

เฟิน : พอทำกิจกรรมนี้ด้วยกันเราก็สนิทกับแม่และน้องมากขึ้น สิ่งที่ดีที่สุดคือความสัมพันธ์ในครอบครัวเราดีขึ้น บางทีคนมาดูรูปครอบครัวเราก็คิดถึงบ้านตัวเอง เราก็บอกเขาว่างั้นลองไปถ่ายรูปเล่นกับแม่ดูสิเพราะมันสามารถเก็บเป็นความทรงจำดีๆ ได้ด้วยนะ นี่เราทำเพจมาปีหนึ่ง เจอแบบนี้ก็ถือว่าเพจประสบความสำเร็จแล้ว

ซาร่า : หนูอยู่กับแม่ที่สัตหีบ พี่เฟินอยู่กรุงเทพฯ ตอนเด็กๆ เราสองคนไม่ค่อยลงรอยกันสักเท่าไหร่เพราะหนูยังเด็กมาก ส่วนพี่เฟินเป็นลูกคนโต อารมณ์จะเหวี่ยงๆ หน่อย พอเริ่มโตหนูก็ไม่คิดว่าจะมีโอกาสสนิทกันเพราะปกติแทบไม่คุยกันเลย แต่พอได้ทำงานด้วยก็สนิทขึ้นเรื่อยๆ มีเรื่องให้คุยกันเยอะ เช่น เรื่องชุด เรื่องเที่ยว หรือทุกๆ เรื่องเลย ได้เจอกันบ่อยขึ้น มีเรื่องให้สนุกตลอดเวลา มันเป็นความสุขอีกรูปแบบหนึ่ง

สองพี่น้องคิดว่าคุณแม่เลี้ยงดูแตกต่างจากครอบครัวอื่นๆ ยังไงบ้าง

ซาร่า : อย่างเวลาเพื่อนๆ มาบ้านจะพูดเรื่องผู้ชาย แถมมาเปิดใจเรื่องอื่นๆ ให้แม่ฟัง เพื่อนๆ จะบอกแม่ว่าถ้าแม่ตัวเองฟังเขาแบบนี้บ้างก็คงดีเพราะพ่อแม่บ้านอื่นไม่ค่อยให้คำปรึกษาเรื่องพวกนี้ 

หนูรู้สึกว่าแม่เลี้ยงลูกแตกต่างจากคนอื่น แม่เข้าใจเรามากๆ ทั้งเรื่องการคบเพื่อนหรือมีแฟน บ้านอื่นเขาอาจจะห้าม ให้เอาเรื่องเรียนเป็นหลักก่อน แต่หนูเป็นประเภทบ้าผู้ชายประมาณหนึ่ง แม่ก็เข้าใจ หนูคิดว่าถ้าห้ามไปก็ต้องมีอยู่ดีเพราะมันคือธรรมชาติ เด็กที่ไหนก็มีแฟนกันทั้งนั้น อย่างหนูจะบอกแม่หมดเลยว่าเพื่อนคนนั้นคนนี้เป็นใคร แม่จะได้รู้ว่ามีใครในชีวิตเราบ้าง

เฟิน : แม่จะบอกว่าดีแล้ว เพราะถ้ารู้ว่าผู้ชายเป็นใครอย่างน้อยไปตามที่บ้านได้ ดีกว่าหายไปแล้วตามไม่ได้จะทำยังไง พอแม่เป็นแบบนี้เขาก็เป็นพื้นที่ที่ลูกๆ สบายใจที่จะพูดด้วยมากๆ

แม่บี : มีอยู่หลายครั้งที่เพื่อนซาร่ามาหา เขาจะคุยกันสองคนก่อน คำแรกที่เขาจะถามซาร่าคือ ‘เฮ้ย ซาร่า เราพูดเรื่องผู้ชายได้ใช่ปะ แม่มึงจะด่าไหม’ แม่ก็จะหันไปบอกว่า ‘แม่น่ะรับได้ทุกเรื่องเลยลูก’

แม่เลี้ยงลูกแบบไม่ให้เขาอยู่กับความทุกข์ ปล่อยให้ใช้ชีวิตสบายๆ เขาคิดหรือทำอะไรก็ให้สิทธิเลือก เปิดโลกให้กว้าง ถ้าบังคับว่าลูกต้องทำตามกฎเกณฑ์แล้วเกิดผิดพลาดกันขึ้นมาทั้งแม่และลูกก็จะเสียใจมาก เราเลยให้เขาได้ทำในสิ่งที่ตัวเองต้องการ ถ้ามีปัญหาเราค่อยช่วยลูกแก้ไข เมื่อมีชีวิตแบบนี้เราเลยพูดคุยปรึกษากันตลอดเวลา เฟินกับซาร่าจะทำอะไรก็จะถามแม่ก่อน เราจะบอกว่าทำเลยเพราะผิดพลาดยังไงเรายังแก้ไขได้ พอมีปัญหาจะบอกลูกว่าไม่เป็นไรนะ

เห็นแม่เปิดกว้างกับลูกๆ ขนาดนี้ เลยอยากถามเฟินและซาร่าด้วยว่าข้อดีของวิธีการเลี้ยงลูกของแม่คืออะไรบ้าง

เฟิน : สิ่งที่ดีคือบ้านเราคุยกันทุกเรื่อง ไม่มีอะไรที่เก็บกด ไม่อึดอัด บ้านอื่นเขาจะมีบางเรื่องที่คุยกันไม่ได้ แต่เราคุยได้หมดเลยทั้งเรื่องแย่และดี แม่คือเพื่อนสนิทของเราด้วย เป็นเพื่อนที่เราไว้ใจเสมอ เมาท์กันว่า เฮ้ย คนนั้นหล่อ ผู้ชายคนนั้นแม่งขาวจั๊วะ หรือฝรั่งคนนั้นขายาวมากเลย ทำให้ทุกอย่างไม่เครียด ไม่ได้เป็นแม่ที่คอยชี้นิ้วบงการสั่ง

ซาร่า : ที่บอกว่าแม่เป็นเพื่อนไม่ได้แปลว่าเราทำสิ่งที่ไม่ดีแล้วแม่ตามใจ ทุกอย่างมีขอบเขต แต่แม่ช่วยทำให้เราเลือกใช้ชีวิตได้ง่ายขึ้น

เฟิน : เราคิดว่าโลกมาไกลกว่าสมัยก่อนมาก เราทุกคนต้องเดินให้ทันยุคสมัย ถ้ายังอยู่ในโลกล้านปีคงไม่เข้าใจกันสักที แถมยังไงก็ต้องใช้ชีวิตอยู่ด้วยกันจนวันตาย เข้าใจกันไว้ดีกว่า ไม่งั้นก็คงไม่มีความสุข

ทำไมแม่บีถึงตัดสินใจวางตัวเป็นแม่ที่มีความคิดวัยรุ่นแบบนี้ แม่ของคุณแม่ก็เลี้ยงมาแบบนี้หรือเปล่า

แม่บี : จริงๆ อาม่าของเฟินกับซาร่าเป็นคนจีน เขาเลี้ยงลูกแบบคนจีนสมัยก่อน คือให้อยู่ในกรอบ แม่ต้องเรียนหนังสือ ทำการบ้าน อยู่บ้าน และห้ามคบเพื่อน เน้นให้ช่วยทำงานในครอบครัว ไม่ให้สุงสิงกับโลกภายนอก ยิ่งโตเรื่องผู้ชายจะโดนห้ามเด็ดขาด ดังนั้นแม่เลยเป็นคนเก็บกด มีคำถามว่าทำไมเรามีชีวิตไม่เหมือนคนอื่นเขา ทำไมไม่ได้ออกไปใช้ชีวิตข้างนอก ตัวเราเองก็กลายเป็นคนไม่กล้าแยกตัวออกมาจากครอบครัวเพราะเรากลัวทุกอย่างที่ต้องเผชิญ กลัวแม้กระทั่งผู้ชาย กลัวการคุยกับคน พอโตขึ้น มีลูก แม่ไม่อยากให้ลูกกลายเป็นแบบเรา เมื่อแก่ตัวแม่เลยลองทำทุกอย่าง (หัวเราะ)

แม่จะไม่นั่งคิดเรื่องแก่ เข้าใจไหม แม่น่ะเป็นคนสนุกสนาน บ้าๆ บอๆ ไปวันๆ แม่คิดว่าตัวเองเป็นวัยรุ่น ไม่รู้ว่าจะแก่ไปทำไม ถ้าเราทำตัวแก่และคิดว่าตัวเองเป็นแม่ตลอดเราก็จะไม่ได้ยืนอยู่ข้างลูก แม่ไม่ใช่แค่เพื่อนธรรมดาของลูก แต่จะเป็นเพื่อนสนิท อยู่กับลูกได้ตลอดและได้ทุกเรื่อง เข้าใจคำนี้ไหม ‘ทุกเรื่อง’ ที่เขาเล่าให้เราฟังเกิดจากที่เขาเชื่อว่าเราเป็นเพื่อนกันจริงๆ

ซาร่า : เราทุกคนมาเล่นสนุกด้วยกันตลอดนะ พี่เฟินก็เล่น แม่ก็เล่น อย่างหนูสอนแม่เล่นอินสตาแกรมด้วย เดี๋ยวนี้เขามี followers เป็นพันนะ หลายๆ คนพอแม่อายุมากก็จะไม่ได้เล่นอะไรแบบนี้แล้ว แต่แม่หนูยังลงสตอรีทักทายคนที่ติดตามอยู่เลย ทำให้เขามีอะไรทำเยอะมากขึ้น

แถมแม่น่ะแฟนคลับเยอะ คนเขาชอบแม่กัน เวลาไปตลาดเขาก็บอกว่า โห ดีจังเลย ได้อยู่กับลูก คุณแม่น่ะ หุ่นดีมากเลย ดูแลตัวเอง ออกกำลังกายยังไงน้า

เฟิน : แฟนคลับหม่าม้าเยอะกว่าเราอีก คนเจอเราก็ถามหาแต่แม่ มีคนขับรถตามมาถ่ายรูปเลย ลงทุนมาก แล้วเขาไม่ได้อยากถ่ายรูปกับเราและซาร่านะ เขาอยากถ่ายกับแม่ (หัวเราะ)

จากคนที่เคยกลัวทุกอย่างมาก่อน ตอนจะพลิกโฉมให้วัยรุ่นยังกลัวแม่อยู่ไหม

แม่บี : กลัว แม่เคยกังวลว่าอาม่าจะด่า เพราะเราเคยอยู่ในกรอบแล้วเราทะลุออกมาแบบแหวกแนว เรียกว่าแหกเลยดีกว่า เคยมีครั้งหนึ่งตอนใส่ชุดว่ายน้ำครั้งแรก แม่กลัวโป๊มาก ตะโกนบอกเฟินว่าแกอย่าถ่ายรูปนะ แต่เฟินบอกว่าขอถ่ายรูปเดียวเอง พออาม่าเห็นแกบอกว่า ดูสิ ดูมันทำสินั่น ตอนแรกนึกว่าจะโดนด่าแล้ว แต่สุดท้ายเขาก็บอกว่า มันก็สวยดีว่ะ

เฟิน : เวลาเปลี่ยน โลกก็เปลี่ยนไป ตอนนี้อาม่าอายุ 70 ปี ไม่ได้เข้มงวดขนาดนั้น แต่ก่อนเขาก็ห่วงเพราะแม่ยังเด็ก พอโตก็ทำได้แล้วเนอะ ตอนนี้เรามีไอเดียอยากถ่ายรูปแฟชั่นกับอาม่าสัก 1 เซตด้วย แต่อาม่าไม่สบาย เดี๋ยวรอสบายดีจะให้เขาใส่วิกถ่ายรูปด้วยกัน แต่งตัวเหมือนกัน ให้อาม่าเป็นตัวแทนอีกเจเนอเรชั่นหน่ึงน่าจะน่ารักดี ล่าสุดเราชวนอาม่าไปถ่ายรูปที่ทะเล เขาก็บอกว่า เออ ให้กูหายก่อนเถอะ มึงจะไปไหนกูก็ไป

พอทำกิจกรรมด้วยกันเยอะๆ ชีวิตของทั้งสามคนเปลี่ยนไปยังไง

แม่บี : แม่ไม่เคยคิดเลยว่าจะได้เปลี่ยนแปลงตัวเองขนาดนี้ แต่ 2 ปีนี้ชีวิตเปลี่ยนไปมาก เช่น การแต่งตัวที่ดูแฟชั่นขึ้น พอเปลี่ยนปุ๊บก็พลิกชีวิตปั๊บ แม่มีแก๊งเพื่อนในตลาดที่สัตหีบ เขาจะบอกว่าการแต่งตัวเปลี่ยนไปเยอะนะคุณจามจุรี เราก็ไปแนะนำแก๊งด้วยว่าซื้อของมาจากไหน เขาก็จะตามไปซื้อกัน

แต่สิ่งสำคัญจริงๆ คือแม่ได้รับความสุขจากลูกมาเต็มๆ เป็นความสุขที่หาซื้อไม่ได้เลย ถ้าวันหนึ่งใครสักคนหลับตาไป อย่างน้อยลูกจะยังมีความทรงจำที่ระลึกถึงแม่ได้ อันนี้คือสิ่งที่แม่ได้รับ ตอนนี้เราแค่ทำสิ่งเหล่านี้ให้ดีที่สุด เราจะจดจำความผูกพันและความรักที่มีทั้ง 3 คน เรารักกันมากและนี่เป็นการสร้างความสุขต่อไปเรื่อยๆ

แล้วทำไมวัยรุ่นแบบเฟินและซาร่าถึงชวนแม่มาเข้าแก๊งจนซี้กันเหมือนเพื่อน ทั้งที่วัยรุ่นเลือกออกไปใช้ชีวิตตัวคนเดียวก็ได้ 

เฟิน : ถ้าวันหนึ่งแม่ตายมันอาจสายเกินไปที่จะมานั่งคิดว่าน่าจะใช้เวลาอยู่กับแม่ให้นานกว่านี้ เราเลยคิดว่าควรใช้เวลาอยู่กับคนในครอบครัวให้มากที่สุด อายุไม่ได้ทำให้เรารู้ว่าใครจะตายก่อน เดี๋ยวนี้มีโรคระบาดอะไรก็ไม่รู้เกิดขึ้นมา สิ่งที่เราทำได้คืออยู่กับครอบครัวและทำสิ่งที่ตัวเองมีความสุขที่สุด

ซาร่า : เขาเป็นคนเบ่งเราออกมา หนูจะลืมแม่แล้วไปใช้ชีวิตวัยรุ่นอย่างเดียวได้ยังไงล่ะ

จากที่ Supanaree story เป็นแค่เพจไลฟ์สไตล์แฟชั่นส่วนตัว พอเฟินชวนแม่และน้องมาสร้างสีสันจนกลายเป็นกิจวัตรประจำวันจริงๆ คิดว่าตอนนี้เพจของเฟินกำลังทำหน้าที่กับผู้ติดตามยังไง

เฟิน : เพจเรากลายเป็นเพจของครอบครัวไปแล้ว เราทำแล้วมีความสุขก็อยากทำให้คนอื่นมีความสุขด้วย ส่วนประเด็นที่เล่าเป็นเรื่องที่เราสนใจและอยากเขียน เช่น มีคนมาด่าเราเรื่องนมเล็ก เราคิดว่าให้คนมาถกกันดีกว่า เพราะผู้หญิงหลายคนก็โดนด่า โดนบูลลี่เรื่องนี้เหมือนกัน เป็นเรื่องที่คนเข้าใจร่วมกัน เราจึงให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากๆ

จริงๆ เราเองไม่สนใจเลยนะว่าใครจะมาด่า แต่อยากเขียนเพราะอยากเป็นกำลังใจให้กัน เพราะความละเอียดอ่อนของคนต่างกัน บางคนเขาอาจคิดเยอะเพราะโดนด่าว่านมเล็กมาตลอดชีวิต หรือคนอ้วนที่โดนด่ามากๆ ไปกระโดดตึกก็มี เราไม่อยากให้เกิดเหตุการณ์แบบนั้น อยากให้เลิกเห่าหอนกันสักที ไปพูดกันเรื่องอื่นสิ พอเราพูดออกมาก็มีบางคนที่ขอบคุณเพราะเราเป็นแรงบันดาลใจให้เขา

ซาร่า : ไม่ใช่แค่พี่เฟินที่โดนด่า หนูก็โดนด่าว่าหมอยขึ้นหรือยังทำห้าว หนูงงว่าทำไมเขามาด่าทุกรูปเลย แต่ก็คิดว่าแล้วแต่ความคิดคน เราอาจโดนเยอะหน่อยเพราะเด็กกว่าพี่เฟินเยอะ แต่ไม่มีใครกล้ากับแม่เลยนะ 

อย่างไปเที่ยวทะเลหนูใส่ชุดว่ายน้ำและคอยดูให้อยู่ในกาลเทศะ คือจะให้ใส่เสื้อเชิ้ตไปเล่นน้ำมันก็ไม่ใช่ หนูไม่ค่อยแคร์สายตาคนมองด้วยความคิดแบบนี้ แต่จะมีคนมาแสดงความคิดเห็นว่าทำไมแต่งตัวแบบนี้ พ่อแม่ไม่ดูแลเหรอ เขาไม่บอกเหรอว่าแต่งตัวแบบนี้มันดูไม่ดี

เฟิน : พ่อแม่ไม่ดูแลอะไรล่ะ ก็พ่อแม่ไปส่ง

แม่บี : ตอนนั้นแม่นั่งอยู่ข้างๆ มันเนี่ย (สามคนหัวเราะร่วน)

ตั้งแต่ได้ออกมาแต่งตัวกับพี่สาวและคุณแม่ ซาร่าภูมิใจเรื่องอะไรบ้าง

ซาร่า : หนูภูมิใจเพราะไม่คิดว่าตัวเองจะหาเงินได้ ได้ช่วยแม่ผ่อนบ้าน ตอนนี้เราสามคนช่วยกันผ่อนบ้านจนหมดแล้ว 

ทำเพจ Supanaree story ด้วยกันมาปีหนึ่ง ลูกๆ ภูมิใจอะไรในตัวคุณแม่บ้าง

เฟิน : ภูมิใจทุกอย่างในตัวแม่นะ เขาเป็นคนขยันมากๆ เราเองก็เอาแม่เป็นตัวอย่างเพราะเขาทำงานมาตั้งแต่เด็กเลยเหมือนกัน เฟินก็เป็นคนที่ทำงานหาเลี้ยงตัวเองมาตั้งแต่เด็กด้วย แม่ไม่ได้มีสถานะเป็นแม่ที่เหนือกว่าพวกเรา แม่เป็นคนที่เข้าใจพวกเราเสมอ นี่คือสิ่งที่หนูภูมิใจในตัวแม่มาก

คุณแม่ล่ะภูมิใจอะไรในตัวลูกสาวทั้งสองคนบ้าง

แม่บี : แม่ภูมิใจในตัวลูกมากๆ เลย เพราะว่าลูกๆ มีความรับผิดชอบตั้งแต่เด็ก เขามองการณ์ไกล เลี้ยงดูและรับผิดชอบตัวเองได้ แม่สบายใจและไม่ต้องห่วงอะไรเลย เฟินทำงานตั้งแต่อายุ 14 เริ่มก้าวเดินออกไปก่อน แต่เขาห่วงทั้งน้องและแม่มาก เมื่อเขายืนสแตนด์บายและทำงานได้เต็มตัวเขาก็ดึงและสนับสนุนให้น้องได้ไปทำงานด้วยเพื่อให้น้องได้เรียนรู้ด้วยว่าเงินหามายังไงและต้องใช้จ่ายยังไง 

ยิ่งไปกว่านั้นแม่คิดว่าชีวิตนี้เราไม่รู้ว่าสั้นหรือยาว จึงต้องทำทุกวันและทุกวินาทีให้มีความสุข และก็รักกันให้มาก อย่าเอาคำว่าพ่อหรือแม่มาตั้งเป็นกำแพง แต่ให้เอาความรักและความเข้าใจเป็นที่ตั้ง เราอยากให้ทุกครอบครัวมีความสุข อย่าอยู่กับความทุกข์ มาอยู่กับความสุขและความรัก นั่นเป็นสิ่งที่ดีที่สุดที่ครอบครัวจะมอบให้แก่กันได้

The post แฝดในแฝดในแฝด คุยกับ 3 สาวจาก Supanaree story เพจที่เชื่อมความเข้าใจในครอบครัวด้วยแฟชั่น appeared first on a day magazine.

ยิ่งมีเคอร์ฟิว ประกาศ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน ยิ่งทำให้เกิดคำถามว่าพวกเขาจะใช้ชีวิตประจำวันยากลำบากกว่าประชากรคนอื่นๆ หรือเปล่า นั่นคือคำถามที่เราคิดว่าสำคัญมากในฐานะเพื่อนมนุษย์ที่อยากเห็นทุกคนปลอดภัยในช่วงเวลาที่ยากลำบาก

ถ้าหากคุณเป็นหนึ่งในประชากรที่อยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวีและป่วยไข้เพราะภูมิคุ้มกันที่บกพร่อง จนรู้สึกท้อแท้และวิตกกังวลว่าจะออกไปรับเชื้อโควิด-19 ทำให้ร่างกายได้รับผลกระทบย่ำแย่กว่าเดิม อย่าเพิ่งหมดหวังไปเพราะเราเชื่อว่าทุกอย่างมีทางออก

เราจึงตั้งใจใช้คำถามและข้อกังวลเหล่านี้เป็นพลังขับเคลื่อนให้มุ่งหน้าไปสู่ ‘สีลม’ ถนนแห่งความหลากหลายด้านวัฒนธรรมทางเพศ ซึ่งเป็นที่ตั้งของ PULSE CLINIC เพื่อค้นหาคำตอบจาก หมอเต้–นายแพทย์ ณัฐเขต แย้มอิ่ม ผู้ก่อตั้งคลินิกเพื่อสุขภาพทางเพศ 3 สาขาในย่านสีลม สุขุมวิท และจังหวัดภูเก็ต และอีก 2 สาขาในฮ่องกงและมาเลเซีย ซึ่งจะมาไขข้อสงสัยว่าควรจัดการตัวเองยังไงเมื่อภูมิคุ้มกันบกพร่องจากการติดเชื้อเอชไอวี

เพราะในช่วงเวลาที่เรากำลังวิตกกังวลกับไวรัสโควิด-19 ที่แพร่ระบาดไปทั่วประเทศ เราจำเป็นต้องป้องกันตัว เตรียมตัว ดูแลรักษา และทำความเข้าใจโรคนี้เพื่อผ่านวิกฤตไปด้วยกัน

ไม่ใช่แค่คนป่วยที่จำเป็นต้องรู้ แต่ทุกคนสามารถทำความเข้าใจข้อมูลเหล่านี้เพื่อป้องกันและดูแลตัวเองได้อย่างเท่าทัน 

เพราะการมี ‘ความหวัง’ และไม่เจ็บกายป่วยใจไปเสียก่อนจะช่วยขับเคลื่อนให้สังคมที่เต็มไปด้วยปัญหาเชิงโครงสร้างแบบนี้ไม่วูบดับไปเสียก่อน

วิกฤตโควิด-19 ส่งผลต่อเรื่องเพศและการมีเซ็กซ์ของคนเรายังไง 

โควิด-19 ส่งผลต่อสุขภาพทางเพศแน่นอน เพราะสุขภาพจิตหมายรวมถึงสุขภาพจิตทางเพศด้วย ตั้งแต่มีโรคระบาดการใช้คำว่า ‘การรักษาระยะห่างทางสังคม’ (social distancing) เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดทำให้มนุษย์ซึ่งเป็นสัตว์สังคมรู้สึกห่างเหินกัน จนอาจเกิดอารมณ์หดหู่และเหงาหงอย แต่ความเป็นจริงเราสามารถรักษาได้โดย ‘การรักษาระยะห่างทางกาย’ (physical distancing) เราแค่อยู่ห่างกัน แต่ยังมีสุขภาวะทางสังคมและสุขภาพจิตที่ดี ด้วยการโทรศัพท์ การแชต หรือการใช้โซเชียลมีเดียติดต่อกัน ดังนั้นการใช้คำมีผลต่อสุขภาพจิตของคนมาก

เมื่อคนเราจำเป็นต้องอยู่ห่างกันก็จะขัดต่อความต้องการพื้นฐานทางสังคม โดยปกติสัตว์สังคมอยากอยู่ด้วยกันเพราะการสัมผัสแสดงให้เห็นถึงการยอมรับ แต่ที่มากกว่านั้นคือความใกล้ชิด (intimacy) ซึ่งเกิดจากการสัมผัสอีกระดับ เช่น การมีเพศสัมพันธ์ การจูบ หรือการสอดใส่โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย นี่คือการสัมผัสใกล้ชิดอย่างสูง (high level of intimacy) ดังนั้นเมื่อคนต้องห่างก็มีความอยากเจอกัน เหงา เงี่ยน และปรารถนาในเนื้อหนังมังสา ซึ่งเมื่อมีการห้ามก็จะมีคนที่ต้องการฝืนทำตามสัญชาตญาณตัวเอง อาจมีการนัดเจอกันผ่านโซเชียล แอพพลิเคชั่น และออนไลน์ 

การฝืนทำตามสัญชาตญาณตัวเองที่ว่าคือยังไงบ้าง

บางคนอาจไปเที่ยวอาบอบนวดและซาวน่า แต่เมื่อสถานบันเทิงเหล่านี้ปิดเขาก็ยังหาโอกาสไปเจอคนอื่นอยู่ ซึ่งยิ่งเสี่ยงต่อการสัมผัสและการติดเชื้อ เพราะเขาอาจออกไปมีเซ็กซ์ แต่กลับกลายเป็นว่าติดเชื้อโควิด-19 มา 

การที่เราไปมีเซ็กซ์ช่วงปิดเมือง คนส่วนใหญ่อาจไม่ได้เข้าถึงบริการทางการแพทย์ บางคนไม่อยากไปเพราะไม่อยากเสี่ยงติดโรค เพราะฉะนั้นกลายเป็นว่ามีบุคลากรกลุ่มหนึ่งที่มีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อยู่แล้ว เช่น เอชไอวี ซิฟิลิส หนองใน หนองในเทียม หรือไวรัสตับอักเสบซี เมื่อไปมีเซ็กซ์กับเขาช่วงนี้เราอาจสัมผัสเชื้อจากเขาได้ หรือบางคนอาจมีเชื้อโควิด-19 แล้วเราติดมา

อีกกรณีที่เราติดเชื้อโควิด-19 แล้วเราไปเจอคนอื่น เขาอาจรับเชื้อจากเราไป ยิ่งในกรณีที่มีโรคอื่นอยู่แล้วกลายเป็นว่าเราอาจทำให้เขาป่วยหรือเสียชีวิตโดยไม่ตั้งใจ

หรืออีกกรณี มีกลุ่มคนชอบชวนกันมีเซ็กซ์แบบไฮที่ชวนกันปาร์ตี้ เรียกว่ากลุ่ม ‘chemsex’ หมายถึงการใช้สารเสพติดในบริบทของการมีเพศสัมพันธ์เพื่อให้สารเสพติดเป็นตัวช่วยหรือทางลัดให้แนบชิดกันมากขึ้น อยู่ในภาวะขาดการควบคุม ขาดการยับยั้งชั่งใจ ป้องกันตัวเองได้น้อยลง โดยปกติก่อนหน้าที่จะมีโรคระบาด chemsex มักเกิดขึ้นบ่อยในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์เพราะไม่ต้องตื่นเช้าไปทำงาน ปิดบ้านอยู่ด้วยกันมืดๆ แล้วไฮกันหลายๆ คน

chemsex ในช่วงโควิด-19 น่ากลัวเพราะอะไร

ช่วงที่มีโควิด-19 หลายคนได้ work from home อาจเป็นโอกาสให้การมี chemsex ขยายจากช่วงสุดสัปดาห์จนเกิดขึ้นวันไหนก็ได้เพราะไม่ต้องออกไปทำงาน มักมีการชักชวนคนหน้าใหม่มาเพิ่มเพื่อเป็นการแก้เบื่อและสร้างความตื่นเต้น ทีนี้เนื่องจากในวง chemsex จะมีการสัมผัสกันอย่างใกล้ชิดมาก นั่นเป็นการเพิ่มโอกาสติดเชื้อ เพราะเมื่อเราเมาและเอากันทั้งวันทั้งคืนเท่ากับว่าเราเพิ่มระยะเวลาสัมผัสเชื้อ 

หากชวนกันมา 5 คน 4 คนไม่มีเชื้อ แต่ 1 คนมีเชื้อ เท่ากับว่าเพิ่มโอกาสในการแพร่กระจายเชื้อ และเมื่อคนใหม่เข้ามาเพิ่ม อาจมีการเจอคนได้มากถึง 10-15 คน หรือมากกว่านั้น เมื่อต้องอยู่ด้วยกันทั้งคืนเพราะมีการล็อกดาวน์เวลา 4 ทุ่ม – ตี 4 อาจเป็นการเพิ่มความถี่ในการสัมผัสเชื้อเข้าไปอีก

ช่วงนี้ถ้าลองเปิดแอพฯ หาคู่จะเห็นว่ามีคนออนไลน์อยู่แล้วชวนกันมาไฮ-ฟัน BBCF (bareback chemfun–มีเพศสัมพันธ์แบบไม่ใส่ถุงตอนกำลังไฮ) การใช้ยาเสพติดทำให้คนกลุ่มนี้พักผ่อนน้อย ไม่กินข้าว และไม่ออกกำลังกาย ทำให้ภูมิคุ้มกันต่ำ ข้อมูลทางการแพทย์ยืนยันว่ากลุ่มนี้จะมีคนจำนวนหนึ่งติดเชื้อเอชไอวีอยู่ บางคนมีซิฟิลิสและไวรัสตับอักเสบซี บางคนรักษา บางคนไม่รักษา ปรากฏว่าเมื่อสั่งปิดเมืองแล้วคนกลุ่มนี้ไฮกัน ทำให้อาจไม่ได้รับยาต้านไวรัสตามที่โรงพยาบาลหรือคลินิกนัด เพราะว่าเพลีย ไปไม่ไหว หรือกำลังสนุกอยู่ พอรัฐบาลประกาศล็อกดาวน์ คนคนหนึ่งอาจไปติดอยู่ในเมืองอื่นที่ไหนสักแห่งทำให้เดินทางกลับมารักษาตามสิทธิอย่างที่เคยทำไม่ได้ 

ไม่ใช่แค่นี้ แต่เรายังมีประชากรที่เป็น sex worker ไม่ว่าจะอยู่ที่กรุงเทพฯ พัทยา หาดใหญ่ เชียงใหม่ ภูเก็ต หรือเมืองอื่นๆ แต่เดิมเขาอาจเคยรับยาอยู่ที่เมืองเหล่านั้นเพราะอยู่ที่นั่น เมื่อมีการปิดเมืองปุ๊บเขาก็ไม่มีรายได้และจำเป็นต้องกลับต่างจังหวัด พอคนแยกย้ายเดินทางกลับต่างจังหวัดกันหมด ถ้าเกิดว่าไม่ได้ไปรับยาที่บ้านในต่างจังหวัดหรือโรงพยาบาลบางแห่งยาไม่พอ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลอาจสั่งหมอว่าให้สั่งยาได้แค่ 14 เม็ดต่อคน โดยให้คนไข้มารับยาทุก 2 สัปดาห์ กลายเป็นไม่ได้รับยาต่อเนื่อง ต้องขาดยา การรักษาก็ขาดช่วงไป

เมื่อเกิดกรณีนี้แล้วคนที่ติดเชื้อเอชไอวีและรักษามาอย่างดีจนตรวจไม่พบเชื้อไวรัส (undetectable) แค่ขาดการรักษา 2-3 สัปดาห์ไวรัสจะกลายพันธุ์เป็นเชื้อดื้อยา ทำให้การรักษาที่ผ่านมาทั้งหมดล้มเหลว สมมติว่าคนกลุ่มนี้กลับมาทำงานที่กรุงเทพฯ พัทยา เชียงใหม่ และภูเก็ต ในช่วงที่ผ่านพ้นวิกฤตโควิด-19 ไปแล้ว ถ้าเขามีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันหรือเกิดอุบัติเหตุอย่างถุงแตก โลกนี้อาจต้องเจอกับการแพร่ระบาดของเอชไอวีระลอกใหม่ ในรอบต่อไปจะเป็นการแพร่ของเชื้อเอชไอวีดื้อยา ซึ่งไม่ใช่เฉพาะประเทศไทยที่จะเจอปัญหานี้ แต่อาจเกิดขึ้นทั่วโลก

เรื่องการใช้ยาเสพติดระหว่างมีเซ็กซ์ คุณหมอมองว่าเป็นเรื่องผิดบาปไหม

ผมขอตอบในฐานะมนุษย์ ไม่ตอบในฐานะหมอ ถ้าในฐานะหมอจะตอบว่าการเล่นยาเป็นสิ่งที่ไม่ควร ไม่ได้เด็ดขาด เพราะเพิ่มความเสี่ยงทั้งสุขภาพกาย สุขภาพจิต และผิดกฎหมาย แต่ในฐานะมนุษย์คนหนึ่งที่เข้าใจเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน เรารู้ว่าความต้องการ พื้นฐานทางจิตใจ และภูมิหลังคนเราไม่เหมือนกัน

ถามว่าใช้ยาเสพติดแล้วเป็นคนเลวไหม ผมว่าไม่ใช่ แต่ว่าเป็นคนที่มีความเสี่ยงสูง เสี่ยงต่อการติดเชื้อ เสียสุขภาพ เสียหน้าที่การงาน เสียชีวิต เพราะฉะนั้นต้องรู้ตัวว่าจะจัดการความเสี่ยงยังไง เช่น ผลข้างเคียงจากการเล่นยามากไปอาจเกิดอาการ overdose หรือการใช้ยาเกินขนาด เสี่ยงติดเชื้อโรคทางเพศสัมพันธ์ทั้งหลาย เสี่ยงที่จะฆ่าตัวตายและซึมเศร้า และที่เพิ่มตอนนี้คือเสี่ยงติดโควิด-19 หมอพยายามเข้าใจคนไข้และพยายามทำให้มีสุขภาพร่างกาย สุขภาพใจ และสุขภาพทางสังคม ที่ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ภายใต้บริบทของแต่ละคน การทำให้เขาตระหนักได้เองจะได้ผลดีกว่า

หมอคิดว่าเราดูแลเขาเหมือนเป็นพี่น้องและเพื่อนสนิท ถ้าเพื่อนมีความเสี่ยงจะช่วยลดความเสี่ยงนั้นยังไง ถ้าน้องเราป่วยจะทำยังไงให้เขาสบายดี ปลอดภัย ให้ผ่านปัญหานี้ไปได้

จริงๆ แล้วช่วงนี้เรายังมีเพศสัมพันธ์กันได้ไหม หากมีต้องป้องกันเป็นพิเศษกว่าปกติไหม

ในอุดมคติต้องประกาศกร้าวว่าทุกคนไม่ควรมีเซ็กซ์ช่วงนี้ แต่ความเป็นจริงเรารู้ว่าหลายคนก็ยังมีเซ็กซ์กันอยู่ เราจะแบ่งเป็นกลุ่มอย่างนี้ หนึ่ง เป็นกลุ่มที่มีคู่ เป็นคู่ผัวเดียวเมียเดียวและอยู่ด้วยกันที่บ้านอยู่แล้ว มีอะไรกันได้เหมือนเดิมเพราะสัมผัสใกล้ชิดกันตลอดเวลา อาจหลีกเลี่ยงไม่ได้ สุดท้ายต้องป๊ะกันนิดหนึ่ง ยิ่งในเวลาแบบนี้อีกอาจเพิ่มโอกาสการมีอะไรกัน

อีกกลุ่มหนึ่งเป็นกลุ่มที่เป็นแฟนกัน ไม่ได้อยู่ด้วยกัน เขาอาจอยากเจอกัน บางทีอาจโฟนคอล วิดีโอคอล หรือแม้แต่เซ็กซ์โฟน ซึ่งอาจจะไม่พอเพราะความสัมพันธ์ของมนุษย์ต้องการการถึงเนื้อถึงตัว บางคนแอบไปนัดเจอคนนั้นคนนี้แต่ไม่บอกแฟน พอออกไปข้างนอกคุณจะมีความเสี่ยง ถ้าไม่เสี่ยงแพร่เชื้อก็เสี่ยงรับเชื้อ เพราะฉะนั้นทุกคนต้องป้องกันและระวังให้ดี 

ต่อมาคือคนโสด คนเปลี่ยว ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ มันต้องการความใกล้ชิด บางคนอาจพยายามหลีกเลี่ยงไม่เจอคน อยู่บ้านช่วยตัวเอง ซึ่งอันนี้ก็ป้องกันความเสี่ยงได้ แต่ยังมีบางคนที่นัดเจอกันอยู่

ในกรณีโควิด-19 การที่เรามีเซ็กซ์จะมีความเสี่ยง องค์การอนามัยโลกบอกว่าโควิด-19 ไม่ใช่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ แต่ถ้าถามหมอก็จะตอบว่า ถูก มันไม่ใช่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เพราะไม่แพร่เชื้อตอนสอดใส่ แต่มันแพร่จากการสัมผัสใกล้ชิด การหายใจเอาละอองฝอยและเชื้อโรคเข้าไป ไม่ว่าจะเอามือไปจับโดนตา หน้า จมูก หรือหายใจเข้าไป เมื่อมีเซ็กซ์จะมีการเอาหน้ามาใกล้กัน จูบกัน แล้วหายใจเข้า-ออก ก็สามารถแพร่เชื้อและรับเชื้อได้ง่าย เพราะฉะนั้นจำไว้ว่าแม้ไม่ใช่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์แต่ก็แพร่ได้ขณะมีเซ็กซ์

การห้ามให้คนหยุดมีเซ็กซ์เป็นเรื่องยากมากเหมือนกัน

ยากมาก เพราะมันคือความต้องการโดยสัญชาตญาณมนุษย์ ที่คลินิกยังมีคนไข้ที่ต้องการมารักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ วันนี้มารักษาหนองใน วันนี้ถุงหลุดหรือถุงแตก รวมทั้งถุงยางขาดตลาด ซึ่งเป็นหลักฐานว่าคนยังคงมีเซ็กซ์กันจริงๆ 

เรื่องถุงยาง ช่วงเดือนมีนาคมพอมาเลเซียปิดประเทศก็ไปกระทบกับบริษัท Karex Bhd ผู้ผลิตถุงยางอนามัยที่ผลิตได้มากที่สุดในโลก เขามีฐานการผลิตอยู่ในมาเลเซียและที่หาดใหญ่ พอไทยกับมาเลเซียปิดเมืองปุ๊บทำให้ไม่สามารถผลิตและส่งออกถุงยางไปทั่วโลกได้ คนเดือดร้อนมากๆ เพราะมีอัตราเสี่ยงตั้งท้องและเสี่ยงรับเชื้อเอชไอวีและโรคอื่นๆ มากขึ้น บริษัท Karex Bhd จึงยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐบาลว่าในสถานการณ์แบบนี้ถุงยางอนามัยสำคัญมากเพราะความต้องการใช้ยังมีอยู่ ดังนั้นรัฐบาลเลยอนุญาตให้บริษัทดำเนินการผลิตถุงยางต่อได้ ด้วยกำลังคนที่มีแค่ 50 เปอร์เซ็นต์ ผลิตได้ครึ่งหนึ่งของจำนวนที่เคยผลิต ซึ่งเขาบอกว่ายังไม่พออยู่ดี

มีวิธีอื่นทดแทนไหมถ้าเรายังอยากมีเพศสัมพันธ์กันจริงๆ 

ช่วยตัวเองเลย เพราะมันง่ายมากและเร็วด้วย อย่าง Pornhub มี Pornhub Premium ให้คนเข้าไปใช้ฟรีในช่วงนี้ แต่ผมไม่ได้บอกให้เข้าไปใช้บริการนะ แค่ยกตัวอย่าง อย่างแอพฯ หาคู่บางแอพฯ ก็เปิดให้คนใช้ premium access ได้ แต่ก็ต้องใช้อย่างระวัง หรือบางคนอาจวิดีโอคอลหรือโฟนคอลแล้วเซ็กซ์โฟนก็เป็นไปได้

ควรจัดการความเสี่ยงในการแพร่เชื้อเอชไอวีและเชื้อโควิด-19 แบบไหน

ต้องจำไว้ว่าชีวิตคือความเสี่ยง การมีชีวิตอยู่คือการจัดการความเสี่ยงได้ดี คนที่มีเซ็กซ์ก็เสี่ยงหมด มาตรการในการป้องกันโรคโควิด-19 เอชไอวี หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ก็มีจุดเหมือนกัน เช่น ควรรักษาระยะห่างทางร่ายกายกัน ไม่ควรจับหน้า ควรพกทิชชู่หรือแอลกอฮอล์ จะจามหรือไอก็ใช้ทิชชู่ และล้างมือบ่อยๆ 

นอกจากโควิด-19 ความเสี่ยงของการติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อย่างเอชไอวี ซิฟิลิส หูดหงอนไก่ หรือไวรัสตับอักเสบซี ก็มีมากขึ้น และความเหมือนกันของโควิด-19 และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์พวกนี้คือ มันไม่สนใจหรอกว่าคุณเป็นเพศไหนเพราะสามารถติดได้หมดตราบใดที่เป็นคน สิ่งที่เหมือนกันอีกคือไม่มีอาการไม่ได้แปลว่าปลอดเชื้อ ไม่มีอาการก็แพร่เชื้อได้ สมมติว่าติดเชื้อเอชไอวีหรือโควิด-19 มาเมื่อ 10 วันที่แล้ว ยังไม่มีอาการอะไร ลองตรวจเลือดดูก็ได้ผลลบ เพราะอยู่ในช่วงที่ร่างกายยังไม่ตอบสนองด้วยการผลิตแอนตี้บอดี้ ตรวจภูมิคุ้มกันก็ยังไม่ขึ้นเพราะร่างกายยังไม่ตอบสนอง โดยปกติร่างกายมนุษย์จะตอบสนองที่ 28 วัน เพราะฉะนั้นกลายเป็นว่าเราตรวจเลือดหรือโควิด-19 แล้วได้ผลลบ เมื่อไปเจอคนอื่นโดยไม่ป้องกันเราก็แพร่เชื้อต่อเต็มๆ

การมีเซ็กซ์ไม่ว่าจะป้องกันหรือไม่ก็ตามถือเป็นความเสี่ยง ต้องได้รับการตรวจเสมออย่างน้อยทุกๆ 6 เดือนแม้ว่าจะไม่มีอาการใดก็ตาม จะได้รู้ว่าผลเป็นบวกหรือลบ เมื่อรู้ผลจะได้จัดการดูแลต่อได้ แต่อีกหน่อยในกรณีของโควิด-19 ถ้าโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์จดทะเบียนชุดตรวจสอบโควิด-19 แล้วเสร็จก็อาจมีจำหน่ายในคลินิกหรือโรงพยาบาลมากขึ้น ส่วนการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ มาตรวจที่คลินิกได้เลยทุกวัน 

โควิด-19 ส่งผลกระทบอะไรกับการดูแลรักษาเอชไอวีบ้าง

การจัดการกับโควิด-19 ส่งผลกระทบไปทั่ว มันส่งผลกับการผลิตยาต่างๆ ด้วย เช่น ประเทศจีนโดยเฉพาะที่เมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย เป็นผู้ผลิตวัตถุดิบสำหรับผลิตยาต้านไวรัส หรือ active pharmaceutical ingredients (API) จำนวนมาก ส่งออกไปสหรัฐอเมริกา อังกฤษ อินเดีย และไทย ซึ่งประเทศพวกนี้มีการผลิตยาต้านไวรัสเอชไอวีเพื่อจ่ายให้ผู้แทนจำหน่าย บริษัทกระจายสินค้าจ่ายยาไปยังโรงพยาบาลและร้านขายยาอีกทอดหนึ่ง เมื่อจีนปิดเมืองอู่ฮั่น โรงงานโดนสั่งปิด ผลิตไม่ได้ ประเทศอื่นๆ จึงพลอยได้รับผลกระทบกันหมด 

อย่างที่อินเดีย เมื่อวัตถุดิบไม่พอต้องนำยาสำรองมาใช้ ปกติเขามีสำรองใช้ประมาณ 4-5 เดือน แต่ช่วงนี้ของสำรองเหลือแค่ 2-3 เดือน ทำให้ผลิตได้น้อย หมอได้รับรายงานว่าราคายาบางตัวอาจเพิ่มขึ้นประมาณ 10-20 เปอร์เซ็นต์ แต่เมืองไทยยังสามารถผลิตยาเองได้ ไม่ว่าจะเป็นยา PrEP หรือยาต้านไวรัสอื่นๆ ที่ใช้รักษา เราจึงมียาสำรองเพียงพอ 

ในเรื่องการดูแลรักษา ก็มีทั้งการป้องกันและการรักษา ถ้าเกิดว่าวิกฤตโควิด-19 ยาวนานกว่านี้ ผลิตยาได้น้อยลง หมอโดนสั่งให้จ่ายยาทีละน้อยๆ คนไข้ออกมารับยาไม่ได้ คนกิน PrEP ต้องหยุดกินแต่หยุดพฤติกรรมเสี่ยงไม่ได้ คนถุงหลุดถุงแตกไม่มียาต้านฉุกเฉินให้บริการ คนกินยารักษาเอชไอวีขาดการรักษาต่อเนื่อง โรงพยาบาลมีคนไข้โควิด-19 เยอะขึ้นจนบุคลากรไม่พอ มันเป็นการเพิ่มความเสี่ยงที่เอชไอวีและเอชไอวีดื้อยาจะแพร่ระบาดขึ้นมาใหม่ เพราะช่วงที่มีการระบาดของโควิด-19 เราบอกให้คนรักษาระยะห่างทางกายอยู่แต่บ้านก็จริง แต่มีคนจำนวนมากเหมือนกันที่ยังมีเซ็กซ์หรือนัดเจอกันอยู่ 

ในกรณีที่ยาต้านไวรัสเอชไอวีผลิตได้จำกัด ผู้ติดเชื้อควรปฏิบัติตัวหรือสั่งยายังไง

ตอนนี้ผู้ให้บริการทางการแพทย์ ไม่ว่าจะเป็นโรงพยาบาลหรือคลินิกมีการปรับตัว เพราะเมื่อไม่สามารถไปรับยาได้คนจะขาดยา เราต้องป้องกันการขาดยานี้ ทาง PULSE CLINIC จึงเตรียมสำรองยาต้านไวรัสเอาไว้ มีการเตรียมการเพื่อช่วยเหลือแบบฉุกเฉินให้คนที่อยู่เมืองไทยทั้งหมดสามารถรับยาต่อเนื่องได้โดยที่ไม่ขาด โดยสามารถติดต่อได้ที่ info.silom@pulse-clinic.com หรือโทร 02-652-5097 (สาขาสีลม) 02-168-7459 (สาขาสุขุมวิท) 07-663-3368 (สาขาภูเก็ต) เราจะจ่ายยาให้คนที่อยู่เมืองไทย เพราะจะมีคนต้องการรับยาในยามฉุกเฉินมากขึ้น

โดยปกติเวลาไปรับยาที่โรงพยาบาลเราจะไม่ได้ติดต่อกับโรงพยาบาลตลอดเวลา เมื่อเกิดอะไรขึ้นเราก็ไม่ได้อัพเดต ในช่วงนี้อาจมีบางคนขาดนัดโรงพยาบาลเพราะออกจากบ้านไม่ได้หรือไม่สะดวก ทั้งยังเสี่ยงสัมผัสเชื้อโควิด-19 การป้องกันไม่ให้ปัญหานี้เกิดขึ้นคือ ‘ขาดนัดอย่าขาดยา’ เราต้องเตรียมยาไว้ให้พอและจ่ายยาให้คนไข้ในกรณีฉุกเฉินได้ ตอนนี้ PULSE CLINIC สามารถจ่ายยาให้ 1-3 เดือนต่อคน ไม่ว่าจะเป็นยารักษา ยาต้านไวรัส หรือยา PrEP ก็ตาม ส่วนการรับยาต้านฉุกเฉินต้องมารับที่คลินิก 

เมื่อผู้อยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวีได้รับเชื้อโควิด-19 เขามีความเสี่ยงที่จะเจ็บป่วยหรือเป็นหนักกว่าคนอื่นหรือเปล่า

ถ้าพูดถึงผู้ที่อยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวีต้องแบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกคือกลุ่มที่มีเอชไอวีแต่ยังไม่เคยตรวจเลยไม่รู้ว่ามี หรือคนที่มีเอชไอวี เคยมาตรวจแล้ว รู้ผลแล้วว่ามีเอชไอวี แต่ยังไม่ได้รับการรักษา ทั้ง 2 กลุ่มอาจเป็นผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำหรืออ่อนแอ ถ้ากลุ่มนี้ไปสัมผัสกับเชื้อโควิด-19 ปุ๊บจะมีโอกาสป่วยมากขึ้น โอกาสที่อาการของโรคโควิด-19 มีความรุนแรงก็จะสูงกว่าและมีโอกาสเสียชีวิตได้เพราะภูมิคุ้มกันสู้ไม่ไหว เพราะฉะนั้นคนที่ยังไม่เคยตรวจเลยควรที่จะตรวจหาเชื้อเอชไอวีเพื่อให้รู้ว่าตัวเองมีเชื้อหรือไม่ สำหรับคนที่เคยตรวจแล้วและรู้ว่าตัวเองติดเชื้อก็ต้องเริ่มการรักษาทันที นี่คือข้อปฏิบัติเพื่อป้องกันเบื้องต้น พร้อมๆ กับการหลีกเลี่ยงสัมผัสโรคโควิด-19

กลุ่มที่สองคือกลุ่มที่รู้แล้วว่าตัวเองมีเชื้อเอชไอวีและได้รับการรักษาแล้วจนตรวจไม่พบเชื้อ มี CD4 อยู่ในระดับที่ดี ซึ่งสูงกว่า 300 ขึ้นไป เรียกว่ามีภูมิคุ้มกันแข็งแรง เป็นปกติเหมือนประชากรทั่วไปเลย เพราะฉะนั้นความเสี่ยงก็จะเท่าๆ กับประชากรทั่วไป เรียกว่าประชากรเสี่ยงเท่าไหน ตัวเราที่ติดเชื้อแต่ภูมิคุ้มกันแข็งแรงก็เสี่ยงเท่ากัน เพราะฉะนั้นต้องจำว่าการรักษาเอชไอวีสมัยนี้ง่าย ถ้าเรารักษาจนตรวจไม่พบเชื้อแล้วก็จะมีสุขภาพร่างกายแข็งแรงเหมือนคนทั่วไป ไม่เจ็บป่วยจากเอชไอวี ไม่กลายเป็นโรคเอดส์ และไม่ต้องเสียชีวิตจากเอดส์ นอกจากนี้ถ้ารักษาจนกดเชื้อไว้จนตรวจไม่พบแล้วก็ไม่สามารถแพร่เชื้อได้อีกด้วย

ในกรณีของผู้ที่เกิดโรคแทรกซ้อนจนพัฒนาเป็นโรคเอดส์แล้ว อันตรายกว่าผู้อยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวีทั่วไปยังไง

อันตรายกว่าเพราะเหมือนได้รับโรคเข้ามาเพิ่ม แต่ต้องอธิบายก่อนว่าโดยปกติแล้วการติดเชื้อเอชไอวีไม่ได้แปลว่าต้องกลายเป็นเอดส์เสมอไป แต่ทุกคนที่เป็นเอดส์ต้องติดเชื้อมาก่อน เพราะฉะนั้นคนที่ติดเชื้อที่รักษาภูมิให้ดีก็จะไม่กลายเป็นเอดส์ ไม่ป่วยและตายจากเอดส์ แต่ถ้าเป็นคนที่ไม่รักษาหรือรักษาไม่ดี กินๆ หยุดๆ แล้วอยู่ไปนานๆ อาจเกิดภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องหรือเอดส์ เมื่อเป็นเอดส์ปุ๊บจะมีความเสี่ยงมากขึ้น ผู้ป่วยเอดส์สามารถติดเชื้อฉวยโอกาสอื่นๆ ได้ง่าย และมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคมะเร็งในที่ต่างๆ ซึ่งเป็นความเสี่ยงต่อสุขภาพมากๆ

เพราะฉะนั้นเป็นเหตุผลว่าทำไมเราถึงต้องรักษาเอชไอวี เพื่อจะได้ไม่ป่วย มีชีวิตยืนยาวแข็งแรงอย่างคนทั่วไป การรักษาเอชไอวีทุกวันนี้ทำได้ง่ายมากแค่ตรวจเลือด กินยาวันละเม็ดทุกวัน สามารถมีชีวิตอยู่ยาวนานได้จนถึง 80-90 ปี โดยที่ไม่ป่วยและไม่ตายเพราะเชื้อเอชไอวี 

ช่วงนี้ผู้อยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวีที่กินยาต้านไวรัสทุกวันควรเตรียมตัวรับมือกับสถานการณ์โควิด-19 ยังไงอีกบ้าง

สำหรับคนที่ต้องอยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวีและทำการรักษาอยู่แล้ว เราก็จะรู้ว่ามันง่าย แค่กินยาตรงเวลาทุกวัน หาหมอตามนัดทุก 6 เดือน ส่วนใหญ่จะดูแลตัวเองกันดีมากจนหมอต้องชม

สำหรับในช่วงโควิด-19 หมออยากให้วิ่งไปดูในตู้เก็บยาเลยว่ามียากินพอถึง 30 เม็ดไหม สมมติว่าล็อกดาวน์ยาวไปถึง 30 วันหรือนานกว่านั้นเราจะมียาพอกินไหมเพราะห้ามขาดยาโดยเด็ดขาด เมื่อขาดยาหรือหยุดยาจะมีโอกาสที่จะเกิดเชื้อดื้อยา ในกรณีที่ไม่พอให้รีบติดต่อคลินิกหรือโรงพยาบาลเพื่อขอรับยาก่อนเลย ไม่ว่าจะถึงเวลานัดหรือยังไม่ถึงก็ตาม แนะนำว่าอย่างน้อยขอให้มียาเก็บไว้ 30 วัน

นอกจากนี้องค์การอนามัยโลกยังแนะนำว่า ควรอนุญาตให้ผู้ที่รับการรักษาเอชไอวีมียาสำรองไว้ 3 เดือน หรืออย่างมาก 6 เดือน เพราะฉะนั้นคนที่กังวลว่าไม่สามารถเดินทางไปโรงพยาบาลได้หรือไม่สะดวก ไม่ว่าจะมีข้อจำกัดหรือเหตุผลอะไรก็ตาม ถ้าต้องการความช่วยเหลือฉุกเฉินในการรับยาต้านไวรัสช่วงโควิด-19 ระบาดก็สามารถติดต่อคลินิกได้เลย คลินิกยินดีที่จะจัดส่งให้ทั่วประเทศ 

มีโอกาสไหมที่ยาต้านไวรัสเอชไอวีจะขาดตลาด

ต้องดูว่าเรามองในระยะสั้นหรือยาว ระยะสั้นเราได้รับคำยืนยันจากผู้ผลิตว่าไม่ขาด แต่ถ้าโควิด-19 ลากยาว ในกรณีที่ร้ายแรงที่สุดมันก็เป็นไปได้ ถ้ามีการปิดเมืองอย่างเข้มงวดสุด มีเคอร์ฟิวในช่วงเวลาทำการ รัฐบาลคุมเข้ม เราต้องตั้งคำถามว่าในระยะยาวจะกระทบกับโรงงานผลิตยายังไง วัตถุดิบจะพอไหม การขนส่งเป็นไปได้ไหม ถ้าไปกระทบกับ supply chain ก็อาจมียาไม่พอใช้และมีราคาสูงขึ้น คนที่มาซื้อยาก็มีเงินไม่พอเพราะรายได้ลดลง ดังนั้นรัฐบาลอาจต้องมีค่าใช้จ่ายมากขึ้นเพื่อซื้อยาเข้ามาให้ได้จำนวนเท่าเดิม เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยขาดยา 

ภาวะยาขาดตลาดน่ากลัวยังไง

ถ้าเกิดกรณีนี้ขึ้นถือเป็นปัญหาที่ค่อนข้างน่าจะกังวลมากทีเดียว ประการแรก ถ้าโรงพยาบาลไม่มียาจ่ายให้คนที่กินยา PrEP เพื่อเพิ่มการป้องกัน แล้วถ้าถุงยางขาดตลาดไปด้วยก็ยิ่งเป็นปัญหาใหญ่ กลุ่มนี้ยิ่งมีความเสี่ยงเกิดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ รวมทั้งเอชไอวี ไวรัสตับอักเสบซี และอาจมีการระบาดของซิฟิลิสหนักกว่าเดิม

ประการที่สอง กลุ่มคนที่รับยาต้านไวรัสเพื่อรักษาเอชไอวี ถ้ากลุ่มนี้ขาดยา อย่างที่บอกไปแล้วว่าขาดแค่ 2-3 สัปดาห์ เชื้อในตัวก็จะเริ่มกลายพันธุ์เป็นเชื้อดื้อยา หมายความว่ายาที่มีอยู่ในตลาดจะไม่สามารถรักษาเชื้อเอชไอวีนั้นได้แล้ว ทำให้ต้องปรับเป็นยาตัวใหม่ซึ่งผลิตได้น้อยและมีราคาแพงมาก ถ้ายาตัวใหม่ผลิตไม่พอหรือไม่ทัน หรือเกิดเชื้อดื้อยาต่อยาตัวใหม่ ก็จะไม่มียารักษา กลายเป็นติดเชื้อเอชไอวีดื้อยา หากไม่มีการรักษาก็จะมีคนที่ป่วยเป็นโรคเอดส์จากเอชไอวีที่ดื้อยามากขึ้นในอนาคต

ถ้าเกิดกรณีร้ายแรงที่สุดอย่างนี้เราควรกังวลได้แล้วว่าจะเตรียมรับมือยังไง หากการระบาดของโควิด-19 เรื้อรังยาวนาน 6-12 เดือน ข้ามภพข้ามชาติ อาจมีผลกระทบมากกว่าที่คิด ตอนนี้จึงควรคิดถึงเรื่องนี้ให้มากขึ้นเพราะเป็นเรื่องระดับโลก ระดับองค์การอนามัยโลก องค์การสหประชาชาติ รัฐบาลทุกที่ต้องมารวมกัน มาคุยกันว่าจะรับมือและแก้ปัญหานี้ยังไง จะให้บริการคนยังไงบ้าง 

คุณหมอมองว่าตัวเองและทีมงาน PULSE CLINIC มีส่วนช่วยให้ทุกคนผ่านพ้นวิกฤตโควิด-19 นี้ได้ยังไงบ้าง

ตั้งแต่ตอนที่ก่อตั้งคลินิกขึ้นมากับพี่ชายซึ่งเป็นเกย์เหมือนกัน ก็ชวนคุณแม่ซึ่งเป็นพยาบาลเกษียณอายุราชการมาช่วยทำงานที่คลินิก เพราะตอนนั้นไม่มีเงินจ้างคนอื่น เราก็มาจากครอบครัวที่ลำบากมาก่อน หมอบอกคุณแม่ว่า “แม่ เต้อยากเปิดคลินิกที่ช่วยคนที่เป็นเหมือนเต้ ดูแลทั้งคนที่เป็นเกย์และคนทุกเพศ อยากช่วยคนให้ดูแลตัวเองเรื่องการมีเซ็กซ์ คนเล่นยา และคนที่ถูกตีตราบาปในสังคม เพราะกลุ่มนี้ไม่มีใครดู ไม่รู้จะไปหาใคร” แม่เราบอกว่า โอเค ถ้าตั้งใจจริงๆ แล้วไม่มีคนช่วยแม่จะช่วยลูก จากนั้นพี่ชาย คุณแม่ และคุณพ่อ ก็ย้ายมาจากต่างจังหวัดเพื่อมาอยู่กรุงเทพฯ ด้วยกัน 

ปกติแล้วเรื่องเพศเป็นเรื่องที่คนไม่พูดถึงเพราะอาย กลัว เขิน ไม่กล้า พอไม่พูดก็หาข้อมูลในอินเทอร์เน็ต ซึ่งหลายๆ เว็บไซต์ก็ให้ข้อมูลผิดๆ หรือไม่อัพเดต คนเราก็ไม่รู้ว่าต้องดูแลตัวเองยังไง หมอเองเคยต้องไปรับยาต้านฉุกเฉินในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง เขาด่าเราว่า “ทำไมคุณหมอทำตัวแบบนี้คะ เมาได้ยังไง” “เอ้า คุณหมอเป็นเกย์ด้วยเหรอคะ” กลายเป็นโดนด่ายาวทั้งๆ ที่เราไปขอความช่วยเหลือ เราเลยเข้าใจความรู้สึกของคนที่ต้องการความช่วยเหลือแต่ไปหาใครไม่ได้ว่ามันทุกข์ยังไง 

ดังนั้นหน้าที่ของ PULSE CLINIC คือการดูแลสังคมให้ทุกคนมีสุขภาพกายและสุขภาพใจที่ดีในวิถีชีวิตที่ตัวเองเลือก โดยเฉพาะในวิกฤตแบบนี้ไลฟ์สไตล์ของคนจะเปลี่ยนแปลง แต่ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ยังเหมือนเดิม เราต้องการความรัก ต้องการการสัมผัส ต้องการความแนบสนิทชิดเชื้อ ยังมีคนที่มีไลฟ์สไตล์แบบเดิมอยู่ เราแค่คิดว่าจะทำยังไงให้เขารู้ว่าหมอต้องการให้ทุกคนได้ข้อมูลที่ถูกต้อง อัพเดตข้อมูลที่ถูกต้องให้ตัวเองเสมอ แล้วเราจะไม่มัวกังวลหดหู่กับภาวะวิกฤต แต่จะมีองค์ความรู้ว่าจะรับมือกับเหตุการณ์ต่างๆ ยังไง

ตรวจบ่อยๆ รู้เร็วป้องกันเร็ว รู้แล้วรักษาเลย โรคของคนรักสนุกมีอะไรบ้าง แล้วต้องตรวจอะไรบ้าง แต่ละอย่างรักษายังไง ถุงแตกทำยังไง ยา PrEP คืออะไร กินยังไง ยาต้านฉุกเฉินมีไว้ทำไม รักษาเอชไอวีง่ายแค่ไหน ถามหมอและบุคลากรเก๋ๆ ที่ PULSE CLINIC ได้ทั้งทางออนไลน์และที่คลินิก คบ PULSE เป็นเพื่อน ใช้ความรู้เป็นอาวุธ และถ้ามีอาวุธครบมือเราก็พร้อมที่จะสู้ศึกทุกสนามได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย

The post เซ็กซ์เมื่อคราวโควิดลง : ว่าด้วยความหวัง วิธีป้องกันและรักษา HIV ในวันที่เกิดวิกฤตโควิด-19 appeared first on a day magazine.